Oblation for sinne vvittingly committed. 8. The maner of offering holocaust. 12. Continual fire to be kept in the Altar. 14. The sacrifices vvhich Priests shal offer at their Consecration. 24. In general of hostes for sinne, and vvho shal eate of the same and vvhere.
1The Lord spoke to Moses, saying:E il Signore parlò a Mosè, e disse:OVR Lord spake to Moyses, saying:Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: 2Whosoever shall sin, and despising the Lord, shall deny to his neighbour the thing delivered to his keeping, which was committed to his trust; or shall by force extort any thing, or commit oppression;Colui, che ha peccato, perché disprezzando il Signore negò al suo prossimo un deposito confidato alla sua fede, o rapì violentemente alcuna cosa, e defraudò con inganno,The soule that shal sinne, and contemning the Lord, shal denie vnto his neighbour the thing deliuered to his custodie, which was committed to his credite, or shal by force extort anie thing, or do oppression,Anima quæ peccaverit, et contempto Domino, negaverit proximo suo depositum quod fidei ejus creditum fuerat, vel vi aliquid extorserit, aut calumniam fecerit, 3Or shall find a thing lost, and denying it, shall also swear falsely, or shall do any other of the many things, wherein men are wont to sin:O avendo trovato una cosa perduta, la nega colla giunta del giuramento, o alcun'altra avrà fatta di quelle cose, nelle quali gli uomini sono usi di peccare,or shal finde a thing lost, and denying it, be also foresworne, and shal doe anie other thing of manie, wherin men are wount to sinne,sive rem perditam invenerit, et inficians insuper pejeraverit, et quodlibet aliud ex pluribus fecerit, in quibus solent peccare homines, 4Being convicted of the offence, he shall restoreRiconosciuto il suo delitto, restituiràbeing conuicted of the offence,convicta delicti, 5All that he would have gotten by fraud, in the principal, and the fifth part besides, to the owner, whom he wronged.Per intero al padrone, cui fece il danno, la roba usurpata con fraude, e un quinto di più.he shal render al thinges which by fraude, he would haue obteyned, whole, and the fift part besides to the owner vnto whom he did the damage.reddet omnia, quæ per fraudem voluit obtinere, integra, et quintam insuper partem domino cui damnum intulerat. 6Moreover for his sin he shall offer a ram without blemish out of the flock: and shall give it to the priest, according to the estimation and measure of the offence.E pel suo peccato offerirà un ariete di branco, immacolato, e lo darà al sacerdote secondo la estimazione, e misura del delitto:But for his sinne he shal offer a ramme without spott out of the flocke, and shal geue it to the priest, according to the estimation, and measure of the offence:Pro peccato autem suo offeret arietem immaculatum de grege, et dabit eum sacerdoti, juxta æstimationem mensuramque delicti:
7And he shall pray for him before the Lord: and he shall have forgiveness for every thing in doing of which he bath sinned.E quegli farà orazione per lui dinanzi al Signore, e saragli rimesso qualunque peccato, che ha fatto.who shal pray for him before the Lord, and he shal haue forgeuenes for euerie thing that in doing he sinned.qui rogabit pro eo coram Domino, et dimittetur illi pro singulis quæ faciendo peccavit. 8And the Lord spoke to Moses, saying:E il Signore parlò a Mosè, e disse:And Our Lord spake to Moyses, saying:Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens: 9Command Aaron and his sons: This is the law of a holocaust. It shall be burnt upon the altar, all night until morning: the fire shall be of the same altar.Fa' sapere ad Aronne, e a' suoi figliuoli: Questa è la legge dell'olocausto: Ei sarà bruciato sopra l'altare per tutta la notte fino al mattino: il fuoco sarà quello del medesimo altare:Command Aaron and his sonnes: This is the Law of an holocaust: It shal be burnt vpon the altar, al night vntil morning: the fire shal be vpon the same altar.Præcipe Aaron et filiis ejus: Hæc est lex holocausti: cremabitur in altari tota nocte usque mane: ignis ex eodem altari erit. 10The priest shall be vested with the tunick and the linen breeches; and he shall take up the ashes of that which the devouring fire hath burnt: and putting them beside the altar,Il sacerdote sarà vestito di tonaca, e di brache di lino: e prenderà la cenere, in cui il fuoco divoratore ha ridotto l'olocausto, e avendola messa presso l'altareThe priest shal be reuested with the tunike and the linnen femoralles: and he shal take vp the ashes, which the deuouring fire burned, and putting them besides the altar,Vestietur tunica sacerdos et feminalibus lineis: tolletque cineres, quos vorans ignis exussit, et ponens juxta altare, 11Shall put off his former vestments, and being clothed with others, shall carry them forth without the camp, and shall cause them to be consumed to dust in a very clean place.Si spoglierà delle prime vesti, e in altro abito la porterà fuori degli accampamenti, e in luogo mondissimo farà, che si consumino fino alla ultima favilla.shal be vnuested of his former vestments, and being clothed with others, shal carie them forth without the campe, and in a most cleane place shal cause them to be consumed vnto dust.spoliabitur prioribus vestimentis, indutusque aliis, efferret eos extra castra, et in loco mundissimo usque ad favillam consumi faciet.
12And the fire on the altar shall always burn, and the priest shall feed it, putting wood on it every day in the morning: and laying on the holocaust, shall burn thereupon the fat of the peace offerings.Il fuoco starà sempre acceso sopra l'altare, e il sacerdote lo manterrà, ponendovi ogni dì al mattino delle legna, sulle quali poserà gli olocausti, e brucerà il grasso delle ostie pacifiche.And the fire on the altar shal alwaies burne, which the priest shal nourish, putting wood vnderneth, in the morning euerie day, and laying on the holocaust, therupon shal burne the fatte of the pacifiques.Ignis autem in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos subjiciens ligna mane per singulos dies, et imposito holocausto, desuper adolebit adipes pacificorum. 13This is the perpetual fire which shall never go out on the altar.Questo è il fuoco perpetuo, il quale non mancherà giammai sull'altare.This fire is continual which shal neuer faile on the altar.Ignis est iste perpetuus, qui numquam deficiet in altari. 14This is the law of the sacrifice and libations, which the children of Aaron shall offer before the Lord, and before the altar.Questa è la legge de' sacrifizii, e delle libagioni, che si faranno da' figliuoli d'Aronne dinanzi al Signore, e dinanzi all'altare.This is the Law of the sacrifice and libamentes, which the children of Aaron shal offer before the Lord, and before the altar.Hæc est lex sacrificii et libamentorum, quæ offerent filii Aaron coram Domino, et coram altari. 15The priest shall take a handful of the flour that is tempered with oil, and all the frankincense that is put upon the flour: and he shall burn on the altar for a memorial of most sweet odour to the Lord.Il sacerdote prenderà una manata di fior di farina aspersa d'olio, e tutto l'incenso messo sopra la farina, e brucerà il tutto sull'altare in memoria, e odor soavissimo al Signore:The priest shal take vp a handful of the floure, that is tempered with oyle, and al the frankincense, that is put vpon the floure: and he shal burne it on the altar for a moniment of most sweeteodour to the Lord:Tollet sacerdos pugillum similæ, quæ conspersa est oleo, et totum thus, quod super similam positum est: adolebitque illud in altari in monimentum odoris suavissimi Domino: 16And the part of the flour that is left, Aaron and his sons shall eat, without leaven: and he shall eat it in the holy place of the court of the tabernacle.Il rimanente poi della farina, la mangerà Aronne co' suoi figliuoli senza lievito: e la mangerà nel luogo santo, nell'atrio del tabernacolo.and the part of the floure that is left, shal Aaron eate with his sonnes, without leauen: and he shal eate it in the Holie place of the court of the tabernacle.reliquam autem partem similæ comedet Aaron cum filiis suis, absque fermento: et comedet in loco sancto atrii tabernaculi.
17And therefore it shall not be leavened, because part thereof is offered for the burnt sacrifice of the Lord. It shall be most holy, as that which is offered for sin and for trespass.Ella non si farà lievitare, perché una parte di essa si fa bruciare in onor del Signore. E sarà cosa sacrosanta, come l'offerta per il peccato, e pel delitto.And therefore it shal not be leauened, because part therof is offered for the burnt sacrifice of the Lord. It shal be most Holie, as that for sinne, and for offence.Ideo autem non fermentabitur, quia pars ejus in Domini offertur incensum. Sanctum sanctorum erit, sicut pro peccato atque delicto. 18The males only of the race of Aaron shall eat it. It shall be an ordinance everlasting in your generations concerning the sacrifices of the Lord: Every one that toucheth them shall be sanctified.Ne mangeranno i soli maschi della stirpe d'Aronne. Legge eterna per voi sarà questa, e per tutte le vostre generazioni ne' sacrifizii del Signore: chiunque toccherà queste cose, sarà santificato.The males onlie of Aarons stocke shal eate it. It shal be an ordinance and euerlasting in your generations of the sacrifices of the Lord. Euerie one that toucheth them, shal be sanctified.Mares tantum stirpis Aaron comedent illud. Legitimum ac sempiternum erit in generationibus vestris de sacrificiis Domini: omnis qui tetigerit illa, sanctificabitur. 19And the Lord spoke to Moses, saying:E il Signore parlò a Mosè, e disse:And our Lord spake to Moyses, saying:Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens: 20This is the oblation of Aaron, and of his sons, which they must offer to the Lord, in the day of their anointing. They shall offer the tenth part of an ephi of flour for a perpetual sacrifice, half of it in the morning, and half of it in the evening.Questa è l'obblazione, che debbono fare Aronne, e i suoi figliuoli al Signore il giorno della loro unzione. Offeriranno in sacrifizio sempiterno la decima parte di un ephi di fior di farina, la metà al mattino, l'altra metà la sera;This is the oblation of Aaron, and of his sonnes, which they must offer to the Lord, in the day of their vnction. The tenth part of an ephi of floure shal they offer in a sacrifice for euer, halfe therof in the morning, and halfe therof at euen:Hæc est oblatio Aaron, et filiorum ejus, quam offerre debent Domino in die unctionis suæ. Decimam partem ephi offerent similæ in sacrificio sempiterno, medium ejus mane, et medium ejus vespere:
21It shall be tempered with oil, and shall be fried in a fryingpan.La quale (farina) aspersa con olio sarà fritta nella padella: e calda la offerirà in odor soavissimo al Signorewhich being tempered with oile shal be fried in a frying panne.quæ in sartagine oleo conspersa frigetur. Offeret autem eam calidam in odorem suavissimum Domino 22And the priest that rightfully succeedeth his father, shall offer it hot, for a most sweet odour to the Lord: and it shall be wholly burnt on the altar.Il sacerdote, che sarà succeduto legittimamente a suo padre, e tutta si brucerà sull'altare;And the priest that by right succeedeth his father, shal offer it hote, for a most swete odour to the Lord, and it shal wholy be burnt on the altar.sacerdos, qui jure patri successerit, et tota cremabitur in altari. 23For every sacrifice of the priest shall be consumed with fire: neither shall any man eat thereof.Perocché ogni sacrifizio de' sacerdoti dee consumarsi tutto nel fuoco, e nissuno ne dee mangiare.For euerie sacrifice of the priest shal be consumed with fire, neither shal anie man eate therof.Omne enim sacrificium sacerdotum igne consumetur, nec quisquam comedet ex eo. 24And the Lord spoke to Moses, saying:E il Signore parlò a Mosè, e disse:And our Lord spake to Moyses, saying:Locutus est autem Dominus ad Moysen, dicens: 25Say to Aaron and his sons: This is the law of the victim for sin. In the place where the holocaust is offered, it shall be immolated before the Lord. It is holy of holies.Di' ad Aronne, e a' suoi figliuoli: Questa è la legge dell'ostia per il peccato: Ella sarà immolata dinanzi al Signore nel luogo, dove si offerisce l'olocausto. Ella è sacrosanta.Speake to Aaron and his sonnes: This is the law of the hoste for sinne. In the place where the holocaust is offered, shal it be immolated before our Lord It is Holie of holies.Loquere Aaron et filiis ejus: Ista est lex hostiæ pro peccato: in loco ubi offertur holocaustum, immolabitur coram Domino. Sanctum sanctorum est. 26The priest that offereth it, shall eat it in a holy place, in the court of the tabernacle.Il sacerdote, che la offerisce, la mangerà nel luogo santo, nell'atrio del tabernacolo.The priest that doth offer it, shal eate it in a holie place, in the courte of the tabernacle.Sacerdos, qui offert, comedet eam in loco sancto, in atrio tabernaculi. 27Whatsoever shall touch the flesh thereof, shall be sanctified. If a garment be sprinkled with the blood thereof, it shall be washed in a holy place.Qualunque cosa, che sia stata toccata dalla carne di lei, sarà santificata. Se del sangue di essa sarà caduta stilla sopra un vestimento, dee lavarsi nel luogo santo.Whatsoeuer shal touch the flesh therof, shal be sanctified. If of the bloud therof a garment be sprinkled, it shal be washed in a holie place.Quidquid tetigerit carnes ejus, sanctificabitur. Si de sanguine illius vestis fuerit aspersa, lavabitur in loco sancto.
28And the earthen vessel, wherein it was sodden, shall be broken: but if the vessel be of brass, it shall be scoured, and washed with water.Il vaso di terra in cui sarà stata cotta, si spezzerà: se il vaso è di rame, si strofinerà, e si laverà con l'acqua.And the earthen vessel, wherin it was sodden, shal be broken. but if the vessel be of brasse, it shal be scoured, and washed with water.Vas autem fictile, in quo cocta est, confringetur; quod si vas æneum fuerit, defricabitur, et lavabitur aqua. 29Every male of the priestly race shall eat of the flesh thereof, because it is holy of holies.Tutti i maschi di stirpe sacerdotale mangeranno delle carni di lei, perché è cosa sacrosanta.Euerie male of the priestlie race shal eate of the flesh therof, because it is Holie of holies.Omnis masculus de genere sacerdotali vescetur de carnibus ejus, quia Sanctum sanctorum est. 30For the victim that is slain for sin, the blood of which is carried into the tabernacle of the testimony to make atonement in the sanctuary, shall not be eaten, but shall be burnt with fire.Ma di quell'ostia immolata per lo peccato, il sangue di cui si porta nel tabernacolo del testimonio per fare l'espiazione nel santuario, non se ne mangerà, ma sarà bruciata nel fuoco.For the hoste that is slaine for sinne, whose bloud is caried into the tabernacle of testimonie to make expiation in the Sanctuarie, shal not be eaten, but shal be burnt with fire.Hostia enim quæ cæditur pro peccato, cujus sanguis infertur in tabernaculum testimonii ad expiandum in sanctuario, non comedetur, sed comburetur igni.
6:1
Year of the World 2514.
6:2
Haydock
The Lord, who knows the truth, and is an avenger of all injustice, even the most secret. (Haydock)
Calmet
The law inflicts indeed a smaller punishment, as these offences are supposed to be secret, and the offender is thus invited to repent, and to repair the injury done. When the crime is public, the law is more severe. (Calmet)
Haydock
Hebrew, "If a soul transgress and sin against the Lord." Septuagint, "If any one wilfully despise the commands," etc. (Haydock)
Trust. Hebrew and Septuagint, "or a sum given for traffic for their common benefit."
Oppression, by any means whatsoever detaining the wages of the labourer, etc.
6:3
Haydock
Lost. We acquire no title to the thing by finding it. The Roman law, as well as divines, condemn those who appropriate the thing found to their own use, as guilty of theft, whether they knew to whom it belonged or not; and Plato greatly commends the law of Solon, "Take not what thou didst not put down," a rule which the Dyrbeans and the people of Biblos rigorously observed. We may, however, take up what is lost, (Calmet) and endeavour to find the owner, who must indemnify us for our trouble; and, if we never find him, we are directed to give the price to the poor, for the owner's welfare. (Haydock)
6:4
Convicted, by his own conscience, and by the judgment of the priest to whom he has confessed his sin. The Hebrew expresses the different sorts of sins specified above, which the Vulgate denotes by the word offence.
6:5
Wronged. Hebrew and Chaldean add, "in the day of his sin-offering;" and the Septuagint, "in which he is convicted." No unnecessary delay in making restitution can be allowed to the sincere penitent, who wishes to make his peace with God.
6:6
Haydock
The. Hebrew, "thy estimation for a sin-offering." (Haydock)
Menochius
Wilful sins require a more noble victim than those of ignorance, which were expiated by the sacrifice of a goat. (Menochius)
6:9
Holocaust. The regulations respecting it, as they regard the priests, are here given, as Leviticus 1., directions were given to those who presented the victims.
Morning. All the parts of the victim were not laid on at the same time. The like was observed during the day also, when no other sacrifices were to be offered on this altar.
Of the same, not strange, unhallowed fire, but such as was kept continually burning on the altar of holocausts, as the Hebrew intimates; "the fire of the altar shall be burning in it." During the marches in the desert, it is not written how this fire was preserved. The Persians believed that their eternal fire came down from heaven, and the vestal virgins kept their sacred fire at Rome, with superstitious care. Theophrastus (ap. Eusebius, praep. 1:9,) mentions the keeping of fire in the temples, as one of the most ancient rites of religion.
6:11
Others; such as were worn on common occasions, out of the tabernacle.
Calmet
And shall, etc. Hebrew has only, "unto a clean place," as the other versions and some Latin copies read. The meaning of the addition is, that all the bones, etc., must be perfectly reduced to dust, before they be carried out of the camp. (Calmet)
6:12
Menochius
Fat, along with the whole burnt-offering. (Menochius)
6:13
Challoner
The perpetual fire. This fire came from heaven, (chap. 9:24,) and was always kept burning on the altar: as a figure of the heavenly fire of divine love, which ought to be always burning in the heart of a Christian. (Challoner)
6:14
Sacrifice of flour, moneé, Leviticus 2:1.
And libations. These words are added, to shew that oil and wine accompanied this sacrifice.
6:16
Calmet
He. Only the priests, who were actually officiating, could partake of it. (Calmet)
6:18
Menochius
Lord. As long as this law shall be in force. (Menochius)
Sanctified. Theodoret (q. 5,) seems to assert, that all such were obliged to serve the altar in some function or other. If any unclean person touched the victims wilfully, he was slain; if, by mistake, the blood sprinkled a garment, it was to be washed, ver. 27.
6:20
6:22
Haydock
Rightfully. According to the law, which decides that, if the first-born be deformed, the next shall succeed, Leviticus 21:18. Hebrew, "the priest, of his sons, who is anointed in his stead, shall offer it." No mention is made of its being hot, either here or in the Septuagint. (Haydock)
6:23
Sacrifice of flour, not of animals, Exodus 29:28.
6:25
Sin of individuals. The victims offered by the priest, or by the whole people, were to be burnt, Leviticus 4:7.
6:26
Calmet
Tabernacle. No part shall be given to those who are not of the sacerdotal race. (Calmet)
6:27
Menochius
Place, in the court, that so it may be worn again. (Menochius)
6:28
Calmet
Sodden, or boiled. Such vessels, of private people, as had been used to boil part of the victim, (1 Kings 2:13,) were either to be abandoned to the service of the altar, or broken, etc. (Calmet)
Menochius
Earthen vessels might imbibe some part of the consecrated juice. (Menochius)
6:30
Menochius
Fire. As they are the victims for the sins of the priest and of the people, Leviticus 4:6, 18. (Menochius)
6:13
The perpetual fire.... This fire came from heaven, (infra. chap. 9.24,) and was always kept burning on the altar, as a figure of the heavenly fire of divine love, which ought to be always burning in the heart of a Christian.
6:6
Such examples of penāce or satifaction for sinne besides restitution of that was wrong fully taken, are frequent in Moyses Law.
6:12
This fire was first sent miraculously from God. (in•ra. c. 9. v. 24.) and according to this cōmandment, was perperpetually conserued: from which al fire was to be taken that was vsed in the tabernacle S. Aug. q. 31. & Theod. q 9. in Leuiticum. Mystically it signified, that the fire of charitie being first kindled in mans hart by Gods grace, must be continually nourished and kept burning, from which al other good workes are deriued.
6:26
By slesh of penance is vnder stood, fasting, watchig, haircloth, teares, prayers, a•mes which whosoeuer duly toucheth shal be sanctified. He sych•us Hierosol. li. 2. in Leuit. c. 6.
6:3
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise Against Two Letters of the Pelagians 3.10
… but keep them as spiritually understood, and, the symbolizing shadows being removed, are watchful in the light of those things which are signified by them; shall we therefore say, that when it is written that whoever finds another man’s property of any kind that has been lost, should return it to him who has lost it,
6:16
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 21.13
13. The beginning of this madness was Arius (whose name is derived from frenzy ), who paid the penalty of his unbridled tongue by his death in a profane spot,
6:22
Eusebio di Cesarea † 339 d.C. The Church History of Eusebius 1.3.2
… When he delivered types and symbols of heavenly things, and mysterious images, in accordance with the oracle which said to him, “Look that thou make all things according to the pattern which was shown thee in the mount,” he consecrated a man high priest of God, in so far as that was possible, and him he called Christ.
6:30
Tertulliano † 220 d.C. An Answer to the Jews 14
… who, after being begirt with scarlet garment, and subjected to universal spitting, and afflicted with all contumelies, was crucified outside the city. The other, however, offered for sins, and given as food to the priests merely of the temple,
6:1
1. ANIMA QUAE PECCAVERIT, ET, CONTEMPTO DOMINO, NEGAVERIT PROXIMO SUO DEPOSITUM. -- Et significat id est, ut et vers. 14, et cap. V, vers. 1, et Matth. cap. XIII, 41, ubi dicitur: «Colligent de regno ejus omnia scandala, et (id est) eos qui faciunt iniquitatem.» Et Colos. II, 8: «Videte ne quis vos seducat per philosophiam, et inanem fallaciam,» q. d. Non damno veram philosophiam, quae nil falsum docet, sed eam quae sit captiosa et inanis fallacia; damno erroneam, damno errores philosophorum adversantium veritati.
Nota vi contempto Domino, q. d. Qui falso negat depositum occultum et secretum, hic peccat in Dominum, qui solus vidit illud deponi, eo quod res ageretur sine testibus. Contemnit enim Domini praesentiam, omniscientiam, judicium et vindictam. Non ergo agitur hic de eo, qui formaliter contemnit Dominum, dicendo per superbiam: Nolo obedire Deo; talis enim occidendus erat, juxta legem Num. XV, 30. Vide Abulensem ibidem, Quaest. XLIII.
AUT CALUMNIAM FECERIT, -- puta per calumniam et fraudem aliquem laeserit, ita Septuaginta, damnum videlicet dando, et bona alterius fraude occupando. Unde Aquila, Symmachus et Theodotion, teste Isychio, vertunt, si calumniatus est aliquid.
6:3
3. Et quodlibet aliud. -- Hebr. additur ex illis, scilicet quibus solet fieri fraus, aut damnum aliud irrogari proximo, uti fit in omnibus casibus hic enumeratis.
Calvinus vult hoc sacrificium, de quo hic loquitur Scriptura, per synecdochen etiam ad alia peccata sponte et scienter admissa extendi: adeoque nullam peccati cujuspiam expiationem fuisse apud Judaeos, nisi per sacrificium, idque ad hoc, ut ea ratione opera satisfactionis elidat et enervet. «Unde, ait ipse, refellitur diabolicum figmentum de satisfactionibus, quibus se a Dei judicio redimi imaginantur Papistae. In hunc finem fabricantur opera supererogationis, quae meritoria sint ad poenam redimendam; inde et Purgatorium emersit.» Verum id falsum esse aperte convincitur (ut alia taceam) ex hac clausula, quae pro similibus injuriis et damnis proximo illatis tantum, hoc sacrificium praecipi aperte docet. Unde pro idolatria voluntaria, divinatione, schismate, caede parentum, etc., nulla particulatim erant indicta sacrificia; similiter pro peccatis internis nullae hic statuuntur victimae, sed tantum pro externis; certum tamen est omnia haec actu contritionis potuisse expiari, ad quem omnes prophetae peccatores adhortantur, eis veniam promittentes. Porro haec nihil faciunt ad satisfactionem, quae pro poena tantum temporali redimenda valet; imo hinc argumentum pro satisfactione retorqueo: Sacramenta illa vetera non valebant ad expiationem culpae per se, sed tantum poenae temporalis, ut ostendi cap. I, vers. 4: ergo valebant per modum satisfactionis. Satisfactionem enim Catholici doctores vocant, redemptionem poenae temporalis, quae manet remissa culpa. Vide Bellarminum et Suarez in illa materia.
6:4
4. CONVICTA DELICTI. -- Hebr. est, cum deliquerit: sic et Septuaginta; sed delinquere accipiunt ipsi abusive, pro eo quod est delictum suum agnoscere. Ita Vatablus. Ita et Chaldaeus exponit cap. V, vers. ultimo. Pari abusione delinquere significat delictum expiare, et delictum ipsum passim hic vocatur ipsa hostia delicti expiatrix; sic mundare significat mundum declarare, cap. XIII, vers. 14, 25, 27. Pari modo intellige quod vertit Noster, convicta delicti, scilicet non a testibus, sed a seipsa et sua conscientia, qua pungente sacerdoti delictum istud confitetur. Id clarius exprimitur Num. V, 7, ubi idem hic casus repetitur; nam de occulto peccato hic agi, patet ex eo, quod de publico peccato jam egerit, legesque sanxerit Moses toto cap. XXII Exodi, ac nominatim vers. 8, ubi fraudator, convictus de fraude, jubetur solvere non simplum, uti hic dicitur, sed duplum. Idem patet ex Josepho, qui, cum esset sacerdos, optime haec scire potuit. Ipsius haec sunt verba lib. III Antiquit. X: «Qui sciens peccavit, nemine conscio, arietem offert, lege ita jubente;» ergo is qui sciens peccat, licet occulte, jubetur hic adire sacerdotem, et peccatum illi detegere, ut pro ejus arbitrio aries deligatur, et ipse pro peccatore oret. Sic et Philo: «Si quis, ait, mentitus fuerit de societate, aut deposito, aut rapina, aut inventione rei perditae; deinde ad vitandam suspicionem jurare non recusarit; et tandem arguente se intus conscientia, perjurium suum abnegationemque ipse damnans, confessus fuerit, ac veniam petierit, merebitur delicti oblivionem.» Unde videas hic rursum confessionis sacerdotalis legis novae typum et figuram, uti et satisfactionis, in eo quod subditur: «Juxta mensuram aestimationemque delicti,» ut scilicet si delictum esset grave, daret offerens arietem meliorem; sin esset leve, daret viliorem et minoris pretii, pro sacerdotis, cui confitebatur delictum, judicio et arbitrio, ut ait Josephus; nam verba illa non patientur alium sensum, nisi torqueantur. Vide dicta cap. V, vers. 18. Erat ergo sacerdos hic quasi judex, peccator erat reus et sui accusator, aderat ejus satisfactio, aderat et oratio sacerdotis, quae erat vice absolutionis.
«Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur,» ait Sapiens, Prov. XXVIII. S. Augustinus in illud Psalm. XXXI, 5, Delictum meum cognitum tibi feci: «Non operui, ait, sed aperui, ut operires; non celavi, ut tegeres. Nam quando homo detegit, Deus tegit; cum homo celat, Deus nudat; cum homo agnoscit, Deus ignoscit.» «Gehennam, ait Tertullianus, lib. De Poenitent., exomologesis extinguit.» Et infra: «Peccator restituendo sibi institutam a Domino exomologesin sciens, praeteribit illam, quae Babylonium regem in regna restituit? Cum te ad fratrum genua protendis, Christum contrectas, Christum exoras.» Audi quid de S. Ambrosio confessiones suorum privatim audiente scribat Paulinus in ejus Vita: «Quotiescumque illi aliquis ob percipiendam poenitentiam, lapsus suos confessus esset, ita flebat, ut et illum flere compelleret; videbatur etiam sibi cum jacente jacere. Causas autem criminum, quas illi confitebantur, nulli nisi Domino soli, apud quem intercedebat, loquebatur.» S. Pacianus in Paraenesi ad poenitent.: «Vos, fratres, ait, appello, post impudentiam timidos, post peccata verecundos, qui peccare non erubescitis, et erubescitis confiteri. Rogo vos per illum Dominum, quem occulta non fallunt, desinite vulneratam tegere conscientiam; prudenter aegri medicos non verentur, ne in occultis quidem partibus, etiam secaturos, etiam perusturos.» S. Chrysostomus, hom. 33 in Joann.: «Vos, ait, hortor, dilectissimi, ut, etsi nemo opera nostra videat, singuli suam conscientiam ingrediantur, et judicem sibi rationem constituant, errata sua in medium adducant, nisi velint in die illa horrenda universo orbi ea manifeste patere.» Joannes Climachus, gradu 4: «Ante omnia, ait, culpas nostras praeclaro judici nostro soli confiteamur, omnibusque si ille jusserit, confiteri simus parati.» Additque sine confessione quae fit homini, nullum posse consequi remissionem. Vis fructum confessionis et exempla? Astion Martyr, ut habet ejus Vita, per confessionem curatus fuit a turpi cogitatione, et diabolus ab eo in specie pueri nigri cum ignea facula recessit, dicens: «Confessio tua, o Astion, magnas meas vires contrivit, et inermem me reddidit.» S. Macarius Theopemptum verecundantem confiteri sua peccata, ei confitendo, ad confessionem impulit, atque a blasphemiae tentatione et diabolo liberavit. Idem fecit S. Ignatius. Nam Parisiis confitendo peccata juventutis suae cuidam sacerdoti impuro, magna contritione, multisque lacrymis, eum pariter ad lacrymas et confessionem impulit. Serapion apud Cassianum, Collat. II, XI, solitus furari paximatium ad explendam gulam, publice hoc ipsum confessus, omni tentatione gulae et furti in perpetuum liberatus est. Daemon enim specie lampadis de sinu ejus egredi visus, imo faetore totam cellam replevit. «Nihil ergo, inquit Cassianus, sic noxium est monachis, et laetificat daemones, quam si patres spirituales celent suas cogitationes.» Alius tentatus fornicatione per 14 annos, cum assidua abstinentia eam superare non posset, publice tandem confitendo eam, superavit. «Confessio, ait S. Isidorus, lib. I, cap. XII, sanat, confessio justificat, confessio peccatis veniam donat. Nulla tam gravis est culpa, quae per confessionem non habeat veniam.» Quin et Hugo, lib. De Claustro animae, audet dicere: «Si veniret daemon ad capitulum confessionis (si videlicet serio poenitere, conteri et confiteri posset), impetraret indulgentiam remissionis. Satan expulsus est a capitulo coeli, Adam a capitulo paradisi, Judas a capitulo Christi. In primo fuit culpa superbiae, in secundo inobedientiae, in tertio avaritiae,» quam nemo eorum agnoscere et confiteri voluit.
Audi et Gentiles. Seneca, lib. De Moribus: «Ubi, ait, est confessio, ibi est remissio.» Pythagoras dicebat peccata non esse verbis tegenda, sed detegenda, ut reprehensionibus curentur. Aristoteles dicebat non multum ab impeccabili distare eum, qui peccatum, ut decet, confiteretur. Testis est Maximus, serm. De Confessione. Attila rogatus a S. Lupo Trecensi episcopo, quis esset, qui tot regibus devictis cuncta sibi subderet, confessus est, dixitque: «Ego sum Attila Hunnorum rex, Dei flagellum.» Creusa apud Euripidem in Ione, ut flagellantis conscientiae stimulos confessione leniret, detexit occultum suum stuprum.
4 et 5. Reddet omnia quae per fraudem voluit obtinere. -- Obtinere, id est retinere; si enim tantum voluit et concupivit rem alienam, nec obtinuit, non tenetur ad restitutionem: pro actu enim interno nulla est restitutio facienda, aut unquam fuit; sed tantum pro re aliena sublata, vel damno alteri reipsa allato, patet ex Hebr. Imperatur hic alieni restitutio, ne quis putet se posse solo sacrificio placare Deum, eoque facto alienum retinere, seque ex praeda locupletare; qui fuit error Graecorum aliquorum, teste Guidone Carmelita. Et quintam insuper partem. -- Hanc addere jubebatur peccans, tum pro injuria, tum pro damno, quod ex absentia rei suae interim passus est dominus.
6:6
6. Pro peccato autem suo offeret arietem. -- Nota: Moses in peccatis per ignorantiam admissis, plebeio jussit offerre capram; hic vero eidem in peccatis scienter admissis, jubet offerre arietem, qui melior et pretiosior est capra: sicut peccatum ex scientia admissum majus est peccato ex ignorantia facto. Non meminit autem Moses hic pontificis, aut principis, aut populi totius, quia praesupponit hos ex scientia non peccaturos. Sic Solon, rogatus cur non constituisset poenam parricidio, respondit se id neminem facturum putasse, ne non tam prohibere quam admonere videretur. Si tamen pontificem, principem, aut totum populum ex scientia peccare contigisset, voluit Deus eos infimorum quoque hominum poenis affici, et eadem atque illos offerre sacrificia, ut pares essent poena iis, quibus virtute non erant.
6:9
9. Haec est lex holocausti, -- jugis scilicet; jussit enim Deus quotidie sibi duos agnos jugiter offerri in holocaustum, unum mane, alterum vespere, ut patet Num. xxviii, 3. Unde unum dictum est matutinum, quia mane primo loco ante omnia sacrificia alia offerebatur; aliud vespertinum, quia vespere et ultimo loco offerebatur: illud pro diurnis, hoc pro nocturnis Dei beneficiis, ait Philo. Vide dicta Exodi xxix, 38.
Nota: Sicut cap. i, ii, iii, iv, descripsit Moses ritum immolandi, primo, holocaustum; secundo, mincha; tertio, hostiam pacificam; quarto, hostiam pro peccato: ita hoc cap. describit quid de victima qualibet sit faciendum, scilicet quid cremandum sit, quid comedendum; hoc ergo versu id describit in holocausto; vers. 14 vero id describit in mincha; vers. 25, in hostia pro peccato; cap. seq. vers. 11, in hostia pacifica.
Tropologice Isychius: Sacerdos, inquit, et qui perfecte sapere vult, juge et continuum debet esse perfectionis holocaustum, ut a perfecta sapientia incipiens in mane aetatis et juventutis, in eadem vesperam senectutis et vitae suae finiat.
Cremabitur in altari tota nocte usque mane. -- «Cremabitur,» scilicet vespertinum juge holocaustum, ideoque necesse erat holocausti hujus partes successive imponi altari, ut sacrificium duraret a vespera usque mane. Hebraice enim est, hoc holocaustum erit ad adustionem, vel in adustione super altare tota nocte. Quare necesse erat sacerdotem in tabernaculo vigilare tota nocte, qui hasce holocausti partes vicissim poneret, et disponeret in altari, ut sic sensim tota nocte cremarentur; idque ad hoc, ut hac ratione jugiter hisce sacrificiis, tam die quam nocte tota coleretur et honoraretur Deus, indeque vocatum est juge sacrificium. Caeteris ergo dormientibus, invigilare sacris debebat sacerdos, uti jam Religiosi in canendis Matutinis Deique laudibus pervigilant. Secus erat in matutino holocausto; hoc enim sequebatur legem communem, ideoque sicut alia holocausta, totum simul cremabatur; post illud enim alia holocausta et sacrificia erant offerenda et cremanda. Ita Abulensis et alii. Quin et nonnulli, quod hic dicitur de jugi sacrificio vespertino, a pari vel simili intelligunt de matutino, ut similiter tota die lento igne cremaretur usque ad tempus sacrificii vespertini, nisi scilicet alia holocausta jugi matutino succederent; tunc enim illa lento igne cremata, totum diem usque ad tempus sacrificii vespertini occupabant. Idque congruum videtur, nimirum ut tota die et nocte altare fumaret, et sacrificium evaporaret, quo scilicet perenni ejus crematione et suffitu coleretur summa Dei majestas, semper a nobis adoranda, perpetuisque victimis honoranda. Quod si verum est, duplici titulo hoc sacrificium erat juge. Primo, quia jugiter, id est per totam diem et noctem in altari ardebat, vel in se, vel in victimis sibi succedentibus juxta modum jam explicatum. Ita Lyranus, Dionysius, Cajetanus et noster Lorinus, ac insinuant Septuaginta, qui juge sacrificium, Exod. xxix, 38, vocant thysian endelechismou, id est oblationem assiduitatis sive continuationis, quae assidue et continue Deo adoleretur. Rursum licet per holocaustum proprie hic intelligatur juge, uti docet Hesychius, Abulensis et Hugo Victorinus, tamen Radulphus, lib. iv, cap. 1, quodlibet accipit, vultque sanciri hic, ut cujuslibet holocausti qualibet hora, etiam matutina oblati incensique caro, tota sequenti nocte super altare relinquatur, ut sensim evaporans in fumum et cinerem abeat. Nimirum hoc ritu monebat Deus fideles, ut mysticis charitatis, orationis, aliarumque virtutum victimis, jugiter illi succedentibus Deum colerent, nec ullum tempus, imo nec ullum momentum hac victima Deique cultu vacuum esse debere. Unde S. Bernardus: «Omne tempus, inquit, quo de Deo non cogitas (eum amando, laudando, invocando), te perdidisse existima;» ac S. Dominicus, et ex eo S. Thomas Aquinas: «Religiosus, inquit, semper cum Deo aut de Deo loquatur.»
Tropologice: «Vir perfectus tota nocte hujus saeculi et praesentis vitae, ignis sui, id est charitatis et fervoris sui flammam illustrem servare debet; ut, vero mane (aeternae gloriae) illucescente, sub Dei praesentia in aeternum fulgeat,» inquit Radulphus.
6:10
10. Ignis (quo scilicet comburetur juge holocaustum jam dictum) is eodem altari erit, -- q. d. Ignis hic erit ipsius altaris, non alienus, non aliunde illatus. Unde hebraice est, ignis altaris ardebit, vel accendetur in eo, scilicet altari, q. d. Aliunde non inferetur ignis in altare, sed in ipso jugiter erit ardens. Hoc Gentiles imitati sunt impulsu daemonis, qui est simia Dei et divini cultus; nam in sacrificiis religioso igne ex certa materia utebantur. Unde in iis ignem ex olea, lauro, vel crassioris corticis quercu, aut cujus caudex cavus fungosusque foret, accendere vel adolere nefas erat; haec enim ligna habebant ut ominosa et detestata. Porro hunc ignem victimarum subdita face accendebant, et eum partim ex fumo quos globos volveret, quantumve se attolleret, partim ex flamma, si lucidior aut obtusior, et qua specie foret, ii qui Capnomantes dicebantur, observabant, indeque divinabant, teste Giraldo, syntag. 17. Hinc rursum apud Persas et Romanos sacer ignis jugiter ardebat, cujus cura demandata fuit virginibus Vestalibus: de hoc igne plura cap. ix, vers. 23 et 24.
Tropologice, altare est cor, fidelis Christianus est sacerdos, ignis lucens et ardens, inquit Origenes, homil. 4, est lucerna fidei et charitatis, de qua dicitur Luc. xii, 35: «Lucernae ardentes (sint) in manibus vestris.» Hic ignis, inquit S. Gregorius, lib. xxv Moral. vii, lignis, id est exemplis Patrum et praeceptis Dominicis, quotidie fovendus et excitandus est, idque mane, id est matutina oratione et meditatione (quod quam utile sit, utinam intelligant et reipsa in praxi experiantur omnes, praesertim Ecclesiastici), estque in cordibus electorum inextinguibilis: nam etiam post hanc vitam fervor charitatis eorum mentibus accrescet; quisque huic semet quotidie holocaustum imponit, quia omne vitium quod in se male vivit, exurit; imponit et adipes pacificorum, quia interna novae charitatis impinguatio, pacem inter nos et Deum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Ita et Rupertus.
6:11
11. Spoliabitur prioribus vestimentis. -- Quia licet oblatio cinerum ex altari, esset functio sacra in loco sacro, tamen elatio eorumdem extra castra non erat sacra. Unde eos efferens sacerdos, vestes sacras quas sacrificans induerat, exuebat, easque relinquebat in loco sancto sive tabernaculo, et induebat vestes suas vulgares.
Et in loco mundissimo usque ad favillam consumi faciet, -- non cineres, sed cineribus mixtas partes lignorum, necdum omnino in cinerem resolutas, et si quae partes adipis carnium vel ossium, igne non omnino consumptae remanserint, quae omnia sub cineribus comprehendit hic Moses: haec enim extra castra iterum comburenda erant, ut nil nisi cineres superesset: in cineres enim meros redigendum erat holocaustum.
Haec minima etiam a sacris hominibus fieri vult lex, ut ostendat nil eorum quae ad Dei cultum pertinent, exiguum aestimari debere, inquit S. Cyrillus, lib. xii De Adoratione.
6:12
12. Et imposito holocausto desuper adolebit adipes pacificorum, -- puta adipes cum renibus, quae ex hostia pacifica jussit Deus sibi offerri et cremari, cap. iii, vers. 3. Sensus ergo est: mane compone struem lignorum in altari, et impone illi omnes carnes holocausti, et si quae praeterea sint hostiae pacificae offerendae, accipe ex iis adipes earum, eosque pone super juge holocaustum, ut simul cum eo crementur. Nolo enim seorsim solum adipem cremari.
6:14
14. Haec est lex sacrificii et libamentorum. -- «Sacrificii,» scilicet farrei, non carnium; Hebraice enim est mincha, de quo cap. ii. Unde Noster se explicans subdit: «et libamentorum;» et hic significat id est. Libamenta enim hic vocantur, non a libando, sed a libis et panibus qui ex libamentis, id est ex simila et farre conficiuntur vel confici possunt. Unde quae hic libamenta, vers. seq. similam vocat.
6:16
16. Reliquam autem partem similae comedet Aaron cum filiis suis. -- Intellige, nisi polluti essent et contaminati; hi enim arcebantur sacris tam epulis quam locis, ut patet cap. xxii, vers. 6.
Nota: ex mincha, id est sacrificio farreo, poterant comedere soli masculi, scilicet soli sacerdotes eorumque filii, ut patebit vers. 18. Ex hostia vero pacifica pars illa quae cedebat sacerdoti, poterat comedi ab omnibus qui de familia erant sacerdotis, etiam feminis et servis emptitiis, non tamen mercenariis, ut patet cap. xxii, vers. 11. Unde filia sacerdotis, quae nupserat viro alterius tribus, non poterat ea vesci, nisi mortuo marito redisset ad domum et familiam patris, ut patet cap. xxii, vers. 13. Denique hae sacrae epulae comedi debebant, «in loco sancto,» puta in atrio tabernaculi, uti habent hic Hebraea, Graeca, Chaldaea et Latina Romana; male enim legitur in Plantin.: in loco sanctuarii tabernaculi.
6:17
17. Ideo autem non fermentabitur, quia pars ejus in Domini offertur incensum (q. d. Pars similae Deo oblata fermentari non potuit, juxta legem Levit. ii, 11; ergo nec decet reliquam ejus partem, quae sacerdotibus comedenda cedit, fermentari, quia haec etiam pars est sacrificii Domino oblati, et censetur illi oblata per sui partem seu pugillum, qui Domino incensus est: ideoque) Sanctum sanctorum erit (id est, sanctissimum erit ac separatum a profanis, cedetque solis sacerdotibus), sicut pro peccato atque delicto, -- q. d. Sanctissimum erit, sicut sanctissimum est sacrificium pro peccato et pro delicto: hoc enim peccata expiat, et sanctificat offerentes. Gravis hic est difficultas, quomodo distinguatur delictum a peccato, quam resolvam cap. vii, vers. 1.
6:18
18. Mares tantum stirpis Aaron comedent illud. -- Putat Abulensis Mosen hic loqui de mincha, sive sacrificio pro peccato; illud enim a solis masculis debuisse comedi. Verum hoc arctius est; Moses enim loquitur in genere de mincha, sicut locutus est de holocausto, vers. 9: nam de hostia pro peccato agit vers. 25. Rursum minchae pro peccato non poterat imponi thus, quod tamen hic minchae imponi jubetur; ergo non agitur hic de mincha pro peccato. Quaelibet ergo mincha, id est simila Deo oblata, habebatur admodum sancta, perinde ac sacrificium pro peccato et delicto, ideoque non poterat comedi nisi a sacerdotibus eorumque filiis masculis. Ita Cajetanus.
Unde mincha, utpote purae similae sacrificium, purius et sanctius erat hostia pacifica: haec enim comedi poterat etiam a feminis et a servis familiae sacerdotis, uti dixi vers. 16.
Legitimum sempiternum erit, -- quasi dicat: Haec lex et sanctio erit sempiterna, id est tamdiu durabit quamdiu durabit lex vestra; durabit semper, sive toto tempore legis veteris, donec ei lex nova succedat.
Omnis qui tetigerit illa, sanctificabitur, -- id est sanctificari debet et mundari, ne immundus sacra contingat et foedet. Futurum ergo hoc accipiendum est imperative, non indicative; alioqui enim falsam redderet sententiam, ut patet Aggaei ii, 14. Ita Abulensis.
6:20
20. Haec est oblatio Aaron et filiorum ejus, -- id est pontificis et minorum sacerdotum; sic saepe inferius Aaron appellative sumitur pro pontifice quolibet. Nam de Aaronis persona haec accipi non possunt, utpote qui jam erat consecratus pontifex, antequam Leviticus a Deo dictaretur, ut patebit cap. viii, vers. 1. Ita aliqui. Verum nihil prohibet Aaronem hic simpliciter capi pro ipso Aarone ejusque successoribus; nam valde probabile est in ejus consecratione, non tantum victimas carnium praescriptas Exod. xxix, sed etiam mincha hic praescriptum, fuisse Deo oblatum; in omni enim victima adhibebatur mincha, ut dixi cap. ii. Deinde consecratio Aaronis fuit perfectissima, et exemplar consecrationis aliorum pontificum illi succedentium: ergo hoc mincha aliis adhibitum, multo magis Aaroni adhibitum fuit. Dico ergo hic esse hysterologiam, atque hanc legem latam esse ante consecrationem Aaronis et ante Leviticum: hoc tamen loco reponi, quia Moses hoc loco simul pertractare voluit, quid de qualibet hostia esset faciendum, an illa cremanda esset an comedenda, ut dixi cap. vi, vers. 9.
Decimam partem ephi offerent, -- puta unum gomor similae, quod totum igne comburebatur; nam, ut dicitur vers. 23: «Omne sacrificium sacerdotum igne consumetur;» secus erat in mincha laicorum: in illa enim tantum pugillus Deo adolebatur, reliquum vero cedebat sacerdoti, ut dixit Moses vers. 15 et 16. Sacrificio sempiterno, -- quod semper deinceps in consecratione sacerdotum offerri debeat.
6:21
21. Offeret autem eam sacerdos qui patri jure successerit, -- puta sacerdotis filius primogenitus, nisi is, deformitate aliqua impediente munus pontificium, ab eo arceatur, de qua cap. xxi, vers. 18; tunc enim ejus loco succedebat secundo genitus, et eo deficiente tertio genitus. Apud Hebraeos enim pontificatus ad seniorem pontificis filium, sacerdotium ad reliquos ejus filios jure haereditario devolvebatur.
6:22
22. Tota cremabitur. -- Hebraice erit calil, id est holocaustum, ut vertunt Septuaginta, et ut holocaustum tota cremabitur. Holocaustum ergo fieri hic idem est quod totum cremari; nec enim mincha proprie erat holocaustum: holocaustum enim erat victima, puta animal, mincha vero erat simila.
6:23
23. Omne enim sacrificium sacerdotum igne consumetur. -- «Sacrificium,» scilicet similae, vel farreum: hebraice enim est mincha; nam de victimis suis pacificis potuisse sacerdotes comedere, patet Exod. xxix, 28.
6:25
25. Sanctum sanctorum est, -- quasi dicat: Hostia pro peccato valde sancta est; est enim peccati legalis expiatrix, ac propterea eam immolari volo eodem loco quo holocaustum, scilicet ad septentrionalem plagam altaris holocausti, ac comedi in loco sancto, id est in atrio tabernaculi; denique sancio sanctum esse, quidquid eam tetigerit. Hinc latine sanctum a sancio venit; sancire enim proprie est consecrare aliquid sub sanguine hostiae; unde sanctum dicitur quasi sanguine consecratum, et sanctio proprie vocatur lex quae suo decreto terrorem poenae adjungit: sic sanctae erant victimae pro peccato, quia pro sanguine peccatoris suum sanguinem Deo offerebant.
Mystice, voluit significare Deus hostiam pro peccato, id est contritionem et paenitentiam (qua peccator se totum, suamque vitam et sanguinem Deo offert), sacrificium esse sanctissimum, sibique gratissimum instar holocausti. Ita Isychius.
6:26
26. Sacerdos qui offert, comedet eam. -- Ergo hostia pro peccato pertinebat ad solum offerentem, illique soli jure cedebat, ab eoque et filiis ejus masculis comedenda erat; poterat tamen offerens et alios sacerdotes eorumque filios masculos ad ejus esum advocare, ut patet vers. 29.
Et hoc est quod dicitur Osee iv, de sacerdotibus: «Peccata populi mei comedent;» peccata, id est hostias pro peccatis oblatas: est metonymia. Ita Cyrillus, Theophylactus et Theodoretus ibi; idque ut significaretur muneris sacerdotum esse, ut precibus et oblationibus suis peccata populi deleant et comedant, id est consumant. Ita Alexander Papa, epist. 2, et habetur I, Quaest. 1, cap. Ipsi sacerdotes; Anastasius Nicaenus, lib. Quaest. in Script., sub finem; Ruffinus in Osee iv, Theodoretus hic, Quaest. x, haecque causa affertur cap. x, vers. 17. Averso et contrario sensu haec accipiunt, et in malos sacerdotes intorquent S. Hieronymus, Gregorius, homil. 17 in Evang., Bernardus, serm. 77 in Cantic.: «Sacerdotes, inquiunt, pravi peccata populi comedunt, quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant.» Verum hoc est praeter mentem Scripturae; sic enim Patres subinde ludunt in verbis Scripturae, dum ea aliis etiam contrariis rebus accommodant.
6:27
27. Quidquid tetigerit carnes ejus, sanctificabitur, -- id est, aliquo modo sanctum habebitur, ut non possit nisi certa praemissa caeremonia ad usum profanum rursus converti, ut si vestis erat, debebat lavari prius; non tamen transfundebat suo contactu similem sibi sanctitatem in res alias quas tangebat, ut patet Aggaei ii, 13, quia sic processus fuisset in infinitum. Tropologice Radulphus: «Carnes, ait, hostiae pro peccato tangentem sanctificant, quia poenitentium gemitus imitantem emundant.»
Si de sanguine illius vestis fuerit aspersa, lavabitur in loco sancto, -- puta in atrio tabernaculi, ut sic lota ad profanos usus redire, et a profanis hominibus indui possit. Abulensis pulchram hic dat regulam: «Si res, ait, sacra, quae contingebatur, talis erat, ut per contactum aliqua ejus pars, humor vel succus adhaereret rei tangenti, tunc res tangens aliquo modo sanctificabatur, alias non.» Verbi gratia, si sanguinem hostiae, si carnes Deo oblatas tangeret, sanctificabatur, non autem si tangeret altare, vasa sacra, aut vestes sanctas.
6:28
28. Vas autem fictile, in quo cocta est (hostia pro peccato), confringetur, -- quia vas fictile cum sit porosum, facile humorem aliquem carnium sanctificatarum imbibit: quare illud confringi jubeo, ne deinceps profanis usibus serviat, itaque caro sancta vel humor sanctus profanis rebus misceatur indecenter et irreverenter. Aliam causam dat Theodoretus, Quaest. xii: «Vasa, inquit, viliora, utpote fictilia, conteri praecipit Deus; alia vero quae pretiosiora sunt lavari jussit, ut illa viliorum confractione legem immunditiae sanciret, doceretque quantum malum sit peccatum, quod hac hostia figuratur.» Hostia enim pro peccato, licet sancta sit, tamen quia pro peccato est, aliquid habet abominabile et abolendum. Quod si vas aeneum fuerit (vel metallinum, a quo omnis caro sancta defricari possit, et effundi in locum mundum), defricabitur.
6:29
29. Omnis masculus de genere sacerdotali vescetur de carnibus ejus. -- Hostia ergo pro peccato a solis masculis, iisque sacerdotibus, aut eorum filiis comedi poterat.
6:30
30. Hostia enim quae caeditur pro peccato, cujus sanguis infertur in tabernaculum (quod fiebat in hostia pro peccato pontificis et totius populi, uti dictum est cap. iv, vers. 6 et 18), non comedetur, sed comburetur igni. -- Talis enim tota cremanda erat extra castra, uti jussit Deus cap. iv, vers. 12 et 21, quod etiam notat et citat Apostolus, Hebr. xiii, 11, uti dixi cap. iv.
6:1
v. 1 « Locutus est Dominus ad. Moysen dicens » :
Arg. — Qui gravius in popularem deliquit contra iustitiam, damnum sarciat addita quinta parte, et arietem offerat 1mmolandum. Restitutio hie (ef. 5,15 sq.) exigitur primo loco; ab arietis oblatione facilius eximebatur damnificator pauper (cf. 5,7 sqq.). Haec peccata non affirmantur ez ignorantia esse commissa. Cap. VI
6:2
v. 2 « Anima , quae peccaverit et contempto Domino negaverit proximo suo » — "n"zv, populari suo : vox item legitur 18,20; 19,11. 15. 17; 21,19; 95,1^ sq. 17. Solum de iniustitia Hebraeo illata facienda erat reparatio coram sacerdote Iahve. Neque tamen hoc habet approbationem iniustitiarum non Hebraeis infligendarum — « deposttum, quod fidet eius ereditum fuerat, vel vi aliquid extorserit, aut calumniam fecerit »,
6:3
v. 9 « sive rem perditam tnvenerit , et. inficians insuper peieraverit, et quodlibet aliud ea pluribus fecerit, in quibus solent peccare homines », — haec omnia prodosis sunt. Agitur de illo, qui proximo aliquid negaverit, aut eum aliqua in re fefellerit (LXX wsísqzx), atque hinc laeserit. VyUp5 Gen. 41,36 est depositum. * own, Xxa& Aeyoysvov , vi etymi est aliquid in manu positum, creditum in manu, fortasse quomodocumque alteri commissum, ut illud aliquo ferat, aliud eo coemat etc. Minus feliciter LXX (cf. Chald. Syr.) xowoviag. 533 (cf. Gen. 91,95) dicit rem 388 NOVORUM SACRORUM INSTITUTIO. - possessori vi subtractam, ergo rapinam. pvy non dict calumniam, sed opprimere , fraudare. Carpitur dein ille, qu£ rem perditam invenerit el negaverit, eamque retinuerit; tandem is, qui iuraverit super mendacium , mendacium iuramento firmaverit, quoad. unum ex omnibus illis, quae facere potest homo, ut peccet 1n illis ; et semper intellige periurium, quod proximo damnum intulerit. Iam haec clausula ad recensitas damnifieationis species extenditur, non quasi de solis damnificationibus, quae adiectum periurium habeant, agatur; sed copula in zav2 induit vim intensivam : e£ 22o qui turaverit. Dices, inter se pugnare hinc 5,16 et 6,5, inde Ex. 22. Ibi sc. pro pecudibus maioribus reddendum seribebatur quintuplum, pro minoribus quadruplum, pro reliquis duplum : hic cuiuslibet rei ablatae sex quintae restituendae praesceribuntur. Verum adverte, ibi agi de mulcta furi, qui non sponte fateatur crimen, a iudice imponenda; hic vero de mulcta furi, qui poenitens sponte fateatur iniustitiam (Num. 5,7), persolvenda. Hunc mitius tractari quam illum, aequum erat; itaque inducebantur homines ad damna aliis inflicta sponte reparanda. v. h « Convicta delicti » — Hebr. his resumit prodosin : et erit quia peccavit et reatum contraxit; sequitur v. 5 apodosis, quam compendio Vulg. expressit —
6:5
v. 5 « reddet omnia, quae per fraudem voluit obtinere , integra, et quintam insuper partem domino , cui damnum intulerat ». Hebr. : cuius est, ei dabit in die sacrificii sui pro. delicto; eodem fere tempore, quo arietem offert sacerdoti, restitutionem praestabit possessori. T7N?2 2n summa, ci. Ex. 30,12. Pro qua voce Syr. habet xz3p2; et notat Levy, wzYp apud neohebraeos dicere caput pecuniae (gall. le capital), quatenus usurae opponitur.
6:6
v. 6 « Pro peccato autem », i. e. sacrificium pro delicto, « offeret » Domino, « arietem immaculatum de grege, et dabit eum sacerdoti , tuxta. aestimationem [mensuramque| delicti » (cf. 5,15. 18). v. Y « Qui rogabtt pro eo coram Domino, et dimittetur illi pro singulis, quae faciendo peccavit ». Legum series altera, prioris complementum Lev. 6,8 (1)-7,39. a. De sacrificio quotidiano leges tres Lev. 6,8-32 (1-16). Prima lex v. 8-13 omnino supponit legem Ex. 29,38 sqq. eamque non repetit, sed complet, praecipiens holocaustum quotidianum noctibus etiam continuari et ignem perpetuum esse oportere. — Item v. 14-18 agit de mincha quotidiana et ib. dicta (cf. Num. 98,3-8) complet statuens, quae eius minchae pars sacerdotibus cedat. Quod vini (Ex. 29,10) h. l. mentio desideretur, inferimus nullam eius partem sacerdotibus cessisse, sed totum libatione esse effusum. Ceterum non erat ea mincha, uti holocaustum, perpetua. Unus similae pugillus mane aut vespere iniectus in ignem non, uti agni frusta, tota die aut tota nocte, sed tempore longe breviori consumebatur. — Dum haec mincha uti holocaustum , nomine totius populi profertur, altera mincha (v. 19-23; cf. v. 20) erat specialis o^/atzo sacerdotum (v. 20). Erat offerenda 2n die unctionis Xaron. Quae cum integro septiduo (8,33; Ex. 29,35) producenda fuerit, Tost. intelligit primum, Lyr. octavum diem, arbitrarie ambo : erit potius, uti alias frequenter, expressioni in 'd?e iribuendus sensus latior, ut idem sonet atque in tempore. Illa igitur oblatio proferenda primum erat septiduo consecrationis Aaron, quotidie : at non tum solum, sed etiam postmodum quotidie, dicitur quippe v. 20 « mincha perpetua » et v. 22 offerenda non a solo Aarone, sed à pontificibus item ab ipso progignendis. Uti populi holocaustum, ita haec sacerdotum mincha adolebatur tam mane quam vespere, nihil eius pro epulo sacro reservabatur. Arg. — Praeter holocaustum quotidianum matutinum, quod interdiu sicut et aliae victimae consumitur, holocaustum vespertinum per totam noctem producendum est. Ignis in altari, quandocumque id. erectum fuerit, semper ardebit. v. 8« Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens » : — vide, quae dicebamus p.
6:9
356 — v. 9 « Praectpe Aaron et filiis eius : Haec est lex holocausti ». Sicuti Ex. 29,39, ita etiam h. 1l. v. 20 oblatio matutina praemittitur vespertinae. Ratio vero, cur v. 9 tacito holocausto diurno illico sermo sit de holocausto vespertino, ea videtur esse, solum respectu noctis potuisse oriri dubium, deberetne continuo aliqua vietimae pars in altari consumi. Interdiu id certe fiebat, non tam quod agnus matutinus aeque lente atque vespertinus cremaretur (Bonfr.), sed quod non deficerent pacifica (v. 12), alia holocausta et victimae pro peccato (Sy/v.). ^t noctu sacrificia alia non offerebantur, quare agnum vespertinum oportebat lente comburi : « Cremabitur in altari tota nocte usque mane ». Hebr. post n»n legit nvpv2 5v, quod &za£ Xevsysvo» erit in loco combustionis; LXX *pva 5v; Sam. cum articulo n1pv2n 5z. Adverte n 5v non esse nisi repetitionem praecedentis n5y, et a»pv2 cum Vulg. Chald. Syr. verte flagrans seu cremabitur. «« Ignis ex [eodem] altari erit ». Hebr. : et ignis altaris flagrabit in eo, quod recte explicant LXX : et non ezstinguetur (cf. v. 12). v. 10 Mane facto, « vestietur tunica » linea « sacerdos et feminalibus lineis, tolletque cineres, quos vorans ignis excussit et, ponens twzta altare »,
6:11
v. 41 « spoliabitur prioribus vestimentis , indutusque aliis ejferet eos extra castra, |et| in loco mundissimo |usque ad favillam consumi faciet] ». Cf. 4,12. Holocausti dignitas illustratur, cum non levita sed sacerdos, isque vestes sacras indutus, cineres extrahat; idem sacerdos, vestes quidem habens communes, cineres extra castra deferat (Ca.).
6:12
v. 49 « Ignis autem in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos [subticiens] ligna mane per singulos dies ». Haec immediate nectuntur prioribus : sacerdos cineres removens non tamen permittet ignem exstingui sed , lignis suppositis, incendet holocaustum agni matutini, et cum eo hostias pacificorum. « Et zmposito holocausto desuper adolebit adipes pacificorum ».
6:13
v. 13 « Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet in altari ». Hebr. : Ignis perpetuus flagrabit in altari, non exstinguetur. Flagrabit in altari, quamdiu altare fixum stabit, nam quando illud involueris opertum in itinere portabatur, non flagrabat in illo ignis, licet ignis in aliquo vase portaretur. Arg. — Minchae, quae utrumque (Ex. 29,40 sq.) holocaustum quotidianum comitabatur, pars in altari comburetur, reliquum sacerdotibus comedendum permittetur.
6:14
v. 1& « Haec est lex sacrificii |et libamentorum] », — Hebr. minchae | — « quae offerent filit Aaron coram Domino [et] coram altari ».
6:15
v. 45 « Tollet sacerdos] pugillum similae, quae conspersa est oleo, et totum thus, quod super similam positum est, adolebitque illud in altari in monimentum odoris suavissimi Domino »;
6:16
v. 16 « reliquam autem partem. similae comedet Aaron cum filiis suis absque fermento, et comedet in loco sancto atra tabernaculi ». Cu1 comedendum et ubi, quod cap. 2 non docebamur, definitur. (Sy/v.).
6:17
v. 17 « [Ideo autem] non fermentabitur », — sententia non est necessario causalis; aecipi potest ut repetitio prohibitionis, quae tanti momenti est, ne sc. fermentum ei similae coquendae admisceatur — « [guia] pars eius in. Domin? offertur incensum ». Hebr. : partem eorum dedi eam de combustionibus meis. Haec aut adiecta sunt ideo solum, ut excellentiam privilegii sacerdotibus collati illustrent, quos Deus suos admiserit convivas; aut ut rationem dent praecedentium : sacerdotum ille cibus azymus esse debet, quia non est nisi pars cibi Dei, qui etiam est azymus (/ans.). « Sanctum sanctorum. erit », res sanctissima, a profanis non attingenda, « sicut » oblatio « pro peccato atque » oblatio pro « delicto ».
6:18
v. 18 « Mares tantum stirpis Aaron comedent illud »; et rationem efferunt LXX pro stzrpis Aaron scribentes sacerdotum : decet prae ceteris sacerdotes, Dei veluti esse convivas. Pro tantum habet Hebr. omnes : omnes et solos certe postulat contextus; « /egetimum |ac] sempiternum erit] in. generationibus vestris de sacrificiis Domini ». Haec cabitur », ablutione fungetur, antequam ad vitam profanam redeat. Cf. quae diximus ad Ex. 29,37; 30,29. Arg. — Quotidie mane et vespere pontifex pro se universisque sacerdotibus mincham offeret, quae tota comburetur, cum non sit altior quisquam sacerdotibus ipsis, cui aliqua eius minchae pars assignari queat comedenda.
6:19
v. 19 «Locutusque est Dominus ad Moysen dicens » :
6:20
v. 20 « Haec est oblatio Aaron et filiorum eius, quam offerre debent Domino in die unctionis suae ». Distinctius ezws : solus quippe pontifex primitus ungebatur. Censebat Ca?., praepositionem 2 h.l. aecipiendam esse ad instar praepositionis y3 : ?nde « die. Melius, uti supra monebamus, accipiatur sensu minime exclusivo : die unctionis et ita porro, mincham aeternam. Confirmat Ios: (Ant. II. 10. 7), hane oblationem quotidie offerri consuevisse : « Sacerdos propriis sumptibus et quotidie bis offert Deo, farinam oleo maceratam et modica coctione duratam : est autem farinae mensura assaron unus », 1. e. decima pars ephi. « Decimam partem ephi », 1. e. unum gomor (Ex. 16,36), « offerent simtlae 4n sacrificio sempiterno », mincham sempiternam , « medium etus » seu dimidium « mane, et medium etus vespere ».
6:21
v. 91 « Quae n sartagine oleo conspersa frigetur. Offeret autem eam calidam in odorem suavissimum Domino »
6:22
v. 92 « sacerdos, qui iure patri successerit, et tota cremabitur [in altari] ».
6:23
v. 93 « Omne enim sacrificium sacerdotum igne consumetur, nec quisquam comedet ex eo ». sum intelligendus erit sacerdos unctus seu pontifex, tota consumetur (5:55, non n?Y), non manducabitur. : | Dum tres de sacrificio quotidiano leges arctius cohaerebant inter se, sequentes tres novellae appenduntur appendicis instar ad praecedentem de sacrificiis tractatum. Arg. — Novella agit non tam de sacrificii pro peccato offerendi ritu, qui cap. ^4 explicabatur, quam de eius sanctitate a. sacerdotibus observanda. Quae sanctitas elucet e loco immolandae victimae pro peccato, qui est idem atque holocaustorum ; e loco comedendarum carnium ; e sanctificatione attingentium et subsequente lotione in loco sancto; e vasibus aut frangendis, aut defricandis et lavandis; e solis sacerdotibus ad epulum sacrum admissis.
6:24
v. 9& « Locutus est autem Dominus ad Moysen dicens » :
6:25
v. 25 « Loquere Aaron et filiis etus : Ista est lex hostiae pro peccato : In loco, ubi offertur » — Hebr. immolatur — « holocaustum, immolabitur, coram Domino ». Et redditur ratio (Ca?.), quia « sanctum sanctorum est » , seu sacrosanctüm.
6:26
v. 26 « Sacerdos , qui offert, comedet eam in loco sancto, in atrio tabernaculi ». v. 9*5 « Quidquid » — seu rectius quisquis , «xs 6 (LXX), nam statim de vestibus agitur, quibus sacerdos victimae, « senctificabitur ; si de. sanguine ilius vestis fuerit. aspersa, lavabitur in loco sancto ».
6:28
v. 28 « Vas autem fictile, in quo cocta est, confringetur », quia eiusmodi vas aliquid iusculi imbibit (Bonfr.); « quodsi vas aeneum fuerit, defricabitur et lavabitur aqua ».
6:29
v. 99 « Omnis masculus de genere sacerdotali vescetur de carnibus eius, quia sanctum sanctorum est ».
6:30
v. 30 « Hostia enim », seu verius autem, « quae caeditur pro peccato , cutus sanguis infertur in tabernaculum testimonii ad expiandum in sanctuario », ad. peragandos ibidem ritus explationis, « non comedetur, sed comburetur igni ». Agitur de oblatione pro peccato vel pontifieis vel universi populi (Ca?.), in quibus sanguis inferebatur in tabernaculum (Cap. ^). accersiri queant, sc. mares omnes sacerdotes, etiam nondum consecrati; ad solos quippe sacerdotes spectabat id, quod sanctum sanctorum erat. Potuit quidem 6,29 et
6:2
… Tale obbligo è affermato espressamente, tra l'altro, in Ex. 22, 1-3, Lev. 6, 2-5 ed è
6:6
… mormonazioni della folla, Gesù gradì l'ospitalità di Z., il quale dichiarò di donare ai poveri metà dei suoi beni e, nel caso avesse defraudato qualcuno, di restituire il quadruplo (Lc. 19, 1-10), superando in generosità quanto imponeva la legge mosaica (Lev. 6, 6; Num. 5, 7).
6:8
… Con il sangue della vittima il sacerdote aspergeva i lati dell'altare, mentre il fuoco sacro finiva di consumarsi e le ceneri erano asportate al mattino in un luogo decente fuori del recinto sacro (Ex. 29, 38, 42; Lev. 6, 8-13). Secondo Flavio Giuseppe le parti della vittima, prima di essere aree, venivano cosparse di sale (Antiq. …
6:9
Con l'andar del tempo, t. denotò un complesso di direttive tecniche su un dato argomento; questo senso è comune nel « codice sacerdotale » (P), specie nella formula « questa è la t. (« corpo di norme o leggi ») dell'olocausto, dell'offerta, del lebbroso, del nazireo, ecc. » (Lev. 6, 9-25 a 26, 46: 15 volte; Num. 5, 29-30 a 31, 21: 7 volte). …
6:12
3. L'altare degli olocausti è chiamato in Ex. 43, 15 sg. 'āri'ēl «focolare di Dio», perché vi arde il fuoco perenne che consuma le vittime (Lev. 6, 12 segg.). …
… Eletto sacerdote (ibid. 33, 1), ricevette l'unzione con Aronne e i suoi fratelli (Lev. 7, 2-36). Una colpevole negligenza causò la morte sua e del fratello Abiu: usarono per i loro incensieri fuoco profano, invece di prelevarlo da quello sacro che ardeva continuamente (ibid. 6, 12 sg.; 9, 24); un fuoco uscito dall'arca li divorò (ibid. 10, 1-5; Num. 3, 2 sgg.; 26, 60 sg.).
… che per i semplici sacerdoti non vi sia stata altra consacrazione dopo quella conferita ai figli d'Aronne « con valore perpetuo » (cf. Ex. 40, 13) e che il novello sacerdote dovesse poi solo assumere l'abito sacro e presentare l'offerta prescritta in Lev. 6, 12-16. Può ritenersi, con i rabbini medievali (Levi ben Gerson, Isacco Abrabanel), che non fosse considerato obbligatorio il rito consacratorio per i singoli sacerdoti comuni, bensì solo …
6:16
AZIMO (ἈΖΗΜΌΣ, DA À PRIV. E ΖΗ͂Ν, «SENZA FERMENTO»; EBR. MAṢṢĀH, PLUR. MAṢṢŌTH)
… I soli sacerdoti mangiavano gli a. rimasti dai sacrifici (Lev. 6, 16, 18). Nel tardo giudaismo si ritiene che i pani di proposizione (v.) fossero a. Nel periodo postcristiano gli Ebrei introdussero il rito dell'a. detto afiqōmen (v.).
6:20
… Contiene i trattati: a) Kēlim «recipienti» (i più svariati): impurità levitica di essi (Lev. 6, 20 sg.; 11, 32 sg.; Num. 19, 14 sg.; 31, 20 sg.); i 10 gradi d'impurità che partono dall'uomo e i 10 gradi di sacralità che vanno dalla Terra Santa sino al sancto sanctorum del Tempio (30 …
6:27
AGGEO (EBR. HAGGAJ «SOLENNE»; SETTANTA 'ΑΓΓΑΙ͂ΟΣ)
… 7ᵒ mese (10 ott.): l'umile Tempio risorto supererà la gloria del primo, perché, venuto il Messia, vi sarà la pace (2, 1-10). Il 3ᵒ oracolo (2, 11-20) del 24 del 9ᵒ mese (18 dic.) promette che solo il completamento del Tempio darà la vera purezza (cf. Lev. 6, 27 e sgg.; Num. 19, 22). Intanto alla parola di A. si aggiungeva quella del profeta Zaccaria (v.).
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.