Beseleel and Ooliab are deputed by our Lord to make the Tabernacle, and the things belonging thereto. 12. The obseruation of the sabbath day is againe commanded. 18 And our Lord deliuereth to Moyses tvvo tables vvritten with the singer of God.
1And the Lord spoke to Moses, saying:E il Signore parlò a Mosè, e disse:AND our Lord spake to Moyses, saying:Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens: 2Behold, I have called by name Beseleel the son of Uri, the son of Hur, of the tribe of Juda,Ecco ch'io ho chiamato pel suo nome Beseleel, figliuolo di Uri, figliuolo di Hur della tribù di Giuda,Behold, I haue called by name Beseleel the sonne of Vri the sonne of Hur of the tribe of Iuda,Ecce, vocavi ex nomine Beseleel filium Uri filii Hur de tribu Juda, 3And I have filled him with the spirit of God, with wisdom and understanding, and knowledge in all manner of work,E lo ho ripieno dello spirito di Dio, di sapienza, e d'intelligenza, e di scienza per ogni maniera di lavori,and I haue replenished him with the spirit of God, with wisdome, & vnderstanding, and knowledge in al worke,et implevi spiritu Dei, sapientia, et intelligentia et scientia in omni opere, 4To devise whatsoever may be artificially made of gold, and silver, and brass,Per inventare tutto quel che può farsi per arte coll'oro, e coll'argento, e col rame,to deuise whatsoeuer may be artificially made of gold, and siluer, and brasse,ad excogitandum quidquid fabrefieri potest ex auro, et argento, et ære, 5Of marble, and precious stones, and variety of wood.E col marmo, e colle gemme, e co' diversi legnami.of marble, and precious stones, and diuersitie of wood.marmore, et gemmis, et diversitate lignorum. 6And I have given him for his companion Ooliab, the son of Achisamech, of the tribe of Dan. And I have put wisdom in the heart of every skilful man, that they may make all things which I have commanded thee,E hogli dato per compagno Ooliab, figliuolo di Achisamech della tribù di Dan. E ho posto nel cuore di tutti gli (altri) artefici la sapienza, perché eseguiscano tutte le cose, che io ti ho ordinate.And I haue geuen him for his felow Ooliab the sonne of Achisamech of the tribe of Dan. And in the hart of euerie skilful man haue I put wisdome: that they may make al things which I haue commanded thee,Dedique ei socium Ooliab filium Achisamech de tribu Dan. Et in corde omnis eruditi posui sapientiam: ut faciant cuncta quæ præcepi tibi, 7The tabernacle of the covenant, and the ark of the testimony, and the propitiatory, that is over it, and all the vessels of the tabernacle,Il tabernacolo dell'alleanza, e l'arca del testimonio, e il propiziatorio, che le sta sopra, e tutte le parti del tabernacolo.the tabernacle of couenant, and the arke of testimonie, and the propitiatorie, that is ouer it, and al the vessel of the tabernacle,tabernaculum fœderis, et arcam testimonii, et propitiatorium, quod super eam est, et cuncta vasa tabernaculi, 8And the table and the vessels thereof, the most pure candlestick with the vessels thereof, and the altars of incense,E la mensa co' suoi vasi, e il candeliere mondissimo con quello che ad esso appartiene, e l'altare de' timiami,and the table and the vessel therof, the candlesticke most pure with the vessel therof, and the Altares of incense,mensamque et vasa ejus, candelabrum purissimum cum vasis suis, et altaris thymiamatis, 9And of holocaust, and all their vessels, the laver with its foot,E quello degli olocausti, e tutti i loro strumenti, e la conca colla sua base,and of holocauste, and al their vessel, the lauer with his foote,et holocausti, et omnia vasa eorum, labrum cum basi sua, 10The holy vestments in the ministry for Aaron the priest, and for his sons, that they may execute their office, about the sacred things:Le vestimenta sante, che serviranno per Aronne sacerdote, e pe' suoi figliuoli, quando eserciteranno le loro sacre funzioni,the holie vestments in the ministerie for Aaron the priest, and for his sonnes, that they may execute their office, about the sacred things:vestes sanctas in ministerio Aaron sacerdoti, et filiis ejus, ut fungantur officio suo in sacris:
11The oil of unction, and the incense of spices in the sanctuary, all things which I have commanded thee, shall they make.L'olio della unzione, e i profumi aromatici pel santuario; ei faranno tutto quello che io ho a te comandato.the oile of vnction, and the incense of spices in the Sanctuarie, al thinges which I haue commanded thee, shal they make.oleum unctionis, et thymiama aromatum in sanctuario, omnia quæ præcepi tibi, facient. 12And the Lord spoke to Moses, saying:E il Signore parlò a Mosè, e disse:And our Lord spake to Moyses, saying:Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens: 13Speak to the children of Israel, and thou shalt say to them: See that you keep my sabbath; because it is a sign between me and you in your generations that you may know that I am the Lord, who sanctify you.Parla a' figliuoli d'Israele, e dirai loro: Badate di custodire il mio sabato; perché egli è un segno stabilito tra me e voi, e tutte le vostre generazioni, affinché riconosciate, come io sono il Signore, che vi santifico.Speake to the children of Israel, and thou shalt say to them: See that you keepe my sabbath: because it is a signe betwen me and you in your generations: that you may know that I am the Lord, which sanctifie you.Loquere filiis Israël, et dices ad eos: Videte ut sabbatum meum custodiatis: quia signum est inter me et vos in generationibus vestris: ut sciatis quia ego Dominus, qui sanctifico vos. 14keep you my sabbath: for it is holy unto you: he that shall profane it, shall be put to death: he that shall do any work in it, his soul shall perish out of the midst of his people.Custodite il mio sabato; perocché è per voi sacrosanto: chiunque lo violerà, sarà punito di morte: chi in tal giorno lavorerà, perirà di mezzo al suo popolo.Keepe you my sabbath: for it is holie vnto you: he that shal pollute it, dying shal die: he that shal doe worke in it, his soule shal perish out of the middes of his people.Custodite sabbatum meum, sanctum est enim vobis: qui polluerit illud, morte morietur; qui fecerit in eo opus, peribit anima illius de medio populi sui. 15Six days shall you do work: in the seventh day is the sabbath, the rest holy to the Lord. Every one that shall do any work on this day, shall die.Per sei giorni lavorerete: il settimo giorno è il sabato, requie consacrata al Signore: chiunque in tal dì lavorerà, sarà punito di morte.Six dayes shal you doe worke: in the seuenth day is the sabbath, the holie rest to the Lord. Euerie one that shal doe any worke in this day, shal die.Sex diebus facietis opus: in die septimo sabbatum est, requies sancta Domino; omnis qui fecerit opus in hac die, morietur.
16Let the children of Israel keep the sabbath, and celebrate it in their generations.Custodiscano i figliuoli d'Israele il sabato, e lo celebrino per tutte le loro generazioni. Patto sempiterno egli è.Let the children of Israel keepe the Sabbath, and celebrate it in their generations. It is an euerlasting couenantCustodiant filii Israël sabbatum, et celebrent illud in generationibus suis. Pactum est sempiternum 17It is an everlasting covenant, and a perpetual sign between me and the children of Israel. For in six days the Lord made heaven and earth, and in the seventh he ceased from work.Tra me e i figliuoli d'Israele, è segno perpetuo: imperocché ne' sei giorni il Signore fece il cielo e la terra, e nel settimo riposò dall'opere.betwen me and the children of Israel, and a signe perpetual. for in six dayes the Lord made heauen and earth, and in the seuenth he ceased from worke.inter me et filios Israël, signumque perpetuum; sex enim diebus fecit Dominus cælum et terram, et in septimo ab opere cessavit. 18And the Lord, when he had ended these words in Mount Sinai, gave to Moses two stone tables of testimony, written with the finger of God.E finiti questi ragionamenti nel monte Sinai, il Signore diede a Mosè due tavole di pietra contenenti la legge scritte dal dito di Dio.And our Lord, when he had ended such speaches in mount Sinai, gaue vnto Moyses two stone tables of testimonie, written with the finger of God.Deditque Dominus Moysi, completis hujuscemodi sermonibus in monte Sinai, duas tabulas testimonii lapideas, scriptas digito Dei.
31:2
By name. I have fixed upon and taken into my service, as Isaias 43:1.
31:3
31:4
Brass. Septuagint add, "and violet, and purple, and scarlet spun, and byssus twisted."
31:5
31:6
31:7
Calmet
Vessels. Tables, curtains, etc. (Calmet)
31:8
Kennicott
Table and (all) the. The Samaritan copy retains the word col, "all," as well as the Samaritan, Septuagint, Syriac, and Arabic versions, and one Hebrew manuscript, though the printed editions have rejected it. In a Chaldaic manuscript it is also found. The omission, probably was occasioned by the custom of the Jews, who always fill up their line with the initial letters of the next line; and as coliu followed, the transcriber supposed that col was in that predicament. (Kennicott, dis. 2.)
Most pure gold, always giving light, or kept clean, Exodus 39:37.
31:13
Menochius
Sabbath. Let not the workmen do any thing for the tabernacle on that day. (Menochius)
Haydock
God reiterates and insists particularly on this commandment, which begins with the word remember; because men are so apt to forget, or to transgress a precept, which seems to interfere with those worldly concerns and profits, which they love more than God and their own souls. (Haydock)
31:18
Testimony, to inform men of their duty.
31:18
Not by Movses, but by an Angel, at Gods appointment. Gal. 3. v. 19.
31:1
san Cirillo di Gerusalemme † 386 d.C. The Catechetical Lectures of S. Cyril 16.27
… As to Moses, and the wonderful works wrought by the Spirit in his days, thou hast heard often: This Spirit Job also had, that most enduring man, and all the saints, though we repeat not all their names. He also was sent forth when the Tabernacle was in making, and filled with wisdom the wise-hearted men who were with Bezaleel
san Vincenzo di Lerino † 445 d.C. The Commonitory of Vincent of Lérins, For the Antiquity and Universality of the Catholic Faith Against the Profane Novelties of All Heresies 22
O Timothy! O Priest! O Expositor! O Doctor! if the divine gift hath qualified thee by wit, by skill, by learning, be thou a Bazaleel of the spiritual tabernacle,
31:2
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 43.43
… he paid visits, sent messages, gave interviews, instructed, reproved, rebuked, threatened, reproached, undertook the defence of nations, cities and individuals, devising every kind of succour, and procuring from every source specifics for disease: a second Bezaleel, an architect of the Divine tabernacle,
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 60.12
In Quintus Fabius antiquity admired a nobleman and the author of a history of Rome, yet his paintings gained him more renown than his writings. Our own Bezaleel
31:3
Origene † 254 d.C. Letter of Origen to Gregory 2
… for it was from their sojourn in Egypt that the children of Israel derived the great advantage of being supplied with such a quantity of precious materials for the use of the service of God. Out of the Egyptian raiment probably were made all those requisites named in Scripture in embroidered work; the embroiderers working with the wisdom of God,
san Basilio † 379 d.C. De Spiritu Sancto 19
… From what other source could they be derived? Again He is called royal, Spirit of truth, and Spirit of wisdom. “The Spirit of God,” it is said “hath made me,” and God filled Bezaleel with “the divine Spirit of wisdom and understanding and knowledge.”
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 41
XIII. This was proclaimed by the Prophets in such passages as the following:—The Spirit of the Lord is upon me; and, There shall rest upon Him Seven Spirits; and The Spirit of the Lord descended and led them; and The spirit of Knowledge filling Bezaleel,
31:13
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Reply to Faustus the Manichæan 32.3
3. To return to what I said of your not accepting everything in the Old Testament. You do not admit carnal circumcision, though that is what is written; nor resting from all occupation on the Sabbath, though that is enjoined;
31:18
san Barnaba † 61 d.C. The Epistle of Barnabas 4
… For the Scripture saith, “And Moses was fasting in the mount forty days and forty nights, and received the covenant from the Lord, tables of stone written with the finger of the hand of the Lord;”
san Barnaba † 61 d.C. The Epistle of Barnabas 14
… He did give it; but they were not worthy to receive it, on account of their sins. For the prophet declares, “And Moses was fasting forty days and forty nights on Mount Sinai, that he might receive the testament of the Lord for the people.” And he received from the Lord
Antipapa Novaziano † 258 d.C. A Treatise of Novatian Concerning the Trinity 6
And although the heavenly Scripture often turns the divine appearance into a human form,—as when it says, “The eyes of the Lord are over the righteous;” or when it says, “The Lord God smelled the smell of a good savour;” or when there are given to Moses the tables “written with the finger of God;”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on the Spirit and the Letter 28
… Who is not touched by this congruity, and at the same time diversity? For as fifty days are reckoned from the celebration of the Passover (which was ordered by Moses to be offered by slaying the typical lamb, to signify, indeed, the future death of the Lord) to the day when Moses received the law written on the tables of stone by the finger of God,
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Lectures or Tractates on the Gospel According to St. John 49.22
… Every man who lies in that dire moral condition has it said to him, “He cometh to the tomb.” “It was a cave, and a stone had been laid upon it.” Dead under that stone, guilty under the law. For you know that the law, which was given to the Jews, was inscribed on stone.
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 8.7
7. “For I shall see Thy heavens, the works of Thy fingers” ( ver. 3 ). We read that the law was written with the finger of God, and given through Moses, His holy servant: by which finger of God many understand the Holy Ghost.
31:2
Vers. 2. Vocavi ex nomine Beseleel, q. d. Ego Deus nominatim prae caeteris omnibus delegi et designavi Beseleel, ut ipse fabricet tabernaculum, omnemque ejus supellectilem; per catachresin ponitur «vocavi» pro designavi: qui enim ab hominibus designantur magistratus vel praefecti, solent ad hunc statum nominatim evocari; unde Hispani eos vocant criados. Beseleel filium Uri, filii Hur. Hur hic avus Beseleel, videtur fuisse ille de quo cap. XVII, vers. 14, et cap. XXIV, vers. 14. Erat enim ille ex senioribus Israel, et proximus dignitate Aaroni fratri Mosis, ideoque in eo Moses sistit genealogiam Beseleel, quasi ipse ab avo Hur, cujus superius mentionem fecit, sat sit cognitus; potuitque facile fieri, ut Beseleel etiam grandaevus simul cum Hur avo suo vixerit, verbi gratia, si demus Beseleel annos sexaginta; Hur vero centum, vel centum et decem. Negat hoc Abulensis, censetque Beseleel hoc tempore fuisse duo et nonaginta annorum. Sed quis credat tam senem ad tantam et tam laboriosam fabricam fuisse delectum? Porro Hur hic fuit filius Caleb (non exploratoris illius celebris, qui solus cum Josue murmurantibus restitit, ut vult R. Salomon; ille enim hoc tempore non attigerat annum 40, ut patet Josue XIV, 10), sed alterius multo senioris, filii videlicet Esron, filii Phares, filii Judae patriarchae. Vide I Paral. II, vers. 6, 9, 19. Symbolice Strabus, sive Glossa ordinaria: «In constructione, inquit, tabernaculi mysterium Trinitatis ostenditur, sicut in baptismo et transfiguratione Christi. In baptismo enim voce sonuit Pater, et Filius baptizatus est, atque in specie columbae Spiritus Sanctus apparuit. Pari modo hic Ooliab, qui interpretatur protectio mea Pater, Patris personam significat. Beseleel, qui idem est quod in umbra Dei, significat Spiritum Sanctum de quo dicitur: Virtus Altissimi, id est Spiritus Sanctus obumbrabit tibi. Jussio autem, id est verbum, quo tabernaculum fieri jussum est, est Filius, per quem Pater in virtute Spiritus Sancti omnia operatur.» Sancta enim Trinitas tam tabernaculum hoc materiale, quam ejus antitypum Ecclesiam, et animas sanctas sibi in templum aedificat et efformat. Tropologice, «Hur» hebraice candorem significat, lucemque candidam, qualis est fides. «Uri» significat ignem, qualis est charitas. «Beseleel» significat in umbra Dei, qualis est spes: haec enim in ope Dei, quasi in umbra secure quiescit. Jam haec tria, puta fides, spes, charitas, aedificant tabernaculum, id est domum animae, ut sit templum Dei.
31:3
Vers. 3. Et implevi eum spiritu Dei, puta spiritu meo. Loquitur enim Deus more Hebraeo, de se tanquam de aliquo tertio. Similis enallage personae est vers. ult. et Gen. XIX, 25, et Num. XII, vers. 6 et 8, et Amos IV, 11, et alibi. Porro spiritus Dei est qui sequitur, videlicet sapientia, intelligentia et scientia in omni opere fabrili, a Deo data et aspirata. Est enim appositio: «Spiritu Dei (qui est) sapientia, intelligentia et scientia in omni opere.» Vide dicta cap. XXVIII, vers. 3.
31:6
Vers. 6. Dedique ei socium Ooliab filium Achisamech. «Ooliab» hebraice idem est quod tabernaculum meum, vel protectio mea est Pater, scilicet coelestis; «Achisamech» idem est quod fratres conjungens. Hic ergo significat Apostolos virosque Apostolicos, qui per spem in Deum, Deique opem et protectionem, quam significat Ooliab, perque opem mutuam et fraternam, quam significat Achisamech, aedificaverunt Ecclesiam, quae est tabernaculum Dei. Ac nominatim, inquit Glossa: «Beseleel et Ooliab sunt Petrus et Paulus, qui duo post Christum aedificaverunt Ecclesiam Judaeorum et Gentium. Beseleel enim, qui interpretatur umbra Dei, significat Petrum: nam ad tactum umbrae ejus virtute divina sanabantur infirmi, Actor. V. Ooliab, qui interpretatur protectio vel habitatio mea Pater, est Paulus, qui mente habitabat in Deo Patre omnium; unde ait ipse Philip. III: «Nostra conversatio in coelis est.»» Et in corde omnis eruditi posui sapientiam ut faciant cuncta quae praecepi tibi, q. d. Peritis artificibus minoribus et inferioribus dedi etiam industriam suam et peritiam, ut ipsi juvent Beseleel et Ooliab in fabrica tabernaculi. Disce hinc artes omnes, etiam mechanicas, esse dona Dei, saltem naturalia, neque in iis ut suis, suaque industria inventis aut partis, homini gloriandum esse, sed illas Deo adscribendas, ab eoque petendas, et in ejus obsequium expendendas esse. Ita Rupertus in cap. XXXV Exod. in fine.
31:13
Vers. 13. Videte ut sabbatum meum custodiatis: quia signum est inter me et vos. Abulensis et Lipomanus putant hic interjici mentionem sabbati hac de causa, ne scilicet Hebraei putarent licere sibi tabernaculum fabricare die sabbati. Verum haec ratio angustior est, et Scriptura nullam ejus dat significationem. Dico ergo, solius sabbati praeceptum hic repetit Deus, illudque adjecta poena mortis denuo sancit, tum quia praecipua erat caeremonialis lex haec sabbati, recurrens singulis hebdomadis; tum quia sabbatum erat cultus Dei maxime publicus et solemnis, unde subdit: «Quia signum est inter me et vos,» q. d. Quia sabbatum signum est quod vos mihi sitis populus, et ego sim vobis Deus, utpote in cujus honorem, et ob cujus obedientiam colitis septimum diem, puta sabbatum, sacro otio quasi protestantes me creatorem esse omnium, quae sex diebus facta sunt, meque septimo hoc die ab omni opere meo cessasse, ideoque vobis annitendum est, ut illo die mens per orationem, aliaque pia exercitia in Deo quiescat, hic per gratiam, et in futuro per gloriam. Ut sciatis quia ego Dominus, qui sanctifico vos, qui scilicet vos ad cultum meum applico, similique quasi dico et consecro per hanc festivitatem meam sabbati, ut in ea me sancte colatis.
31:14
Vers. 14. Sanctum est enim vobis, q. d. Sabbatum vobis est solemne festum, sancto Dei cultui dicatum. Vide Deuter. V, 12. Qui fecerit in eo opus, peribit anima (id est vita) illius de medio populi sui, q. d. Qui laborando violat quietem sabbati, morte plectatur per sententiam judicis, si crimen, puta sabbati violatio, constet; si non constet, tum homo ille aliis modis vindicante Deo, sive per homines quasi fortuito, sed fortuitum hoc intendente et dirigente Deo, uti dixi cap. XXI, 13, sive per alias creaturas Dei administras morte punietur, et, quod maximum est, peribit in aeternum in gehenna, tanquam reus maximi criminis.
31:15
Vers. 15. Sabbatum est requies, etc. Hebraeum est, sabbaton est sabbat. Hebraei per sabbaton, id est sabbatulum, accipiunt parvum additamentum ad sabbatum; quia enim ipsi non sciunt praecise momentum, quo incipit sabbatum, ut illi satisfaciant, horam unam citius illud auspicantur, et horam unam tardius finiunt, et hoc tempusculum putant vocari sabbaton, id est sabbatulum. Verum haec nimis arcta et anxia est religio. Optime ergo vertit et dispunxit noster Interpres, quem passim alii sequuntur.
31:17
Vers. 17. Pactum est sempiternum inter me et filios Israel. Sabbatum vocat pactum, id est conditionem pacti. Septuaginta vertunt, testamentum sive foedus aeternum est in me et filiis Israel, ut scilicet filii Israel in me, puta in Deo, Deique visione et fruitione, per requiem aeternam, quam eis promisi, quiescant, inquit S. Augustinus, Quaest. CXXXIX. Sed hic sensus non respondet Hebraeo, in quo non est in, sed inter; et ita praepositio in, quam habent Septuaginta, exponenda est per inter. In septimo ab opere cessavit. Hebraice yinnaphesh, id est respiravit a labore, et respirando quievit. Loquitur Scriptura de Deo anthropopathus.
31:18
Vers. 18. Deditque Dominus Moysi, etc. Duas tabulas testimonii (id est decalogi sive legis, quae testimonium est voluntatis divinae, quid scilicet Deus velit a nobis fieri) lapideas scriptas digito Dei, digito suo, hoc est a se, non ab homine vel angelo; est enallage, de qua dixi vers. 3. Nota to dedit, non quasi Deus ante non dederit Decalogum: insevit enim omnibus cum natura hanc legem, uti docent S. Irenaeus, lib. IV, cap. XXX; Cyrillus, lib. I in Joan. I, cap. 1; S. Hieronymus in cap. XXIV Isaiae; Ambrosius, De Fuga saeculi, cap. III. Sed dedit eam denuo scriptam tabulis lapideis, idque ad oblivionem, quae ex illius neglectu et socordia hominum irrepebat, avertendam; atque ad acuendas mentes hoc signo ad legis firmam et arctam custodiam; ideoque eam non chartae, sed lapidi inscriptam dedit. Porro lapidem hunc pretiosum fuisse, utpote adeo novum ad divinam hanc scripturam formatum et destinatum, conjicere licet. Hebraei censent fuisse sapphirum, teste Lyrano in Exodi XXIV, 12. Ubi idem de iisdem testatur Abulensis recteque confutat eosdem dicentes Mosen, fractis sapphirinis hisce tabulis ob peccatum populi, fragmenta earum collegisse, indeque se ditasse. Ex sapphiro quoque fuisse has tabulas diserte docent Suidas verbo Moyses, S. Epiphanius, lib. De duodecim Gemmis, Anastasius Nicaenus, Quaest. XXXVIII in S. Script., et Nilus Metropolita, De Lapidum theorica. Favet, quod Deus legem Mosi daturus apparuit cum suppedaneo sapphirino cap. XXIV, vers. 10. Vide quae de sapphiro notavi ibidem, et Apocal. XXI, 21. Verum hac de re nihil certi statuere licet, cum Scriptura speciem lapidis non exprimat. Porro quod Chaldaeus et Rabbini tradunt, sapphirum tabularum legis excisum fuisse e throno sapphirino Dei, Exodi XXIV, 12, crassa eorumdem est fabella. Mystice, hae tabulae significabant tabulas cordis, in quibus scribenda sunt Dei mandata, I Corinth. III, 3 et sequent. Notant Isidorus, Abulensis, Hugo, Lipomanus, Hebraei, et alii passim, in prima tabula fuisse scripta praecepta, quae Deum Deique dilectionem et cultum spectant, quae Hebraei numerant quatuor; dividunt enim primum praeceptum in duo, scilicet: Unum Deum cole, et, Non facies sculptile vel idolum. Catholici vero haec duo in unum conjungunt, tantumque numerant tria primae tabulae praecepta, de quo Deuter. V. In secunda vero tabula scripta fuisse praecepta, quae spectant proximum proximique dilectionem, quae Hebraei numerant sex: conjungunt enim duo ultima praecepta de concupiscentia uxoris et rei alienae, in unum; Catholici vero melius ea dividunt, ac consequenter numerant septem secundae tabulae praecepta. Compendium ergo utriusque tabulae totiusque legis est: «Dilige Deum, et dilige proximum,» uti docet Christus.
31:1
v. 1 « Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens » :
31:2
v. 9 « Ecce, vocavi ex nomine » (Is. 45,3 sq.), nominatim prae ceteris (Vat.), « Beseleel filium Uri », — pro "x Sam. h. 1. et 35,30; 38,92 "n — « filii Hur », fihi Caleb, filii Hesron, filii Phares, filii Iuda (4 Par. 2,3 sqq.; ef. 2,19. 50; 4,1.4), « de tribu Iuda ». An hie Hur idem sit cum altero, cf. quae diximus ad 17,10. 12; 94,14. Nomen Beseleel etiam habes 1 Esdr. 10,30; Uri 1 Esdr. 10,24; 3 Reg. 5,19; Hur 2 Esdr. 3,9; 3 Reg. 4,8. v. 9 « Et implevi eum spiritu Dei », qui se manifestat « 2n sapientia et » in « intelligentia et » in « scientia » — et h. 1. etiam habent Hebr. Sam. Chald. Syr., planius ignorant LXX Vulg. — « in omni opere » , — priora tria nomina vix distinguuntur, et exprimunt scientiae ambitum non in uno alterove, sed in quolibet artis opere —
31:4
v. & « ad excogitandum, quidquid, fabrefieri potest ex auro et argento et aere »,
31:5
v. 5 « marmore et gemmis et diversitate lignorum ». Sed. Hebr. : et in scindendo lapide impletionis (cf. 25,1), « principalis artifex » (Ca?.), semper primus et saepe solus recensetur. Videtur tamen immediate et per se opera perfecisse fabri metallorum, lngni et gemmarum, quibus gratuito addunt LXX textilia. Utrum in his excelluerit Ooliab, an hic Beseleelum etiam iuverit in fabri operibus, nescimus. Unus post Beseleel nomine effertur, ceterisque cum illo operariis praeerat. Depingunt haec apud Hebraeos aevum, quo artifices essent aliqui, sed non multi, simile iis medii aevi temporibus, quibus prudens faber erat rarus atque magus fere a vulgo habebatur.
31:6
v. 6 « Dedique ei socium Ooliab, filium Achisamech, de tribu Dan ». Porro et his duobus viris providi adiutores : « Ef ?n corde omnis eruditi posui sapientiam, ut faciant cuncta, quae praecepi tibi» : v. f « tabernaculum foederis et arcam testimoni et propitiatorium, quod super eam est, et cuncta vasa tabernaculi »,
31:8
v. 8 « mensamque et vasa etus, candelabrum purissimum cum vasis suis, et altaria. thymiamatis »
31:9
v. 9 « et holocausti et omnia vasa eorum, labrum cum basi sua », Hebr. v. 10 : et vestimenta 7Un, vestimenta sacra pro Aaron ete. Expressio '722 *?vn, quae h. l. non est quidem indubiae lectionis, 35,19 et 39,1. 41 adscriptum habet v2 ne», unde patet non agi de operimentis tabernaculi, sed de vestibus Sacerdotum sacris. Versiones aut vocem "41V circumscribunt, aut vertunt, quasi idem sit 7X atque nV. Interpretes praeter coniecturas habent nihil.
31:12
v. 12 « Et locutus est Dominus ad Moysen dicens » :
Cur sequentibus sabbati religio denuo inculcetur, varias varii exco- gitavere rationes. 70s/., Vat. putavere, quod Deus praecedentibus indixerit tabernaculum aliaque ad cultum necessaria conficienda, monere h. l. eum, ne artifices sibi fas putarent pium opus sabbatis producere. Cai., nisus etiam v. 13 voce tantummodo , seu profecto (sabbatum mewm custodite), censuit illud Deum inculcare , dum reliquae leges ceremoniales obstricturae essent Hebraeos nonnisi post terrae sanctae inhae explicationes et effinguntur gratuito, neque satisfaciunt contextui 35,2 sq., ubi Moyses acta cum Deo populo relaturus orditur ab inculcando sabbato : non est haec sane monitio ad artifices directa, neque corollarium variarum legum obligationem definiens. Sabbati lex in cultu mosaico est res omnino primaria. Sabbati sanctitatem Deus in paradiso instituerat, non tamen lege praeceperat, unde factum est, ut gens vix ulla sabbatum observaret. Legi sabbati apud Iudaeos sanciendae praeludebat Deus 16,93; eam instituebat 20,8; inculcabat 23,12 et iterum h. 1. Lex sabbati servandi in toto decalogo est sanctissima, decalogus est omnium legum Moysi datarum summarium, ut bulis. 20,22-23,19 non sunt nisi quorumdam e decem mandatis ulteriores explicationes, quas tum Deus opportunas vel etiam necessarias esse iudicabat. 25,1-31,12 cultum evolvit, cuius radix et summa sabbati lex in decalogo habetur. lam 31,18 Deus tabulas Moysi concessurus tamquam foederis documentum a se profectum irrefragabile, v. 13 sqq. inculeat, quodnam obsequii genus e multis, quae praeceptis populo imposuerat, tamquam potissimum foederis argumentum a populo sibi praestari expostulet : est illud sabbati observatio.
31:13
v. 48 « Loquere filiis Israel, et dices ad eos : Videte, ut sabbatum meum custodiatis , quia signum est inter me et vos in generationibus vestris , wt sciatis, quia ego Dominus , qui sanctifico vos ». Verba repetit Ez. 20,12. Sabbati in paradiso sanctificatio dici potuit signum inter Deum omnesque gentes; sabbatum vero lege in Sinai praeceptum signum est inter Deum solumque populum electum : signum est Deum esse Iahve, eoque nomine specialius Israelis Deum ; signum est Israelitas specialius pertinere ad Deum, cum sabbati observatione a ceteris gentibus discernantur (Bonfr.), a reliquis gentibus esse segregatos (S9/v.) eoque nomine sanctificatos. « Quemadmodum enim notae greges et pecora et legislatori adhaerere docebant » (Theodoret.).
31:14
v. 4& « Custodite sabbatum meum, sanctum est enim vobis » , quia ego pro vobis a reliquis diebus illud segregavi. « Qwi polluerit illud, morte morietur ; quà fecerit in eo opus , peribit anima illius de medio populi sui ». Ineulcata obligatione, ipsa lex rursum enuntiatur
31:15
v. 15 : « Sex diebus facietis opus : in die septimo sabbatum est, requies sancta Domino : omnis , qui fecerit opus in hac die, morietur ».
31:16
v. 16 « Custodiant filii Israel sabbatum, et celebrent illud. in generationibus suis : pactum est sempiternum. » v. 4*1 « inter me et filios Israel, signumque perpeluum » : — ae subiungitur prima sabbati instituendi ratio : « sex enim diebus fecit Dominus coelum et terram , et in septimo die [ab opere] cessavit » et respiravit. Solemniora haec sunt, quam ut solos artifices atüngant. v. 18« Deditque Dominus Moysi, completis huiuscemodi sermonibus in monte Sinai, duas tabulas testimoni lapideas, scriptas. digito Dei ». « Cum tam multa locutus sit Deus, duae tantum tabulae dantur Moysi lapideae : nimirum omnia cetera, quae praecipit Deus, ex illis decem praeceptis, quae duabus tabulis conseripta sunt, pendere intelliguntur ; quomodo haec ipsa rursus decem praecepta ex duobus illis, dilectione sc. Dei et proximi, in quibus tota lex pendet et prophetae » (Aug.). B. Populi superstitio et reconciliatio Ex. 32-34. 1. Jahve simulacro vituli aurei repraesentatus Ex. 32,1-8. Arg. — Populus diuturnae morae pertaesus et in seditionem abrep- tus, ab Aarone divinas sibi imagines confingi postulat, in quibus suam reponat fiduciam. Aaron conflat unum vitulum aureum, simu- summo tripudio celebrata est. Interim Iahve Moysen ad populum remittens eo ipso animum prodit ad 1gnoscendum pronum. Cap. XXXII. Conferenti 24,18 et Deut. 9,11 patet, expletis quadraginta diebus Iahven dimisisse Moysen de monte festine ob populi superstitionem : ergo non diu ante expletos quadraginta dies populus defecit. Eiusmodi defectionum solent esse capita quaedam : capita coniieimus fuisse antiqui ordinis sacerdotes secundum ea, quae in Introd. proponebamus. Movebant illos inveteratae in Moysen invidiae. Acerbe se tulerant 19,94 in laicorum ordinem relegatos, 20,18 sqq. ignoratos, 21,6.10 a sacrificio offerendo divinoque aspectu exclusos. Cur vero misso Aarone non ipsi conflarunt ista simulacra? Erant partes duae, sacerdotes tribus Manasse et levitae contribules Aaronis et Moysis, factiones duae viribus fortasse inter se non ita impares, plurima populi multitudine incerta inter illas fluctuante. Nolebant armis rem dirimere sacerdotes, ne forte a plebeiis levitis iunctis opprimerentur ; clamoribus potius ac minis desiderata exprimere studebant. v. 1 « V?- Surge, fac nobis deos, qui nos praecedant ». Sed quo? « In terram promissam », inquit /ans. : at, siiam non satis fidebant Iahve, neque doret.; et notat Proc., vitulum aureum fuisse « aegyptiacam superstitionem ». Tamen Moyses postea populo neque renuntiatam terram promissam neque petitam Aegyptum obiectat. Ergo dicendum verius, populum illum morae pertaesum, quod columna non moveretur, illud postulasse, ut e montis Sinai deserto in fertiliora tandem loca educeretur. Veri autem simillimum est, eos mox abdicata omni terrae promissae spe in Aegyptum secessuros fuisse. An porro illud ab Aarone petentes a monotheismo 1am defecerant? Negant Tost., Cat., Men. alique, statuentes, licet verbum | praecedant sit numero plurali, populum tamen unicum deum. petere : etenim nomen formae pluralis, unicam tamen rem vel personam exprimens, quandoque adnexum habere verbum etiam numero plurali. Responderi potest, populi verba reapse esse ambigua ef a diversis potuisse diverso sensu usurpari. Sed efficacior praesto est responsio, voce deos illos non expressisse auf numen unum aut numina plura , sed aut simulacrum unum aut simulacra plura, quippe hoc etiam sensu aecepto vox anceps manet. Et crediderim equidem desiderasse sat multos simulacra plura, minime definientes apud se an illa deberent esse unius aviti Dei; diversa quippe virtus diversis etiam eiusdem numinis simulacris tribuebatur. Certe non est ratio adstruendi universum populum (cf. 1 Cor. 10,7) in ?dololatriam esse prolapsum, sed erat peccatum imprimis superstitionis, quod Deo imagines stricte prohibente putaverint, in imagine aliqua divina inesse posse virtutis quidquam ad se lerra Aegypti, ignoramus quid. acciderit » (ef. Act. 1,10). Portentorum in exodo factorum iam non meminerunt (Ca?.), aut ea magicae cuidam eiusdem Moysis virtuti effecta tribuunt, specialem Dei in Moysen providentiam ignorant. Infirmae fidei vir Aaron incertusque, quam partem plebs potissimum sequeretur, fucata prudentia omnia confudit.
31:1
BESELEEL (EBR. BĒṢAL'ĒL, « ALL'OMBRA DI DIO »)
BESELEEL (ebr. Bēṣal'ēl, « all'ombra di Dio »). - Figlio di Uri, della tribù di Giuda, fu il principale artefice (Ex. 31, 1-11; 35, 30-35; 37, 1-38) del Tabernacolo dell'alleanza, e di tutto il mobilio sacro con quanto era destinato al culto, dal crisma e dall'incenso fino all'Arca dell'alleanza. …
TABERNACOLO (TENDA) DI RIUNIONE (EBR. 'ŌHEL, PER LO PIÙ SEGUITO DA MĒ'ĒDH: « T. DA CONVEGNO »)
Dan, che all'uopo furono ripieni di spirito di Dio (Ex. 31, 1-11; 36-38). Dio ne mostrò il modello a Mosè sul Sinai. …
31:2
… Il C. di I Par. 2, 42-55, detto pure Calubi (ibid., 2, 9), si ritiene di solito un antenato di C. a causa della paternità (Hesron) e discendenza diversa e della menzione (ibid., 2, 20) del pronipote Beseleel (v.) artefice del tabernacolo (Ex. 31, 2). Tuttavia F. de Hummelauer ne sostiene l'identità, eliminando come spurio il versetto 2, 20, o supponendo che Beseleel sia stato uno straniero già anziano incorporato poi nella famiglia di C.
31:3
BESELEEL (EBR. BĒṢAL'ĒL, « ALL'OMBRA DI DIO »)
… Fu scelto per tale lavoro da Dio che lo aveva « riempito del suo spirito », dandogli intelligenza e perizia in qualsiasi lavoro artistico in oro, argento, bronzo, pietre prezioso, legno (Ex. 31, 3-5). B. aveva imparato i segreti dell'arte in Egitto. …
I. LA RIVELAZIONE. - Nel Vecchio Testamento si trovano numerosi testi che sembrano riferirsi allo S. S. (Spirito di Jahweh, Spirito di Dio): p. es., in Gen. 1, 2; 41, 38; Ex. 31, 3; Num. 27, 18, e più spesso nei libri profetici, Isaia annunzia l'effusione dello Spirito sul Messia (Is. 41, 1; 42, 1 sgg.; principalmente 11, 1-2, testo divenuto classico per l'enumerazione …
31:7
PROPIZIATORIO (EBR. HAPPŌRETH, SETTANTA ἘΝΑΣΤΉΡΩΝ)
… Di spessore imprecisato, misurava due cubiti e mezzo (= ca. m. 1,31) di lunghezza e uno e mezzo (= m. 0,78) di larghezza (Ex. 25, 17; cf. 26, 34; 30, 6; 31, 7; 37, 6).
31:14
15, 5), per la divinazione, la magia (Lev. 20, 6.27; Deut. 18, 10 sgg.), per la bestemmia (Lev. 24, 14), per la profanazione del sabato (Ex. 31, 14 sg.; Num. 15, 35), per l'indocilità testarda di un figlio verso i suoi genitori (Deut. 21, 21), per la fornicazione di una giovane e per l'adulterio (ibid. 22, 21 sgg.).
VITELLO D'ORO. - Simbolo religioso, che per richiesta degli Israeliti, Aronne (v.) fece costruire presso il Sinai (Ex. 31, 14) durante i 40 giorni in cui Mosè si trattenne sulla vetta (ibid. 24, 18) in comunicazione con Dio. Intorno ad esso il popolo iniziò il culto a carattere naturistico-orgiastico (canti, …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.