Nadab and Abiu the sonnes of Aaron, for offering strange fire, are burnt to death, and cast out of the campe. 6. for whom the people mourne, but not the Priests. 8. Priests are forbid to drinke wine, when they enter into the tabernacle, 12. and are commanded to eate the residew of oblations in the holie place. 16. which this timein part they omitted, and are excused, being sorowful for that vvhich happened to Nadab and Abiu.
1And Nadab and Abiu, the sons of Aaron, taking their censers, put fire therein, and incense on it, offering before the Lord strange fire: which was not commanded them.E Nadab e Abiu figliuoli d'Aronne presi i turiboli vi misero del fuoco, e sopra d'esso gettaron incenso, offerendo dinanzi al Signore fuoco straniero: lo che non era stato loro ordinato.AND Nadab, and Abiu the sonnes of Aaron catching censors, did put in fire, and incense therupon, offering before our Lord strange fire: which was not commanded them.Arreptisque Nadab et Abiu filii Aaron thuribulis, posuerunt ignem, et incensum desuper, offerentes coram Domino ignem alienum: quod eis præceptum non erat. 2And fire coming out from the Lord destroyed them: and they died before the Lord.Ma un fuoco venuto dal Signore li divorò, e morirono dinanzi al Signore.And fire comming forth from our Lord, deuoured them, and they dyed before our Lord.Egressusque ignis a Domino, devoravit eos, et mortui sunt coram Domino. 3And Moses said to Aaron: This is what the Lord hath spoken. I will be sanctified in them that approach to me: and I will be glorified in the sight of all the people. And when Aaron heard this, he held his peace.E Mosè disse ad Aronne: Questo è quello che ha detto il Signore: Farò conoscere la mia santità in coloro, che si appressano a me, e sarò glorificato al cospetto di tutto il popolo. Ciò avendo udito Aronne si tacque.And Moyses said to Aaron: This is it which our Lord hath spoken: I wil be sanctified in them, that approch to me, and in tbe sight of al the people I wil be glorified. Which Aaron hearing held his peace.Dixitque Moyses ad Aaron: Hoc est quod locutus est Dominus: Sanctificabor in iis qui appropinquant mihi, et in conspectu omnis populi glorificabor. Quod audiens tacuit Aaron. 4And Moses called Misael and Elisaphan, the sons of Oziel, the uncle of Aaron, and said to them: Go and take away your brethren from before the sanctuary, and carry them without the camp.E Mosè chiamò Misaele, ed Elisaphan figliuoli di Oziel zio d'Aronne e disse loro: Andate, e togliete i vostri fratelli dal cospetto del Santuario, e portateli fuori degli alloggiamenti.And Moyses calling Misael, and Elisaphan the sonnes of Oziel, the vncle of Aaron, said to them: Goe and take away your bretheren from the sight of the Sanctuarie, and carie them without the campe.Vocatis autem Moyses Misaële et Elisaphan filiis Oziel, patrui Aaron, ait ad eos: Ite, et tollite fratres vestros de conspectu sanctuarii, et asportate extra castra. 5And they went forthwith and took them as they lay, vested with linen tunicks, and cast them forth, as had been commanded them.E quelli subito andarono, e li portarono via vestiti, come erano, delle tonache di lino, e li gettarono fuora, come era stato loro comandato.And going forthwith they tooke them as they lay, reuested with linnen tunikes, & did cast them forth, as it had bene commanded them.Confestimque pergentes, tulerunt eos sicut jacebant, vestitos lineis tunicis, et ejecerunt foras, ut sibi fuerat imperatum.
6And Moses said to Aaron, and to Eleazar and Ithamar, his sons: Uncover not your heads, and rend not your garments, lest perhaps you die, and indignation come upon all the congregation. Let your brethren, and all the house of Israel, bewail the burning which the Lord has kindled.E Mosè disse ad Aronne, e ad Eleazar, e Ithamar suoi figliuoli: Non discoprite le vostre teste, e non stracciate le vostre vesti, affinché non moriate, e non venga il gastigo sopra tutto il popolo. I vostri fratelli, e tutta la casa d'Israele menin duolo per ragion dell'incendio acceso dal Signore;And Moyses spake to Aaron, & to Eleazar, and Ithamar his sonnes: Vncouer not your heades, and rent not your vestiments, lest perhaps you die, and indignation come vpon al the assemblie. Let your brethren, and al the house of Israel, lament the burning that our Lord hath raised,Locutusque est Moyses ad Aaron, et ad Eleazar, et Ithamar, filios ejus: Capita vestra nolite nudare, et vestimenta nolite scindere, ne forte moriamini, et super omnem cœtum oriatur indignatio. Fratres vestri, et omnis domus Israël, plangant incendium quod Dominus suscitavit: 7But you shall not go out of the door of the tabernacle: otherwise you shall perish, for the oil of the holy unction is on you. And they did all things according to the precept of Moses.Ma voi non uscirete fuor della porta del tabernacolo, altrimenti perirete: perocché avete sopra di voi l'olio di unzione santa. Fecero quegli in tutto e per tutto, come aveva ordinato Mosè.and your selues shal not goe out of the dore of the tabernacle, otherwise you shal perish: for the oyle of holie vnction is vpon you. Who did al thinges according to the precept of Moyses.vos autem non egrediemini fores tabernaculi, alioquin peribitis: oleum quippe sanctæ unctionis est super vos. Qui fecerunt omnia juxta præceptum Moysi. 8The Lord also said to Aaron:Disse anche il Signore ad Aronne:Our Lord also said to Aaron:Dixit quoque Dominus ad Aaron: 9You shall not drink wine nor any thing that may make drunk, thou nor thy sons, when you enter into the tabernacle of the testimony, lest you die. Because it is an everlasting precept; through your generations:Non berete vino tu, e i tuoi figliuoli, né altro, che possa inebriare, quando entrate nel tabernacolo del testimonio, affinché non muoiate: questo è un comandamento sempiterno per la vostra posterità;Wine, and anie thing that may make drunke, you shal not drinke, thou and thy sonnes, when you enter into the tabernacle of testimonie, lest you die: because it is an euerlasting precept through your generations.Vinum, et omne quod inebriare potest, non bibetis tu et filii tui, quando intratis in tabernaculum testimonii, ne moriamini: quia præceptum sempiternum est in generationes vestras:
10And that you may have knowledge to discern between holy and unholy, between unclean and clean:E affinché abbiate scienza da saper discernere tra 'l santo e profano, tra 'l mondo e l'immondo:And that you may haue knowledge to discerne betwen the holie and prophane, betwen the polluted and cleane:et ut habeatis scientiam discernendi inter sanctum et profanum, inter pollutum et mundum; 11And may teach the children of Israel all my ordinances which the Lord hath spoken to them by the hand of Moses.E insegniate a' figliuoli d'Israele tutte le mie leggi, quali io le ho intimate loro per mezzo di Mosè.and may teach the children of Israel al my ordinances, which the Lord hath spoken to them by the hand of Moyses.doceatisque filios Israël omnia legitima mea quæ locutus est Dominus ad eos per manum Moysi. 12And Moses spoke to Aaron, and to Eleazar and Ithamar, his sons that were left: Take the sacrifice that is remaining of the oblation of the Lord, and eat it without leaven beside the altar, because it is holy of holies.E Mosè disse ad Aronne, e ad Eleazar, e Ithamar, che eran rimasi a lui de' suoi figliuoli: Prendete quel che è restato del sacrifizio del pane offerto al Signore, e mangiatelo senza lievito presso l'altare; perocché è cosa sacrosanta;And Moyses spake to Aaron and to Eleazar, and Ithamar his sonnes, that were left: Take the sacrifice, that is remayning of the oblation of our Lord, and eate it without leauen beside the altar, because it is Holie of holies.Locutusque est Moyses ad Aaron, et ad Eleazar, et Ithamar, filios ejus, qui erant residui: Tollite sacrificium, quod remansit de oblatione Domini, et comedite illud absque fermento juxta altare, quia Sanctum sanctorum est. 13And you shall eat it in a holy place: which is given to thee and thy sons of the oblations of the Lord, as it hath been commanded me.E voi la mangerete nel luogo santo, perché è cosa assegnata a te, e a' tuoi figliuoli delle obblazioni pel Signore, come è stato a me ordinato.And you shal eate it in a holie place: which is giuen to thee and thy sonnes of the oblations of our Lord, as it hath bene commanded me.Comedetis autem in loco sancto: quod datum est tibi et filiis tuis de oblationibus Domini, sicut præceptum est mihi. 14The breast also that is offered, and the shoulder that is separated, you shall eat in a most clean place, thou and thy sons, and thy daughters with thee. For they are set aside for thee and thy children, of the victims of peace offerings of the children of Israel.Parimente il petto, che è stato offerto, e la spalla separata la mangerete in luogo perfettamente mondo tu, e i tuoi figliuoli, e le tue figlie con teco: perocché sono cose riserbate per te, e pe' tuoi figliuoli di tutte le ostie pacifiche de' figliuoli d'Israele,The brest also that is offered, and the shoulder that is seperated, you shal eate in a most cleane place thou and thy sonnes, and thy daughters with thee. For they are laid apart for thee and thy children, of the healthful hostes of the children of Israel:Pectusculum quoque quod oblatum est, et armum qui separatus est, edetis in loco mundissimo tu et filii tui, et filiæ tuæ tecum: tibi enim ac liberis tuis reposita sunt de hostiis salutaribus filiorum Israël:
15Because they have elevated before the Lord the shoulder and the breast, and the fat that is burnt on the altar: and they belong to thee and to thy sons by a perpetual law, as the Lord hath commanded.Perché essi hanno alzato in alto dinanzi al Signore la spalla, il petto, e i grassumi, che si abbruciano sull'altare: per questo quelle cose saranno tue e de' tuoi figliuoli per legge sempiterna, come ha ordinato il Signore.because the shoulder and the the brest, and the fatte that is burnt on the altar, they haue eleuated before our Lord, and they pertaine to thee, and to thy sonues by a perpetual lawe, as our Lord hath commanded.eo quod armum et pectus, et adipes qui cremantur in altari, elevaverunt coram Domino, et pertineant ad te, et ad filios tuos, lege perpetua, sicut præcepit Dominus. 16While these things were a doing, when Moses sought for the buck goat, that had been offered for sin, he found it burnt. And being angry with Eleazar and Ithamar, the sons of Aaron that were left, he said:Frattanto Mosè avendo fatta ricerca del capro, che era stato offerto per il peccato, trovò che era stato bruciato: e si adirò contro Eleazar e Ithamar, i due figliuoli rimasi di Aronne, e disse:Among these thinges, when Moyses sought for the bucke goate, that had bene offered for sinne, he found it burnt: and being angrie against Eleazar, and Ithamar the sonnes of Aaron that remained, he said:Inter hæc, hircum, qui oblatus fuerat pro peccato, cum quæreret Moyses, exustum reperit: iratusque contra Eleazar et Ithamar filios Aaron, qui remanserant, ait: 17Why did you not eat in the holy place the sacrifice for sin, which is most holy, and given to you, that you may bear the iniquity of the people, and may pray for them in the sight of the Lord.Per qual ragione non avete voi mangiato l'ostia per il peccato, che è sacrosanta nel luogo santo, essendo ella stata a voi data, affinché portiate la iniquità del popolo, e facciate orazione per lui nel cospetto del Signore,Why did you not eate the hoste for sinne, in a holie place, which is most Holie, and geuen to you, that you may beare the iniquitie of the multitude, and may pray for it in the sight of our Lord,Cur non comedistis hostiam pro peccato in loco sancto, quæ Sancta sanctorum est, et data vobis ut portetis iniquitatem multitudinis, et rogetis pro ea in conspectu Domini, 18Especially, whereas none of the blood thereof hath been carried within the holy places: and you ought to have eaten it in the sanctuary, as was commanded me?Tanto più, che del sangue di essa non n'è stato portato nel santuario, e voi dovevate mangiarla nel santuario, come fu a me comandato?especially wheras of the bloud therof, there hath not bene caried within the holie places, and you ought to haue eaten it in the Sanctuarie, as it was commanded me?præsertim cum de sanguine illius non sit illatum intra sancta, et comedere debueritis eam in Sanctuario, sicut præceptum est mihi ?
19Aaron answered: This day hath been offered the victim for sin, and the holocaust before the Lord: and to me what thou seest has happened. How could I eat it, or please the Lord in the ceremonies, having a sorrowful heart?Rispose Aronne: Oggi si è offerta la vittima per il peccato, e l'olocausto dinanzi al Signore; e a me è avvenuto quel che tu vedi: come poteva io mangiare di quell'ostia, o piacere al Signore facendo quella cerimonia con animo afflitto?Aaron answered: This day hath bene offered the victime for sinne, and the holocaust before our Lord: and to me that is chanced which thou seest. how could I eate it, or please our Lord in ceremonies hauing a sorowful hart?Respondit Aaron: Oblata est hodie victima pro peccato, et holocaustum coram Domino: mihi autem accidit quod vides; quomodo potui comedere eam, aut placere Domino in cæremoniis mente lugubri ? 20Which when Moses had heard he was satisfied.Ciò avendo udito Mosè, accettò la scusa.Which when Moyses had heard, he was satisfied with his answere.Quod cum audisset Moyses, recepit satisfactionem.
10:1
Year of the World 2514.
The eldest sons, as they are mentioned first, Exodus 6:23.
Censers. On the same evening of their consecration.
Worthington
Fire. Not taken from the altar of holocausts, Leviticus 6:9. Whether they neglected to do so out of respect for the miraculous fire, or out of thoughtlessness and inattention, their fault was severely punished, however venial in itself; (Tirinus) that all might learn to comply exactly with God's commands, and not dare to explain them away. Thus we must carefully avoid the mixing of falsehood with the word of God. (Theod., q. 9.) (Worthington)
Those in power, like priests, if they be negligent, shall suffer great torments, Wisdom 6:7. They must expect to be treated with rigour. (St. Augustine, q. 21.) Estius infers, from the command to abstain from wine being given, (ver. 8,) that these priests had been rather intoxicated. Josephus says, they had not offered proper victims; and the Rabbins assert, that they were not clothed with the sacred garments: but the Scripture only condemns them for taking strange fire. Some imagine, that no formal precept had yet been given. But had not God commanded (chap. 6:9, 12,) that the victims should be burnt with the perpetual fire on the altar, and were not these young priests guilty of rashness in doing any thing of their own head, without positive instructions? Hence some infer that their offence was mortal, and their punishment a prelude of eternal torments; while others piously hope that their sin was only venial, and that it was expiated by their repentance and violent death, in which sense Philo explains they died before the Lord. Hence they were buried honourably.
10:2
Calmet
Lord. Near the altar of incense, being stricken, as it were with lightning, so that their garments were not injured. (Calmet)
10:3
Haydock
Spoken, by this exemplary judgment. (Haydock)
We do not find the exact words recorded before: but there are some equivalent, shewing that God requires a particular sanctity in his ministers. (Chap. 8:35; Exodus 19:22.) The altar shall be sanctified by my glory; (Exodus 29:43,) may be considered as a prediction of what happened on this melancholy occasion.
Calmet
Peace. Excessive grief requires silence; curae graviores silent. "He was filled with grief." Septuagint, adoring the judgments of God. The fortitude of Mino and Xenophon, who, upon hearing of the death of their sons, did not desist from sacrificing, is greatly admired. (Calmet)
10:4
Tirinus
Brethren; cousins. These were ordered to bury the priests, as Aaron and his family were employed about the altar, (Haydock) and could not perform the office without contracting a legal uncleanness. (Josephus) (Tirinus)
10:6
Uncover not. Take not off your mitres; (Septuagint) let not your hair grow long, (Chaldean) as the Egyptians do in mourning, nor yet shave your heads, like the priests of Isis. This God forbids, Leviticus 21:5. And Ezechiel, (Ezechiel 44:20,) probably with reference to this law, says, Neither shall they shave their heads, nor wear long hair....and no priest shall drink wine when, etc.
Calmet
Garments, sacred vestments, which were worn only in the tabernacle or temple. (Calmet)
The high priests are forbidden to tear their garments at funerals, (chap. 21:10,) as this would betray a want of fortitude.
Perhaps. This does not imply any doubt. (Menochius) See Genesis 3:3.
Indignation of God, punishing the people, while there is none to entreat for them.
Burning of the two priests.
10:7
Haydock
On you. So that you cannot now join in the funeral, as there are so few anointed. (Haydock)
On other occasions, priests are allowed to mourn, Leviticus 21.
10:9
Calmet
Drunk. Hebrew shekar; which the Septuagint and Vulgate commonly translate by sicera, any strong liquor, (St. Jerome) particularly palm-wine. (St. Chrysostom in Isai. 5:11.) Jonathan says old wine. Hecateus assures us, that the Jews drink no wine at all in the temple. But the Rabbins admit of some exceptions. This abstinence was prescribed by any other nations to their priests and magistrates in office. (Calmet)
Haydock
The intent of the law, is to prevent any mistake arising from the fumes of wine, (ver. 10,) as likewise all drowsiness or foolish mirth. As mourning and excessive grief are prohibited on the one hand; so are intoxicating liquors, on the other. (Haydock)
10:12
Sacrifice, of flour or bread. A tent was undoubtedly erected, where the priests might take the necessary refreshments of meat and sleep, during the days of their service.
10:14
Place, at home. The Septuagint translate, "in the holy place;" understanding that these sacrifices for sin were to be eaten in the court of the tabernacle. Malvenda allows, that the children of the priests, and their wives, might come thither to eat the parts of the peace-offerings allotted to them. But of this there is no proof.
10:15
Sons. Samaritan and Septuagint add, "and thy daughters." The male children were allowed to partake of the sin-offerings: those of peace, were given also to females.
10:16
Calmet
While, etc. Hebrew, "and Moses sought diligently for," etc. This goat had been offered the same day, for the sins of the priest and of the people, Leviticus 9:15. Aaron had not taken the parts allotted to his family, being too much grieved, and perhaps thinking that they could not eat all. (Calmet)
Haydock
Therefore, he judged it conformable to God's command to consume the whole, chap 7:17. Moses fearing lest the thing had been done through negligence, finds fault with his two sons; but on hearing the remonstrance of Aaron, is satisfied. (Haydock)
10:17
People. Offering the sacrifices of expiation, as mediators between them and God.
10:18
Calmet
Places. This is not a victim, the blood of which is to be poured out in the holy place, and the flesh consumed with fire. (Calmet)
You ought, or might lawfully have eaten it, Leviticus 6:25.
10:19
Haydock
How, etc. My children are slain. Hebrew, "and if I had eaten the sin-offering to-day, would it have been agreeable to the Lord?" (Haydock)
10:2
Such as receiued more at Gods hand, are more seuerly punished if they transgresse. S. Aug. q. 21. in Leuit. By this also al are warned to be content with the doctrine of the Holie Ghost, to abhorre heresies, the fautors wherof adde falsehood to Gods word, & preferre their owne wicked inuentions be fore the true sense of holie Scripture. Theod. q 9. in Leuit.
10:9
Abstinence from wine cō manded to Priests when they serued in the tabernacle not at other times. for they serued at certaine times by turnes. Theod. q. 10 in Leuit. As for drunkennes it is forbid to al men, and at al times.
10:19
Natural gri•e of mind made Aaron both vnwilling to eate & lesse apt to complete al the ceremonies: so without sinne he omitted that pertained to his commoditie, offering it to God.
10:1
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 4.26.2
… For all these have fallen from the truth. And the heretics, indeed, who bring strange fire to the altar of God— namely, strange doctrines—shall be burned up by the fire from heaven, as were Nadab and Abiud.
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 2.93
93. I hear again that Nadab and Abihu, for having merely offered incense with strange fire, were with strange fire destroyed,
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 12.2
… Why is it that, while yet able to stablish and guide many, and actually guiding them in the power of the Spirit, you support yourself with a staff and prop in your spiritual works? Is it because you have heard and know that even with the illustrious Aaron were anointed Eleazar and Ithamar, the sons of Aaron? For I pass over Nadab and Abihu,
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. On Baptism, Against the Donatists 3.18
24. But we know that Dathan, Korah, and Abiram, who tried to usurp to themselves the right of sacrificing, contrary to the unity of the people of God, and also the sons of Aaron who offered strange fire upon the altar,
10:2
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Duties of the Clergy 3.17
… “There came a fire out from the Lord and consumed upon the altar all the whole burnt-offering.” The sacrifice must be hallowed with this fire only. Therefore, also, fire went out from the Lord upon the sons of Aaron who wished to offer strange fire, and consumed them, so that their dead bodies were cast forth without the camp.
10:6
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 39.4
… But we who have put on Christ and according to the apostle are a royal and priestly race, we ought not to grieve for the dead. “Moses,” the Scripture tells us, “said unto Aaron and unto Eleazar, and unto Ithamar, his sons that were left: Uncover not your heads, neither rend your clothes; lest ye die, and lest wrath come upon all the people.”
10:8
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 7
… For strength of body also is an excellent thing, but when Cain used it not as he ought, God disabled him and made him tremble ( Gen. iv. 12, 14 . Sept. “sighing and trembling,” rec. ver. “fugitive and vagabond.”) Wine also is a good thing; but because the Jews indulged in it immoderately, God prohibited the priests entirely from the use of the fruit.
10:9
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 5.18
… “Ye gave wine to my holy ones to drink.” This prohibition from drink was given also to the high priest Aaron and his sons, “when they went into the holy place.”
Tertulliano † 220 d.C. On Fasting 9
… For of Samuel his mother said: “And wine and that which is intoxicating shall he not drink:” for such was her condition withal when praying to God. And the Lord said to Aaron: “Wine and spirituous liquor shall ye not drink, thou and thy son after thee, whenever ye shall enter the tabernacle, or ascend unto the sacrificial altar; and ye shall not die.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 52.11
Let your breath never smell of wine lest the philosopher’s words be said to you: “instead of offering me a kiss you are giving me a taste of wine.” Priests given to wine are both condemned by the apostle and forbidden by the old Law. Those who serve the altar, we are told, must drink neither wine nor shechar .
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 69.8
… For it is impossible to regard the remaining obligations as binding only on the baptized and this alone as binding also on the unbaptized. “Vigilant (or “temperate” for νηφαλιος means both), wise, of good behaviour, given to hospitality, apt to teach.” The priests who minister in God’s temple are forbidden to drink wine and strong drink,
san Girolamo † 420 d.C. Against Jovinianus 2.10
… He tells us that he ate ashes like bread, and mingled his drink with weeping. And that his knees became weak through fasting. Yet he had certainly heard from Nathan the words, “The Lord also hath put away thy sin.” Samson and Samuel drank neither wine nor strong drink, for they were children of promise, and conceived in abstinence and fasting.
10:10
Arnobio † 327 d.C. The Seven Books of Arnobius Against the Heathen. (Adversus Gentes.) 7.18
… or, as is usually done, does that deity abstain from the flesh of goats because of some reverential and religious scruple, another turn with disgust from pork, while to this mutton stinks? and does this one avoid tough ox-beef that he may not overtax his weak stomach, and choose tender sucklings that he may digest them more speedily?
10:1
Hebr. et acceperunt thuribula, videlicet quae suspensa erant ad altare holocaustorum, ut ea implentes incenso ingrederentur Sanctuarium, et adolerent super altare thymiamatis, uti praeceptum erat Exod. xxx, vers. 8 et 20. Videntur hi seniores et digniores Aaronis filii voluisse suas etiam, post patrem, ministerii sui primitias inire, et pro gratiarum actione adolere incensum. Unde videntur haec contigisse octavo die, puta eodem die quo Aaron celebravit suas primitias, aut certe paulo post; nam sicut primum sacerdotis munus erat immolare, quod jam fecerat Aaron: ita secundum erat adolere thymiama, quod hi jam facere cogitabant; tertium erat accendere lucernas.
Offerentes coram Domino Ignem Alienum Erat in atrio tabernaculi, puta in altari holocaustorum, ignis sacer e coelo lapsus, quem Deus jusserat foveri, ut eo solo uterentur ad sacrificia et thymiamata, uti dixi cap. praecedenti vers. 24. Erat in eodem atrio ignis profanus et communis, quo utebantur ad coquendas carnes hostiae pacificae, et hostiae pro peccato, quibus vescebantur in atrio partim sacerdotes, partim laici offerentes. Eodem usi fuerant ad domesticos usus Aaron, Nadab et Abiu, septem diebus consecrationis suae, quibus continuo in tabernaculo versati sunt. Hoc ergo igne profano, qui a sacris debebat esse alienus, pro sacro in thurificatione sua usi sunt Nadab et Abiu, «coram Domino,» id est, coram altari holocaustorum, et coram ostio tabernaculi. Secundo et verius, «coram Domino,» id est, in altari thymiamatis (in hoc enim per thuribula adolendum erat thymiama), quod erat coram Domino residente in propitiatorio et Sancto sanctorum.
Causa Lapsus Nadab et Abiu Quaeres, unde contigerit hic Nadab et Abiu lapsus, ut igne profano uterentur ad adolendum thymiama? Hebraei putant id eos fecisse ex temulentia, eo quod ebrii nescirent quid facerent. Ita R. Simeon, R. Moses, R. Salomon. Huic sententiae favet, quod Dominus post necem Nadab et Abiu, mox vers. 8, Aaroni et sacerdotibus, ingressuris tabernaculum, vinum et omne quod inebriare potest, prohibeat. Haec enim cautio et lex suspicionem movet, eos fuisse temulentos, non tamen omnino ebrios: hoc enim non tacuisset Scriptura, et si plane fuissent ebrii, impotes et inepti fuissent ad concinnandum et adolendum thymiama. Secundo, dici posset id eos fecisse ex inconsideratione et perturbatione: sic enim videmus novellos sacerdotes inexpertos, timidos et turbatos, in suis primitiis multos errores committere. Tertio et probabilissime dici potest eos, cum vi subiti ignis e coelo labentis, victimas cap. praecedenti vers. 24 devoratas conspicerent, novitate miraculi partim exultantes, partim perculsos et perturbatos, non ausos fuisse accedere ad altare, ut inde ignem sacrum acciperent, sed aliunde festinanter rapto igne, incensum Domino pro gratiarum actione obtulisse: ad hanc enim incitabat eos gaudium ex dato coelitus igne, sed metus terrebat eos, ut cum attingere non auderent; hoc enim significat to arreptisque, quod hanc historiam cum historia ignis divini cap. praecedenti connectit. Unde hi Aaronis filii inobedientiae quidem non caruerunt reatu, crimen vero damnabile magis significarunt, quam admiserunt, inquit Radulphus. Juventus enim uti fervens est, ita praeceps est et inconsiderata, ut recte rogatus Socrates, quaenam sit juvenum virtus, dixerit: «Nihil nimis.»
Sensus Tropologicus: Ignis Alienus ut Haeresis et Cupiditas Tropologice, ignis alienus significat haereses et aliena a fide dogmata Novantium. Ita Isychius, Beda, et S. Cyprianus, lib. De Unitate Ecclesiae. Unde Nadab hebraice significans spontaneum, et Abiu significans patrem ejus, eos notant, qui non vocante Deo, sed sponte se sacris ingerunt; vel carnalis posteritatis obtentu, aut propinquorum potentium commendatione, sacerdotale munus usurpant. Ita Radulphus. Secundo, ignis alienus est quaevis cupiditas, quae igni sacro, id est charitati, est contraria; charitas enim est ignis e coelo missus, et animae a Deo inditus; ignis vero alienus est, cum anima ardet ira, avaritia, luxuria, inquit Radulphus: haec enim non Deus, sed caro vel daemon animae suggerit et indit.
Quod Eis Praeceptum Non Erat Id est, quod eis vetitum erat: alioquin enim non peccassent, nec morte puniti fuissent. Est liptote: vide Can. 26. Hinc constat legem de non utendo igne alieno in sacris, a Deo fuisse latam, etiamsi hactenus Scriptura eam nusquam expresserit. Satis tamen eam insinuat, cap. vi, vers. 9, cum ait: «Ignis in eodem altari erit,» uti ibidem dixi. Licet enim ea lex diserte tantum de victimis loquatur, tamen a pari, aut potius a majori, ad thus et thymiama extendenda videtur. Hoc enim «Sanctum sanctorum» vocatur Exod. xxx, 36. Unde et victimae in atrio ante Sanctum, thymiama vero in Sancto ante Sanctum sanctorum adolebatur.
10:2
Q. d. A Domino ex altari holocaustorum in eos immissus est ignis, cum ipsi tenderent ad Sanctuarium et ad altare thymiamatis: nam antequam eo pervenirent et adolerent, occisi sunt ante tabernaculum, sive Sanctum, in ejus atrio; hoc enim significat to mortui sunt coram Domino, id est coram ostio tabernaculi. Secundo et verius, Abulensis et Vilalpando: «a Domino,» inquiunt, id est altari thymiamatis, quod erat obversum propitiatorio (quod erat quasi thronus Dei), egressus est ignis, qui devoravit Nadab et Abiu; ipsi enim cum thuribulis jam ingressi erant Sanctum, et in altari thymiamatis obtulerant et adoleverant ignem alienum, ut dicitur vers. 1, unde ex eodem altari ultor in eos ignis erupit; puniti enim sunt ob sacrilegium, non mente destinatum, sed opere perpetratum. Ubi nota: Ignis de coelo lapsus, ex altari holocaustorum in thuribulis deferebatur ad altare thymiamatis, quotidie mane et vespere, ad adolendum thymiama; unde idem ignis coelestis censebatur tam esse altaris thymiamatis, quam holocaustorum, et forte jam actu delatus erat ad altare thymiamatis, ut thymiama vespertinum adoleretur: haec enim peractis omnibus Aaronis sacrificiis, quae totum diem octavum facile occuparunt, sub ejus vesperam contigisse videntur, quando tempus erat adolendi thymiama. Ex hoc ergo altari ignis sacer, non ferens consortium ignis alieni, prosiliit, eumque cum offerentibus absorbuit. Adverte: juste puniuntur igne, qui igne peccaverant; in quo enim quis peccat, per hoc et punitur. Hinc patet figmentum esse, quod aiunt Rabbini, scilicet Nadab et Abiu igne esse consumptos, eo quod manus et pedes non lavissent, juxta praeceptum Exod. xxx, 19, quod non omnes vestes sacras induissent, sed tantum tunicas, quod uxores accipere noluissent, quod contra Mosen ipso praesente de lege docuissent. Mystice, ignis hic est ignis divini examinis et vindictae, I Cor. III, 13. Ita Radulphus. Rursum ignis hic est excommunicatio Ecclesiae, ait Isychius.
Devoravit Eos Non omnino eos concremando et consumendo, sed instar fulminis afflando et occidendo, nam postea eorum integra corpora sepulta sunt; idque fecit Deus ad consolationem Aaron, et ut poenam eorum mitigaret. Voluit Deus recentem legem, et sacerdotii religionem tam severa vindicta sancire, in posterorum exemplum. Simile exemplum statuit S. Petrus Christianis, puniens Ananiam et Sapphiram, Act. v. Unde probabiliter opinatur Abulensis Deum Nadab et Abiu morte praesenti punivisse, ut aeternam evaderent; itaque eos vel venialiter tantum peccasse, vel, si mortaliter peccarant, antequam efflarent animam, illud contritione delesse: cujus rei signum est primo, quod corpora eorum manserint illaesa; secundo, quod Moses jusserit eos in vestibus sacris tumulari; tertio, quod Deus jusserit toti populo ut eos plangeret. Unde Radulphus: «Mors, ait, eorum aeternae mortis figuram potius quam veritatem exhibuit.» Ubi nota: Juste Deus potest peccata venialia, etiam cessante scandalo, punire morte, quod facere nequit judex inter homines. Est enim Deus absolutus omnium Dominus, qui summum in vitam et necem omnium jus habet et imperium. Cujus rei illustre exemplum est, III Reg. XIII, 24, ubi vir Dei et propheta sanctus occisus est a leone jussu Dei, quia deceptus ab alio propheta in ejus domo cibum sumpserat, quod Deus illi vetuerat. Simili modo Deus occidit Ozam, eo quod arcam labentem suffulsisset et tetigisset, II Reg. cap. vi, vers. 6.
10:3
Ubi et quando dixerit Deus id quod sequitur, non constat, quia nusquam expressum aut scriptum est. Simile notavi vers. 1. Hinc patet multa a Deo dicta et jussa esse Mosi et Hebraeis, quae non sunt scripta, sed tradita per manus.
Sanctificabor in Iis Qui Appropinquant Mihi Id est in sacerdotibus qui ad mea sacra accedunt, ostendam me esse sanctum, ac proinde et eos ministrantes mihi sanctos esse, me velle, declarabo puniendo profanos et sacrilegos. Punitione ergo et justitia, aeque ut clementia sanctificatur, id est, sanctum se ostendit Deus. Hinc S. Augustinus, Quaest. XXXI: «Sanctificatus est, inquit, Deus in eis, quia aliis per hanc vindictam commendatus est timor ejus.» Hac de causa Numa Pompilius apud Romanos instituit, ut sacrificantibus aliquis inclamaret: «Hoc age,» quo monerentur ipsi et adstantes, ut summa attentione et reverentia interessent rei divinae, ne Dei offensam et vindictam incurrerent.
10:4
Cognatos; erant enim in tertio gradu consanguinitatis. Simile est Genes. XIII, 8, ubi Abraham vocat Lot fratrem, id est nepotem ex fratre.
10:6
Septuaginta vertunt, τὰς κεφαλὰς ὑμῶν οὐκ ἀποκιδαρώσετε, capita vestra non decidarabitis, id est cidara non nudabitis, q. d. Non plangetis mortem fratrum vestrorum Nadab et Abiu, nec dabitis signa luctus, nec ad funus eorum prodibitis. Mirum est Chaldaeum vertere contrario sensu, non multiplicabitis, vel non nutrietis comam capitis vestri; forte ipse Hebraeum תפרעו tiphrau accepit in contraria significatione, ut significet comare, vel comam alere, ex eo quod פרע significet comam. Sic et in aliis vacillat subinde versio et fides Chaldaei, dum ipse cum Talmudicis rabbinizat. Mos erat lugentium vestimenta scindere, et capitibus nudatis pulverem aspergere, ut patet Job I, 20; I Reg. IV, 12: ergo cum hic vetatur ne vestes scindant et capita nudent, vetatur ne mortem fratrum plangant. In recenti enim eorum consecratione, maxime ipsorum et publico honori ac sanctificationi consulendum et parcendum fuit, ne aut sacras vestes novas scinderent, aut pontifex capiti suo, quod sacro perfuderat unguento (pulvere forsitan, prae doloris nimietate, illud aspergendo), tiarae ornatum detraheret, itaque festum hoc funestarent; hanc causam dat ipse Deus: vers. 7. Mystice, cum ignis alienus, id est haeresis, exsurgit, non oportet nudare caput intelligibili cidara, id est, non oportet fidem integram de Christi divinitate (haec enim Christi est caput) seponere, neque vestimenta scindere, id est stolam humanitatis Christi, ejusque gesta infirmare aut resecare: huc enim omnes fere tendunt haereses, scilicet ut vel divinitatem vel humanitatem Christi oppugnent. Ita Isychius.
Ne Forte Moriamini To forte non est dubitantis; certo enim morituri erant, si facerent quod hic vetatur, scilicet si fratres suos plangerent. Utitur tamen Scriptura subinde in rebus certis phrasi hac dubitationis, ut ostendat homines esse liberi arbitrii, et eventum esse liberum ac dubium; licet enim conditionalis haec propositio esset certa: «Si plangatis, moriemini,» eventus tamen, puta mors erat dubia, quia dubium erat an essent facturi planctum, ob quem morte erant puniendi. Ita S. Gregorius, hom. 9 in Ezech., Chrysostomus et Hieronymus in cap. xxx Matth.
Et Super Omnem Coetum Oriatur Indignatio Q. d. Ne populus puniatur a Deo, propter pontificis et sacerdotum peccatum, tanquam principum et capitum suorum.
10:7
Puta fores atrii tabernaculi; in atrio enim manebant sacerdotes, non autem in ipso tabernaculo sive Sancto: sic saepe in Levitico et alibi, tabernaculum sumitur pro atrio tabernaculi; hoc enim erat quasi tabernaculum et templum, tam sacerdotum quam laicorum.
Oleum Quippe Sanctae Unctionis Est Super Vos Q. d. Recenter jam inuncti et consecrati estis sacerdotes, et in reverentiam hujus novae consecrationis, volo vos abstinere ab omnibus inquinamentis, etiam funerum, item a planctu et pulvere; quia, ut ait Radulphus: «Indignum est ut terrena dispendia immoderatius defleant, quibus coelestium gratiarum compensatio tanta refusa est.» Unde populo hic permittitur plangere, non autem sacerdotibus necem fratrum suorum. Notent hoc sacerdotes et religiosi novi Testamenti.
10:9
Hebr. col sechar, omnem siceram, id est omne inebriativum. Sub poena mortis vetatur hic sacerdoti sacris operaturo vinum et sicera, ut scilicet ipse effugiat pigritiam, oblivionem, somnum, amentiam: hae enim sunt proles et partus vini et sicerae, inquit Philo, lib. II De Monarchia; utque sui compos habeat scientiam discernendi inter sanctum et profanum, inter pollutum et mundum, ut dicitur vers. 10, q. d. Ut inter ministrandum non erret, sed secernat sacrum a profano; idque doceat filios Israel. Hinc aliqui suspicantur Nadab et Abiu punitos esse, quod non cavissent sibi a nimio potu, ex eoque pro igne sacro profanum accepissent; cur enim alioqui haec una lex abstinentiae a vino, hic mox a morte eorum ingereretur et sanciretur? cur alioqui juberentur secernere sanctum a profano? Audi Petrum Chrysologum: «Vini odor odorem fugarat incensi, et ebrietatis ignis flammam provocarat altaris. Unde, quia alienati vino, alienum portaverunt ignem, mox divino igne referuntur extincti. Ebrietas in alio crimen est, in sacerdote sacrilegium.» Hinc et S. Hieronymus ad Nepotianum: «Nunquam vinum redoleas. Hoc non est osculum porrigere, sed vinum propinare. Vetus lex dicit: Qui altari deserviunt, vinum et siceram non bibant.» Et infra: «Facile contemnitur clericus, qui saepe vocatus ad prandium, ire non recusat. Nunquam petentes raro accedamus rogati. Nescio enim quomodo ipse etiam qui deprecatur ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat, et mirum in modum si eum rogantem contempseris, plus te posterius veneratur.» Denique clericus vino et gulae deditus, sacerdos est non Dei, sed Bacchi; tali enim, ut ait Tertullianus, lib. De Jejuniis, «Deus venter est, et pulmo templum, et aqualiculus altare, et sacerdos cocus, et Spiritus Sanctus nidor, et condimenta charismata, et ructus prophetia, etc.; cui agape in cacabis fervet, fides in culinis calet, spes in ferculis jacet.»
Exempla Abstinentiae Gentilium et Christianorum Audi Gentiles: Apud Traezenios, qui ad Aridalicam rem divinam faciebant, et deorum responsa expetebant, per integrum diem cibo, a vino autem per triduum abstinebant, teste Alexandro ab Alexandro, lib. VI, cap. II. Ampharatus summus vates jussit sacerdotes, qui responsa clara accipere et sincere reddere vellent, integrum diem a cibo, triduum a vino abstinere, inquit Volaterrius, lib. XIII, cap. IV. Qui volebant sacris Isidis initiari, illis jejunium decem dierum indicebatur, teste Apuleio, lib. XI. Quin et laici Christiani olim ante et post sumptionem S. Eucharistiae jejuniis et abstinentiis sese exercebant, teste S. Chrysostomo, in cap. xi ad Corinth. Ludovici Pii Imperatoris aegrotantis cibus per quadraginta dies non erat alius, quam Dominicum corpus, testis est Aimonius, lib. V, cap. XXIX. Zeno Imperator in electione Episcopi Constantinopolitani, toti populo jejunium quadraginta dierum indixit, teste Nicephoro, lib. XVI, cap. XVIII. Porro de vino exstat Alciati emblema 24, prudentes vino abstinent: Quid me vexatis rami? sum Palladis arbor, Auferte hinc botros, virgo fugat Bromium. Et Homerus, lib. I Epigramm.: Vinum et balnea et circa venerem amor, Per velociorem viam mittit in infernum. Et Horatius, lib. I, epist. 5: Quid non ebrietas designat? operta recludit, Spes jubet esse ratas, in praelia trudit inermem.
S. Augustinus de Vino et Pontifice Putat S. Augustinus, Quaest. LI, Aaronem, et quemlibet pontificem ei succedentem, nunquam potuisse bibere vinum et siceram, eo quod pontificem, inquit, singulis diebus debebat intrare tabernaculum, ut adoleret incensum. Sed nititur falso fundamento: putavit enim S. Augustinus altare thymiamatis fuisse in Sancto sanctorum, in quod solus pontifex ingredi poterat, ac consequenter putat ipse solum pontificem potuisse adolere thymiama. Verum Exodi cap. ult. demonstravi altare thymiamatis non fuisse in Sancto sanctorum, sed in Sancto, ac consequenter quemlibet sacerdotem potuisse in eo offerre thymiamata, uti expresse dicitur I Paral. vi, 49; et II Paral. xxvi, 18. Ita Radulphus.
10:11
Per Mosen.
10:12
Farreum. Hebraice enim est mincha, quod Aquila, teste Isychio, vertit, donum de frumento: vide dicta cap. vi, vers. 16 et 17.
10:13
Hebraice de ignitionibus, id est de victimis ignitis, vel igne crematis Domino.
10:14
Hebraice mundo, id est sancto, ut vertunt Septuaginta, et sacrificiis dicato, videlicet in atrio tabernaculi juxta altare holocaustorum. Tibi enim ac liberis tuis reposita sunt (hebraice data sunt, scilicet a Deo qui ita sanxit) de hostiis salutaribus, — id est de hostiis pacificis, quae pro pace, id est salute et prosperitate, offeruntur.
10:15
Q. d. Quia ex hostia pacifica sacerdotes speciali caeremonia elevarunt mihi armum, et pectus cum adipibus (hebraice cum ignitionibus, id est cum oblationibus adipum, qui igne Deo cremandi sunt), ita ut haec tria mea sint, cum reliquae carnes hostiae cedant ipsis laicis offerentibus: hac de causa volo, ut propter hanc elevationem, et ministerium sacerdotum, haec tria nobis utrisque cedant, sed ita ut adipes mihi adoleantur, armus vero et pectus cedant sacerdotibus in cibum.
10:16
Populi, cap. IX, vers. 15. Cum quaereret Moyses, exustum reperit, — eo quod Aaron et filii ejus, recenti suorum clade perculsi et maesti, hircum hunc pro peccato comedere non possent, uti debebant juxta legem latam, cap. vi, vers. 26, ideoque censerent hircum comburendum esse, uti et carnes alias Deo oblatas ipsis residuas Deus comburi jusserat, cap. vii, 17. Iratusque contra Eleazar et Ithamar. — Aaron parentem omittit, quia magis eum quam fratres tangebat mors filiorum, videbatque eum maerore absorptum.
10:17
Quae Sancta sanctorum (valde sancta) est, et data vobis ut portetis iniquitatem multitudinis? — ut scilicet cum hostiis populi pro peccato simul etiam populi peccata in vos quasi recipiatis, ut illa expietis, et pro eorum venia Deum deprecemini.
10:18
Vox praesertim hic non est exceptiva, sed expositiva et rationalis. Patet ex Hebraeo, Chaldaeo, Septuaginta. Q. d. Omnino oportuit vos, o sacerdotes, comedere hircum pro peccato oblatum: nam de sanguine illius non est illatum intra sanctuarium, nec aspersum altare thymiamatis. Talis enim hostia comedi debebat a sacerdotibus; illa vero cujus sanguis inferebatur intra Sanctum, non comedebatur, sed tota comburebatur extra castra, ut dictum est cap. vi, vers. 30.
10:19
Hebraice, et si comedissem hodie sacrificium pro peccato, an bonum fuisset? id est an placuisset in oculis Domini? Q. d. Minime placuisset, si hoc tempore hanc caeremoniam comestionis servassem: nam in tanta meorum strage et ira Dei, potius tempus est maeroris et jejunii, quam laetitiae et epuli, vel convivii; quam excusationem et satisfactionem ut justam probavit et acceptavit Moses. Recte enim Agesilaus, cum subito nocte movens castra cogeretur amicum aegrum a tergo relinquere, dixit: «Tali casu difficile est simul misereri et sapere.»
Documentum Morale: De Excusatione in Ira Admittenda Moraliter, discamus hic a Mose in ira et injuria facile excusationem admittere, misereri, animumque lenire, et ad indulgentiam componere. Est enim haec irae victoria, mansuetudo et clementia animi principis et regii. Ita Seneca, lib. II De Ira, cap. xxx, hortatur ut, si quid ab aliquo patimur, excusemus. «Puer, inquit, est? aetati donetur, nescit an peccat. Pater est? aut tantum profuit, ut illius jam injuria jus sit; aut fortassis ipsum hoc meritum ejus est, quo offendimur. Mulier est? errat. Jussus est? necessitati quis nisi insipiens succenset. Laesus est? non est injuria pati quod prius feceris. Judex est? plus illius credas sententiae, quam tuae. Rex est? si nocentem punit, cede justitiae: si innocentem, cede fortunae. Mutum animal est, aut simile muto? imitaris illud, si irasceris. Morbus est, aut calamitas? ergo levius transiliet sustinentem. Deus est? tam perdis operam, si irasceris, quam cum illum alteri precaris iratum. Bonus vir est, qui injuriam fecit? noli credere: malus? noli mirari.»
S. Ambrosius de Excusatione et Poenitentia Symbolice S. Ambrosius ad Simplicianum, explicans hoc Aaronis dictum, docet errati excusationem esse pronam, poenitentiam vero difficilem. «Nihil, inquit, peccare, solius Dei est: poenitentiam gerere peccati, sapientis est. Id tamen difficile est; repugnat enim natura, repugnat verecundia.» Et mox: «Praeponderant enim futuris praesentia, et violenta moderatis, et plura paucioribus, et jucunda seriis, et asperis mollia, et tristibus laeta, illecebrosa rigidioribus, et praepropera tardioribus. Velox enim est iniquitas, quia opere cogitationum antevertit: lenta autem virtus, et diuturna cunctatrix, quia adoranda inspicit, et prius examinat quid decorum et honestum. Pigra igitur et verecunda est poenitentia: solis enim intendit futuris, quorum spes sera, tardior fructus.»
10:1
v. 1 « Arreptisque Nadab et Abiu, filii Aaron, thuribulis », i. e. vasibus quzsque suis (Heór.), quibus carbones ardentes asservabantur et circeumferebantur (Ex. 25,38; 27,3), « posuerunt ignem et incensum desuper, offerentes coram Domino ignem alienum ». Videtur Hier. autumasse, illos violentia quadam usos esse (arreptis); Hebr. habet sumptis. XaYnp*t est terminus technicus de üis, quae cirea altaria fiunt : ergo res acta est in tabernaculo et prope altare thymiamatis rum illud. solum faciendum est, quod praeceptum est; non novae introducendae ceremoniae.
10:2
v. 2 « Égressusque ignis a Domino devoravit eos », « instar fulminis » (Men.) : superfuerunt quippe cadavera, imo ipsae v. 5 vestes; « et mortui sunt coram Domino », penes ipsum tur : similis igitur designatur effectus (Cai.). Idem manifestationis divinae genus ef holocaustum et scelestos devoravit.
10:3
v. 3 « Dixttque Moyses ad Aaron : Hoc est quod locutus est Dominus : Sanctificabor in its, qui appropinquant mihi, et in conspectu omnis populi glorificabor ». Volo sanctus, gloriosus apparere (7ost.), vel : me sanctum, gloriosum ostendam (Sa). Hier., cum non potuerit duo simul genera exprimere, scripsit masculinum : 7n ?is, qui; et interpretes communiter textum de solis sacerdotibus explicant, requirere Deum in sacerdotibus sanctitatem. Commode '2»p2 tam de hominibus quibusvis quam de rebus exponitur, cum non soli sacerdotes, sed etiam laici victimas afferentes, et ipsae victimae constanter appropinquare dicantur. Ergo ego sanctitatem requiro in quibuslibet appropinquantibus mihi, à» «eic évYlCeoct vov (LXX); eam publice imprimis et coram universo populo infringi non patiar; ea si publice observetur, hoe obsequio glorificabor; si infringatur, glorificabor publica delinquentium poena. « Quod Moysis dictum, exprimit. Moyses intenderat Aaronem edocere et quadamtenus etiam solari. Ergo non x2::»550c (LXX), compunctus est dolore, quem sensum a5 nunquam habet, quique affectus iam ante Moysis verba Aaronis animo inerat. Eandem vocem Ex. 15,16 monebamus récte verti « fiant immobiles » et, cum h. l. imprimis de non movendis labiis aut edendis signis luctus agatur, apte cum Vulg. Chald. Syr. vertimus /acuit, vel obmutuit. & querelis tum abstinuit Aaron, sed mox alio modo v. 16 sqq. tristitiam prodidit. At ubi aut quando istud locutus est Dominus? Aug. censet, Deum id Moysi aliquando dixisse, Moysen autem id scriptis non mandasse. Unde infert Cai., plura Moysi a Deo dicta esse, quae non habeantur in scriptis. Provocat ad Ex. 19,21 Hesych., ubi idem dicatur, licet non iisdem verbis. Alii alios textus conferunt. Cum Moyses non affirmet, id Deum dixisse sibi, potuit effatum Moyse esse antiquius; potuit esse aliquod axioma seu proverbium sacrum, uti nos v. g. dicimus « sancta sancte ». Effatum rhythmum sapit. v. h « Vocatis autem Moyses Misaele et Elisaphan, filiis Oziel, pa- (rui Aaron, ait ad eos : Ite » — Hebr. accedite — « et tollite fratres vestros de conspectu sanctuarii, [et asportate| extra castra ». Nemo quippe in castris aut urbibus sepeliebatur (Bonfr.). « Levitas mittit ad sepeliendum sacerdotes » (Cai.). Nomina virorum habes Ex. 6,18. 99; erat Oziel frater Amram , patris Aaron.
10:5
v. 5 « | Confestimque| pergentes tulerunt eos, [sicut tacebant vestitos lineis] tunicis », et balteis quod per se patet, et hine probabilius etiam mitris 8,13 — « [et eiecerunt| foras » extra castra, « ut sibi fuerat imperatum ». Efferuntur sacris vestibus induti, ad terrorem et exemplum ; et quia vestes, in qua divino miraculo percussi fuerant, nullo potuissent ritu mundari et.consecrari. Interdicuntur porro Aaron et filii, ne in ullo ritu funebri fratrum sepeliendorum participent. Haec lex affinis est eius, quae cap. 21 traditur, at simul severior. Ibi simplices sacerdotes a funeribus propinquissimorum non interdicuntur, sed a reliquorum tantum, adscripta ratione « Sancti erunt Deo suo », pontifex vero ab omni omnino funere interdicitur, « quia oleum sanctae unctionis Dei super eum est ». Quae altera ratio 10,7 explicite affertur et ad filios pontificis extenditur, dum prior ratio utique subintelligitur. Introspicienda nobis igitur est h. l. ratio, cur generatim sacerdotes a funeribus sint exclusi, quae haec affertur, quod sancti sint et mundi esse debeant, ideoque se. debeant a contaminatione funerum tueri; ct ratio, cur ea lex h. l. pro filiis Aaron ita fuerit restricta, ut instar patris pontificis habiti sint. Quam rationem sapienter assignat Aug., quod Nadab ct Abiu Dei iudicio consumpti fuerint : non igitur decebat sacerdotes eorum interitum publice lugere. Quod si fecissent, et ipsi mortis rei fuissent, et divinam indignationem in populum excitassent.
10:6
v. 6 « Locutusque est Moyses ad Aaron et ad Eleazar et Ithamar filios elus » ; — qut supererant ei, explicationis gratia Syr. addit (cf. v. 12) — « Capita vestra nolite nudare, et vestimenta nolite scindere, ne |forte| moriamani, et super omnem coetum oriatur indignatio ». Non agitur de radendo capite (Bonfr.), licet id etiam fuerit signum luctus; exprimitur id aliis verbis (cf. 91,5; Ez. 44,90 etc.). y?z nativam significationem habet nudandi (cf. quae diximus ad Ex. 32,95); hinc LXX &movaSapO cese, cidara exuetis. Unde progreditur vox ad significationem demittendi, et hinc comam nutriendi (Chald. Syr.). 2*2 etiam hebraice comam sonat (Num. 6,5; Ez. 44,20). Cum comae Rutritio utique non fuerit signum luctus, sed potius luxuriae (cf. /J. Knabenbauer ad. Ez. 14,20), praestat h. l. cum Vw/g. adhaerere significationi primae zu«- dandi. In luctu (cf. quae diximus ad 2 Reg. 15,30) vultus pars inferior operiebatur, ideoque simul superior nudabatur, cidaris aliudve capitis ornamentum deponebatur, imo caput ipsum radebatur. « Fratres vesiri » — ergo reliqui levitae; sed textus ceteri omnes ignorant et, ita ut omnis domus Israel sit appositio ad fratres vestri — « [et] omnts domus Israel plangant incendium , quod Dominus suscitavit ». Qua expressione delicate alluditur ad necem Nadab et Abiu. Non earebunt hi honesta sepultura iustoque luctu. Decebat primae ordinationis sacerdotes, ipso ordinationis die tam misere interemptos, ab universo populo plangi (Sy/v.). v. * « Vos autem non egredieminti fores tabernaeuli, alioquin peribitis ». Expressio 91,19. intelligitur de non egrediendo ad partieipandum in luetu mortuorum; sed quia Israelitae omnes plancturi erant Nadab et Abiu, ideo h. 1. prohibitio fuit practice universalis (ef. Lyr.). « Oleum quippe sanctae unctionis est super vos »; est in Eleazaro et Ithamare « non per effusionem, sed per aspersionem » (Tost. ; Lev. 8,30). Hoc oleo consecrati, sancti esse debetis, et a contaminatione vos custodire. « Qui fecerunt omnia iuxta praeceptum Moysi ».
10:8
v. 8 « Dizit quoque Dominus ad Aaron », « in tanto moerore constitutum » (Ca?.) : — monet autem 7os/. agi de revelatione viro immediate et non per Moysen facta, cum secus scribenda fuisset formula, qualis 6,24 sq. habetur — v..9 « Vinum et |omne], quod inebriare potest », — Hebr. siceram , quae vox omnem praeter vinum inebrianiem Bern designat — « non bibetis tu et fiit. tui, quando intratis in tabernaculum testimonii, ne moriamini ». « Ministrabant per vices. Ex quo sequitur, abstinentiam illam in initio fuisse paene perpetuam, quia praeter Aaron non erant nisi duo sacerdotes; postea multiplicato numero fuit interruptio » (lans.). Ceterum, minus strictam fortasse prohibitio admittit interpretationem. Data est quoad ingressum /abernaculi, quo nomine hie et v. 7 interpretes atrium etiam intelligunt : sed illud non necessario eo nomine demonstratur. Porro tabernaculum ingrediebatur sacerdos mane et vespere pro lampadibus et thymiamate, singulis sabbatis pro panibus propositionis, in sacrifieüis pro peccato ad illiniendum sanguinem altari thymiamatis. Additamentum LXX 1 rgooxopsocpé»o» 0jv pho v9 Üvctxcciowv ostendit, aliquando Hebraeis dubium fuisse, an prohibitio ad atrium pertineret; postea sententia rigorosior apud Hebraeos praevaluit. « [Qwia] praeceptum sempiternum est in generationes vestras », — omitte particulam causalem, et cum Sam. LXX Syr. item etinitio
10:10
v. 10 : « et ut habeatis scientiam discernendi inter sanctum et profanum, inter pollutum et mundum », — « ne quid sc. occasione vini hausti in rebus sanctis tractandis peccarent » (Bonfr.). Nadab et Abiu semiebrii inter illa non disereverant —
10:11
v. 11 « doceatisque filios Israel omnia legitima mea, quae locutus est Dominus ad eos per manum Moysi ». Infert hinc Ca?., sacerdotes habuisse munus, quibus diebus in tabernaculo ministrarent, iisdem etiam docendi populum. De qua re non constat. Melius legitima cum Bonfr. restringimus ad ea, « quae ad ceremonias et sacrificia referuntur ». Sacerdotum erat vigilare, ut laici suas in cultu partes rite peragerent, examinare victimas productas, atque ita laicos de legitimis cultus edocere. | Supererant aliqua facienda, quae ad sacrificium cap. 9 m ants comedendae se. partes sacerdotibus reservafae. Sicut igitur 9,7 Moyses Aaronem ad hoc primum sacrificium offerendum cohortatus fuerat, ita 10,12 sqq. hortatur ad sacrum epulum obeundum. Aliam YEN rationem affert Lyr., tardasse Aavonitas comedere hostias ob mortem Nadab et Abiu : a luctus signis abstinebant, at ipso fratrum funesto die epulo accumbere declinabant.
10:12
v. 12 « Locutusque est Moyses ad Aaron et ad Eleazar et Ithamar, filios eius, qui erant residui : Tollite sacrificium » , — intellige mzncham Hebr.) — « quod remansit de oblatione Domini, et comedite illud absque fermento twrta altare », ergo in atrio, » quia sanctum sanclorum est».
10:13
v. 13 « Comedetis autem » eam mincham « 2n [oco sancto, quod » — 1i. e. quia — « datum est tibi et filiis tuis de oblationibus Domini, sicut praeceptum est mihi ». Ne v. 13 otiosa v. 12 repetitio videatur, intime iungecum v. 14: Et mincham quidem comedetis in loco sancto, pectuseulum vero et armum in loeo mundo, « extra atrium tabernaculi, sed non proeul, nam iubebantur comedere coram Domino Deut. 12,7 » (Malv.). Utrique membro eadem ratio appenditur : qu2« legitimum tuum et filiorum est de sacrificiis Domini ; quae ratio est, non cur in loco sancto vel puro sit comedendum, sed cur omnino aliquid de sacrificiis comedere liceat, quia sc. Deus id sacerdotibus permanente lege concesserit. At priori praeterea v. 13 membro altera ratio adnectitur : quia sic praeceptum est mihi; quae ratio probat in solo loco sancto mincham comedere fas esse, ergo etiam solis maribus, cum feminae ab igressu atrii prohiberentur. Et quia eadem ratio v. 14 non adscribitur, ipsum hoe silentium argumento est, pectusculum et armum comedi fas esse in loco non sancto adscitisque mulieribus. v. 1* « Pectusculum quoque », — melius autem — « quod oblatum est », vavn, « et armum', qui separatus est », nen, « edetis tn loco mundisstmo, tit et filii tui et filiae tuae tecum. Tibi enim ac liberis » — Hebr. filiis — « tuis reposita sunt de hostiis salutaribus filiorum Israel ». Pro pnma LXX wv, quam lectionem illud commendat , ea ineludi uxores, quae utique illis epulis adhibebantur.
10:15
v. 15 « [Eo quod] armum et pectus et adipes , qui cremantur in altari, elevaverunt coram Domino, et pertineant ad te et ad filios tuos lege perpetua, sicut praecepit. Dominus ». Sententiam Vulg. faeit a v. 1* dependentem, sed est sententia independens, iterum demonstrans , unde ius sacerdotibus obveniat pectusculi et armi retinendi : Armum portionis et pectusculum oblationis cum (cf. 1,30) adipibus comburendis afferunt ad oblationem faciendam. coram Iahve : ad te igitur et ad filios tuos tecum pertmebunt lege perpetua, sicut praecepit Dominus.
10:16
v. 16 « [/nter haec] hircum, [qui oblatus fuerat| pro peccato » (9,3), « cum quaereret. Moyses, exustum reperit » , non inadverteptia , sed studio, ut e v. 19 discimus. Exustum putabat Tost. igne illo profano, quo carnes pro cibo coquebantur. Sed v. 18 prodit, Moysen loqui de eo igne, quo, si sanguis vietimae pro peccato illatus esset in sanctuarium (5,5. 16), consumendum erat reliquum victimae pro peccato populi : is autem erat ignis accensus in loco effusorum cinerum (5,19). Solisc. v?ful? pro. peccato toti comburebantur, non hirci, ne ille quidem, qui in sacrificio consecrationis sacerdotum pro populi peccatis offerebatur. « Iratusque contra Eleazar et Ithamar, filios Aaron, qui remanserant » , supersttes erant, « aet » : — Aaroni parcit Moyses, qui nimium deiiceretur filiorum interitu (Tost.) — v. 1€ « Cur non comedistis hostiam pro peccato in. loco sancto, quae sancta sanctorum » , 1. e. sacrosancta, « est », — nulla, quam stomachemini, impuritate affecta, explicat Dil/m.; at longe planius Tost., ob specialem sanctitatem maiori etiam reverentia digna, et servatis omnibus ceremoniis iractanda — « et data vobis, ut portetis », tollatis (LXX) « iniquitalem multitudinis, et rogetis » seu expletis « pro ea in conspectu Domini? » Comestio victimae erat pars ritus sacrificalis, qui illud intendebat, ut peccatum expiatione deleretur.
10:18
v. 18 « Praesertim cum de sanguine illius mon sit illatum intra sancta, et comedere debueritis eam in sanctuario, sicut. praeceptum est mihi? » Altiorem auctoritatem demonstrat Moyses. Alludit vero ad legem 6,30 (23) statutam. Increpaverat Moyses Aaronis filios; verum se facti auctorem professus (Ca1.)
10:19
v. 19 « respondit Aaron : Oblata est hodie victima pro peccato et holocaustum coram Domino; mihi autem accidit, quod vides », Hebr. istud. Naga hac expressione filiorum funus demonstrat parens (Tost.). .« Quomodo potui comedere eam, aut placere Domino [in ceremoniis esse, et cum laetitia coram Domino edendum de partibus hostiae pro peccato, cuius sanguis non est illatus in tabernaculum testimonii. Sed qui potui ego laetari in tam calamitoso et miserabili casu liberorum ? Malui convivium negligere, quam convivium moestus inire » (Vat.). « Censuit et recte censuit Aaron, ieiunandum esse illo die, et non vescendum carnibus in tali tantaque plaga » (Ca?.). Hebr. : Et ego comedam hostiam pro peccato hodie? Totum argumenti pondus in hac una voee est. P/acebitne hoc in oculis Dominz? Non potest placere, ideoque omittendam censui comestionem. Ceterum, omissa iure comestione, iure etiam caro comburebatur : cf. 7,17.
10:20
v. 20 « Quod cum audisset Moyses, recepit satisfactionem », Hebr. : rectum visum est in oculis eius. LIBER LEGUM Hoc titulo Liber legum, qui respondet alteri Ex. 24,7 Liber foederis pro Ex. 20,22-23,93 statuto, complectimur leges Lev. 11-27. Quae quo ordine latae sunt, videntur esse descriptae ideoque eventibus quibusdam concluduntur, qui degentibus in castris Sinai Hebraeis acciderunt. Leges Lev. 11-15, quas Thoram Munditiei appellamus, excipit cap. 16 expiationis festum institutum occasione necis duorum Aaronis filiorum cap. 10 narratae. Cap. 17 habet legem de mactationibus, cap. 18-22 Thoram Sanctitatis, cap. 23 catalogum festorum. Cap. 2^, praeter parvas quasdam leges, eventum enarrat, blasphemi punitionem. Sequitur cap. 25 sq. harum legum omnium epilogus, libro vero his absoluto illico cap. 27 adiicitur appendix, lex de redemptione votorum. Quare subscriptio libri 26,45 repetitur 27,34 (v. infra). Cap. 27 eo praeterea deprehenditur esse praecedentibus serius adscriptum, quod iis omnibus formulis destituatur, quibus reliquarum illarum legum initia, fines et articuli distinguuntur. Tamen ipse cap. 27 stilus idem est atque praecedentium , imprimis capitis 25 sq. Videtur igitur cap. 27 Libro legum esse adscriptum brevi, postquam is suis formulis distinctus et addita 26,45 subscriptione absolutus est. Quodsi antea esset adscriptum, iisdem illis formulis esset distinctum. Subscriptio 21,3^4 subscriptione 26,15 videtur esse aliquantum , sed non multum recentior. Nos merito has leges in unum complecti patet, cum e materiis affinibus inter se, tum e similibus 11,46; 12,7"; 14,5* sq. subscreptionibus; quibus 11,47 et 13,57 (cf. 15,31 cum 10,11) ratio additur e 10,10 deprompía atque ita harum legum nexum pandit cum lege 10,9-11, quae indubie occasione eventus 10,1 sq. nata est. Igitur narratio cap. 10 continuatur 16,1. Inserendarum cap. 11-15 legum de mundis et immundis ansam praebuit divina 10,10 sq. monitio de discernendis mundis et immundis : Nadab et Abiu non discernentes sanctum et profanum interierant, monentur iam Hebraei sanctum et profanum discernere, et sancti esse instar sancti Del sui. Volens Iahve antiquas illas leges renovare et suas facere, hac prima occasione usus est. Schema Thorae Munditiei Lev. 11-15. I. LEX DE ANIMALIBUS MUNDIS ET IMMUNDIS LEV. C SusscRIPTIO v. 46 sq.: nn nN3, recensens legis primaria capita et finem | practicum . íi II. LEX DE IMMUNDITIA PUERPERAE LEV. 12 SunscniPTIO v. 7 : DY D DN5 brevior pro brevitate legis APPENDIX : indulgentia pauperibus concessa v. 8
10:1
ABIU (EBR. 'ABIHÛ «MIO PADRE È EGLI»; SETTANTA: 'ABIOÛ8)
… Mentre Aronne taceva, Mosè rilevò il terribile monito (Lev. 10, 1-5). Fu concesso al popolo, ma non ai sacerdoti, di partecipare alla sepoltura e di portare il lutto. …
ELEAZARO (CBR. 'EL'ĀZĀR, « DIO AIUTO »)
… Dopo la tragica sorte dei fratelli maggiori (Lev. 10, 1 agg.), ad E. passò il diritto di primogenitura, che comportava la successione nel sommo sacerdozio al padre Aronne. …
… (Lev. 7, 2-36). Una colpevole negligenza causò la morte sua e del fratello Abiu: usarono per i loro incensieri fuoco profano, invece di prelevarlo da quello sacro che ardeva continuamente (ibid. 6, 12 sg.; 9, 24); un fuoco uscito dall'arca li divorò (ibid. 10, 1-5; Num. 3, 2 sgg.; 26, 60 sg.).
10:3
… Prerogativa dei sacerdoti era « l'accedere a Jahweh » (Ex. 19, 22); Dio li chiama « coloro che si avvicinano a me » (qērōbhaj: Lev. 10, 3; qērōbhim: Ex. 42, 13); Dio li ha scelti per farli avvicinare a sé (Num. 16, 5; Ex. 44, 13) e ad essi consegna i leviti « donati a Jahweh, perché facciano il lavoro del tabernacolo …
10:4
MISAEL (EBR. MIȚĂ'ĂL « CHI [È] CIÒ CHE È DIO ? »)
1. Un levita, figlio di Oziel (Ex. 6, 22; Lev. 10, 4) 2. Un compagno di Daniele (v.) in Babilonia. …
10:7
… Queste rito d'investitura, detto mille' jādh « riempire la mano » (cf. l'accadico mullā qātē), si ripeteva per 7 giorni; l'8° i nuovi sacerdoti benedicavano il popolo e iniziavano il loro ufficio (Lev. 9, 1-23). L'unzione sacerdotale conferiva una dignità perpetua, indelebile (ibid. 10, 7; 21, 12). Ma molti ritengono che per i semplici sacerdoti non vi sia stata altra consacrazione dopo quella conferita ai figli d'Aronne « con valore perpetuo » (cf. Ex. 40, 13) e …
10:8
… I sacerdoti, nel tempo in cui assolvevano il ministero sacro, dovevano astenersi dal « bere vino o bevanda inebriante » (Lev. 10, 8-11) e dall'uso del matrimonio, che rendeva impuri i due coniugi fino alla sera (ibid. 15, 16-18).
10:10
… Quest'ultima spesso è considerata anche come quella dell'impuro (Lev. 10, 10; Ex. 22, 26). Perciò si trovano forme di
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.