Ezechiele
Prophetia EzechielisIntroduzioni
Enciclopedia Cattolica
Si è d'accordo nel riconoscergli un ordine sistematico perfetto. Si notano distintamente due parti: nella prima (capp. 1-24) si preparano gli esuli alla scossa del 587, con l'annunzio del disastro e la sua giustificazione contro le false argomentazioni degli esuli. Nella seconda (capp. 33-48) è predetta la ricostruzione, il nuovo Israele che sorge dalle rovine, e vengono preparati gli animi ad entrarvi. Tra l'una e l'altra, al centro del libro, sono raccolti i vaticini contro le genti (capp. 25-32): l'idea che vi presiede è il dominio universale di Jahweh, che regola tutti gli eventi umani: si serve dei pagani per punire il suo popolo, ma punisce poi anche essi, per la loro superbia, la loro crudeltà, specialmente per la nefasta influenza esercitata sul popolo eletto. E mentre il castigo per Israele è solo temporaneo e medicinale, per costoro è definitivo.
Haydock
Ezechiel, whose name signifies the strength of God, was of the priestly race, and of the number of the captives that were carried away to Babylon with king Joachin. He was contemporary with Jeremias, and prophesied to the same effect in Babylon as Jeremias did in Jerusalem; and is said to have ended his days in like manner, by martyrdom. (Challoner) --- He strove to comfort the captives, who began to repine that they had listened too readily to Jeremias, exhorting them to submit to the king of Babylon. Some think that part of his prophecies is lost, as Josephus mentions two books: but the nine last chapters, regarding the new city and temple, might form the second division. The Jews hesitated whether to allow his works to be canonical, as they seemed to differ from Moses, and from the dimensions given of Solomon's temple. But the same God might surely suggest some improvements, and the morality of the prophet is most excellent. (Calmet) --- His style may be compared to that of Homer (Grotius) and Alcaeus. Many have thought that (Calmet) Pythagoras was his disciple; (Eusebius, praep. xiii.) yet the latter seems to have lived after the prophet, who was led into captivity with Jechonias, the year of the world 3410, and prophesied twenty years. He dates from this period, (Calmet) and from the renewal of the covenant under Josias, (chap. 1:1.; Haydock) when the captivity was first announced. (Worthington) --- The Jews allowed none to read the first and the nine (Haydock) last chapters, nor the beginning of Genesis, nor the Canticle of Canticles, before they were thirty years old; and they never attempted to explain the vision nor the building of the temple, supposing it to be above the power of man. (St. Jerome)
Douay 1582/1609
EZECHIEL a Priest, and a Prophet, and at last a 〈…〉, as Martyrol 10. Apri. 1. Maij. Ezechiel and Ieremie like in manie respectes, prophecied for most part the same thinges. likewise Ieremie was, nere of the same age, prophecied for the most part the same thinges; but Ieremie beganne to prophecie a childe; in Ierusalem, and finally in Aegypt: Ezechiel when he was about thirtie yeares old, in Babylon, where he was in captiuitie with King lechonias and others. The 4. Reg. 44. beginning and end of his Prophecie are so obscure, that amongst Ep. ad the Hebrewes (saith S. Ierom) none may reade these partes, nor Paulin. the beginning of Genesis, before the age of thirtie yeares. The three first chapters conteyne a wonderful vision, wherin the Prophet saw God Ch. 1. The contents diuided into fine partes. as sitting in a glorious throne, resting as it were vpon foure liuing creatures, drawing strangely foure wheeles. Secondly, in one and twentie chapters folowing he prophecieth the destruction of Ierusalem and the Temple, with the captiuitie of the people for their enormous sinnes. Thirdly in eleuen more chapters, he prophecieth the like of diuers other nations. Fourtly, in foure other chapters, he foresheweth the reduction of the Iewes from captiuitie, but more especially the Redemption of mankinde by Christ, and the glorious state of his Church. Finally, in the other nine chapters, he describeth, but meruelous obscurely, his last vision of the restauration of the Temple, Sacrifices, Priestes, and other religious thinges perteyning therto; but principally concerning the Church of Christ, both militant and triumphant.
Cornely
CAPUT IV. DE PROPHETIA EZECHIELIS. S 13. — De Ezechielis vtta et munerc 19 paragrafi
215. — De Ezechielis prophetae vita praeter pauca, quae ex eius 1:- bro colligimus, nihil certi nobis est traditum. Si « trigesimum annum », quo primam se visionem habuisse testatur, de eius aetate intelligere licet, natus est a. 622., eo fere tempore, quo pius rex Iosias libro Legis in templo reperto restaurationem cultus novo cum ardore promovit et paucis annis postquam leremias iuvenis ad propheticum munus est vocatus!. Filius fuit Buzi, cuius nomen alibi non commemoratur?, ex sacerdotali genere ortus; et quum sacerdos diserte nominetur, iure concludimus, eum sacerdotali ministerio in templo functum esse?. Quando Nabuchodonosor a. 597. lerosolymis secunda vice expugnatis lechoniam regem cum omnibus eius principibus populique robore in Babyloniam abduxit nihilque praeter pauperes in civitate et terra sancta reliquit, Ezechiel fuit unus ex captivis*. Cum haud parvo contribulium numero in Tel Abib iuxta fluvium Chobar domicilium suum fixit ibique cum "uxore sua , quam exsilii sui anno 9. morte amisit, in paupere, ut videtur, domo habitavit^. Anno 5. exsilii sui sublimi divinae maiestatis visione, quam primis libri capitibus describit, ad propheticum munus est vocatus eoque inter exsules per viginti duos saltem annos ita est functus?, ut magna apud exsules polleret auctoritate. Licet enim non deessent, qui vaticinia eius irriderent, seniores tamen populi apud eum congregabantur, ut eum consulerent?. Miraculorum quoque patratorem eum fuisse iuniores scriptores (fide tamen non digni) tradunt : « non secus ac Elias et Eliseus Iordanis aquas et Moyses maris undas, Ezechiel sicco vestigio Chobaris fluminis amplissimi traiiciendi auctor fuisse traditur Israelitis, quam plurimis ex Chaldaeorum insecutoribus in illo demersis. Idem fertur uberrima piscium multitudine a Deo precibus impetrata populum israeliticum fame paene exactum recreasse; idem vindice iustitia permotus venenatorum serpentum morsibus Deum suum & Danitarum Gaditarumque sceleribus dicitur vindicasse ». Quibus fabellis aliquantulum certior est traditio, quam iam innuit S. Athanasius, alii antiqui scriptores et Martyrologium Rom. receperunt, prophetam
« a iudice quodam populi Israel, propterea quod eum de cultu idolorum arguisset, apud Babyloniam interfectum et in sepulcro Sem et Arphaxad, Abraham progenitorum, sepultum esse »?. Quo autem anno supremum suum diem obierit, prorsus ignoratur; illud unum iure asseritur, eum non statim postquam a. 570. ultimum suum vaticinium contra Aegyptum pronuntiavit, mortuum esse sed tempus sufficiens ei fuisse, ut vaticinia sua colligeret volumenque suum ipse terminaret 9.
2. Ezech. 1,3. Secundum opinionem, qua tenent, patres prophetarum in S. S. nominatos etiam fuisse prophetas, fabulantur rabbini Buzi (73, irrisus, despectus) cognomen fuisse Ieremiae prophetae a populo suo despecti, Ezechielem igitur Ieremiae fuisse filium. Cfr Sanct. Comm. in Ezech. Prol. 1; Carpzov. Introd. III. p. 194. — Pseudo Gregor. Naz. (Significatio in Ezech. M. 36,669) tradit Ezechielem Ieremiao mínistrum ante Baruch fuisse.
5. Ezech. 3.15 (S. Hier. nomen civitatis vertit « acervum novarum frugum »); 8,1; 24,18; 12,1-7. — A nonnullis fluvius Chobar, ad cuius ripam Ezechiel visione divinae maiestatis dignatus est (1,1. 3; 3,15. 23; 10,15. 22), intelligitur Chaboras, qui per Mesopotamiam prope Circesium in Euphratem influit; parum autem recte, ut videtur, siquidem Chobar dicitur flumen « in terra Chaldaeorum »; canalis potius intelligendus est aut fluvius haud longe a Babylone.
6. Ezech. 1,2. Hae notae chronologicae in eius libro leguntur :
(a; Cum Theodoreto (Comm. in Ezech. M. 81,1148) modernisque nonn'illis interprelibus lectio- ConsxELY IxTnoD. II. 2. — 28
216. — Infelicissima tempora, in quae incidit Ezechielis vita, supra (261 p. 362 sqq.) adumbravimus. Quo infeliciora autem erant et Israelitis periculosiora, eo magis clariusque Deus misericordiam suam infinitam manifestavit fidelitatemque, qua populi peccatis criminibusque non obstantibus promissiones patribus olim factas servavit illibatas. Eidem enim aetati tot periculis plenae suppares fuerunt Ieremias, Ezechiel, Daniel : leremias a. 13. Iosiae vocatus propheticum munus saltem usque ad 2. annum post urbis excidium et probabiliter usque ad lechoniae exaltationem post Nabuchodonosoris mortem exercuit (627.-58*. vel 560.); Daniel a. 2. Nabuchodonosor i. e. a. 5. loakim spiritu prophetico repletus ultimam, quam nobis descripsit visionem, a. 3. (1.) Cyri habuit (603.-536.); Ezechiel a. 5. Sedeciae propheta vocatus munere suo saltem sedecim annis post urbis templique destrunem syriacam, quam etiam nonnulli codd. hebraici (septem apud Kennikott et unus apud De Rossi; cfr De Rossi Variae lectiones IlI. p. 154) et pauci minusculi graeci tuentur, « anno undecimo » omnino praeferendam ducimus ; nulla enim ratione explicatur, quomodo nuntius de capta urbe (capta est m. 5. a. 11. Sedeciae) non nisi septemdecim mensibus postea in Chaldaeam sit allatus. Varias explicationes iam proposuit Sanctius, at. nullam sibi probari fassus est ; modernorum autem novi conatus non sunt feliciores.
ctionem functus est (592.-570.). Neque soli fuerunt istius aetatis prophetae; ex iis, qui nobis vaticinia scripta transmiserunt, Sophonias ultimis Iosiae annis floruit, Habacuc ultimis losiae aut primis loakim annis, Baruch, fidelis leremiae minister, a. 5. post urbem deletam libellum suum conscripsit. Omni autem, qua potuit , ratione Deus populum occaecatum et obstinatum ad se revocare conatus est; neque enim in Palaestina degentibus tantum, sed exsulibus quoque et dispersis Israelitis providit. Eodem tempore, quo leremias et Baruch lerosolymis, Daniel et Ezechiel in Chaldaea vaticinati sunt; urbe tandem deleta illos, qui ob Chaldaeorum metum in Aegyptum fugerunt, secuti sunt leremias et Baruch, illi vero, quos Nabuchodonosor in Chaldaeam abduxit. ibi invenerunt Ezechielem et Danielem.
Iam inter prophetas illos Ezechiel singularem omnino locum occupat, de quo pauca dicemus. Cum Daniele comparari nequit, licet uterque in terra aliena propheticum spiritum acceperint; Daniel enim in aula regia degens munere prophetico nunquam est functus, sed velut in alta specula constitutus praesentium immemor sola futura praevidit et praenuntiavit!; Ezechiel autem solus est inter prophetas, qui eo tempore, quo antiquus theocratiae status corruebat, vocatus est, ut in terra aliena exsules ad novum , qui condendus erat, statum praepararet. leremiae vaticiniis edocemur, Iudaeos superstitiosa quadam sanctuarii fiducia abreptos prophetis urbis sanctae templique destructionem praedicentibus credere noluisse; postquam urbs bis iam erat & Chaldaeis expugnata et longe maior incolarum pars cum pretiosissimis vasis sacris thesaurisque regiis in Chaldaeam erat transportata, reliqui in vana sua fiducia a falsis prophetis confirmati periculum mox cessaturum exsulesque cum rege [echonia et vasis sacris reversuros esse sperarunt. Eadem autem vana fiducia exsules ipsi tenebantur, atque inter eos quoque surrexerunt pseudoprophetae, qui propinquo reditu promisso eos conturbabant atque à poenitentia agenda retinebant. An. 4. Ioakim Ieremias non tantum pseudoprophetis ierosolymitanis resistere , sed etiam falsos exsulum prophetas, qui in Chaldaea et in Iudaea ipsa vanam illam fiduciam propagarunt, literis ad exsules datis refrenare et reprimere cogebatur (ler. 28. 99.). Anno insequenti (5. loakim) Deus genuinum inter exsules prophetam suscitavit Ezechielem , quem constituit « custodem domui Israel », ut verba divinitus accepta ei annuntiaret eamque ad Dominum suum reduceret (Ezech. 1,2; 3,16 sqq.). Difficile erat munus ei impositum ; ad durum enim et obstinatum populum mittebatur, qui infelici sua sorte magis erat exacerbatus , ut nullus propheta Ezechiele frequentius contumaciam populi increpet?. Singulari igitur indigebat fortitudine, quam ei, uti nomine eius iam erat praesagitum Onpim, Deus confortat) , Dominus impertivit?. Qua instructus vanam illam fiduciam, quae exsules a sincera conversione retinebat, destruere aggressus est, eademque ratione, qua Ieremias lerosolymitanos, ipse captivos symbolicis suis actionibus vaticiniisque edocuit, ultimum reipublicae excidium averti non: posse, quoniam peccatorum mensura esset plena. In hac muneris parte leremiae omnino similis est Ezechiel, quum uterque iustissimum esse iudicium , quod Deus erga populum suum exercuit, peccatis criminibusque quum populi tum sacerdotum et principum descriptis luculentissime doceant.
At hac parte leremiae munus absolvitur, quem zustitiae dtvinae prophetam supra (263) appellavimus; destructa enim urbe, si paucas illas orationes, quibus profugorum aegyptiacorum idololatriam increpat er. 4&4), excipimus, Ieremiae vocem non amplius audimus; Ezechieli enim reservatum erat, ut tamquam /idelitatis divinae propheta, Deum populum suum non plane reiecisse, exsules doceret. Namque regno antiquo destructo et domo Dei ipsa deleta magnum erat periculum, ne exsules desperabundi omni melioris sortis spe abiecta aut se a Domino prorsus derelictos aut Dominum ipsum ab ethnicorum idolis devictum esse putarent. Procul dubio omnes antiquiores prophetae atque etiam leremias una cum poena etiam futuram felicem sortem annuntiaverant; at omnia illa vaticinia ita cum domo davidica, cum urbe sancta, cum templo videbantur esse connexa, ut iis sublatis et deletis impleri ipsa non amplius possent. Facile igitur fieri potuit, ut exsules, qui medios inter idololatras translati iam ante urbis excidium splendore ethnici cultus seducti ad idololatriam inclinaverant ( EzecA. 10,3. sqq. ; 20,20 sqq.), nunc Legem plane abiicerent et idola sequerentur. Cui maximo periculo ut occurreret, missus est Ezechiel. Eo ipso, quod ex exsulum numero in terra idololatra prophetam sibi suscitavit custodemque domui Israel, evidentissme iam demonstravit Dominus sese populum suum non dereliquisse. Septem annis ante urbem deletam eum suscitavit, ut imminens excidium aununtians et antea describens et actionibus suis symbolicis quasi ob oculos ponens (5.5.19.) vaticiniorum suorum minacium impletione genuinus Dei legatus probaretur, cui etiam laetiora annuntianti fides denegari non posset. Itaque quo tempore omnes res videbantur conclamatae, surgit Ezechiel, ut Dominum fidelem suis promissis stare ostendens animos exsulum nova spe repleat atque ita ad Deum reducat. Davidica domus throno quidem privata et deleta esse videbatur, sed magnae cedri Dominus servaverat tenerüm ramusculum, qui in monte excelso plantatus totam terram sit impleturus, Davidemque velut novum pastorem dabit gregi sanctificato (17,92. sqq.; 38, 23; 37,94). Templum erat deletum, cultus abolitus, sacerdotes dispersi, terra sancta et urbs in manibus ethnicorum profanatae. Sed novi templi futuri imaginem delineat propheta, quod prius longe sit superaturum (40. sqq.), in quo gloria Domini sit habitatura in aeternum (43, 1 sqq.), in quo novi sacerdotes levitaeque cultum purum sint exercituri (44.45.), ex quo flumen sit proditurum , cuius aquae cuncta sint vivificaturae (47,1 sqq.). Urbis quoque novae novaeque divisionis terrae delineat imaginem (47,13 sqq.), ut nemini iam remaneat dubium, quin novus rerum status priori infinities sit praeferendus. Dubitantes autem, quomodo haec fieri et populus destructus reviviscere possit, ducit propheta in campum ossibus mortuorum plenum , qui ad omnipotentis Dei vocem ad novam vitam resurgunt (37,1 sqq.).
Sed haec accuratius persequi, opus non est; id unum addamus, Deum , quum per Ezechielem priores suas promissiones renovaret clariusque proponeret, id praesertim intendisse, ut fidelitate sua manifestata populum ad Legem revocaret. Septuagies enim circiter per prophetam haec verba repetit : « et scietis (vel : et scient gentes) , quia ego lAuvE ». Quae sit huius divini nominis vis et significatio, alibi diximus*. Deus, quando olim Moysen elegit, ut promissiones antea patribus ' factas foedere cum eorum filiis inito et terra, quam promiserat, tradita impleret, hoc nomine ipsi quam maxime proprio cognosci et agnosci voluerat. Qui enim patribus sese manifestaverattamquam E/ Schaddai, Deum omnipotentem , qui quae promittit dare potest , filiis esse voluit JaAve i. e. ?/le qui est , qui ab aeterno et in aeternum per se solum est ideoque omnis mutationis incapax promissis suis fidelis stat. Hinc JaAve est nomen Dei, quatenus secundum promissiones patribus factas populum foedere sibi coniunxit foederisque conditiones ex sua parte semper implet. At nonne foedus ipsum destruebatur, quum populus terra illa, quam velut maiorum benedictionum typum et pignus acceperat, privatus inter gentes dispergeretur? ld quidem minime, respondet propheta noster; dispersio potius ipsa, quoniam populo foedus violanti in Lege iam erat annuntiata , ei pro signo et argumento inservit , quod foedus a JaAve semper observari demonstret : Dominus enim, si fidelis est in poenis, quas comminatus est, populo peccanti immittendis, fidelis quoque erit in praemiis populo poenitenti et ad ipsum revertenti promissis praestandis. Hanc ob causam continuum illud : « et scietis quia ego Iahve » , Deus qui mutationis incapax foedus olim initum observo et observabo. Certa quadam ratione Ezechiel igitur Moysis ministerium complet; Moyses populum ad terram promissam adducens in nomine illo Israelitis velut tesseram dederat , qua certi fierent, Deum omnes suas promissiones esse impleturum; Ezechiel populo ex terra illa eiecto et disperso idem nomen divinum inculcat velut tesseram, qua certi fiant omnes promissiones divinas etiam nunc manere integras; exsilium ipsum non esse nisi poenam a fideli Deo inflictam, ut promissiones suas populo poenitenti praestare posset; &d Deum igitur eos reverti debere, qui impii mortem non vult, sed ut revertatur a via sua et vivat (18,93. 39; 33,11. 19).
Interroganti , quos fructus diuturnum Ezechielis inter exsules ministerium tulerit, respondebimus, contumacem quidem domum Israel fuisse (prophetam enim Domini audire noluit, quia Dominum ipsum audire noluit 3,7. cfr 33,31), neque tamen omni fructu caruisse continuos prophetae labores. Plerasque enim conciones suas habuit, antequam a. 5. post urbem deletam Baruch in Chaldaeam advenit*; magnum autem exsulum numerum illo iam tempore ad Dominum suum esse reversum , quum zelus docet, quo ad cultum in templi ruinis re- :*taurandum eleemosynas contulerunt, tum praesertim pulcherrima illa precatio, qua peccata sua poenitentes agnoscunt, iustam esse poenam profi'entur, divinam misericordiam implorant (Bar. 1,1-3,8). Clarius argumentum nobis exhibet exsulum in patriam reditus; praeter Danielem, qui in aula regia versabatur, solus Ezechiel (atque forte per aliquos annos etiam Ieremias senex grandaevus) inter Iudaeos in Babylonia ministerio proplietico functus est; tanta autem fuit reducum ab orani idololatria aversio , ut tres prophetae post exsilium florentes de ea vix unquam loquantur. Nonne Ezechielis laboribus hanc populi conversionem iure adscribimus?
2. « Domus ezasperans (contumax "5 ni) est appellatio, qua (excepto Is. 30,9) solus Ezechiel inter prophetas populum designat idque frequentissime (2,5. 7. 8; 3,9; 12,2. 3. etc.).
(e'pn) faciebus eorum et frontem tuam duriorem frontibus eorum.... Cuius loci sensus haud inconcinnus indicatur huiusmodi : Nihil tibi timendum ab eorum fronte, obdurata videlicet scelere et malitia. Tu enim es Ezechiel i. o. virtute roboratus et confortatus a Deo ». Sunt qui hanc ob causam nomen prophetae in eius vocationo inditum censeant; at nulla est ratio, cur id admittamus, quum satis multa nomina sint prophetica (Isaias, Ieremias etoc.).
S 14. — De Ezechielis libro.
271. — Thalmudici, ut ordinis quo tres maiores prophetas disponunt rationem explicent, Ieremiam omnem esse vastationem dicunt, Ezechielem a vastatione incipere et desinere in consolationem, Isaiam denique integrum esse consolationem, ideoque leremiam primum , Isaiam ultimum, intermedium autem poni Ezechielem, ut vastatio cum vastatione, consolatio cum consolatione coniungatur!. Quo asserto duorum priorum minus accurate, aptissime vero Ezechielis ARGUMENTUM indicarunt quippe quod pro eius munere supra (276) descripto duplex sit. Revera in priore libri parte, quae vaticinia usque ad m. 10. a. 9. Sedeciae i. e. usque ad initium obsidionis urbis pronuntiata continet, totus in eo est, ut frustra sperare ostendat exsules, sese libertatem mox esse recuperaturos urbemque et templum conservatum iri; flagitiis enim et idololatria sua Iudaeos Deum quasi coegisse, ut gravissimam hanc poenam populo suo infligeret. In ultima vero parte, i. e. in vaticiniis inde & m. 10. a. 12. (vel rectius 11.) Sedeciae post urbem deletam pronunliatis, animos ad novam spem et fiduciam erigit reditu ex exsilio promisso et novi regni (messianici) splendore descripto. Quae duo ad plenam unztatem illa idea rediguntur, qua totum librum regi diximus, Deum initi cum populo foederis semper memorem fidelissimum esse quum in minis tum in promissionibus suis. Neque vaticiniis contra gentes pronuntiatis, quibus propheta minaces suos sermones contra Israel a consolatoriis separat, unitas ullo modo perturbatur; siquidem ipsa quoque fidelitatem docent Dei, qui licet ad. tempus ministerio gentium utatur ad populum suum peccantem affligendum et humiliandum, eas tamen in fine proiiciet et destruet, ut in earum ruinis novum regnum secundum suas promissiones suscitet et stabiliat. Argumentum in analysi statim accuratius describemus.
Ad libri onpiNEM quod attinet, prophetam in colligendis et disponendis vaticiniis ad so/am chronologiam non attendisse, satis docent dies, quibus vaticinia assignat (275. n. 6); at iidem etiam aliquam chronologiae rationem habitam esse docent?. Etenim omnia vaticinia , quibus Iudaeis instantem regni interitum annuntiavit, chronologice esse disposita videmus (cpp. 1.-24.). lllo autem die, quo Ierusalem obsideri coepta est (die 10. m. 10. a. 9.), silere i. e. de Iudaeorum sorte non amplius loqui iubetur, usque dum captae urbis nuntium acceperit (24,25 sqq.); quo nuntio accepto apertum est os eius, atque chronologico ordine iterum disposita sunt vaticinia de futura sorte feliciore Iudaeorum (epp. 33.-48.); in solis igitur vaticiniis contra gentes (cpp. 25.-32.) vel si mavis contra Aegyptum (cpp. 29.-39.) relicto ordine chronologico realem quendam praetulit propheta. Ad quae si attendimus, libri integri pivisioxEM esse tripartitam apparet; nam zn£roductionem, qua prophetae vocatio et institutio describuntur (1,1-3,22), in prima parte sequuntur vaticinia, quibus ante obsidionem pronuntiatis ineluctabile esse ultimum regni excidium praedicitur (3,23-25,27); altera autem pars gentibus, quae de regni israelitici interitu exsultant, graviorem sortem annuntiat (25,1-32,32); tertia demum consolationibus suis animos Israelitarum urbis et templi destructione fractos ad novam spem erigit (33,1-48,35)?. Alii tamen duas tantum partes statuendas esse censent, ut prior valicinia contra [Iudaeos (3,22-24,97) et contra gentes (25,1-32,32) contineat, altera Israelis restaurationem hostiumque eius destructionem praedicat (33,1- 39,99) et gloriosum regnum messianicum describat (50,1-48,35) *.
Si quis autem Ezechielis et Isaiae libros inter se conferre voluerit, etiam alio modo duas partes definire poterit. Ultima capita enim Ezechielis (40.-48.), quae symbolicam regni messianici descriptionem exhibent, tota sua indole a reliquo libro differre, facile omnes concedent; merito igitur illa secundae Isaiae parti (40.-66.) comparamus, quae ipsa quoque in salute messianica describenda fere versantur; hinc duae Ezechielis, uti Isaiae, partes, quarum prior (Is. 7.-36. et EzecA. 3,23- 24,97) de praeparatione ad salutem messianicam agit, altera (Is. &40.-66. et Ezech. 40.-48.) eandem describit. Eadem autem ratione, qua Isaias in priore sua parte primum ostendit, infidelitate sua regem Achaz Assyriorum invasionem sibi attraxisse (Is. 7,1-12,6), Ezechiel primum docet urbis excidium averti non posse propter ludaeorum scelera (Ezech. 3,23-94,97). Sequuntur deinde vaticinia contra gentes apud Isaiam (23,1-27,13) et apud Ezechielem (25,1 - 32,32). A quibus transit Isaias ad vaticinia tempore Ezechiae pronuntiata, eaque terminat descripto iudicio divino contra Edom tamquam typo iudicii contra impios, quo felicitas iustorum perfecta adducitur (/s. 28,1 -35,10); atque simili modo Ezechiel a vaticiniis contra gentes transit ad vaticinia sua post deletam urbem prolata eaque terminat descripta clade impii hostis Gog , qua adducitur perfecta piorum felicitas (EzecA. 33,1-39,99) *. Tanta igitur est in utriusque libri dispositione similitudo, ut casui fortuito attribui non possit, atque Ezechiel completum Isaiae librum ea forma, qua hodie illum possidemus, prae oculis habuisse sit dicendus; unde iure merito Ezechielis dispositione authentiam secundae partis Isaiae confirmari asserimus. Nihilominus in tradenda analysi primam divisionem, quae tripartitum esse librum statuit, utpote simpliciorem retinendam esse duximus.
2. Vaticinia, quibus dies non assignatur, circa idem tempus, quo praecedens vaticinium , esse pronuntiata, communior est et verior sententia.
978. — lI. ANALYSIS PROPHETIAE EZECHIELIS 64 paragrafi
INTROoDUcrIO (1,1-3,31) exhibet prophelae vocationem et institutionem. Quemadmodum Isaias, Ezechiel quoque sublimi divinae gloriae visione inauguratur,
9. Qua visione prius perterritus, sed mox confortatus (2,1. 2)
8.) audit, se ad populum rebellem esse mittendum, quare ut forlis sit monetur (2,3-7); b.) quem nuntium populo afferre debeat, edocetur iussus comedere volumen plenum vaticiniis tristibus (2,8-3,1);
€.) quod postquam comedit (3,2. 3), a Deo confortatur, ut munus suum obire possit (3,4- 9), et tamquam divinus legatus ad populum suum mittitur (3,10. 11).
3. À spiritu divino in locum missionis suae transportatus (3,12-13) post septem dies in silentio peractos a Deo constituitur custos populo suo edoceturque, quae legationis suae sit sanctio sive relate ad ipsum, sive relate ad populum (3,16-21).
PniMA PARS (3,22-24,27) ineluctabile esse proximum urbis el regni excidium praedicens docet Deum fidelem esse in minis olim contra populum peccantem prolatis.
(a) De animantium figuris visionisque apparatu efr Vigourouz La Bible el les découvertes mod. IV. p. 324-309; de visionis ac symbolorum signi(icalione Anabenbauer Comm. in Ezech. 1890. p. 33-41; Em: Meignan Les Prophétes d'Israel. 1892. p. 676-685.
1. Prophetae in campum egredi iusso iterum apparet gloria Dei eique praecipit, ut instantem calamitatem prius in se repraesentet atque suo tempore populo verbis annuntiet (3,22-27).
9. Duplex autem est reale vaticinium, quod in se repraesentare debet (4,1-5,A71).
a.) In latere cocto depingere iubetur urbem obsessam (4,1-3) eamque intuens recumbensque super latus sinistrum trecentis nonaginta diebus portare iniquitatem Israel et super latus dexterum recumbens quadraginta diebus portare iniquitatem Iuda (4,4- 8), vili quoque et foede concocto cibo, qui solus ei toto tempore conceditur, calamitates obsidionis figurare (4,9 - 17).
b.) Deinde comam radere iubetur eiusque partem comburere, partem gladio percutere, partem tertiam nonnullis pilis conservatis in campo dispergere (3,1-4). Quam symbolicam actionem explicat Dominus tamquam iudicium contra incolas lerusalem exercendum secundum eius causam (5,5-9) et modum (5,10-17).
3. Sequitur duplex verbale vaticinium de eadem re (6,1 - 1,27).
a.) In priore omnibus locis, in quibus filii Israel idololatriam exercuerant (i. e. omni terrae Israel) idololatrisque ipsis interitus praedicitur (6,1-7), ita tamen ut nonnullis spes conversionis relinquatur (6,8-10); quae poena iusta est, licet gravissima (6,11 -14).
b.) Carmine quodam lugubri iudicium mox instare annuntiatur (7,1-27). Scilicet exitii adventuri decretum (7,3. 4) tribus stropbis ita evolvitur, ut in prima illud iamiam instare doceatur (7,5 -11), in altera eius gravitas describatur (7,12-18), in tertia spes omnis praecidatur (1,19- 21).
1. Prophetae ecstatica visione in urbem et templum translato (8,1-4) ostenditur idololatria incolarum in templo : a.) in porta septemtrionali templi videt idolum zeli (Baal) adoratum (8,5. 6), b.) in interiore quadam templi parte omnibus idolis domus Israel (vitulis etc.) a septuaginta senioribus thus offerri videt (8,7 -12), c.) dum in templi atrio mulieres publice Thammuz (Adonidem) venerantur (8,13. 14),
2. Ut tanta flagitia puniantur, clamante Domino (9,1)
3.) accedunt sex viri armati et unus scriba, atque hic quidem omnes innocentes litera Tau signare (9,2-4), illi cunctos occidere iubentur, qui signati non sunt, incipientes a templo per totam civitatem (9,5-9).
b.) Quibus peractis scriba iubetur ex throno Dei prunas ignitas sumere, quas super civitatem spargat (10,1- 7), gloria autem Dei (cuius ap-
PROPHETIAE EZECHIELIS ANALYSIS. A43 paritio describitur uti 1,5 sqq.) e templo egressa super Cherubim in porta orientali consistit (10,8 - 22).
8.) prophetam impiis principibus propter eorum peccata mortem annuntiare iubet (11,1 -12), b.) eundemque, quum subita morte unius ex principibus perterritus esset, consolatur reditu et plena conversione reliquiarum praedictis (11,13-21).
4. Tum templo et urbe relictis gloria Domini requievit in monte Olivarum (11,92. 23), propheta autem ad se reversus exsulibus annuntiavit omnia, quae viderat (11,24. 25).
III. TERTIO VATICINIORUM CYCIO (12,1-19,14) a praedictione captivitatis regis et populi exorsus propheta causas calgmitatis accuratius describit.
1. Duplici actione symbolica infelicem sortem regis Sedeciae et populi praedicit (12,1 -98).
8.) Futuram Sedeciae fugam, captivitatem, caecitatem populique transportationem in se portendere iubetur (12,1-7) populoque interroganti significationem portenti explicare (12,8-16); b.) altero signo futuram calamitatem populi terraeque desolationem
' portendit (12,17-20) populumque edocet, nec cassas fore nec in longum differendas prophetarum minas (12,21 -28).
2. Cuius calamitatis causa prima est corruptio eorum, qui populo invigilare debuerunt (13,1 - 14,23).
A. Atque primum,quidem pseudoprophetas castigat (13,1 -23).
a.) Vae dicit pseudoprophetis, quia se divinas visiones vidisse mentientes (13, 1-9) vanis suis promissionibus populum in errorem inducunt (13,10-16); " b.) vae quoque dicit mulieribus, quae lucri studio ductae mendacibus vaticiniis ad vanam fiduciam populum seducunt (13,17 - 23).
B. A prophetis ad seniores populi venit (14,1-23).
a.) Senioribus, qui per prophetam Deum interrogant, Deus respondere renuit, quia in cordibus suis idololatriam retineant (14,1-4); idololatris enim, nisi se convertant, Deus non respondet nisi interitu eorum, qui interrogant, et interitu prophetarum, qui respondere volunt (14,5 -10) , ut hac ratione populus edoceatur (14,11).
b.) Terram autem idololatram fame, feris, bello, peste ita puniet, ut ne iustissimorum quidem virorum (Noe, Daniel, Iob) precibus calamitas avertatur (14,11 -23).
3. Altera causa est integri populi corruptio, quam parabolis illustrat (15,1 - 11,24).
À. Sicut lignum de vite praecisum prorsus est inutile et igne comburitur, ita lerusalem (utpote palmes abscissa) comburenda est (15,1-8).
B. Longiore parabola totam historiam religiosam Israel describit (16,1 -
63). 3.) Virginem (lerusalem) origine sua abiectissimam et miserrimam (46,1-
3) certae morti Deus eripuit maximisque donis ornatam sibi desponsavit (16,6-14; b.) at ingrata sponsa pulchritudine sua confisa libidinibus pravis (idololatriae) se dedit (16,15-93) undequaque conquisitis idolis, quibuscum fornicaretur, donisque suis ea sibi acquirens (16,24-34).
c.) Sed per eosdem punietur, per quos ad peccatum pervenit (16,35- 42), atque iustissima erit poena, quia donis gratuitis divinis ita abusa est, ut vel ipsam Samariam et Sodoma superaverit (16,43- 52).
d.) Meinor autem foederis sui Deus reducet lerusalem ad gloriam promissam tali electa via, ut gloriari de propriis meritis non amplius possit sed confundi tantum (16,53 -63).
C. Tertia parabola apostasiam politicam Israel adumbrat (17,1 -24).
a.) Narrat parabolam de duabus aquilis et de vite, quae ab una erat plantata,, sed ad alteram inclinavit ideoque destructa est (47,1-10), b.) eamque explicat de Nabuchodonosor (aquila priore), qui pro rege Iechonia abducto constituerat Sedeciam (vitem); sed foedere, quod iuramento confirmaverat, violato Sedecias a rege Aegvpti (altera aquila) auxilium quaesivit, ideoque cum toto populo captivus abducitur, quia contra Dei voluntatem egit (17,11 -21).
c.) Nihileminus domus davidica non peribit, sed Deus ipse tenerum ramum conservabit, qui in magnam arborem excrescet (17,92-24).
4. Ne vero putent Israelitae, se ob maiorum dumtaxat peccata nunc pati neque proinde se ipsos conversione indigere, ut ea, quae in fine duarum praecedentium parabolarum promissa sunt, consequantur, Deus eos edocet , unumquemque sua ipsius peccata expjare (18,1 - 32).
a.) Proponit principium universale, omnem animam suis ipsius peccatis interire (18,1 - A); b.) nam vir, qui Legem observat, sibi quidem vitam acquirit (18,5 -9), sed filium Legem violantem non salvabit ,18,10- 13); c.) similiter autem peccatoris filius, si patris peccata non imitatur sed Legem observat, vitam sibi acquirit, licet pater eius in peccatis sit mortuus (18,14 - 20).
d.) Peccator quoque, qui poenitentiam agit, vitam habebit, uti iustus, si iustitia abiecta peccato se tradit, mortem sibi attrahit (18,21-29).
e.) Quapropter omnes ad Deum se convertant oportet, ut salutem consequantur (18,30- 32).
. Terminat hunc vaticiniorum cyclum carmine parabolico, quo interitum domus regiae et populi plangit (49,1-14); ilaque cycli finis initio eius (12,4 - 28) respondet.
3.) Quoniam reges davidici regibus ethnicis (leonibus) similes esse voluerunt, unus ex eis (Ioachaz) abductus est captivus in Aegyptum (19,1 - 4), alter (Iechonias? Sedecias?) abductus est (abducetur) in Babyloniam (19,3-9).
b.) Populus autem, olim vitis fecunda, iam evellitur et in desertum proiicitur (19,40-44).
figitur, causas poenae et poenam ipsam ita proponit propheta , ut iudicium divinum non (antum populo emendando sed etiam gloriae divinae manifestandac inservire ostendat. 4. Interrogantibus senioribus Deus respondere iterum abnuens (20,1 - 4) eis conspectu historico (qui parabolae cp. 16. respondet) proposito necessitatem poenae ostendit (20,5 - A4). 8.) Populus sine ullis suis meritis a Deo electus in Aegypto iam rebellem se exhibuit et idololatriae deditum; at propter honorem nominis sui Deus eum ibi delere noluit (20,5-9). In desertum educti et patres (20,10-17) et filii (20,18-26) eadem ratione rebelles fuerunt iterumque Deus propter nomen suum iis pepercit. b.) Demum in terram promissam introducti eodem modo, quo prius, idolis serviunt (20,27-29), et nihilominus Deum consulere audent ; at Deus eis non respondebit sed in desertum gentium dispersos severo iudicio purgabit (20,30- 38). c.) Atque hac ratione gentem sibi creabit mundam, quae in terram suam reducta ipsi sit servitura (20,39- 44). 2. Annuntiatio iudicii venturi (20,45- 21,32) (quae respondet visioni cpp. 9. -41.).
A. Parabola incendii saltus meridiani annuntiat regni Iuda destructionem (20,45- 48).
B. Quae parabola, quum populo difficilior esset (20,49) explicatur annuntiato gladio horrendo super lerusalem venturo (21,1 - 277).
8.) Dominus minatur, se gladium suum immissurum in Ierusalem (24, 1-7) gladiique horrorem describit (21,8-17).
b.) Gladius autem hic erit gladius regis Nabuchodonosor, quem Dominus ducet versus lerusalem (21,18-24) pontificatu et throno privan dam, donec venturus sit (Messias), cui iure competant (21,235 - 27).
c.) Idem quoque gladius Ammonitas Israelitis irridentes penitus destruet (21,98- 32).
. Quemadmodum poenam futuram parabola et proprio sermone annuntiaverat, ita nunc causas poenae proprio sermone et parabola describit (92,1 -93,49).
A. Nudo sermone peccata Ierusalem proponit (22,1 - 31).
3.) Caedes et idololatria peccata praecipua sunt, quibus lerusalem interitum suum accelerat (22,1-6), at his coniuncta sunt multa alia scelera, quae poenam merentur (22,7 - 16).
b.) In toto Israel non inveniuntur nisi scoriae igne conflatorii expurgandae (22,11-22).
c.) Severum igitur iudicium requiritur, quia omnes ordines (prophetae, sacerdotes, principes, homines privati) vitiis sunt dediti (22,23-31).
B. Idem argumentum prosequitur propheta parabola (simili illi quam cp. 16. proposuerat), qua utriusque regni Israel et Iuda idololatriam castigat (23,1 - 49).
a.) Duas sorores (Samariam et Ierusalem), licet in Aegypto iam fornicatae essent, Deus sibi desponsavit (23,1-4); at natu maior Oolla
(Samaria) fornicata iterum est cum Assur et Aegypto ideoque in Assyriae potestatem tradita (23.5-410).
b.) Quibus non edocta altera Ooliba (Ierusalem) maiora flagitia cum Assur, Chaldaeo et iterum cum Aegypto commisit (23,11-21); propterea tradet eam Dominus in manus Chaldaeorum (23,22-31), ut eadem ratione, qua soror eius, puniatur (23,32-35).
c.) Gravioribus demum verbis utriusque simul fornicationem perstringit (23,36-44) atque iudicio adulterarum et homicidarum eas iudicandas esse annuntiat (23,43 - 49".
V. VATICINIA PROMULGATA IPSO DIE, QUO [ERUSALEM OBSIDERI COEPTA EST , dit 10. m. 40. a. 9. (24,-21) 31 paragrafi
1. Hunc diem sibi adnotare iubetur propheta (24,1. 2) populoque sub parabola ollae, in qua frusta carnis penitus concoquuntur, instantem urbis et incolarum sortem describere (24,3 - 14).
2. Deinde Deus annuntiat prophetae, uxorem eius esse morituram, eumque de illius morte luctum agere vetat (24,15-17). Eadem die mortua est uxor atque propheta iussa Dei exsecutus interroganti populo respondet, templum urbemque destructum iri neque de iis luctum esse - agendum (24,18-24).
3. Demum tacere (contribulibus suis) iubetur, donec nuntium de urbis interitu accipiat (24,95 -27).
PARS ALTERA (25,1-32,32) septem gentibus interitum annuntiat. Pleraque promulgata sunt eo tempore, quo Ierusalem obsidebatur et propheta populo suo tacebat.
T. SEx roPuus vicixis annuntiatur interitus, quia de interitu regni Iuda gavisi sunt (25,1 - 98,96).
1. Paucis tantum versibus poenam excidii propter iniuriam Israelitis illatam annuntiat Ammonitis (25,1 - 1), Moabitis (25,8- 1), Idumaeis (25,19-14), Philisthaeis (25,15 - 171).
2. Longius et magnificentius est vaticinium contra Tyrum eiusque regem (26,1-28,19).
A. Anno 14. Tyri ipsius interitus praedicitur et carmine plangitur (26, a.) Indicato Tyri peccato (26,1. 2.) eius ruina in genere annuntiatur (26, 3-6). Deinde hostis nominatur eiusque labores describuntur, quibus Tyrum tam complete diruet (26,7-14), ut omnes insulae de eius ruina stupore afficiantur (26,13-18), nec quisquam amplius eius vestigia reperiat (26,19-21).
b.) Pulcherrima elegia describit pristinam Tyri opulentiam et potentiam sub imagine navis magnifice exornatae (27,1 -11) , quae undequaque merces et opes conquirit (27,12- 23), sed subito naufragio cum cunctis suis divitiis a mari deglutitur (27,26. 27), atque ab omnibus plangitur (27,28 -30).
B. Simili modo regis Tyri interitus praedicitur (28,1 - 19).
a.) Regis castigatur superbia (28,1-5), propter quam morte infami peribit (28,6 -10).
PROPHETIAE EZECHIELIS ANALYSIS. A41 b.) In carmine lugubri prius singularis eius magnificentia describitur (28,11-14), qua ad superbiam adductus (28,15. 16) proiici meruit et interire (28,17 - 19).
3. Sequitur breve vaticinium contra Sidon , quae quia contra Israel peccavit plane interibit (28,20 - 24), dum Israel ipse ex captivitate revertetur, ut omnes cognoscant, quodnam sit Dei in puniendis gentibus consilium (28,23. 96).
ll. AEGYPTO sex vaticiniis interitus annuntiatur (29,1 - 32,32).
3.) Pharao, quia se ipse putat creatorem sui regni et potentiae suae, a Deo proiicietur, ut omnes habitatores Aegypti verum Deum cognoscant (29,1 - 6).
b.) Quoniam sese exhibuit baculum arundineum populo Israel, integra terra eius per quadraginta annos in desertum redigetur (29,6-12); quibus finitis Aegyptus resurgens non erit nisi regnum humile, in quo Israel fiduciam suam non amplius sit positura (9,13-16).
2. Adiungitur alterum vaticinium, licet multo tardius sit promulgatum (die 4. m. 4. a. 27.), quo praecedens accuratius definitur (29,11-30,19).
A. Deus annuntiat se Nabuchodonosori Aegyptum dedisse tamquam mercedem, quia in devastanda Tyro strenue exsecutus sit decretum divinum (29,17-21).
8.) vicinum esse diem iudicii toti Aegypto annuntiat (30,1-3) ; b.) isto die omnis potestas Aegypti confringetur per Nabuchodonosor, qui magnam faciet hominum stragem et terram devastabit (30,6-12); f.) destruentur idola Aegypti et munitiones eius; iuvenes eius gladio cadent et filiae eius captivae abducentur (30,13-19).
3. Tertium vaticinium (promulgatum die 7. m. 4. a. 41., postquam Aegyptii, qui Ierosolyma obsessa liberare voluerant, a Chaldaeis erant devicti) praedicit Deum debilitaturum esse brachium Pharaonis et confortaturum brachium regis Chaldaeorum (30,20 - 26).
4. Quartum die 1. m. 3. a. 11. promulgatum comparatione Pharaonis cum rege Assyriae eius interitum annunciat (31,4 - 17).
8.) Praemissa interrogatione, cui magnitudo Pharaonis comparari possit (31,1. 2), b.) describitur Assyria velut magnifica cedrus Libani ita elevata super omnia arbusta, ut aliae omnes arbores ei inviderent (31,3-9), sed superbia elatam succiderunt et proiecerunt alieni (31,10-14), et ruina eius stupore implevit omnes gentes (31,13-17).
$. Quintum die 4. m. 12. a. 19. promulgatum est elegia quaedam de interitu Pharaonis (32,1 - 16).
3.) Pharaonem, draconem maris, gentes ex aquis extrahunt et bestiis devorandum tradunt (32,1-5); b.) interitus eius in coelo et in terra stuporem excitat (32,6 - 10).
c.) Quae explicans docet Deus, regem Babylonis occupaturum et devastaturum esse Aegyptum (32,11- 16).
Pans TERTIA (33,1-48.33) exhibet vaticinia consolatoria, quos Deus se fide-
I. Pro huius partis introductione Deus falsam fiduciam, quam filii Israel ponunt in promissionibus, destruit prophetae munus iterum inculcans et praeiulicium populi impugnans (33,1 - 33).
1. Instructio prophetae tradita, qua innuitur, quid opus sit , ut quis promisa.) Custos terrae, qui de adveniente periculo incolas monuit, expers est culpae, etsi incolae moniti sibi non caveant (33,1-6); eadem ratione propheta custos datus populo expers erit culpae, si populum.monuerit (33,7-9).
b.) Monere autem debet populum , qui peccata sua agnoscit, Deum non mortem peccatoris, sed eius conversionem velle; sciant autem oportet, hanc esse viam Domini, ut iustus, qui peccat, non salvetur, peccator, si resipuerit et poenitentiam egerit, vitam obtineat (33,10-20).
2. Indicato deinde tempore, quo ad haec loquenda os suum sit apertum, die 3. m. 10. a. 12. (11.) accepto nuntio expugnatae urbis (33,21. 92) a.) destruit propheta fiduciam eorum , qui quia filii sint Abrahae ius ad terram promissam sese habere arbitrantur (33,23. 24); peccatoribus enim terra illa non est destinata, ideo omnes illi, qui remanserant, eiiciendi sunt (33,95-29).
b.) Propheta ipse edocetur, qui futuri sint fructus SedsdióHfionde eius (33,30-34).
I]. VaTICINIA DE RESTITUTIONE ISRAEL EIUSQUE FUTURA GLORIA (34,1-39,29) 32 paragrafi
1. Pastorum populi infidelium locum occupabit bonus pastor (34,1-31).
3.) Praecipua ratio interitus populi in eo est sita, quod a pastoribus regebatur, qui sua quaerentes gregem aberrare siverunt (34,1 - 6), quare pastores illos reiicit Deus (34,1-10).
b.) Atque ipse deinde gregem suum in omnes terras dispersum iterum congregabit (34,41-17) eumque ab ovibus rebellibus mundabit (34, 18-29), c.)ac demum gregi purificato suscitabit genuinum pastorem David (34,24. 23) et cum grege inibit foedus pacis benedictionibus effusis in terram, in qua populus Israel securus ab hostibus habitabit (34,26 - 31). :
2. Deus, dum [dumaeam | gentesque alias dosastabtond —€— Israeli pristinum splendorem restituet propter honorem nominis sui (35,1-36-38).
A. Edomitarum gentiumque destructio, Israelis restitutio (33,1-36,15).
8.) Idumaeae devastationem annuntiare iubetur propheta (33,1- 4). Quoniam enim Edomitae semper inimico animo Israelem persecuti sunt, ideo interficientur (35,5-9), et quia terram Israel occupare voluerunt, eorum terra devastabitur (35,10-15).
b.) Quae Edomitis minatus est, ea ad omnes gentes vicinas extendit, quippe quae, quia Israelis haereditatem ambierunt, humiliandae sint (36,1- 7).
c.) E contra Israelis montes ad novum splendorem resurgent eumque perennem (36,8-45).
8.) Israel polluerat nomen Domini in terra sua, ideo dispersus est; sed dispersus quoque polluit nomen Domini inter gentes, ita ut Deus nomini suo sancto providere sit coactus (36,16 - 21).
b.) Propter nomen suum igitur Israelitas iterum colliget, in terram suam reducet, aqua munda lavabit, corde novo donabit, ut in praeceptis divinis ambulantes sint iam Dei populus (36,22-28).
c.) Reduces autem ditabit omnibus bonis, ut pristinorum peccatorum non nisi poenitentes recordentur (36,29-32); unde nova gloria divino nomini accedet apud omnes gen'es in circuitu (36,33 - 36).
d.) Confirmationis gratia repetit Deus, se multiplicaturum esse populum Israel (36,37. 38).
3. Duabus parabolis resuscitationem et unionem Israel vaticinatur (31,1-28).
a.) Visione imaginaria ducitur propheta in campum repletum ossibus mortuorum, qui vaticinante propheta nova vita donantur (31,1-10); b.) quae visio de populo explicatur voce divina ad novam vitam resuscitando (37,11-14).
a.) Propheta duobus lignis nomina duorum regnorum inscribere lignaque manu sua coniungere iubetur populoque interroganti respondere, eadem ratione duo regna iterum in unum esse coalitura (37,15-20).
b.) Quam unionem ulterius describens Deus promittit, se utriusque regni incolas esse reducturum et sub uno rege uniturum et a peccatis mundaturum (37,21-23), ita ut sub servo suo David futuri sint populus sanctus, quocum novum foedus pacis aeternum sit initurus (37,24 - 28).
4. Victoria de hostibus innumeris duce Gog novum regnum in novissimo tempore aggressuris promittitur (38,1-39,99).
^. Hostium in aggrediendis Israelitis consilio opponitur Dei consilium a.) Deo incitante Gog cum multis populis barbaris in novissimis diebus veniet contra terram Israel, in qua reduces quieti habitant (38, 1-9), utimprovidos aggrediatur et depraedetur (38,10- 13).
b.) Deus autem eum adducet, ut ipse in eius clade glorificetur (38, 14-16); nam contra hostem illum, quem antiqui prophetae iam annuntiarunt, Deus in ira sua suscitabit gladium omnesque plagas, atque omnes gentes cognoscent, quia Deus est Dominus (38,17-93).
B. Describitur hostium strages et victoriae fructus indicatur (39,1-29).
a.) In montibus Israel Gog cum omnibus copiis suis peribit, nam Deus nunc defendet populum suum (39,1-7).
b.' Stragis horror variis imaginibus exaggeratur. Tantus erit occisorum numerus, ut Israelitae armis eorum septem annis ignem alant (39.8-11), septemque mensibus ad eorum cadavera sepelienda indigeant (39,12-16), propheta autem bestias omnes ad prandium invitare iubeatur cadaveribus occisorum illis paratum (39,17 -20).
c.) Hoc iudicio cognoscent gentes et Israel, Dominum populum suum antea propter peccata eius in hostium manus tradidisse (39,21-24), nunc autem reduces non amplius esse derelicturum, quia in illos spiritum suum effudit (39,235- 29).
Ill. PRoPUETICA DESCRIPTIO NOVI REGNI [sRAEL (40,1-48,35). Templum destruclum iacebat, cultus sacer cessaverat, populus Israele terra sua eiectus erat; ex his igitur desumit propheta symbola ad novum regnum messianicum describendum : novum videt templum, novum cultum, novam terrae d'stribulionem.
1. Novi templi descriptio (40,1-42,20), cuius summa dumtaxat capita indicamus, quia singula, nisi addatur explicatio, non intelliguntur.
a.) Die 10. m. 1. (?) a. 25. prophetae in montem excelsum terrae Israel translato ostenditur novum templum ibi erectum (40,1 - 4).
b.) Ex ordine deinde describuntur atrium exterius (40,5-27), atrium interius (40,28-46), templi vestibulum (40,47-49), sanctum et sanctum sanctorum cum aedificiis adiacentibus (41,1- 26) , aedificia in atriis erecta /42,1- 14), spatium, quo aedificia sancta a profano loco separantur (42,13- 20).
a.) In templum terminatum videt propheta maiestatem divinam eadem ratione, qua egredientem spectaverat, iterum ingredientem (43, 1-3), auditque Deum pollicentem, se ibi semper remansurum populum autem divina mandata in posterum esse observaturum (43,6 - 12).
b.) Descripto deinde altari holocaustorum (43,13-17) edocetur propheta quomodo sit consecrandum (43,18-27); c.) demum monetur, porlam orientalern, per quam ingressus est Dominus, semper fore clausam principemque solum in ea celebraturum epulas sacrificales (44,1-3).
a.) Propheta populum docere iubetur, Deum nolle pristinum cultum immundum, sed haec praecepta esse observanda (44,4 - 8) :
b.) Uti alienigenis in templum intrare non licet, ita levitis quoque, quia in excelsis olim ministrarunt, sacerdotio fungi non licebit, sed inferiora tantum ministeria in templo obire (44,9-14).
c.) Soli sacerdotes levitae ex familia Sadoc, quia semper fideles manserunt, sacerdotio fungentur (44,15. 16). Eorum deinde officia et iura accuratius explicantur (44,17 -31).
Cornelio a Lapide
Epinicion Dei Optimi Maximi Curru Cherubico Impios Debellantis, de Iisque Triumphantis, ex Oraculis Ezechielis
I. Aperti sunt caeli, et vidi visiones Dei. Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone: et nubes magna, et ignis involvens, et splendor in circuitu ejus: et de medio ejus quasi species electri, id est de medio ignis. Et in medio ejus similitudo quatuor animalium: et hic aspectus eorum, similitudo hominis in eis. Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni.
Continua a leggere 49 paragrafi
II. Et vidi, et ecce manus missa ad me, in qua erat involutus liber: et expandit illum coram me, qui erat scriptus intus et foris: et scriptae erant in eo lamentationes, et carmen, et vae.
III. Et comedi illud: et factum est in ore meo sicut mel dulce. Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Ut adamantem, et ut silicem dedi faciem tuam; ne timeas eos, neque metuas a facie eorum: quia domus exasperans est.
IV. Pone sartaginem ferream in murum ferreum inter te, et inter civitatem. Et dormies super latus sinistrum trecentis nonaginta diebus pro iniquitatibus domus Israel. Deinde dormies super latus dextrum quadraginta diebus pro iniquitatibus domus Juda. Et aquam in mensura bibes, sextam partem hin. Panem subcinericium comedes, et stercore hominis operies illum. Et dixi: A, a, a, Domine Deus, ecce anima mea non est polluta; et morticinum, et laceratum a bestiis non comedi ab infantia mea usque nunc, et non est ingressa in os meum omnis caro immunda. Et dixit ad me: Ecce dedi tibi fimum boum pro stercoribus humanis: et facies panem tuum in eo.
V. Rades caput et barbam, ac pilos divides, tertiam partem igni combures, tertiam concides gladio, tertiam disperges in ventum. Vivo ego, dicit Dominus, quia violasti sanctum meum, tertia pars tui peste morietur, tertia gladio cadet, tertiam in omnem ventum dispergam. Et eris opprobrium et blasphemia, exemplum et stupor in Gentibus.
VI. Montes Israel, audite verbum Domini: Ecce ego inducam super vos gladium; et disperdam excelsa vestra. Et dabo cadavera filiorum Israel ante faciem simulacrorum vestrorum: et dispergam ossa vestra circum aras vestras. Haec dicit Dominus Deus: Percute manum tuam, et allide pedem tuum, et dic: Heu, ad omnes abominationes malorum domus Israel: quia gladio, fame, et peste ruituri sunt.
VII. Haec dicit Dominus: Finis venit, venit finis super quatuor plagas terrae. Ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines simulacrorum fecerunt ex eo. Propterea dabo illud in manus alienorum ad diripiendum, et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud.
VIII. Emissa manus, et spiritus elevavit me inter caelum et terram, et adduxit me in Jerusalem. Et vidi ab Aquilone portae altaris idolum zeli in ipso introitu. Et dixit: Videbis abominationes majores.
IX. Dixit Dominus scriptori vestito lineis: Transi per mediam civitatem in medio Jerusalem: et signa thau super frontes virorum gementium, et dolentium super cunctis abominationibus quae fiunt in medio ejus. Deinde dixit sex viris, quorum quisque habebat vas interfectionis in manu: Transite per civitatem sequentes eum, et percutite: non parcat oculus vester, neque misereamini.
X. Vidit Cherubim, et super ea firmamentum, et solium ex sapphiro. Et extendit Cherub manum de medio Cherubim ad ignem qui erat inter Cherubim: et sumpsit, et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis: qui accipiens egressus est.
XI. Cogitant filii Israel, dicentes: Nonne dudum aedificatae sunt domus? haec est lebes, nos autem carnes. Propterea haec dicit Dominus Deus: Interfecti vestri, quos posuistis in medio ejus, hi sunt carnes, et haec est lebes: et educam vos de medio ejus.
XII. Tu ergo, fili hominis, fac tibi vasa transmigrationis, et transmigrabis per diem coram eis: transmigrabis autem de loco tuo ad locum alterum, in conspectu eorum, si forte aspiciant: quia domus exasperans est.
XIII. Haec dicit Dominus Deus: Vae prophetis insipientibus, qui sequuntur spiritum suum, et nihil vident! Quasi vulpes in desertis, prophetae tui, Israel, erant. Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini. Ecce ego ad pulvillos vestros, quibus vos capitis animas volantes: et dirumpam eos de brachiis vestris: et dimittam animas quas vos capitis, animas ad volandum. Et dirumpam cervicalia vestra, et liberabo populum meum de manu vestra, neque erunt ultra in manibus vestris ad praedandum: et scietis quia ego Dominus.
XIV. Si fuerint tres viri isti in medio ejus, Noe, Daniel et Job: ipsi justitia sua liberabunt animas suas, sed nec filios, nec filias liberabunt: sed ipsi soli liberabuntur, terra autem desolabitur.
XV. Fili hominis, quid fiet de ligno vitis, ex omnibus lignis nemorum, quae sunt inter ligna sylvarum? Ecce igni datum est in escam: utramque partem ejus consumpsit ignis, et medietas ejus redacta est in favillam: numquid utile erit ad opus?
XVI. Projecta es super faciem terrae in abjectione animae tuae, in die qua nata es. Et vestivi te discoloribus, et calceavi te ianthino: et cinxi te bysso, et indui te subtilibus. Et ornavi te ornamento, et dedi armillas in manibus tuis, et torquem circa collum tuum. Propterea, meretrix, audi verbum Domini. Et judicabo te judiciis adulterarum, et effundentium sanguinem: et dabo te in sanguinem furoris et zeli. Et dabo te in manus eorum, et destruent lupanar tuum; et demolientur prostibulum tuum: et denudabunt te vestimentis tuis, et auferent vasa decoris tui: et derelinquent te nudam, plenamque ignominia. Et adducent super te multitudinem, et lapidabunt te lapidibus, et trucidabunt te gladiis suis. Et comburent domos tuas igni.
XVII. Haec dicit Dominus Deus: Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate, venit ad Libanum, et tulit medullam cedri. Summitatem frondium ejus avulsit: et transportavit eam in terram Chanaan, in urbe negotiatorum posuit illam.
XVIII. Quid est quod inter vos parabolam vertitis in proverbium istud in terra Israel, dicentes: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt? Vivo ego, dicit Dominus Deus, si erit ultra vobis parabola haec in proverbium in Israel. Anima, quae peccaverit, ipsa morietur: filius non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniquitatem filii: justitia justi super eum erit, et impietas impii erit super eum. Si autem impius egerit paenitentiam ab omnibus peccatis suis, quae operatus est, et custodierit omnia praecepta mea, et fecerit judicium et justitiam: vita vivet, et non morietur. Omnium iniquitatum ejus, quas operatus est, non recordabor: in justitia sua, quam operatus est, vivet. Si autem averterit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem secundum omnes abominationes, quas operari solet impius, numquid vivet? omnes justitiae ejus, quas fecerat, non recordabuntur: in praevaricatione, qua praevaricatus est, et in peccato suo, quod peccavit, in ipsis morietur.
XIX. Leena tulit unum de leunculis suis, leonem constituit eum: didicit praedam capere, et homines devorare. Didicit viduas facere: hinc Gentes miserunt eum in caveam, in catenis adduxerunt eum ad regem Babylonis. Et factae sunt ei virgae solidae in sceptra dominantium. Et evulsa est in ira, ignis fructum ejus comedit: planctus est, et erit in planctum.
XX. Vivo ego, dicit Dominus Deus, quoniam in manu forti, et in brachio extento, et in furore effuso regnabo super vos. Et dixi: A, a, a, Domine Deus: ipsi dicunt de me: Numquid non per parabolas loquitur iste?
XXI. Et dices terrae Israel: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, et ejiciam gladium meum de vagina sua, et occidam in te justum et impium. Ut caedat victimas exacutus est: ut splendeat limatus est: qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. Exacuere, vade ad dexteram, sive ad sinistram, quocumque faciei tuae est appetitus. Stetit enim rex Babylonis in bivio, in capite duarum viarum, divinationem quaerens, commiscens sagittas: interrogavit idola, exta consuluit. Ad dexteram ejus facta est divinatio super Jerusalem, ut ponat arietes, ut aperiat os in caede, ut elevet vocem in ululatu, ut ponat arietes contra portas, ut comportet aggerem, ut aedificet munitiones.
Haec dicit Dominus Deus: Aufer cidarim, tolle coronam: nonne haec est, quae humilem sublevavit, et sublimem humiliavit? Iniquitatem, iniquitatem, iniquitatem ponam eam: et hoc non factum est, donec veniret cujus est judicium, et tradam ei. Et tu, fili hominis, propheta, et dic: Haec dicit Dominus Deus ad filios Ammon, et ad opprobrium eorum, et dices: Mucro, mucro, evagina te ad occidendum, lima te ut interficias, et fulgeas.
XXII. Et tu, fili hominis, nonne judicas, nonne judicas civitatem sanguinum? Sanctuaria mea sprevisti, et sabbata mea polluisti. Et quaesivi de eis virum, qui interponeret sepem, et staret oppositus contra me pro terra, ne dissiparem eam: et non inveni.
XXIII. Fili hominis, duae mulieres filiae matris unius fuerunt. Et fornicatae sunt in Aegypto, in adolescentia sua fornicatae. Nomina earum Oolla major, et Ooliba soror ejus minor: earum nomina, Samaria Oolla, et Jerusalem Ooliba. Fornicata est Oolla, et insanivit in amatores suos, in Assyrios propinquantes, vestitos hyacintho, juvenes cupidinis, ascensores equorum. Propterea tradidi eam in manus amatorum suorum, in manus filiorum Assur, super quorum insanivit libidine. Quod cum vidisset soror ejus Ooliba, plusquam illa insanivit libidine: et fornicationem suam super fornicationem sororis suae ad filios Assyriorum praebuit impudenter, ducibus ad se venientibus, indutis veste varia, equitibus qui vectabantur equis, et adolescentibus forma cunctis egregia.
XXIV. Haec dicit Dominus Deus: Pone ollam, et mitte in eam aquam. Congere frusta ejus in eam, omnem partem bonam, femur et armum, electa et ossibus plena. Pinguissimum pecus assume, compone quoque strues ossium sub ea: efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus. Congere ossa, quae igne succendam: consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Fili hominis, ecce ego tollo a te desiderabile oculorum tuorum in plaga: et non planges, neque plorabis, neque fluent lacrymae tuae. Ingemisce tacens, mortuorum luctum non facies: corona tua circumligata sit tibi, et calceamenta tua erunt in pedibus tuis, nec amictu ora velabis, nec cibos lugentium comedes. Locutus sum ergo ad populum mane, et mortua est uxor mea vespere: fecique mane sicut praeceperat mihi. Erit Ezechiel vobis in portentum: juxta quae feci, facietis cum venerit istud: et scietis quia ego Dominus Deus.
XXV. Et dices filiis Ammon: Pro eo quod plausisti manu, et percussisti pede, et gavisa es ex toto affectu super terram Israel: Idcirco ecce ego extendam manum meam super te, et tradam te in direptionem Gentium, et interficiam te de populis, et perdam de terris, et conteram: et scies quia ego Dominus. Haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod fecit Idumaea ultionem ut se vindicaret de filiis Juda, peccavitque delinquens, et vindictam expetivit de eis: idcirco haec dicit Dominus Deus: Extendam manum meam super Idumaeam, et auferam de ea hominem et jumentum, et faciam eam desertam ab Austro: et qui sunt in Dedan, gladio cadent.
XXVI. Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me: implebor, deserta est. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te, Tyre, et ascendere faciam ad te Gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans. Et dissipabunt muros Tyri et destruent turres ejus: et radam pulverem ejus de ea, et dabo eam in limpidissimam petram. Et descendent de sedibus suis omnes principes maris: et auferent exuvias suas, et vestimenta sua varia abjicient, et induentur stupore: in terra sedebunt, et attoniti super repentino casu tuo admirabuntur. Et assumentes super te lamentum, dicent tibi: Quomodo periisti, quae habitas in mari, urbs inclyta, quae fuisti fortis in mari cum habitatoribus tuis quos formidabant universi?
XXVII. O Tyre, tu dixisti: Perfecti decoris ego sum, et in corde maris sita. Omnes naves maris, et nautae earum, fuerunt in populo negotiationis tuae. Haec omnia tecum cadent in corde maris in die ruinae tuae.
XXVIII. Fili hominis, dic principi Tyri: Haec dicit Dominus Deus: Eo quod elevatum est cor tuum, et dixisti: Deus, ego sum, et in cathedra Dei sedi in corde maris, cum sis homo, et non Deus, et dedisti cor tuum quasi cor Dei. Ecce sapientior es tu Daniele: omne secretum non est absconditum a te. Morte incircumcisorum morieris in manu alienorum: quia ego locutus sum, ait Dominus Deus. Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore. In deliciis paradisi Dei fuisti: omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolithus, et onyx, et berillus, sapphirus et carbunculus, et smaragdus: aurum opus decoris tui: et foramina tua in die, qua conditus es, praeparata sunt. Tu Cherub extentus, et protegens, et posui te in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum ambulasti, perfectus in viis tuis a die conditionis tuae, donec inventa est iniquitas in te.
Et elevatum est cor tuum in decore tuo: perdidisti sapientiam tuam in decore tuo, in terram projeci te; ante faciem regum dedi te ut cernerent te.
XXIX. Fili hominis, pone faciem tuam contra Pharaonem regem Aegypti, et prophetabis de eo, et de Aegypto universa. Loquere, et dices: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, Pharao, rex Aegypti, draco magne, qui cubas in medio fluminum tuorum, et dicis: Meus est fluvius, et ego feci memetipsum. Et ponam frenum in maxillis tuis: et agglutinabo pisces fluminum tuorum squamis tuis: et extraham te de medio fluminum tuorum, et universi pisces tui squamis tuis adhaerebunt. Fili hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversus Tyrum: omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus est: et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus, de Tyro, pro servitute qua servivit mihi adversus eam. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego dabo Nabuchodonosor regem Babylonis in terra Aegypti: et accipiet multitudinem ejus, et depraedabitur manubias ejus, et diripiet spolia ejus: et erit merces exercitui illius.
XXX. Fili hominis, propheta, et dic: Haec dicit Dominus Deus: Ululate, vae, vae diei! Quia juxta est dies, et appropinquat dies Domini: dies nubis, tempus Gentium erit. Et veniet gladius in Aegyptum: et erit pavor in Aethiopia, cum ceciderint vulnerati in Aegypto, et ablata fuerit multitudo illius, et destructa fundamenta ejus.
XXXI. Fili hominis, dic Pharaoni regi Aegypti, et populo ejus: Cui similis factus es in magnitudine tua? Ecce Assur quasi cedrus in Libano, pulcher ramis, et frondibus nemorosus, excelsusque altitudine, et inter condensas frondes elevatum est cacumen ejus. Propterea haec dicit Dominus Deus: Pro eo quod sublimatus est in altitudine, et dedit summitatem suam virentem atque condensam, et elevatum est cor ejus in altitudine sua: tradidi eum in manu fortissimi Gentium, faciens faciet ei: juxta impietatem ejus ejeci eum. Et succident eum alieni, et crudelissimi nationum. Cui assimilatus es, o inclyte, atque sublimis inter ligna voluptatis? Ecce deductus es cum lignis voluptatis ad terram ultimam: in medio incircumcisorum dormies, cum eis qui interfecti sunt gladio: ipse est Pharao, et omnis multitudo ejus, dicit Dominus Deus.
XXXII. Fili hominis, assume lamentum super Pharaonem regem Aegypti, et dices ad eum: Leoni Gentium assimilatus es, et draconi qui est in mari: et ventilabas cornu in fluminibus tuis, et conturbabas aquas pedibus tuis, et conculcabas flumina earum. Propterea haec dicit Dominus Deus: Expandam super te rete meum in multitudine populorum multorum, et extraham te in sagena mea. Ibi Assur, et omnis multitudo ejus: in circuitu illius sepulcra ejus: omnes interfecti, et qui ceciderunt gladio. Tu ergo in medio incircumcisorum contereris, et dormies cum interfectis gladio.
XXXIII. Dic ad eos: Vivo ego, dicit Dominus Deus; nolo mortem impii, sed ut convertatur impius a via sua, et vivat. Convertimini, convertimini a viis vestris pessimis; et quare moriemini, domus Israel? Et veniunt ad te, quasi si ingrediatur populus, et sedent coram te populus meus: et audiunt sermones tuos, et non faciunt eos; quia in canticum oris sui vertunt illos, et avaritiam suam sequitur cor eorum. Et es eis quasi carmen musicum, quod suavi dulcique sono canitur: et audiunt verba tua, et non faciunt ea. Et cum venerit quod praedictum est (ecce enim venit), tunc scient quod prophetes fuerit inter eos.
XXXIV. Vae pastoribus Israel, qui pascebant semetipsos! nonne greges a pastoribus pascuntur? Lac comedebatis, et lanis operiebamini, et quod crassum erat occidebatis: gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit non consolidastis, et quod aegrotum non sanastis, quod confractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis, et quod perierat non quaesistis; sed cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia. Et dispersae sunt oves meae, eo quod non esset pastor: et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri, et dispersae sunt. Propterea, pastores, audite verbum Domini: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores requiram gregem meum de manu eorum, et cessare faciam eos ut ultra non pascant gregem, nec pascant amplius pastores semetipsos: et liberabo gregem meum de ore eorum, et non erit ultra eis in escam. Ego pascam oves meas, et ego eas accubare faciam, dicit Dominus Deus. Quod perierat requiram, et quod abjectum erat reducam, et quod confractum fuerat alligabo, et quod infirmum fuerat consolidabo, et quod pingue et forte custodiam; et pascam illas in judicio. Et suscitabo super eas pastorem unum qui pascat eas, servum meum David: ipse pascet eas, et ipse erit eis in pastorem. Ego autem Dominus ero eis in Deum: et servus meus David princeps in medio eorum: ego Dominus locutus sum.
XXXV. Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, mons Seir, et extendam manum meam super te, et dabo te desolatum atque desertum. Urbes tuas demoliar, et tu desertus eris: et scies quia ego Dominus. Eo quod fueris inimicus sempiternus, et concluseris filios Israel in manu gladii in tempore afflictionis eorum, in tempore iniquitatis extremae.
XXXVI. Idcirco vaticinare super humum Israel, et dices montibus et collibus, jugis et vallibus: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego in zelo meo, et in furore meo locutus sum, eo quod confusionem gentium sustinueritis. Idcirco haec dicit Dominus Deus: Ego levavi manum meam, ut gentes quae in circuitu vestro sunt, ipsae confusionem suam portent. Vos autem montes Israel ramos vestros germinetis, et fructum vestrum afferatis populo meo Israel: prope enim est ut veniat. Et replebo vos hominibus et jumentis: et multiplicabuntur, et crescent; et habitare vos faciam sicut a principio, bonisque donabo majoribus, quam habuistis ab initio: et scietis quia ego Dominus. Et effundam super vos aquam mundam, et mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris, et ab universis idolis vestris mundabo vos. Et dabo vobis cor novum, et spiritum novum ponam in medio vestri: et auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum.
XXXVII. Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus. Et dixit ad me: Fili hominis, putasne vivent ossa ista? Et dixi: Domine Deus, tu nosti. Et dixit ad me: Vaticinare de ossibus istis: et dices eis: Ossa arida, audite verbum Domini. Et accesserunt ossa ad ossa, unumquodque ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi et carnes ascenderunt: et extenta est in eis cutis desuper, et spiritum non habebant. Et ingressus est in ea spiritus, et vixerunt: steteruntque super pedes suos exercitus grandis nimis valde. Et dixit ad me: Fili hominis, ossa haec universa, domus Israel est: ipsi dicunt: Aruerunt ossa nostra, et periit spes nostra, et abscissi sumus. Propterea vaticinare, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego aperiam tumulos vestros, et educam vos de sepulcris vestris, populus meus: et inducam vos in terram Israel. Et percutiam illis foedus pacis, pactum sempiternum erit eis: et fundabo eos, et multiplicabo, et dabo sanctificationem meam in medio eorum in perpetuum.
XXXVIII. Fili hominis, pone faciem tuam contra Gog, terram Magog, principem capitis Mosoch et Thubal, et vaticinare de eo. Et dices ad eum: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te Gog principem capitis Mosoch et Thubal. Et circumagam te, et ponam frenum in maxillis tuis: et educam te, et omnem exercitum tuum, equos et equites vestitos loricis universos, multitudinem magnam hastam et clypeum arripientium et gladium. Et convocabo adversus eum in cunctis montibus meis gladium, ait Dominus Deus: et gladius uniuscujusque in fratrem suum dirigetur. Et judicabo eum peste, et sanguine, et imbre vehementi, et lapidibus immensis: ignem et sulphur pluam super eum, et super exercitum ejus, et super populos multos, qui sunt cum eo.
XXXIX. Super montes Israel cades tu, et omnia agmina tua, et populi tui, qui sunt tecum: feris, avibus, omnique volatili, et bestiis terrae dedi te ad devorandum. Et immittam ignem in Magog, et in his qui habitant in insulis confidenter: et scient quia ego Dominus. Et succendent arma igni septem annis; et sepelient ibi Gog, et vocabitur vallis multitudinis Gog. Nomen autem civitatis Amona, et mundabunt terram.
XL. In visionibus Dei adduxit me in terram Israel, et dimisit me super montem excelsum nimis: super quem erat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austrum. Et ecce vir, cujus erat species quasi species aeris, et funiculus lineus in manu ejus, et calamus mensurae in manu ejus: stabat autem in porta, et mensus est calamo portas, vestibula, fenestras, thalamos, atria et gazophylacia templi.
XLIII. Et audivi loquentem ad me de domo, et vir qui stabat juxta me, dixit ad me: Fili hominis, locus solii mei, et locus vestigiorum pedum meorum, ubi habito in medio filiorum Israel in aeternum: et non polluent ultra domus Israel nomen sanctum meum, ipsi et reges eorum in fornicationibus suis, et in ruinis regum suorum, et in excelsis. Nunc ergo repellant procul fornicationem suam, et ruinas regum suorum a me: et habitabo in medio eorum semper.
XLIV. Et convertit me ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat ad Orientem: et erat clausa.
XLV. Cumque coeperitis terram dividere sortito, separate primitias Domino, sanctificatum de terra, longitudine viginti quinque millia, et latitudine decem millia: sanctificatum erit in omni termino ejus per circuitum.
XLVI. Haec dicit Dominus Deus: Si dederit princeps donum alicui de filiis suis: haereditas ejus, filiorum suorum erit, possidebunt eam haereditarie.
XLVII. Et convertit me ad portam domus, et ecce aquae egrediebantur subter limen domus ad Orientem: facies enim domus respiciebat ad Orientem: aquae autem descendebant in latus templi dextrum ad Meridiem altaris.
Et traduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et traduxit me per aquam usque ad genua. Et mensus est mille, et traduxit me per aquam usque ad renes. Et mensus est mille, torrentem, quem non potui pertransire: quoniam intumuerunt aquae profundi torrentis, qui non potest transvadari. Cumque me convertissem, ecce in ripa torrentis ligna multa nimis ex utraque parte.
XLVIII. Et hi egressus civitatis: A plaga Septentrionali quingentos et quatuor millia mensurabis. Et portae civitatis ex nominibus tribuum Israel, portae tres a Septentrione, porta Ruben una, porta Juda una, porta Levi una. Per circuitum, decem et octo millia; et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem.
Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto: sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum, Amen.
Prooemium 47 paragrafi
Fuerunt nonnulli veterum qui putarunt Ezechielem fuisse Pythagoram. Audi Clementem libro primo Stromat.: Alexander, inquit, in libro de Symbolis Pythagoricis, refert Pythagoram fuisse discipulum Nazarethi Assyrii. Quidam eum existimant Ezechielem; sed non est, ut ostendetur postea. Clearchus autem Peripateticus dicit se nosse quemdam Judaeum, cum quo versatus est Aristoteles. Insinuat Aristotelem sua hausisse a Judaeis, aeque ac Pythagoram et Platonem, qui proinde vocatus est Moses Atticus. Atque ab Ezechiele nomen accepisse videtur Ezechielus poeta tragicus, de quo idem Clemens eodem libro sic scribit: De Mosis educatione nobiscum quoque consentiet Ezechielus Judaicarum tragoediarum poeta in Actu qui inscribitur exagoge, id est Eductio, sic scribens ex persona Mosis, ubi multa ejus carmina de Mose recitat. Ad hosce accedit S. Ambrosius, qui Pythagoram a Judaeis ortum censet. Sic enim scribit ad Irenaeum lib. III, epist. 20: Pythagoricum mandatum in aliquorum scriptis praedicari invenimus, quo ille discipulos suos communem atque usitatam populo prohibuit ingredi viam. Sed hoc unde assumpserit non est incognitum. Nam cum ex populo Hebraeorum (ut plerique arbitrantur) genus duxerit, ex ejus disciplina derivavit etiam magisterii praecepta, meritoque magnus apud Philosophos habitus, qualem (ut aiunt) vix reperis ullum. Legerat itaque in Exodo Mosi divino praeceptum esse oraculo: Solve calceamentum pedum tuorum. Id etiam praeceptum Jesu Nave, videlicet, ut detritae et popularis vitae deponerent pulverem, qui viam Domini ambulare desiderarent. Legerat praeceptum eidem Mosi, ut montem cum sacerdotibus ascenderet, populus autem deorsum staret. Et Theodoretus, lib. I De Fide, ubi Pythagoram circumcisum asserit: Fertur, inquit, Pythagoras circumcisionem subiisse acceptam ab Aegyptiis, quam tamen Aegyptii ab Hebraeis patribus accepissent. Favet et ratio, vel potius conjectura. Nam tam Ezechiel, quam Pythagoras totus mysticus est et symbolicus, uterque sua oracula suamque Ethicam docet per symbola et aenigmata.
Ad haec, uterque eodem fere tempore floruit, videlicet Ezechiel sub Nabuchodonosore, Pythagoras sub Cyro et Cambyse, teste Eusebio in Chronico. Insuper sicut Ezechiel cum Deo collocutor est, ab eoque edoctus, ita et Pythagoras dixit se familiarem esse Apollini, ab eoque doceri: unde et Pythagoras dictus a Pythio Apolline, quod cum illo colloqueretur, ideoque non minus vera doceret, quam Pythius. Quocirca ipse suis erat instar oraculi: de eo enim dicebant, autos epha, Pythagoras hoc dixit; ergo verum est et indubitatum. Unde Ovidius de eo canit libro XV Metamorph.
Mente deos adiit, et quae natura negavit Usibus humanis, oculis ea pectoris hausit.
Verum certum est Pythagoram nec Ezechielem fuisse, nec Judaeum, etsi a Judaeis et Prophetis sua dogmata, forte etiam circumcisionem, mutuatus sit. Nam primo, veteres passim docent Pythagoram ex Samo insula prodiisse: ergo Graecus fuit, non Judaeus. Secundo, Pythagoras docuit metempsychosin, id est animarum ex uno corpore in aliud, non tantum hominis, sed et bestiae transmigrationem: quae plane Hebraeorum placitis repugnat, et nominatim oraculo Ezech. cap. xxxvii, de anima ad sua ossa suamque carnem redeunte. Pythagoras enim, uti diserte docet Tertullianus, lib. De Anima cap. xxviii, ut hunc suum de animarum transmigratione errorem populo probaret, mortem simulavit, subterraneo latuit in specu per septennium, illic se patientia damnans una matre conscia: et ubi satis visus est corpulentiam interpolasse, de adytis fallaciae emersit, ut ab inferis redire crederetur, dicens se prius fuisse Aethalidem sive Euphorbum; Pyrrham deinde piscatorem, et mox Hermotymon. Pythagorae est illa vox, quam in se transcribens Hermias Philosophus irridet tract. De Gentilium Philosophorum irrisione, qui exstat tom. IV Biblioth. SS. Patrum: Nunc, ait, immortalis sum, et gaudeo; nunc contra mortalis fio, et ploro: mors individua corpora solvit, aqua fio, fio aer, fio ignis: paulo post nec aerem, nec ignem, sed feram me facit, piscem me facit. Itaque vicissim fratres habeo Delphinos. Cum vero intueor corpus, pertimesco, et nescio quo nomine id vocem, nominemve, an canem, an lupum, an taurum, an avem, an serpentem, an draconem, an chimaeram, in cunctas enim bestias commutor, terrestres, aquatiles, volucres, multiformes, agrestes, cicures; mutas, vocales; brutas, ratione munitas. Nato, volo, sublimis in aera feror, serpo, curro, sedeo.
Tertio, quia Ezechiel et Pythagoras non fuerunt synchroni, sed hic illo fuit posterior. Ezechiel enim floruit regnante apud Chaldaeos Nabuchodonosore, apud Romanos Tarquinio Prisco, olympiade 49. Pythagoras vero floruit eversa Chaldaeorum monarchia, regnante apud Persas Cambyse, apud Romanos Tarquinio Superbo, olympiade 64. Ita Eusebius in Chronico. Ergo Ezechiel quindecim olympiadibus, hoc est 60 annis, praecessit Pythagoram. Insuper Eusebius: Olympiade, inquit, quinquagesima sub Cyro floruit Thales praeceptor Anaximandri; hic Anaximenis, hic Anaxagorae, hic Periclis fuit magister; Anaxagorae vero temporibus Xenophanes et Pythagoras fuerunt. Ergo Pythagoras Cyro duabus, Ezechiele tribus vel quatuor generationibus fuit posterior.
Quaestio 1: Quis, et qualis fuit Ezechiel?
Respondet S. Hieronymus in cap. xlvii et alibi: Ezechiel Scripturarum et oceanus, et mysteriorum Dei labyrinthus: mysteria quae alii prophetae aperto sermone prophetant, ipse sacris veluti hieroglyphicorum arcanis tegit et obsignat.
Primo ergo Ezechiel fuit sacerdos, oriundus ex tribu Levi, uti testatur S. Hieronymus in cap. xiv Ezechiel. 23, imo ipse Ezechiel cap. 1, 3. Patria ei fuit Sarara, ait Epiphanius in ejus Vita. Fuit filius Buzi. Hunc Buzi tradunt, aut potius fabulantur Hebraei, fuisse Jeremiam Prophetam, qui dictus fuit Buzi, id est contemptus, eo quod Judaeis esset contemptui et ludibrio. Nazianzenus vero, orat. 47: Ferunt, inquit, Ezechielem servum Jeremiae prius exstitisse. Sed et hoc fabulosum videtur. Fuit enim ipse ex genere sacerdotali, quod apud Judaeos erat nobilissimum. Videtur ergo haec lacinia Nazianzeno assuta: aut certe Nazianzenus Rabbinorum sui temporis sententiam refert tantum, non probat, uti et facit saepe ejus discipulus S. Hieronymus.
Secundo, Ezechiel hebraice idem est quod chezek el, id est robur seu fortitudo Dei, aut roboratus a Deo. Unde cap. iii, 8, audit a Deo: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum. Ut adamantem, et ut silicem dedi faciem tuam. Origenes tamen et S. Hieronymus in cap. xlvii, 8, Ezechielem interpretantur, imperium Dei; pin chazac enim roborari et praevalere, hoc est dominari et imperare, significat.
Tertio, fuit ipse typus Christi, ideoque, aeque ut Christus, vocatur filius hominis. Ita S. Gregorius, Isidorus et alii.
Porro S. Gregorius, lib. XXVI Moral. cap. v: Ezechiel, inquit, magistrorum speciem tenet. Idem in Ezechiel, homil. 12: Ezechiel, inquit, typum praedicantium tenet. Idem, lib. III Exposit. in I Reg. cap. ix: Ezechiel, ait, durus praedicator contra duros in malo veniebat, ut dura quae ventura erant locuturus ostenderet, septem diebus in medio eorum, antequam loqueretur, flebat, Ezech. III, 15. Illos enim imitari electus praedicator debet, qui et acuta praedicant, et quae loquuntur observant.
Quarto, fuit ipse sui saeculi portentum, uti de eo dicit Deus, cap. xxiv, 24, ut portentosis suis dictis et factis flecteret et frangeret Judaeorum duritiem et obstinationem in peccatis. Hac de causa obsidionem urbis in latere descripsit, panem stercore boum coctum comedit, et super unum latus cubavit 390 diebus, cap. IV, 1. Hac de causa describit cap. I currum bellicum Dei, cum angelis bellum, vindictam et excidium Judaeis aliisque gentibus minitantis et comparantis.
Quinto, fuit Martyr, occisus a Judaeis, et a duce populi sui, ait Epiphanius, apud Babylonem, eo quod eos de cultu idolorum argueret. Unde in Romano Martyrol. de eo ita legimus die 10 aprilis: Ezechielis Prophetae, qui a judice populi Israel, quod eum de cultu idolorum argueret, apud Babyloniam interfectus, in sepulcro Sem et Arphaxad, Abrahae progenitorum sepultus est, ad quod orationis causa multi confluere consueverunt. Idem docent S. Dorotheus in Synopsi cap. xvi, Isidorus, lib. De Vita et obitu Sanctorum, cap. xxxix, Epiphanius, lib. De Prophet. vita et interitu, cap. xix. Porro de genere mortis non constat. Auctor operis imperfecti in Matthaeum, hom. 46, tradit eum raptatum et excerebratum: Misi, ait, Ezechielem, et tractum super lapides excerebrasti eum. Adrichomius in Descript. Terrae sanctae, pag. 246, anno mundi 3386, tradit eum equis fuisse distractum; sed veterem hujus rei auctorem neminem citat.
Sexto, Epiphanius, Isidorus, Dorotheus ibidem miracula ejus narrant. Primo, quod quasi alter Moses, Judaeos per flumen Chobar sicco pede deduxerit, Chaldaeis eos insequentibus in eo demersis; secundo, quod piscium copiam suis precibus a Deo impetrarit, qua Judaeos fame pene enectos refecit; tertio, quod venenatos serpentes in impios Danitas et Gadditas immiserit. Verum horum fides sit penes auctores.
Quaestio 2: Quando coeperit prophetare, et quandiu prophetarit Ezechiel?
Respondeo. Daniel e Jerusalem abductus fuit a Nabuchodonosore in Babylonem anno 3 Joakim, Daniel. 1, 1. Ezechiel vero post eum abductus fuit 8 anno, puta anno 11 et ultimo Joakim, scilicet postquam a Chaldaeis occisus est, eique in regno successit filius Joachin per tres menses; et eo deinde pariter abducto, Sedecias, qui erat frater Joakim. Ita Josephus, lib. X Antiq. viii.
Secundo, Ezechiel vaticinari orsus est anno 5, postquam abductus est, puta anno 5 transmigrationis Joachin, qui pariter fuit annus 5 regni Sedeciae. Patet id, Ezechiel. 1, 2. Prophetare ergo coepit Ezechiel post Isaiam, anno 199, post Jeremiam, annis 34. Jeremias enim coepit anno 13 Josiae, Jerem. 1, 2, a quo 13 anno usque ad 3 Sedeciae sunt 34 anni. Ita S. Hieronymus sub initium cap. 1 Ezech. Ante Danielem vero Ezechiel prophetare coepit annis 22. Excipio historiam Susannae: hanc enim Daniel spiritu prophetico a morte liberavit antequam inciperet prophetare Ezechiel, ut patebit Daniel. xiii. Perrexit tamen Ezechiel prophetare, ac post eum Daniel, Judaeis in Babylone, eodem tempore quo Jeremias pergebat Judaeis prophetare in Jerusalem. Causam dat S. Hieronymus in Ezech. cap. xii, 7: Illius (Jeremiae), inquit, prophetia mittebatur ad captivos in Babylone, et hujus (Ezechielis) ad eos qui habitabant in Jerusalem, ut unius in diversis regionibus Dei providentia probaretur, et intelligerent audientes quaecumque accidebant populo, nequaquam idolorum potestate, sed Domini jussione consistere.
Denique S. Hieronymus, Origenes, Gregorius et Hebraei censent Ezechielem coepisse praedicare et prophetare anno aetatis 30. Eodem enim coeperunt alii, et Christus, et Joannes Baptista. Verum hoc incertum est: nam puer abductus est, si credimus Josepho, et mox anno 5 coepit prophetare: atque de Jeremia constat eum puerum coepisse praedicare, Jerem. 1, 6.
Tertio, prophetavit Ezechiel annis 20. Coepit enim anno 5 transmigrationis Joachin: finiit ejusdem anno 25, ut patet cap. xl, 1. Quare ibidem falsus videtur S. Gregorius, homil. 13, dum eum prophetasse scribit annis 25; putat enim ipsum coepisse anno 5 Joakim patris, non Joachin filii, cujus contrarium diserte tradit Josephus, lib. X. cap. viii, et S. Hieronymus. Imo ipse Ezechiel, qui toto hoc libro prophetias suas consignat per annos transmigrationis Joachin, non Joakim (hic enim non transmigravit, sed occisus est); quia nimirum ipse eodem anno quo Joachin, et, ut videtur, cum ipso Joachin abductus est in Babylonem. Ita enim habet S. Hieronymus in Praefat., et communis interpretum opinio.
Adde jam dictis unam prophetiam, quam habuit Ezechiel cap. xxix, 17, anno transmigrationis Joachin 27, quam si ceteris addas, colliges eum prophetasse precise 22 annis. An ulterius prophetarit, ex scriptis ejus non liquet.
Coepit ergo Ezechiel prophetare anno mundi 3317, qui fuit ante Christum 632, in hunc enim annum incidit annus quintus transmigrationis Joachin sive Jechoniae, qui idem fuit quintus regni Sedeciae, uti dixi in Prooemio in Synopsi chron. Desiit vero prophetare anno mundi 3339, qui fuit ante Christum 610, quo coepit prophetare Daniel, uti ostendam Dan. II, 1. Eodem ergo anno quo desiit Ezechiel, coepit Daniel, ut ille huic lampada tradidisse videatur. Nunc accipe quadrigam chronologiae quatuor Prophetarum. Isaias coepit prophetare anno 17 Oziae, cum ageret annum aetatis 30 circiter; ergo coepit ante Romam annis fere 50. Roma enim condita est sub annum 11 (licet Eusebius in Chron. habeat decimum sextum) Joatham filii Oziae; ac post 4 annos, Romulus occiso fratre Remo in ea regnare coepit, cum Isaias esset circiter 80 annorum, uti dixi Prooemio in Isaiam. Ab anno 11 Joatham, usque ad annum 13 Josiae, quo coepit prophetare Jeremias, fluxerunt anni 120. Totidem fluxerunt ab 1 anno Romae conditae usque ad annum 2 Anci Martii, qui fuit quartus rex Romanorum. Ergo Jeremias coepit prophetare anno 2 Anci Martii. Ab hoc anno 2 Anci usque ad annum 13 Tarquinii Prisci fluxerunt anni 34. Totidem fluxerunt ab anno 13 Josiae usque ad annum 5 Sedeciae, quo coepit prophetare Ezechiel. Coepit ergo anno 13 Tarquinii Prisci. Ab hoc anno 13 Tarquinii Prisci usque ad annum 35 ejusdem Tarquinii Prisci, fluxerunt anni 22. Totidem fluxerunt ab anno 5 transmigrationis Joachin, usque ad annum 27 transmigrationis ejusdem, quo coepit prophetare Daniel. Coepit ergo Daniel anno 35 Tarquinii Prisci. Accipe horum seriem et synopsin, per parallela annorum regum Juda et regum Romae.
Tabula Chronologica: Reges Juda et Reges Romae
Ozias vel Azarias, cujus anno 17 coepit prophetare Isaias, regnavit annis 52. Joatham regnavit annis 16. Achaz regnavit annis 16. Ezechias regnavit annis 29.
Romae conditio (qua prima urbis jacta sunt fundamenta) quinque annis antecessit regnum Romuli.
Ita Eusebius in Chronolog., et alii exactiore Chronologi, licet nonnulli exordia Romae et Romuli confundant. Roma enim condita est Palilibus (qui postea dies festus fuit) anno 40 Amulii regis Latii, inquit Eusebius, qui secundum tabulam Chronologicam, quam Genesi praefixi, fuit annus 11 Joatham, ac post 4 annos, scilicet post annum 44 Amulii, abavunculi sui, puta anno Joatham 16, coepit in ea regnare Romulus, qui regnavit annis 39.
Porro Roma condita est olympiadis sextae anno 3, uti ex Varrone, Livio, Solino et Dionysio docent Gordonus, Mercator, Torniellus, et passim alii Chronologi. Quocirca initium olympiadum praecessit initium Romae annis 23; tot enim annos faciunt sex olympiades. Quapropter initium olympiadum in tabula chronologica quam Genesi praefixi, consignatur anno 40 Oziae vel Azariae regis Juda; qui regnavit 52 annis, cui successit filius Joatham, cujus anno 11 condita est Roma. Numera enim annos a 40 Oziae ad 11 Joatham, invenies 23. Iidem auctores, licet varient in consignatione initii olympiadum, et urbis Romae ad annos regum Juda; consentiunt tamen in eo quod Roma condita sit post Trojam eversam anno 432.
Post Romulum ante Numam fuit interregnum unius anni.
Manasses regnavit annis 55. Amon regnavit annis 2. Perperam enim Eusebius in Chronico ex Septuaginta dat Amoni annos 12, cum constet eum tantum biennium regnasse, uti diserte dicitur II Paral. xxxiii, 21 et IV Reg. xxi, 19.
Numa Pompilius, secundus rex Romanorum (sub quo a Manasse occisus est Isaias) regnavit annis 41. Tullus Hostilius, tertius rex Romanorum, regnavit annis 32. Ancus Martius, quartus rex Romanorum, regnavit annis 23. Secundus annus Anci incidit in 13 Josiae, quo coepit prophetare Jeremias.
Josias regnavit annis 31. Eodem tempore in Aegypto regnabat Pharao Nechao; ab hoc enim occisus est Josias.
Joakim regnavit annis 11. Joachin sive Jechonias, filius Joakim, regnavit mensibus tribus: post quos captus a Nabuchodonosore transmigravit in Babylonem, succedente sibi Sedecia patruo: iidem ergo sunt anni transmigrationis Jechoniae et regni Sedeciae. Ab hac transmigratione Jechoniae incipiunt 70 anni captivitatis Babylonicae.
Sedecias regnavit annis 11. Post quos a Nabuchodonosore captus, et excaecatus, atque eversa est Jerusalem regnumque Juda. Ita nimirum Hierosolyma ruente succrevit Roma, et in ea quasi in semine Romana Ecclesia, cui haec sua oracula conscripserunt Prophetae.
Tarquinius Priscus, quintus rex Romanorum, regnavit annis 38. Annus 13 Tarquinii Prisci incidit in annum 5 transmigrationis Jechoniae, et in annum 5 regni Sedeciae, quo coepit prophetare Ezechiel, qui pariter fuit annus 13 Nabuchodonosoris, qui tum regnabat in Babylonia.
Eodem pariter anno in Media et Perside coepit regnare Astyages, regnavitque 38 annos, quibus exactis successit ei Cyrus.
Rursum annus 35 Tarquinii Prisci incidit in annum 27 transmigrationis Jechoniae, quo coepit prophetare Daniel.
Servius Tullius, sextus rex Romanorum, regnavit annis 44.
Anno 14 Servii Tulli moritur Astyages, et succedit ei in regno Persidis Cyrus, qui regnavit in ea 30 annis, ac anno 27 regni sui expugnavit Babylonem, factusque est monarcha. Eodem tempore in Lydia regnabat Croesus, quem devicit Cyrus; tunc quoque floruit Solon legislator Atheniensis.
Tarquinius Superbus, septimus et ultimus rex Romanorum, regnavit annis 35.
Anni 70 captivitatis Babylonicae finiuntur anno 27 Cyri, qui fuit annus 1 monarchiae Cyri et Tarquinii Superbi septimus; licet Eusebius in Chronico putet fuisse annum hunc Tarquinii 27, eo quod Amoni regi Juda det annos, non duos, sed 12 (quod repugnat S. Scripturae Hebraeae et Latinae), atque 70 annos captivitatis non a transmigratione Jechoniae; sed decem annis serius, puta a capto Sedecia, et ab eversa Jerusalem ordiatur. Adde enim his 10 annis 10 Amonis, habebis annos 20 Eusebii, quos ipse hic addit et interserit, ut anno Tarquinii Superbi, non 7, sed 27, qui et Cyri fuit 27, putet expleri annos 70 captivitatis Babylonicae. Insuper Eusebius annos Romuli quinque annis serius quam nos orditur, puta ab anno 5 Achaz, cum nos ab anno 16 Joatham eos ordiamur.
Ergo 27 annus Cyri, quo capta Babylone obtinuit monarchiam, ac solvit Judaeorum captivitatem Babylonicam, incidit in annum 7 Tarquinii Superbi; annus vero 30 Cyri, quo mortuus est, incidit in annum 10 ejusdem Tarquinii. Cyro successit Cambyses, regnavitque 8 annos, sub quo floruit Pythagoras, inquit Eusebius in Chronico, qui tot annos dat cuique regi Romanorum quot hic assignavi; licet alii varient, et quibusdam dent plures, quibusdam pauciores annos.
Anno 27 transmigrationis Jechoniae et captivitatis Babylonicae, qui fuit annus 16 ab eversa Jerusalem, et a capto Sedecia, coepit in Babylone prophetare Daniel, Dan. ii, 1.
Quaestio 3: Quodnam sit ejus argumentum?
Respondeo: Idem est quod Jeremiae, sed figuris et aenigmatibus magis involutum et obscurum. Sicut ergo Jeremias primis 27 capitibus excidium Judaeorum et captivitatem Babylonicam impiis Judaeis minatur ac praedicit, ita idem facit Ezechiel per prima 24 capita, causasque, scilicet peccata eorum, recenset et arguit.
Secundo, sicut Jeremias a cap. xxvii ad li, aliis gentibus, ut Ammon, Moab, Edom, Philisteis, Tyro, Aegypto, idem Chaldaeorum excidium intentat: ita facit et Ezechiel a cap. xxv ad xxxiv.
Denique ultimis xiv capitibus prophetat liberationem et reditum e captivitate, Christi regnum pastorale, baptismum, vocationem Gentium, resurrectionem, interitum Gog ac Magog, itaque suos solatur. Unde cap. xl et sequent., ad finem usque praedicit urbem incensam, et templum cum suis quas minutim describit partibus et dimensionibus reaedificanda, scilicet non tam litteraliter quam mystice in Christo et Ecclesia.
Idem ex parte facit Jeremias a cap. xxx ad xxxiv. Deus ergo, qui omni tempore Ecclesiae et fidelibus providet doctores et praecones, hoc saeculo Judaeis in Babylone dedit Ezechielem, Judaeis vero in Jerusalem dedit Jeremiam.
Causa prophetandi fuit, ut Jeremiae prophetiam de urbis et gentis excidio confirmaret. Erat enim Hananias, Jerem. xxviii, et Semeias cap. xxix, aliique pseudoprophetae, qui Jeremiam falsitatis arguebant, vaticinantes Judaeis pacem et prospera omnia, ac eos qui in Babylonem abducti fuerant, brevi in patriam redituros; cum Jeremias contrarium ediceret, scriberetque abductis in Babylonem, ut domos aedificarent, plantarent vineas, ducerent uxores, quasi ibi mansuri ad 70 annos, cap. xxix, 5: Ezechiel ergo missus est a Deo, tum ut Jeremiae oracula confirmet, tum ut captivos in Babylone soletur. Erant enim quos poenitebat deditionis suae, quam fecerant Chaldaeis, eo quod viderent Jerusalem subsistere, nec everti, uti minatus fuerat Jeremias. Hisce Ezechiel praedicit, post quinque annos certo evertendam Jerusalem, omnesque cives abducendos in Babylonem, ac proinde eos gaudere debere, quod hoc excidium non sint visuri, sed pacifice degant in Babylone. Ita S. Hieronymus in Praefatione.