The law of vncleane issues in men, 19. and in wemen.
1And the Lord spoke to Moses and Aaron, saying:E Il Signore parlò a Mosè, ed Aronne, e disse:AND our Lord spake to Moyses and Aaron, saying:Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens: 2Speak to the children of Israel, and say to them: The man that hath an issue of seed, shall be unclean.Parlate a' figliuoli d'Israele, e dite loro: L'uomo, che patisce di gonorrea, sarà immondo.Speake to the children of Israel, and say to them; The man that hath a fluxe of sede, shal be vncleane.Loquimini filiis Israël, et dicite eis: Vir, qui patitur fluxum seminis, immundus erit. 3And then shall he be judged subject to this evil, when a filthy humour, at every moment, cleaveth to his flesh, and gathereth there.E allora sarà giudicato soggetto a questo morbo, quando ad ogni momento l'umore impuro si raunerà, e si attaccherà alla sua carne.And then he shal be iudged subiect to this fault, when the filthie humour at euerie moment, cleaueth to his flesh, and is congealed.Et tunc judicabitur huic vitio subjacere, cum per singula momenta adhæserit carni ejus, atque concreverit fœdus humor. 4Every bed on which he sleepeth, shall be unclean, and every place on which he sitteth.Qualunque letto, su di cui egli dorma, sarà immondo, e qualunque cosa, su di cui egli segga.Euerie bedde wheron he sleepeth, shal be vncleane, and where soeuer he sitteth.Omne stratum, in quo dormierit, immundum erit, et ubicumque sederit. 5If any man touch his bed, he shall wash his clothes and being washed with water, he shall be unclean until the evening.Chiunque toccherà il suo letto, si laverà le sue vesti, e la persona, e sarà immondo fino alla sera.If anie man touch his bedde, he shal wash his clothes: and him self being washed with water, shal be vncleane vntil euen.Si quis hominum tetigerit lectum ejus, lavabit vestimenta sua, et ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. 6If a man sit where that man hath sitten, he also shall wash his clothes: and being washed with water, shall be unclean until the evening.Se si metterà a sedere, dove quegli ha seduto, laverà le sue vesti, e la persona, e sarà immondo fino alla sera.If he sitte where that man had sitten, he also shal wash his clothes: and being washed with water, shal be vncleane vntil euen.Si sederit ubi ille sederat, et ipse lavabit vestimenta sua: et lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. 7He that toucheth his flesh, shall wash his clothes: and being himself washed with water shall be unclean until the evening.Chi toccherà le carni di lui, laverà le sue vesti, e la persona, e sarà immondo fino alla sera.he that toucheth his flesh, shal wash his clothes: and him self being washed with water shal be vncleane vntil euen.Qui tetigerit carnem ejus, lavabit vestimenta sua: et ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum.
8If such a man cast his spittle upon him that is clean, he shall wash his clothes: and being washed with water, he shall be unclean until the evening.Se un tal uomo sputa addosso ad un che è mondo, questi laverà le sue vesti, e la persona, e sarà immondo fino alla sera.If such a man cast his spittle vpon him that is cleane, he shal wash his clothes: and being washed with water he shal be vncleane vntil euen.Si salivam hujuscemodi homo jecerit super eum qui mundus est, lavabit vestimenta sua: et lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. 9The saddle on which he hath sitten shall be unclean.La sella della bestia, che quegli avrà cavalcato, sarà immonda:The padde wherupon he sitteth shal be vncleane:Sagma, super quo sederit, immundum erit: 10And whatsoever has been under him that hath the issue of seed, shall be unclean until the evening. He that carrieth any of these things, shall wash his clothes: and being washed with water, he shall be unclean until the evening.E qualunque cosa, che sia stata sotto quell'uomo, che patisce tal male, sarà immonda fino alla sera. Chi porterà alcuna di tali cose, laverà le sue vesti, e la persona e sarà immondo fino alla sera.and whatsoeuer hath bene vnder him, that hath the fluxe of seede, shal be polluted vntil euen. He that carieth any of these thinges, shal wash his clothes: and him self being washed with water, shal be vncleane vntil euen.et quidquid sub eo fuerit, qui fluxum seminis patitur, pollutum erit usque ad vesperum. Qui portaverit horum aliquid, lavabit vestimenta sua: et ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. 11Every person whom such a one shall touch, not having washed his hands before, shall wash his clothes: and being washed with water, shall be unclean until the evening.Chiunque toccherà un uomo, che è in tale stato, e quando questi non si è lavato le mani, laverà le sue vesti, e la persona, e sarà immondo fino alla sera.Euerie one, whom he toucheth that is such an one, hauing not washed his handes before, shal wash his clothes, and being washed with water, shal be vncleane vntil euen.Omnis, quem tetigerit qui talis est, non lotis ante manibus, lavabit vestimenta sua, et lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. 12If he touch a vessel of earth, it shall be broken: but if a vessel of wood, it shall be washed with water.Il vaso di terra toccato da colui si spezzerà: e il vaso di legno si laverà nell'acqua.The earthen vessel that he toucheth shal be broken: but the wodden vessel shal be washed with water.Vas fictile quod tetigerit confringetur: vas autem ligneum lavabitur aqua.
13If he who suffereth this disease be healed, he shall number seven days after his cleansing: and having washed his clothes, and all his body in living water, he shall be clean.Ove poi colui che è soggetto a tale incomodità, venga a guarire, conterà sette giorni dopo la sua guarigione, e lavate le sue vesti, e tutto il corpo nell'acqua viva, sarà mondo.If he be healed that hath such a disease, he shal number seuen daies after his cleansing, and hauing washed his clothes, and al his bodie, in liuing water, he shal be cleane.Si sanatus fuerit qui hujuscemodi sustinet passionem, numerabit septem dies post emundationem sui, et lotis vestibus et toto corpore in aquis viventibus, erit mundus. 14And on the eighth day he shall take two turtles, or two young pigeons, and he shall come before the Lord, to the door of the tabernacle of the testimony, and shall give them to the priest.E l'ottavo giorno prenderà due tortore, ovvero due colombini, e si presenterà al cospetto del Signore alla porta del tabernacolo del testimonio, e daragli al sacerdote:And the eight day he shal take two turtles, or two yong pigeons, and he shal come into the sight of our Lord, to the dore fo the tabernacle of testimonie, and shal geue them to the priest.Die autem octavo sumet duos turtures, aut duos pullos columbæ, et veniet in conspectum Domini ad ostium tabernaculi testimonii, dabitque eos sacerdoti: 15Who shall offer one for sin, and the other for a holocaust: and he shall pray for him before the Lord, that he may be cleansed of the issue of his seed.Il quale ne offerirà uno per il peccato, e l'altro in olocausto: e farà orazione per lui dinanzi al Signore, affinché egli sia mondato dal suo flusso.who shal make one for sinne, and the other for an holocaust, and he shal pray for him before our Lord, that he may be cleansed of the fluxe of his seede.qui faciet unum pro peccato et alterum in holocaustum: rogabitque pro eo coram Domino, ut emundetur a fluxi seminis sui. 16The man from whom the seed of copulation goeth out, shall wash all his body with water: and he shall be unclean until the evening.L'uomo, che ha conosciuta la donna, laverà tutto il suo corpo nell'acqua: e sarà immondo fino alla sera.The man from whom issueth the seede of copulation, shal wash with water al his bodie: and he shal be vncleane vntil euen.Vir de quo egreditur semen coitus, lavabit aqua omne corpus suum: et immundus erit usque ad vesperum. 17The garment or skin that he weareth, he shall wash with water: and it shall be unclean until the evening.Laverà nell'acqua la veste, e la pelle, che aveva addosso: le quali cose saranno immonde fino alla sera.The garment and skinne, that he weareth, he shal wash with water, and it shal be vncleane vntil euen.Vestem et pellem, quam habuerit, lavabit aqua, et immunda erit usque ad vesperum.
18The woman, with whom he copulateth, shall be washed with water: and shall be unclean until the evening.La donna, che si congiunge con lui, si laverà nell'acqua: e sarà immonda fino alla sera.The woman with whom he compaineth shal be washed with water and shal be vncleane vntil euen.Mulier, cum qua coierit, lavabitur aqua, et immunda erit usque ad vesperum. 19The woman, who at the return of the month, hath her issue of blood, shall be separated seven days.La donna, che al tempo ordinario soffre incomodità, sarà separata per sette giorni.The woman that monthly hath the fluxe of bloud, shal be separated seuen daies.Mulier, quæ redeunte mense patitur fluxum sanguinis, septem diebus separabitur. 20Every one that toucheth her, shall be unclean until the evening.Chiunque la toccherà, sarà immondo fino alla sera.Euerie one that toucheth her, shal be vncleane vntil euen:Omnis qui tetigerit eam, immundus erit usque ad vesperum: 21And every thing that she sleepeth on, or that she sitteth on in the days of her separation, shall be defiled.E le cose, sulle quali ella dorme, o si pone a sedere ne' giorni di sua separazione, saranno immonde.and that whereon she sleepeth or sittteh in the daies of her separation shal be polluted.et in quo dormierit vel sederit diebus separationis suæ, polluetur. 22He that toucheth her bed shall wash his clothes: and being himself washed with water, shall be unclean until the evening.Chiunque tocchi il suo letto, laverà le sue vesti, e la persona nell'acqua: e sarà immondo fino alla sera.He that toucheth her bedde shal wash his clothes: and him self being washed with water, shal be vncleane vntil euen.Qui tetigerit lectum ejus, lavabit vestimenta sua: et ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vesperum. 23Whosoever shall touch any vessel on which she sitteth, shall wash his clothes: and himself being washed with water, shall be defiled until the evening.Chi toccherà qualsivoglia cosa, sulla quale ella siasi messa a sedere, laverà le sue vesti, e la persona, e sarà immondo fino alla sera.Whosoeuer shal touch any vessel wherupon she sitteth, he shal wash his clothes: and him self being washed with water shal be polluted vntil euen.Omne vas, super quo illa sederit, quisquis attigerit, lavabit vestimenta sua: et ipse lotus aqua, pollutus erit usque ad vesperum. 24If a man copulateth with her in the time of her flowers, he shall be unclean seven days: and every bed on which he shall sleep, shall be defiled.Se il marito si congiunge con essa in tempo, che ella ha la sua incomodità, sarà immondo per sette giorni: e il letto, su di cui egli dormirà, sarà immondo.If a man companie with her in the time of her menstrual bloud, he shal be vncleane seuen daies: and euerie bedde wheron he sleepeth shal be polluted.Si coierit cum ea vir tempore sanguinis menstrualis, immundus erit septem diebus: et omne stratum, in quo dormierit, polluetur.
25The woman that hath still issue of blood many days out of her ordinary time, or that ceaseth not to flow after the monthly courses, as long as she is subject to this disease, shall be unclean, in the same manner as if she were in her flowers.La donna, che patisce flusso di sangue per molti giorni non nel tempo de' suoi corsi, e quella, in cui passato il periodo, non cessa il flusso, per tutto il tempo, che le continua questa infermità, ella sarà immonda, come se fosse nei suoi mesi.The woman that hath a fluxe of bloud many daies not in her menstrual time, or that ceaseth not to haue a fluxe, after the menstrual bloud, as long as she is subiect to this disease, she shal be vncleane, as if she were in her menstrual time.Mulier, quæ patitur multis diebus fluxum sanguinis non in tempore menstruali, vel quæ post menstruum sanguinem fluere non cessat, quamdiu subjacet huic passioni, immunda erit quasi sit in tempore menstruo. 26Every bed on which she sleepeth, and every vessel on which she sitteth, shall be defiled.Sarà immondo il letto, su di cui dormirà, e qualunque cosa, su di cui si metterà a sedere.Euerie bedde, whereupon she sleepeth, and vessel wheron she sitteth, shal be polluted.Omne stratum, in quo dormierit, et vas in quo sederit, pollutum erit. 27Whosoever toucheth them shall wash his clothes: and himself being washed with water, shall be unclean until the evening.Chi toccherà tali cose laverà le sue vesti e la persona, e sarà immondo fino alla sera.Whosoeuer toucheth them shal wash his clothes: and him self being washed with water, shal be vncleane, vntil euen.Quicumque tetigerit ea, lavabit vestimenta sua: et ipse lotus aqua, immundus erit usque ad vesperam. 28If the blood stop and cease to run, she shall count seven days of her purification:Se il sangue si arresta, e cessa il flusso, ella conterà sette giorni di sua purificazione:If the bloud stay and cease to runne, she shal count the seuen daies of her purification:Si steterit sanguis, et fluere cessaverit, numerabit septem dies purificationis suæ: 29And on the eighth day she shall offer for herself to the priest, two turtles, or two young pigeons, at the door of the tabernacle of the testimony:E l'ottavo giorno offerirà per sé al sacerdote due tortore, o due colombini alla porta del tabernacolo del testimonio:and the eight day she shal offer for her selfe to the priest, two turtles, or two young pigeons, at the dore of the tabernacle of testimonie:et die octavo offeret pro se sacerdoti duos turtures, aut duos pullos columbarum, ad ostium tabernaculi testimonii:
30And he shall offer one for sin, and the other for a holocaust, and he shall pray for her before the Lord, and for the issue of her uncleanness.E il sacerdote ne offerirà uno per il peccato, e l'altro in olocausto: e farà orazione dinanzi al Signore per lei, e la purificherà dal suo flusso immondo.who shal make one for sinne, and the other for an holocaust, and he shal pray for her before our Lord, and for the sluxe of her vncleannesse.qui unum faciet pro peccato, et alterum in holocaustum, rogabitque pro ea coram Domino, et pro fluxu immunditiæ ejus. 31You shall teach therefore the children of Israel to take heed of uncleanness, that they may not die in their filth, when they shall have defiled my tabernacle that is among them.Voi adunque insegnerete a' figliuoli d'Israele, che schivino l'immondezza, affinché non periscano per le loro impurità, dopo aver profanato il tabernacolo mio, che è tra di loro.You shal teach therefore the children of Israel, that they take heede of vncleannesse, and die not in their filthinesse, when they shal pollute my tabernacle that is among them.Docebitis ergo filios Israël ut caveant immunditiam, et non moriantur in sordibus suis, cum polluerint tabernaculum meum quod est inter eos. 32This is the law of him that hath the issue of seed, and that is defiled by copulation.Questa è la legge per chi patisce gonorrea, e contrae impurità, congiungendosi con donna,This is the law of him that hath the fluxe of sede and that is polluted by copulation,Ista est lex ejus, qui patitur fluxum seminis, et qui polluitur coitu, 33And of the woman that is separated in her monthly times, or that hath a continual issue of blood, and of the man that sleepeth with her.E per la donna, che si separa ne' suoi mesi, ovvero che patisce flusso continuo di sangue, e per l'uomo, che le si accosta.and the woman that is separated in her menstrual times, or that hath a continual fluxe of bloud, and of the man, that sleepeth with her.et quæ menstruis temporibus separatur, vel quæ jugi fluit sanguine, et hominis qui dormierit cum ea.
15:1
Year of the World 2514.
15:2
Challoner
Issue of seed, shall be unclean. These legal uncleannesses were instituted in order to give the people a horror of carnal impurities. (Challoner)
Tirinus
If the gonorrhoea, and the lawful act of marriage, (ver. 16,) and nocturnal delusions, (Deuteronomy 23:10,) induce a kind of uncleanness---surely to imitate Onan is most detestable, Genesis 28:9. (Tirinus)
The Jews rank the latter crime with murder, and so does Tertullian. See Exodus 21:22.
15:3
Herod
At every moment, is not in Hebrew, but something like it occurs in the Samaritan and Septuagint. According to the Hebrew, the uncleanness subsists for some time after the issue has ceased. Grotius pretends that these disorders were contagious; but the reason why God requires such purity in his people, is given [in] ver. 31. He dwelt among them, and would not allow of any disrespectful behaviour. There were to live like priests in his temple. The pagans in Egypt, Greece, and Italy, required the like attention to cleanliness in their priests. (Herod., ii.)
Calmet
Noctem flumine purgas. (Persius ii.) (Calmet)
15:11
Such a one; the person under the disorder, unless he have washed his hands.
15:12
Calmet
Broken, after he is perfectly healed. (Calmet)
15:15
Du Hamel
Offer, (faciet) "shall sacrifice." (Du Hamel)
For sin. Legal, or any other that he may have incurred.
15:16
Menochius
Evening, whether the action were lawful or not. (Menochius)
Calmet
Some explain this verse, of nocturnal inconveniences; and ver. 18, of the act of marriage. The latter rendered unclean only in as much as it hindered a person from partaking of any thing sacred, though he might perform the duties of life. (Calmet)
Du Hamel
This law was to lay some restraint on the too frequent use of marriage. (Theodoret) (Du Hamel)
15:19
Calmet
At....month. The Hebrew and other versions omit this. (Calmet)
Haydock
But "her issue in her flesh," implies as much. (Haydock)
Days, not out of the camp, but from the company of men.
15:20
One, except infants, etc.
15:24
Days, supposing the case was not brought before the judge, and the man did it through ignorance: otherwise it was death, Leviticus 20:18.
15:28
Calmet
Run. Then she might act as usual, without defiling what she touched. It seems from ver. 13, that this law regarded only the time while the tabernacle was in the camp. It would have been very difficult to observe it, when the people were dispersed throughout the land of Chanaan. (Calmet)
15:31
Houbigant
Teach. So the Septuagint also read. Hebrew, "Thus you shall remove....from their filth." (Houbigant)
Menochius
Filth. God threatens to kill them, if they approach unclean. (Menochius)
15:2
Issue of seed shall be unclean.... These legal uncleannesses were instituted in order to give the people a horror of carnal impurities.
15:2
If natural infirmities brought vncleānes much more lasciuiousnes of the mind. Theod. q. 15. & 20. in Leuit.
15:15
To make, offer, and sacrifice an hoste•is al one.
15:31
S. Hierom. ( •s cap. 5 ad 〈…〉 at:) vnderstandeth this place of the abominable sines that may not be named.
15:2
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 2.4
… since the good effect of things spoken is often lost, when enfeebled to the hearts of hearers by the incautious importunity of loquacity; and this same loquacity, which knows not how to serve for the profit of the hearers, also defiles the speaker. Hence it is well said through Moses, The man that hath a flux of seed shall be unclean (
15:10
san Giovanni Damasceno † 749 d.C. An Exact Exposition of the Orthodox Faith 4.9
For from the beginning the Spirit of God moved upon the face of the waters , and anew the Scripture witnesseth that water has the power of purification
15:13
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Colossians 5
It was necessary too that many things should prepare the way for Baptism; yea, thousands of things; those, for instance, in the Old Testament, those in the Pool,
15:18
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 33
But let us see in what sense “Marriage is honorable in all and the bed undefiled.” Because (he means) it preserves the believer in chastity. Here he also alludes to the Jews, because they accounted the woman after childbirth polluted: and “whosoever comes from the bed,” it is said, “is not clean.”
15:19
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 4.20
… Precisely as He had once questioned Adam, as if in ignorance: Adam, where art thou?” Thus you have both the Creator excused in the same way as Christ, and Christ acting similarly to the Creator. But in this case He acted as an adversary of the law; and therefore, as the law forbids contact with a woman with an issue,
15:25
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 31
Wherefore did she not approach Him boldly? She was ashamed on account of her affliction, accounting herself to be unclean. For if the menstruous woman was judged not to be clean, much more would she have the same thought, who was afflicted with such a disease; since in fact that complaint was under the law accounted a great uncleanness.
15:31
san Girolamo † 420 d.C. Against the Pelagians 1.28
xv. 31, xvi. 2, 5 . Offerings for the people on the day of atonement.
15:2
2. VIR QUI PATITUR FLUXUM SEMINIS, IMMUNDUS ERIT. — Vir, hebraice vir vir, id est omnis vir: geminatio enim apud Hebraeos significat collectionem universalem, et distribuit pro omni. QUI PATITUR FLUXUM SEMINIS, — scilicet perduranter, per morbum gonorrhaeae (uti vocant medici), qui oritur ex debilitate naturae et potentiae retentivae, uti docet Galenus, De Locis affectis, lib. VI; sicut eadem de causa accidit pollutio in somnis: illa enim obvenit vel propter imaginationem turpem et seminis abundantiam, vel propter debilitatem jam dictam; praesertim si quis tum biberit aquam, maxime calidam, paulo antequam incumberet: quia ista aqua laxat, dissolvit et debilitat potentiam digestivam et retentivam; quare iis consulendum est, ut paulo ante somnum nihil bibant, vel bibant potius vinum, inquit Abulensis. Abbas Moses in Vitis Patrum, lib. VII, cap. 1, num. 6, dicebat: «Per has quatuor res pollutionis passio gignitur: primo, per abundantiam escae et potus; secundo, per satietatem somni; tertio, per otium et jocum; quarto, per ornatum vestium;» hic enim gignit mollitiem tum in corpore ipso, tum in imaginatione, quae pollutionem provocat. Quando pollutio sit peccatum, quando non, vide inter alios nostrum P. Lessium, lib. IV De Justitia, cap. xiv, docte enodantem.
15:4
4. OMNE STRATUM, IN QUO DORMIERIT, IMMUNDUM ERIT. — Quisquis, vel quidquid tangebat laborantem fluxu seminis polluebatur, fiebatque immundum. Nota hic canonem: In lege veteri, qui vel quae in se immunda erant, immunditiem suam transfundebant in tangentes: tales erant leprosi, seminiflui, menstruatae, reptilia; quae vero non in se, sed tantum per contactum rei immundae immunda fiebant, haec suam immunditiem non transfundebant in tangentes se: ut qui tetigerat reptile immundus erat, non tamen polluebat alium quem tangebat.
15:8
8. SI SALIVAM HUJUSCEMODI HOMO JECERIT SUPER EUM QUI MUNDUS EST, LAVABIT VESTIMENTA SUA. — «Lavabit,» non is qui jecit salivam, sed mundus qui eam excepit; hic enim hac saliva seminiflui quasi pollutus lavari et purificari debet.
15:9
9. SAGMA, SUPER QUO SEDERIT, IMMUNDUM ERIT. — «Sagma,» id est sella vel stratum. Unde Septuaginta vertunt, ἐπίσαγμα, id est stragulum asini; olim enim asinis, vice equorum in Palaestina utebantur: hinc passim in Scriptura legimus de proficiscentibus: «Stravit asinum.» Chaldaeus vertit, omnis equitatura super quam equitaverit, erit immunda.
15:13
13. SI SANATUS FUERIT. — Curatus a gonorrhoea, sive fluxu seminis, jubetur hic ad legalem sui expiationem lavare se et vestes, et die octavo offerre duos turtures, vel duos pullos columbae, unum pro peccato, secundum in holocaustum. 15. Qui faciet (immolabit) unum pro peccato, — legali scilicet, puta ad legalem immunditiem ex fluxu hoc seminis contractam, expiandam, vide Can. 31. Rursum secundo, «pro peccato,» etiam vero et proprie dicto, si quod habeat necdum expiatum; hujus enim symbolum erat prius peccatum legale.
15:15
ROGABITQUE PRO EO CORAM DOMINO, UT EMUNDETUR A FLUXU SEMINIS SUI. — Hebraice est, et expiabit eum sacerdos coram Domino a fluxu ejus, id est, ab immunditia legali contracta ex fluxu seminis, qui jam transierat et desierat, uti hic supponitur. Eadem phrasis est vers. 30.
15:16
16. Vir de quo egreditur semen coitus (q. d. Vir qui polluitur coitu, sive legitimo in matrimonio, sive illegitimo et illicito extra matrimonium), LAVABIT AQUA OMNE CORPUS SUUM. — Aliqui lotionem hic praecipi putant, non absolute, sed conditionate, si videlicet talis ita pollutus vellet ingredi sanctuarium: nam omnes istae immunditiae statutae sunt in ordine, et per respectum accessus ad sanctuarium aliasque res sacras. Unde Hebraei ita polluti modo non lavant se, quia modo non habent sanctuarium. Verum hoc recte refutat Abulensis, nam pari modo in aliis omnibus quae hic praecipiuntur, immundi potuissent exspectare et deferre purificationem usque ad diem quo ingressuri erant sanctuarium. Quod falsum esse patet, vel ex eo qui tetigerit mortuum: hic enim certis diebus, puta tertio et septimo, debebat aspergi aqua lustrationis, Num. xix, 19. Itaque haec expiatio post coitum statim postero mane debebat fieri, scilicet debebant ita polluti totum corpus abluere. Sancit hoc Deus modestiae et continentiae causa, ut assiduitatem congrediendi etiam in conjugibus cohiberet sui purificandi molestia et pigritia, inquit Theodoretus.
15:19
19. MULIER QUAE, REDEUNTE MENSE, PATITUR FLUXUM SANGUINIS (menstrui), SEPTEM DIEBUS SEPARABITUR, — non extra castra; nam ejus rei nulla fit hic mentio, uti fit de polluto in somnis: hic enim jubetur egredi castra, Deuter. xxiii, 10; sed separabitur a communicatione hominum, idque per septem dies, non quod omnibus illis diebus sanguis fluat, sed quod non possit fluere ultra. Nota: Menstrua sunt mulierum profluvium, et purgatio frigidi et indigesti humoris, quem natura quasi noxium expellit. Dicta sunt menstrua, quod quolibet mense mulieribus quae ejus aetatis sunt ut possint concipere, soleant accidere; unde etiam menses appellantur. Menstruorum virus describit Plinius, lib. VII, cap. xv: «Nihil,» ait, «reperitur mulierum profluvio magis monstrificum; acescunt ejus superventu musta, sterilescunt tactae fruges, moriuntur insita, exuruntur hortorum germina, fructus arborum quibus insedere decidunt, speculorum fulgor ipso aspectu hebetatur, acies ferri perstringitur eborisque nitor, alvei apum emoriuntur, aes etiam atque ferrum rubigo protinus corripit, odorque dirus aera, et in rabiem aguntur eo gustato canes, atque insanabili veneno morsus infigitur.» Merito ergo hic menstrua, et menstruata immunda censentur. Vide hic quid sit mulier etiam speciosissima, scilicet vas sordium, esca vermium. «Mulier speciosa,» inquit Diogenes, «est templum aedificatum super cloacam.» Ita casta illa matrona monachi cujusdam tentationem libidinis sapienter elisit, dicens: «Nunc ego sum in menstruis, et nemo mihi appropinquare potest, neque odorari prae faetore.» Testis est Joannes Moschus in Prato Spirituali, cap. cxv. Mulier ergo pulchra est sepulcrum dealbatum, splendidum exterius, sed interius sanie et sordibus plenum: has enim tegit et continet pellis ejus rosea et rubicunda.
15:20
20. Omnis qui tetigerit eam, immundus erit, — si sit grandior et compos rationis; nam infans tangens matrem puerperam, sugensque ejus ubera, non contaminabatur ejus contactu: hic enim excusat necessitas, et naturae pietas, aetasque infantilis.
15:22
22. ET IPSE LOTUS AQUA IMMUNDUS ERIT USQUE AD VESPERUM, — non propter peccatum, quod hic nullum est, si usus sit legitime uxore sua, sed propter immunditiem legalem ortam ex actu conjugali, qui immundus est naturaliter, ideoque et legaliter. Ubi nota duplicem fuisse immunditiem Hebraeorum: una erat peccatum, quia praecepto Dei vetita; talis erat comedere carnes immundas, sanguinem, adipem: haec enim vetita sunt, Levitici cap. xi. Rursum talis erat comedere morticinum, vel laniatum a bestiis, Exodi xxii, 31: hoc enim peccatum fuisse, patet Levit. xxii, 9. Talis etiam erat tangere morticina immundorum, et tangere reptilia, uti dixi cap. xi, vers. 43. Altera immunditia erat quae non erat vetita, sed solum indicata et statuta; talis erat tangere leprosum, mortuum, seminifluum. Talis etiam erat pati lepram, fluxum seminis, menstrua; nam de his non dicitur: Ne tangatis ea; sed: Qui tetigerit ea, immundus erit. Unde haec non erant peccata, sed tantum inducebant irregularitatem quamdam legalem talibus, ut non possent ingredi sanctuarium ante sui expiationem, quae expiatio praecepta eis erat; itaque tales non peccabant in ipso contactu et contaminatione sui, sed in neglectu expiationis praceptae, si videlicet stato tempore se non expiarent. Hinc patet quas immunditias et expiationes etiamnum observent Judaei, quas non: nam priores adhuc servant, posteriores non: hae enim tantum irregularitates quaedam erant, arcentes eos a sanctuario; jam autem ipsi nullum habent sanctuarium; unde nulla jam eis est irregularitas, ac consequenter nec purificatio ad eam tollendam: itaque Judaei jam in suo errore et conscientia erronea (qua putant se adhuc judaismo et legibus hisce obstringi) permanentes ex hac sua conscientia non obligantur hisce posterioribus, sed tantum prioribus. Atque haec de seminifluo.
Tropologia: Seminifluus ut garrulitas Tropologice: Seminifluus est doctor et concionator impurus, verbosus et importunus. «Semen enim est verbum Dei,» Lucae viii, 12; omnis ergo haereticus, et pseudopropheta, et quisquis verbo Dei abutitur, seminis profluvium patitur; quia verbis sacris luxuriat ad suam laudem et ad plausum populi; sic Epicurei dicebant de Paulo: «Quid vult seminiverbius (graece ὁ σπερμολόγος) hic dicere?» Actor. xvii, 18. Stratum ejus est favor humanus; sedes est voluptas, quam ex eo percipit; saliva est carnis prudentia: quae omnia coinquinant, tam ipsum, quam ejus discipulos. Semen coitus est sana et legitima doctrina: nam sicut vir et mulier una sunt caro, ita in collatione spiritali, doctor et auditor in uno spiritu copulantur. Vir ergo de quo hoc semen egreditur, lavet corpus suum, id est irreprehensibilem se in omnibus actibus faciat, utpote cujus officii est aliorum vitia corrigere et reprehendere: sic et mulier, id est auditor, debet pro viribus vitiorum sordes abjicere. Ita Radulphus et S. Gregorius, lib. XXIII Moral. cap. xv. Secundo, S. Augustinus, lib. De Bono conjugati, cap. xx; Cyrillus, lib. XV De Adoratione, et Rupertus generalius haec accipiunt. «Per seminifluum,» inquit S. Augustinus, «lex significare voluit animum, suae disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum corporis jubet purificari.» Et Cyrillus: «Corporis,» ait, «fluor qui suppeditationem seminis ad nihilum perducit, et partium illarum firmitatem enervat, significat mentem, quae nullum justitiae fructum profert, sed assidue ad id quod officit dilabitur, et praecipiti lapsu ad res turpes corruit.» Particularius vero Rupertus: «Quid est, ait, fluxum seminis aut sanguinis pati, nisi detractoriis, aut etiam criminosis fluere verbis? Consequenter seminiflui sunt verbosi et garruli. Vere Plutarchus in Moralib.: 'Sicut semen, ait, quod statim effunditur, inutile est ad genituram: ita sermo garrulorum ad nihil conducit.'» Zeno audiens adolescentem nimis garrulum: «Aures, inquit, in linguam defluxere.» Ostendit autem adolescentis esse audire multa, pauca loqui. Ita Laertius, lib. VII. Isocrates, cuidam loqutuleio quaerenti cur duplicem mercedem ab eo oratoriae artis studioso postularet, respondit: «Alteram peto ut loqui, alteram vero ut tacere discas.» Clearchus dicebat: «Quae nolis audire, ea etiam ne dicito; quae nolis dicere, ea ne audito quidem.» Aurium enim et linguae magnum est periculum. Apollonius dicebat, «loquacitatem multos habere errores, silentium autem tutum esse.» Idem rogatus: «Qui sunt optimi hominum?» respondit, «Qui in dicendo sunt brevissimi.» Demosthenes cuidam in convivio multa loquenti: «Si tam multa, ait, sapuisses, nunquam tam multa locutus esses.» Idem rogatus, «cur unam habeamus linguam, duas aures?» respondit: «Quia duplo plus audiendum est, quam loquendum.» Lycon aiebat, «sicut hirundines perpetuo garritu familiaritatis voluptatem perdunt, sic garrulos perpetuo obtundentes molestos esse auditoribus;» unde proverbium: «Hirundines (id est garrulos) tecto ne excipe.» Archelaus tonsori garrulo roganti: «Quomodo te radam, o rex!» respondit, «Silendo.» Alius Jurisconsulto loquaci dixit: «Non oportet multis verbis pauca dicere, sed paucis multa.» Ausonius: «Sicut, ait, vascula inania maxime tinniunt, ita quibus minimum inest mentis et eruditionis, hi sunt loquacissimi.» Aesopus dixit: «Loquacitatis finis est infortunium.» Graeci tradunt cornicem repulsam esse a Pallade, id est garrulitatem a meditatione et sapientia. Ita Pierius, hieroglyph. 20. Apud Romanos Citeria effigies erat quaedam arguta et loquax, quae ridiculi gratia in pompa vehebatur. Unde M. Cato in Caecilium: «Quid ergo, ait, dicerem amplius? quem ego denique credo in pompa vectitatum iri in ludis pro Citeria, ac spectatoribus sermocinaturum.» Scripsit Plutarchus librum De Garrulitate, in quo inter alia haec habet: «Alii sermones continent, garruli autem pleni sunt rimarum et perfluunt; deinde tanquam vasa, mente cassi, sono pleni obambulant. In eo sunt infelices, quod neque audiunt, neque audiuntur. Sermonis finis est, ut fidem faciat audientibus: nemo autem fidem habet loquacibus, etiamsi vera loquantur. Quod in corde sobrii est, id est in lingua ebrii; garrulitas periculosa est, odiosa et ridicula. Dicendi magistros habemus homines, tacendi autem deos, silentium in initiationibus mysteriisque, quasi per manus accipientes. Aegyptiorum rex cum Pittaco victimam misisset, jussissetque optimam ac pessimam carnem eximere, linguam exemptam remisit, quasi lingua tam malorum quam bonorum maximum sit instrumentum. Qui ingenuam regiamque adepti sunt eruditionem, primum silere, deinde loqui didicerunt. Discipuli Pythagorae quinquennium tacebant. 'Locutum esse saepe me poenituit, ait Simonides, tacuisse nunquam.' Silentium non solum sitim non conciliat, ut ait Hippocrates, verum neque tristitiam nec dolorem.» Seminiverbii ergo sunt seminiflui.
15:23
23. Omne vas, — omne instrumentum: sic S. Paulus dicitur vas electionis, id est instrumentum electum; sic sacramenta dicuntur vasa, id est instrumenta, gratiae.
15:24
24. SI COIERIT CUM EA VIR TEMPORE SANGUINIS MENSTRUALIS, IMMUNDUS ERIT SEPTEM DIEBUS, — si videlicet res lateat: tunc enim occulte expiari poterit; sin autem res prodatur, ipseque accusetur et convincatur, tunc una cum femina occidendus est, uti praecipitur cap. xx, 18.
15:25
25. MULIER QUAE PATITUR MULTIS DIEBUS FLUXUM SANGUINIS, — puta haemorrhoides, qualis fuit Haemorrhoissa illa sanata a Christo, Marc. cap. v, vers. 26, haec immunda est et naturaliter et legaliter.
15:27
Vers. 27. QUICUMQUE TETIGERIT EA, — «ea,» scilicet stratum et vas. Ita Romana, Hebraea, Chaldaea; male ergo Plantiniana legunt eam.
15:30
30. Qui (sacerdos) unum (turturem vel pullum columbae) faciet (immolabit) pro peccato. — Non quod fluxus ille menstruorum vere peccatum sit, sed quod sit legalis immunditia et legale peccatum: tale peccatum erat et lepra et fluxus seminis. Vide Can. 31. ROGABITQUE PRO EA CORAM DOMINO, ET PRO FLUXU IMMUNDITIAE EJUS, — ut scilicet liberetur ab immunditia legali quam ex hoc fluxu contraxit. Unde hebraice est, expiabit eam a fluxu; passim enim hoc capite et praeced., purgatio haec a peccato, de tali immunditia legali accipienda est. Quare non recte Abulensis haec hoc versu, et similia vers. 15, sic exponit, q. d. Orabit pro fluxu sanguinis et seminis, ut scilicet ille sistatur et non redeat.
Tropologia: Fluxus sanguinis ut idolatria Tropologice, fluxus tam menstruorum quam sanguinis significat partim idolatriam, tum quia in ea, anima relicto Deo per innumera deorum portenta dilabitur; tum quia idolis sanguine etiam humano litabatur: ita Isychius; partim eos qui per terrena et carnalia desideria quibus aestuant, diffluunt in varias concupiscentias: hic fluxus enerves nos facit, et ne diabolo praecipitanti resistere possimus, invalidos reddit: hinc de tali anima dicit Jeremias, cap. ii, 24: «Omnes qui quaerunt eam, non deficient, in menstruis ejus invenient eam.» Ita Radulphus. Abulensis in cap. xxi Levit., Quaest. II, aliter haec adaptat: «Leprosi,» ait, «fluentes semine, et menstruatae significant excommunicatos excommunicatione majori; qui vero eos tangunt, significant eos qui minorem excommunicationem cum eis conversando contrahunt.» Unde et leprae, id est excommunicationis, judicium tantum ad sacerdotes pertinet.
15:31
31. DOCEBITIS ERGO FILIOS ISRAEL, UT CAVEANT IMMUNDITIAM, ET NON MORIANTUR IN SORDIBUS SUIS, CUM POLLUERINT TABERNACULUM MEUM, — q. d. Caveant immundi ingredi tabernaculum meum; alioqui ego eos morte puniam propter sordes suas, quod scilicet, laborante sordido fluxu seminis vel sanguinis, ausi fuerint ingredi meum tabernaculum, illudque hoc ingressu suo suaque immunditia inficere et polluere. Septuaginta vertunt, ἐυλαβεῖς ποιήσατε ἀπό τῶν ἀκαθαρσίων αὐτῶν, id est, religiose caventes facietis filios Israel ab immunditiis suis; solatis enim et religiosum, et cautum caventemque significat.
15:1
v. 1 « Locutusque est Dominus ad Moysen et Aaron dicens » :
15:2
v. 2 « Loquimini filiis Israel et. dicite eis : Vir » omnis, « qui patitur fluxum [seminis], àmmundus erit ». Porro, in quo ille fluxus seminis consistat, explicat
15:3
v. 3 : « Et tunc [tudtcabitur] huic vitio subiacere, cum |per singula momenta| adhaesertt carni eius, atque concreverit foedus humor ». « Derivatio huius immunditiae ad alia et alios decernitur » (Ca?.). Et primum quidem v. 4-8 agitur de eiusmodi aegroto domi degente.
15:4
v. 4. « Omne stratum, in quo dormierit », qui fluzum patitur, « aàmmundum erit, et ubicunque sederit », seu accuratius : et omnis supeller, in qua sederit, immunda erit.
15:5
v. 5 « Si quis hominum tetigerit lectum etus, lavabit vestimenta sua, et ipse lotus aqua immundus erit usque ad vesperum ». v. 6 « Sz sederit » in supellectili, « ubi ille sederat », qui fluxum patitur, « let 2pse] lavabit vestimenta sua, et lotus aqua immundus erit usque ad vesperum ».
15:7
v. 1 « Qui tetigerit carnem etus », non pudenda (Ca?.), sed nudum corpus (Ca/m.), « lavabit vestimenta saltvam huiuscemodi homo », qui fluxum patitur, « decerit super eum, qui mundus est, lavabit » hic « vestimenta sua , et lotus agua immundus erit usque ad vesperum ». — v. 9-11 refertur ad eundem aegrotum curru itinerantfem, nam 2232 non est sagma seu ephippium (LXX Vulg.), sed currus (3 Reg. 4,26 [5,6]; cf. etiam n221:2) :
15:9
v. 9 « Sagma, super quo sederit » , qui fluzum patitur, « immundum erit »;
15:10
v. 10 « et quidquid sub eo fuerit, [qui fluxum seminis patitur], pollutum ertt usque ad vesperum ». Sed cum LXX verte : et omnis, qui tetigerit quidquam eorum, quae sub ipso fuerint, ei sc. in. curru substrata, immundus erit. « Qui portaverit horum aliquid, lavabit vestimenta sua, et ipse lotus aqua immundus erit usque ad vesperum ».
15:11
v. 41 « Omnis, quem tetigerit qui talis est, non lotis [ante] manibus, lavabit vestimenta sua, et lotus aqua immundus erit usque ad vesperum ». v. agebatur de eo, qui seminifluum attigisset; v. 11 agitur de eo, quem seminifluus attingat et quidém, uti contextus suadet, seminifluus ille, qui curru advehitur, fere ut hospes. Ille honorifiee excipiebatur, manu extensa, dum e curru descendebat, iuvabatur et, si aliquanto ante manus lavasset, non contaminabat amicum. Tali exceptioni non erat locus in leproso, quippe qui nunquam ut hospes exciperetur; prudenter autem concedebatur quoad seminifluum, ne ef ipse amicorum consortio excluderetur, et hi metu incurrendae fortasse immunditiae anxiarentur. — v. 12 respicit seminifluum tam domi degentem, quam hospitioexcipiendum (cf. 6,28 [91]; 11,33. 35) : « Vas fictile, quod tetigerit , confringetur, vas autem ligneum lavabitur aqua ». Sed neque hoe incommodum patiebantur, quos seminifluus invisebat, dummodo is manus lavasset. — Tandem purificationis ritus deseribitur.
15:13
v. 13 « Si sanatus fuerit, qui hutuscemodi sustinet passionem , numerabit septem dies post emundationem sui », — wm» accuratius LXX reddit praepositione si; : quoad emundationem sul, sc. legalem — « et lotis vestibus et toto corpore tn aquis viventibus » (ef. 18,5), « ertt mundus » legaliter, « ut sc. aliorum convictu utatur, non ut in templum ingrederetur, nisi prius alteram die octavo purificationem adhibuisset » (Bonfr.).
15:14
v. 4& « Die autem octavo sumet duos turtures aut duos pullos columbae , et veniet in conspectum Domini ad ostium tabernaculi testimonii », ergo intra atrium, « dabitque eos sacerdoti ».
15:15
v. 15 « Qui faciet unum pro peccato, et alterum in. holocaustum: rogabitque pro eo coram Domino, [ut emundetur| » completa emundatione legali « « /furu [seminis] su », utque Deus ratam habeat illam emundationem. « Quia minor erat haec immunditia quam leprae, minores hostiae praescribuntur, nec ullum quadrupes animal exigitur etiam a divitibus » (Syle.).
15:16
v. 16 « Vir, de quo egreditur semen. coitus », seu verius effusio seminis, « lavabit aqua omne corpus suum, et immundus erit usque ad vesperum ». v. 4€ Et omnem « vestem et pellem, quam habuerit », — Hebr. : in qua fuerit effusio seminis, quam semen attigerit et maculaverit — « [avabit aqua et immunda erit usque ad vesperum ».
Arg. — Vir legaliter se polluit qualibet seminis effusione non morbida; mulier se non polluit, sed concubitu viri polluitur. y; n22V non est semem coitus (Vulg.) sed potius coitus seminis (LXX). 12V primitus significat effundere, hinc cubare, quia cubans in cubile veluti effunditur : hinc n32V primum sonat effusio, v. g. roris Ex. 16,13 sq. Versio autem illa minus aecurata plures inde ab Hesych. interpretes, quominus sensum v. 16 sq. aecurate perspicerent, impedivit : putavere sc. agi iam ibi de concubitu viri cum muliere, cum verba tantum exprimant seminis virilis emissionem, et verborum v. 18 plurales virum et mulierem respicientes suggerant v. 16 sq., ubi numerus est singularis, agi de solo viro. Agitur ergo v. 16 sq. de pollutione (Cai.) sive voluntaria sive involuntaria, imprimis etiam somno effecta (Deut. 23,10 sq. [11 sq.]): v. 18 autem de coitu viri eum muliere sive licito sive fornicario vel adulterino.
15:18
v. 48 « Mulier, cum qua coierit, lavabitur aqua et immunda erit usque ad vesperum ». Sed explicitior Hebr. : mulier, quacum concubuit vir effusione seminis, lavabuntur aqua et immundi erunt etc. Cf. 1 Reg. 21,5 sq.; 2 Reg. 11,54. Notat Sy/v., hane legem sanxisse Deum, « ut etiam in coniugibus cohiberet nimiam frequentiam congressus ex taedio et molestia lotionis propter eam faciendae ».
15:19
v. 19 « Mulier, quae [redeunte mense] patitur. fluxum sanguinis, septem diebus separabitur », pro quo Hebr. - ertt in impurttate sua, ideoque utique separabitur. Fluxus consuevit quatriduo durare, lex tempus nonnihil protrahit (cf. 12,4), quo certius contaminatio praecaineiso (Masor.) separatur, cum secus incisum alterum (LXX Syr.), quod Vw/g. quidem omittit, abundet.
15:20
v. 20 « Omnis, qui tetigerit eam, inmundus erit usque ad vesperum »;v.
15:21
91 « et in quo dormierit vel sederit [diebus] separationis suae, polluetur »; v. 99 et omnis, « qui tetigerit lectum etus, lavabit vestimenta sua, et ipse lotus aqua immundus erit usque ad vesperum »..v. 93 « Omne vas », i. e. omnis supellex, « super quo illa sederit, quisquis attigerit, lavabit vestimenta sua, et ipse lotus aqua pollutus erit usque ad vesperum ». Reliqui textus h. 1l. versum habent, qui tractat de.re, quae illum lectum vel supelleetilem contigerit : Sv autem super lectum fuerit res aut super supellectilem, super quam ipsa (mulier) sedit , qui attigerit eam vem, immundus erit septem diebus, non tamen tenebitur se 1ipsum et vestes lavare. Nam eiusmodi contaminationes non erant indefinite producendae. v. 29^ « Si coterit cum ea vir tempore sanguinis menstrualis, immundus erit septem. diebus, et omne stratum, tn quo dormierit, polluetur ». Sed. Hebr. : SZ cubuerit cum ea vir, erit impuritas etus (mulieris) super eum, in eum transibit, e£ àámmundus erit etc. Licet cubare cum muliere quandoque euphemistice ipsam copulam perfectam exprimat, tamen per se et h. I. secundum contextum expressio latius patet ineluditque concubitum, qui copulam omnino non habeat aut solum attentet. Praeterea 20,18 habetur casus attentantis coniugium mariti. Hie solam incurrit impuritatem, ille longe severius plectitur. Similes leges, et saepe severiores, apud plures populos offendimus, v. g. Indos (Manu 4,40 sq.), Persas (Vendidad 5,165 sq.; 7,45 sq.). Idem fere sensisse veteres Arabes colligas e facto Mahummetis (Koran. Sur. 2. 222) suos à menstruatis separantis. Conieceris legem in stirpe electa fuisse perantiquam. Veterum deinde plures de noxiis sanguinis menstrualis effectibus superstitiose sentiebant. Cf. Plin. Hist. Nat. 7. 13. Verum cum menstruatarum segregatio et sanitati consulat et decentiae, nulla omnino est ratio adstruendi, hanc nostram legem ex istiusmodi superstitionibus fluxisse. Neque primaria nostrae legis ratio erat sanitas, sed munditia : sanguinem vero menstruum esse immundum quid, similiter atque seminis effusionem, lepram domorum etc., quis non videt?
15:25
v. 95 « Mulier, quae patitur multis diebus fluxum sangwumnis non in. tempore menstruali, vel quae. post menstruum sanguinem fluere non cessat , quamdiu subiacet huic passioni, immunda erit, quasi sil in lempore menstruo », quoad omnia, quae v. 18-24 tradebantur ; quae vero v. 21 sq. habebantur, explicite v. 26 sq. repetuntur.
Infirmitatis hoc est in muliere, similiter atque seminis fluxus in viro.
15:26
v. 26 « Omne stratum, in quo dormaerit, et vas , in quo sederit, pollutum erit ». Distinctius aequalem cum v. 91 rationem /Teór. inculcat.
15:27
v. 91 « Quicunque tetigerit ea », immundus erit et. « lavabit vestimenta sua, et ipse lotus aqua immundus erit usque ad vesperum ». Ubi ille fluxussubstiterit, purificatur mulier ritu fere eodem, atque vir v. 13 sq. :
15:28
v. 98 « S? steterit sanguis et fluere cessaverit », et hinc si de facto mundata est a fluxu suo, « numerabit septem. dies purificationis suae »; sed Hebr. : et postea mundabitur legaliter, adhibitis etiam , uti crediderim, ablutionibus v. 13 descriptis;
15:29
v. 29 « et die octavo offeret pro se sacerdoti duos turtures aut duos pullos columbarum ad ostium tabernaculi testimonii »;
15:30
v. 30 « qui unum faciet pro peccato et alterum in holocaustum , rogabitque pro ea coram Domino, [et] pro fluxu immunditiae eius ». Praemitütur v. 31 generalis adhortatio ad leges cap. 15 traditas servandas. lis sc. neglectis polluetur tabernaculum Domini in medio Israelis erectum, dum ingredientur ii, quos Dominus pollutos habebit, et victimae ab eo praescriptae non offerentur. Talem vero pollutionem poena consequatur necesse est, populi sc. strages seu mors.
15:31
v. 91 « Docebitis ergo filios Israel, ut caveant immunditiam » , — Hebr. : facietis, ut se contineant ab immundituüis suis, quibus antehac indulsisse videntur — « et non moriantur in sordibus suis » , propter eas (LXX), « cum polluerint tabernaculum meum, [guod est] inter eos ». Cf. 11,454. — Sequitur ipsa totius capitis subseriptio.
15:32
v. 32 « Ista est lex eius, qui patitur fluxum [seminis] » (v. 2-15), « et qui polluitur coitu », seu verius effusione seminis (v. 16-18),
15:33
v. 33 « et quae menstruis temporibus separatur » (v. 19-24), « vel quae 2ugi fluit sanquine » (v. 95-30), « et hominis, qui dormierit cum ea » (v. 94 sq.). Secundum Vulg. subscriptio omnino adhaeret ipsius capitis divisioni, excepto quod ultimum incisum v. 24 sq. respicit. Sed reliqui : et fluxum patientis (masc.) tam maris quam feminae, quod non solum v. 295-30, sed rursum etiam v. 2-15 respicere videtur; e/ quoad virum, qui concumbit mulieri. immundae. Aut inscriptio primitus erat nonnihil verbosa minusque praecisa, aut postmodum aliqua corruptio obtinuit. | Verba v. 4 nostrum eaput connectunt non cum immediate praecedente cap. 11-15 Thora Munditiei, sed cum historica cap. 10 narratione (Malv., Calm.), in quam illa thora fuit inserta. Neque ea, quae v. 16.19.30 habetur impuritatum mentio, per se demonstrat primitus iam illam thoram narrationem cap. 16 praecessisse. Tamen connexio cum narratione cap. 10 nonnihil magis explicite 16,1 affirmatur, quam id factum esset, si cap. 10 et 16 invicem immediate exciperent. v. 2-98 soli Aaron a Moysesunt renuntianda, quia factum cap. 10 solos una oratione v. 2-28 Deus per Moysen expiationem post Nadab et Abiu interitum prima vice peragendam indixerit, dein altero v. 29-34 alloquio quotannis celebrandam decreverit; quas duas orationes continuo sermone auctor noster retulerit. Praenuntiata haec solemnitas fuerat Ex. 30.10 ; eius habetur mentio Lev. 23,26-32; 25,9; Num 29,7. Apud modernos rationalistas invaluit opinio, festum expiationis nonnisi longo post Moysen tempore et post exsilium babylonicum observari coepisse. Argumenta sunt mere negativa et bene a Dillm. refutantur. Si exinde, quod posteriores libri sacri eius festi non meminerint, sequatur illud antiquitus non exstitisse, eodem argumento inferes illud nonnisi-primo p. C. saeculo celebrari coepisse, cuius aevi auctores primi eius festi meminerunt (Act. 27,9; Hebr. 9,13; Ios. Ant. III. 10. 3 etoc.). Rex Salomo 3 Reg. 8,2. 65; 2 Par. 5,3 expiationem sanctuarii non peregit, quia praecise tum novum sanctuarium consecrabat. Verum, pro hac consecratione eum illum praecise diem selegisse, qui secus expiationi esset sacer, fere innuit expiationis solemnitatem tum observari consuevisse. 1 Esdr. 3,1-6 expiatio non est habita, primo quod vix eo tempore exstiterit « sanctuarium » (Lev. 16,33); potissimum vero mentibus penitus exciderat, et invenientes in ea de festo tabernaculorum illud celebràrunt (2 Esdr. 8,1-12), de solemnitate vero expiationis non satis mature legerunt, ut festi die decima mensis celebrandi copia haberetur. Tandem Samaritani eam solemnitatem et in suo textu legunt et hodiedum observant. Cap. XVI
15:7
La M. offre il numero esatto delle pericopi e dei versetti (cifra complessiva: 23.206; il libro di Ezechiele, p. es., ne comprende 1273), delle parole, delle consonanti; l'indice dei versetti (p. es., Gen. 27, 40; Ev. 22, 28; Lev. 15, 7 ecc.), delle parole, delle sillabe, che stanno esattamente alla metà di ciascun libro. …
15:9
… Nelle cose l'i. può essere partecipata attraverso contatto (la sella dell'uomo malato di gonorrea, il suo giaciglio, quello della donna mestruante: ibid. 15, 9.21.24.26); si parla pure della lebbra delle case e delle vesti (ibid. 14, 34; 13, 47).
15:14
… l'incenso, i salmi che i sacerdoti cantavano nei singoli giorni della settimana (7 capp.). l) Middāth «misure» (del colle del Tempio; mura e cortili): l'aula del sinedrio (5 capp.). m) Qinnim «nidi» d'uccelli: l'offerta di due colombi in Lev. 12, 8; inoltre: Lev. 15, 14 sg.; 5, 7; 14, 22 (capp.).
15:16
… I sacerdoti, nel tempo in cui assolvevano il ministero sacro, dovevano astenersi dal « bere vino o bevanda inebriante » (Lev. 10, 8-11) e dall'uso del matrimonio, che rendeva impuri i due coniugi fino alla sera (ibid. 15, 16-18).
15:25
… Una persona può divenire impura per ragioni fisiche (lebbra: Lev. 13, 3; Num. 5, 2), per necessità naturali (parto: Lev. 12, 2-5), indipendenti dalla sua volontà (ibid. 15, 25) o attraverso contatti necessari e non desiderati (p. es., con un morto: Num. 6, 7; 9, 6). Taluni animali sono impuri per natura (Lev. 11, 10 sgg.). …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.