What a dangerous nauigation he had tovvards Rome: and that by his prediction and counsel the ship might haue been saued. And for his sake (as God also reuealed to him before) al the companie vvas preserued, being 276 persons.
1And when it was determined that he should sail into Italy and that Paul, with the other prisoners, should be delivered to a centurion, named Julius, of the band Augusta,Dopo che fu stabilito, che Paolo andasse per mare in Italia, e che fosse consegnato con gli altri prigionieri ad un centurione della coorte Augusta, chiamato Giulio,AND after it vvas decreed that he should saile into Italie, and that Paul vvith other prisoners should be deliuered to a Centurion named Iulius, of the band Augusta,Ut autem judicatum est navigare eum in Italiam, et tradi Paulum cum reliquis custodiis centurioni nomine Julio cohortis Augustæ, 2Going on board a ship of Adrumetum, we launched, meaning to sail by the coasts of Asia, Aristarchus, the Macedonian of Thessalonica, continuing with us.Entrati in una nave di Adrumeto, facemmo vela, costeggiando i paesi dell'Asia, accompagnandoci Aristarco Macedone di Tessalonica.vve going vp into a ship of Adrumétum, beginning to sail about the places of Asia, loosed from the land, Aristarchus the Macedonian of Thessalonica continuing vvith vs.ascendentes navem Adrumetinam, incipientes navigare circa Asiæ loca, sustulimus, perseverante nobiscum Aristarcho Macedone Thessalonicensi. 3And the day following, we came to Sidon. And Julius, treating Paul courteously, permitted him to go to his friends and to take care of himself.E il dì seguente arrivammo a Sidone. E Giulio trattando Paolo umanamente gli permise di andar dagli amici, e di ristorarsi.And the day folovving vve came to Sidon. And Iulius intreating Paul courteously, permitted him to goe to his frendes, and to take care of him self.Sequenti autem die devenimus Sidonem. Humane autem tractans Julius Paulum, permisit ad amicos ire, et curam sui agere. 4And when we had launched from thence, we sailed under Cyprus, because the winds were contrary.Di li fatta vela navigammo sotto Cipro, a motivo, che erano contrari i venti.And vvhen vve had loosed thēce, vve sailed vnder Cypres: because the vvindes vvere cōtrarie.Et inde cum sustulissemus, subnavigavimus Cyprum, propterea quod essent venti contrarii. 5And sailing over the sea of Cilicia and Pamphylia, we came to Lystra, which is in Lycia.E traversando il mare della Cilicia, e della Panfilia, arrivammo a Listra della Licia:And sailing the sea of Cilicia and Pamphilia, vve came to Lystra', vvhich is in Lycia:Et pelagus Ciliciæ et Pamphyliæ navigantes, venimus Lystram, quæ est Lyciæ: 6And there, the centurion, finding a ship of Alexandria sailing into Italy, removed us into it.E quivi avendo il centurione trovata una nave Alessandrina, che andava in Italia, ci trasportò sopra di essa.and there the Centurion finding a ship of Alexandria sailing into Italie, remoued vs into it.et ibi inveniens centurio navem Alexandrinam navigantem in Italiam, transposuit nos in eam.
7And when for many days we had sailed slowly and were scarce come over against Gnidus, the wind not suffering us, we sailed near Crete by Salmone.E per molti giorni navigando lentamente, ed essendo con difficoltà arrivati dirimpetto a Gnido, perché il vento ci impediva, costeggiammo la Candia lungo Salmone:And vvhereas many daies vve sailed slovvly, & vvere scarse come ouer against Gnidus, the vvinde hindering vs, vve sailed neere Crete by Salmóne:Et cum multis diebus tarde navigaremus, et vix devenissemus contra Gnidum, prohibente nos vento, adnavigavimus Cretæ juxta Salmonem: 8And with much ado sailing by it, we came into a certain place, which is called Good-havens, nigh to which was the city of Thalassa.E stentatamente costeggiandola, arrivammo a un certo luogo, chiamato Buoniporti, vicino al quale era la città di Talassa.and vvith much a doe sailing by it, vve came into a certaine place that is called Good-hauens, nigh to the vvhich vvas a citie Thalassa.et vix juxta navigantes, venimus in locum quemdam qui vocatur Boniportus, cui juxta erat civitas Thalassa. 9And when much time was spent and when sailing now was dangerous, because the fast was now past, Paul comforted them,E avendo consumato molto tempo, e non essendo più sicuro il navigare, perché era passato il digiuno, Paolo gli ammoniva,And vvhen much time vvas spent, and vvhereas novv it vvas not safe sailing, because the fast novv vvas past, Paul comforted them,Multo autem tempore peracto, et cum jam non esset tuta navigatio eo quod et jejunium jam præteriisset, consolabatur eos Paulus, 10Saying to them: Ye men, I see that the voyage beginneth to be with injury and much damage, not only of the lading and ship, but also of our lives.Dicendo loro: Io veggo, o uomini, che la navigazione comincia ad essere con nocumento, e perdita grande non solo del carico, e della nave, ma ancora delle nostre vite.saying to them, Ye men, I see that the sailing beginneth to be vvith hurt and much damage not only of the lading and the ship, but also of our liues.dicens eis: Viri, video quoniam cum injuria et multo damno non solum oneris, et navis, sed etiam animarum nostrarum incipit esse navigatio. 11But the centurion believed the pilot and the master of the ship, more than those things which were said by Paul.Ma il centurione credeva più ai piloti, e al padron della nave, che a quanto diceva Paolo.But the Centurion beleeued the gouernour and maister of the ship, more then those things vvhich vvere said of Paul.Centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat, quam his quæ a Paulo dicebantur.
12And whereas it was not a commodious haven to winter in, the greatest part gave counsel to sail thence, if by any means they might reach Phenice, to winter there, which is a haven of Crete, looking towards the south-west and north-west.E non essendo buono quel porto per isvernarvi, la maggior parte furono di sentimento di partirne, e se in alcun modo avessero potuto giugnere a Fenice (porto della Candia volto ad Affrico, e a Coro) ivi svernare.And vvhereas it vvas not a commodious hauen to vvinter in, very many taking counsel appointed to saile thence, if by any meanes they might comming to Phoeníce, vvinter there, a hauen of Crete looking tovvard the Afrike and the Chore.Et cum aptus portus non esset ad hiemandum, plurimi statuerunt consilium navigare inde, si quomodo possent, devenientes Phœnicen hiemare, portum Cretæ respicientem ad Africum et ad Corum. 13And the south wind gently blowing, thinking that they had obtained their purpose, when they had loosed from Asson, they sailed close by Crete.E spirando leggermente l'Austro, credendosi sicuri del loro intento, avendo salpato da Asson, costeggiavan la Candia.And the south vvinde blovving, they thinking that they had obteined their purpose, vvhen they had parted from Asson, sailed along by Crete.Aspirante autem austro, æstimantes propositum se tenere, cum sustulissent de Asson, legebant Cretam. 14But not long after, there arose against it a tempestuous wind, called Euroaquilo.Ma poco dopo si spinse contro di essa un vento procelloso, che si chiama Euro aquilone.But not long after, a tempestous vvinde that is called Euro-aquilo, droue against it.Non post multum autem misit se contra ipsam ventus typhonicus, qui vocatur Euroaquilo. 15And when the ship was caught and could not bear up against the wind, giving up the ship to the winds, we were driven.Ed essendo portata via la nave, né potendo far fronte al venuto, abbandonata al vento la nave, eravamo portati.And vvhen the shippe vvas caught and could not make vvay against the vvinde, giuing, vp the ship to the vvindes, vve vvere driuen.Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, data nave flatibus, ferebamur. 16And running under a certain island that is called Cauda, we had much work to come by the boat.E correndo sotto una certa isoletta, chiamata Cauda, a mala pena potemmo renderci padroni dello schifo.And running vpon a certaine iland, that is called Cauda, vve could scarse get the cock-boate.In insulam autem quamdam decurrentes, quæ vocatur Cauda, potuimus vix obtinere scapham.
17Which being taken up, they used helps, undergirding the ship: and fearing lest they should fall into the quicksands, they let down the sail yard and so were driven.Ma tiratolo su, si valevano degli aiuti, fasciando con funi la nave, e temendo di dar nelle secche, calato l'albero così erano portati.Vvhich being taken vp, they vsed helps, girding the ship, and fearing lest they should fall into the Syrte, letting dovvne the vessel, so vvere they caried.Qua sublata, adjutoriis utebantur, accingentes navem, timentes ne in Syrtim inciderent, summisso vase sic ferebantur. 18And we, being mightily tossed with the tempest, the next day they lightened the ship.Ma essendo noi battuti gagliardamente dalla tempesta, il dì seguente fecer getto delle merci:And vvhen vve vvere mightly tossed vvith the tempest, the next day they cast forth,Valida autem nobis tempestate jactatis, sequenti die jactum fecerunt: 19And the third day they cast out with their own hands the tackling of the ship.E il terzo giorno colle loro mani gittarono via gli attrezzi della nave.And the third day vvith their ovvne handes they threvve forth the tacklinges of the ship.et tertia die suis manibus armamenta navis projecerunt. 20And when neither sun nor stars appeared for many days and no small storm lay on us, all hope of our being saved was now taken away.E non essendo comparso né sole, né stelle per più giorni, e premendoci la burrasca non piccola, era già tolta a noi ogni speranza di salute.And neither sunne, nor starres appearing for many daies, and no smal storme being tovvard, al hope vvas novv taken avvay of our sauing.Neque autem sole, neque sideribus apparentibus per plures dies, et tempestate non exigua imminente, jam ablata erat spes omnis salutis nostræ. 21And after they had fasted a long time, Paul standing forth in the midst of them, said: You should indeed, O ye men, have hearkened unto me and not have loosed from Crete and have gained this harm and loss.Ed essendo già lungo il digiuno, allora stando in piedi Paolo in mezzo di essi, disse: Conveniva, o uomini, che facendo a modo mio, non vi foste allontanati dalla Candia, e vi foste risparmiato questo strapazzo, e questo danno.And vvhen there had been long fasting, then Paul standing in the middes of them, said, You should in deede, O ye men, haue heard me, and not haue parted from Crete, & haue gained this hurt and losse.Et cum multa jejunatio fuisset, tunc stans Paulus in medio eorum, dixit: Oportebat quidem, o viri, audito me, non tollere a Creta, lucrique facere injuriam hanc et jacturam.
22And now I exhort you to be of good cheer. For there shall be no loss of any man’s life among you, but only of the ship.Ma ora vi esorto a star di buon animo: Imperocché non si perderà anima di voi altri, ma solo la nave.And novv I exhort you to be of good cheere. for there shal be no losse of any soule amōg you, but of the ship.Et nunc suadeo vobis bono animo esse: amissio enim nullius animæ erit ex vobis, præterquam navis. 23For an angel of God, whose I am and whom I serve, stood by me this night,Imperocché mi è apparso questa notte l'Angelo di quel Dio, di cui io sono, e a cui servo,For an Angel of the God vvhose I am, and vvhom I serue, stoode by me this night,Astitit enim mihi hac nocte angelus Dei, cujus sum ego, et cui deservio, 24Saying: Fear not, Paul, thou must be brought before Caesar; and behold, God hath given thee all them that sail with thee.Dicendomi: non temere, o Paolo, fa d'uopo, che tu sii presentato a Cesare: Ed ecco, che Dio ti ha fatto dono di tutti quelli, che teco navigano.saying, Feare not Paul, thou must appeare before Caesar: and behold God hath giuen thee al that saile vvith thee.dicens: Ne timeas, Paule: Cæsari te oportet assistere: et ecce donavit tibi Deus omnes qui navigant tecum. 25Wherefore, sirs, be of good cheer: for I believe God, that it shall so be, as it hath been told me.Per la qual cosa state di buon animo, o uomini: Imperocché ho fede in Dio, che sarà, come è stato a me detto.For the vvhich cause be of good cheere ye men: for I beleeue God, that it shal so be, as it hath been said to me.Propter quod bono animo estote, viri: credo enim Deo quia sic erit, quemadmodum dictum est mihi. 26And we must come unto a certain island.Noi dobbiamo dare in una certa isola.And vve must come vnto a certaine ilande.In insulam autem quamdam oportet nos devenire. 27But after the fourteenth night was come, as we were sailing in Adria, about midnight, the shipmen deemed that they discovered some country.Ma venuta la quartadecima notte, navigando noi pel mare Adriatico, circa la metà della notte i marinari sospicavano, che si avvicinasse loro qualche paese.But after the fourtenth night vvas come on vs, as vve vvere sailing in Adria about midnight, the shipmen deemed that there appeared some countrie to them.Sed posteaquam quartadecima nox supervenit, navigantibus nobis in Adria circa mediam noctem, suspicabantur nautæ apparere sibi aliquam regionem. 28Who also sounding, found twenty fathoms: and going on a little further, they found fifteen fathoms.E gettato lo scandaglio, trovarono venti passi: e tirando un pochetto innanzi, trovarono quindici passi.Vvho also sounding, found tvventie fadomes: and being parted a litle from thence, they found fiftene fadomes,Qui et summittentes bolidem, invenerunt passus viginti: et pusillum inde separati, invenerunt passus quindecim.
29Then fearing lest we should fall upon rough places, they cast four anchors out of the stern: and wished for the day.E temendo di non dare in luoghi aspri, calate da poppa quattro ancore, bramavano, che venisse il giorno.And fearing lest vve should fall into rough places; casting out of the sterne foure ankers, they vvished that day vvere come.Timentes autem ne in aspera loca incideremus, de puppi mittentes anchoras quatuor, optabant diem fieri. 30But as the shipmen sought to fly out of the ship, having let down the boat into the sea, under colour, as though they would have cast anchors out of the forepart of the ship,E cercando i marinari di fuggir della nave, e avendo messo in mare lo schifo col pretesto di cominciare a stendere le ancore dalla prora,But as the shipmen sought to flee out of the ship, hauing let dovvne the cock-boate into the sea, pretēding as if they vvere about to cast out ankers out of the fore part of the ship,Nautis vero quærentibus fugere de navi, cum misissent scapham in mare, sub obtentu quasi inciperent a prora anchoras extendere, 31Paul said to the centurion and to the soldiers: Except these stay in the ship, you cannot be saved.Disse Paolo al centurione, e a' soldati: se costoro non restano nella nave, voi non potete essere salvi.Paul said to the Centurion and to the souldiars, Vnles •hesc tarie in the ship, you can not be saued.dixit Paulus centurioni et militibus: Nisi hi in navi manserint, vos salvi fieri non potestis. 32Then the soldiers cut off the ropes of the boat and let her fall off.Allora i soldati troncaron le funi dello schifo, e lasciaron che se v'andasse.Then the souldiars cut of the ropes of the cockboate: and suffered it to fal avvay.Tunc absciderunt milites funes scaphæ, et passi sunt eam excidere. 33And when it began to be light, Paul besought them all to take meat, saying: This day is the fourteenth day that you have waited and continued fasting, taking nothing.E principiando a farsi giorno, Paolo esortava tutti a prender cibo, dicendo: oggi è il quartodecimo giorno, che appellando ve ne state digiuni senza prendere cosa alcuna.And vvhen it began to be light, Paul desired all to take meate, saying, This day is the fourtenth day that you expect and remaine fasting, taking nothing.Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum, dicens: Quartadecima die hodie exspectantes jejuni permanetis, nihil accipientes. 34Wherefore, I pray you to take some meat for your health’s sake: for there shall not an hair of the head of any of you perish.Il perché vi esorto a prender cibo, affine di salvare voi stessi: imperocché non perirà un capello della testa di alcun di voi.For the vvhich cause I desire you to take meate for your health sake: for there shal not an heare of the head perish of any of you.Propter quod rogo vos accipere cibum pro salute vestra: quia nullius vestrum capillus de capite peribit.
35And when he had said these things, taking bread, he gave thanks to God in the sight of them all. And when he had broken it, he began to eat.E detto questo, prese del pane; ringraziò Dio alla presenza di tutti: e sprezzatolo cominciò a mangiare.And vvhen he had said these things, taking bread, he gaue thankes to God in the sight of them al: and vvhen he had broken it, he began to eate.Et cum hæc dixisset, sumens panem, gratias egit Deo in conspectu omnium: et cum fregisset, cœpit manducare. 36Then were they all of better cheer: and they also took some meat.E tutti ripreso coraggio, anch'essi pigliarono nudrimento.And being al made of better cheere, they also tooke meate.Animæquiores autem facti omnes, et ipsi sumpserunt cibum. 37And we were in all in the ship two hundred threescore and sixteen souls.Eravamo nella nave in tutto dugensettantasei anime.And vve vvere in al the ship, soules tvvo hundred seuentie sixe.Eramus vero universæ animæ in navi ducentæ septuaginta sex. 38And when they had eaten enough, they lightened the ship, casting the wheat into the sea.E saziati di cibo alleggiavano la nave, gettando in mare il grano.And being filled vvith meate, they lighted the ship, casting the vvheat into the sea.Et satiati cibo alleviabant navem, jactantes triticum in mare. 39And when it was day, they knew not the land. But they discovered a certain creek that had a shore, into which they minded, if they could, to thrust in the ship.E fattosi giorno, non riconoscevano quella terra: ma osservarono un certo seno, che aveva lido, al quale avevano pensato di spinger la nave, se avesser potuto.And vvhen day vvas come, they knevv not the land: but they spied a certaine creeke that had a shore, into the vvhich they minded, if they could, to cast a land the ship.Cum autem dies factus esset, terram non agnoscebant: sinum vero quemdam considerabant habentem littus, in quem cogitabant si possent ejicere navem. 40And when they had taken up the anchors, they committed themselves to the sea, loosing withal the rudder bands. And hoisting up the mainsail to the wind, they made towards shore.E tirate su le ancore, si abbandonavano il mare avendo insiememente allargati i legami de' timoni: e alzato l'artimone secondo il soffiare del vento andavano verso il lido.And vvhen they had taken vp the ankers, they committed them selues to the sea, loosing vvithal the rudder bands: and hoising vp the maine saile according as the vvinde blevve, they vvent on tovvard the shore.Et cum anchoras sustulissent, committebant se mari, simul laxantes juncturas gubernaculorum: et levato artemone secundum auræ flatum, tendebant ad littus.
41And when we were fallen into a place where two seas met, they run the ship aground. And the forepart indeed, sticking fast, remained unmoveable: but the hinder part was broken with the violence of the sea.Ma essendoci imbattuti in una punta di terra, che aveva da' due lati il mare, arrenarono: e la prora affondatasi rimanea immobile; la poppa poi per la violenza del mare veniva a sfasciarsi.And vvhen vve vvere fallen into a place betvvene tvvo seas, they graueled the ship; and the fore-part truly sticking fast remained vnmoueable: but the hinder part vvas broken by the violence of the sea.Et cum incidissemus in locum dithalassum, impegerunt navem: et prora quidem fixa manebat immobilis, puppis vero solvebatur a vi maris. 42And the soldiers’ counsel was that they should kill the prisoners, lest any of them, swimming out should escape.Il disegno de' soldati si fu di ammazzare i prigioni: affinchè qualcheduno salvatosi a nuoto non iscapasse.And the counsel of the souldiars vvas, that they should kil the prisoners: lest any svvimming out, might runne avvay.Militum autem consilium fuit ut custodias occiderent, ne quis cum enatasset, effugeret. 43But the centurion, willing to save Paul, forbade it to be done. And he commanded that they who could swim should cast themselves first into the sea and save themselves and get to land.Ma il centurione bramoso di salvar Paolo, impedì loro di ciò fare: e ordinò, che quelli, che potean nuotare si gettassero giù i primi, e andassero a terra.But the Centurion vvilling to saue Paul, forbade it to be done: & he commaunded them that could svvimme, to cast out them selues first, and escape, and goe forth to land:Centurio autem volens servare Paulum, prohibuit fieri: jussitque eos qui possent natare, emittere se primos, et evadere, et ad terram exire: 44And the rest, some they carried on boards and some on those things that belonged to the ship. And so it came to pass that every soul got safe to land.Gli altri poi li portarono parte sopra tavole, parte sopra gli sfasciumi della nave. E così ne avvenne, che tutti scamparono a terra.and the rest, some they caried on bordes, and some vpon those things that vvere of the ship. And so it came to passe, that al the soules escaped to land.et ceteros, alios in tabulis ferebant, quosdam super ea quæ de navi erant. Et sic factum est, ut omnes animæ evaderent ad terram.
27:1
about the year A.D. 60.
27:2
Adrumetum. In the Greek, Adrametum, which seems to be the best reading: the former was in Africa, the latter in Asia; and the ship was to make for the coasts of Asia and not those of Africa.
Witham
Being about to sail[Ver. 2. Incipientes navigare, mellontes plein, navigaturi.] by the coast of Asia. Literally, beginning to sail; the sense can only be designing to sail that way, as appears also by the Greek. (Witham)
27:4
27:7
Witham
We sailed hard by Crete, now Candia, near by Salmone, sailing betwixt them. (Witham)
27:8
Witham
Called Good-havens, a port on the east part of Crete, near the city of Thalassa, in the Greek text Lasea. (Witham)
27:9
Witham
The fast was now past.[Ver. 9. Jejunium praeteriisset. St. Chrysostom, om ig. nesteian ten ioudaion.] An annual fast. Some take it for the fast of the Ember-days, which Christians keep in December: but St. Chrysostom and others expound it of the Jewish fast of expiation, in their seventh month, Tisri, answering to our September or October. (Witham)
Calmet
Most interpreters understand this of the solemn fast of expiation, mentioned in Leviticus (xvi. 29. and 23:27.) which fell about the end of September and beginning of October. At this time sailing on the Mediterranean is dangerous. Though this phrase is at present obscure to us, we must recollect that St. Luke was writing for Christians, who being for the most part converted Jews, easily understood the expression. (Calmet)
27:10
Witham
Ye men, I see, etc. This St. Paul foretells as a prophet. (Witham)
27:12
Witham
Phoenice, on the south part of Crete, a convenient haven to ride safe in, lying by south-west and north-west. (Witham)
27:14
Witham
Called Euroaquilo.[Ver. 14. Euroaquilo, eurokludon. Dr. Wells prefers the reading of eurakulon.] In the Protestant translation, Euroclydon, as in many Greek copies. In others Euraculon, which Dr. Wells prefers. (Witham)
27:16
An island that is called Cauda. In some Greek copies Clauda, which the Protestants have followed; in others Caudos.
Witham
We had much work to come by the boat, or to hoist up the skiff belonging to the ship; which we did, lest it should be broken to pieces by the wind against the ship, or separated from it. (Witham)
27:17
The used helps, under-girding the ship.[Ver. 17. Accingentes navem, upozonuntes to ploion, bracing the ship with something.] Perhaps bracing or binding about the vessel with ropes or chains, lest she should be torn asunder.
Into the quick-sands. Literally, into a syritis, such as are on the coasts of Africa, whither now they were almost driven.
Witham
The let down the sail-yard.[Ver. 17. Submisso vase, chalasantes to skeuos. The word skeuos, has many significations, and may be taken for the ship, or any part of it: here it may signify the main-mast, which they might take down, lest it should be torn away.] This seems to be the sense of these words letting down the vessel. Some translate striking the sail; but others think they were in apprehension for the mainmast. (Witham)
27:18
Witham
They lightened the ship by throwing overboard part of their loading and goods. Some call it, they made the jetsam. (Witham)
27:19
Witham
The tacking, or furniture of the ship that they could spare; others express it, they threw out the lagam. (Witham)
27:21
Witham
Not...have saved this harm and loss, which you have brought upon you by not following my advice. (Witham)
Calmet
All the company being in consternation and hourly expectation of death, did not think of taking meat. For it appears they did not want provisions, and nothing else forced them to fast. (Calmet)
St. Chrysostom
The mildness of St. Paul's address to them on this occasion is admirable. He mixes no severe rebuke for their past want of confidence in his words, but seems only solicitous for their future belief. In telling them that none of them should perish, he does not utter a mere conjecture, but speaks with prophetic knowledge; and, if he says they were all given to him, it was not to enhance his own merit, but to engage their faith and confidence in his veracity. (St. Chrysostom, Act. hom. lii.)
27:23
Witham
An Angel of God. Literally, of the God whose I am; that is, whose servant I am. (Witham)
27:24
Witham
God hath given thee all them; that is, the true God, maker and master of all things. It is sometimes a great happiness to be in the company of the saints, who by their prayers to God, help us. (Witham)
St. Jerome
St. Paul prayed that all in the vessel with him might be saved; and an angel was sent to assure him his prayer was heard. If such was the merit of the apostle whilst yet in this mortal body, that the Almighty, in consideration of it, granted the lives of 276 persons, what do you think, will be his interest before God, now that he is glorious in heaven? (St. Jerome, contra Vigilant.)
27:27
27:30
Witham
The ship-men...having let down the boat into the sea; that is, had begun to let it down with ropes, etc. (Witham)
27:31
Witham
Paul said...unless these stay. Providence had ordered that all should escape, but by helping one another. (Witham)
27:33
Witham
Taking nothing. That is, without taking a full meal, but only a morsel now and then, and nothing to speak of. (Witham)
Though St. Chrysostom understands these words in their full rigour, and therefore supposes them to have been supported by a miracle; yet is is not requisite to adhere to the severity of these words in the interpretation of them. Not having had time to prepare any regular meal during that time, they may justly be said to have taken nothing, though they had occasionally eaten a little now and then to support nature. Such exaggerations in discourse are common. Interpretes passim.
27:40
Loosing also the rudderbands. Some ships are said heretofore to have had two rudders: and this ship perhaps had two, unless here the plural number be put for the singular, which is not uncommon in the style of the Scriptures.
Witham
And hoisting up the main-sail. The word in the text may signify any sail, either the main, or mizen-sail, which latter by the event was more than sufficient. (Witham)
27:41
Witham
Into a place where two seas met.[Ver. 41. In locum dithalassum, eis topon dithalasson.] It happened that there was a neck or tongue of land, which being covered with the waves, they who were strangers to the coast did not discover: this stranded the ship, the prow sticking fast, and the poop being torn from it, so that the vessel split by the violence of the winds and sea. (Witham)
27:44
Witham
The rest...they carried on planks. That is, let them be carried on planks; and all got safe to land, in the number two hundred and seventy-six souls, or persons. (Witham)
27:5
Myra'
27:9
It may signifie the Ievves fast of the seuenth moneth Septēber, after vvhich the nauigation vvas perilous, vvinter approching.
27:12
names of vvindés.
27:16
Graec. Clauda.
27:17
a place of quicke sandes.
27:23
23. An Angel.] Gods prouidēce to the See of ROME. S. Paul had many visions, specially to assure him that he should to Rome and stand before Caesar, our Lord him self before (23, ••) appearing to him, and here an Angel, for that purpose. Vvhereby vve plaiuely see the special prouidence of God tovvard that See, vvher his tvvo principal Apostles vvere designed to preach, plant the faith, liue, die, be buried, and honoured til the vvorldes end.
•1. Vnles these tarie] Vvhen God reuealeth to vs any thing, Gods predestination and appointment taketh not away mans free vvil and endeuours. or assureth vs of any euent to come, he dischargeth vs not thereby of our requisite endeuours and labours for atcheiuing the same, not executing ordinarily his designements tovvards men othervvise then by their ovvne free vvil and actions. S. Paul said not here. Let vs do vvhat vve list: vvorke vve or sit vve stil, vvhether the mariners goe out or tarie vvithin, vve are al sure to be saued, for so God hath reuealed to me, and he can not lie, neither can it fall othervvise. but contrarievvise saith he. If these mariners leaue the ship, you can not be saued. So say al true Catholike preachers to Christian people, Vvhat prouidence, predestination, or foresight so euer God haue of your saluation, you are not thereby constrained any vvay, you haue free vvil stil, and can not be saued (though you be predestinate) except you keepe Gods commaundements, repent you of your sinnes, beleeue, liue and die vvel. And if it vvere reuealed to any mā, 1 Cor. 9, 2•. that he vvere one of Gods electe, & that he should finally die in grace and be saued, Philip. •, 18. yet he vvere bound to vvorke his saluation vvith feare and trembling, as • S. Paul both did, and taught, lest he become reprobate: no lesse then the same Apostle here and his sellovves, though they had their life promised to them of God, yet vvere bound to labour and vse al possible diligence that they might not be drovvned.
〈Greek〉.
27:24
Paul (saith S. Hierom) had so many soules in the ship giuen him, that is, so many men saued for his sake: and after he is vvith Christ, shal he shut his mouth, and not be able once to speake for them that haue beleeued in his Gospel? Hiero. adu. vigil. Vvhereby he proueth that if •od do much for the merits of Saincts in this life, much more at their intercession & pr••r in heauen.
27:1
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 1
… xv. 10 .) And the reason is, that the author of this Book, that is, the blessed Luke, was his companion: a man, whose high qualities, sufficiently visible in many other instances, are especially shown in his firm adherence to his Teacher, whom he constantly followed.
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… “And when it was determined that we should sail into Italy, they delivered Paul and certain other prisoners unto one named Julius, a centurion of Augustus’ band. And entering into a ship of Adramyttium, we launched, meaning to sail by the coasts of Asia; one Aristarchus, a Macedonian of Thessalonica, being with us. And the next day we touched at Sidon.” (
27:4
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… See how the writer does not hide this either, that Paul wished “to refresh himself. And when we had launched from thence, we sailed under Cyprus, because the winds were contrary.” (
27:5
san Basilio † 379 d.C. The Letters 218
… If any one is to go let him enquire at Corydala for Alexander, the late monk, the bishop; at Limyra for Diotimus, and at Myra
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… See how the life of the saints is thus interwoven throughout: escaped from the court of justice, they fall in with shipwreck and storm. “And when we had sailed over the sea of Cilicia and Pamphylia, we came to Myra, a city of Lycia. And there the centurion found a ship of Alexandria sailing into Italy; and he put us therein.” (
27:7
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… and, hardly passing it, came unto a place which is called the fair havens; nigh whereunto was the city of Lasea. Now when much time was spent, and when sailing was now dangerous, because the fast was now already past, Paul admonished them.” (
27:10
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… And when the south wind blew softly, supposing that they had obtained their purpose, loosing thence, they sailed close to Crete. But not long after there arose against it a tempestuous wind, called Euroclydon. And when the ship was caught, and could not bear up into the wind, we let her drive” (R.V. “were driven.”) (
27:11
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… Then how comes it that it was not “with loss” (of any) “of their lives?” It would have been so, but that God brought them safe through it. For as far as depended on the nature of the thing, they had perished, but God prevented it. Then, to show that it was not from conjecture that he so spake, the master of the ship said the contrary (
27:12
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… 11 ), and he a man of experience in the matter: so far was it from being the case that Paul’s advice was given from conjecture. Moreover, the place suggested this same (which the master said), “being not commodious;” and it was evident that from conjecture “the more part advised” (
27:13
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… Moreover, both the storm and the darkness contributed not a little to his obtaining the hearing he did. Accordingly observe how the centurion does as he bids him, insomuch that he even let the boat go, and destroyed it. And if the sailors did not as yet comply with his bidding, yet afterwards they do so: for in fact this is a reckless sort of people. (
27:16
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… And when neither sun nor stars in many days appeared, and no small tempest lay on us, all hope that we should be saved was then taken away. But after long abstinence Paul stood forth in the midst of them, and said, Sirs, ye should have hearkened unto me, and not have loosed from Crete, and to have gained this harm and loss.” (
27:17
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… “And while the day was coming on, Paul besought them all to take meat, saying, This day is the fourteenth day that ye have tarried and continued fasting having taken nothing.” ( v. 33 .)
27:21
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… Accordingly observe how the centurion does as he bids him, insomuch that he even let the boat go, and destroyed it. And if the sailors did not as yet comply with his bidding, yet afterwards they do so: for in fact this is a reckless sort of people. ( v. 13–20 .) “Sirs, ye should have hearkened to me,” etc. (
27:22
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… For there stood by me this night the angel of God, whose I am, and whom I serve, saying, Fear not, Paul; thou must be brought before Cæsar: and, lo God hath given thee all them that sail with thee. Wherefore, sirs, be of good cheer, for I believe God, that it shall be even as it was told me. Howbeit we must be cast upon a certain island.” (
27:23
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 34
… 9 .) Why a vision, and not the Holy Ghost? because He forbade the other. He would even in this way draw them over: since to the saints also He appeared in a dream, and in the beginning (Paul) himself saw a vision, “a man coming in and laying his hands upon him.” ( ch. ix. 12 .) In
san Girolamo † 420 d.C. Against Jovinianus 2.10
… Paul and they who bound him, sailed together, endured the same storm, escaped together to the shore when the ship was broken with the waves. You cannot deny that the prisoner and the keepers were of unequal merit. And what were the circumstances of that same shipwreck of the Apostle and the soldiers? The Apostle Paul afterwards
27:24
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… If (here was) a ship in danger and suffering wreck, and prisoners were saved for Paul’s sake, consider what a thing it is to have a holy man in a house: for many are the tempests which assail us also, tempests far more grievous than these (natural ones), but He can also give
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on 1 Timothy 1
… It is everywhere Christ who addresses him. Thus, “He said unto me, Depart, for I will send thee far hence unto the Gentiles” ( Acts xxii. 21 .); and again, “Thou must be brought before Cæsar.” (
Teodoreto di Cirro † 458 d.C. Dialogues. The “Eranistes” or “Polymorphus” of the Blessed Theodoretus, Bishop of Cyrus 4.2.8
8. To the divine Paul when shut up in prison the Master Christ said “Be not afraid Paul”
27:27
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… And as the shipmen were about to flee out of the ship, when they had let down the boat into the sea, under color as though they would have cast anchors out of the foreship, Paul said to the centurion and to the soldiers, Except these abide in the ship, ye cannot be saved. Then the soldiers cut off the ropes of the boat, and let her fall off.” (
27:30
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 10.5
… And that I may not enlarge, suppose the world to be a ship; the earth to be placed below as the keel; the sky to be the sail; men to be the passengers; the subjacent abyss, the sea. How is it then that during so long a time, no shipwreck has taken place? Now let a ship go one day without a pilot and crew,
27:33
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… “And while the day was coming on, Paul besought them all to take meat, saying, This day is the fourteenth day that ye have tarried and continued fasting having taken nothing.” (
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 36.8
… Whatever necessity may arise, or good reason, compelling a Christian to fast on the Lord’s day,—as we find, e.g. , in the Acts of the Apostles, that in peril of shipwreck they fasted on board of the ship in which the apostle was for fourteen days successively, within which the Lord’s day came round twice,
27:34
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… “Wherefore I pray you to take some meat: for this is for your health: for there shall not an hair fall from the head of any of you. And when he had thus spoken, he took bread, and gave thanks to God in presence of them all: and when he had broken it, he began to eat. Then were they all of good cheer, and they also took some meat,” (
27:35
Tertulliano † 220 d.C. On Prayer 24
… for that which was done by the apostles (who, in gaol, in the audience of the prisoners, “began praying and singing to God”) is not considered to have been done contrary to the precept; nor yet that which was done by Paul, who in the ship, in presence of all, “made thanksgiving to God.”
27:36
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… “Wherefore,” said he, “I pray you to take some meat: for this is for your health” ( v. 34 ), that ye should eat, lest ye perish of hunger. Observe, his giving thanks after all that had happened strengthened them. For this showed an assured mind that they would be saved. (b) “Then were they all of good cheer; and they also took some meat.” (
27:37
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… And when it was day, they knew not the land: but they discovered a certain creek with a shore, into the which they were minded, if it were possible, to thrust in the ship. And when they had taken up the anchors, they committed themselves unto the sea, and loosed the rudder bands, and hoisted up the mainsail to the wind, and made toward shore.” (
san Girolamo † 420 d.C. Against Vigilantius 6
… A single man, Moses, oft wins pardon from God for six hundred thousand armed men; and Stephen, the follower of his Lord and the first Christian martyr, entreats pardon for his persecutors; and when once they have entered on their life with Christ, shall they have less power than before? The Apostle Paul
27:38
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… For this showed an assured mind that they would be saved. (b) “Then were they all of good cheer; and they also took some meat.” ( v. 36 .) And not only so, but henceforth they so cast all their care upon Paul, that they even cast out the corn ( v. 37 ), being so many. (a) Two hundred and seventy-six souls (
27:39
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… 36 .) And not only so, but henceforth they so cast all their care upon Paul, that they even cast out the corn ( v. 37 ), being so many. (a) Two hundred and seventy-six souls ( v. 38 ): whence had they victuals? (c) See how they do their part as men, and how Paul does not forbid them. “And when it was day,” etc., “they loosed the rudder-bands.” (
27:40
sant'Ippolito † 235 d.C. Treatise on Christ and Antichrist 59
… For the wings of the vessels are the churches; and the sea is the world, in which the Church is set, like a ship tossed in the deep, but not destroyed; for she has with her the skilled Pilot, Christ. And she bears in her midst also the trophy (which is erected) over death; for she carries with her the cross of the Lord.
27:42
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… and the forepart stuck fast, and remained unmovable, but the hinder part was broken with the violence of the waves;” for when there is a strong wind, this is the consequence, the stern bearing the brunt (of the storm). (a) “And the soldiers’ counsel was to kill the prisoners, lest any of them should swim out, and escape.” (
27:43
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 53
… “But the centurion, willing to save Paul, kept them from their purpose; and commanded that they which could swim should cast themselves first into the sea, and get to land: and the rest, some on boards, and some on broken pieces of the ship. And so it came to pass, that they escaped all safe to land.” (
27:1
1. Ut autem judicatum est, — a praeside Festo, qui secutus est judicium Agrippae suique concilii. Inde Syrus: «Decrevit de eo Festus, ut mitteretur ad Caesarem in Italiam.» Porro missus est Paulus Romam non solus, sed cum sociis, inter quos erat Lucas. Unde pro «navigare eum,» Graece est ἀναπλεῖν ἡμᾶς, id est «navigare nos» in Italiam: ita Pagninus, Tigurina et alii. Lucas ergo socius et achates Pauli particeps fuit omnium ejus afflictionum, easque hic ut oculatus testis describit. Cum reliquis custodiis, — id est vinctis qui custodiebantur in carcere, vel custodia: hos enim significat Graecum δεσμώτας: custodia enim non tantum carcerem, sed et metonymice ipsos incarceratos, sive custoditos significat. Ita Suetonius in Domitiano: «Nec nisi secreto et solus, inquit, plerasque custodias, receptis quidem in manu catenis, audiebat.» Et ff. De rerum custodia sancitur, «ne quis receptam custodiam sine causa dimittat.» Et alibi: «Si custodia (id est vinctus) se interfecerit vel praecipitaverit, militis culpae adscribitur.» Aliquando vero custodia significat ipsos custodes et apparitores, ut cum vocantur acres vel vigiles custodiae. Ita Caesar, lib. IV De Bello Gallico: «Neque clam transire propter custodias Menapiorum possent.» Plautus, Capt.: «Ita vinculis custodiisque circummuniti sumus.» Tacitus, lib. I: «Acribus namque custodiis domum et vias sepserat Livia.» Tibullus: «Sed pretium si grande feras, custodia victa est.» Catullus: «Tuo adventu vigilat custodia.» Virgilius, Aeneid. IX: «Noctem custodia ducit insomnem ludo.» Porro hi vincti, vel ad Caesarem, aeque ut Paulus, appellarant; vel ob criminum enormitatem aut difficultatem causae aliave ratione ad Caesarem mittendi erant. Vide hic rursum Paulum assimilari Christo, qui cum iniquis deputatus, et inter duos latrones crucifixus est. Cohortis Augustae. — Incertum est unde haec cohors dicta sit Augusta. Hugo ita dictum censet, quod missa esset ab Augusto; Dionysius, quod a Nerone: hic enim vocabatur Augustus, quia Imperator. Alii, quod esset cohors Imperatoria. Sic enim vocantur milites Augustales apud Vegetium, lib. II, cap. vii; aeque ac Praetoriani, qui praetorem stipant. Alii, Augustae, id est Imperatricis, cohortem hanc fuisse, aut ab ea denominatam autumant.
27:2
2. Navem Adrumetinam. — Syrus: «Quae erat ex Adrumeto urbe,» et forte ad eamdem redibat. Adrumetum urbs est in Africa, de qua Plinius, lib. VI, cap. xxxiv. Et illam hic accipit S. Hieronymus in Locis Hebr. Verum alii accipiunt urbem in Asia, puta in Aeolide sive Mysia, quam Stephanus, lib. De Urbibus, vocat Adramytteum. Perperam aliqui legunt «Rumentinam,» explicantque «Romam tendentem.» Sustulimus — anchoras; Pagninus, «solvimus, vela fecimus.» Probabile est navim hanc solvisse e Joppe: Joppe enim non longe aberat Caesarea, unde vinctus mittebatur Paulus: ita Mariana. Aristarcho Macedone, — ut ille in Macedonia omnia quae circa Paulum acta erant, annuntiaret: ita Chrysostomus. Porro Aristarchum vocat Thessalonicensem urbe, qui erat Macedo provincia; Thessalonica enim erat urbs in provincia Macedoniae.
27:3
3. Humane autem tractans Julius Paulum, — captus eximia Pauli modestia, sapientia et virtute.
27:4
4. Subnavigavimus Cyprum, — id est sub vel juxta Cyprum navigavimus: ita Pagninus et Tigurina; non enim videntur ingressi Cyprum, sed mansisse in mari. Unde et sequitur: «Et pelagus Ciliciae et Pamphyliae navigantes, venimus Lystram.» Propterea quod essent venti contrarii, — imminente jam hieme. Paulus enim sub Pentecosten appulerat Hierosolymam, ut dixi cap. xxi, 17; mox captus multo tempore, quae gessit hucusque narrata sunt; ut proinde jam instaret hiems, idque patet ex jejunio, de quo vers. 9. Ita S. Chrysostomus, qui et addit: «Iterum tentationes, iterum venti contrarii. Vide per omnia vitam Sanctorum sic contexi. Effugerant tribunal, et faciunt naufragium, ac ferunt tempestatem.» Ita Sanctis texitur hic spinea patientiae corona, ut pariter texatur in coelis gemmeum gloriae diadema. Lystram. — Graeca, Syrus, S. Chrysostomus, Isidorus, Hugo, Gagneius, Vatablus et alii legunt Myram: haec enim est in Lycia; cum Lystra, patria Timothei, sit in Lycaonia. Verum Latina Biblia, etiam a Romanis emendata, constanter habent Lystram. Haec enim, licet sit in Lycaonia, tamen quoque est in Lycia; haec enim generatim sumpta Lycaoniam aliasque regiones complectitur: ita Stephanus, lib. De Urbibus.
27:7
7. Contra Gnidum. — Gnidus est urbs aut promontorium Asiae, Cretae objectum.
27:8
8. Et vix juxta (terram) navigantes, — id est littus legentes. Thalassa. — Graeca et Syrus, Lasaea; Gagneius ait esse civitatem in littore Cretae, juxta locum qui dicitur Boni portus. Bonitas enim portus urbem celebrat et locupletat. Illum enim ambiunt mercatores et nautae, ut merces et portoria coinferant. Quatuor sunt quae ditant, inquiunt Itali et ex eis Tiraquellus, il porto, morto, porco, horto. Portus enim dat portoria; mortuus suas opes relinquit heredibus; porcus pinguescit, caroque venditur; hortus dat herbas et fructus.
27:9
9. Cum jam non esset tuta navigatio, eo quod et jejunium jam praeteriisset. — Nonnulli cum Syro et Oecumenio putant hoc jejunium fuisse Judaeorum, puta mense septimo in festo Expiationis, q. d.: jam praeterierat aequinoctium autumnale, urgebatque hiems, quando navigatio est periculosa. Multis id confirmat Sanchez. Primo, quia jejunium hoc fuit publicum et solemne: tale autem apud Judaeos erat in die Expiationis. Loquitur enim Paulus, et Lucas ex Paulo, Judaeis, quibus plena erat navis Judaica. Secundo, quia post aequinoctium autumnale ingruunt venti et tempestates, soletque esse periculosa navigatio; unde nautae metuere solent diem S. Matthaei. Tertio, quia in solstitio hiberno sunt dies alcyonii et sereni, nimirum septem dies ante illud et totidem post, teste Plinio, lib. X, cap. xxxii. Vide Sanchez. Alii tamen opinantur hoc jejunium fuisse ante festum Tabernaculorum; alii, fuisse jejunium die sexto Marchesvan, id est octobris, inchoatum, quod Judaei ad aliquot dies protrahebant. Ita Mariana. Verum alii multi accipiunt jejunium decimi mensis, sive quatuor Temporum in decembri. Illud enim apud Christianos antiquissimum est, utpote in quo solebant ordinari Episcopi, Sacerdotes et Diaconi, ut patet ex Vitis Pontificum. Post hoc enim urget hiems estque periculosa navigatio. Jampridem enim apud Christianos exoleverant jejunia et festa Judaica, et pro illis successerant Christiana. Lucas enim haec videtur scripsisse Christianis christiane: scripsit enim 24 annis post Christum, sive post promulgatam legem novam, Act. ii. Ita Bellarminus, lib. II De Bonis oper., cap. xix, qui hinc probat antiquitatem jejunii quatuor Temporum. Adde jejunium hoc Christianum decimi mensis quasi coincidisse cum jejunio Judaico ejusdem mensis: Judaeis enim hoc mense indictum fuisse jejunium, patet Zachar. viii, 19. Vide ibi dicta; ita Baronius. Sic Pentecosten non Judaicam, sed Christianam nominat, imo describit Lucas, Actor. cap. ii, vers. 1 et seq. Sane verius videtur hic jejunium non septembris, sed decembris intelligi, sive Judaicum illud accipias, sive Christianum. Primo, quia in decembri periculosissima est navigatio (non in septembri), qualis haec fuit, ut patet ex horribili ejus naufragio et ex praemonitione S. Pauli. Secundo, quia S. Chrysostomus tradit S. Paulum multo post Pentecosten tempore profectum Caesarea, et ipsa fere hieme in Cretam devenisse. Tertio, noster Octavius Cajetanus, in Isagoge, cap. xx, urget illud cap. xxiv, 27: «Biennio autem expleto, accepit successorem Felix Portium Festum,» qui paulo post S. Paulum vinctum misit Romam. Hoc enim biennium ab initio imperii Neronis ordiendum esse censent Baronius, Lorinus et Scaliger: Nero autem orsus est imperium 3 Idus octobris, ut Seneca, Suetonius et Tacitus tradunt. Quare de septembri haec Pauli navigatio accipi nequit: tunc enim necdum Nero expleverat biennium imperii, sed illud expleturus erat proximo octobri. Verum haec ratio non plane concludit, uti dixi cap. xxiv, 27; nam, verisimilius alii biennium hoc ordiuntur a praefectura Felicis, quae coepit ante Neronem, sub finem Imperii Claudii. Quarto, magis urget, quod (uti dicam cap. xxviii, 16) multi tradunt Paulum Romam appulisse sero admodum, puta die sexta julii. Ergo serum fuit hoc jejunium, et paulo post secutum naufragium, puta in decembri. Si enim fuisset in septembri, utique in januario (ut vult Scaliger), Romam appulisset. Quocirca videtur, ait noster Octavius, Paulus in decembri Caesarea discessisse, ita ut haec ejus navigatio longaque in mari jactatio contigerit proxime sequente januario: tum enim solent flare venti navigantibus infesti, ac tardam, molestam et periculosam (qualis fuit haec) efficere navigationem; ita ut naufragium S. Pauli inciderit in februarium, quando acre est frigus, ob quod accensa pyra eum naufragum cum sociis recrearunt Melitenses. Porro Melitae hiemavit Paulus mansitque tres menses, ut ait S. Lucas: quibus expletis, in vere coepit navigare. «Ver enim, teste Plinio, lib. II, cap. xlvii, aperit navigantibus maria, cujus in principio Favonii hibernum molliunt coelum.» Videtur autem Paulus non ineunte, sed adulto vere, sub initium maii Melita discessisse, ita ut in navigando Melita Syracusas, Syracusis Rhegium, Rhegio Puteolos, Puteolis Romam, mensem et amplius insumpserit. Adde tres dies Syracusis ab eo insumptos, unum Rhegio, septem Puteolis, sic fiet, ut Romam appulerit die sexta julii; quod revera ita contigisse Beda et alii passim tradunt, uti dicam vers. 14. Haec noster Octavius apposite, cui in plerisque assentior, excepto exordio navigationis, quod ipse novembri vel decembri assignat. Nam nautae et navigantes (qui multi hic erant, scilicet 276) non solent ordiri navigationem tam longam in decembri, utpote instante hieme et procellis in mari periculosis. Quare alii verosimilius censent navem hanc solvisse Caesarea sub septembrem, ut ante hyemem posset in Italiam appellere; sed quia ipsa adversos pene continuo habuit ventos, hinc sua spe frustrata, tarde admodum navigavit multosque menses in mari insumpsit, nec Italiam attigit, sed Melitae hiemavit. Hoc est enim quod diserte de ea ait Lucas, hoc cap. xxvii, 4: «Subnavigavimus Cyprum, propterea quod essent venti contrarii.» Et vers. 7: «Et cum multis diebus tarde navigaremus, et vix devenissemus contra Gnidum, prohibente nos vento.» Deinde subdit, vers. 9: «Multo autem tempore (puta multis mensibus) peracto, et cum non esset tuta navigatio, eo quod et jejunium jam praeteriisset,» etc., cum scilicet jam esset januarius: sub finem enim januarii videtur sequens Pauli naufragium contigisse, ita ut ex eo evadens Melitam, in ea hiemarit haeseritque tres menses, puta toto februario, martio et aprili: ac inde ineunte maio Romam versus discesserit, juxta id quod ait Lucas, cap. xxviii, 11: «Post menses autem tres navigavimus.» Sic enim lente navigans, uti ostendam vers. 12, Romam pervenit die sexta julii, quod constanter veteres affirmant. Consolabatur, — παρῄνει, id est hortabatur, suadebat; Syrus, «consulebat,» eoque consolabatur eos in tam lenta molestaque, aeque ac periculosa navigatione. Omnia haec significat vox παρῄνει.
27:10
10. Video, — non tam ex aere aliisque naturae prognosticis, quam ex spiritu prophetico. Injuria, — quasi dicat: Iniqui et injurii sumus, non tantum navi et mercibus earumque dominis, puta mercatoribus; sed et animabus, id est vitis nostris: has enim perditionis et mortis periculo exponimus, si tempore hiberno et importuno navigare pergamus. Minus recte aliqui per «injuriam» accipiunt Dei offensam et peccata a nautis et vectoribus commissa, quasi ex iis praesagierit Paulus imminentem ex Dei vindicta tempestatem.
27:12
12. Phoenicem. — «Phoenix» haec non est Phoenicia, regio Syriae, cujus caput est Tyrus et Sidon; sed urbs et portus in Creta ad australe ejus littus. Ita Ptolomaeus, lib. III, cap. ult., qui urbem vocat Φοίνικα, portum Φοινικοῦντα. Et sic per appositionem explicat Lucas subdens: «Portum Cretae respicientem ad Africum et ad Corum.» Africus enim est ventus partim Australis, partim Occidentalis, nimirum medius inter Austrum et Occidentem; Corus vero est Occidentalis, seu lateralis vergens in Austrum, de quo Juvenalis, Satyr. 14: Atque habitas Coro semper tollendus et Austro. Porro Africus dictus est, quia flat ab Africa. Inde alio nomine Libycus, Libs et Notus vocatur, de quo Horatius, lib. I Carm., ode 1: «Luctantem Icariis fluctibus Africum.» Et Plinius, lib. XVIII, cap. xxxiv: «Ex adverso Aquilonis ab occasu brumali Africus flabit, quem Graeci Liba vocant.» Hinc turbidus est et procellosus, et tempestates ciet. Unde Africa procella, quasi ab Africo vento excitatae, vocantur ab Horatio, lib. III Carm., ode 19. Idem, Epod. 16: Ire, pedes quocumque ferunt, quocumque per undas Notus vocabit, aut protervus Africus. Et Virgilius, I Aeneid.: Una Eurusque Notusque ruunt, creberque procellis Africus, et vastos volvunt ad littora fluctus. Hinc et Isaias: «Turbines,» inquit, «ab Africo veniunt;» ita ipse cap. xxi, 1. Hiemare, — in Phoenice, portu Cretae jam dicto.
27:13
13. Cum sustulissent (scilicet antennas et anchoras, hoc est solvissent) de Asson. — Asson haec non est illa urbs juxta Troadem de qua cap. xx, 13; sed erat urbs vel locus et portus Cretae ad Septentrionem, ex quo solventes et Cretam praeterlegentes versus Occidentem, ad portum Phoenicem, qui erat ad Meridiem, navigare decreverunt. Ita Baronius.
27:14
14. Misit se contra ipsam ventus Typhonicus qui vocatur Euroaquilo. — Graece Εὐρακύλων, id est Eurus tempestuosus et fluctuosus, excitansque in mari fluctus et vortices, instar Aquilonis: vel qualis est Eurus ad Aquilonem vergens. Unde Noster vertit «Euroaquilo,» ac nonnulli suspicantur Nostrum in Graeco legisse Εὐροακύλων, itaque omnino in Graeco legendum contendit Philippus Cluverius, lib. II De Antiqua Sicilia, cap. xvi. Eurus, sive Vulturnus, flat ab Oriente: unde opponitur Zephyro, qui flat ab Occidente; sin medius sit et mixtus, hoc est flet inter Orientem et Aquilonem, est Euroaquilo. Et talem hic fuisse indicat Noster, vertens «Euroaquilo,» idque collegit ex eo quod navis ex Cretico littore, hoc vento partim Meridiem, partim Occidentem versus impulsa sit, puta Melitam, quae inter Africam et Siciliam sita est. Dices: Melita directe est ad Occidentem respectu Cretae, et nullo modo vergit ad Meridiem; ergo Euroaquilo navim S. Pauli non poterat impellere versus Melitam, sed versus Africam. Respondet Philippus Cluverius loco citato, Meliten esse ad occidentem Cretae, sed Gaulum sive Caudam, in quam navim impulit Euroaquilo, esse Cretae ad meridiem versus Occidentem objectam, teste Mela et Plinio. Hoc ergo vento a Creta infra dextram Gaulum abrepti, cum metuerent ne ulterius eodem cursu in Syrtim impellerentur, «demissis velis ita ferebantur,» nempe ex ortu in occasum versus Melitam, gubernaculi adjumento eam regionem tenentes. Verum huic responsioni obstat primo, quod Ortelius et alii Geographi Gaulum, sive Gozo, ponant praecise ad occidentem Melitae, aeque ac Cretae. Rursum, quod idem Euroaquilo navim S. Pauli ex Gaulo impulerit Melitam. Insuper, quod hic Euroaquilo fuerit Typhon, ut ait S. Lucas; Aristoteles autem negat Typhonem fieri spirante Aquilone, eo quod ille conflatus sit ex sicca calidaque exhalatione, ideoque frigus geluque Aquilonis evincat statimque exstinguat. Fuit ergo hic ventus orientalis, puta Eurus seu Euroclydon, quod Noster vertit «Euroaquilo,» non quod ex Aquilone spiraret, sed quod impetuosus esset et violentus instar vehementis Aquilonis. Typhonicus enim ventus, Euroclydon dictus, Eurus est procellosus vorticosusque et cum impetu vibratus. Eurus autem ab Oriente hiberno spirat, ut Aristoteles, Seneca et Plinius docent: ex qua coeli plaga spirans ventus, si navigantes in Adriatico mari deprehendat, in Melitam juxta Siciliam recte impellit, ut ex tabulis navigationis et Geographiae notum est. Ita noster Octavius Cajetanus, in Isagoge, cap. xix. Utrumque conciliabis, si utrumque jungas dicasque Euroaquilonem vocari Eurum, qui procellosus erat, ut Aquilo, et simul nonnihil ad Aquilonem inclinabat eratque lateralis, qui a Columella, lib. III, cap. xi, vocatur Euronotus; a Gellio, lib. II, cap. xxii, Vulturnus, flatque ab Oriente hiberno inter Eurum et Notum, sive Aquilonem, teste Plinio, lib. II, cap. xlvii. Adde, in mari, praesertim hieme, subito saepe novos, imo contrarios exsurgere ventos, eosque inter se vices alternare, adeoque confligere. Sic Euroaquilonem hunc non toto tempore jactationis navis spirasse, sed cum Zephyro vices mutasse valde est credibile, et pene certum. Nam ventus hic tandem navim ex Cauda insula, quae est ad occidentem Melitae, uti inferius dicam, impulit Melitam. Flavit ergo tunc ab Occidente fuitque occidentalis, puta Zephyrus; non orientalis, puta Eurus. «Typhon» est ventus contortus et turbulentus, vortex seu vertex, et turbo, quem Graeci «orbe motum» vocant, vel ecnephiam, id est e nube erumpentem per exiguum nubis foramen, ideoque impetuosus est et procellosus, de quo Aristoteles, lib. III Meteor., et Plinius, lib. II, cap. xxviii De Repentinis flatibus: «Sin vero, ait, depresso sinu arctius rotati effregerint sine igne, hoc est, sine fulmine, vorticem faciunt, qui Typhon vocatur, id est vibratus ecnephias. Defert hic secum aliquid abruptum e nube gelida convolvens, versansque et ruinam suo illo pondere aggravans, et locum ex loco mutans rapida vertigine: praecipua navigantium pestis, non antennas modo, verum ipsa navigia contorta frangens. Signum imminentis Typhonis, sive ecnephiae est nubecula quaedam, quam ubi vident nautae, illico vela demittunt et se in portum recipiunt.» Frequens est Typhon Genuae, ubi saepe naves confringit; saxa, arbores, turres, stabula evertit, imo a fundamentis avellit alioque transfert. Remedium Typhonis Plinius assignat acetum, utpote frigidissimum, in advenientem Typhonem, utpote calidissimum, effusum, unde et dictus est Typhon a τύφω, id est «inflammo.» Idem illisu sui ipsius repercussus, correpta secum in coelum refert sorbetque in excelsum. Porro hunc Typhonem et tempestatem excitatam esse a diabolo, ut mergeret et perderet Paulum, innuit S. Chrysostomus. Ubi symbolice nota, apposite diabolum insinuasse se Typhoni, quia ipse saepe Typhoni se immiscet excitatque in mari et aere tempestates. Unde et Typhon ita naves aliasque res abripit, agit et rotat, ut animatus videatur. Daemon ergo est spiritualis Typhon: primo, quia Typho superbia turget; secundo, quia tentando homines Typhonem imitatur, turbationes in imaginatione et anima suscitando, sicut Typhon suscitat tempestates in mari, idque rotando animam ab una cogitatione in aliam, ab una passione in aliam, ab uno desiderio in aliud: jam enim metu, jam audacia; jam ira, jam pusillanimitate; jam tristitia, jam laetitia; jam suspicionibus, jam praesumptione; jam odio, jam amore hominem exagitat. Unde S. Gregorius, lib. XXXII Moral. cap. xvii, illud Job. cap. xl, vers. 12, «Nervi testiculorum ejus perplexi sunt,» mystice explicat de multiplicibus argumentis diaboli, quibus ipse animas prostratas sibi polluit et corrumpit: «Testiculi, inquit, ejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corruptione fervescit, atque in constuprata anima iniqui operis prolem gignit. Sed horum testiculorum nervi perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventionibus illigantur, ut plerosque ita peccare faciat, quatenus si fortasse peccatum fugere appetant, hoc sine alio laqueo peccati non evadant: et culpam faciant, dum vitant; ac nequaquam se ab uno valeant solvere, nisi in alia consentiant ligati.» Id deinde particularibus exemplis in quolibet statu, ad oculum demonstrat. Tertio, Typhon est fulmineus: per disruptam enim nubem laxiorem locum quaerens, instar fulminis magno impetu deorsum ruit: imo subinde exhalationum et ventorum repercussu et arctatione ignem, et quasi fulmen concipit, ita ut simul ignis et flatus deorsum ferantur; et tunc Prester dicitur (a πρήθω, id est «incendo»). Defert hic secum aliquid abruptum e nube gelida convolvens, versansque et ruinam suo illo pondere aggravans, et locum ex loco mutans rapida vertigine, proxima quaeque non solum prosternens, sed et amburens: cujus etiam incendio nonnunquam mare effervescit, uti docent Conimbricenses, tract. 6 in Meteora, cap. vii. Ita daemon fulmineus est, imo fulmen, juxta illud Christi: «Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem,» Luc. x, 18; ac fulminis instar homines invadit, sternit, accendit ira, libidine aliisque cupiditatibus, juxta illud Job, cap. xli, vers. 10: «De ore ejus lampades procedunt, sicut taedae ignis accensae. De naribus ejus procedit fumus, sicut ollae succensae atque ferventis. Halitus ejus prunas ardere facit, et flamma de ore ejus egreditur.» Ubi vide S. Gregorium, lib. XXXI Moral., cap. xxi. Sic Seleucus, Asiae rex, Ceraunius, id est «fulmineus,» cognominatus est, ob ingenium acre et fulmineum. Quarto, S. Gregorius, in Cant. cap. iii, explicans illud «Surge, Aquilo, et veni, Auster»: «Quid, inquit, per Aquilonem qui in frigore constringit et torpentes facit, nisi immundus spiritus designatur, qui reprobos omnes dum possidet, a bono opere torpere facit? Per Austrum vero, calidum scilicet ventum, Spiritus Sanctus figuratur, qui dum mentes electorum tangit, ab omni torpore relaxat, et ferventes facit, ut bona quae desiderant, operentur.» Quinto, aliquando flatus e diversis nubibus, inquiunt Conimbricenses loco citato, vel alia atque alia parte ejusdem nubis protrusi, inter se conglobantur, et dum in diversa nituntur, durante pugna in se retorquentur, ac rotati vorticem efficiunt similem ei quem videmus in aquis fluminum, quae in saxum ad latus ripae prominens incurrunt, et sine exitu in sese collectae flectuntur: quo item modo alias, cum ex lato in angustum in portis aut viis ventus vi adigitur, vortex existit. Igitur flatus magna vi excussus e nube, si recta descendat, proprie ecnephias dicitur: sin in gyrum torqueatur, turbo vel Typho vocatur, qui validissime omnia secum abripit, contorquet, diffringit. Unde Olympiodorus Typhona dictum esse ait, διὰ τὸ τύπτειν σφοδρῶς, id est quia valide et vehementer corpora, in quae incidit, verberat et quatit. Nautae vero, ait, σίφωνα appellant, quia instar σίφωνος, id est tubae, maris aquam ad se trahit. Ita diabolus homines instabiles et inconstantes validissime quatit et ad se suosque casses trahit, juxta illud Habacuc iii, 14: «Maledixisti sceptris ejus, capiti bellatorum ejus, venientibus ut turbo ad dispergendum me.» Et Job xl, 18: «Ecce absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus.» Ubi vide S. Gregorium, lib. XXXII Moral. cap. vi.
27:15
15. Cumque arrepta esset navis, — a vento Typhonico, qui eam agebat et gyrabat instar turbinis.
27:16
16. Cauda. — Jam Graeca habent Κλαύδην, id est Claudam. A Plinio, lib. III, cap. viii, Gaulos vocatur; a Mela, lib. II, cap. xvii, Gaudos; a Ptolemaeo, lib. III, cap. xiii, Claudos; ab aliis vocatur Caudos, ab aliis Caunos; Syrus vertit Cura, vel Cora. Suidas indicat Καῦδον insulam esse vicinam Cretae, hoc nomine memorabilem, quod illic generentur ingentes onagri. Alii censent, hic intelligi eam, quae nunc corrupto nomine Gaulo, Gaudico et Gozo dicitur, et vix tribus horis distat a Melita, tum quia paulo post navis haec Melitam appulit, tum quia ejus incolae profitentur se conversos a S. Paulo cum Melitam venit, adduntque per miraculum majores suos ex sua insula Paulum Melitae concionantem audivisse. Quid mirum? ita audita fuit vox Antonii de Padua, et S. Vincentii Ferrerii ab absentibus et longe remotis. Verum huic opinioni obstat, quod navis haec vix post quatuordecim dies, ut dicitur vers. 27, appulerit Melitam, cum Gozo a Melita paucis horis distet; nisi quis dicat navim contrariis ventis agitatam, nunc antrorsum, nunc retrorsum actam, circa Gozo jactatam per tot dies fuisse, uti fieri solet in tempestate. Ita Caudam esse eam quae nunc Gozo dicitur, censet Philippus Cluverius, lib. II De Antiqua Sicilia, cap. xvi, multique alii. Potuimus vix obtinere scapham, — id est vix scapham e mari subtrahere et in navim imponere potuimus. Solent enim naves onerariae scapham sibi adjungere, tum ad homines mercesque invehendos et evehendos, tum ad speculandum piratas et vada, tum ut in naufragio per illam evadant, tum ob alia plura commoda. Scapha dicitur a σκάπτω, id est «excavo.» Primitus enim scaphas et naves faciebant ex truncis arborum excavatis, uti etiamnum faciunt Indi, apud quos naves sunt lintres excavati. Beda aliter dispungit et legit, nimirum sic: «Tunc transcurrimus insulam, quae dicitur Cauda, quam occupare non potuimus, sed scapha missa adjuvare coeperunt navim.» Verum haec lectio plane discrepat a Graeco et Latino Vulgato.
27:17
17. Qua sublata, — in navim. Adjutoriis utebantur, accingentes navim. — Cajetanus per «adjutoria» accipit adjutores milites et vectores, qui erant in navi: hosce enim adjuvisse nautas ad succingendam navim. Sic enim servos et operarios vocamus operas in abstracto. Alii planius per «adjutoria» intelligunt catenas, uncos, funes aliaque instrumenta quibus accinxerunt navim. Quaeres, quid sit accingere navim? et quomodo id factum? Cajetanus censet factum per dolia vacua, quae utrimque navi appensa eam sustinebant, ne in arenam impingeret aut haereret. Verum haec dolia navim onerariam sustinere non potuissent. Quare melius Beda, Gagneius, Arias et alii censent id factum esse, tum per catenas, funes et uncos quibus navim constrinxerunt; tum per anchoras, saxa aliaque pondera, quae navi alligata in mare demiserunt; partim ad retardandum cursum navis, ne ventorum impetu acta in saxa et Syrtes dissiliret, uti in mari Britannico refrenandae navi post tergum ingentia saxa subjungere solent, ait Beda: haec enim et navem deprimunt, ut minus vim ventorum sentiat, et eam degravant, ne tam facile vento agitari et rotari possit; partim ad praesentiendum Syrtes et scopulos; partim ut recta rectoque libramine incederet navis, ne vi venti acta in latus, everteretur et mergeretur; partim ut funibus, catenis et uncis latera navis sibi invicem astricta firmiora essent validiusque scopulis resisterent; partim ut funibus navis retineri a nautis et dirigi aliqua ratione posset. Sic aurigae in descensu declivi et praecipiti, rotam ultimam catena succingunt, ne rotari possit, ut ita currus vehementiorem cursum et rotationem remorentur, ne in praeceps actus evertatur vel frangatur. Porro tota navis in longum circumcirca accingi nequivit. Erat enim in longitudine ingens et vasta, utpote quae praeter onera continebat 276 homines. Quare in partibus nonnullis duntaxat eam accinxerunt, v.g. in medio, latus utrumque transversim colligando et constringendo, item proram sive partem navis anteriorem: hanc enim in tempestate valida etiamnum accingere solent nautae, ne in vada impingens diffringatur, et ut fluctibus in eam primo irruentibus validius resistat, eosque constanter secando iter pervium tutumque navi faciat. Est enim prora quasi rostrum et lancea navis, ejusque clypeus, murus et antemurale. Ne in Syrtim inciderent. — Syrtis in singulari, vel Syrtes in plurali, sunt loca arenosa circa fines Africae Aegyptum versus, ideoque periculosissima, ita dicta a σύρειν, id est «trahere,» quod naves trahat et sorbeat. Unde Sirenes in Syrtibus naves et nautas incantare et sorbere fabulati sunt Poetae. Est enim in ea inaequalitas maris et terrae magna, et uno loco profundissima, in alio vero vadosa: spiranteque vento cumulus arenae qui super mare fuerat, in profundissimas residet valles, et qui deprimebatur, mox super aquas egeritur. Inde arenosa loca in mari quolibet vocantur Syrtes, ait Servius. Submisso vase. — Primo, Syrus et Beda per «vas» accipiunt antennam, sive lignum transversum in malo, cui velum alligatur, q. d.: Submisimus antennam cum velo. Ita Chrysostomus et Mariana: vela enim submittunt nautae in tempestate, ne a furente vento navis abripiatur et mergatur. Secundo, Vatablus accipit scapham, q. d.: Scapham in imam navim demisimus. Tertio, Cajetanus accipit dolia jam dicta. Quarto, Gagneius, Dionysius et alii multi accipiunt anchoram, id est anchoras. Anchora enim est proprium «vas,» id est instrumentum navis et nautarum, q. d.: Submissis in mare anchoris, uti paulo ante dixi, navim retardarunt. Quinto, Salmeron accipit ipsam navim ejusque ventrem et fundum, q. d.: Vas, id est navim, depressimus in mare per anchoras, saxa aliaque pondera, ut ipsa submissior esset minusque vim et impetum venti sentiret et exciperet; quae expositio valde est apposita.
27:18
18. Jactum fecerunt, — sarcinas et merces projecerunt in mare ad alleviandam navim, ne navis adeo onerata venti impetu allisa ad scopulos, illico dissiliret. Unde Syrus vertit: «Supellectilia nostra projecimus in mare.»
27:19
19. Armamenta navis projecerunt. — Armamenta vocat instrumenta nautica, quae navis quasi sunt arma, uti sunt anchorae, conti, remi, saburra, etc.
27:20
20. Tempestate non exigua, — nubium, imbrium, procellarum, ventorum, tonitruorum et fulminum. Horrisonum est eam in mari videre et audire: habet enim speciem perpetuae noctis, erebi et inferni. Nam, ut ait Silius, lib. IV, Fertur ab immenso tempestas horrida coelo, Nigrantesque globos et turbida nubila torquens, Involvit terras. Et Virgilius, I Aeneid.: Talia jactanti stridens Aquilone procella Velum adversa ferit, fluctusque ad sidera tollit. Franguntur remi, tum prora avertit, et undis Dat latus, insequitur cumulo praeruptus aquae mons. Hi summo in fluctu pendent: his unda dehiscens Terram inter fluctus aperit, furit aestus arenis. Tres Notus abreptas in saxa latentia torquet; In brevia et Syrtes urget tres Eurus ab alto, Illiditque vadis, atque aggere cingit arenae.
27:21
21. Et cum multa jejunatio fuisset, — ἀσιτία, id est inedia, tum ob metum et pavorem naufragii, qui homini cogitationem cibi famemque adimit, facitque ut homo non aliud quam periculum et mortem instantem cogitet; tum ad placandum et propitiandum Deum. Stans Paulus, — corpore, et magis animo et corde: «Nam navis cordis ejus in marinis fluctibus integra stetit,» ait S. Gregorius, lib. VII, epist. 127, quia anchoram spei fixerat in Deo. Notat Chrysostomus Pauli laetitiam in tanto periculo: proposuisse enim sibi Romae conversionem pro praemio; modestiam, quod non objurget, non exprobret, se cum tempestatem hanc praediceret, non fuisse auditum, calamitosis enim non est addenda calamitas; prudentiam, qua eis sanum dat consilium; misericordiam et charitatem, qua vinctorum, qui mille facinorum rei erant, paternam curam gessit omnesque salvavit, ac salutem omnibus praedixit et promisit. Additque permissam esse hanc tempestatem a Deo, ut per eam Pauli virtus, sanctitas et dignitas panderetur. Lucrique facere, — κερδῆσαι, id est lucrari, hoc est accersere hanc jacturam sive damnum, et injuriam; Syrus, «penuriam.» Hugo et Vatablus per «injuriam» accipiunt maris et coeli tempestatem. Planius injuriam hanc accipias pro jactura et damno. Hoc enim erat injurium tam nautis et vectoribus, quam heris mercium, quae erant in navi, praesertim cum Paulus id nautis praedixisset, ideoque ipsi illud cavere debuissent, ut dixi vers. 10.
27:22
22. Nullius anima, — id est vitae corporalis. Addit Lyranus, «et spiritalis,» quasi omnes hae animae in Pauli gratiam, a Deo in aeternum salvatae sint. Verum id non est genuinum, esto sit probabile, uti innuit S. Chrysostomus, de quo vers. 24. Praeterquam navis, — tum ut nautae sua navi mulctarentur, quod non audissent sanum Pauli consilium; tum ut Deus eam permitteret cursui naturali: in naufragio enim solet prae caeteris navis perire et perdi; tum ut majus appareret Dei beneficium et gloria Pauli, quod sine navi omnes vectores salvasset. Ita Chrysostomus.
27:23
23. Cujus sum ego — minister, cultor et Apostolus. Dicit hoc, ne Gentiles qui erant in navi, suo deo aut diis hoc oraculum aut miraculum tribuerent. Et cui deservio, — λατρεύω, id est quem latria colo.
27:24
24. Donavit tibi Deus omnes. — Ergo omnes jam perditi erant, id est certo perdendi, tum cursu naturae, ob vim tempestatis, uti ait Oecumenius; tum ultione Dei, ob eorum scelera. Unde Chrysostomus sic explicat, q. d.: «Digni quidem erant, qui perirent, quoniam inobedientes fuerunt: verumtamen in tui gratiam servabo eos.» Quocirca idem Chrysostomus in Moral.: «Si navigantes, ait, periclitantes et naufragium sustinentes, si et vincti per Paulum servati sunt, cogita quid est esse virum sanctum in domo: multae enim tempestates etiam nobis incumbunt his multo graviores, sed potest Deus etiam nos donare, modo credamus Sanctis, sicut illi, si fecerimus quae praecipiunt. Non enim simpliciter servantur, sed etiam ipsi fidem attulerunt: licet vinctus esset Sanctus, majora solutis operatur. Et considera hoc hic factum. Solutus centurio vincto illo habebat opus: gubernator peritus non gubernante egebat. Non enim talem gubernabat scapham, sed orbis Ecclesiam; qui didicerat ab illo maris Domino non humana arte, sed spirituali scientia, in navi illa multa naufragia, multas procellas, spiritus malitiae, intus pugnas, foris timores, atque ita hic revera gubernator erat.» Simili modo S. Benedictus suis meritis et precibus obtinuit, ut Longobardi monasterium suum vastantes, nullum hominem caperent vel necarent: eis ergo Deus res tradidit, animas custodivit. Similis ergo Paulo fuit Benedictus, ait S. Gregorius, II Dial., cap. xvii. Subdit Chrysostomus nostram vitam esse quasi continuam tempestatem et aerumnarum vicissitudinem, ac proinde nos pariter indigere Paulo, ideoque ejus opem nobis conciliare debere credendo et obediendo ejus epistolis et praeceptis; ac concludit: «Retineamus apud nos Sanctos, nec erit tempestas: imo etiamsi fuerit tempestas, erit serenitas ac tranquillitas, et a periculis liberatio. Quoniam vidua illa Sanctum hospitio habebat, etiam filii ejus mors soluta est, et redivivum accepit puerum. Ubi pedes Sanctorum ingrediuntur, nihil erit quod contristat; etiamsi quid fiat, id ad probationem majoremque Dei gloriam pertinet. Assuesce, ut pavimenta domus a talibus calcentur pedibus, et non calcabit daemon illic, et valde merito: nam sicut ubi fragrantia est, ibi non habet locum graveolentia, ita ubi sanctum est unguentum, ibi suffocatur daemon, laetificat simul agentes, animam recreat, odorem diffundit: ubi spinae, ibi bestiae; ubi hospitalitas, ibi non sunt spinae. Misericordia ingrediens quavis falce melius sontes exsecat, quovis igne violentius exurit. Ne timeas. Reverentur Sanctorum vestigia, sicut leonem vulpes: Justus enim, ait, ut leo confidit. Introducamus hos leones in domum, et omnes exigentur bestiae, non clamantibus, sed simpliciter loquentibus illis. Non enim leonis rugitus bestias sic fugat, ut justi oratio daemones: si loquetur solum, devolant.» Similia habet S. Ambrosius, lib. I De Abraham, cap. vi. Ex dictis merito S. Hieronymus, lib. Contra Vigilantium et hagiomachos, colligit, si Paulus in hac vita salutem 276 animabus a Deo impetravit; ergo modo plura poterit jam gloriosus impetrare, eodem fruens in coelo. «Porro propter Paulum haec omnia vide fieri, ait Chrysostomus, ut credant vincti milites ac centurio:» quos omnes innuit esse a Paulo ad Christum conversos. «Nam etiamsi lapides fuissent, propter oracula, miracula et beneficia Pauli, de illo magna utique cogitassent.» Et hoc innuit «donavit tibi Deus omnes,» scilicet tam quoad animae, quam corporis salutem: illa enim hac longe est potior propriaque S. Paulo.
27:27
27. In Adria, — in mari Adriatico. Ita Syrus. Ita dictum est ab Adria veteri oppido et portu, ad Padum fluvium a Tuscis condito, teste Plinio, lib. III, cap. xvi. Porro Adriaticum mare subinde late sumitur; nec tantum sinum Venetum, sed et mare Siculum et Ionium complectitur, ait Strabo, cujus fere aevo haec contigerunt: ita hic sumitur.
27:28
28. Bolidem. — «Bolis» est perpendiculum nauticum, puta plumbum ex fune dependens, quo in mare immisso nautae explorant alvei profunditatem, ne in vada, arenas et scopulos navis impingat. Dicta bolis quasi missilis, a βάλλω, id est «projicere, mittere, jacere.» Invenerunt passus viginti, — scilicet usque ad alveum sive fundum maris. Unde timentes nautae ne in aspera loca, puta in arenas et scopulos, navis incideret, jecerunt de puppi anchoras quatuor, ut navim sisterent et firmarent donec dies illucesceret, ut viderent quo loco essent et quo cursum flectere deberent.
27:30
30. Sub obtentu, — sub praetextu, scilicet fingentes quod in scapham descenderent, non fugiendi causa, sed ut anchoras a prora, id est priore navis parte extenderent, vel in ipso mari, vel in terra et littore, ut vertit Syrus, quasi finxerint navim jam ad littus appulisse esseque in tuto.
27:33
33. Quartadecima die hodie jejuni permanetis. — «Jejuni,» non quod nihil omnino comedissent, sed quod perparum et obiter, quantum scilicet ad vitam tuendam erat necessarium; ita Hugo, Gagneius et alii. Nam Hippocrates, lib. De Carnibus et Princ., aliique medici docent hominem sanum non posse sine cibo ultra septem dies vivere. Dico sanum: nam aegri, quibus calor naturalis languet, et abundat phlegma, quo calor pascitur, diutius inediam prorogare possunt. Quod ergo ait, «nihil sumentes,» id est perparum et quasi nihil: vel «nihil» per modum stati justique prandii aut coenae, sed carptim quaedam libantes potius quam comedentes.
27:35
35. Coepit manducare. — Nota hic prudentiam charitatis Pauli: ut afflictos consoletur et inedia pene confectos inducat ad sumendum cibum; ipse primus, publice gratiis actis Deo, coepit manducare. Hoc imitatus est vir quidam religiosus, mihi in Belgio notus, qui ut maniacum quemdam sibi ex laesa imaginatione persuadentem se esse mortuum, ideoque nolentem comedere et inedia se conficientem, quod diceret mortuos non comedere, sanaret, mortui habitum et speciem induit coepitque comedere coram maniaco, itaque ei persuasit mortuos quoque comedere: qua ratione cum ad comedendum induxit sibique restituit.
27:38
38. Jactantes triticum. — In jactu ergo quem jam ante, vers. 18, fecerant, non projecerant triticum: quia scilicet hoc eis in cibum erat necessarium. Sic nec ea jactarunt quibus enatarunt.
27:40
40. Laxantes juncturas gubernaculorum. — Gubernacula vocant clavum, quo navarchus regit navim, sicut auriga habenis regit equos et temone currum, sicut arator stiva regit aratrum. Laxarunt ergo clavum, quasi navim sibi et ventis permittentes, ut facilius ad littus vel terram instantem ferretur; vel potius, ut expeditius clavo uterentur, ad dirigendum ejus impetum quo vellent. Artemone. — «Artemonem,» alii trochleam, qua funes trahuntur, alii antennam, alii aliud esse censent. Verius est esse parvum arctumque velum, ita dictum ab ἀρτάω, id est «suspendo.» Ita Julius Pollux. Parvum fuisse colligitur ex eo, quod navis properabat ad littus; et quia nautae in tempestate magnum velum deponunt parvumque exponunt, ne vi ventorum abripiantur et agantur in exitium.
27:41
41. Dithalassum — Graece, Latine bimarem, ut vertit Tigurina. Ita vocatur locus inter duo maria, sive isthmus, qui utrimque mari alluitur, illudque quasi secat et dividit, qualis est Corinthus, de qua Horatius, lib. I Carm., ode 7: «Aut Ephesum bimarisve Corinthi moenia.» Porro in dithalasso, ob terram mare secantem, certum solet esse naufragii periculum. Dithalassus hic adjacet Melitae, et causatur a rupe vicina, a Melitensibus nunc Selmon vocatur; in qua proinde etiam visitur sacellum, in memoriam hujus naufragii, S. Pauli nomine dedicatum. In sinu ejus sinistro visitur in rupe concha rotunda, sex palmos profunda, et totidem lata in diametro, quae communiter plena est aqua dulci, licet paucis passibus distet a mari ejusque aqua salsa, vocaturque fons S. Pauli: creditur ipse in exscensu illum miraculose produxisse. Denique hic locus in medio fere hoc littore etiam nunc vocatur vulgo la Cala de S. Paolo, id est portus sive appulsus S. Pauli. Ita Philippus Cluverius, lib. II De Antiqua Sicilia, cap. xvi, et noster Octavius Cajetanus, Isagoge, cap. xix.
27:42
42. Custodias, — id est vinctos reos quos custodiebant. Vide dicta vers. 1. Eos ergo, quasi reos mortis, occidere voluerunt milites.
27:44
44. Super ea quae de navi erant, — puta super sarcinas, ligna et tigna; Vatablus, super fragmenta, quae scilicet e navi discindebant: nam navis erat integra, non fracta. Hoc est quartum Pauli naufragium. Tria enim priora recenset ipse, II Cor. xi, 25, dicens: «Ter naufragium feci: nocte et die in profundo maris fui.» Illa enim epistola longe ante iter hoc Romanum scripta est. An saepius passus sit, ignoramus.
Moralia ex Naufragio Moraliter disce hic, primo, quanta sunt maris pericula, in quo, ut ait Anacharsis apud Laertium, lib. I, cap. ix, et Juvenalis, satyra 12, vectores tantum quatuor digitis (quibus scilicet navis mari eminet) distant a morte. Hinc Bias nautam, neque inter vivos numerabat, neque inter mortuos, teste Platone in Axiocho. Unde Cato de tribus dolebat: primum, quod suum secretum revelasset mulieri; secundum, quod vel dies unus ipsi per negligentiam absque fructu effluxisset; tertium, quod eo navi vectus esset, quo poterat pedibus proficisci. Ita Plutarchus in Vita Catonis. Eadem tria Alexandro tribuit Stobaeus, Aristoteli vero Antonius in Melissa, part. I, serm. 17, nisi quod pro secundo ponat, quod in vita hac tam caduca et incerta, vel unum diem mansisset intestatus. Pittacus roganti, «quid fidum esset?» respondit, «Terra;» «quid infidum?» «Mare.» Laodamas inde Homericus nihil miserius esse censebat, quam virum fortem ponto exagitari. Callimachus dicebat jucundissimum esse mare, sed si quis illud de terra contempletur; quod imitatus Horatius ait: Neptunum procul a terra spectare furentem. Lucretius, lib. V, scribit aureo Saturni saeculo non fuisse usum navis et navigationis. Quocirca vetus fuit fidelium consuetudo, ut conscensuri navim de peccatis confiterentur, et cum Deo in gratiam redirent, itaque vel se ad mortem componerent, vel mortis pericula evaderent. Secundo, quam Deus suorum habeat curam. Paulum ecce Deus hic praesenti mortis periculo eripit, et propter eum vectores omnes, etiamsi infideles, numero 276. Vere Poeta: Favente numine naviges, vel vimine. Ita Deus servavit Noe justum, cum octo animabus per arcam, in generali orbis cataclysmo: ita et Jonam in ventre ceti. Quin et Julius Caesar in tempestate navarchum confortans: «Ne metuas, ait, Caesarem ejusque fortunam vehis: illa te tutabitur.» Est enim Caesaris, «quem numina nunquam destituunt,» ait Lucanus, lib. IV, et Plutarchus in Caesare. Memorabile est exemplum, quod graphice depingit S. Paulinus tota epist. ad Macarium, ubi senem quemdam mire a Deo horrendo naufragio, sociis omnibus et carinae retinaculis amissis, ereptum commemorat. Simile est quod narrat S. Gregorius, III Dialog., cap. xxxvi, de Maximiano, Syracusae Episcopo, eum post naufragium nono die salvum cum vectoribus omnibus in portum, sola navi mersa, pervenisse. Sic S. Magdalena, cum S. Martha, S. Lazaro et sociis, a Judaeis navi sine velis et remis imposita, Deo navim regente, salvis omnibus Massiliam appulit. Tertio, Paulum et Sanctos in tempestate, naufragio, praelio, peste, latronibus, fame, carcere et quavis alia calamitate vel periculo, stare serenos et securos, praesertim cum obeunt opus pium et Apostolicum; sciunt enim se Deo cordi et curae esse. Quare tunc adeo non cadunt animo, ut celsiores evadant, eoque magis sperent in Deum; illique se uniant, quo majus est periculum. Ita Psaltes, Psal. xxvi, 1: «Dominus, ait, illuminatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum. Si exurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo.» Et Job xiii, 15: «Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo.» Quarto, quid valeat virtus charitatis et obedientiae. Volebat Deus Paulum ire Romam, ibique praedicare: Paulus ut huic voluntati Dei obsecundet, ad Caesarem appellat, ac ultro subit tot terrarum mariumque discrimina. Quocirca hujus virtutis merito quasi obligat Deum, ut iter suum dirigat et secundet. Deus ergo eum, et ob eum socios omnes, per oraculum et quasi miraculum certo mortis periculo eximit. Celebris est historia et gnome de obedientia S. P. N. Ignatii, quam enarrat in ejus Vita P. Ribadeneira, lib. V, cap. iv in fine. Cum esset, ait, Praepositus Generalis, dixit: si Summus Pontifex imperaret, ut ad ostia Tiberina scapham, vel navim primo obviam, clavo, malo, velis, remis destitutam conscenderem, itaque sine commeatu mare trajicerem, id facerem animo non solum aequo, sed et libenti. Cumque Praelatus quidam admirans, regereret: «Quae isthaec esset prudentia?» Respondit S. Ignatius: «Prudentia, Domine, non tam est parentis, quam imperantis.» Parentem secutus est filius S. Franciscus Xaverius, qui in Mauricas insulas barbaras contendens, cum amici iter hoc dissuaderent, ac tandem vim facerent negarentque navigium, respondit, «se nulla pericula, nullum genus mortis, ubi Dei cultus et animarum salus agatur, formidare: nec ullos hostes ducere, nisi qui divino obstent obsequio; sibi certum esse in Mauricam Deum vocantem sequi: nec navigium morari, si navis desit, semet Deo incubantem utique transnaturum.» Ita Turselius, lib. III Vitae ejus, cap. ii. Dixit, et praestitit. Quocirca in naufragiis cum S. Paulo exultabat, rogabatque Deum, ut praesens periculum et crucem sibi non adimeret, nisi majus immitteret. Atque hoc suo zelo in naufragio vectoribus omnibus vitam et salutem a Deo, instar S. Pauli, impetravit. Alias in certum exitium abruptam a navi vi tempestatis scapham, qua infideles vehebantur, illis ipsis in scapha apparens eamque revehens ad navim reduxit: quo miraculo eos ad fidem convertit. Denique Malacae nobilem illam ducentis Lusitanis, contra quinque Acenorum pugnacissimorum millia, navalem victoriam promisit, praedixit, imo eminus inspexit et precibus suis praestitit. Praeclare S. Augustinus, in Psal. cxxxii: «Multi, inquit, naufragaverunt cum Paulo. Amatores hujus saeculi passi sunt naufragium, et nudi omnes exierunt. Illi et quod foris habebant, amiserunt, et domum cordis sui invenerunt inanem. Paulus autem in corde ferebat patrimonium fidei suae, quod nullis fluctibus, nullis tempestatibus potuit auferri. Nudus exiit, et dives exiit.» Idem Augustinus, serm. 29 De Sanctis: «Petrus, ait, ambulare super aquas debita soli Deo potestate praesumpsit, et rerum obstante natura, per insueti maris novas vias pendulum inferens gressum, tumentia maris dorsa calcavit. Sed non minor Paulus, quem velut novi Testamenti Jonam, die ac nocte per maris profunda jactatum, absorbuit fluctus et reddidit, quasi sacrum depositum violare non audens: quia famulatrix eum unda custodiens, suum populorum praedicationibus reservabat.» Quod si quandoque Deus justum, imo Apostolum, naufragio aliove periculo non eripiat, sed mergi et amori permittat, conquiescat ille in voluntate Dei, dicatque cum S. Job afflicto, cap. i, vers. 21: «Dominus dedit, Dominus abstulit: sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum.» Et illud Christi morientis, et ad inferos descendentis: «Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris est mihi, ne commovear. Propter hoc laetatum est cor meum, et exultavit lingua mea: insuper et caro mea requiescet in spe. Quoniam non derelinques animam meam in inferno,» Psal. xv, 8. Et illud S. Pauli, Rom. xiv, 8: «Sive vivimus, Domino vivimus; sive morimur, Domino morimur.» Ita S. Franciscum Xaverium, jam Chinensis Imperii conversionem molientem, in insula deserta ab omnibus derelictum Deus emori permisit. Ita P. Ignatium Azebedium, cum 40 sociis, Brasiliam Evangelii causa petentem anno Domini 1570, a Calvinistis trucidari mergique permisit. Ita nonnullos alios e Societate nostra navigantes ad Indos, naufragio perire permisit. Memorabile est recens exemplum Patrum Lusitanorum, qui ad scopulum allisi, cum navarchus eis scapham offerret qua ad littus evaderent, respuerunt, malentes vectorum turbae in scopulo misceri, ut illi fame morituros in extremo agone assisterent, et tandem commorerentur, quam iis derelictis vivere; quod sane est genus martyrii et heroicae charitatis, qua quis cum Christo pro fratribus animam ponit. Legimus de B. Jordane, qui S. Dominico in Generalatu Ordinis Praedicatorum successit, fuitque eximiae sanctitatis, eum, cum in terram Sanctam trajiceret, juxta Aconem naufragium passum mersumque interiisse; cumque multi non tam tanti viri mortem, quam genus mortis deplorarent, ac pene contra Deum, quod Patrem sanctum fluctibus hauriri permisisset, murmurarent, ipsummet Jordanem apparuisse pluribus, miro lumine coruscum, ac dixisse: «Ego sum Jordanes. Exivi ex hoc saeculo ad gloriam Beatorum, et inter Apostolorum choros et Prophetarum evectus sum, missusque sum ut vos consolarer. Hoc firmiter tenete, nec dubitate, quia salvus erit omnis qui usque in finem Domino nostro Jesu Christo servierit.» Ita habet ejus Vita, tom. I Surii, die 13 februarii. Justus ergo quacumque morte praeoccupatus fuerit, in refrigerio erit, praesertim cum in itinere et opere charitatis vel obedientiae vitam ponit. Talis enim cum Deo, imo pro Deo, et ex Deo moritur, ideoque est victima obedientiae et charitatis, Deo valde gloriosa et chara. Praeclare S. Augustinus, epist. 122, in fine: «Quid interest, ait, febris an ferrum de corpore solverit? Non qua occasione exeant, sed quales ad se exeant, Deus attendit in servis suis.» Misere vixit, mortuus et sepultus est Lazarus, splendide dives Epulo; sed hic descendit in gehennam, ille ab angelis sublatus est in sinum Abrahae, Lucae xvi, de quo vide S. Augustinum in fine Psal. xxxiii. Idem, lib. I De Civit., cap. xi: «Mala mors, ait, putanda non est, quam bona vita praecesserit. Neque enim facit malam mortem, nisi quod sequitur mortem. Non itaque multum curandum est eis qui necessario morituri sunt, quid accidat ut moriantur, sed moriendo quo ire cogantur. Cum igitur Christiani noverint longe meliorem fuisse religiosi pauperis mortem inter lingentium canum linguas, quam impii divitis in purpura et bysso, horrenda illa genera mortium, quid mortuis obfuerunt qui bene vixerunt?» Nam, ut ait Sapiens, cap. iv, vers. 7: «Justus si morte praeoccupatus fuerit, in refrigerio erit.»
27:1
v. 1 ut autem iudicatum est navigare eum, ἡμᾶς nos, gig mitti nos, ?n Italiam, ἐχρίθη, nequit dictum esse de illo decreto 25,12. 91. 95-21, sed tantumdem valet quod : constitutum, visum est; ex quo apparet tempus navigationi opportunum esse exspectatum, finem etesiarum, nam mare, inquit Tacitus (Hist. 2,98), etesiarum flatu in. orientem navigantibus secundum, inde adversum erat; etesiae autem, sicut scripsit Columella mediam hac de re sententiam secutus, incipiunt flare cal. augusti, desinunt III cal. septembris (Patr.) et tradt Paulum cum reliquis custodiis, cum aliis quibusdam captivis, ea enim notione custodia, custodiae leguntur quoque apud Senecam, Suetonium (cf. Sen. ep. 5; Suet. 081.97 , Dom. 1% ; Plin. ep. 10,30; Patr.) centurioni nomtne lulio cohortis Augustae, e cohortibus auxiliariis complures fuerunt hoc nomine nuncupatae, quarum aliquot in titulis commemoratae leguntur; aliqua exempla affert Patr.; talem honoris titulum frequenter cohortibus auxiliariis tributum esse ScAürer I p. 385 seq. ostendit, quem titulum Ptolemaeus graece reddit Σεξαστήν (Ptol. 2,3,30; 2,9.18; 8,3,30 λεγείων τρίτη σεξαστή). Censent itaque unam ex quinque cohortibus caesariensibus (losephus, Antiq. 19,9,2) hoc titulo fuisse insignitam (Schürer, Wendt, Bl.). Sed alia quoque explicatio non caret probabilitate. Exsistebat enim circa annum 59 cohors augusta equitum romanorum; vocantur Augustiani (Suet. Nero 23), Augustani (Tacit. Annal. 15,15), Αὐγουστεῖοι (Dio Cass. 61,20; 63,8) !, in qua cohorte Iulius erat centurio , qui fortasse ad certam quandam rem gerendam in orientem erat missus (cf. Plinius, nat. hist. 6,35). Huic acceptioni calculum adiiciunt Wieseler (Chronologie des apost. Zeitalters p. 391; Beitrüge p. 325), Beís. neque Felt. abnuit. De Iulio nihil certi scitur; aliquas coniecturas affert Wieseler p. 392. Descripto itineris? iudicata est ab homine harum rerum perito monumentum omnium pretiosissimum, quae rci navalis ex tota antiquitate nobis relicta sit; cf. Breusing, die Nautik der Alten, Bremen 1886 (DB/l.);
27:2
v. 2 ascendentes navem adrumetinam, secundum graecum non est navis ex Adrumeto, urbe maritima Africae et capite provinciae Byzacenae, sed ex Adramyttio, urbe Mysiae posita iuxta fluvium Caicum (cf. Strabo 13,1,51. 61; al. 606. 612; Ptolem. 5,23,8). Vocatur hodie Adramiti, Edramit; incipientes navigare circa Asiae loca, μέλλοντι quae navigatura erat ad loca Asiae minoris littoralia, in quibus navis illa sane mercatoria merces vel deponeret vel acciperet, sustulimus ἀνέχθημεν solvimus a Caesarea, perseverante nobiscum Aristarcho Macedone Thessalonicensi, de quo Col. 4,10 : salutat vos Aristarchus concaptivus meus; quem itaque apostolus eo nomine vocat quia socium ac comitem se praebuit suae captivitatis; nam in epistola ad Philem. v. 2& Aristarchus cum Marco, Dema, Luca inter adiutores Pauli recensetur;
27:3
v. 3 sequenti autem die devenimus Sidonem certe secundo vento navigantes, cum distantia sit sat magna; χατήχθημεν appulimus; ἀνάγεσθαι, κατάγεσθαι verba sunt nautica ; ἀν. dicuntur nautae, ubi oram solvunt, xa:. quando appellunt et portum subeunt (Patr.). Laudat Strabo praeclarum portum quem Sidon habet (13,2,92; al. 756). Centurio omnino bene affectus erat erga Paulum ; audierat sane a Festo esse virum nullius criminis reum, studio litterarum deditum (26,2&. 31. 32); humane φιλανθρώπως benigne autem tractans Iulius Paulum permisit ad amicos tire et curam sui agere! ; probabiliter licuit ei egredi cum milite qui eum custodiebat (cf. 28,16); aliquantulum aliter res exhibetur in codice floriacensi : permisit amicis qui veniebant (ad eum), ut curam eius agerent — sed, ut δέ. adnotat : potest utrumque verum esse : advenerunt Christiani (cf. de Tyriis 91,6. 5) audita re deditque centurio etiam egrediendi licentiam. Sidon urbs erat clara et illustris (Strabo 1. 0.( , quare navis mercatoria ad merces imponendas vel eximendas fortasse aliquot dierum moram ibi fecit;
27:4
v. & et inde cum sustulissemus subnavigavimus Cyprum, non commisimus nos alto mari, sed littora insulae Cypri ad laevam praeterlegimus )2667.( , propterea quod venti essent conirarii; recto enim cursu ἃ Syria ita in Lyciam (v. 5) transmittere solebant, ut Cyprum a dextra relictam non attingerent; id autem quominus facerent, ventis (occidentalibus) prohibebantur; unde erat ad Cypri promontorium orientale accedendum (cf. B/.). Cum veniret Paulus ab Asia in Syriam, praeternavigavit meridionalem partem Cypri (21,3); nunc vero septemtrionalem. Vocem ὑποκλεῖν explicat Wetst. : ubi navis vento contrario cogitur ἃ recto cursu recedere, ita ut tunc insula sit interposita inter ventum et navem, dicitur ferri infra insulam. Cyprum ad laevam eos habuisse patet quoque ex
27:5
v. 5 et pelagus Ciliciae et Pampliliae navigantes διαπλεύσαντες pernavigantes, gig et cum pernavigassemus mare quod secundum Ciliciam est et Pamphiliam τὸ χατὰ τὴν Κιλιχίαν; ex altera lectione navigabant quindecim diebus, venimus Lystram quae est Lyciae, Lystram erit mendum; nam Lystra urbs Lyciae apud alios scriptores et in vetustis monumentis nusquam comparet; comparet autem Lystra urbs Lycaoniae, regionis non maritimae, sed in media Asia positae (14,6; Patr.). Venerunt Myra, in urbem Lyciae nobilissimam; sita erat viginti stadiis supra mare in excelso colle (Straóo 15,3,3. 7); cf. Ptolem. 5,3,6; 8,17,93. Ibi navem adramyttenam relinquunt
27:6
v. 6 et 10% inventens centurio navem alexandrinam navigantem in Italiam transposwutit nos in eam; ἐμδιδάζειν vox est propria, si agitur de aliquo navi committendo (cf. Pape, Lex.);
27:7
v. 7 et cum multis diebus tarde navigaremus et vix devenissemus contra Gnidum χατὰ τὴν Kv(2cv, secundum, circa Cnidum, urbem Cariae maritimam in peninsula, quam ab occasu alluit mare icarium, ab ortu rhodium, Cretam versus porrecta (Patr.); urbem describit Strabo 15,9,15; al. 655; prohibente nos vento scil. quominus occidentem versus navigaremus ad |taliam tendentes, adnavigavimus Cretae ὑπεπ)λεύσαμεν (V. 8) turta Salmonem promontorium Cretae (inter latera australe et boreale insulae) spectans ad orientem septemtrionemque. Vento igitur flante inter septemtriones et occasum deferebantur ad illud Cretae promontorium a Cnido (Sm:ith) quem ventum appellant caurum (corum). Vocatur apud Strabonem Salmonium orientale Cretae promontorium et etiam Samonium (2,5,9; 10,3,90 ; 10,5,3 250 ἀχρωτέριον Σ᾽ χμώνιον). Inde ad oram meridionalem Cretae navis dirigitur
27:8
v. 8 οἱ vix iuxta navigantes μόλις τε παραλεγέμενοι αὐτήν et difficulter legentes eam i. c. oram meridionalem insulae legentes, secundum eam oram navigantes, venimus in locum quendam qui vocatur Boniportus לא[ λιμένες, quod nomen hodie quoque retinetur Kalos limen (Patr.) vel stus (εἰς τοὺς) Kalus limiones; est is portus unicus per illas regiones, apertus ad orientem, sed ex parte duabus tribusve insulis protectus ; distat 8 promontorio quod vocatur Matala (Lithinos) fere tria millia nautica ad orientem versus (B/.). In narratione de itinere quod in Palaestinam fecit Rauwolf (Augsburg 1582) portus vocatur Calismene (cf. Smith); eum portum quoque commemorat Pococke (Morgenland, Erlangen 1771, 1] p. 361); portus iste apud veteres scriptores non reperitur, sicut neque urbs ei vicina : cui ἐμαί erat civitas Thalassa, vide lect. var.; rudera quaedam oppiduli invenit ea in regione Spratt (Travels and Researches in Crete ff, 1 seq. Δὲ.) et eiusmodi urbem ibi fuisse prope portum nemo in dubium vocabit qui meminerit Cretam iam apud Homerum (11. 2,659) ἐχατέμπολις appellari. Ceterum accipe quae C. Mullerus adnotat ad Anonymi Stadiasmum maris magni n. 392 : prope promontorium , quod inter Καλοὺς λιμένας et Matalum versus libonotum longe procurrit, erat urbs Lisia, Lissa...; quo pacto in Actis ap. e Lissa factum sit Lisaea vel Alassa dicere non habeo. Dubitari vero nequit quin ᾿Αλαὶ Stadiasmi ad Λάσαιαν vel ἼΛλασσαν Actorum referendum sit. [n Stadiasmo legitur : ἀπὸ Λεδήνας εἰς ᾿Αλὰς στάδιοι χ΄ (cf. Geographi graeci minores, Parisiis 185% 1 p. 506). In tabula Peuting. idem locus vocatur Lisia (1. Lissa) et 16 mill. a Gortyna distare dicitur. . Paulus. qui iam ter naufragium passus (2 Cor. 11,25) itineris maritimi haud erat ignarus praevidet propter anni tempus navigationem fore periculis obseptam
27:9
v. 9 multo autem tempore peracto scil. &b incepto itinere, quia ventis contrariis navigatio.retardabatur v. &. 1.8, et cum iam non esset tuta navigatio, ἐπκισφαλής periculosa, eo quod et ieiunium iam praeteriisset, τὴν νηστείαν intellige ieiunium diei magni expiationis, qui erat dies decimus mensis septimi (Lev. 10,299), mensis tischri (sept.-oct.). Diem hunc Josephus quoque τὴν νηστείαν vocat (Antiq. 3,10,3; 14,4,3; 18,6,3. Bell. iud. 5,5,7). Uti Vegetius dicit : post diem octavum decimum Kalendarum octobrium usque in tertium Idus novembris incerta navigatio est et discrimini propior, propterea quia post Idus septembris oritur Arcturus, vehementissimum sidus, et octavo Kalendas octobris aequinoctialis evenit acerba tempestas; circa Nonas vero octobris Hoedi pluviales, quinto Idus eiusdem Taurus (de re militari 5,9). Hoc itaque periculum advertens consolabatur παρήνει admonebat eos Paulus
27:10
v. 10 dicens : viri, video quoniam cum iniuria ὕβρεως vexatione, molestia magna et multo damno non solum oneris οἱ navis, sed etiam animarum nostrarum incipit esse navigatio; cf. 2 Cor. 19,10 ἐν ὕδρισιν, vulg. in contumeliis, et Josephus dicit τὴν ἀπξ τῶν μόρων ὕδριν (Antiq. 3,6,5 et Anthol. 7,91,3 Σείσχσα θαλάττης ὕξριν; cf. Grimm, Lex. Wendt). Vir criticus morosus, Overbeck, censet hunc Pauli timorem repugnare et adversari promissioni 93,11 acceptae. Sed Paulus pro se accepit promissionem se Romam visurum; proin etsi pro se certus erat se salvum evasurum e maris periculis, tamen eo modo de periculo omnibus imminente monere potuit; de communi autem omnium periculo monens cur non loqueretur, ut locutus est, adhibens formam dicendi communicativam? . Sed centurio satius duxit sequi consilium eorum quos rei nauticae peritiores Paulo esse iudicavit,
27:11
v. 11 centurio autem gubernatori et nauclero magis credebat quam his quae a Paulo dicebantur; χυξερ- νήτης qui ad clavum sedens navem dirigit; erat princeps nautarum ; de eo dicitur νχυτῶν ἄρχειν, νχύτας ἐχλέγεσθαι, ἄρχειν πρωρέως, lpse autem eligitur a nauclero, domino navis, et eius imperio subest (locos velerum affert Wetst.);
27:12
v. 19 et cum aptus portus non esset ad hiemandum, plurimi statuerunt consilium navigare inde, si quomodo possent devenientes Phoenicen hiemare, portum Cretae respicientem ad africum et corum; portus itaque ad hiemationem non erat idoneus. Cur non fuerit idoneus, colligendum erit ex situ alterius portus ad quem devenire optabant, qui itaque situ suo tutam praebebat navi stationem contra ventos et tempestates hiemales. Hic portus erat Phoenice, Φοίνιξ; Strabo commemorat χατοιχίαν πρὸς τῇ νοτίῳ θαλάττῃ Φοίνικα τὸν Λαμπέων (10,4,8:; al. &76), Ptolemaeus : Φοινιχοῦς λιμήν, Φοίνιξ πόλις (8,11,8) et Strabo in isthmo centum fere stadiorum ad eius latus austrinum urbem collocat, ad cuius latus septemtrionale ponitur Amphimalla; quem situm portus congruere dicunt cum hodierno Lutro (cf. Smth, Felt., quamvis ali contradicant (cf. Wendt). Ad verum eius situm determinandum cardo rei vertitur in explicatione βλέποντα χατὰ Alfa xai χατὰ χῶρον. Est λίν ventus ἀπὸ ξύσεως ὧν χειμερινῆς (Strabo 1,9,91; al. 29); africus, ventus spirans inter meridiem et occasum; χῶρος autem flat inter occasum et septemtrionem. Portus itaque respicit xx:X secundum hos ventos; proin portus situs est versus illam regionem, in quam venti illi spirantes feruntur; proin apertus erat versus partes aquilonares et partes inter meridiem et ortum solis spectantes; atque eum situm ad orientem versus habet Lutro. Discrimen in situ determinando inde ortum est quod alii χατὰ Xi£« non de vento, sed de regione ex qua ventus fertur explicantes portum volebant spectare ad occidentem, scil. ad plagam esse apertum quae inter meridiem el occasum sit et inter occasum et septemtrionem. Occurrit quidem Xj apud LXX in notione regionis meridionalis (Gen. 13,14; 20,1. Num. 2,10. Deut. 33,23); verum apud profanos scriptores λίν et caurus (si lexicis fides est adhibenda) non occurrunt nisi de ventis; unde explicatio supra data : secundum ventos, i. e. secundum eam viam et regionem in quam venti feruntur, unice verbis congruere videtur, ita ut portus sit apertus versus illam regionem in quam venti feruntur, non vero versus illam e qua spirant (cf. Smith, Felt.). Quo situ portus tutam praebebat navibus stationem contra ventos spirantes ab occasu aquilonari et ab austro-occidentali parte, i. e. contra caurum et africum. In anonymi Stadiasmo n. 328 habetur : ab Apollonia ad Phoenicem εἷς Φοίνικα stadia 100; urbs est cum portu et insula. A Claudia ad Phoenicem stadia 300 (Georg. gr. min. 1 p. 507; ubi in nota loci quoque veterum et recentiorum quorundam de Phoenice et Claudia afferuntur). Et primo quidem favente vento portum illum eos consequi posse spes affulgebat non modica
27:13
v. 13 asptrante autem austro ὑποπνεύσαντος leniter spirante aestimantes propositum se tenere χεχρατηχέναι Se voto suo Phoenicen perveniendi iam veluti potitos esse (Beel.); cum enim navis dirigenda esset versus occidentem cum aliqua ad septemtrionem inclinatione (cursus enim erat W. N. W. Smith), auster lenis navigationi favebat, cuius flatum obliquis velis excipere poterant (Patr.); eo vento navis tenebatur secundum oram insulae neque in altum mare deferebatur; cum sustulissent de Asson legebant Cretam ἄραντες Scil. τὰς ἀγχύρας, ναὶ ἄραντες ἀπὸ τῆς γῆς Scil. navem, profecti; ἄσσον comparativus est ad ἄγχι, propius legebant Cretam; proin quam proxime ad oram cursum navis tenebant; gig levantes iuxta colligebant Creten; utraque versio syriaca : navigabant (ph) circa Cretam. Quod vulg. habet de Asson, uti patet de insula Asson (20,13) cogitari nequit; fuit quidem in Creta oppidum nomine Asus seu Asum, satis celebre a templo Iovis, ex quo hic Iupiter Asius vocatus est; at urbsilla non erat maritima, sed mediterranea (Plinius n. ἢ. 4,930: Patr.); insuper graecorum verborum constructio vetat ἄσσον habere pro nomine urbis. Quare hoc loco versio vulg. est relinquenda.
27:14
v. 1& non post multum autem misit se ἔθαλεν ruit, vi scil. et impetu contra 1psam xax' αὐτῆς Scil. Κρήτης i. e. de Creta ruit, quasi de montibus insulae praeceps ruit; xa:x proin eadem notione qua legitur Matth. 8,32 χατὰ τοῦ χρημνοῦ (Marc. 5,13. Luc. 8,33); contra insulam ventum spirasse intelligi non potest; nam navigium ex propinquitate insulae propulsabatur; ventus typhonicus qui vocatur euroaquilo, ventus procellosus, turbo; « typhon i. e. vibratus ecnephias, defert hic secum aliquid abruptum e nube gelida, convolvens versansque et ruinam suam illo pondere aggravanset locum ex loco mutans rapida vertigine; praecipua navigantium pestis » (Plinius, n. h. 2,49), εὐρακύλων quae vox alibi non occurrit, composita est ex εὖρος et aquilo et designat ventum qui flat inter eurum et aquilonem ; « nomen licet credere usitatum fuisse nautis, id quod maxime obvium est huiusmodi ventos exleges qui a qua plaga flarent certo dici nequibat, designare nomine composito e nominibus illarum plagarum, quas inter horum ventorum origo vacillare atque hac illac ferri videbatur, ita ut euroaquilo vocaretur qui ab orientali coeli plaga quam eurus et aquilo terminant, ita flabat, ut flare videretur modo ab euro modo ab aquilone » (Patr.); explica : Nordostwind , ventus aquilo, spirans inter orientem et septemtrionem. Hoc itaque vento vehementi et procelloso navis a littore cretensi propulsatur et spes attingendi Phoenicen portum iam perit,
Verum haud diu durabat navigatio illa prospera quam sperabant
27:15
v. 15 cumque arrepta esset navis 6) non. posset. conari 1n ventum ἀντοφθαλ- μεῖν (cf. Sap. 19,15), proprie ex adverso intueri; dein obniti, obluctari, resistere, data nave flatibus ferebamur, ἐπιδόντες, additur in altera lectione τῷ xvéov: ergo navis vento qui flaret commissa est, χαὶ συστείλαντες τὰ ἱστία, similiter Casszod. : tum collectis velis navis per undas coepit efferri, et Beda notat : « haec alia translatio manifestius edidit : et arrepta navi cum non possent occurrere vento, commodata navi flatibus colligere vela coeperunt » et philox. versio addit : et sicut contingebat ferebamur;
27:16
v. 16 ἐπ insulam autem quandam decurrentes quae vocatur Cauda, Gaudos (Plinius 4,20) , 140055 νῆσος, ἐν $ πόλις (Ptolem. 3,17,11( ; in Stadiasmo anonymi legitur : ἃ Claudia ad Phoenicem stadia 300 (Geogr. min. I p. 508, ubi in nota : Mela quoque 2,7 insulas ad Cretam memorat Chrysen et Gaudum); hodie vocatur 60220 ; ὑποδραμόντες 1. e. devecti infra parvam insulam νησίον et cum praetervehérentur oram insulae, aliquantulum insula interiacente ab impetu venti protegebantur; unde ea opportunitate usi sunt ad scapham navi alligatam e mari in navim attollendam, id quod tamen difficulter propter vehementem tempestatem effecerunt : potuimus vix obtinere scapham μόλις aegre compotes fieri valuimus (graece) linteris, qui scil. navi alligatus trahebatur post navem,
27:17
v. 17 qua sublata ἣν ἄραντες, in navem sustulerunt; dein ad alia quibus navis contra tempestatis vim muniretur se convertunt : adiutortis utebantur accingentes navem, βοηθείαις scil. adiumenta sunt quibus ad firmandam navem utebantur; in scriptoribus mechanicis 2000602: vocantur, quae ad structuram collapsam sustentandam supponuntur. Adhibebant igitur adminicula ad navim succingendam , i. e. circumligarunt navim funibus in exteriore ambitu, ut licet concussa non frangeretur eiusque asseres adstricti rudentibus, seu validis catenis non ita facile hiscerent (cf. Calm. Beel. Patr. Felt. Bl. Wendt). Eodem modo legitur apud Hesychium Cum itaque illo vento ad meridiem versus aliquo modo propellerentur, periculum erat, ne in syrtim tandem deveherentur; erant autem prope littus africanum duo loca arenosa, syrtis maior prope Cyrenaicam et syrtis minor prope Byzacenen; prior a Creta venientibus erat propior. Unde etiam contra hoc periculum adhibebant adminiculum : fimentes ne in syrtim. inciderent. summisso vase. sic ferebantur; de syrte maiore agit Strabo (17,3.90; al. 835), χαλζσαν- τες לד σχεῦος, Saepe explicant 0505: instrumentum navis i. e. armamenta, vela, antennas, ita ut velis et antennis remotis cursus navis retardatus sit. Sed cum de velis collectis iam in v. 15 secundum aliquos testes mentio facta sit et insuper vela esse collecta statim ab initio tempestatis certum sit re ipsa , hic alia erit explicatio quaerenda. Cursus navis erat retardandus; ad hoc attendere oportet quod habet Beda :Vrahebant autem et anchoras timentes ne occurrerent in syrtes. Quomodo hoc intelligendum sit, colligi potest ex versione quam habet gig : ne in syrtem incideremus, vas quoddam dimiserunt quod traheret. Quam explicationem etiam Dreusing proposuit, quamquam non noverat quod Beda et gig habent; cam approbat δέ. : > opus erat ut retardaretur is cursus, quod efficere solebant funibus a puppi in mare demissis ad quos destinatae erant vel ancorae vel glomera magna quae cum traherentur aquae paullum resistebant; est igitur τὸ σχεῦος aut σπεῖρα, glomus, aut ancora » οἱ affert. P/ut. Moral. 507 A : νεὼς μὲν γὰρ ἁρπαγείσης ὑπὸ πνεύματος ἐπιλαμβάνονται σπείραις xx) ἀγχύραις τὸ τάχος ἀμδλύνοντες, 66 Lucian. Toxar. 19; unde usus ille veterum nautarum indubius redditur. Ut syrtim vitarent, certe etiam ope gubernaculi navem quantum poterant a directione meridionali avertere conabantur. Inde quoque ex parte explicatur quod tandem in insulam Melitam sunt delati. Praeter periculum syrtis imminebat alterum fluctibus vento procel- ' loso intumescentibus, scil. ne navis nimium immersa fluctibus obrueretur; huic mox esse occurrendum intellexerunt
27:18
v. 18 valida autem nobis tempestate iactalis sequenti die iactum fecerunt i. e. ad navem levandam merces et onera proiecerunt ia mare; immo tempestate perseverante et fortasse aucta
27:19
v. 19 et tertia die suis manibus αὐτέχει- 256 quasi sedulitatem et magnum studium denotat navem exonerandi armamenta navis protecerunl τὴν σχευὴν, 1. 6. utensilia navis eiusque apparatum, supellectilem, puta mensas, scamna, antennas, vasa. Haec ideo quoque proiecisse censeri possunt, ne si per fluctus abriperentur insuper stragem darent )2/.(. In eiusmodi discriminibus primo quidem proiiciuntur merces, deinde sarcinae, et nauticus apparatus, denique annona, ut hic factum legimus (Cu/ni.). Veteres cum usum acus magneticae nautarum non haberent, cursum ad astra dirigebant; quare illis coelum diutius nubibus obtectum accidebat permolestum;
27:20
v. 20 neque autem sole neque sideribus apparentibus per plures dies et tempestate non erigua imminente iam ablata erat spes omnis salutis nostrae; ita scil. mente praesagiebant animisque affecti erant de felici navigationis exitu desperantes et certum quasi exitium prospicientes; nam contra quos scopulos navis propelleretur vel num posset navis impetui fluctuum diutius resistere ne concussa dilaberetur plane ignorabant. Paulus utique certus er&t se quocumque demum modo evasurum (23,11). Ceteros autem magna tenebat animorum depressio; unde prae moerore et consternatione vix cibum sumere volebant;
27:21
v. 91 et cum multa teiunatto fuisset ἀσιτία abstinentia a cibo, cum se iam per aliquot dies parum cibo recreassent, Paulus illam animorum deiectionem, quae protracía inedia non poterat non augeri, tentabat removere bona spe ex certo indicio proposita, tunc stans Paulus in. medio eorum 000666 cum constitisset, dixit : oportebat quidem, o viri, audito me non tollere a Creta, lucrique facere iniuriam hanc et iacturam χερ- 2000) τε τὴν ὕδριν 1. e. evitare (lucrum illud acquirere quod evitata molestia exoritur) vexationem hanc et iacturam mercium aliarumque rerum; > mansuete loquitur; non increpat, non exasperatur ; considera Pauli prudentiam; sciebat enim in calamitate increpantem non esse acceptum > (CÀr.) ; ὕθριν cf. v. 10. Sed cum iis in memoriam revocet quantopere illis profuisset consilium sapiens 8 se datum sequi, etiam animos praeparat, ut nunc talis viri sententiam suspiciant magnique faciant,
27:22
v. 22 et nunc suadeo vobis bono animo esse; amissio enim nullius animae erit 62 vobis, praeterguam navis; nemo ex vobis hac tempestate peribit; navis solum iactura erit. Et unde hoc sciat certo, addit
27:23
v. 93 asttttt enim mihi hac nocte angelus Dei, Dei scil. cuius sum ego et cui deservio, cuius - ego servus sum et quem colo religiose λατρεύω (cf. 7,7 ; 25,15. Hebr. 9,15 etc.),
27:24
v. 254 dicens :ne timeas, Paule, Caesari te oportet assistere; proin confirmatur promissio iam ei antea data (23,11); id quod in summo discrimine etiam solatio vertitur, etsi de illa promissione certa semper habita est fides; praeterea ei eximit timorem quem sane conceperat de aliorum vita : οί ecce donavit tibi Deus omnes quinavigant tecum, pro eorum vita igitur Paulus deprecatus erat et Deus precibus eius benigne annuit; > digni quidem mortesunt quia non obedierunt; verum in tui gratiam hoc fit » (CAr.) etinde inter alia concludit CA. : retineamus nobiscum sanctos et non erit tempestas; imo etsi sit tempestas, erit serenitas et tranquillitas magna, liberatio a periculis, et Hieronymus : א Paulus apostolus ducentas septuaginta sexsibi dicit in navi animas condonatas, et postquam resolutus esse coeperit cum Christo, tunc ora clausurus est et pro his qui in toto orbe ad suum evangelium crediderunt mutire non poterit »? et 81118 exemplis contra Vigilantium ostendit sanctos hisce in terris cum effectu pro aliis orasse : « et postquam cum Christo esse coeperint, minus valebunt »? c. Vigil. n. 6; M. 23,854 (sim. Lap. Calm. Patr.?. Hac revelatione sibi facta et sua ipsius confidentia animos deiectos erigere studet
27:25
v. 25 propter quod bono animo estote viri; credo enim Deo quia »« erit quemadmodum dictum est mihi; in cuius rei confirmationem 4ddit declarans modum quo incolumes evadent
27:26
v. 26 ἐπ insulam αἰ quandam oportet nos devenire ; id quod eadem revelatione didicisse censendus est; ἐχπεσεῖν cf. v. 17 incidere ; dicitur de navibus et de naufragis ex undis in rupes, vada arenosa, insulas ejectis vel impingentibus in saxa etc. Ad insulam illam, de qua Paulus loquitur v. 26, delati sunt demum die decimo quinto postquam solverunt a Bonis portubus (v. 8); 6 emensi erantiis diebus iter 474 milium nauticorum vel etiam paullo longius; nam initio meridiem versus deflexerant, cum esset euroaquilo;is ventus postea in eurum, tum euronotum erat mutatus. Hinc in singulas horas tantum fere spatii emensi computatur, quantum hodie quoque navis vento acta emetiri creditur » (BJ.);
27:27
v. 91 sed posteaquam quarta decima noz supervenit, navigantibus nobis in. Adria, 2005050490 ἡμῶν dum huc illuc iactaremur. Mare adriaticum latiore sensu usurpatur quoque de mari ionio et siculo; id Strabo indicat : « primae seu exteriori parti maris nomen ionii tribuitur, Adriae autem interiori usque ad intimum sinus recessum; quamquam hodie etiam totum mare hoc nomen gerit » (7,5,9; al. 487). Idem testatur Ovidius dum ait 8 Sicilia Corinthum navigationem esse per Hadraticum (Fast. 4, 501; Patr.) et Ptolemaeus docet Siciliam ad orienteni versus allui mari adriatico (3,&,1) ; circa mediam noctem suspicabantur nautae apparere sibi aliquam regionem προσάγειν αὐτοῖς appropinquare sibi aliquam terram; locutio nautis familiaris; accedere enim vel recedere terra dicitur, ut navis accedit vel recedit a littore, uti illud : provehimur portu, terraeque urbesque recedunt (Caím.). Unde id suspicati sint, vix dici potest certo; potuisse nautas discernere sonitum fluctuum in litus distans illisorum et acerrima oculorum acie spumam undarum advertere (cf. Feit.) vel potuisse id concludi, quia ancora (vel quidquid erat) quam post navem trahebant (v. 17) videretur solum attingere (Bl.), vel ut Calm. existimat, ex odore terrae, ex frigidiore aere, vel denique ex ventis. Rem statim explorant
27:28
v. 28 qui et summittentes bolidem βολίσαντες perpendiculum nauticum demittentes ad explorandam profunditatem maris invenerunt passus viginti ἐργυιάς ; est צוטץק2 pedum sex, stadii pars centesima ; describitur ut mensura utrumque extensum brachium aequans; et pustllum inde separati, βραχὺ δὲ διαστήσαντες cum paululum discessissent (se, aut navim removissent; cf. Buttmann p. &1) et iterum bolidem demisissent, invenerunt passus quindecim ; adeo brev! intervallo tantum imminui profunditatem maris certum erat indicium prope esseterram; unde ne in scopulos impingerent, consultum erat etiam ob noctis tenebras, cum essent ignari quo tandem propellerentur, iactis anchoris navem sistere
27:29
v. 29 (tmentes autem ne 1n aspera loca incideremus in loca scopulosa, de puppi mittentes anchoras quattuor optabant diem fieri, ut tandem post tam longam et procellis agitatam navigationem incertam perspicerent in quam regionem . essent delati. Die itaque illucescente nautae tutiorem partem sibi eligere tentabant; coniecerunt ex imminuta maris profunditate fieri non posse, ut navis ad terram appelleretur; quare ope scaphae se àd terram proripere volebant
27:30
v. 30 nautis vero quaerentibus fugere de navi cum misissent scapham in mare sub obtentu quasi inciperent a prora anchoras extendere, quasi vellent 8 prora procedere quantum possent et extensis funibus anchorarum anchoras dimittere; verum Paulus perspexit falso id praetendi, cum ad nibil utile esset illorum consilium quod fingebant
27:31
v. 31 dixit Paulus centurioni et militibus : nisi hi in navi mansertnt, vos salvi fieri non potestis; dicit vos; de se certus erat et hic id agebatur, ut illi sibi ipsis prospicientes et de suo periculo edocti nautas impedirent, quominus reliquos certo interitui traderent. Milites et captivi artis navigandi erant ignari; unde si nautae cum scapha aufugerint, reliquis iam non relinquitur spes perveniendi ad terram. Neque iis verbis Paulus negat quae antea v. 2& dixerat; nam « Deus Paulo aperuerat neminem ex iis qui una ferebantur periturum; non tamen propterea miracula promisit, ita ut salutem polliceretur, tametsi humanae opes penitus deessent. Manere omnes in navi volebat, ut alter alteri opem praestaret, omnem simul industriam et artem pro viribus adhiberent; Dei promissio eam tacitam conditionem ferebat, si nautae muneri suo non deessent » (Caím.). Milites Paulo credunt
27:32
v. 32 (unc absciderunt milites funes scaphae, quibus scil. demissa ex navi scapha adhuc retinebatur, antequam nautae descendentes propositum exsequi poterant, et passi sunt eam ezcidere, eam elabi undisque abripi;
27:33
v. 33 et cum luz inciperet fieri, rogabat «apexxAev hortabatur (gig) Paulus omnes sumere cibum dicens : quarta decima die hodie exspectantes prae exspectatione metuque quid tandem saeviente continuo procella eventurum 6880), 1 permanelis ἄσιτοι sine cibo, 1011 accipientes ; hyperbolen facile agnoveris, vide ad v. 21; notat Patr. Christum quoque ea usum esse, cum diceret de Ioanne baptista : venit Ioannes neque manducans neque bibens (Matth. 11,18), quem tamen constet locustis et melle silvestri vesci solitum fuisse. In tanto periculo reliquis fractis et demissis animosque despondentibus Paulus prudentia, fortitudine eminet; praevidet instare multum laborem et fatigationem, ut tandem salvi evadant ad terram; unde ut vires reficiant omnes et pares sint labori subeundo iterum monet;
27:34
v. 3& propter quod rogo vos παρακαλῶ ideoque hortor vos (gig) acctpere cibum pro salute vestra, hoc enim pro vestra salute est (gig), ad vestram salutem conducit; viribus opus est in hoc discrimine; neque enim desperandum est, sed id exspectandum quod Deus promisit; quare ad confortandos eos addit cum summa quadam fiducia, qua eorum animos erigat : quia nullius vestrum capillus de capite peribit, locutione proverbiali et hyperbolice declarat omnes sine ullo damno fore incolumes; ex revelatione angeli scivit solum amissionem nullius animae fore v. 22 i. e. omnes vivos esse evasuros naufragio facto. Spe in Deum fretus plus promittit; id quod in altera lectione indicatur : spero enim in Deo meo, quoniam nullius vestrum capillus de capite cadet (gig);
27:35
v. 35 ef cum haec dixisset, sumens panem, exemplo praeit, gratias egit Deo in conspectu omnium , uti fecit Christus antequam panes daret distribuendos (Matth. 15,36. Marc. 8,6. Ioan. 6,11) et uti apostolus alias dicit fieri ante manducationem (Rom. 15,6. 1 Cor. 10,30. 31), et cum fregisset coepit manducare, additur in altera lectione : ἐπιξιδοὺς καὶ ἐμῖν 1. e. Lucae et Aristarcho. Ex modo loquendi et ex hoc additamento concludunt Bels. Bl. apostolum sibi et hisce suis sociis panem consecratum , eucharistiam dedisse (cf. 2,42. 46; 20,7. 11; Luc. 22,19). Uti Ammonius in cat. notat, docet Paulus gratias agens gentiies τὴν θεοσέξειαν et panem non aliter esse frangendum quam actis soli Deo gratiis. Exemplo verbisque Pauli ceteri quoque cibum capiunt ;
27:36
v. 36 animaequiores autem facti εὔθυμοι bono animo (ef. v. 25) omnes et ipsi sumpserunt cibum;
27:37
v. 81 eramus vero universae animae מו navi ducentae septuaginta 562 αἱ πᾶσαι ψυχαὶ animae ad unam omnes (Beel. Patr.); probabile est tum ipsum initum esse numerum, ut postea scire possent, num omnes salvi essent (Bl.); alii putant ea occasione Lucam numerum computasse (cf. Feit.). Numerus hic nullatenus suspicionem movere potest; nam veteres etiam sat magnas habebant naves. Narrat losephus (vita n. 3) de suo itinere romano : nostra navi in medio sinus adriatici submersa, cum essemus numero circiter sexcenli, per totam noctem natavimus. Lucianus quoque narrat de navi habente longitudinem 190 cubitorum, latitudinem supra quartam huius partem et habente de constrato navis in fundum . usque ad sentinam 39 cubitos (Πλοῖον $ εὐχή n. 5.) et Athenaeus refert quod Callixenos de navi Philopatoris narrat, fuisse scil. longitudinis 980 cubitorum (πηχῶν), altitudinis ἕως ἀκροστολίου 88 cubitorum (5,37) et, uti Plutarchus scribit, ea navi contineri poterant virorum septem millia quadringenti (Demetrius n. 43). Quo magis ad terram appropinquare possent, navem quam maxime levem reddere studebant
27:38
v. 38 et sattati cibo alleviabant navem 1actantes triticum tn mare τὸν σῖτον frumentum , triticum, dein voce illa 'etiam ea significantur quae ex frumento parantur : farina, panis, ci- " baria. De eiecto onere navis hoc loco nequit cogitari; nam id iam in v. 18 eiectum esse narratur;
27:39
v. 39 cum autem dies factus esset, terram non agnoscebant, non cognoverunt in quam regionem essent delati; sinum vero quendam considerabant animadvertebant , habentum littus, « sunt enim sinus quos praerupti scopuli obsidentes reddunt inaccessos » (Caím.), littus igitur apertum, ad. quod navem appellere possent; in quem (sinum, χόλπον) cogitabant st possent eiicere navem ἐβουλεύοντο consilium capiebant, ἐχσῶσαι navem servare , e periculo eripere; sed ei; ὃν refer ad αἰγιαλέν, ad littus, ad quod navem propellere (ἐξῶσαι, ut plerique legunt) volebant. Quomodo se ad id praepararint, iam describitur : et primo quidem amputatis funibus anchoras in mari relinquunt, neque enim pondere earum navem onerare cupiebant
27:40
v. &0 οἱ cum anchoras sustulissent περιελόντες penitus solvissent , abstulissent, committebant (se) mari, proiiciebant in mare (gig), εἴων relinquebant eas in mari; dein ad navigandum gubernacula et artemonem praeparant : simul lazantes tuncturas gubernaculorum; in maioribus navibus bina erant gubernacula (Beel. Patr. Felt.) τὰς ζευχτηρίας vincula solverunt illa, quibus gubernacula adstricta et navi annexa erant; laxatis vinculis gubernacula in mare descendunt et apta fiunt ad navem dirigendam et 60000 artemone et sublato in altum velo (explicant : supparum, Bramsegel) τῇ πνεούση, et ad ventum expanso, ad ventum recipiendum, secundum aurae flatum, tendebant ad. littus, vazsiyzv, ita scil. navem detinere conaban- . tur, ut appellerent ad littus (de voce cf. Wetst. Beel. Passow, Lex.). Mox autem impingunt in linguam in mare excurrentem
27:41
v. 41 ef €um incidissemus in locum dithalassum, bimarem , qui ex utraque parte mare habet et qui vel ex mari eminet vel sub mari protenditur, impegerunt navem et prora quidem fiza manebat immobilis ἐρείσασα illisa, infixa scil. vado, puppis vero solvebatur a vi martis ἐλύετο dissolvi coepta est. Brevi itaque navis erat frangenda penitus; quare nihil restabat (scapha iam amissa v. 32), nisi ut natatione terram attingere conarentur
27:42
v. 42 militum autem consilium fuit, ut custodias, captivos, occiderent, ne quis cum enatasset effugeret; cf. 19,18; 16,28; nam de custodia reorum statutum erat : ipsum volumus huiusmodi poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse qui fugerit (Codex lustin. 9,&4,& C; Wetst.);
27:43
v. &3 centurio autem volens servare Paulum (vide lect. var. gig) prohibuit fieri, graece : eos ab hoc consilio prohibuit, iussitque eos qui possent natare emittere se primos et evadere et ad terram exire,
27:44
v. && el ceteros alios in tabulis ferebant, quosdam super ea quae de navi erant, reliquos qui natare non possent iussit partim (c9; uiv) in tabulis, ἐπὶ σανίσιν in asseribus, trabibus, partim (c5; δὲ) in aliis quae de navi accipere possent, evadere ad terram; et sic factum est, ut omnes animae evaderent ad terram. Erat hoc quartum naufragium quod Paulus fecit (cf. 2 Cor. 11,95); οἱ id quidem ad Melitam insulam (Malta), in eo sinu cui nomen est a S. Paulo; vadum cui navis illisa haerebat putant esse inter Melitam et parvam insulam cui nomen Salmonetta (cf. Fe/t.). Ceterum vide Vigourouz 1. c. p. 321.
27:1
… Gesù viene catturato da una c., secondo Io, 18, 3: è da intendersi una piccola aliquota del presidio (così pure in Mt. 27, 27; Mc. 15, 6). In Act. 10, 1 è ricordata la c. della quale faceva parte il centurione Cornelio; in Act. 27, 1 la c. augusta. …
GIULIO. - Centurione al quale fu affidato Paolo, prigioniero, nel viaggio da Cesarea a Roma (Act. 27, 1-28, 16).
27:2
Trascinato con Gaio (v.) nel teatro dalla folla irritata contro Paolo, corse rischio di essere massacrato (Act. 19, 29). Segui poi l'Apostolo per tutto il viaggio in Macedonia e Grecia, e ritornò con lui a Gerusalemme ove Paolo fu arrestato (Act. 20, 4). Con lui prigioniero viaggiò verso Roma (Act. 27, 2), ove gli fu fedele « compagno di prigionia » e di fatiche (Col. 4, 10; Philem. 24). Secondo il Martirologio romano, sarebbe stato vescovo di Tessalonica; secondo la tradizione bizantina, …
… Aristarco di Tessalonica accompagna Paolo nell'ultimo viaggio a Roma di cui dà conto Act. 27, 2. L'Epistola II ai Corinti fu scritta durante la seconda permanenza di Paolo in M., dopo la dimostrazione ostile che lo obbligò a partire da Efeso (II Cor. 1, 16). Lo accompagnarono …
27:3
G. trattò Paolo con molta umanità (Act. 27, 3), per cui Luca parla di lui con simpatia. …
… recarono in Galilea per ascoltarne gli insegnamenti (Mc. 3,8); Gesù stesso ne visitò il territorio (Mt. 15, 21; Mc. 7,24) e durante il viaggio sanò la figlia della Cananea (Mt. 15, 22-28; Mc. 7, 25-30). S. Paolo nel viaggio da Cesarea a Roma vi sostò (Act. 27,3). Il cristianesimo vi si sviluppò ben presto e il vescovo di S. intervenne al Concilio di Nicea.
27:4
… Paolo con il falso profeta Bar Iesu (Act. 13, 4-12). Dopo il Concilio apostolico, al principio del secondo viaggio missionario, Barnaba si staccò da Paolo e ritornò nell'isola (Act. 15, 39). S. Paolo passò nel mare di C. nell'andata da Cesarea a Roma (Act. 27, 4).
27:5
… passando per le « Porte siriache » si recò in C. per rafforzarvi le Chiese (Act. 15, 21) e poi, attraverso la scalata del Tauro alle « Porte cilicie », andò in Licaonia (Act. 15, 41). Ripassò lungo il mare di C. nel suo viaggio da Cesarea a Roma (Act. 27, 5).
27:6
… Di quest'ultimo fatto ci è rimasto nel Nuovo Testamento una piccola traccia là dove si legge che s. Paolo viaggiava su una nave alessandrina, quando naufragò nei pressi di Malta (Act. 27, 6 sgg.); fu anche una nave alessandrina che lo portò da Malta a Pozzuoli (Act. 28, 11-13).
27:7
… Boniporus), presso la città di Lasaia (Act. 27, 7-8). Contro il consiglio di Paolo (Act. 27, 10, 21-26), il centurione parti di lì per raggiungere Fenice, porto più atto a svernare, ma dal vento contrario la nave fu portata in balia …
27:10
… Boniporus), presso la città di Lasaia (Act. 27, 7-8). Contro il consiglio di Paolo (Act. 27, 10, 21-26), il centurione parti di lì per raggiungere Fenice, porto più atto a svernare, ma dal vento contrario la nave fu portata in balia delle onde (Act. 27, 16-21). Dopo la liberazione …
27:16
… Boniporus), presso la città di Lasaia (Act. 27, 7-8). Contro il consiglio di Paolo (Act. 27, 10, 21-26), il centurione parti di lì per raggiungere Fenice, porto più atto a svernare, ma dal vento contrario la nave fu portata in balia delle onde (Act. 27, 16-21). Dopo la liberazione dal carcere di Roma, Paolo fu in C. insieme con Tito e ne ripartì lasciandovi Tito per istituirvi gli «anziani» o «ispettori» delle chiese e per salvaguardare …
27:23
… Viene specialmente ricordato «l'a. del Signore», particolare protettore del nuovo Israele, come lo era stato dell'antico (Act. 5, 19; 8, 26; 10, 3 sgg.; 12, 7 sgg.; 27, 23). Sono protettori d'individui o a. custodi (Mt. 18, 10; Act. 12, 15); prendono sommo interesse alla salvezza di ogni uomo (Lc. 15, 10); sono mandati da Dio al «servizio» degli uomini …
27:30
sitare gli «amici» (Act. 27, 3). Nell'imminenza del naufragio, seguì i suggerimenti dell'Apostolo (Act. 27, 30 sgg.) e per salvarlo si oppose alla proposta dei soldati d'uccidere i prigionieri (ibid. 27, 42 sg.).
27:35
Nel Nuovo Testamento si accenna in più luoghi alla b. prima del cibo coi verbi εὐλογεῖν (« benedire ») e εὐχαριστεῖν (« render grazie »). Così nelle due moltiplicazioni dei pani (Mt. 14, 19; 15, 36), nella Cena eucaristica (Mt. 26, 26 sg.), nella cena di Emmaus (Lc. 24, 30) ed altrove (Act. 27, 35; Rom. 14, 6).
FRACTIO PANIS (ἘΛΑ͂ΣΙΣ ΤΟΥ͂ ΔΡΥ͂ΣΟΥ)
… La f. p. a Emmaus (Lc. 24, 30-35), sulle sponde del lago (ibid., 24, 41-43; « piscis ausus ») e durante il tempestoso viaggio verso Malta (Act. 27, 35) è oggi comunemente considerato un pasto ordinario, invece quella celebrata dai primi cristiani a Gerusalemme (ibid. 3, 42, 46) e da s. Paolo a Troade (ibid. 20, 7, 11) è ritenuta eucaristica. …
Sull'esempio del Signore (Mt. 14, 19), e degli Apostoli (Act. 27, 35; I Tim. 4, 3-5), al « benedictine » - così era chiamata la preghiera prima del pasto secondo la parola iniziale - come uso cristiano assai antico e generale accennano Clemente Alessandrino …
27:41
… da cui proveniva la nave) l'insenatura della baia chiamata « S. Paolo » e nel lato settentrionale della baia vi è l'isolotto di Salmonetta, separato dalla terra ferma da un canale e dove era facile la formazione dei bassifondi sabbiosi (i doppi mari: Act. 27, 41), su uno dei quali andò a sfracellarsi la nave. …
27:42
sitare gli «amici» (Act. 27, 3). Nell'imminenza del naufragio, seguì i suggerimenti dell'Apostolo (Act. 27, 30 sgg.) e per salvarlo si oppose alla proposta dei soldati d'uccidere i prigionieri (ibid. 27, 42 sg.).
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Reims 1582), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.