Of their owne wordes Iob confuteth his aduersaries, that they haue spoken that which they know not. 13. defendeth his owne innocencie. 22. desiring of God, if he be afflicted for secrete sinnes, that he may know them.
1Behold my eye hath seen all these things, and my ear hath heard them, and I have understood them all.Tutte queste cose l'occhio mio già le vide, e l'orecchio le ascoltò, e ad una ad una io le compresi.BEHOLD mine eie hath seene al these thinges, and mine eare hath heard, & I haue vnderstood euerie thing.Ecce omnia hæc vidit oculus meus, / et audivit auris mea, et intellexi singula. 2According to your knowledge I also know: neither am I inferior to you.Quel che sapete voi io pur lo so, ne sono inferiore a voi.According to your knowledge I also do know: neither am I inferiour to you.Secundum scientiam vestram et ego novi: / nec inferior vestri sum. 3But yet I will speak to the Almighty, and I desire to reason with God.Con tutto questo io parlerò all'Onnipotente, e con Dio bramo discorrerla:But yet I wil speake to the Omnipotent, and I couet to dispute with God.Sed tamen ad Omnipotentem loquar, / et disputare cum Deo cupio: 4Having first shewn that you are forgers of lies, and maintainers of perverse opinions.Facendo prima vedere come voi fabbri siete di menzogne, e sostenitori di false dottrine.First shewing you to be forgers of lying, and mainteyners of peruerse opinions.prius vos ostendens fabricatores mendacii, / et cultores perversorum dogmatum. 5And I wish you would hold your peace, that you might be thought to be wise men.E piacesse a Dio, che steste in silenzio per farvi creder sapienti.And would God ye would hold your peace, that you might be thought to be wise men.Atque utinam taceretis, / ut putaremini esse sapientes. 6Hear ye therefore my reproof, and attend to the judgment of my lips.Udite adunque la mia correzione, e ponete mente alla sentenza, che uscirà dalle mie labbra.Heare ye therfore my correptions, and attend the iudgement of my lippes.Audite ergo correptionem meam, / et judicium labiorum meorum attendite. 7Hath God any need of your lie, that you should speak deceitfully for him?Ha egli forse bisogno Iddio di vostre menzogne, onde per lui parliate con fraude?Hath God neede of your lye, that for him you speake guiles.Numquid Deus indiget vestro mendacio, / ut pro illo loquamini dolos ? 8Do you accept this person, and do you endeavour to judge for God?Forse volete prestargli favore? ovver tentate di patrocinar la causa di Dio?Doe you take his person, and doe you endeuour to iudge for God?numquid faciem ejus accipitis, / et pro Deo judicare nitimini ? 9Or shall it please him, from whom nothing can be concealed? or shall he be deceived as a man, with your deceitful dealings?Sarà egli ciò grato a lui, cui nulla può essere ascoso? o sarà egli deluso, come il sarebbe un uomo, da' vostri inganni?Or shal it please him from whom nothing can be concealed, or shal he be deceiued as a man, with your fraudulent dealings?aut placebit ei quem celare nihil potest ? / aut decipietur, ut homo, vestris fraudulentiis ?
10He shall reprove you, because in secret you accept his person.Egli stesso vi condannerà, perché occultamente cercate il suo favore.He shal reproue you, because in secrete you take his person.Ipse vos arguet, / quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. 11As soon as he shall move himself, he shall trouble you: and his dread shall fall upon you.Tosto che egli si moverà vi porrà in iscompiglio, e co' suoi terrori vi scuoterà.Forth with as he shal moue himself, he shal truble you: and his terrour shal come violently vpon you.Statim ut se commoverit, turbabit vos, / et terror ejus irruet super vos. 12Your remembrance shall be compared to ashes, and your necks shall be brought to clay.La vostra memoria sarà come cenere, si ridurranno in fango le vostre cervici.Your memorie shal be compared to ashes, and your neckes shal be brought into clay.Memoria vestra comparabitur cineri, / et redigentur in lutum cervices vestræ. 13Hold your peace a little while, that I may speak whatsoever my mind shall suggest to me.Tacete un tantino, affinchè io dica tutto quello, che la mente mi suggerisca.Hold your peace a litle while, that I may speake, what soeuer my minde shal prompt me.Tacete paulisper, ut loquar / quodcumque mihi mens suggesserit. 14Why do I tear my flesh with my teeth, and carry my soul in my hands?Per qual motivo mi straccio co' miei denti le carni, e l'anima mia porto nelle mie mani?Why doe I teare my flesh with my teeth, & carie my soule in my handes?Quare lacero carnes meas dentibus meis, / et animam meam porto in manibus meis ? 15Although he should kill me, I will trust in him: but yet I will reprove my ways in his sight.Quand'anche egli mi desse morte, in lui spererò; ma accuserò le opere mie dinanzi a lui.Although he shal kil me, I wil trust in him: but yet I wil reproue my waies in his sight.Etiam si occiderit me, in ipso sperabo: / verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. 16And he shall be my saviour: for no hypocrite shall come before his presence.Ed egli sarà mio Salvatore; perocché non comparirà dinanzi a lui verun degli ipocriti.And he shal be my sauiour: for no hypocrite shal come in his sight.Et ipse erit salvator meus: / non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. 17Hear ye my speech, and receive with your ears hidden truths.Ponete mente alle mie parole, e le orecchie porgete a' miei enimmi.Heare ye my word, and receiue the obscure sayings with your eares.Audite sermonem meum, / et ænigmata percipite auribus vestris. 18If I shall be judged, I know that I shall be found just.Se sarò giudicato, io so, che sarò riconosciuto per giusto.If I shal be iudged, I know that I shal be found iust.Si fuero judicatus, / scio quod justus inveniar.
19Who is he that will plead against me? let him come: why am I consumed holding my peace?Chi è che voglia venir con me in giudizio? venga pure. Perché mi consumo tacendo?What is he that wil be iudged with me? let him come: why am I consumed holding my peace?Quis est qui judicetur mecum ? / veniat: quare tacens consumor ? 20Two things only do not to me, and then from thy face I shall not be hid:Sol due cose non fare a me (o Signore); e allora non mi nasconderò dalla tua faccia:Two things only do not to me, and then shal I not be hid from thy face:Duo tantum ne facias mihi, / et tunc a facie tua non abscondar: 21Withdraw thy hand far from me, and let not thy dread terrify me.Ritira da me la tua mano, e non mi sbigottire co' tuoi terrori.Make thy hand far from me, and let not thy feare terrifie me.manum tuam longe fac a me, / et formido tua non me terreat. 22Call me, and I will answer thee: or else I will speak, and do thou answer me.Interrogami, ed io risponderò; o permetti ch'io parli, e tu rispondimi.Cal me, and I wil answer thee: or els I wil speake, and doe thou answer me.Voca me, et ego respondebo tibi: / aut certe loquar, et tu responde mihi. 23How many are my iniquities and sins? make me know my crimes and offenses.Quante ho io iniquitadi, e peccati? fammi conoscere le mie scelleraggini, e i miei delitti.How great iniquites and sinnes I haue, my wicked deedes and my offences shewe thou me.Quantas habeo iniquitates et peccata ? / scelera mea et delicta ostende mihi. 24Why hidest thou thy face, and thinkest me thy enemy?Perché nascondi il tuo volto, e mi consideri per tuo nimico?Why hidest thou thy face, and thinkest me thine enemy?Cur faciem tuam abscondis, / et arbitraris me inimicum tuum ? 25Against a leaf, that is carried away with the wind, thou shewest thy power, and thou pursuest a dry straw.Contro una foglia, che il vento disperde dimostri la tua possanza, e ad una secca paglia fai guerra:Against the leafe, that is violently taken with the wind, thou shewest thy might, and persecutest drie stuble.Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, / et stipulam siccam persequeris: 26For thou writest bitter things against me, and wilt consume me for the sins of my youth.Perocché amare cose tu scrivi contro di me, e consunto mi vuoi pei peccati di mia adolescenza.For thou writest bitternes against me, and wilt consume me with the sinnes of my youth.scribis enim contra me amaritudines, / et consumere me vis peccatis adolescentiæ meæ. 27Thou hast put my feet in the stocks, and hast observed all my paths, and hast considered the steps of my feet:Mi hai inceppati i piedi, hai notati tutti i miei andamenti, e hai posto mente a tutte le orme de' passi miei:Thou hast put my feete in the stockes, and hast obserued al my pathes, and hast considered the steppes of my feete.Posuisti in nervo pedem meum, / et observasti omnes semitas meas, / et vestigia pedum meorum considerasti:
28Who am to be consumed as rottenness, and as a garment that is motheaten.Di me che debbo ridurmi in putredine, ed essere come una veste rosa dalle tignuole.Who as rottenes am to be consumed, and as a garment, that is eaten of the moth.qui quasi putredo consumendus sum, / et quasi vestimentum quod comeditur a tinea.
13:1
Calmet
All, without your information. (Calmet)
13:3
Reason. Hebrew, "to dispute with, or before God," concerning the matter which we have in hand. He appeals to God, as to the judge of all.
13:4
Calmet
Having. Hebrew, "But ye are sewers of lies." (Calmet)
Septuagint, "unskilful surgeons, (who, instead of sewing up a wound, increase it) and all of you doctors of evil;" vain empirics.
Haydock
Maintainers. Protestants, "ye are all physicians of no value." (Haydock)
13:5
Calmet
Men. Proverbs 17:28. If you had been silent, you might still have had the reputation of wisdom. (Calmet)
13:6
Haydock
Judgment. Hebrew, "pleading" before our common judge. (Haydock)
13:8
Calmet
Accept. Hebrew, "will you not be seized with fear?" Olympiodorus translates, "will you stand in his presence, and dispute with him?" (Calmet)
Haydock
Septuagint, "Are you sent to be judges?" etc., or, do you suppose that you please him by asserting that he punishes me for my sins? (Haydock)
Calmet
Is it thus you hope to gain his favour? (Calmet)
Worthington
He knows the state of my soul best; then I myself: but you are quite in the dark. (Worthington)
13:9
Calmet
Or. Hebrew, "Is it good that he should examine you, would you escape?" (Calmet)
13:10
Haydock
His. Hebrew, "persons." Because you see me afflicted, you infer that I am guilty; and think this mode of judging most honourable to God, whom you wish thus to please. (Haydock)
Haydock
But he stands not in need of lies; (Calmet) and something farther is still to be proved. (Haydock)
Haydock
You judge rashly, as if you designed to please a prince, (Menochius) without examining the cause of the accused. (Haydock)
13:12
Grotius
Necks. Septuagint, "body." Hebrew also, (Haydock) "heights," (Calmet) or "fortifications." (Grotius)
13:13
Haydock
Whatsoever. Hebrew, "come what will." Septuagint, "that my anger may cease." (Haydock)
13:14
Tirinus
Why you seem to ask do I thus eagerly desire to die, (Haydock) as if I were tearing my own flesh, and exposing my soul to danger, (Worthington) like a madman? (Tirinus)
Calmet
Is it not better for me to address myself to God, that he would hasten my departure, than thus to tear my flesh with my teeth? (Calmet)
Haydock
Some have supposed that Job really did so in extreme anguish, (Ven. Bede) the leprosy occasioning such an insupportable irritation. (Haydock)
But the expression insinuates an interior anguish or despair; (Isaias 49:26.) in which sense Pythagoras enjoins, "not to eat the heart."
Hands, in imminent danger of death, Psalm 118:109.
Haydock
St. Gregory explains it in a moral sense: "It is to manifest the intention of the heart by the actions." (Haydock)
13:15
Haydock
In him. Hebrew lu is read, though lo, "not," is written in the Hebrew text. (Haydock)
Amama
Protestants, etc., follow the sense of the Vulgate, and Junius comes to the same, as he reads lo with an interrogation: "Should I not hope in him?" Luther and the Belgic version go astray: "Behold he shall kill me, and I cannot expect," or hope; I am resolved to die: which words indicate "extreme impatience." (Amama)
Haydock
Septuagint, "If the powerful (or Lord) lay [not] hands on me, since it is commenced? No: but I shall speak and arraign [you] before him," etc. The words not and you are thus placed in Grabe's edition. (Haydock)
Calmet
Ways. I do not pretend that I am quite blameless. (Calmet)
Haydock
Protestants, "I will maintain (Marginal note: prove, or argue) mine own ways before him." (Haydock)
Tirinus
I will hope, like Abraham, even against hope, to shew that I am not actuated by despair: yet I will continue to declare my innocence, ver. 16. (Tirinus)
13:16
Calmet
Hypocrite. If I were such, I should not dare to appeal so boldly to his tribunal. (Calmet)
13:17
Calmet
Truths. Literally, "riddles" to you. Hebrew achavathi, (Haydock) means "instructions," etc. (Calmet)
13:18
Worthington
Just. He was in extreme anguish, yet still trusted in God. (Worthington)
13:19
Calmet
Peace. It will be some consolation to explain my reasons. If I am fairly overcome, I shall die with more content. (Calmet)
13:20
Haydock
Only. He makes the same petition to God as [in] Job 9:34., and 33:7. (Haydock)
13:23
Worthington
Offences, which might be hidden to Job himself. (Worthington)
He speaks to God with the freedom which he had requested, desiring to know if he were really guilty, (Calmet) that he might give glory to him, (Haydock) by an humble confession.
13:26
Calmet
Bitter. The judge wrote down the sentence; which he read, or gave to his officer. (Calmet)
Haydock
Youth, for which I thought I had satisfied. (Haydock)
13:27
Menochius
Stocks, in which the person's legs were sometimes stretched to the sixth hole; (Calmet) at other times, the neck was confined. (Menochius)
Some translate the Hebrew, "in the mud," which agrees with the other part of the verse.
Steps. Hebrew and Septuagint, "roots," or ankles, which retained the prints made by the stocks.
13:28
Calmet
Rottenness. Septuagint, "an old vessel," or skin, to contain wine, etc. (Calmet)
Menochius
My condition might excite pity. (Menochius)
13:8
Iobs state of sinne or innocencie was best knowen to God, next to his owne conscience, not at al to his aduersaries, that presumed to iudge therof.
13:15
It semed to his aduersaries that of desperation he would tea• his flesh, and so kil himself, and to be so nere death as if one held his soule in his hand readie to bet it s•l from him.
13:18
He was in extreme anguish, but stil trusted in God.
13:23
He denieth that he is guiltie in conscience but desireth to know of God, if he haue anie hi• sinnes which himself knoweth not.
13:18
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise Concerning Man’s Perfection in Righteousness 24
The same thing is affirmed in another passage, which he has quoted immediately afterwards, as spoken by the same Job: “Behold, I am very near my judgment, and I know that I shall be found righteous.”
13:1
Postquam ostenderat Job quod per experimentum cognosci poterat divinae virtutis excellentia, quasi concludens subdit, Ecce haec omnia vidit oculus meus et audivit; quasi dicat: Effectus prae-
Ostendo igitur quod in Deo sit fortitudo, sapientia et consilium, ultimo ostendit quod in Deo sit intelligentia, quam diximus pertinere ad cognitionem occultorum, quae maxime videntur esse circa ea quae in corde latent. Haec autem Deum cognoscere ostendit per hoc quod in cordibus hominum operatur: et sic occulta cordium, quasi suos effectus cognoscit. Dicit ergo: Qui immutat cor principum populi terrae, quantum scilicet ad voluntatem: unde et Prov. 21, dicitur: Cor regum in manu Domini: quocumque voluerit inclinabit illud. Et licet omnium hominum Deus inclinct voluntates, tamen specialis mentio fit de regibus et principibus, quia eorum voluntates majus pondus habent, utpote quorum voluntates multi sequuntur. Quantum vero ad intellectum, subjun git, Et decipit eos; quod quidem dicitur, non quod in falsitatem eos inducat; sed quia lumen suum eis subtrahit, ne veritatem cognoscant; et eorum rationem obnubilat, ne mala quae proponunt insequenda, vias idoneas invenire possint; unde sequitur, Ut frustra incedant per invium, idest ut procedant per vias non convenientes, quibus ad finem suum pervenire non possint. Contingit autem aliquem errare in agendis dupliciter: uno modo per ignorantiam: et quantum ad hoc dicit: Palpabunt in tenebris et non in luce, ut per tenebras ignorantia, per lucem cognitio designetur. Palpant autem alii qui per ignorantiam ad modum caecorum, dum non considerant nisi quae praesentialiter tangendo sentiunt. Alio modo errant aliqui in agendis propter passiones, quibus eorum ratio ligatur circa particularia, ne universalem cognitionem applicent ad agendum: et quantum ad hoc subdit: Et errare faciat quasi ebrios: sic enim ligatur passione ratio sicut quadam ebrietate.
13:2
dictos, quibus divina fortitudo et sapientia et consilium et intellectus ostenditur, partim visu, partim auditu cognovit: nec in his sensibilibus effectibus mea cognitio requievit, sed ex eis ad intelligentiam veritatis ascendit: unde subdit: Et intellexi singula: quidquid scilicet singuli effectus demonstrant circa divina, vel ejus sapientiam vel intelligentiam vel consilium vel fortitudinem; unde eorum jactantiam exclu dens, qua magnifica de Deo proponendo, se Job praefere videbantur, subdit, Secundum scientiam vestram et ego novi, ea scilicet quae ad Dei magnificentiam pertinent: Nec inferior vestri sum, quasi vel minus vel imperfectus ea cognoverim, vel a vobis modo addidicerim.
13:3
Sed quia Sophar excellentiam divinam proposuerat, ad argumentum Job de eo quod cum Deo disputare moliretur, subjungit: Sed tamen ad omnipotentem loquar; quasi dicat: Quamvis intelligam ex diversis effectibus excellentiam divinae sapientiae et virtutis non minus quam vos, tamen per hoc rationabiliter a meo proposito non mutor, quin Deum alloqui velim, motus cordis mei aperiendo ei, qui est cordium scrutator et judex: et ab eo qui totius veritatis est doctor veritatem exquirendo: unde subdit, Disputare cum Deo cupio: non quidem ut ejus judicia improbare velim, sed ut vestros errores destruam, quibus suppositis sequeretur, quod essem injustus apud Deum: unde subdit: Prius vos ostendens fabricatores mendacii: quia hoc mendacium adinvenierant, quod Job iniquam vitam duxisset.
13:4
In hoc autem mendacium devenerant propter hoc, quod circa fidem, qua Deus colitur, errabant, credentes quod in hac vita tantum fieret meritorum et poenarum retributio; et ideo subdit: Et cultores perversorum dogmatum: quicumque enim a vera cognitione Dei declinant, non Deum, sed sua falsa dogmata colit. Non autem sic intelligendum est quod dicit, Prius vos ostendens, quasi prius in ordine sequentis doctrinae destruucturus sit prava eorum dogmata, et postmodum cum Deo disputaturus: sed quia dum cum Deo disputare intendit, hoc primum est in intentione sua, ut eorum dogmata destruat. Contingit autem quandoque, ut aliqui aliqua probabilia licet falsa proponant; sed dum ea verisimiliter defendere nesciunt aut probare, in loquendo suam insipientiam manifestant: quod amici Job contingebat: et ideo subdit: Atque utinam taceretis, ut putaremini esse sapientes: quia per hoc ipsum quod vestra falsa dogmata inconvenienter defenditis et probatis, vos insipientes esse demonstrant.
13:6
Quia ergo falsa dogmata proponitis, et ad eorum manifestationem inconvenientia media assumitis, ideo correctione indigetis; et hoc est quod concludit, subdens: Audite ergo correctiones meas, quibus vestrum processum corrigam: Et judicium labiorum meorum attendite, quod vestra falsa dogmata condemnet. Primo autem intendit corriger eorum inconvenientem processum; secundo ad eorum falsa dogmata destruenda procedit sub figura divinae dispositionis. Quare enim proponebant bonorum et malorum operum praemia et poenas in hae vita retribui, ad justitiam Dei defendendam jam oportebat quod quaedam mendacia assumerent: cum enim manifestum sit quosdam innocentes et justos in hac vita adversitatibus premi, necesse erat etiam justis imponere crimina ad Dei justitiam defendendam; et sic Job, quem afflicturn videbant, impietatis arguebant.
13:7
Non autem convenienti medio utitur, qui veritatem per mendacia defendit; et ideo dicit: Numquid Deus indiget mendacio vestro? quasi dicat: Numquid necessarium est, quod ad defendendum divinam justitiam mendacia assumantur? Quod enim non potest nisi per mendacia defendi, impossibile est esse verum. Cum autem aliquis contra manifestam veritatem mentiri nititur, cogitur aliquas dolosas et fraudulentas vias adinvenire, ut mendacium aliqua fraude possit colorare; sie et isti cum contra justitiam Job, quae omnibus manifesta erat, mentiri conarentur, quorumdam dolis utebantur, ostendendo scilicet fragilitatem humanam, quae facile labitur in peccatum, et comparando eam ad divinam excellentiam, ut
sic probabilius reputaretur Job iniquum fuisse, quam Deum esse injustum; et ideo subjungit, Ut pro illa loquamini dolos: quia quasi pro Deo dolos loquebantur, dum dolose impietatem ipsi Job imponere nitebantur, ut Deum esse justum defenderent. Pos sent autem dicere se non dolose contra Job aliquid dicere, sed hoc tantum dicere quod putabant. Ostendit ergo Job, quod si hoc verum esset quod a dolositate excusarentur, in aliud vitium labebantur, scilicet in acceptionem personarum, quae justitiam judicantis excludit: est enim personarum acceptio, si aliquis justitiam alicujus, quae apparet, contemnit aut negat propter magnitudinem alterius, licet justitiam ejus cognoscat.
13:8
Si igitur amici Job eum esse iniquum judicabant, videntes in eo justitiam manifestam, hæc sola divinae magnitudinis consideratione, licet intelligere non possent secundum sua dogmata qualiter Job juste puniretur a Deo, in suo judicio quo Job condemnabundant, quasi Dei personam accipere videbantur; et ideo subdit, Numquid faciem ejus accipitis, et pro eo judicare nitimini? quod signanter dicit, quia ille pro aliquo judicare nititur, qui ejus justitiam non cognoscit; et tamen conatur qualescumque vias adinvenire ad hoc quod ejus causam justam esse ostendat.
13:9
Contingit tamen quandoque, quod aliquis alicujus causam fraudulenter defendens, ei placeat, etiam si sit justus: quod esse potest dupliciter: uno modo quia ignorat suam causam esse injustam, unde placet ei quod ab aliquo defendatur; et hoc a Deo excludit dicens: Aut placebit ei, scilicet Deo, quod pro eo injuste judicare nitimini, cum hoc ei non possit esse ignotum: propter quod subdit, Quem celare nihil potest. Aliud quando ille, cujus causa per fraudem defenditur, fraudibus defendentis decipitur, ut ejus defensionem reputet esse justam; et hoc ideo excludit, subdens: Aut decipietur ut homo vestris fraudulentiiis. Sic igitur manifestum est quod divina bonitas et justitia non indiget mendacio ad sui defensionem, quia veritas sine mendacio defendi potest; ex quo etiam patet, quod si positis eorum dogmatibus hoc inconvenientis sequitur, scilicet quod justitia Dei mendacio indigeat ad sui defensionem, manifestum est, dogmata proposita esse falsa. Sed ulterius considerandum est, quod ille qui ad ostendendum Dei justitiam, vel bonitatem mendacio utitur, non solum rem agit qua Deus non indiget, sed etiam hoc ipso contra Deum vadit: cum enim Deus veritas sit, omne autem mendacium veritati contrariatur; quicumque mendacio utitur ad Dei magnificentiam ostendendam, hoc ipso contra Deum agit; et hoc patet manifeste per Apostolum 1 ad Cor. 15, ubi dicit: Invenimur autem et falsi testes Dei, quoniam testimonium diximus adversus Deum quod suscitaverit Christum, quem non resuscitavit, si mortui non resurgunt. Dicere ergo quod Deus mortuum suscitavit, si verum non sit, contra Deum est, quamvis videatur divinae virtutis ostensivum, quia est contra Dei veritatem.
13:10
Sic igitur dum ad Deum defendendum mendacium assumunt, non solum praemium non acquirunt, quasi ei placentes, sed etiam poenam merentur, quasi contra Deum agentes: et ideo subdit, Ipse vos arguet: quoniam in abscondito faciem ejus accipitis; et dicit, In abscondito, quia licet viderentur exterius causam Dei agere, quasi Dei justitiam cognoscentes, tamen in conscientiis eorum hoc erat, quod nesciebant qua justitia Job punitus esset: et sic quantum ad corda eorum absconditam faciem Dei accipiebant, dum ejus justitiam falso defendere nitiebantur. Quomodo autem eos arguet, ostendit subdens, Statim ut se commoverit, turbabit vos: quasi dicat, Vos quia modo adversitatem non patimini, tranquilla mente de Dei justitia disputatis; sed si super vos veniat tribulatio, quam commotionem Dei nominat, eo modo quo puniitio in Scriptura ira Dei nominatur, mens vestra conturbabitur, et praecipue cum in veritate solidata non sit.
13:11
Et quia non alia bona vel mala reputabant nisi hoc tempore, dum a peccatis cavebant, ne mala eis supervenirent, propter solum praesentium timorem malorum Deo servire velle videbantur; et ideo subdit, Et terror ejus irruet super vos; quasi dicat: Illud propter quod tantum
13:13
Postquam Job correxerat amicorum processum, qui mendaciis divinam justitiam nitebantur defendere; nunc procedit ad corum falsa dogmata destruenda sub figura divinae disputationis. Et primo petit audientiam, quasi grandia dicturus, dicens, Tacete paulisper, ut loquar quaecumque mihi mens suggererit. Hoc addit ne forte dicerent: tu inania loqueris, ideo non es audiendus; sed paulisper audire quidquid aliquis loquatur, non est durum: licet hoc addat ad designandum, quod non componendo mendacia vel adinveniendo dolos locuturus sit, sed illud quod habet in mente. Duo autem imposuerant Job ejus amici: scilicet impatientiam et jactantiam; quorum utrumque a se excludit, ne videatur in sequenti disputatione vel ex ira vel ex superbia locuturus. Considerandum est autem, quod impatientia contingit ex tristitia superabundantia non moderatae per rationem; superabundans autem tristitia desperationem inducit; ex desperatione autem contingit, quod homo salutem et corporis et animae parvipendit.
13:14
Ut ergo a se impatientiam excludat, dicit: Quare lacero carnes meas dentibus meis? quasi dicat: Nulla est ratio quare de corporis salute desperem per impatientiam, ad modum eorum qui desperantes de corporali vita, fame oppressi car-
Deum timetis, vobis superveniet, scilicet adversitas praesens: secundum illud quod dicitur Prov. 10: Quod timet impius, veniet super eum. Et quia ipsi vane Job promiserant quod etiam post mortem in memoria hominum remaneret, ipse contrarium eis promittit, quasi eos irridens, dicens: Memoria vestra comparabitur cineri: sicut enim cinis post consumptionem lignorum ad modicum durat, ita fama hominis post mortem cito pertransit: unde expectare famam post mortem vanum videtur. Promiserant etiam ei immunitatem, et reverentiam quandam habendam ad ejus sepulcrum post mortem; sed hoc etiam pro nihilo ducens, contrarium eis promittit, dicens: Et redigetur in lutum cervices vestrae: per cervices eorum potentiam et dignitatem designans: quas dicit esse redigendas in lutum, idest in rem contemptibilem et infirmam.
nes suas comedunt: et iterum: Quare animam meam porto in manibus meis? idest nulla est ratio, quare salutem animae meae parvipendam: illud enim quod in manibus portatur, de facili amittitur: unde videtur quod ejus amissio non multum timeatur: quae enim aliquis amittere timet, diligenter abscondit.
13:15
Et rationem quare nec per impatientiam carnem lacere debet, nec animam in manibus portare, subdit dicens: Etiam si occiderit me, in ipso sperabo: quasi dicat: Non credatis quod propter mala temporalia quae patior, de Deo sperare cessaverim: si enim spes mea esset de Deo propter bona temporalia tantum, cogerer desperare, sicut supra dixerat, Desperavi etc. Sed quia spes mea de Deo est propter bona spiritualia, quae manent post mortem; etiam si me usque ad occasionem afflixerit, spes quam de ipso habeo non cessabit.
13:16
Sed quia inordinata spes in praesumptionem degenerat, propter hoc subdit, Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam; quasi dicat: Non sic spero in ipso quasi ab ipso liberandus, etsi in peccatis perseveravero; sed quia me liberabit si peccata mea reprehendero; et hoc est quod subditur: Et ipse erit salvator meus, scilicet si peccata mea mihi displicuerint. Quare autem salvat eos qui in conspectu ejus suas vias arguunt, ostendit subdens: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrisia, idest simulator; qui cum sit iniquus, se tamen justum profitetur, et vias suas non arguit coram Deo; unde non veniet in conspectu ejus, ut videat ipsum Deum, in quo ultima salus hominis consistit, sicut infra magis exponet; veniet tamen in conspectu ejus, quasi ab eo judicandus. Sic igitur non solum impatientiae a se excludit, sed etiam praesumptionem innocentiae, dum profitetur quod vias suas arguit coram Deo, ut sic omnis amicorum calumnia cesset. Deinde ingressurus disputationem, primo reddit auditores attentes; secundo modum suae disputationis determinat, ibi, Quis est etc. Primo suam disputationem ingreditur: Duo tantum ne facias etc.
13:17
Reddit autem auditores attentes dupliciter: uno quidem modo per occultationem dicendorum: cum enim ea quae dicenda sunt, difficulta profiterur, auditorés attentiores redduntur; unde dicit: Audite sermonem meum, et aenigmata percipite auribus vestris.
13:18
Aenigma dicitur sermo obscurus, qui aliquid praetendit in superficie, et aliquid interius significat; unde subdit: Si fuero judicatus, scio quod justus inveniar: quod non dicit de justitia vitae, cum supra dixerat, Vias meas in conspectu ejus arguam; sed de veritate doctrinae, de qua quasi in judicio contendebatur. Ille autem in judicio invenitur justus, pro quo sententia fertur; unde cum aliquis in disputando verum dicere demonstratur, quasi in judicio justus invenitur.
13:19
Postquam ergo auditores reddidit attentes, modum disputationis suae determinat: vult enim disputare quasi cum aliquo contendens: et hoc est quod subdit: Quis est qui judicetur mecum? idest cum quo de veritate disputem, Veniat, idest ad disputandum accedat. Causam autem quare de veritate disputare intendat, subdit dicens; Quare tacens consumor? homo enim per decursum praesentis vitae paulatim consumitur, et praecipue cum est infirmitatis subjectus, sicut erat Job. Tacens autem consumitur, qui sic praesentem vitam decurrit, quod tamen suae sapientiae per doctrinam nullum vestigium relinquit. Ne ergo Job hoc pateretur, disposuit non tacere de veritate, ut consumptus corpore post mortem viveret in sua doctrina. Vel potest hoc ad aliam intentionem referri: cum enim aliquis dolorem quem in corde patitur, exterius exprimit, quodammodo ejus animus mitigatur; sed taceendo interius magis a dolore angustiatur, et quodammodo sua taciturnitate consumitur. Quia ergo disputatorem petierat dicens: Quis est qui judicetur mecum? et supra dixerat, Disputare cum Deo cupio: ex nunc loquitur quasi Deum habens praesentem, et cum eo disputans. Videbatur autem disputatio hominis ad Deum esse indebita propter excellentiam qua Deus hominem excellit.
13:20
Sed considerandum est, quod veritas ex diversitate personarum non variatur; unde cum aliquis veritatem loquitur, vincit non potest, cum quocumque disputet; certus autem erat Job, quod veritatem loquebatur sibi a Deo per donum fidei et sapientiae inspiratam; unde de veritate non diffidens, petebat se divina fortitudine non premi, neque per mala praesentialiter illata, neque per timorem inferendorum: et hoc est quod dicit: Duo tantum ne facias mihi; et tunc a facie tua non abscondar, idest non timebo teum disputare: timentes enim se abscondere solent a facie eorum quos timent.
13:21
Quae autem sint ista duo ostendit subdens: Manum tuam longe fac a me, idest non me percutias per flagella praesentia: Et formido tua non me terreat, quantum ad flagella futura: his enim duobus modis potest impediri homo ne etiam veritatem quam certissime novit, disputando defendere possit, dum vel molestatur in corpore, vel solicitatur in anima timore, aut aliqua alia passione. Est autem disputatio inter duas personas, scilicet opponentem et respondentem.
13:22
Ingrediens ergo disputationem cum Deo, dat ei optionem utramlibet personam eligendi, vel oppositoris vel respondenti; unde dicit, Voca me, et ego respondebo tibi; quasi dicat, objicias, et respondebo. Aut certe loquar, objiciendo: Et responde mihi. Hoc autem dicit aenigmaticè, ostendendo paratum se esse ad utrumque: sive ad defendendum veritatem quam profitetur, sive ad impugnandum quod con-
tra veritatem diceretur. Primo autem Deo dat personam oppositoris. Secundo respondent Job ad illa quae sibi possent responderi, ibi, Cur faciem tuam abscondis?
13:23
Ad primum ergo dicit, Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea atque delicta ostende mihi. Ubi considerandum est, quod amici Job, quasi causam Dei agentes, contra Job disputare videbantur, secundum illud quod supra dixit, Numquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Amici autem Job hoc contra ipsum opponébant, quod pro peccatis suis punitus erat. Hoc igitur sibi a Deo objiciendum expetit dicens, Quantas habeo iniquitates et peccata: scelera mea atque delicta ostende mihi; quasi dicit: Si sic quod pro peccatis meis me affligis, ut amici mei pro te loqui conantes calumniantur, peto, ut mihi ostendas pro quibus peccatis tam graviter me affligis; unde non dicit, quas habeo iniquitates, sed quantas; quia si non est alia ratio adversitatum praesentium quam peccata hominum, ut amici Job opinabantur, necesse est maxima peccata esse, quae maximis afflictionibus puniuntur. Peccatorum autem quaedam sunt commissa, quae contra praecepta legis negativa fiunt: quaedam omissa, quibus praecepta affirmativa negliguntur. Committitur autem aliquod contra praeceptum legis tripliciter: uno modo quia est in nocumentum proximi, ut furtum, homicidium et hujusmodi, quae proprie iniquitates dicuntur: quia aequitati justitiae, quae est ad alterum, contrariantur. Alio modo, secundum quod homo peccat in seipso per deordinationem sui actus, ut apparet in peccatis praecipue gulæ et luxuriæ: et hæc dicuntur peccata, quasi deordinationes quaedam hominis. Tertio modo committuntur aliqua directe contra Deum, ut blasphemiae, sacrilegium. et hujusmodi: et hæc propter suigravitatem scelera dicuntur; omissiones autem proprie denominantur delicta.
Deinde quasi tacente eo, cui partes opponendis dederat, ipse patres objicientis assumit, et inquiret de causis suae punitionis.
13:24
Et primo, quia posset aliquis dicere, quod Deus eum punivit quasi inimicum; et hanc causam excludit, dicens: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? Iniquum enim videtur, quod aliquis alium sibi inimicum arbitretur absque causa. Causa autem inimicitiae conveniens esse non potest nisi offensa. Tune igitur manifestum est quod Deus hominem inimicum sibi arbitratrur, quando ejus peccata manifestantur. Petiverat autem Job sibi ostendi sua peccata, nec erant ei ostensa. Non ergo apparebat ratio quare Deus sibi ini-micaretur: hoc est quod insinuat dicens, Cur faciem tuam abscondis? quasi latenter et ex ratione occulta eum odio habens: facies enim hominis odientis aperta est, quando rationem sui odii non occultat.
13:25
Secundo, quia posset aliquis dicere quod Deus eum punivit ut in ipso ostenderet suam potentiam: hanc etiam causam excludit dicens, Contra folium quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam: non enim conveniens est, quod aliquis fortissimus suam potentiam velit ostendere in re debilissima. Comparatur autem humana conditio folio quod vento rapitur, quia et in seipso homo fragilis est et infirmus, sicut folium quod de facili cadit, et nihilominus decursus temporis et varietate fortunae ducitur ut folium vento; unde videtur inconvenienter dici quod Deus ad hoc solum aliquem hominem puniat, quod in eo suam potentiam ostendat. Tertio ergo posset dicere, quod Deus punivit eum propter peccata, quae in sua juventute commisit: et hoc etiam excludit dicens, Et stipulam siccum persequeris? scribis enim contra me amaritudines, et consumere me vis peccatis adolescentiae meae. Homo enim in juventute comparatur herbæ virenti, sed in senectute comparatur quasi stipulæ siccae. Idem ergo videtur hominem punire in senectute pro peccatis adolescentiae, ac si aliquis pro defectu herbæ virentis desaeviret in stipulam.
13:26
Sed considerandum est, quod in hac inquisitione ab hac sententia non recedit, quod adversitates hominum ex divino judicio inferuntur: ad quod significandum dicit, Scribis contra me amaritudines, ac si amaritudines, idest adversitates hominum, ex scriptura divinæ sententiæ procedant.
13:27
Quarto, quia posset aliquis dicere, quod licet Job gravia peccata non commiserit, tamen aliqua peccata commisit, sine quibus praesens vita non agitur, et pro his se punitus est; hoc etiam excludit dicens, Posuisti in nervo pedem meum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pedum meorum considerasti: qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Ubi considerandum est, quod illi qui ponuntur in carceris nervo, sic ligantur quod a nervo diverte non possunt. Sicut autem pes hominis constringitur nervo, ita processus hominis constringitur lege divinæ justitiæ, a qua diverte non licet: et hoc est quod dicit, Posuisti in nervo pedem meum. Ad divinam autem justitiam pertinet, ut facta hominum discutiât, non solum quid unusquisque faciat, sed etiam quo animo vel quo fine: et ideo dicit, Observasti omnes semitas meas quantum ad facta: Et vestigia pedum meorum considerasti, quantum ad effectum facientis, vel etiam quantum ad quascumque circumstantias operis.
13:28
Irrationabile autem videtur, quod Deus tantam diligentiam de actibus hominum habeat, si totaliter esse desinunt per corporis mortem: quæ quidem quandoque est naturalis, quandoque autem violenta: unde de utraque subjungit dicens: Qui quasi putredo consumendus sum, quantum ad mortem naturalem: Et sicut vestimentum quod comeditur a tinea, quantum ad mortem violentam: ac si dicat: si sicut amici mei suspicantur, non est alia vita nisi praesens, quam homo amittit vel per modum putredinis, vel per modum succisionis, irrationabile videretur, quod Deus tanta distinctione de actibus hominum curam haberet, ut etiam pro minimis peccatis et negligentiiis hominem puniret. Et quia hoc quod ultimo dictum est, magnum vim praestat ad inquisitionem veritatis, circa hanc potentiam manifestandam magis insistit; et quod de se singulariter dixerat, generaliter ad totum humanum genus reducit: ubi primo exponit fragilitatem humanae conditionis, et quantum ad originem cum dicit.
13:2
v. 2 « secundum scientiam vestram et ego novi, nec inferior vestri sum » ; — cf. 12,3 ; concludit hanc partem, uti inceperat; repetitio sane efficax post longam et insignem argumentationem. Triumphantis in morem hanc contra amicos disputationis parlem absolvit; minus dicit, plus intelligi vult.
13:3
v. 3 « Sed tamen ad Omnipotentem loquar et disputare cum Deo cupio »; — ab amicis enim impius habetur, illos videt in sua sententia. obstinatos, unde ad Deum confugere, coram Deo suam agere causam, a Deo innocentiae testimonium accipere simulque rationem, cur affligatur, discere desiderat. Bene Men.:« quiaa vobis doceri nihil possum, ideo cùm Deo disceptare cupio, ut ab illo audiam, quod mortalium nemo docere potest ». Dum vero haec dicit, indicat sibi molestam esse disputationem cum contentiosis hominibus, et veram exoptans scire causam recordatur, quam falsam et iniuriosam amici attulerint, qui insuper Dei causam se defendere glorientur. Unde aptissime ad animi affectionem fluit concitata haec cum amicis expostulatio, quam abrupte ex hebr. subdit v. & vos vero fabricatores mendacii, medici nihili (inepti, inutiles prorsus) omnes vos (cf. Mar. Pin. Cord. Cod. Maw. Vav. Calm.) i. e. ratiocinaliones proferunt mendaciis compositas; consolatores sunt molestissimi, qui malis minime medentur, immo ea augent. Sensum reddidit S. Her. fere periphrastice « prius vos ostendens fabricatores mendacii et cultores perversorum dogmatum » !. LXX et vet. lat. : vos autem estis medici iniqui et curatores malorum; ad quod bene Did.: « iniquus (žðtxos) est medicus, qui aegris praeter salutaria alia remedia adhibet; ixcai xaxóv de iis fortasse dicit quia magna de se praesumpserint, quasi aliorum adversis casibus mederi possent »; lobo quippe suaserunt, ut agat poenitentiam, si velit prospere agere, quod remedium inutile pro se ab imperitis commendari medicis non sine eorum irrisione asserit. Quare cum sarcasmo pergit:
Amicorum opinio de «na malorum causa prostrata iacet. Veram illorum causam, qua etiam explicetur, cur pii et innocentes affligantur, lobus nosse desiderat; quare disceptationenr iam exoptat. cum Deo;
13:5
v. 5 « atque utinam taceretis ut putaremani esse sapientes »! — hebr. in ultimo membro et foret vobis sapientiae, silentium vobis verteretur sapientiae, pro sapientia vobis esset, secundum illud Prov. 17, 28 stultus quoque, si tacuerit, sapiens reputabitur; et si compresserit labia sua, intelligens (cf. Malv. Mar. Men. Cord.). Bene rem perpendit Cord.: « amicorum in loquendo imprudentiam et imperitiam taxat: stulte enim amicum luctu et moerore oppressum verbis exulcerabant; stulte de ira et stomacho Dei erga impios prolixe disserebant apud eum qui gravissimis miseriis urgebatur, cum potius, ne ad desperationem eum adigerent, sed aliquo modo levarent, de disciplina et castigatione agerent, qua Deus omnem filium quem recipit coercet ». Reprehensionem a se iure fieri, in subsequentibus ostensurus, iam eos, ut altente audiant, invitat
13:6
v. 6 « audite ergo correptionem meam et iudicium labiorum meorum attendite »! — hebr. contentiones, i. e. obiurgationes labiorum meorum attendite (cf. Mal. Mar. Ros. Del.) ? Iam sequitur obiurgatio
13:7
v. 7 « numquid Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loguamini dolos »? — ex hebr. num pro Deo iniqua loguemint et pro eo loquemini fraudem? i. e. num in favorem Dei, ad eius causam tutandam, mendaciis uti vultis, an tali defensione, quae falsis opinionibus nitatur, Dei administrationem vindicare et commendare vobis est in animo? i. e. ita, ut mihi iniustitiae et impietatis calumniam impingatis? « Illi scil. ut iniustitiae suspicionem a Deo amolirentur, mendacium et dolos concinnabant sceleris Iobum arguendo, quo Dei bonitatem defenderent » (Cord.). Quare illos partium studio abripi dicit
13:8
v. 8 « numquid faciem eius accipttis et pro Deo iudicare nitimini »? — faciem accipere, personam respicere est non ex veritate et aequitate ferre sententiam sed ex qualitate personae, ut ei causa adiudicetur, quia honoratior et potentior est, etsi nullo iuris titulo potiatur. Optime germanice dicimus : wollt ihr für Gott parteiisch sein? et vultisne vos pro eo litigare, quasi eius causa vestro indigeret patrocinio *? Num tale iudicium ei gratum esse potest, qui personarum acceptionem in iudicio reprobat? num non Deo quam maxime contumeliosum, corrupto iudicio eius partes agere (cf. Cord.)? Iteratis quaestionibus Iobus rei indignitatem efferre vult amicosque, ut ab instituto desistant, inducere. Unde etiam minas addit, cum talis defensio Deo odiosa esse debeat. Quare
13:9
v. 9 « aut placebit ei, quem celare nihil potest »? —i. e. num Deo, quem nibil potest latere, talis defensio placebit? Minime. Sensum potius reddidit Hier. quam verba. Estenim in hebr. num bonum (i. e. vobisne proderit), sč vos ezploraverit? i.e. inquirit cordium arcana °; videt, contentione et temeritate atque iudicii praecipitantia male vos in me animatos talia loqui (Pin.). Neque poterunt Deum fallere, unde mendacium et cordis et iudicii temeritatem et impietatem non possunt coram Deo cohoneslare, « aut decipietur ut homo vestris fraudulentiis » ? — bene sensum S. Hier. expressit. In hebr. ad verbum : num sicut decipere ? hominem, decipietis eum? Responsum minis plenum ipse cum emphasi subiungit
13:10
v. 10 « zpse vos arguet, quoniam in abscondito faciem eius accipitis » ; — hebr. increpando increpabit vos (puniet); apposite scribit Cord.: « in abscon- 1. Quare vix opus est cum B. in textum inserere cum fraude; multo minus in priore membro addi debet cum mendacio, cum faciem accipere iam arguat rem non agi sinceram. 2. Cum hebr. concordant LXX et vet. lat. : optimum erit (xayòv yàg), si discusserit vos? dito faciem Domini accipiunt, quia externo sermone humanis sensibus aequitatem obiiciunt, dum simulant se in iudicando nihil praeter veritatem inquirere, neque ab integritate vel benevolentia dimoveri, vel odio transverti, neque parti alteri sic patrocinari, ut alteram prodant et oppugnent. Hoc illi summo studio se facere simulabant, cum interim multa confingerent, quae Iobi causam mirum in sodium aggravarent... Certe tot mendacia et errores adversus Iobum...fingi minime potuissent, nisi ab illo qui potentioris alicuius faciem respiceret ac revereretur...; pro Dei victoria in plurima adversus Iobum mendacia proruperunt neque rectam sententiam pronuntiarunt ». Quia non norunt nisi Deum ?ustum, ut hunc tueantur, iniuste in Iobum agunt. Huius autem iniustitiae, etsi pro Deo suscepta sit, poenas illos daturos lobus praedicit
13:11
v. 41 « statim ut se commoverit turbabit vos et terror eius irruet super vos »; —i. e. modo quidem tacere videtur Deus, at non semper silebit aut quasi ignorabit quae male agitis; subito se ipsum ad vindictam et poenam exigendam suscitabit, tunc vos terrore tudo ' eius vos conturbabit (cf. Pin. Malv. Mar. Vav. Cod. Calm.)? Vindictam minatur numinis celsissimi, quod ita se defendi mendacio non vult. Quare statim secundum textum lat. supplicium denuntiat
13:12
v. 12 « memoria vestra comparabitur cineri et redigentur in lutum cervices vestrae »; — id minatur quod superbis est molestissimum, deletum iri eorum memoriam, fore, ut nomen eorum aestimetur tanti, quanti cinis esti. e. iri proculcatum, pulvere sepultum et ipsa eorum capita superbe erecta fore, ut conculcentur; « ut lutum calcabimini » (Men.) Verum textus hebr. accurate est vertendus : adagia vestra (melius argumentationes, ad literam: eure Gedenksprüche) sunt proverbia cineris (similitudines cineris) et propugnaculis luti (similia sunt) propugnacula vestra *; similia iam indicant Vat. Mar. Malv. Calm. et haec iure a recentioribus adoptantur. Proinde argumentationes et ratiocinia amicorum quo loco habeat, Iobus intrepide profitetur triumphantis in morem, qui sua innocentia fretus intime sibi conscius est, illorum arguendi modum de origine suarum calamitatum vanum esse et inanem. 1. S. Hier. sine dubio *rwiy infinitivum —elevare se accepit temporis particula suppleta. Simplicius substantivum ptr intelligitur — infra 31, 23 pondus vertit; Hab 1, 7 onus — et ob formam verbi fem. !n| debet intelligi. 3. 33 tergum (unde « cervices vestrae » in vulg.), id quod eminet, cumulus, tumulus. / Se posse innocentiam suam coram Deo tueri 13, 13-21. è AMICUS Amicis ita reieetis id denuo asserere aggreditur, quod ei adeo cordi est, seil. se pati innocentem. Unde regreditur ad v. 3 et postulat, ne hane suam eum Deo disceptationem interrumpant
13:13
v. 43 « Taecete paulisper ut loquar quodcumque mihi mens suggesserit » ; —secun- E> [> ` ~ LI dum hebr. profitetur se quocumque suo periculo libere velle querelis frena laxare. Phrasin hebr. ef transierit super me quid, i. e. quidquid super me venerit, interguetatus est S. Hier. hoc sensu : quidquid mihi in mentem venerit, forte memor similis sententiae T, 11; 9, 33; vult sc. querelis suis habenas laxare, et dolori satisfacere seseque exonerare (Cord.); id quod eliam a LXX et vet. lat. indicatur, cum vertant e£ requieseama ab ira, quasi dicat : sinite, exhalem dolorem acrem, ne mei caram geratis, an mens pia vel impia suggerat (Cord.). Verum iam latini interpretes phrasin hebr. proprie aliquid aliud dicere indicaruni: obuuuéeseite a me (i. e. tacete et desistite a me; constructio est quam vocant pruegneniem; uti ls. åt, l taceant ad me i. e. sileant et ad me advertant animum) et aguar ego et transeat super me quidvis i. e. quidquid mihi eveniat, quocumque meo periculo, quidquid tandem mali mihi sit eventurum, etsi maiores poenas kere debeam (cf. Pim. Cod. Cord. Male- Mar. Vav. Calm. et recentiores). Idem Chald. et transeat * super me aliquid (i. e. quidquid fuerit). Tia seil. magna cum emphasi suam de innocentia persuasionem pandit et ex amicorum mente addit : etsi hac mea contentione maiorem ac graviorem numinis irati vindictam mihi attraham; illi enim in una poeuitentia et humili sceleris confessione levamen pro Iobo esse repositum, iterato et firmiter asseruerunt (cf. 5, 17; 8, 5 ; 11, 14) et querelis auctum iri poenam (cf. 3, 2; 8, 20; 11, 4-6. 12. 20) non obseure innuerunt. Insuper ipse lobus Deum secum agere maiori qua- - dam severitate profitetur (cf. 7, 20; 9, 17-21; 10, 13-16) opinatus, minorum etiam naevorum rationem haberi et exigi apud Deum stricüssimam (ef, 9, 20. 21, 30-32) ; quare facile intelligitur, eur in liberiore et acerbiore sermone, quo tamen uti eut ob animi amaritudinem et adversariorum contumaciam, periculum apprehendat, ne maiorem poenam ineurrat, quam tamen animi quadam audacia spernit, ut uni satisfaciat desiderio, suam eum omni pondere innocentiam omni modo ceram amieis palam proclamandi et vindicandi. Post tale exordium res ipsa postulare videtur, prout bene advertit Pin., ut iam nunc laxatis orationis habenis liberius loqui incipiat. Quare hie querelas inchoare dicendus est (cf. Mar. Vav.). Haec explicatio v. Lë quam optime et verbis et contextui congruit; v. 14 «quare l. Syrus tempus praet. exprimit : et loquar omne, quod transiit super me. me ms 108 13,. 14-15 lacero carnes meas dentibus meis et animam meam porto in manibus meis »? — i. e. quae. est culpa mea, qua tabefio, dolore excrucior, me ipsum quasi per dolorem et luctum discerpem, cur vitae periculo sum expositus, morti proximus (cf. Cord. Tir.)? Iste sensus fluit etiam ex textu hebr. : propter quid * feram carnem meam in dentibus meis et ammam meam ponam in manibus meis? Ultima phrasis saepe occurrit (cf. 1 Reg. 19, 5; 28, 21. Ps. 118; 109) neque ab ullo eius sensus in dubium vocatur; est enim vitae se periculo exponere, in vitae discrimine versari, vitam habere periculo expositam « quod enim in manu portatur, facile excidit, facile etiam diripi potest » (Pin. Cord. Vav.), vel ut iam S. Hier. explanat : « quotidie periclitor et quasi in manibus meis sanguinem meum porto » (ep. 106; Migne t. 22 c. 865). Prior quidem phrasis nullibi occurrit, sed certe est etiam proverbialis et, cum in hae quaestione duo membra sub una interrogationis particula simplici et inter se coniuncta sint, merito inter se fere parallela, censeri possunt. Nam quod aliqui volunt, carnem in dentibus ferre esse idem ac carnem periculo eripere (— similitudine deprompta a lupo, qui, ne praeda ei eripiatur, eam ore et dentibus secum aufert [?] cf. Hirz. Del. —), vel vitae conservationi studere, vix credibile videtur, cum praesertim hoc loco talis et tanta oppositio inter utrumque membrum simplici et exprimeretur; esset enim tunc sensus : ad quid vitam conservare studeam ? immo ad quaevis pericula illam volo proiectam! At, ut monui, et non est neque immo potius, neque e contra. Alii (Ros. W.) ma-9y praecedenti ma arcte adnectentes vertunt super quidquid fuerit i. e. super quocumque landem eventu, quodcumque tandem mihi evenerit. Sed primo ma75y ubique significat quare, quamobrem, neque licet particulam adeo frequentem et notam inusitato prorsus significatu accipere; dein, etsi liceret, quid quaeso sani sensus habes in hac sententia : quodcumque tandem mihi evenerit, proiecta audacia volo vitam periculo exponere? annon idem est ac si diceres : etiam cum vitae periculo volo vitam periculo exponere — praeclara, puto, sententia! Alii demum censent, phrasin latinam esse praeoccupationem quandam, qua doceat amicos, non esse cur de ipso metuant quasi desperante, ac si diceret : cur me ipsum in rabiem abiens consumerem, cur me demum praesentissimo periculo obiicerem (cf. S. Thom. Caiet. Pin. Malv.)? Sed haec explanatio excluditur v. 13, neque potest ad textum hebr. et ad subsequentia adaptari. © Querelis igitur hac quaestione inceptis apposite pergitin textu hebr. ecce occidet me vel : si occidet me, ad eum aspirabo (i. e. Deo si me occidet cum desiderio obviam feror, quia mortem oxoptat, qua ex cruciatu liberetur, et mortem sibi proxime instare opinatur, cf. 3, 11- 23; 6, 9; 7, 16. 21; 10, 20) verum vias meas coram ipso defendam i. e. id unum vult adhuc ante mortem, innocentiam suam coram Deo asserere et affirmare, se non mori mortem impii *. Eodem modo etiam textus lat. explicari potest et debet
13:15
v. 15 « etiam si occiderit me, in ipso sperabo; verumtamen vias meas in conspectu eius arguam »; — video sane Deum mihi certissimam mortem infligere (Pin.) et in talem praecise spéro, talem exopto; non recusat mori ; id expetit, quare etiam Deum qui eum morte afficiat, desiderio amplectitur; verum vitam suam probam fuisse coram Deo probare se velle asserit. Et hoc ipsum conscientiae suae testimonium, haec est saluti, i. e. debet sufficere ad eum ab accusationibus liberandum, expostulare auderet. Ita textus hebr. iam hoc mihi in salutem, quia ad eum impius non accedet, i. e. non audebit tali provocatione ad Deum accedere. * Ín vulgata lectione
13:16
v. 16 « et ipse erit salvator meus »; — haec spes et fiducia victoriae tandem obtinendae firmius exprimitur ; illam autem inniti fatetur conscientiae testimonio « non enim veniet in conspectu eius omnis hypocrita »; —i. e. ut bene Vav.: « cum non ausit eius in conspectum venire homo nequam atque improbus, audeo ego conscientia optimae mentis fretus sistere me illi et apparere coram ». Cum innocentiae assertio adeo sit contra praeiudicatas amicorum opiniones et proinde Iobus merito timeat, ne sermonem ipsius fastidiant vel audire prorsus renuant, denuo eos exhortando compellat
13:17
v. 17 « audite sermonem meum et aenigmata percipite auribus vestris »/ — in hebr. magna cum emphasi: audite audiendo (i. e. sedulo, attente) sermonem. meum et declaratio mea (si) in auribus vestris! Bene in vulg. aenigmata dicuntur, quia lobi propositio (pati scil. se innocentem) illorum captum penitus superat sicut aenigma quod solvi nequeat. Quare inviti quasi sunt auditores qui mentem suam lobi expositioni occludant. Talibus autem unam eandemque rem necesse est iterum iterumque oceinere et omni assertionis pondere proponere. Ex parte Iobi repetita declaratio, quam firmiter ea menti ipsius insi deat, ostendit. Ita vis percipitur
13:18
v. 48 « sz fuero iudicatus, scio, quod iustus inveniar », — in hebr. magis nervose et concitate: ecce, age, instruxi iudicium (causam), scio, quod ego iustificabor (causam evincam, iustus apparebo et declarabor). Desiderat scil. litem instruere : « si recte riteque accedere permittar ad me tuendum, si ex ordine causam meam dixero, si servata iudiciorum lege et consuetudine audiar, scio me iri absolutum » (Pzn.). Quae in textu lat. sequuntur, animi hanc securitatem. et desiderium mirifice produnt
13:19
v. 19 « quis est qui iudicetur mecum? veniat ! quare tacens consumor »? — veniat tandem, qui litem et criminis accusationem sit intenturus (Pzn.); appareat, qui mecum iudicio contendat! Deum. scil. invocat, ut ei rationem reddat, cur adeo affligatur. Taedet eum diutius exspectare ; cur moriar, antequam causam dixero? Reorum est et male sibi consciorum tacitos sisti coram iudice, tacitos mortis poenam subire ; non ita vult Iobus, sed innocentiae declarationem, quam amici oppugnant, coram divino tribunali affirmare. Eandem animi securitatem alio modo prae se fert textus hebr. quis iste, qui disceptet * contra me (i. e. me convincat, me sontem possit probare)? quia tunc tacebo et exspirabo; tunc volo lubens lacere et animum exhalare, si quis me criminis reum ostendat. Deum appellat, ut, si possit, contra eum in iudicio appareat ; Deum compellari patet ex v. 20. « Rem auspicaturus precatur Deum, ut dolorem et formidinem extenuet, cum sit perspicuum, duos hos affectus et discursum intellectus et verborum prolationem intereipere » (Cord.). Unde
13:20
v. 20 « duo tantum ne facias mihi et tunc a facie tua non abscondar :
13:21
v. 24 manum tuam longe fac a me et formido tua non me terreat »! — cf. 9, 3^; manus Dei est plaga gravis qua a Deo affligitur; formido Dei est terror maiestatis illius et sanctitatis immensitas, cuius comparatione; nemo est iustus; postulat, ut communi hominum norma et conditione iudicium instituatur; quod si fiat, profitetur se intrepide coram Deo suam causam defensurum.
13:22
v. 22 « Voca me et ego respondebo tibi; aut certeloquar et tu responde mihi »! — i. e. « Deo optionem dat, ut sibi vel actoris vel rei partes sumat » (Malv.) « sive velit contra eum obiicere ipso respondente, sive respondere Iobo obiiciente » (Men.). Haecipsa optio, quam Deo proponit, conscientiae testimonium egregium confirmat, cum ex eo solo proficisci possit. Actor et expostulans vocat, loguttur ; reus et defendens respondet. Modestius quidem lobus 9, 15 sentire videtur, attamen nune coram amicis suam asserere studet et tueri 188 105443.,92598 ^^. ^ d integritatem. Apposite enim notat O/.: « pluribus suam fiduciam in Deum manifestam reddit, ut hac ratione amicos ad veram de se opinionem alliciat. Quod enim calamitates minui sibi et levari suppliciter oraverit et absque metu Deum allocutus fuerit, et iudicio. cum eo contenderit, iustum eum esse evidenter ob oculos ponit ». Fere mora aliqua facta, cum Deus non in arenam descendat, ipse Iobus expostulationem orditur
Conditione litis proposita ipsam disceptationem inducere studet Deum precatus
13:23
v. 23 « quantas habeo iniquitates. et peccata? scelera mea et delicta ostende mthi »! — bene Malv. : « propositio summa et veluti status totius causae his duobus versibus proponitur, quia Iob assumpta actoris persona cum Deo expostulaus se tam bene sibi conscium esse ostendit, ut non possit statuere cum animo suo, se propter peccata sua tam graviter flagellari : ac proinde, si quid eiusmodi est (cuius se nescium profitetur), exponi sibi a Deo postulat ». Fiducia fretus fore, ut Deus non possit ei scelera ostendere (secundum consuetam iuslitiae normam), in haec verba prorumpit. Quare denuo calamitate sua tamquam re inexplicabili pulsatur; unde avide causam scire expetens interrogat
13:24
v. 24 « cur faciem tuam abscondis et arbitraris me inimicum tuum »? — cur favorem, gratiam mihi subtrahis et in me tamquam tuum inimicum indignationem et supplicia effundis, me ut inimicum tractans? Vultus Dei vel lumen vultus Dei favorem, prosperitatem, felicitatem, gratiam divinam dieit; avertere faciem, abscondere, indignantis est et odio habentis (cf. Pin. Cord. Vav.). Ipsa interrogatio prodit, Ilobum non ea commisisse, quibus vindictae Dei exponatur. Quare transit ad misericordiam implorandam, rationem adducens ab indigno, per comparationem maiestatis divinae cum tenuitate et exilitate sua (Malv.). Unde
13:25
v. 25 « contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam et stipulam siccam persequeris »! — nervose in hebr. cum interrogatione an folium excussum terrebis (exagitabis, terrore concuties)? Num tanti ego sum, homo frondi depulsae et caducae et arenti stipulae similis, ut me invadas ad specimen et ostentationem potentiae ( Vav.)? annon indignum tanta maiestate misellum homuncionem tot ac tantis obruere calamitatibus (Malv.)? At ita fere secum agi non sine dolore profitetur
13:26
v. 26 « seribis enim contra me amaritudines »; — i. e. utique, ita est, me misellum persequeris, nam iudiciali quasi rescripto acerbissimas poenas in me decernis; verbum scribendi iudiciale est (cf. Pin. Vav. Malv.) et forense,? et firmam ratamque dicit sententiam, cui nulla fit derogatio. Tobus vero haesitans quasi, ut bene notat OZ. (et similiter Greg. Br. Sanct.) et eorum quae ei contigerunt causam non — reperiens, animum in omnes partes versat; cumque nullorum pecca- E lorum, quae virili et firmala aetate admisisset, conscius sibi esset : - num, inquit, eorum quae adolescens exsistens commiserarm, poenas 3 nunc a me exigis? Unde « et consumere me vis peccatis adolescentiae meae »; — vel ex hebr. et hereditare me facis peccata adolescentiae meae (cf. Pin. Vav. Mar. Malv.) i. e. haec, vel potius eorum poenae quasi hereditario iure ad me devolvuntur (Malv. Cod.), in qua re peculiare divinae severitatis documentum cernitur (cf. Ps. 24,7). Quare Iobus colligere potest Deum adversus ipsum uti norma quadam strictiore. Illam autem hereditatem quam aggressus sit hisce describit v. 27 « posuisti in nervo. pedem meum; et observasti omnes semitas meas et vestigia pedum meorum considerasti » ; — i. e. in cippo, me coerces doloribus et constringis quasi sontem compedibus vinctum ; ita seil. dolores illustrat ex similitudine hominis in vincula coniecti (cf. Cord. Sa, Mar. Vav. Malv. Tir. Men.), neque ullum adest malorum effugium, Deus enim arctissime eum malis adstrictum retinet; hoc delineat dicens (ex hebr.) e£ observas omnes semitas meas et circa radices pedum meorum (arctum limitem) designasi. e. prohibes me, cireumcludens quasi armatis custodibus (Ma/v.) et pedes (talos?) lineamentis aretis cireumscribis et includis, ne effugiam, ne ex miseriis latum unguem discedam (cf. Malv. V.). Veteres fere exponunt de districta actionum apud Deum ponderatione; sed ad contextum aptior est ille sensus, quem in catena graeca sub nomine Polychronii et Olympiodori invenimus: «. malis me quodammodo implicatum vinxisti, ut ulterius progredi non liceat », quem Ma/v. et recentiores E sequuntur. Radices pedis talos, plantas intelligunt, solum tz. ipsos y pedes. Ad ipsum vere morbum Iobi alludi, quo pedes in immensum 5 intumescebant neque Iobus gressum figere poterat, facile dixeris. ' "y Ita mecum agis, lamentatur Iobus, cum tamen vilis sim et cor- $ ruptioni obnoxius (Men.), vel potius, ita me affligis, ut iamiam morti y et dissolutioni sim proximus v. 28 « qui quasi putredo consumendus A sum et quasi vestimentum quod comeditur a tinea »; —1. e. neutiquam d effugere possum, nam corpus iam compulruit et sanie tabeque dif- 3 fluit (Cord.). In hebr. e£ ipse (homo? ego?) — sicut putredo veterascet $ | 3 $ 1. Sensum vix diversum praebent LXX «el; òè (itai moo! pvu àşixv quasi dieant : 5 totum corpus usque ad imos pedes doloribus .penetras; vet. lat. et vulg. hoc autem de E oculo Dei omnia penetrante exposuit; verbum npn (ceteroquin. in pual) in vulg. exprie mitur depingere Ez. 8, 10; 23, 14; unde pro hithp. facile fluit lineamenta ducere pro se, 3 alium in suum commodum certis limitibus includere. E (defluit, marcescit, deficit) e£ sicut vestimentum (quod) comedit tinea. Ita suam conditionem bene exprimit, simulque gressum facit ad subsequentia ', ad generalem hominis miseriam et imbecillitatem ; quae omnia Deo repraesentat, ut spectaculo moestissimo commiserationem excitet (Cord. Men.). Est vero comparatio et descriptio ad morbi genus prorsus apta. i h) Vitam esse miseram et ab origine immunda culpis obnoxiam 14, 1-6. Et primo qaidem generalem hominis miseriam delineat ex brevi vitae tempore eoque afflictionibus repleto. Unde
13:4
Poiché il tribolato aveva già rifiutato una tale tesi con l'affermazione della sua innocenza, S. insiste nel segnalare possibili colpe occulte e nel consigliare il ravvedimento (Iob. 11, 1-20). Nella seconda disputa, offeso per le forti espressioni di Giobbe contro i suoi presunti amici (ibid. 13, 4 sg.; 16, 2; 19, 3), S. lo rimprovera per tale ardire nel giudicare e tratteggia brevemente la figura e la sorte dell'empio (ibid. 20, 1-29). Nella terza disputa S. non interviene, ma ciò …
13:12
… breve detto sentenzioso, che serve a inculcare una verità o un principio di ordine morale e pratico: è la parabola più propriamente detta (Ez. 17, 2; 24, 3), la similitudine e l'esempio, il detto di uso popolare (più precisamente proverbio: I Reg. 5, 12; Job 13, 12; Prov. 1, 1.6; 10, 1; 25, 1; 26, 7.9), il motto spiritoso e sarcastico (Ez. 12, 22 sg; 18, 2 sg.; Mi. 2, 4; Hab. 2, 6), le parole di motteggio
13:15
… L'école de Jésus-Christ, II, Parigi 1923, p. 29: « l'amour doit être l'objet final ou même le sujet de sa prière »), e la p. di abbandono al divino volere, che raggiunge il suo più perfetto esemplare in quella di Gesù sulla Croce (Lc. 23, 46; cf. Iob 13, 15; I Reg. 3, 18). S. Paolo
13:18
ELIU (EBR. 'ELĪHĀ, SETTANTA 'ELĪHĀ)
Per dimostrare la sua innocenza, Giobbe invoca un giudizio in regola nel quale si propone di affrontare Dio, che crede irritato contro di lui, e confutare i tre amici, divenuti suoi implacabili accusatori (Iob 13, 18; 31, 35b-37); desidera pertanto un arbitro, un avvocato che prende le sue difese: «O se ci fosse un arbitro tra noi...» (Iob 9, 33); «Chi mi darà qualcuno che mi ascolti?» (ibid., …
13:25
… Il famoso passo «scio quod Redemptor meus vivit» (Iob. 13, 25) di G. stesso, venne accolto nelle liturgie funebri e ripetuto anche nelle iscrizioni sepolcrali cristiane, come in quella del vescovo Flaviano di Vercelli, altre di Napoli, di Rimini e di Comacchio.
… Il v. 7 del Miserere (Ps. 51) e altri passi (ibid. 54, 4; Iob 13, 25 sg.; 14, 4) suppongono questo stato di corruzione nativa, di miseria morale congenita; stato di peccato, che implica una certa solidarietà morale. …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.