Destruction of Ierusalem by sword is further described: 10. With translation of the kingdom. 28. The ruine also of the Ammonites is foreshewed. 30. And finally Babylon, the destroyer of others, shal be destroyed.
1And the word of the Lord came to me, saying:Il Signore parlommi, e disse:AND the word of our Lord was made to me, saying:Et factus est sermo Domini ad me, dicens: 2Son of man, set thy face toward Jerusalem, and let thy speech flow towards the holy places, and prophesy against the land of Israel:Figliuolo dell'uomo, volgi la tua faccia verso Gerusalemme, e parla a' santuarj, e profetizza contro la terra d'Israele;Sonne of man set thy face to Ierusalem, and droppe to the sanctuaries, and prophecie against the ground of Israel:Fili hominis, pone faciem tuam ad Jerusalem, / et stilla ad sanctuaria, / et propheta contra humum Israël. 3And say to the land of Israel, Thus saith the Lord God: Behold I come against thee, and I will draw forth my sword out of its sheath, and will cut off in thee the just, and the wicked.E dirai alla terra d'Israele: Queste cose dice il Signore Dio: Ecco, che io vengo a te, ed io trarrò la mia spada dal suo fodero, e ucciderò in te il giusto, e l'empio.And thou shalt say to the land of Israel: Thus saith our Lord God: Behold I to thee, and I wil draw forth my sword out of his scabbard, and wil kil in thee the iust, and the impious.Et dices terræ Israël: / Hæc dicit Dominus Deus: / Ecce ego ad te, / et ejiciam gladium meum de vagina sua, / et occidam in te justum et impium. 4And forasmuch as I have cut off in thee the just and the wicked, therefore shall my sword go forth out of its sheath against all flesh, from the south even to the north.E perchè io ho ucciso in te il giusto, e l'empio, per questo trarrò la mia spada dal suo fodero contro tutti gli uomini da mezzodì a settentrione,And for that I haue killed in thee the iust, and the impious, therfore shal my sword goe forth out of his scabbard to al flesh, from the South euen to the North.Pro eo autem quod occidi in te justum et impium, / idcirco egredietur gladius meus de vagina sua / ad omnem carnem, ab austro usque ad aquilonem: 5That all flesh may know that I the Lord have drawn my sword out of its sheath not to be turned back.Affinchè tutti sappiano, che io il Signore ho tratta dal suo fodero la spada mia, né la rinfodererò.That al flesh may know that I the Lord haue drawen my sword out of his scabbard not to be reuoked.ut sciat omnis caro quia ego Dominus, / eduxi gladium meum de vagina sua irrevocabilem. 6And thou, son of man, mourn with the breaking of thy loins, and with bitterness sigh before them.Ma tu, figliuolo dell'uomo, trai dal rotto fianco sospiri, e nell'amarezza del cuore, gemi dinanzi a costoro.And thou sonne of man, mourne in contrition of the loynes, and in bitternes mourne before them.Et tu, fili hominis, ingemisce in contritione lumborum, / et in amaritudinibus ingemisce coram eis.
7And when they shall say to thee: Why mournest thou? thou shalt say: For that which I hear: because it cometh, and every heart shall melt, and all hands shall be made feeble, and every spirit shall faint, and water shall run down every knee: behold it cometh, and it shall be done, saith the Lord God.E quando a te diranno: Per qual motivo sospiri tu? dirai: Per quel, che ho udito; perchè (colui) viene, e ogni cuore verrà meno, e tutte le braccia saranno spossate, e ogni spirito sarà fiacco, e tutte le ginocchia saran bagnate di sudore: ecco, che viene, e la cosa avverrà, dice il Signore Dio.And when they shal say to thee: Why mournest thou? thou shalt say: For the bruite: because it cometh, and euerie hart shal melt, & al handes shal be dissolued, and euerie spirit shal be weakened, and waters shal runne by al knees: behold it commeth, and it shal be done, saith our Lord God.Cumque dixerint ad te: Quare tu gemis ? / dices: Pro auditu: / quia venit, et tabescet omne cor, / et dissolventur universæ manus, / et infirmabitur omnis spiritus, / et per cuncta genua fluent aquæ: / ecce venit, et fiet, ait Dominus Deus. 8And the word of the Lord came to me, saying:E il Signore parlommi, dicendo:And the word of our Lord was made to me, saying:Et factus est sermo Domini ad me, dicens: 9Son of man, prophesy, and say: Thus saith the Lord God: Say: The sword, the sword is sharpened, and furbished.Profetizza, o figliuolo dell'uomo, e dirai: Queste cose dice il Signore Dio: Parla: La spada, la spada è tagliente, ed arruotata;Sonne of man prophecie, and thou shalt say: Thus saith our Lord God: Speake: The sword, the sword is sharpened, and fourbished.Fili hominis, propheta, et dices: Hæc dicit Dominus Deus: loquere: Gladius, gladius exacutus est, et limatus: 10It is sharpened to kill victims: it is furbished that it may glitter: thou removest the sceptre of my son, thou hast cut down every tree.Ella è tagliente per uccider le vittime, è arruotata, affinchè riluca: tu (spada), che abbatti lo scettro del mio figliuolo, tu troncherai ogni pianta.To kil victims, it is sharpened; to glitter, it is fourbished: thou that mouest the scepter of my sonne, hast cut downe euerie tree.ut cædat victimas, exacutus est: / ut splendeat, limatus est: / qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. 11And I have given it to be furbished, that it may be handled: this sword is sharpened, and it is furbished, that it may be in the hand of the slayer.Ed io la ho data ad affilare, perchè sia alla mano: questa spada è tagliente, questa è affilata, affinchè sia in mano dell'uccisore.And I gaue it to be made smooth, that it may be held with the hand: this is a sharpened sword, and this is forbished, that it may be in the hand of the slayer.Et dedi eum ad levigandum, ut teneatur manu: / iste exacutus est gladius, et iste limatus est, / ut sit in manu interficientis.
12Cry, and howl, O son of man, for this sword is upon my people, it is upon all the princes of Israel, that are fled: they are delivered up to the sword with my people, strike therefore upon thy thigh,Grida, ed urla, o figliuolo dell'uomo, perchè questa (spada) è fatta pel popol mio, questa per tutti i duci d'Israele, che eran fuggiti: sono stati messi a fil di spada col popol mio, per questo percuoti tu il fianco;Crie, and howle ô sonne of man, because this same is made in my people, in al the captaines of Israel, that fled: they are deliuered to the sword with my people, therfore strike vpon the thigh,Clama et ulula, fili hominis, / quia hic factus est in populo meo, / hic in cunctis ducibus Israël qui fugerant: / gladio traditi sunt cum populo meo: / idcirco plaude super femur, 13Because it is tried: and that when it shall overthrow the sceptre, and it shall not be, saith the Lord God.Perocché questa è (spada) provata, provata allor quando ha rovesciato lo scettro di Giuda, che più non sarà, dice il Signore Dio.because it is proued: and that, when it shal ouerthrow the scepter, it shal not be, saith our Lord God.quia probatus est: / et hoc, cum sceptrum subverterit, et non erit, / dicit Dominus Deus. 14Thou therefore, O son of man, prophesy, and strike thy hands together, and let the sword be doubled, and let the sword of the slain be tripled: this is the sword of a great slaughter, that maketh them stand amazed,Tu adunque, figliuolo dell'uomo, profetizza, e batti mano con mano, e si raddoppi, e si triplichi la spada omicida: questa è la spada del gran macello, che stupidi li renderà,Thou therfore ô sonne of man prophecie, & strike hand against hand, and let the sword be dubled, & let the sword of the slaine be tripled: this is the sword of great slaughter, that maketh them to be astonied,Tu ergo, fili hominis, propheta, / et percute manu ad manum: / et duplicetur gladius, / ac triplicetur gladius interfectorum: / hic est gladius occisionis magnæ, / qui obstupescere eos facit 15And languish in heart, and that multiplieth ruins. In all their gates I have set the dread of the sharp sword, the sword that is furbished to glitter, that is made ready for slaughter.E farà venir meno il cuore, e moltiplicherà lo scempio. A tutte le loro porte ho portato il terrore della spada tagliente, e arruotata, affinchè risplenda, e sia pronta a fare strage.and to pine in hart, & multiplieth ruines. In al their gates haue I geuen the truble of the sword sharpe and furbished to glitter, addressed to slaughter.et corde tabescere, / et multiplicat ruinas. / In omnibus portis eorum dedi conturbationem gladii acuti, / et limati ad fulgendum, / amicti ad cædem.
16Be thou sharpened, go to the right hand, or to the left, which way soever thou hast a mind to set thy face.Aguzzati, o spada, va a destra; ed a sinistra, dovunque a te piaccia di volgerti.Be thou sharpened, goe to the right hand, or to the left, whithersoeuer the appetite of thy face is.Exacuere, vade ad dexteram sive ad sinistram, / quocumque faciei tuæ est appetitus. 17And I will clap my hands together, and will satisfy my indignation: I the Lord have spoken.Anzi io pure applaudirò battendo palma a palma, e sfogherò il mio sdegno; io il Signore ho parlato.Yea and I wil clappe hand to hand, and wil fil mine indignation: I the Lord haue spoken.Quin et ego plaudam manu ad manum, / et implebo indignationem meam: / ego Dominus locutus sum. 18And the word of the Lord came to me, saying:E il Signore parlommi, e disse:And the word of our Lord was made to me, saying:Et factus est sermo Domini ad me, dicens: 19And thou son of man, set thee two ways, for the sword of the king of Babylon to come: both shall come forth out of one land: and with his hand he shall draw lots, he shall consult at the head of the way of the city.E tu, figliuolo dell'uomo, figurati due strade, per cui venir possa la spada del re di Babilonia: tutte due partiranno da un luogo, ed egli al capo della (doppia) strada colla mano tirerà a sorte una città.And thou sonne of man, put thee two wayes, that the sword of the king of Babylon may come: both shal come forth out of one land: and he shal take coniecture with the hand, in the head of the way of the citie shal he choose it.Et tu, fili hominis, pone tibi duas vias, ut veniat gladius regis Babylonis: de terra una egredientur ambæ: et manu capiet conjecturam; in capite viæ civitatis conjiciet. 20Thou shalt make a way that the sword may come to Rabbath of the children of Ammon, and to Juda unto Jerusalem the strong city.Tu figurerai una strada, per cui la spada arrivi a Rabbatti dei figliuoli degli Ammoniti, e un'altra per arrivare a Giuda, alla fortissima Gerusalemme;Thou shalt make way that the sword may come to Rabbath of the children of Ammon, and to Iuda into Ierusalem most fenced.Viam pones ut veniat gladius ad Rabbath filiorum Ammon, et ad Judam in Jerusalem munitissimam. 21For the king of Babylon stood in the highway, at the head of two ways, seeking divination, shuffling arrows: he inquired of the idols, and consulted entrails.Imperocché si è fermato al bivio il re di Babilonia, alla testata delle due strade, cercando d'indovinare col rimescolar le frecce: interrogherà gl'idoli, consulterà le interiora degli animali.For the king of Babylon stood in the high way, in the head of two wayes, seeking diuination, shufling arrowes: he asked the idols, & tooke counsel of intralles.Stetit enim rex Babylonis in bivio, in capite duarum viarum, divinationem quærens, commiscens sagittas: interrogavit idola, exta consuluit.
22On his right hand was the divination for Jerusalem, to set battering rams, to open the mouth in slaughter, to lift up the voice in howling, to set engines against the gates, to cast up a mount, to build forts.L'indovinamento lo mena a destra contro Gerusalemme, affinchè egli la abbatta cogli arieti, affinchè annunzi uccisione, affinchè alzi la voce con urli, affinchè gli arieti dirizzi contro le porte, e alzi terra, e fabbrichi de' fortini.On his right hand was made diuination vpon Ierusalem, to sette engins, to open the mouth in flaughter, to eleuate the voice in howling, to set engins against the gates, to cast vp a rampier, to build munitions.Ad dexteram ejus facta est divinatio super Jerusalem, ut ponat arietes, ut aperiat os in cæde, ut elevet vocem in ululatu, ut ponat arietes contra portas, ut comportet aggerem, ut ædificet munitiones. 23And he shall be in their eyes as one consulting the oracle in vain, and imitating the leisure of sabbaths: but he will call to remembrance the iniquity that they may be taken.E negli occhi loro parrà come se quegli indarno consultato avesse l'oracolo, e come se fosse per imitare l'ozio dei sabbati: ma egli si ricorderà dell'ingiustizia per prendere (la città.)And he shal be as it were consulting the oracle in vaine in their eies, & imitating the rest of sabbathes: but he shal remember the iniquitie to take it.Eritque quasi consulens frustra oraculum in oculis eorum, et sabbatorum otium imitans: ipse autem recordabitur iniquitatis ad capiendum. 24Therefore thus saith the Lord God: Because you have remembered your iniquity, and have discovered your prevarications, and your sins have appeared in all your devices: because, I say, You have remembered, you shall be taken with the hand.Per questo così dice il Signore Dio: Perchè voi vi siete vantati della vostra iniquità, e avete rendute pubbliche le vostre prevaricazioni, e i peccati vostri si son fatti palesi in tutti i vostri disegni: perchè, dico, vi siete vantati, voi verrete in potere altrui.Therfore thus saith our Lord God: For that you haue remembred your iniquitie, and haue reueled your preuarications, and your sinnes haue appeared in al your cogitations: for that, I say, that you remembred, you shal be taken by hand.Idcirco hæc dicit Dominus Deus: Pro eo quod recordati estis iniquitatis vestræ, et revelastis prævaricationes vestras, et apparuerunt peccata vestra in omnibus cogitationibus vestris, pro eo, inquam, quod recordati estis, manu capiemini. 25But thou profane wicked prince of Israel, whose day is come that hath been appointed in the time of iniquity:Ma tu, profano, empio principe d'Israele, per cui è venuto il dì preordinato al gastigo di tua iniquità:But thou prophane, impious prince of Israel, whose day prefixed cometh in the time of iniquitie:Tu autem, profane, impie dux Israël, cujus venit dies in tempore iniquitatis præfinita:
26Thus saith the Lord God: Remove the diadem, take off the crown: is it not this that hath exalted the low one, and brought down him that was high?Queste cose dice il Signore Dio: e deponi il diadema, levati la corona: ma non è ella questa, che sollevò l'abbietto, ed umiliò il grande?Thus saith our Lord God: Take away the myter, take of the crowne: is not this it, that extolled the humble, and humbled the high?hæc dicit Dominus Deus: Aufer cidarim, tolle coronam: nonne hæc est quæ humilem sublevavit, et sublimem humiliavit ? 27I will shew it to be iniquity, iniquity, iniquity: but this was not done till he came to whom judgment belongeth, and I will give it him.Io farò manifesta l'iniquità, l'iniquità, l'iniquità di lei; e questo non sarà sino a tanto, che venga colui, a cui si appartiene di far giudizio, e a lui io la darò.Iniquitie, iniquitie, iniquitie wil I put it, and this was not done, til he came to whom iudgement belongeth, and I wil deliuer it to him.Iniquitatem, iniquitatem, iniquitatem ponam eam: et hoc non factum est, donec veniret cujus est judicium, et tradam ei. 28And thou son of man, prophesy, and say: Thus saith the Lord God concerning the children of Ammon, and concerning their reproach, and thou shalt say: O sword, O sword, come out of the scabbard to kill, be furbished to destroy, and to glitter,Or tu, figliuolo dell'uomo, profetizza, e dirai: Queste cose dice il Signore Dio ai figliuoli di Ammon, e riguardo ai loro insulti. E tu dirai, Spada, spada, sfoderati per uccidere, affilati per uccidere, e folgoreggiareAnd thou sonne of man prophecie, and say: Thus saith our Lord God to the children of Ammon, and to their reproch, and thou shalt say: Sword, sword draw out thyselfe to kil, fourbish thy selfe to slaye, and to glitter.Et tu, fili hominis, propheta, et dic: Hæc dicit Dominus Deus ad filios Ammon, et ad opprobrium eorum: et dices: Mucro, mucro, evagina te ad occidendum: / lima te ut interficias et fulgeas: 29Whilst they see vain things in thy regard, and they divine lies: to bring thee upon the necks of the wicked that are wounded, whose appointed day is come in the time of iniquity.(Nel tempo, che a te, o Ammon, sono annunziate visioni vane, e bugiardi indovinamene), affinchè tu sii adoprata, e porti ferite sopra i colli degli empi, de' quali è venuto il dì preordinato al gastigo di loro iniquità.When vaine thinges were sene for thee, and lies were diuined: that thou mightest be geuen vpon the neckes of the wounded impious, whose day prefixed cometh in the time of iniquitie.cum tibi viderentur vana, / et divinarentur mendacia, / ut dareris super colla vulneratorum impiorum, / quorum venit dies in tempore iniquitatis præfinita.
30Return into thy sheath. I will judge thee in the place wherein thou wast created, in the land of thy nativity.Rientra nel tuo fodero. Colà dove tu fosti fatta, nella terra dove nascesti, io farò giudizio di te,Returne to thy scabbard in the place, wherin thou wast created, in the land of thy natiuitie I wil iudge thee,Revertere ad vaginam tuam, / in loco in quo creatus es: / in terra nativitatis tuæ judicabo te. 31And I will pour out upon thee my indignation: in the fire of my rage will I blow upon thee, and will give thee into the hands of men that are brutish and contrive thy destruction.E spanderò sopra di te la mia indignazione; accenderò contro di te il fuoco del furor mio, e ti darò in potere di uomini barbari, amanti di strage.and wil powre out vpon thee mine indignation: in the fire of my furie wil I blow vpon thee, and wil geue thee into the handes of men vnwise, & framing destruction.Et effundam super te indignationem meam; / in igne furoris mei sufflabo in te: / daboque te in manus hominum insipientium, / et fabricantium interitum. 32Thou shalt be fuel for the fire, thy blood shall be in the midst of the land, thou shalt be forgotten: for I the Lord have spoken it.Tu sarai cibo del fuoco, il tuo sangue sarà negletto in mezzo alla terra, e tu sarai posto in dimenticanza; perch'io il Signore ho parlato.Thou shalt be foode for the fire, thy bloud shal be in the middes of the land, thou shalt be forgotten: because I the Lord haue spoken.Igni eris cibus; / sanguis tuus erit in medio terræ; / oblivioni traderis: / quia ego Dominus locutus sum.
21:1
Year of the World 3411.
21:3
Calmet
Just. But had not God declared the contrary? (chap. 18.) The time was not yet arrived; or, he rescued the just from death, though he permitted them to experience the other common miseries. (Calmet)
Estius
He preserved them from eternal death. (Estius)
Calmet
The just often means those who are so only in appearance, Ezechiel 16:51. (Calmet)
Worthington
Temporal afflictions fall upon all; but the just derive benefit from them, while the wicked fall into eternal misery. (St. Jerome) (Worthington)
21:4
North, including all the country belonging to Israel.
21:5
Calmet
Back, (ver. 30.) without doing execution, Jeremias 50:9. (Calmet)
21:6
Bitterness. Septuagint, "pains," like those of child-bearing, Isaias 21:3.
21:7
Melt. Literally, "decay," Josue vii., etc.
Haydock
Knee. Ezechiel 7:17. (Haydock)
21:10
Challoner
My son. He speaks, according to St. Jerome, to the sword of Nabuchodonosor; which was about to remove the sceptre of Israel, whom God here calls his son. (Challoner)
Worthington
This title belonged to all Israel, Exodus 4:22. (Worthington)
Haydock
The Hebrew seems to be corrupt, and we may adhere to the Vulgate or to the Septuagint, (Calmet) which has, (9.) "Sword be sharp, and raging to slay victims; be sharp to shine, ready for destruction; cut, reduce to nothing, remove all wood." (Haydock)
Calmet
Syriac, "be ready to scatter the race of my son," etc. Hebrew, "Where shall we rejoice, sceptre of my son, thou sword which despisest every tree?" (Calmet)
Haydock
Protestants, "It contemneth the rod of my son as every tree?" (Haydock)
21:11
Slayer. He had conquered many nations before he attacked Israel. Let none boast of being the scourges of the Lord.
21:12
Fled, with Sedecias, by night.
Thigh, in surprise and grief, ver. 17.
21:13
Calmet
God. Perhaps you will say it is only a trial: but what will be your sentiments, when you behold the king and his people led away? (Calmet)
Haydock
Protestants, "Because it is a trial; and what if the sword contemn even the rod? it shall be no more, saith." (Haydock)
21:14
Calmet
Tripled. Let the war be very bloody. Nabuchodonosor often invaded Judea. (Calmet)
Vatable
He raised the siege, but returned. (Vatable)
21:15
Ready. Literally, "covered," (amicti. Haydock) in the scabbard, and quite new and sharp.
21:20
Haydock
Rabbath. They had formed a league with Sedecias, and Nabuchodonosor thought of punishing them first. (Haydock)
But they joined his forces, Jeremias 12:6., and 27:3.
21:21
Haydock
Shuffling. Hebrew, "polishing." Syriac, etc., "shooting an arrow upwards." He was undetermined which to attack first, and perhaps wrote Jerusalem on one and Rabbath on another arrow; (St. Jerome, etc.; Calmet) or which way the arrow fell the army followed. (Haydock)
Many nations have adopted such superstitious practices.
Grotius
Entrails. The Chaldeans taught the Lydians and they the Tuscans. (Grotius)
Cicero
At first this was done only to see if the victims were sound. (Cicero, Div.)
21:22
Calmet
Right of one going by Thapsacus and Damascus, and not through the Desert Arabia, for thus Rabbath would have been to the right. God permitted this divination to succeed in his wrath. The devil pushed the Chaldeans forward, lest the Jews might be converted. (Calmet)
Worthington
If they had attacked Rabbath first, they would probably have succeeded, as they did five years after. But the time of vengeance was come for Jerusalem, (Haydock) and they were directed to assault it. (Worthington)
Voice: the din of war, (Haydock) or of soldiers, trumpets, etc.
21:23
Vain. They shall think that Nabuchodonosor is wasting his time.
Sabbaths. Hebrew, "they have people who swear to them;" false prophets, or the Egyptians, on whom they depend. Septuagint, "and counting the weeks," like Aman, Esther 3:7.
Calmet
Iniquity, or perfidy of Sedecias, Ezechiel 17:15. (Calmet)
21:24
Calmet
Remembered. Hebrew, "caused....to be remembered," (Haydock) sinning publicly. (Calmet)
21:25
Challoner
Thou profane, etc. He speaks to king Sedecias, who had broken his oath, and was otherwise a wicked prince. (Challoner)
Calmet
Hebrew, "Criminal, (sentenced to die) wicked," etc. (Calmet)
21:26
Haydock
Diadem, (cidarim.) Some think this was the ornament of the high priest, (St. Jerome; Chaldean) denoting that he should perish as well as the king. (Haydock)
Challoner
This. The royal crown of Juda had exalted Sedecias from a private state and condition to the sovereign power, as the loss of it brought down Jechonias, etc. (Challoner)
Calmet
It shall be given to Godolias. (Chaldean) Hebrew, "it is not (Haydock) or shall be no more" the same, or for the posterity of Sedecias. None of the tribe of Juda was truly king after him, till the Messias. (Sanctius; Tirinus, etc.) (Genesis 49:10.) (Calmet)
21:27
Challoner
Iniquity. Or, I will overturn it, viz., the crown of Juda, for the manifold iniquities of the kings: but it shall not be utterly removed till Christ come, whose right it is; and who shall reign in the spiritual house of Jacob (that is, in his Church,) for evermore. (Challoner)
Hebrew also, "sideways." Thou shalt no more wear the tiara erect, (Haydock) like a king: (Hesychius) or rather, thy iniquity or punishment shall be most grievous.
Menochius
Him; Christ, or (Calmet) Nabuchodonosor. (Vatable) (Menochius)
21:28
Reproach, by which they had reproached and insulted over the Jews, at the time of the destruction of Jerusalem. (Challoner) (chap. 25:6., and Sophonias 2:8.)
Worthington
They were punished five years later (Calmet) by the same Babylonians whom they had encouraged. (Worthington)
21:30
Challoner
Sheath. The sword of Babylon, after raging against many nations, was shortly to be judged and destroyed at home by the Medes and Persians. (Challoner)
Calmet
After Nabuchodonosor had chastised the nations around for 18 years, after the ruin of Jerusalem, he returned and died in peace. Yet he first became like a beast, ver. 31., and Daniel 4:30. The rest of the prophecy regards his successors. Cyrus waged war upon them, and Baltassar was slain in a conspiracy. See Isaias XLVII., and Jeremias L. (Calmet)
Worthington
At last the sword fell upon Babylon itself. (Worthington)
21:31
Haydock
Brutish, or devoid of sense. (Haydock)
Calmet
Hebrew, "burning;" smiths. (Calmet)
21:10
Thou removest the sceptre of my son.... He speaks (according to St. Jerome) to the sword of Nabuchodonosor: which was about to remove the sceptre of Israel, whom God here calls his son.
21:25
Thou profane, etc.... He speaks to king Sedecias, who had broken his oath, and was otherwise a wicked prince.
21:26
Is it not this that hath exalted the low one.... The royal crown of Juda had exalted Sedecias from a private state and condition to the sovereign power, as the loss of it had brought down Jechonias, etc.
21:27
I will shew it to be iniquity, etc.... Or, I will overturn it, viz., the crown of Juda for the manifold iniquities of the kings: but it shall not be utterly removed, till Christ come whose right it is: and who shall reign in the spiritual house of Jacob, that is, in his church, for evermore.
21:28
21:30
Return into thy sheath, etc.... The sword of Babylon, after raging against many nations, was shortly to be judged and destroyed at home by the Medes and Persians.
21:2
Cease not to instil and incul •ate the punishment of the people.
21:3
Temporal afflictions s•l also vpon the iust; not for punishment, but for their merite, and that they may escape the miseries of captiuitie, wheras the vvicked are punished both temporally and eternally. S. Ierom. in ch. 20. v 47.
21:10
The vvhole people of Israel vvas the peculiar adopted sonne of God, called also his first begoten. Exo. 4. v. 22.
21:19
The Babylonians consulting the idols vvhether they should inuade the Ammonits or the Ievves, vvere ditected to assault Ierusalem.
21:28
The Ammonites reproching the Ievves vvhen they were afflicted by the Babylonians, vvere for the same destroyed also by the Babylonians.
21:30
At last the like svvord, and ruine fel vpon Babylon.
21:9
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 16.7
… For as he who remembers God here is conqueror of death (as David has most excellently sung) so the departed have not in the grave confession and restoration; for God has confined life and action to this world, and to the future the scrutiny of what has been done.
21:14
sant'Ambrogio † 397 d.C. Concerning Virgins 2.6
40. We ought to stir up the love of the bride, for it is written: “Thou shalt love the Lord thy God.” At bridal feasts we ought to adorn the hair at least with some ornaments of prayer, for it is written: “Smite the hands together, and strike with the foot.”
21:21
Teodoreto di Cirro † 458 d.C. The Ecclesiastical History of Theodoret 3.21
… For there was seen a woman hung up on high by the hairs of her head, and with her hands outstretched. The villain had cut open her belly, and so I suppose learnt from her liver his victory over the Persians.
21:27
papa san Leone I Magno † 461 d.C. Sermons 33
… that the rising of the true King might be attested by the voice of prophecy, which had said: “a prince shall not fail from Juda, nor a leader from his loins, until He come for whom it is reserved
21:2
2. STILLA AD SANCTUARIA. — Vaticinare contra Sanctum et Sanctum sanctorum, quæ sunt quasi duo sanctuaria, id est sancta templa. Item contra atrium, et porticus, quod est locus et templum populi, in quo prædicarunt Christus et Apostoli. Hic clare explicat parabolam præcedentem, quam proposuit in fine cap. præced. Ita S. Hieronymus.
21:3
3. Ecce ego ad te, — scilicet converto faciem, et mitto furorem meum. Ita Chaldæus. Est aposiopesis, significans Deum omnino indignabundum. EJICIAM (educam, distringam) GLADIUM MEUM DE VAGINA SUA. — Vagina, ait Theodoretus, est Dei Longanimitas, gladius est Dei vindicta et supplicium, quod exercuit per Chaldæos. Secundo et verius, gladius est Nabuchodonosor, uti explicatur vers. 19 et 30. Vagina est patria ejus, puta Babylon, ut patet vers. 30, q. d. Nabuchodonosorem et Chaldæos educam de Chaldæa contra te, o Jerusalem! et Chaldæos educam de Chaldæa contra te, o Jerusalem! Ita Maldonatus. Quod ergo parabolice cap. xx, 47, vocavit ignem, hic proprie vocat gladium. OCCIDAM IN TE JUSTUM, ET IMPIUM. — Dices qua justitia occidit Deus justum? Septuaginta, ut hoc evadant, vertunt: Delebo ex te injustum et iniquum; Chaldæus: Migrare ex te faciam justos tuos, ut perdam peccatores tuos. Verum Hebræa habent, ut vertit Noster: «Occidam» ergo «in te justum,» scilicet, qui se putat justum, cum vere sit injustus et reus. Est catachresis. Adde, Deus communi clade et excidio (quale erat Hierosolymæ) involvi permittit sontes et insontes, non autem id facit in clade particulari, uti dixit cap. xviii, 4. Et sic hæc duo loca inter se concilia.
21:4
4. PRO EO AUTEM (q. d. Si meam gentem, Judæos scilicet, ita punio, quanto magis puniam alienas, quæ lætatæ sunt de excidio Judæorum, illudque adjuverunt, Zachar. i, 14, puta Ammon, Moab aliasque gentes quæ habitant) AB AUSTRO USQUE AD AQUILONEM? — id est ab Jerusalem usque ad Chaldæam. Verum, quia de solis Judæis hic agit, de Ammon vero aget vers. 28 et 30; hinc melius exponas, q. d. «Ego occidi,» id est occidere decrevi, «justum et impium;» idcirco de facto et reipsa «egredietur gladius meus de vagina sua ad omnem carnem ab austro usque ad aquilonem,» ut scilicet grassetur per totam Judæam, ut trucidet omnes Judæos habitantes a Dan usque ad Bersabee. Dan enim erat terminus Judææ aquilonaris; Bersabee, australis. Respondent hæc parabolæ cap. præced., vers. 47.
21:5
5. IRREVOCABILEM, — quem nemo revocare et impedire poterit, scilicet, donec fecerit voluntatem meam, et compleverit justam vindictam.
21:6
6. INGEMISCE IN (id est præ) CONTRITIONE LUMBORUM. — Id est geme uti solent ii quibus contriti sunt lumbi, quales sunt parturientes; aut, q. d. Geme vehementer, ita ut ob suspiria et gemitus lumbi tibi conteri et rumpi videantur. Ita S. Hieronymus et Maldonatus. In amaritudinibus, — scilicet animæ, id est amare; Septuaginta, in doloribus. Nota hoc præceptum fuisse efficax. Unde Ezechiel correptus fuit acri lumborum dolore, ex eoque gemitus profundos dedit. En quam dura subeunt Prophetæ, ut populum flectant, nimirum: «Si vis me flere, flendum est tibi prius.»
21:7
7. PRO AUDITU (id est propter auditum, id est rem auditam): QUIA VENIT, — quasi dicat: Ingemisce, quia res audita, scilicet clades, quam audivi a Deo, jam adest, et venit in Judæos, eorumque capiti imminet et impendet. Septuaginta vertunt, pro nuntio; Vatablus, propter rumorem, scilicet adventantis hostis. TABESCET (id est pavore deficiet, et quasi liquescet) OMNE COR; INFIRMABITUR (Chaldæus, obscurabitur; Septuaginta, examinabitur) OMNIS SPIRITUS, — id est anima, et animæ vis et vigor. Deseret animus corpora, vis animum, ait Prado. FLUENT AQUÆ, — id est sudor aqueus, vel potius, ut S. Hieronymus, urina. «Naturale est enim, inquit, ut timore cogente vesica laxetur, et adversus hominis voluntatem humor defluat.» Vide Canon. LV. Est hic hypotyposis, sive viva descriptio ingentis timoris et pavoris.
21:9
9. GLADIUS, GLADIUS (geminatio hæc significat terribilem et duplicem, id est multiplicem, Judæis instare gladium, hoc est multam et magnam cito fore eorum stragem) EXACUTUS EST, ET LIMATUS, — id est politus. Est periphrasis instantis et acris prælii: in eo enim solent milites gladios acuere et polire. Mystice, gladius iræ Dei vindex et exsecutor est diabolus, inquit S. Hieronymus. Sic contra Ammon clamat, vers. 28: «Mucro, mucro, evagina te ad occidendum: lima te ut interficias, et fulgeas.» Idem contra Palæstinos vociferatur Jeremias, cap. xlvii, 6: «O mucro Domini! usquequo non quiesces? Ingredere in vaginam tuam, refrigerare, et sile. Quomodo quiescet, cum Dominus præceperit ei adversus Ascalonem, etc., ibique condixerit illi?» Sic alibi sæpe Jeremias Ezechieli quasi chorus choro succinit et concinit, ut quod in Babylone vaticinabatur Ezechiel, hoc Hierosolymis iisdem sæpe verbis, quasi ἀντιφώνως et ἀντιστρόφως resonaret et responderet Jeremias. Similem gladium sæpe Deus gentibus ob peccata ostendit et intentavit. Sic per cometem habentem formam gladii, per annum integrum Hierosolymæ incubantem, eidem intentavit excidium per Titum, teste Josepho, lib. VI Belli, cap. xii. Sic anno Christi 337, quo mortuus est Constantinus Magnus, ante mortem ejus cometem inusitatæ magnitudinis diu refulsisse, prænuntium mortis ejus, et cladium quas sub Constantio ejus filio Ecclesiæ intulerunt ariani, testis est Eutropius lib. X. Sic anno Christi 444, qui fuit Leonis I Pontificis 5, Theodosii Junioris imperatoris 37, cometes majori anni parte ardere visus, minitans et portendens Hunnorum irruptiones in Romanum imperium, quas hoc anno facere cœperunt in Illyricum, ait Marcellinus in Chronico. Sic anno Christi 632, qui fuit Heraclii Imperatoris 23, cometes in meridie gladii forma apparuit, minitans Christianis, præsertim Palæstinis, ob eorum peccata, irruptiones Saracenorum, puta Eububezer successoris Mahometis, quæ eodem anno contigere. Ita Theophanes et ex eo Baronius. Sic anno Christi 679, cometes per tres menses apparuit, intentans gravem famem et pestem, quæ post tres annos secuta est, præsertim in Anglia, uti refert Beda, lib. IV Hist. cap. xiii. Sic anno Christi 837, Ludovicus Imperator, filius Caroli Magni, Aquisgrani videns cometem, qui post 25 dies tandem in capite tauri sub aurigæ pedes, igneum globum, jubarumque prolixitatem deposuit, sensit sibi mortem, regnoque mutationem portendi. Cumque mathematici eum ab hoc sensu diverterent, citantes illud Jerem. cap. x: «A signis cœli nolite metuere, quæ timent gentes:» ille solita usus magnanimitate et prudentia: Non alium, inquit, timere debemus præter illum, qui nostri et hujus sideris creator est. Sed ejus clementiam non satis laudare et imitari possumus, qui nostram inertiam, cum simus peccatores et impœnitentes, talibus indiciis dignatur admonere. Quia ergo et me et omnes communiter hoc ostentum tangit; omnes pro posse et sapere ad meliora festinemus, ne forte misericordiam illo prorogante, et nostra impænitentia impediente, nos illa inveniamur indigni. Quocirca ipse eleemosynas largissimas erogavit, Missarumque solemnia per quoscumque potuit, celebrari fecit, non tantum sibi metuens, quantum Ecclesiæ sibi creditæ prospiciens: ac mox Carolum filium regem coronans ad mortem se comparavit, quæ contigit anno Domini 840. Ita refert auctor Vitæ ejus et oculatus horum testis. Sic anno Christi 729, apparuerunt cometæ duo circa solem, multum intuentibus terrorem incutientes. Unus quippe solem præcedebat orientem, alter vespere sequebatur solem occidentem, quasi Orienti simul et Occidenti diræ cladis præsagi. Portabant autem faciem ignis contra aquilonem, quasi ad accendendum acclivem. Quo tempore gravissima Saracenorum lues Gallias misera cæde vastavit, inquit Beda lib. V Hist. cap. xxiv. Fuerunt ergo hæ quasi duæ linguæ igneæ, quæ strages in miseros christianos, in sacra templa direptiones, incendia et sacrilegia, in sacerdotes cædes, in sacratas Deo virgines stupra, etc., prænuntiaverunt, inquit Baronius. Sic anno Christi 1110, cometes apparens portendit bellum acre et vincula dura, quæ Romanæ Ecclesiæ intulit Henricus IV Imperator, eodem anno in Italiam adveniens. Ita Petrus Diaconus, Chron. Cassin. lib. IV, cap. xxxvii. temne, repelle omne lignum. Jam Hebræa habent, ut vertunt Vatablus et alii: Quomodo gaudebimus (scilicet de gladio isto) qui perdit et abjicit tribum filii mei, et omnem arborem? q. d. Nequaquam hic gaudendum est, quasi gladius hic stringendus sit in hostes, cum magis in tribum filii mei, scilicet in Judam sæviturus sit, quam in reliquas gentes. Verum nostra lectio est verior et congruentior. Videtur Interpres noster pro או נשיש o nasis, id est quomodo gaudebimus, legisse מנשי mansi, id est auferens, movens: in utraque enim voce litteræ hebrææ sibi similes sunt et vicinæ. Ita Maldonatus, Prado et alii. Denique Chaldæus vertit: Ut occidat occisionem evaginatus est, ut faciat ultionem exacutus est: pro eo quod lætatæ sunt tribus Juda et Benjamin ob tribus Israel, quando migraverunt, quia servierant idolis, et conversæ sunt ipsæ ut errarent post simulacra lignea.
21:10
10. UT CÆDAT VICTIMAS; — quia Deus cæde impiorum honoratur et placatur quasi victimis, Josue vii, 25; Isaiæ xxxiv, 6. Rursum, vox victimas significat ingentem fore cladem, ut scilicet homines more pecudum mactentur. Unde Hebraice est, ad mactandum mactationem, vel, ad victimandum victimas. Hæc enim ejusdem vocis geminatio magnam auxesin continet. Similis phrasis est Jerem. xlvi, 10. UT SPLENDEAT, — id est splendore suo percellat Judæos. QUI MOVES SCEPTRUM FILII MEI, SUCCIDISTI OMNE LIGNUM, — q. d. O gladie Chaldæorum, «qui» suo loco «moves,» id est destruis, virgam et «sceptrum,» id est regnum, «filii mei,» scilicet Israelis, «succidisti,» id est succides etiam facilius, «omne lignum,» id est omnem alium populum et gentem. Unde Septuaginta vertunt: Interfice, contemne, repelle omne lignum. ET HOC CUM SCEPTRUM SUBVERTERIT (id est regnum Juda), ET NON ERIT, — id est, ita, ut non sit, q. d. Gladius hic se probavit, cum sceptrum Juda tam validum succidit, quod aptus sit ad succidendas alias gentes. Septuaginta: Et quid, si etiam tribus Juda repellatur? R. David et Hebræi aliter vertunt, nimirum: Et quid, si etiam sceptrum reprobaverit? id est prætermiserit, non occiderit, sed illi pepercerit; «non erit,» scilicet probatus, hoc est frustra politus acutusque fuerit. Verum reprobare non est parcere.
21:11
11. Dedi eum ad levigandum, — q. d. Exacui et polivi hunc gladium, scilicet vires et arma Chaldæorum, ut melius scindat, penetret, occidat, dum tenetur manu, scilicet hostium Chaldæorum. Ita Vatablus. Vel, ut Prado, ut teneatur manu, scilicet Dei, qui ducem agit in exercitu Babyloniorum.
21:12
12. HIC FACTUS EST IN POPULO MEO («hic factus est,» ut exeratur: vel potius «hic factus est,» id est fiet et exeretur in populum meum, et in cunctos duces) QUI FUGERANT, — id est qui fugient, puta in Sedeciam ejusque principes, qui fugientes a Chaldæis capientur et occidentur, Jerem. lii, 10. Alii explicant de Johanan aliisque ducibus, qui post cædem Godoliæ fugerunt in Ægyptum. Hi enim ibi a Chaldæis cæsi sunt, Jerem. xliii. PLAUDE SUPER FEMUR, — more scilicet stupentium, et valde dolentium percute femur. Simile est Jerem. xxxi, 19.
21:13
13. QUIA PROBATUS EST, — scilicet gladius esse probus, politus et aptus ut scindat et occidat; Septuaginta, quia justificatus est, id est judicatus aptus muneri suo; Aquila, quia investigavit, id est etiamsi quis abdiderit se, hunc tamen inveniet hic Dei gladius. Est enim instar Dei centoculus, ut Argus.
21:14
14. PERCUTE MANU AD MANUM, — præ admiratione, stupore et dolore complode manus semel, secundo et tertio, quia secundo et tertio veniet gladius Chaldæorum ad interficiendum Judæos; scilicet, primo, sub Joakim; secundo, sub Joachin; tertio, sub Sedecia. Ita S. Hieronymus. Hic ergo gladius triplicatus «est occisionis magnæ,» præsertim sub Sedecia capta Jerusalem, futuræ. Hebræi vertunt, interfecti magni, id est interfectorum magnorum, qui scilicet multos magnates occidet. QUI OBSTUPESCERE EOS FACIT. — Hebræa: Qui penetrat eos, ut, sanguine effuso, fiant rigidi et stupidi. Nam Hebræum חדר chader significat penetrale, q. d. Esto fugiatis in Ægyptum, aut in sylvas et speluncas, gladius hic vos persequetur, etiam usque ad intima penetralia. Unde Vatablus vertit: Gladius qui versabitur in cubiculis, ut scilicet occidat cives in iis latitantes. Alii vertunt: Gladius qui hactenus delituit. Verum S. Hieronymus, Septuaginta et Chaldæus vertentes: Qui obstupescere, aut contremiscere faciet eos, pro חדר chader, per metathesin legerunt חרד charad, id est tremere, percelli, obstupescere.
21:15
15. ET CORDE TABESCERE, ET MULTIPLICAT RUINAS. — id est cadavera multiplicabit, multos occidendo. IN OMNIBUS PORTIS DEDI CONTURBATIONEM, — id est multi in portis fugæ occasionem quærent, sed incident in hostes, qui eos percellent et occident. Ita Scholiastes. LIMATI AD FULGENDUM. — Septuaginta: Sicut fulgur pertransi. Sic enim legunt Complutenses et Theodoretus, licet Romana legant: Benefactus est ad fulgorem; Hebræum enim ברק barac et fulgur et fulgorem significat. Sic dicuntur duo fulmina belli Scipiadæ. Sic Apelles pinxit Alexandrum quasi fulmen, subito pervadens et perstringens orbem, sed cito disparens. Sic hoc epitaphium datum est Ludovico Imperatori filio Caroli Magni, qui mortuus est anno Christi 840, uti refert auctor Vitæ ejus: Imperii fulmen, Francorum nobile culmen, Excitus a sæculo conditur hoc tumulo. GLADII AMICTI AD CÆDEM. — «Amicti,» id est obvoluti, palliati, q. d. Sicut carnifex gladio præcisurus rei caput, gladium limat et acuit, et limatum ne maculetur involvit et tegit, non vagina, sed, ut eum ad manum habeat et, reo inscio, subito caput amputet, sub pallio aut veste: ita gladius hic Dei amictus est, id est pallio tectus, quasi paratus ad subitam cædem. Hinc Prado: «Amicti,» ait, id est ex amictu, sub quo latebat, repente exempti ad cædem. Idem aliter quoque vertit Hebræum מעטה meutta, scilicet involantis ad cædem, instar rapacis avis, quæ prædam, expansis alis, operiendo opprimit. Aliter Maldonatus: «Amicti,» ait, id est qui balteo accinctus est militi; involutus est enim et amictus corrigiis gladius, cum eo miles accingitur. Aliter et Vatablus.
21:16
16. EXACUERE, VADE AD DEXTERAM, SIVE AD SINISTRAM. — Vatablus et R. David; sed præ exsultatione et insultatione, ac indignatione, quam complebo in hostes meos. Unde S. Hieronymus: «Dominus, ait, exsultat quasi hortator gladii sævientis;» et Chaldæus vertit: Adducam ultionem super ultionem. Sensus est, q. d. Tu, o Jerusalem! plaudes manibus, iisdem plandam et ego, sed tu præ dolore, ego præ gaudio, insultans tibi quasi hosti meo. Sic plaudere est gestientis et insultantis, Psalm. xlvi, 1; Thren. ii, 15; IV Reg. xi, 12, et alibi.
21:19
19. PONE TIBI DUAS VIAS, — describe tibi viam unam e Chaldæa in duas partes, sive semitas, divisam, quarum una ducat in Jerusalem, altera in Rabbath, id est Philadelphiam, ut repræsentes tibi et populo deliberationem et viam Nabuchodonosoris: scilicet, quod ipse cum veniet, «in capite viæ,» id est in bivio, ubi duæ viæ ad duas civitates ducentes coeunt, tunc manu capiet conjecturam, utram viam ingredi, et utram urbem aggredi debeat, ac divinatione facta, viam inibit versus Jerusalem. Hæc omnia in charta, vel latere, vel assere depingere, et reipsa populo repræsentare jubetur hic Propheta, scilicet narrationem sequentem de omine, quod cepit Nabuchodonosor, dum dubitaret an Judæos, an Ammonitas invadere deberet. Sic jussus est, cap. iv, obsidionem urbis in latere depingere. UT VENIAT GLADIUS, — id est quibus (scilicet viis, ut præcessit) venire potest exercitus Chaldæorum. CONJICIET, — conjecturam capiet ex sortitione et omine, quod subdit.
21:20
20. VIAM PONES, — id est alteram viam describes, qua exercitus Chaldæorum ad Rabbath metropolim Ammon venire possit; alteram qua ad Jerusalem.
21:21
21. STETIT, — id est stabit Nabuchodonosor captans omen. COMMISCENS SAGITTAS, — ut scilicet uni sagittæ inscribens nomen Rabbath, alteri nomen Jerusalem, deinde commiscens eas in pharetra, et clausis oculis unam educens, sorte disceret eo sibi esse eundum, cujus nomen illa continebat; Deo autem volente Jerusalem per eum punire, et manum ejus dirigente, eduxit illam cui inscriptum erat Jerusalem; contra eam ergo perrexit. Ita S. Hieronymus. Potest ex Hebræo verti, jaciens sagittas, ut scilicet mixtim recta in altum librans duas vel tres sagittas, videret an in dextrum versus Jerusalem, an in sinistrum versus Rabbath caderent, et eo quo caderent, pergeret. Ita Chaldæus et Polychronius; et hoc videtur aptius ad capiendum omen viæ: ac Hebræum קלקל kilkal significat leves vel veloces fecit sagittas, scilicet eas jaciendo in altum. Unde Syrus vertit, immisit sagittam; Arabicus uterque, injecit sagittam. Tertio, Vatablus vertit, polivit sagittas, id est ferrum sagittarum, ut splenderet, in eoque splendore cernerent divinatores qua eundum esset, uti iidem aspicere solent in ungue pollicis manus splendente, ex eoque divinare. Ita et R. David et R. Salomon. Volunt ergo hic significari genus divinationis catoptromanticum, quo augures in splendenti cuspide, velut in crystallo vel ungue, futura inspiciebant. Sed cum hoc sit recentiorum commentum, præstat S. Hieronymi et Septuaginta versionem et explicationem sequi. Ita Delrio, lib. IV Disquis. magic. cap. ii, Quæst. VII, sect. III. Septuaginta vertunt: Ut faciat ebullire virgam. Græci hanc vocant βελομαντείαν vel ῥαβδομαντείαν, id est divinationem per sagittas, aut per virgas. Hanc superstitionem Chaldæorum imitati sunt Hebræi, ut docent S. Hieronymus, Cyrillus et Theophylactus, in illud Osee iv: «Populus meus in ligno suo interrogavit, et baculus ejus annuntiavit ei,» scilicet futura. Porro fuisse apud priscos varias divinandi rationes per virgas aut baculos in sublime jactos, docet Cœlius Rhodiginus lib. VII Antiq. lect. cap. xxix. Porro rex hic omen captat sagittis, non libris, vel alia re, tum quia oraculum quærebat de bello, in quo de more pugnabatur sagittis; tum quia oraculum hoc poscebat e cœlo a diis, ad quos jaciebat sagittam in altum. Ita Abaris sagitta symbolice est mens contemptans, et evolans ad Deum et divina, ait B. Gregorius Nazianzenus, et ex eo Nicolaus Causinus, lib. XII Parallel. Histor. cap. xlix. Narrant enim, vel potius fabulantur Abarim Scytham sagittam tanta vi jecisse, ut a Græcia usque ad Scythas transvolarit, quod B. Gregorius Nazianzenus explicat, affertque quasi typum mentis, quæ contemplationis alis subnixa, ad cœlum fertur celeritate ingenti: et ut Abaridis sagitta patriam, sic illa Beatorum domicilium appetit. Nota: Fuerunt apud veteres, Gentiles maxime, valde usitatæ hæ sortes, et hæc omina. Julianus Imperator (uti scribit Ammianus Marcellinus, lib. xxxii), Babylonio equo cadente, et ex lapsu cum ornamentis ruente ad terram, inde conjectavit Babyloniam suæ ditioni subjectum iri. Cæsar, exscensione facta in littus Africanum, forte impedito pede pronus lapsus est in arenam. Hunc casum, ut infaustum aliqui exceperunt: ipse autem ut animum suis ex eventu tristibus adderet, utraque manu constringens arenam, alta voce clamavit: «Teneo te, Africa.» Ita Dio lib. xlii. Simile imperii omen accepit Guilielmus Normannus Angliam invadens. Confestim enim ut e navi egressus est, parum lapsus fixit alte pedem in arena. Quo viso, miles lætitia exsultans et alacer ait: «Jam, dux, firmo pede Angliam tenes.» Testis est Polydorus, lib. VIII Hist. Anglic. Cæsar cum somniasset se nocte fœde cum matre copulatum, hoc ejus potentiam et imperium in rempublicam prænuntiare affirmarunt augures. Unde patet ipsos hæc ostenta ad gratiam, hominumque arbitrium, non ex firma aliqua ratione interpretari solitos. Verius et divinius Dei instinctu omen accepit de conversione Angliæ S. Gregorius, uti habet Joannes Diaconus, lib. I ejus Vitæ, cap. xxi, xxiii et xxiv. Cum enim Romæ venales in foro videret pueros candidos et venustos, sed paganos, paganorum filios ingemiscens, rogavit quo nomine vocarentur. «Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: Bene, inquit, Angli quasi angeli, quia angelicos habent vultus, et tales angelorum in cœlis decet esse concives. Horum ergo interrogat, quod nomen haberet ipsa provincia? Mercator respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. Et Gregorius: Bene, inquit, Deiri; quia de ira sunt eruendi, et ad Christi gratiam convocandi. Rex, ait, illius provinciæ quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius, alludens ad nomen, dixit: Bene, quia rex dicitur Aelle: Alleluia enim in laude Creatoris in partibus illis oportet decantari.» Quocirca, ipse in Angliam a Benedicto Pontifice mitti petiit et impetravit. Et ecce aliud ejus omen: cum enim in Angliam pergeret, in loco quopiam quiescens, et lectitans, «superveniens locusta coegit eum paululum a legendo quiescere, et ex consideratione nominis docuit eum in eodem loco restare debere. Tunc fertur dixisse: Locusta, inquit, dici potest quasi loco sta.» Mox supervenientes legati a Pontifice, eum redire compulerunt. Populus enim Romanus id a Pontifice petierat, imo extorserat, dicendo ei: «Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti.» Namrum Deus eum non Angliæ, sed totius Ecclesiæ doctorem et rectorem destinabat. Quocirca ipse paulo post creatus est Pontifex, ac mox S. Augustinum cum sociis in Angliam destinavit, qui eam ad Christi fidem converterunt. Ita S. Eustratius, nobilis in Armenia sub Diocletiano martyr, cujus reliquias Romæ in Collegio Germanico veneratus sum, martyrii avidus, sed sævitiam præsidis pertimescens, hoc Dei instinctu martyrii omen captavit. Jussit famulo ut zonam suam in altari deponeret, observaretque num presbyter Auxentius, vir sanctus, ad orandum ingrediens, illam de altari tolleret, an non. Si tolleret, non dubitabat felicem fore successum martyrii: sin minus, debere se latere, nec ingerere se martyrio. Contigit ergo Auxentium tollere zonam, quod intelligens Eustratius lætus exsiliit, martyrumque in carcere vinctorum precibus se commendans, Lysiæ præfecto se stitit, et mira libertate se christianum professus gloriosum martyrii agonem fortiter obiit. Ita habet ejus Vita 13 decembris. INTERROGAVIT IDOLA, EXTA CONSULUIT. — Triplicem ergo rex divinationem captavit: primo, ex sorte et omine sagittarum, de quo jam dixi; secundo, petendo oraculum a Bel, Nebo aliisque suis idolis; tertio, consulendo exta. Exta proprie vocantur cor et pulmo, ab exstando; quia in parte superiore locantur: item, splen, hepar, ventriculus, quia supra inferiora intestina locantur. Exta dicuntur, ait Festus, quod ea diis prosecentur, quæ maxime exstant eminentque. Per hæc divinabant Gentiles, considerando victimæ cor, hepar, stomachum, etc., eorumque situm et seriem: unde tales divinationes appellarunt extispicia, ab extis inspiciendis: ac divinator vocabatur Extispex. Ita Cicero, lib. II De Divinat.
21:22
22. AD DEXTERAM EJUS FACTA EST DIVINATIO. — Per sortes sagittarum jam dictas, forte etiam per responsa idolorum et aruspicum intellexit ineundam sibi esse viam versus Jerusalem. Eo enim ire verebatur Nabuchodonosor, ait S. Hieronymus, memor ibi ab Angelo cæsa esse Assyriorum 185 millia una nocte, et sciens urbem esse munitissimam. UT PONAT ARIETES, — bellica scilicet instrumenta, quibus quatiat portas et muros Hierosolymæ. UT APERIAT OS IN CÆDE, — ut in cædem suos milites ore adhortetur et accendat. IN ULULATU, — Septuaginta: in clangore tubæ.
21:23
23. ERITQUE QUASI CONSULENS FRUSTRA ORACULUM IN OCULIS EORUM, — q. d. Judæis videbitur frustra ex sua divinatione Nabuchodonosor venire contra Jerusalem. Putant enim ipsi eam esse inexpugnabilem; sed ignorant non idola, sed Deum sortes ita moderatum, ut rex Jerusalem sibi expugnandam deligeret, ac proinde illum Dei nutu et ope eam certo expugnaturum. ET SABBATORUM OTIUM IMITANS, — id est, ut S. Hieronymus, videbitur Judæis Nabuchodonosor quasi sabbatorum otium tenere, ludere videlicet, et nihil operis perpetrare omni suo apparatu bellico. Septuaginta Hebræa ad verbum vertunt, videbitur eis hebdomadas hebdomadasim computare. Aliter Vatablus et Kimchi vertunt, jurantes juramenta illis, q. d. Non credent Judæi venturos Chaldæos, quia cum eis fœdus juramento sanxerunt. Aliter et R. Salomon et Chaldæus vertunt, septies septem, id est 49 vicibus, sortem misit Chaldæus, et toties exivit contra Jerusalem; Hebræum enim שבע scheba, primo, significat septem; secundo, septimum diem, puta sabbatum; tertio, septimanam; quarto, juramentum. Veteres enim jurabant per septenarium, uti ostendi Gen. xxi, 23. Hinc rursum alii vertunt: Juramenta juramentorum ipsis, id est quia ipsi, scilicet Judæi, fidunt pactis et juramentis, quibus promisit Deus se urbem et templum tutaturum, hinc securi degunt, putantes urbem, utpote Dei præsidio tutam, esse inexpugnabilem. IPSE AUTEM (scilicet Nabuchodonosor) RECORDABITUR INIQUITATIS — Judæorum, et maxime perfidiæ et perjurii Sedeciæ, contra fidem Chaldæis datam rebellantis, q. d. Mox ut sors cecidit contra Jerusalem, exclamavit Nabuchodonosor: Justum hoc est Dei judicium, et punietur perfidus Sedecias.
21:24
24. PRO EO QUOD RECORDATI ESTIS, — commemorastis, propalastis, jactastis vestras iniquitates (ita ut et hostes eas audiant et exsecrentur), justum est ut eis vos tradam. Nota publicas clades non immitti nisi ob publica peccata, maxime cum ea impii prædicant et jactant: tunc enim clamant in cœlum, indeque vindictam provocant. MANU (scilicet Chaldæorum) CAPIEMINI. — Ita Chaldæus.
21:25
25. TU AUTEM PROFANE, — Hebraice חלל chalal, id est pollute; Chaldæus, qui es reus mortis; Vatablus, ad occisionem damnate. Loquitur Sedeciæ fædifrago. CUJUS VENIT DIES (scilicet ultionis) IN TEMPORE INIQUITATIS, — eo tempore, quo tu inique juramentum violasti, «præfinita» a Deo. Posset verti, in tempore iniquitatis præfinitæ, id est consummatæ, quo scilicet consummata impietate tua maxima, illius et regni tibi instant finis et consummatio. Unde alii vertunt, et explicant, in tempore iniquitatis finis, id est in tempore quo iniquitas tua per excidium finienda erit: aut, in tempore quo iniquitas tua tibi finem regni afferet. Ita R. David.
21:26
26. AUFER CIDARIM, TOLLE CORONAM, — id est, ut Theodoretus et Chaldæus, tolle Saraiam pontificem, eumque pontificali cidari et sacerdotio spolia: tolle et coronam regiam ex capite Sedeciæ. Sed quia uni tantum loquitur, scilicet duci, id est regi, melius sic accipias, ut idem sit cidaris et corona, scilicet fascia alba, qua caput circumligabant. Hæc enim olim regibus erat corona (et inde dicitur diadema a diade, id est a circumligando), sicut in veteribus numismatibus Imperatores cernuntur fascia caput redimiti, et coronati. Et hoc significat Hebræum מצנפת mitsnephet: tsanaph enim est involvere. Sic Plutarchus, in Lucullus, narrat uxorem Mithridatis diademate suo ei circumdato, se suspendisse. Et Justinus, lib. xv, Alexandrum suo diademate Lysimacho vulnus ligasse, quod omen fuit eum futurum regem. Dion, in Pompeii Vita, refert Tigranem candidam fasciam ante Pompeii pedes abjecisse, quasi insigne regium et regnum ipsi subjiceret. Ita Maldonatus et Prado, qui et addit: Vel certe cidaris vocat pileum, coronam vero fasciam jam dicto pileo circumductam. NONNE HÆC EST, QUÆ HUMILEM SUBLEVAVIT? — Corona regalis humilem Joachin sublevavit ad thronum regium. Evilmerodach enim, videns Joachin humilem, regium ei habitum et coronam restituit: vel potius, q. d. Hæc corona Sedeciæ, cum humilis esset, in regnum et gloriam evexit; jam eumdem ob superbiam dejiciet et humiliabit. Corona enim hæc amat et sequitur humiles; odit vero et fugit superbos. Honor enim et altitudo sequuntur fugientes, fugiunt sequentes et ambientes. Ita Chilon, vel, ut alii volunt, Æsopus, rogatus quid Jupiter faceret, respondit: «Excelsa deprimit, depressa exaltat.» Aliter S. Hieronymus: Hæc, ait, est cidaris et corona, quæ nihil fecit juste: nam «humilem,» id est eum qui humiliari debebat (puta Sedeciam) «sublevavit;» et «sublimem,» id est eum qui sublimari debebat, v. g. Joachin «humiliavit.» Aliter et Hector Pintus, q. d. Hæc est potestas regia Sedeciæ, qua justitiam pervertit, scilicet humiles et viles, quos debebat abjicere, extollendo: et sublimes ac egregios, quos extollere debebat, humiliando.
21:27
27. INIQUITATEM, INIQUITATEM, INIQUITATEM PONAM EAM. — Hebraice עוה avva, id est perversitatem, curvitatem, obliquitatem ponam eam, scilicet coronam regiam Sedeciæ et Judææ, q. d. Efficiam ut Sedeciæ cidaris vel tiara, quæ prius recta erat more regum, incurvetur, idque sensim et triplici vice, scilicet primo, a Nabuchodonosore; secundo, ab Antiocho et Græcis; tertio et plene a Tito et Romanis. Simplicius, æque ac planius posset iniquitas tam proprie pro culpa, quam figurate pro pœna iniquitatis, q. d. Proponam, et omnibus ostendam ejus iniquitates multiplices, hoc ipso quo eam per Chaldæos puniam, deprimam, ad terram incurvabo. Per trinam enim iniquitatem significat omnem: item magnam et multiplicem. Ternarius enim symbolum est multitudinis et universitatis. Tria enim sunt omnia, scilicet initium, medium, finis, ait Aristoteles; nec enim de uno, nec de duobus, sed de tribus primo dicitur, quod sint omnia. Huic expositioni favet Syrus, dum vertit: Atque etiam hanc in iniquitatem et fraudem (oppressionem) ponam eam; et Arabicus Antiochenus: Et hanc etiam iniquitas, et ignorantia fecit eam; et Arabicus Alexandrinus: Et hunc facite illum in iniquitatem et fallaciam. ET HOC NON FACTUM EST (q. d. Hoc non fiet, scilicet non omnino curvabitur et dejicietur corona regni Judaici) DONEC VENIRET (id est veniat) CUJUS EST JUDICIUM, — id est jus ad regnum hoc. Is est non Nabuchodonosor, ut volunt Lyranus et Pintas; non Zerobabel, ut Polychronius, sed Christus cui Pater omne judicium dedit, Joan. v, 22. Quia qui post Sedeciam Judæorum fuerunt reges ex Machabæis, uti Alexander, Aristobulus et Hyrcanus, non tam jure hæreditario, quam vi regnum adepti sunt, ait S. Hieronymus. Hinc alii vertunt: Curvam, curvam pœnam illam, scilicet coronam Judææ, id est faciam ut nullius capiti quadret, donec veniat Christus, cui debetur, et cui reposita est.
21:28
28. AD FILIOS AMMON. — Hic Propheta a Judæis transit ad Ammonitas, eisque simile excidium intentat; eo quod Judæos cognatos et vicinos suos, cum a Chaldæis vastarentur, irriserint, et eorum possessiones invaserint, Jerem. xlix, 1. AD OPPROBRIUM EORUM, — quo Ammonitæ exprobrabant Judæis, et Deo eorum quasi imbelli, quod Nabuchodonosor, vers. 21, ad eos deflexisset, quasi Ammonitas invadere non ausus. Idem prædicit Sophonias, cap. ii, 8. MUCRO, MUCRO, EVAGINA TE AD OCCIDENDUM, LIMA TE. — Corrige cum Hebræis, Græcis, Romanis, evaginate, limate, in vocativo, q. d. O mucro Chaldæorum! tu jam evaginatus es, et limatus, ut post Jerusalem sæviæ in Ammonitas. Hebraice est, o gladie, o gladie aperte! id est qui jam apertus, evaginatus et districtus es, ut fulgeas et occidas Ammonitas. LIMA TE UT INTERFICIAS, ET FULGEAS. — Leo Hebræus vertit: Politus ut consumas, et in hoc splendes; Vatablus: Politus est ut sustineat, et propter fulgorem; hoc est, inquit: Politus est ut sufficiat multis interficiendis, et ut terreat suo fulgore (quasi fulgure: Hebræum enim ברק barac, tam fulgur quam fulgorem significat) perdendos; Septuaginta: Evaginatus ad consumptionem, surge ut fulgeas; alii, tersus ad capiendum, ut scilicet capias et contineas multorum cædes et strages. Ita Pineda ex Complutensibus, lib. V De Rebus Salom. cap. v. Hæc omnia eodem recidunt. Hebræum enim הכיל huchil descendit a radice כיל cel, quæ significat posse, sufficere, sustinere, consummare, omnia complecti. Nomen enim col idem est quod omnis. Significat ergo universalem omnium cædem et interfectionem. Porro Syrus vertit: Mucro, mucro, qui paratus (aptatus) es ad occisionem, et exacutus es, et fulgens; Arabicus Antiochenus: Et dic, gladius, gladius extractus, paratus est ad occisionem; Arabicus Alexandrinus: O gladie parate ad occisionem, qui limatus es, qui refulges, dominare super visiones eorum vanas et falsas.
21:29
29. CUM TIBI VIDERENTUR VANA, ET DIVINARENTUR MENDACIA, — q. d. Hic mucro tibi paratur, o Ammon, cum tui pseudoprophetæ mendaciter tibi promittunt immunitatem ab eo, et securitatem: sicut ante contra Judæos paratus et limatus est, cum ipsi falsis prophetis confisi, non credebant eum contra se venturum. Nota: Hæc verba quasi per parenthesin interseruntur. Unde sequitur: UT DARERIS (scilicet, o mucro!) SUPER COLLA VULNERATORUM IMPIORUM, — scilicet Ammonitarum, æque ac ante super colla Judæorum datus fuisti. IN TEMPORE INIQUITATIS. — Vide dicta vers. 25.
21:30
30. REVERTERE AD VAGINAM TUAM (scilicet, o Chaldæe, qui es mucro vindex Domini! peracta vindicta, redi in Chaldæam: ibi) JUDICABO TE. — Id est puniam tuam tyrannidem et alia scelera, uti per te alias gentes punivi. Babylonem enim Cyrus evertit. Ita S. Hieronymus et Theodoretus. Transit enim hic Propheta ab Ammon ad Chaldæos, quibus simile per Cyrum excidium comminatur.
21:31
31. IN IGNE FURORIS MEI SUFFLABO IN TE. — O mucro! in fornace quasi ignita, et sufflando accensa igni te tradam, ut consumaris. Ita S. Hieronymus. Unde aliqui vertunt: Ignem furoris mei sufflabo in te, id est furorem meum, quasi sufflando, magis et magis accendam in te. DABOQUE TE IN MANUS HOMINUM (hostium) INSIPIENTIUM. — Potest Hebræum בערים baarim verti cum Septuaginta et Vatablo barbarorum, qui nullam personæ, ætatis, aut sexus rationem habeant; vel, ut Prado, ardentium, scilicet, qui quasi in igne furoris sui fabricant tibi interitum, ut sequitur. Significat impetum et furorem Persarum contra Babylonios. Ita Polychronius. Rursum, eos bellis assuetos, mactandi et jugulandi peritos, ac in cædibus perpetrandis versatos et exercitatos esse.
21:32
32. IGNI ERIS CIBUS, — igne combureris. SANGUIS TUUS ERIT IN MEDIO TERRÆ, — Sanguis tuus absorbebitur et absumetur a terra, ut nemo ulciscatur cædem tuam. Hoc enim significare hanc phrasin, patet Job xvi, 18, ubi dicitur: «Terra, ne operias sanguinem meum,» q. d. Fac ne moriar inultus. Cum enim sanguis videtur, reducit in memoriam cædem patratam, et requirit vindictam. Secundo et melius, q. d. Non in latebris, et operte, sed aperte et publice occideris. Tertio, et optime, q. d. Nullus amicorum colliget sanguinem tuum et cadaver, ut sepeliat, sed in sanguine tuo computresces. Unde sequitur: «Oblivioni traderis,» id est carebis sepulcro: hoc enim mortui memoriam servat. Ita Prado, q. d. Nulla erit amplius tui memoria. Clades hæc nomen tuum famam cum vita exstinguet, et æterno silentio sepeliet. Moraliter, nota hic quam graviter puniantur tyranni, iique qui eis cooperantur, novasque artes et modos alios opprimendi, torquendi et perimendi adinveniunt; etiamsi Deus iis subinde utatur, ut alios castiget. Illustre est exemplum Perilli, Atheniensis fabri, qui, ut Phalaridi crudeli tyranno complaceret, taurum illi æneum donavit, in quo inclusi homines igne supposito cruciarentur, et mugirent ut boves, utque tyranni aures oblectarent. Nam jussu Phalaridis ipse faber, primus in taurum quem fabrefecerat, inclusus, artis suæ experimentum ei dedit. De quo Ovidius: Et Phalaris tauro violenti membra Perilli Torruit! infelix imbuit auctor opus. Tale fuit et Thrasii apud Busirim, quod Ovidius in Ibin ita describit: Dicitur Ægyptus caruisse juvantibus arva Imbribus, atque annos sicca fuisse novem: Cum Thrasius Busirin adit, monstratque piari Hospitis effuso sanguine posse Jovem. Illi Busiris: Fies Jovis hostia primus, Inquit, et Ægypto tu dabis hospes aquam. Justus uterque (Busiris et Phalaris) fuit; neque enim lex justior ulla est, Quam necis auctores arte perire sua.
21:5
… Infine, m. è identificato a « favola » nel senso dispregiativo (Ez. 21, 5; quindi « diventar la favola », Ez. 14, 8; Ps. 44 [45], 15; II Par. 7, 20; I Reg. 9, 7; Deut. 28, 37).
21:26
In due luoghi profetici, Ez. 21,26 (Volg. idola) e Zach. 10,2 (Volg. simulacra), i t. sono menzionati come mezzi per trarne oracoli, nel primo caso da parte del re di Babel, nel secondo come fallaci (cf. Iudc. 17, 5 …
21:28
Iud., X, 9, 7) narra che 5 anni dopo la distruzione di Gerusalemme Nabuchodonosor mosse guerra ad Ammon e a M. (cf. Ez. 21, 28-32). A partire dal periodo persiano, M. è assorbito a poco a poco dagli Arabi (cf. Ez. 25, 10) e poi dal Regno dei Nabatei (cf. Flavio Giuseppe, Antiq. …
L'idea di S. è connessa con quella del «giudizio» di Dio. S. è il pubblico accusatore che «sta contro» (ἀππαδ' al: Zach. 3, 1; I Par. 21, 1; cf. Ps. 108 [109], 6); è simile al mezhīr 'āwān («che fa ricordare la colpa» in vista del castigo, morte) di Ez. 21, 28 sg.; 29, 16 (cf. Gen. 41, 9; I Reg. 17, 18). E poiché, nella teologia della storia dei profeti, le vicende di un popolo corrispondono al giudizio di Dio su di esso, il doppio s. (l'edomita …
21:33
… Perciò essi godettero delle sciagure di Israele (Soph. 2, 8) e della distruzione di Gerusalemme da parte di Nabuchodonosor (Ier. 9, 24 sg.; Ez. 21, 33-37; 25, 1-7), anzi vi cooperarono sotto Joachim (II Reg. 24, 2), e il loro re Baalis fece uccidere Godolia (v.; ibid. 25, 25 e Ier. 40, 14-41, 2); realizzarono il loro antico sogno occupando …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.