Further description of euerie tribes part of the land. 8. likewise of the portions of Priestes, 13. Leuites. 15. Citie, 21. and Prince. 31. with twelue gates named of the twelue tribes.
1And these are the names of the tribes from the borders of the north, by the way of Hethalon, as they go to Emath, the court of Enan the border of Damascus northward, by the way of Emath. And from the east side thereof to the sea shall be one portion for Dan.Or ecco i nomi delle tribù dall'estremità settentrionale lungo la strada di Ethalon per andare ad Emath; l'atrio di Enan è confine dalla parte di Damasco a settentrione lungo la strada di Emath; e la regione orientatele il mare termineranno la porzione di Dan.AND these are the names of the tribes from the borders of the North, by the way of Hethalon, as they goe to Emath, the court of Enan the border of Damascus toward the North, by the way of Emath. And the East quarter therof to the sea shal be for Dan one.Et hæc nomina tribuum a finibus aquilonis, juxta viam Hethalon, pergentibus Emath, atrium Enan terminus Damasci ad aquilonem, juxta viam Emath: et erit ei plaga orientalis mare, Dan una. 2And by the border of Dan, from the east side even to the side of the sea, one portion for Aser:E da' confini di Dan, da oriente verso il mare, una porzione per Aser:And to the border of Dan, from the East quarter euen to the quarter of the Sea, for Aser one.Et super terminum Dan, a plaga orientali usque ad plagam maris, Aser una. 3And by the border of Aser, from the east side even to the side of the sea, one portion for Nephthali.E da' confini di Aser, da oriente fino al mare, una porzione per Nephthali.& vpon the border of Aser, from the East quarter euen to the quarter of the Sea, for Nephthali one.Et super terminum Aser, a plaga orientali usque ad plagam maris, Nephthali una. 4And by the border of Nephthali, from the east side even to the side of the sea, one portion for Manasses.E da' confini di Nephthali, da oriente fino al mare, una porzione per Manasse.And vpon the border of Nephthali, from the East quarter euen to the quarter of the Sea, for Manasses one.Et super terminum Nephthali, a plaga orientali usque ad plagam maris, Manasse una. 5And by the border of Manasses, from the east side even to the side of the sea, one portion for Ephraim.E da' confini di Manasse, da oriente fino al mare, una porzione per Ephraim.And vpon the border of Manasses, from the East quarter euen to the quarter of the Sea, for Ephraim one.Et super terminum Manasse, a plaga orientali usque ad plagam maris, Ephraim una.
6And by the border of Ephraim, from the east side even to the side of the sea, one portion for Ruben.E da' confini di Ephraim, da oriente fino al mare, una porzione per Ruben.And vpon the border of Ephraim, from the East quarter euen to the quarter of the Sea, for Ruben one.Et super terminum Ephraim, a plaga orientali usque ad plagam maris, Ruben una. 7And by the border of Ruben, from the east side even to the side of the sea, one portion for Juda.E da' confini di Ruben, da oriente fino al mare, una porzione per Giuda.And vpon the border of Ruben, from the East quarter euen to the quarter of the Sea, for Iuda one.Et super terminum Ruben, a plaga orientali usque ad plagam maris, Juda una. 8And by the border of Juda, from the east side even to the side of the sea, shall be the firstfruits which you shall set apart, five and twenty thousand in breadth, and length, as every one of the portions from the east side to the side of the sea: and the sanctuary shall be in the midst thereof.E da' confini di Giuda, da oriente fino al mare, saranno le primizie, le quali voi consagrerete, venticinque mila misure di larghezza, e di lunghezza (avranno) secondo che hanno ognuna delle porzioni da oriente fino al mare: e il santuario sarà nel mezzo.And vpon the border of Iuda, from the East quarter euen to the quarter of the Sea, shal be the first fruites, which you shal seperate, fiue and twentie thousand of bredth & of length, as euery portion from the East quarter to the quarter of the Sea: and the sanctuarie shal be in the middes therof.Et super terminum Juda, a plaga orientali usque ad plagam maris, erunt primitiæ quas separabitis, viginti quinque millibus latitudinis et longitudinis, sicuti singulæ partes a plaga orientali usque ad plagam maris: et erit sanctuarium in medio ejus. 9The firstfruits which you shall set apart for the Lord will be the length of five and twenty thousand, and the breadth of ten thousand.Le primizie, che voi separarete pel Signore, saranno di venticinque mila misure in lunghezza, e di dieci di larghezza.The first fruits, which you shal seperate to our Lord: the length of fiue and twentie thousand, and the bredth of ten thousand.Primitiæ quas separabitis Domino, longitudo viginti quinque millibus, et latitudo decem millibus. 10And these shall be the firstfruits of the sanctuary for the priests: toward the north five and twenty thousand in length, and toward the sea ten thousand in breadth, and toward the east also ten thousand in breadth, and toward the south five and twenty thousand in length: and the sanctuary of the Lord shall be in the midst thereof.Or queste saran le primizie del luogo santo de' sacerdoti: venticinquemila misure di lunghezza a settentrione, e dieci mila di larghezza verso il mare e ad oriente dieci mila di larghezza, e venticinque mila di lunghezza a mezzodì: e nel mezzo saravvi il santuario del Signore.And these shal be the first fruits of of the sanctuarie of the priests: toward the North of length fiue and twentie thousand, and toward the Sea of bredth ten thousand. Yea and toward the East of bredth ten thousand, and toward the South of length fiue and twentie thousand: and the sanctuarie of our Lord shal be in the middes therof.Hæ autem erunt primitiæ sanctuarii sacerdotum, ad aquilonem longitudinis viginti quinque millia, et ad mare latitudinis decem millia, sed et ad orientem latitudinis decem millia, et ad meridiem longitudinis viginti quinque millia: et erit sanctuarium Domini in medio ejus.
11The sanctuary shall be for the priests of the sons of Sadoc, who kept my ceremonies, and went not astray when the children of Israel went astray, as the Levites also went astray.Tutto questo sarà luogo santo pe' sacerdoti figliuoli di Sadoc, i quali hanno osservate le mie cerimonie, e non caddero in errore allorché erravano i figliuoli d'Israele, come errarono anche i Leviti.The sanctuarie shal be for the priests of the sonnes of Sadoc, which kept my ceremonies, and erred not when the children of Israel erred, as the Leuites also erred.Sacerdotibus sanctuarium erit de filiis Sadoc, qui custodierunt cæremonias meas, et non erraverunt cum errarent filii Israël, sicut erraverunt et Levitæ. 12And for them shall be the firstfruits of the firstfruits of the land holy of holies, by the border of the Levites,E delle primizie della terra avranno primizia santissima a' confini di quella dei Leviti.And for them shal be the first fruits of the first fruits of the land holie of holies, by the border of the Leuites.Et erunt eis primitiæ de primitiis terræ Sanctum sanctorum, juxta terminum Levitarum. 13And the Levites in like manner shall have by the borders of the priests five and twenty thousand in length, and ten thousand in breadth. All the length shall be five and twenty thousand, and the breadth ten thousand.E similmente i Leviti dopo la porzione de' sacerdoti avranno venti cinque mila misure di lunghezza, e diecimila di larghezza. Tutta la lunghezza (di lor porzione sarà) di venticinquemila misure, e la larghezza di diecimila.Yea and to the Leuites in like maner by the borders of the priests fiue and twentie thousand of length, and of bredth tenne thousand. Al the length of fiue and twentie thousand, & the bredth of tenne thousand.Sed et Levitis similiter, juxta fines sacerdotum, viginti quinque millia longitudinis, et latitudinis decem millia. Omnis longitudo viginti et quinque millium, et latitudo decem millium. 14And they shall not sell thereof, nor exchange, neither shall the firstfruits of the land be alienated, because they are sanctified to the Lord.E di questo non potranno far vendita, né permuta, né faranno passaggio ad altri le primizie: perocché sono consagrate al Signore.And they shal not sel therof, nor change, neither shal the first fruits of the land be transported, because they are sanctified to our Lord.Et non venundabunt ex eo, neque mutabunt: neque transferentur primitiæ terræ, quia sanctificatæ sunt Domino.
15But the five thousand that remain in the breadth over against the five and twenty thousand, shall be a profane place for the city for dwelling, and for suburbs and the city shall be in the midst thereof.E le cinque mila misure, che rimangono di larghezza delle venti cinque mila, saranno spazio profano per le abitazioni della città, e pe' sobborghi, e in mezzo di questo spazio sarà la città.But the fiue thousand, that remaine in the bredth against the fiue & twentie thousand, shal be the profane partes of the citie for habitation, and for the suburbs: and the citie shal be in the middes therof.Quinque millia autem quæ supersunt in latitudine per viginti quinque millia, profana erunt urbis in habitaculum et in suburbana: et erit civitas in medio ejus. 16And these are the measures thereof: on the north side four thousand and five hundred: and on the south side four thousand and five hundred: and on the east side four thousand and five hundred: and on the west side four thousand and five hundred.Ed ecco le sue misure: a settentrione quattro mila, e cinquecento; e a mezzodì quattro mila, e cinquecento, e a oriente quattro mila, e cinquecento, e ad occidente quattro mila, e cinque cento.And these are the measures therof: to the North quarter fiue hundred and foure thousand: and to the South quarter fiue hundred and foure thousand: and to the East quarter fiue hundred and foure thousand and to the West quarter, fiue hundred and foure thousand.Et hæ mensuræ ejus: ad plagam septentrionalem, quingenta et quatuor millia: et ad plagam meridianam, quingenta et quatuor millia: et ad plagam orientalem, quingenta et quatuor millia: et ad plagam occidentalem, quingenta et quatuor millia. 17And the suburbs of the city shall be to the north two hundred and fifty, and to the south two hundred and fifty, and to the east two hundred and fifty, and to the sea two hundred and fifty.E i sobborghi della città, a settentrione dugento, e cinquanta, e a mezzodì dugento, e cinquanta, e a oriente dugento, e cinquanta, e dalla parte del mare dugento cinquanta misure.And the suburbs of the citie shal be, to the North two hundred fiftie, and to the South two hundred fiftie, and to the East two hundred fiftie, and to the Sea two hundred fiftie.Erunt autem suburbana civitatis ad aquilonem, ducenta quinquaginta: et ad meridiem, ducenta quinquaginta: et ad orientem, ducenta quinquaginta: et ad mare, ducenta quinquaginta. 18And the residue in length by the firstfruits of the sanctuary, ten thousand toward the east, and ten thousand toward the west, shall be as the firstfruits of the sanctuary: and the fruits thereof shall be for bread to them that serve the city.E quello, che rimarravvi in lunghezza presso alle primizie del luogo santo, dieci mila misure a oriente, e dieci mila a occidente, anderanno appresso alle primizie sante, e i frutti di quel terreno serviranno al nutrimento di coloro, che servono alla città.And that which shal be residue in length according to the first fruits of the sanctuarie, ten thousand toward the East, and ten thousand toward the West, shal be as the first fruits of the sanctuarie: and the fruits therof shal be for bread to them, that serue the citie.Quod autem reliquum fuerit in longitudine secundum primitias sanctuarii, decem millia in orientem, et decem millia in occidentem, erunt sicut primitiæ sanctuarii: et erunt fruges ejus in panes his qui serviunt civitati.
19And they that serve the city, shall serve it out of all the tribes of Israel.Or quei, che s'impiegheranno al servigio della città, saranno di tutte le tribù d'Israele.And they that serue the citie, shal worke of al the tribes of Israel.Servientes autem civitati, operabuntur ex omnibus tribubus Israël. 20All the firstfruits, of five and twenty thousand, by five and twenty thousand foursquare, shall be set apart for the firstfruits of the sanctuary, and for the possession of the city.Tutte le primizie di venticinque mila misure in quadrato saran separate per esser primizie del santuario, e (per esser) la porzione della città.Al the first fruits, of fiue and twentie thousand, answering to fiue & twentie thousand foure square, shal be seperated according to the first fruits of the sanctuarie, and to the possession of the citie.Omnes primitiæ viginti quinque millium, per viginti quinque millia in quadrum, separabuntur in primitias sanctuarii, et in possessionem civitatis. 21And the residue shall be for the prince on every side of the firstfruits of the sanctuary, and of the possession of the city over against the five and twenty thousand of the firstfruits unto the east border: toward the sea also over against the five and twenty thousand, unto the border of the sea, shall likewise be the portion of the prince: and the firstfruits of the sanctuary, and the sanctuary of the temple shall be in the midst thereof.E quello, che vi rimarrà all'intorno di tutte le primizie del santuario, e della porzione assegnata alla città dirimpetto alle venticinque mila misure delle primizie, sino al confine orientale, sarà del principe: e similmente dalla parte del mare dirimpetto alle venticinque mila misure sino al confine del mare sarà assegnato al principe, e le primizie del santuario, e il santo luogo del tempio resteranno nel bel mezzo.And that which shal be left, shal be the princes of euerie part of the first fruits of the sanctuarie, and of the possession of the citie ouer against the fiue and twentie thousand of the first fruits vnto the East border: Yea and to the sea ouer against the fiue and twentie thousand, vnto the border of the Sea, likewise it shal be in the portions of the prince: and the first fruits of the sanctuarie, and the sanctuarie of the temple shal be in the middes therof.Quod autem reliquum fuerit, principis erit ex omni parte primitiarum sanctuarii, et possessionis civitatis e regione viginti quinque millium primitiarum usque ad terminum orientalem: sed et ad mare, e regione viginti quinque millium, usque ad terminum maris, similiter in partibus principis erit: et erunt primitiæ sanctuarii, et sanctuarium templi, in medio ejus. 22And from the possession of the Levites, and from the possession of the city which are in the midst of the prince’s portions: what shall be to the border of Juda, and to the border of Benjamin, shall also belong to the prince.E la possessione de' Leviti, e la possessione della città sarà nel mezzo della porzione del principe: quel, che è tramezzo tral confine di Giuda, e il confine di Beniamin apparterrà al principe.And of the possession of the Leuites, and of the possession of the citie in the middes of the princes portions: shal be to the border of Iuda, and to the border of Beniamin, shal also perteine to the prince.De possessione autem Levitarum, et de possessione civitatis in medio partium principis, erit inter terminum Juda et inter terminum Benjamin, et ad principem pertinebit.
23And for the rest of the tribes: from the east side to the west side, one portion for Benjamin.Quanto alle altre tribù, da oriente fino a occidente, una porzione per Beniamin.And to the rest of the tribes: from the East quarter to the West quarter, for Beniamin one.Et reliquis tribubus, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Benjamin una. 24And over against the border of Benjamin, from the east side to the west side, one portion for Simeon.E da' confini di Beniamin, da oriente fino in occidente, una porzione per Simeone.And against the border of Beniamin, from the East quarter to the West quarter, for Simeon one.Et contra terminum Benjamin, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Simeon una. 25And by the border of Simeon, from the east side to the west side, one portion for Issachar.E dal confine di Simeone, da oriente fino in occidente, una porzione per Issachar.And vpon the border of Simeon from the East quarter to the West quarter, for Issachar one.Et super terminum Simeonis, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Issachar una. 26And by the border of Issachar, from the east side to the west side, one portion for Zabulon.E dal confine d'Issachar, da oriente fino in occidente, una porzione per Zàbulon.And vpon the border of Issachar, from the East quarter to the West quarter, for Zabulon one.Et super terminum Issachar, a plaga orientali usque ad plagam occidentalem, Zabulon una. 27And by the border of Zabulon, from the east side to the side of the sea, one portion for Gad.E dal confine di Zàbulon, da oriente fino al mare, una porzione per Gad.And vpon the border of Zabulon, from the East quarter to the quarter of the Sea, for Gad one.Et super terminum Zabulon, a plaga orientali usque ad plagam maris, Gad una. 28And by the border of Gad, the south side southward: and the border shall be from Thamar, even to the waters of contradiction of Cades, the inheritance over against the great sea.E dal confine di Gad è la regione di mezzodì: e suo confine egli è da Thamar fino alle acque di contraddizione, in Cades: la sua eredità dirimpetto al mar grande.And vpon the border of Gad, to the South quarter toward the South: and the border shal be from Thamar, euen to the waters of contradiction of Cades, the inheritance against the great sea.Et super terminum Gad, ad plagam austri in meridie: et erit finis de Thamar usque ad aquas contradictionis Cades: hæreditas contra mare magnum. 29This is the land which you shall divide by lot to the tribes of Israel: and these are the portions of them, saith the Lord God.Questa è la terra, che voi distribuirete a sorte alle tribù d'Israele, e queste sono le loro porzioni, dice il Signore Dio.This is the land, which you shal diuide by lot to the tribes of Israel: and these are the portions of them, saith our Lord God.Hæc est terra quam mittetis in sortem tribubus Israël, et hæ partitiones earum, ait Dominus Deus.
30And these are the goings out of the city: on the north side thou shalt measure four thousand and five hundred.E tali sono i lati della città: a settentrione misurerai quattro mila, e cinquecento misure.And these are the goings out of the citie: from the North quarter thou shalt measure fiue hundred and foure thousand.Et hi egressus civitatis: a plaga septentrionali, quingentos et quatuor millibus mensurabis. 31And the gates of the city according to the names of the tribes of Israel, three gates on the north side, the gate of Ruben one, the gate of Juda one, the gate of Levi one.E le porte della città prenderan nome dalle tribù d'Israele: a settentrione tre porte, una porta di Ruben, una di Giuda, una di Levi.And the gates of the citie according to the names of the tribes of Israel, three gates on the North side, the gate of Ruben one, the gate of Iuda one, the gate of Leui one.Et portæ civitatis ex nominibus tribuum Israël: portæ tres a septentrione: porta Ruben una, porta Juda una, porta Levi una. 32And at the east side, four thousand and five hundred: and three gates, the gate of Joseph one, the gate of Benjamin one, the gate of Dan one.E a oriente misurerai quattro mila, e cinquecento misure, e vi saranno tre porte, una di Giuseppe, una di Beniamin, una di Dan.And to the East quarter, fiue hundred and foure thousand: and three gates, the gate of Ioseph one, the gate of Beniamin one, the gate of Dan one.Et ad plagam orientalem, quingentos et quatuor millia, et portæ tres: porta Joseph una, porta Benjamin una, porta Dan una. 33And at the south side, thou shalt measure four thousand and five hundred: and three gates, the gate of Simeon one, the gate of Issachar one, the gate of Zabulon one.E a mezzodì misurerai quattro mila, e cinquecento misure, e vi saran tre porte, una porta di Simeone, una d'Issachar, e una di Zabulon.And to the South quarter, thou shalt measure fiue hundred & foure thousand: and three gates, the gate of Simeon one, the gate of Issachar one, the gate of Zabulon one.Et ad plagam meridianam, quingentos et quatuor millia metieris, et portæ tres: porta Simeonis una, porta Issachar una, porta Zabulon una. 34And at the west side, four thousand and five hundred, and their three gates, the gate of Gad one, the gate of Aser one, the gate of Nephthali one.E all'occidente misurerai quattro mila, e cinquecento misure, e vi saran tre porte, una porta di Gad, una porta di Aser, una porta di Nephthali.And to the West quarter, fiue hundred and foure thousand, and their gates three, the gate of Gad one, the gate of Aser one, the gate of Nephthali one.Et ad plagam occidentalem, quingentos et quatuor millia, et portæ eorum tres: porta Gad una, porta Aser una, porta Nephthali una.
35Its circumference was eighteen thousand: and the name of the city from that day, The Lord is there.Il suo circuito sarà di diciotto mila misure, e il nome della città dopo quel giorno: Quivi sta il Signore.Round about eightene thousand: and the name of the citie from that day, Our Lord there.Per circuitum, decem et octo millia: et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem.
48:1
Haydock
Dan. This division is very different from that of Josue, and was never literally executed, being rather of a mystical nature. The limits are not marked out, as each lot was equal. (Calmet) See Ezechiel 45:1., and 47:14. (Haydock)
Worthington
By the twelve tribes all the glorified saints are meant. No cities of refuge occur, because in heaven all are perfect, all secure. (St. Jerome) (Worthington)
48:8
Calmet
Apart, for the Levitical tribe and the prince. (Calmet)
Worthington
As the first-born and things which spring first, so also the land consecrated to the Lord is called first-fruits. (Worthington)
Haydock
Thousand cubits (chap. 45:1.) or 12,500 paces, (Haydock) allowing two cubits for each. This would not reach to the Jordan River. But thrice that space must be reckoned, the king having two of them (Calmet) on each side of the temple, namely, towards the sea, and on the other side of the Jordan. (Haydock)
48:11
Challoner
Astray, etc. By this we see, that in the worst of times God always preserved some of the priests from going astray; and that the synagogue never fell so universally into idolatry, but that a remnant was still left free from this corruption. (Challoner)
48:13
Ten. Their city was only 18,000 cubits in circumference, ver. 16.
48:15
Calmet
Profane, where servants of the priests may reside. (Calmet)
Calmet
On the north and south, (Haydock) 1000 cubits broad and 25,000 long were left for fields, gardens, etc. (Calmet)
48:16
Kennicott
Five. Hebrew has, "five five hundred:" but one five is properly omitted in several manuscripts and in all the ancient versions. (Kennicott)
Worthington
Four thousand five hundred cubits was the length and breadth of the town and temple, which were 18,000 cubits round, (Calmet) or so many reeds, which would make 36 miles of 1000 paces each. As the earthly Jerusalem was certainly never so large, the modern rabbins assert that the Messias will build it to that extent; but Catholic doctors understand it mystically of the Church. Thus St. John saw the New Jerusalem or Church triumphant [in heaven], Apocalypse xxi., and xxii. (Worthington)
48:17
Suburbs, separating the Levites from laics, different from what is mentioned [in] ver. 15.
48:18
As the, etc. They shall not be alienated, as some might infer from its being said to be profane, which term is used because it was the habitation of laymen.
48:19
Israel. People from all parts might serve the Levites. This tribe was not to engage in labourious or sordid employments, being attached to the service of the Lord, and bound to instruct others. But this was more perfectly fulfilled in the Christian Church, where the clergy enjoy great immunities, and are forbidden to exercise any trade or employment which may take them off from their more important spiritual concerns, or render their ministry contemptible. See Exodus 19:6.
48:20
Calmet
City, where the Levites and their servants, artisans, etc., dwelt. (Calmet)
48:21
48:28
Calmet
Inheritance. Hebrew nachal, signifies also "torrent;" and St. Jerome seems to prefer this meaning, as he explains it of the torrent which goes by Rhinocorura, and is commonly supposed to be the southern boundary. (Calmet)
48:30
Haydock
Out, or gates. (Haydock)
Calmet
There were three on each of the four sides. (Calmet)
48:35
Challoner
The Lord is there. This name is here given to the city; that is, the Church of Christ; because the Lord is always with her till the end of the world, Matthew 28:20. (Challoner)
Worthington
He always adorns the Church triumphant [in heaven]; (Apocalypse xxii.) but has deserted the synagogue, Matthew 23:38. (Worthington)
Calmet
Jerusalem certainly never bore this name, nor is it requisite that she should, if the prophecy had been literally understood. It would suffice, if she could justly claim such a prerogative. See Isaias 7:14., and 2 Kings 12:25. The Church of Christ possesses God for ever. (Calmet)
48:35
The Lord is there.... This name is here given to the city, that is, to the church of Christ: because the Lord is always with her till the end of the world. Matt. 28.20.
THE PROPHECY OF DANIEL
DANIEL, whose name signifies THE JUDGMENT OF GOD, was of the royal blood of the kings of Juda: and one of those that were first of all carried away into captivity. He was so renowned for wisdom and knowledge, that it became a proverb among the Babylonians, AS WISE AS DANIEL (Ezech. 28.3). And his holiness was so great from his very childhood, that at the time when he was as yet but a young man, he is joined by the SPIRIT of GOD with NOE and JOB, as three persons most eminent for virtue and sanctity, Ezech. 14. He is not commonly numbered by the Hebrews among THE PROPHETS: because he lived at court, and in high station in the world: but if we consider his many clear predictions of things to come, we shall find that no one better deserves the name and title of A PROPHET: which also has been given him by the SON of GOD himself, Matt. 24, Mark 13., Luke 21.
48:1
By the twelue tribes of Israel S. Ierom vnderstandeth the vniuersal multitude of al glorified Sainctes, noting that no mention is here made of the cities of refuge (as in the bookes of Numeri, and Iosue) because in the glorious habitation of Sainctes, there can be no nede of refuge, where al are perfect al secure.
48:8
As the first borne of liuing thinges, & first fruictes of al thinges springing, so the first portion of land all••ed to Gods seruice is called the first fruites.
48:16
The North side of the citie being in length 4500. reedes, of six sacred cubites, euerie rede, the vvest side also, and consequently the other two sides east and south, in al 18000. reedes which make 36. mi•les, of 1000. passes euerie mile, it is certaine that this description agreeth not to the terrestrial citie of Ierusalem, which was nothing nere so large, And therfore the later Iewish Rabins hold opinion, that when their Messias commeth the citie of Ierusalem shal be built so great. But al Catholique Doctors vnderstand it mystically of the Church of Christ.
48:29
S. Iohn the Apostle had the same vision of this new Ierusalem Christs triumphant Church. Apoc. 21. & 22.
48:35
48:30
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 3.24
… inasmuch as it will be after the resurrection for a thousand years in the divinely-built city of Jerusalem, “let down from heaven,” which the apostle also calls “our mother from above;” and, while declaring that our πολίτευμα , or citizenship, is in heaven, he predicates of it that it is really a city in heaven. This both Ezekiel had knowledge of
48:1
1. ET HÆC NOMINA TRIBUUM, — q. d. Hæc sunt nomina portionum, sive possessionum singularum tribuum. Metonymice enim nomina possessorum vocat ipsos possessores, et per possessores ipsas possessiones intelligendas relinquit. Sic Apocal. III, 4, dicitur: « Habes nomina pauca in Sardis: » « nomina, » i. e. homines. Sic apud Senecam, lib. V De Benefic., ὀνόματα vocantur ἄνθρωποι. A FINIBUS AQUILONIS, — id est ab extremo fine et limite Chananææ versus Aquilonem. ET ERIT EI PLAGA ORIENTALIS MARE, — q. d. Hæc sors et divisio terræ danda Dan, et aliis tribubus, fiet a plaga orientali versus mare, id est versus Occidentem. Hoc est, fiet per lineam ductam ab Oriente in Occidentem: per illam enim accipiebatur longitudo terræ, et sortis cujusque tribus. Ita Vatablus et Hebræi. DAN UNA. — q. d. Tribui Dan assignabitur prima sors ad Aquilonem. Dan ergo primam tribuit partem, secundam Aser, tertiam Nephthalim, quartam Manasse, quintam Ephraim, sextam Ruben, septimam Juda. Cæteris quinque tribubus, inferius vers. 23, portiones ad Meridiem assignat. Hæc, uti ostendi cap. XL, initio, mystice accipienda sunt, non ad litteram, ut sonant: nam decem tribus e captivitate non redierunt, sed disperierunt et evanuerunt. Per eas ergo accipi debent tribus, familiæ et Ecclesiæ christianorum. Porro quinam christiani in particulari mystice intelligantur per Dan, quinam per Aser, Nephthalim, Juda, etc., dixi Gen. XXX, XLII; Num. II, sub fine, Apocal. VII, 5. Ibi enim S. Joannes recitans duodecim tribus, signatosque ex singulis ad 12 millia, alludit plane ad has Ezechielis 12 tribuum partitiones et sortes. Quomodo autem hæc sortium Ezechielis divisio ad litteram intelligenda sit factaque, nemo explicat, nec ego divinare ausim. 2. ET SUPER TERMINUM DAN, — q. d. Proxime post terminum et sortem Dan, secundam partem accipiet Aser. 3. ET SUPER TERMINUM ASER. — « Super, » id est juxta. Sic dicitur de Christo, Lucæ IV, 39: « Stans super (id est juxta) illam, imperavit febri; » hoc enim significat Hebræum על al. 8. PRIMITIÆ, — id est prima oblatio, sive prima sors et pars terræ danda Deo et sacerdotibus. Repetit partem possessionis sacerdotum, quam descripsit cap. XLV, 1. 12. ET ERUNT EIS PRIMITIÆ. — « Primitiæ » hic non frugum, sed terræ accipiendæ sunt, uti dixi vers. 9. Unde hebraice est: Erit itaque eis oblata (portio terræ) de oblatione terræ sanctitas sanctitatum, id est sanctissima; quia in ea erigetur Deo templum. JUXTA (scilicet ante) TERMINUM LEVITARUM. — Nam portio terræ sacerdotum prima erat, eam deinde sequebatur portio levitarum, ut patet cap. XLV, 5. 13. OMNIS LONGITUDO. — Vox omnis distribuit quatuor latera sortis Levitarum, q. d. Utraque longitudo et lateris septentrionalis, et lateris australis, erit 25 millium calamorum; et utraque latitudo lateris, tam orientalis, quam occidui, erit decem millium calamorum. 15. QUINQUE MILLIA AUTEM QUÆ SUPERSUNT IN LATITUDINE PER VIGINTI QUINQUE MILLIA, PROFANA ERUNT URBIS. — Nota: Sors sacerdotum in latitudine habebat decem millia, sors levitarum totidem, sors civitatis quinque, ita ut universa latitudo trium harum sortium esset 25 millium. Porro ex his 20 millia cedebant sorti sacerdotum et levitarum. Supererant ergo 5 millia pro civitate, quæ proinde profana vocat, quia destinata erant civibus laicis « in habitaculum, et in suburbana; » unde Symmachus et Theodotion pro profana, vertunt λαϊκόν. Hinc et subdit: « Et civitas in medio ejus. » q. d. In medio hujus spatii tertii, quod 25 millia calamorum habet in longitudine, decem in latitudine, erigetur civitas Jerusalem. Porro suburbana vocat locum ante urbem vacuum et domibus et arboribus, quod Vatablus et Livius pomœrium, alii circum, alii aream vocant. Mystice, quinque millia, quæ erant profana extra templum, designant, juxta S. Hieronymum, deditos quinque sensibus. Unde et turris illa carnea, puta Goliath, habebat loricam ponderantem quinque millia siclorum æris, I Reg. XVII. Hinc Pythagorici quinarium Minervæ sacrum habuerunt, quia sterile producit. Unde Servius Minervam natam dicit quinta luna, sicut omnes qui steriles fuere. Hinc Titanis filios steriles quinta luna Anagogice, hæc civitas cum 12 tribubus et portis significat Ecclesiam electorum triumphantem. Ita enim huc alludens, imo verba Ezechielis citans eam explicat S. Joannes, Apocal. XXI, 10: « Ostendit, inquit, mihi civitatem sanctam, Jerusalem descendentem de cœlo a Deo, habentem claritatem Dei, etc. Et habebat murum magnum et altum, habentem portas duodecim, et nomina inscripta, quæ sunt nomina duodecim tribuum filiorum Israel. Ab Oriente portæ tres, et ab Aquilone portæ tres, et ab Austro portæ tres, et ab Occasu portæ tres. Civitas in quadro posita est, et longitudo ejus tanta, quanta et latitudo. Et mensus est murum ejus centum quadraginta quatuor cubitorum, mensura hominis, quæ est Angeli, » etc. Vide ibi dicta, vide et ea quæ dixi Numer. II, sub finem. Castra enim 12 tribuum circa tabernaculum erant quasi urbs mobilis et castrensis, significans Ecclesiam militantem, quæ tendit ad triumphantem; idque armata manu, decertans, et perrumpens per medios hostes carnis, mundi et diaboli. Civitas Dei paradisus est, ubi vita, et gaudia æterna; civitas diaboli tartarus est, ubi mors, et tormenta æterna. Alterutra te manet. Deus, qui spiritus est incorporeus et immortalis, dedit tibi animam ad imaginem et similitudinem suam: animam incorpoream, immaterialem, spiritualem, itaque immortalem, ut eum colendo, amando, obediendo, pie, caste et sancte serviendo, paradisum et regnum ejus beatum, gloriosum et æternum assequaris; sin autem minatur tibi tartarum, et flammantia ac æternantia gehennæ incendia. In medio positus elige bonum, vel malum; vitam, vel mortem; cœlum, vel tartarum; felicitatem, vel miseriam æternam. In mundo degis medius inter cœlum et tartarum, quasi in hospitio, quasi in palæstra, quasi in theatro, quasi in civitate vanitatis: vides opes, delicias, honores statim evanescere; cur vanis, cur fluxis, cur momentaneis inhias? O vanas hominum spes, et res! o vana et miserabilis hominum conditio! Vana omnia sunt sub sole. Vides juvenem, vides juvenculam, ætate, forma, opibus, gratia, nobilitate florentem, hominem vides pulverem cras futurum. Mortalia omnia morte damnata sunt, ut vivas ÆTERNIS. In cœlis veritas est, sanctitas est, gaudium est, deliciæ sunt, omne bonum est; quia Dominus ibidem. Gloria et divitiæ in domo ejus. Civitas illa non eget sole, neque luna: nam claritas Dei illuminat eam, et lucerna ejus est Agnus, et ambulabunt gentes in lumine ejus, et reges terræ afferent gloriam suam et honorem in illam. Non intrabit in illam aliquid coinquinatum, nisi qui scripti sunt in libro vitæ Agni. Ibi est vita sempiterna sempiterne beata, ibi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix æternitas, æterna felicitas; ubi amor est perfectus, timor nullus, dies æternus, jugis vigor, alacer motus, et unus omnium spiritus; quia Dominus ibidem. Beatus ero, si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. Portae Jerusalem ex sapphiro et smaragdo aedificabuntur. Ex lapide candido et mundo omnes plateae ejus sternentur: et per vicos ejus alleluia cantabitur. Benedictus Dominus, qui exaltavit illam, et sit regnum ejus in saeculum saeculorum super eam, Amen. Quoniam apud te, Domine, est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen. O quando hoc lumen allucescet? o quando inclinabuntur umbrae mortalitatis, et aspirabit dies divinae immortalitatis? תרומות teruma, id est oblationem sanctam; quia, licet spatium civitatis esset profanum, uti paulo ante dixit, respectu spatii sacerdotum et levitarum, erat tamen sanctum respectu cæterarum urbium. Urbs enim Jerusalem erat urbs sancta, in qua Deus habitabat, scilicet in ejus templo. 21. QUOD AUTEM RELIQUUM FUERIT. — Longitudo triplicis sortis, scilicet sacerdotum, levitarum et urbis, non pertingebat usque ad Jordanem, qui erat orientalis terminus Terræ Sanctæ ex una parte; nec ad mare Mediterraneum, quod erat limes ejusdem occidentalis ex altera parte. Itaque spatium, quod supererat, datur hic principi, ut ipse sua sorte ambiat sortem sacerdotum, levitarum et populi: quia princeps Ecclesiam, æque ac rempublicam instar valli sepire, munire et defendere debet; unde sequitur: 22. DE POSSESSIONE AUTEM LEVITARUM. — Hebraice מאחזת meachuzat, id est a possessione levitarum, et a possessione urbis (quæ est in medio ejus); quod erit reliquum, principis erit; quod erit inter terminum Juda et Benjamin, principis erit, q. d. Possessio illa principis, in cujus medio erit possessio levitarum, et consequenter sacerdotum ac urbis, erit inter tribum Juda et Benjamin; unde clare vertit Vatablus: Possessio quoque levitarum, et possessio urbis erit intra illud spatium, quod principis est, denique princeps inter Juda et Benjamin terminos, habebit possessionem. Est quasi iteratio et confirmatio præced. vers. cum una clausula sive additione de situ sortis principis inter sortem Juda et Benjamin. Nam sors Benjamin erat ad Austrum, Juda ad Aquilonem. Jam quidquid medium erat inter utramque sortem, hoc principis erat. Aliter paulo hæc explicat Maldonatus ex R. Salomone. Notant S. Hieronymus et Alcazar, Apocal. III, in fine, pag. 309, hic permutari sortes Judæ et Benjamin. Nam Josue, cap. XVIII, 5, tribui Judæ dedit sortem ad Austrum, Benjamin vero ad Aquilonem, vers. 12; hic vero ex adverso Juda collocatur ad Aquilonem; Benjamin vero ad Meridiem. Benjamin, inquit Alcazar, ponitur ad Austrum, id est ad dextram templi (templum enim orientem solem respiciebat, ita ut Auster esset ei dexter, Aquilo sinister); Juda vero ad Aquilonem, id est ad sinistrum, ut significetur illud Christi: « Qui se humiliat, exaltabitur; vilis enim vere est Benjamin, id est filius dexteræ, qui per hoc dexteram meretur, quod in oculis suis minimus sit, et meliorem ac digniorem locum fratri, puta Judæ, concedat. 23. ET RELIQUIS TRIBUBUS. — Est tertia pars capitis. Nam post sortes septem tribuum, et post sortes sacerdotum, levitarum, civitatis et principis, hic reliquis quinque tribubus sortem cuique assignat. A PLAGA ORIENTALI — Supple, erit longitudo: idem intellige in cæteris usque ad vers. 28. Latitudinem vero non describit; per quod Judæi significari censent, quod ipsorum regnum sub Messia nullis limitibus terminabitur. Hoc verum est de regno Messiæ, quem ipsi frustra venturum Asserit ergo portionem sacerdotum in longitudine, ab Oriente in Occidentem habere 25 mille calamos, et in latitudine decem mille. Deinde similiter levitarum partem ait occupare alia 25 mille calamos in longitudine, et alia decem mille in latitudine. Tertio, civitati assignat pariter 25 mille calamos in longitudine, et quinque mille in latitudine. Quocirca hæ tres portiones junctæ efficiebant quadratum perfectum, quod habebat 25 mille calamos in longitudine, et totidem in latitudine. Nam decem mille latitudinis sortis sacerdotum, et decem mille sortis levitarum, addita quinque millibus civitatis, faciunt 25 millia. Huc anagogice alludens S. Joannes, Apoc. XXI, 16: « Civitas, ait, in quadro posita est, » ut significet Jerusalem cœlestis firmitatem, æque ac pulchritudinem: nam quadratæ urbes, æque ac domus, firmissimæ sunt, teste Vitruvio. Porro hæ tres sortes et portiones habent ex utraque parte portionem principis, ab Oriente scilicet et ab Occidente. Quo fit ut hæ quatuor portiones, simul junctæ, efficiant unam portionem, quæ a Meridie ad Aquilonem occupet 25 mille calamos, sed ab Oriente ad Occidentem, adjunctis sortibus 12 tribuum, multo plures, nempe tot, quot habet quælibet portio cujusque tribus. Mystice S. Hieronymus docet « vigesimum quintum numerum referri ad sensus (hi enim quinque sunt, et quinquies in vigesimo quinto continentur) de quibus dictum est. Sensum divinum possidebitis; et decem millium ad perfectam consummatamque virtutem, quæ decalogo veteris instrumenti ad Evangelicum perveniat sacramentum. » ET LONGITUDINIS, SICUT SINGULÆ PARTES, — id est longitudo harum trium partium simul junctarum, erit 25 millium calamorum, sicut longitudo singularum per se sumptarum, scilicet ab Oriente in Occidentem, æque 25 millium est. 9. PRIMITIÆ QUAS SEPARABITIS DOMINO. — Prima pars, quam assignabitis sacerdotibus: hisce enim proprie hic sortem assignat. Sortem enim quam vers. præced. generatim sacerdotibus, levitis, et civitati attribuit, hic sigillatim cuique suam assignat. 10. AD AQUILONEM LONGITUDINIS VIGINTI QUINQUE MILLIA. — Dimetitur quatuor latera portionis sacerdotum, juxta quatuor plagas, scilicet duo latera longitudinis ab Oriente in Occidentem, quorum unum erat ad Septentrionem, alterum ad Austrum; utrumque autem habebat 25 millia calamorum, ut dixit cap. XLV, 3. Alia deinde duo latera latitudinis metitur, quorum unum erat ad Orientem, alterum ad Occidentem; utrumque autem habebat decem millia calamorum. Ita Maldonatus. 11. SACERDOTIBUS SANCTUARIUM ERIT DE FILIIS SADOC. — Pro sanctuarium hebraice est מקדש mecuddas, id est sanctificatum, q. d. Totum hoc spatium a me divisum, separatum et sanctificatum est, ut detur sacerdotibus filiis Sadoc, de quibus dixi cap. XLIV, 15. Nota: Quod Ezechiel viderit templum ab urbe semotum per 15 millia calamorum, cum templum Salomonis fuerit in ipsa urbe, allegorice significat Ecclesiam Christi longe esse sublimiorem Synagoga Mosis. Nam ad hanc ejusque carneas hostias et ritus non erat opus, ut quis longius recederet aut exiret: at ut Deo spirituale Evangelicæ legis sacrificium offeratur, opus est ut christianus semetipsum abneget, a se exeat, sese relinquat, et ad Deum quærendum procedat: quod maxime faciunt, qui se a suorum, et totius sæculi commercio abducunt, et in Religionis asylum confugiunt: hoc enim significat novum hoc Ezechielis templum. Porro 15 millia calamorum faciunt circiter 27 (et si calami sint sacri, triginta) milliaria Italica, quod est iter unius diei: quo significatur opus esse viam hanc mane, id est tempestive inchoare, ut ante vitæ vesperam, solisque et lucis occasum, possimus eo pervenire, ubi plenum et perfectum spirituale hoc sacrificium Deo offeramus. Ita Alcazar in Apocal. XXI, 22, notat. 38. IX. Dixit Dominus scriptori vestito lineis: Transi per mediam civitatem in medio Jerusalem: et signa thau super frontes virorum gementium, et dolentium super cunctis abominationibus quae fiunt in medio ejus. Deinde dixit sex viris, quorum quisque habebat vas interfectionis in manu: Transite per civitatem sequentes eum, et percutite: non parcat oculus vester, neque misereamini.
48:12
VII. Haec dicit Dominus: Finis venit, venit finis super quatuor plagas terrae. Ornamentum monilium suorum in superbiam posuerunt, et imagines simulacrorum fecerunt ex eo. Propterea dabo illud in manus alienorum ad diripiendum, et impiis terrae in praedam, et contaminabunt illud. XIV. Si fuerint tres viri isti in medio ejus, Noe, Daniel et Job: ipsi justitia sua liberabunt animas suas, sed nec filios, nec filias liberabunt: sed ipsi soli liberabuntur, terra autem desolabitur. natos dicunt: antiquis enim creditum est, quidquid quinta luna nasceretur, sterile et damnosum fore. Hinc et natum adagium, ut nullius numeri hominem quinta luna natum dicant, uti testatur Cicero in Academ. lib. II. Accedit Hesiodus, lib. De Diebus, qui reprobat quintas, in quibus Erinnyes Rixæ filias natas dicit, quas jussu Plutonis vagari, et plus habendi desideria castigare, perjurosque deposcere ad supplicium significat. Eum secutus Virgilius, I Georg., sic canit: Quintam fuge, pallidus Orcus Eumenidesque satæ. Quinque ergo carni et quinque sensibus addictos denotant. Itaque quinque filiæ Salphaad, qui mortuus est in peccato, Num. XXVII, designant opera quinque sensuum, ait S. Augustinus, in Psalm. XL, aut ipsos sensus, qui sunt filiæ; quæ nascuntur ex oblivione, non ex memoria. Quinque ani aurei, I Reg. VI, teste S. Gregorio, designant memoriam peccatorum per quinque sensus commissorum. Quinque in domo una, Luc. XII, (teste S. Ambrosio) hoc est, in homine sunt, anima, caro, appetitus carnalis, concupiscibilis, irascibilis; et dividuntur, quæ prius in malum consentiebant. Quinque civitates in terra Ægypti loquentes lingua Chanaan, sunt figura quinque sensuum, cum ad carnis et Ægyptias delicias deficiendo declinant, uti Isaiæ XIX, ex S. Hieronymo dixi. Verum, quia civitas hæc sancta erat, hinc alii quinque hæc millia spatii ejusdem in bonum accipiunt, scilicet pro bono usu quinque sensuum. Sic enim et carmina Salomonis quinquies mille, III Reg. IV, pro quinque sensibus intelliguntur: quos qui in diversis virtutibus bene regit, beatus est: rectus enim usus horum et moderatio, est quasi ratio canendi Domino laudes. Quocirca etiam per eos, quasi quinque millia carmina Domino Salomon canit. Sic et quinque millibus virorum satiatis a Christo, Matth. XIV, designantur, qui sunt perfecti quinque sensibus, qui scilicet viriliter agere et confortari satagunt, sobrie, juste et pie vivendo, ut cœlestis sapientiæ dulcedine mereantur recreari. Sic apud Romanos de jure triumphandi exstabat lex, ne quis triumpharet, nisi qui hostium quinque millia una acie cecidisset. Erat ergo hic numerus quinque millium augustus, sacer, triumphalis. Porro Plato, lib. V De Legib., numerum quinquies mille et quadraginta summopere commendat in magistratuum, domiciliorum agrorumque partitione, utpote omnium utilissimum, eo quod in se multas distributiones partium integras contineat. Unde eum legislatori, quasi civitati commodissimum commendat. Nam si hunc numerum in binas seces partes, pars dimidia 2520 continebit. Si in partes tres, pars tertia erit 1680. Si in quatuor, quarta pars erit 1260. Si in quinque, quinta pars 1008 continebit. Si in sex, quælibet 840. Si in septem, septima pars 720. Si in octo, octava 630. Si XV. Fili hominis, quid fiet de ligno vitis, ex omnibus lignis nemorum, quae sunt inter ligna sylvarum? Ecce igni datum est in escam: utramque partem ejus consumpsit ignis, et medietas ejus redacta est in favillam: numquid utile erit ad opus? S. Hieronymus vero per urbem potius accipit Ecclesiam christianam, quam rempublicam fidelium temporalem. Hinc Alcazar in Apoc. IV, pag. 326, litt. C., per civitatem hanc accipit Romam, cujus nomen, ait, est « Dominus ibidem. » Sed audi S. Hieronymum: « Tribus, ait S. Hieronymus, duodecim circa tabernaculum (ut patet Num. II, 5) ita castrametabantur, ut ad Orientem fuerit Judas, Issachar et Zabulon, filii Liæ; et ad Meridiem, Ruben, Simeon, Gad, duo filii Liæ, et tertius filius Zelphæ ancillæ Liæ; ad Occidentem vero Ephraim, et Manasses, et Benjamin, duo videlicet filii Rachelis: quia Joseph pro tribu Levi, quæ sacrificiis deputata est, in duas tribus, Ephraim et Manasse, divisa est. Ad Aquilonem autem Dan, et Aser, et Nephtali: quorum primus et tertius filii sunt Balæ ancillæ Rachelis; secundus, filius Zelphæ, ancillæ Liæ, ignobiles, et ad Aquilonem positi: quippe qui ex ancillarum inter se dissidentium stirpe generati sint. » Deinde eis opponens hasce tribus et urbem Ezechielis, puta 12 Apostolos, eorumque prosapiam et Ecclesiam, subdit: « Nostra vero urbs, quæ est civitas magni regis, cujus artifex et conditor est Deus, de qua et Psalmista canit: Numquid Sion dicet: Homo, et homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus? aliam habet tribuum in terra sancta descriptionem, et mensuram civitatis, possessionis ordinem, et plagarum tribuum singularum. Primum enim plagæ Aquilonis opponuntur tres portæ, sive exitus civitatis: quorum est primogenitus Ruben, et Judas regiæ stirpis auctor, et Levi: super cujus nominibus in tabernaculo, et sacrorum descriptione nil dictum est; ut primogenita possidentes quasi genus regale et sacerdotale, Aquilonis frigora contemnamus. Secundo vero ad Orientem est Joseph, Benjamin et Dan; ambo filii Rachel, et unus Balæ ancillæ ejus. Ad Meridiem vero Simeon, Issachar et Zabulon, qui tres Liæ filii sunt. Porro ad Occidentem Gad, Aser et Nephtali: quorum priores duo filii Zelphæ sunt, ancillæ Liæ; tertius filius Balæ, ancillæ Rachelis. Quis sapiens, et intelliget hæc? intelligens, et cognoscet ea? Quia rectæ viæ Domini, et justi ambulabunt in eis: prævaricatores vero corruent in illis. Has duodecim portas, sive exitus, pro qualitate meritorum atque virtutum, singulis tribubus, sub apostolicis et patriarcharum nominibus arbitror delegatas, de quibus et in Apocalypsi Joannis apertius scribitur, et multarum divinarum Scripturarum sacramenta testantur. Et necesse est ut talis civitas decem et octo millium per circuitum teneat calamorum: sub quo numero, et in duodevigesimo psalmo lex naturalis est scripta, gratiaque Evangelii describitur, quibus Ecclesia, id est urbs Salvatoris, exstructa est. Nomen quoque ipsius civitatis nequaquam erit, ut prius Hierosolyma (quæ interpretatur, visio pacis), sed Adonai samma, quod in Latinum sermonem vertitur, Dominus ibidem, qui recedat nunquam ab ea, ut a priori populo ante discessit, dicens ad discipulos: Surgite, abeamus hinc; et ad Judæos: Relinquetur vobis domus vestra deserta, sed æternam habeat possessionem, et sit ei ipse possessio, iisdem discipulis repromittens: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem sæculi. » in novem, nona 560. Si in decem, decima 504. Nunc usque partes omnes sunt integræ. Sed si in undecim secemus, undecima erit 458, atque insuper duæ undecimæ portiunculæ. Si in duodecim, duodecima erit 420. 16. AD PLAGAM SEPTENTRIONALEM, — hoc est, limes aquilonaris hujus urbis habebit calamos 4500; totidem habebit limes australis, et totidem orientalis, æque ac occidentalis. Itaque tota urbs occupabit in ambitu 18 millia calamorum, id est 108 millia cubitorum, et insuper 48 millia palmorum. Calamus enim sacer (de quo hic agitur) continebat sex cubitos, et palmum, uti dixi cap. XL, 3. Erat civitas hæc quadrata habens singula quatuor latera æqualia. Quodque enim latus continebat 4500 calamos. Porro cum tota illa portio, in qua sita erat civitas, contineret 5000 calamos, liquet urbem ipsam non implere totam hanc portionem. Supersunt enim quingenti calami, nempe 250 ex una parte civitatis, quæ erat ad Aquilonem, et totidem ex altera parte ad Austrum. Et hæc duo spatia vocantur hic suburbana, de quibus mox subdit: « Erant autem suburbana, » etc. Post hæc suburbana sequebantur agri ministrorum, qui serviebant civitati. Hinc patet quantum superarit suburbanum urbis suburbanum templi: urbis enim continebat 250 calamos, templi 50 cubitos tantum, ut dixit cap. XL. 18. QUOD AUTEM RELIQUUM FUERIT. — Occupabat spatium illud profanum, in quo urbs collocanda erat, 25 millia calamorum longitudinis, uti dixit cap. XLV, 6; urbs autem non habebat nisi quinque millia calamorum, uti jam dixi: ergo supererant 20 millia calamorum, 10 ex una parte ad Orientem, 10 ex altera ad Occidentem. Nam, ut dixit cap. XLV, 7, longitudo sumebatur ab Oriente in Occidentem. SECUNDUM PRIMITIAS SANCTUARII. — Hebraice, juxta oblationem sanctam, id est juxta levitarum portionem, quæ ad partem urbis sancta erat. Idem significat id quod sequitur: « Sicut primitiæ sanctuarii. » Hebraice enim idem est, scilicet, juxta oblationem sanctam. ERUNT FRUGES EJUS IN PANES, — q. d. Alentur inde ministri urbis, quos hic vocat servientes, quales sunt famuli Consulum, Prætorum, Senatus; item ii qui curant plateas, sarta tecta murorum, qui præsunt annonæ et foro, tabelliones, procuratores aliique qui in aliis officiis publicis civitati necessariis, eidem deserviunt. Non ergo servientes, vel ministros urbis vocat vinitores et agricolas, ut vult R. David. 20. OMNES PRIMITIÆ. — Est anacephalæosis: recapitulat enim generatim mensuras sortium omnium, quas prius particulatim dimensus est; scilicet tres hæ sortes sacerdotum, levitarum et civitatis simul junctæ, habebant 25 millia calamorum in longitudine, et totidem in latitudine. Efficiebant ergo quadratum geometricum. Porro totum hoc spatium vocat primitias, vel, ut hebraice est XLVIII. Et hi egressus civitatis: A plaga Septentrionali quingentos et quatuor millia mensurabis. Et portae civitatis ex nominibus tribuum Israel, portae tres a Septentrione, porta Ruben una, porta Juda una, porta Levi una. Per circuitum, decem et octo millia; et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem. ET NOMEN CIVITATIS EX ILLA DIE, — qua restaurata vel exstructa fuerit. DOMINUS IBIDEM. — Hoc imperfecte competit Hierosolymæ, in qua Deus in templo habitavit modico tempore, scilicet ab Esdra usque ad Titum et Vespasianum; perfecte vero competit Ecclesiæ Christi, imo de ea sola intelligunt S. Hieronymus, Lyranus, Vatablus, Hugo, Dionysius, Maldonatus, Pintus et alii. Unde Jonathas Chaldæus paraphrastes vertit: Et nomen civitatis exponent a die quo posuit Deus divinitatem suam ibi; Syrus vertit: Et nomen civitatis a diebus ejus (ex quo condita est) Dominus appellavit eam; Arabicus Antiochenus: Nomen civitatis, ex quo ædificarunt eam, Domino, id est appropriata et dicata Domino; Arabicus Alexandrinus: Et nomen civitatis jam nominavit eam Dominus prima die illius, ex quo cœpit esse. Hoc nomen valde congruit cum illo, quod Christo imponitur Isaiæ VII, 14: « Vocabitur nomen ejus Emmanuel, id est nobiscum Deus. » In Ecclesia enim Deus cum suis filiis et fidelibus est, juxta illud Matth. XXVIII, 20: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem sæculi. » Ubi nota: Apposite Lyranus censet duplex hic Ecclesiæ regnum describi, scilicet spirituale in templo, de quo cap. XL, in fine; temporale in civitate hac, hoc est templum significare clericos, civitatem laicos fideles, in qua proinde præscribentur justa pondera aliæque leges justitiæ: hæc enim columen est et basis reipublicæ ac regni. Civitas enim est civium unitas, quæ maxime justitia et charitate coalescit. In quolibet latere civitatis sunt tres portæ, et a duodecim tribubus nominatæ, et ad quatuor orbis partes æqualiter respicientes: ut significatur ad principem christianum pertinere præesse communitati civium; ita ut omnes christiani et subditi tam minores, quam majores ex qualibet parte regni liberum ad eum habeant accessum, tanquam ad conservatorem et defensorem omnium. Et quia in hoc sunt ministri Dei, ut docet Apostolus Rom. XIII, dicens: « Ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes; » ideo hic dicitur: « Et nomen civitatis ex illa die, Dominus ibidem; » quia civitas non nominatur a vicario, sed a principali domino: et sic communitas populi Christiani nominatur a Christo. Porro per numeros calamorum et cubitorum in genere dici potest, quod per ipsos intelligatur certa quantitas meritorum secundum conditiones et opera personarum, quæ soli Deo nota est quantum ad omnia. Hac usque Lyranus in fine libri. XLVII. Et convertit me ad portam domus, et ecce aquae egrediebantur subter limen domus ad Orientem: facies enim domus respiciebat ad Orientem: aquae autem descendebant in latus templi dextrum ad Meridiem altaris. XXVI. Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me: implebor, deserta est. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te, Tyre, et ascendere faciam ad te Gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans. Et dissipabunt muros Tyri et destruent turres ejus: et radam pulverem ejus de ea, et dabo eam in limpidissimam petram. Et descendent de sedibus suis omnes principes maris: et auferent exuvias suas, et vestimenta sua varia abjicient, et induentur stupore: in terra sedebunt, et attoniti super repentino casu tuo admirabuntur. Et assumentes super te lamentum, dicent tibi: Quomodo periisti, quae habitas in mari, urbs inclyta, quae fuisti fortis in mari cum habitatoribus tuis quos formidabant universi? XLIV. Et convertit me ad viam portae sanctuarii exterioris, quae respiciebat ad Orientem: et erat clausa. XXIV. Haec dicit Dominus Deus: Pone ollam, et mitte in eam aquam. Congere frusta ejus in eam, omnem partem bonam, femur et armum, electa et ossibus plena. Pinguissimum pecus assume, compone quoque strues ossium sub ea: efferbuit coctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus. Congere ossa, quae igne succendam: consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Fili hominis, ecce ego tollo a te desiderabile oculorum tuorum in plaga: et non planges, neque plorabis, neque fluent lacrymae tuae. Ingemisce tacens, mortuorum luctum non facies: corona tua circumligata sit tibi, et calceamenta tua erunt in pedibus tuis, nec amictu ora velabis, nec cibos lugentium comedes. Locutus sum ergo ad populum mane, et mortua est uxor mea vespere: fecique mane sicut praeceperat mihi. Erit Ezechiel vobis in portentum: juxta quae feci, facietis cum venerit istud: et scietis quia ego Dominus Deus. spectant, nos venisse credimus: Christus enim Ecclesiam suam per Apostolos toto orbe propagavit. Unde de eo præcinuit Psaltes, Psal. LXXI: « Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum. » 24. ET CONTRA TERMINUM. — « Contra, » id est juxta: hoc enim hebraice est על al. Sic supra, id est juxta, terminum, ut dixi vers. 3, 4, 5 et seq. 28. ET ERIT FINIS DE THAMAR, — q. d. Limes australis plagæ erit ab urbe Thamar, id est, non a Jericho, sed a Palmyra usque ad aquas contradictionis, scilicet usque ad Cades, uti dictum est cap. præced., vers. 19. In qua plaga ultimum locum ad Austrum occupabat tribus Gad. 29. HÆC EST TERRA, — hæ mensuræ et partes sunt Terræ Sanctæ inter duodecim tribus distribuendæ. Est anacephalæosis præcedentium. 30. ET HI EGRESSUS CIVITATIS. — Rabbini per egressus accipiunt portas; melius S. Hieronymus accipit latera, sive ambitus civitatis, a quatuor ejus lateribus. Hi enim singuli, non autem portæ, habebant « quingentos et quatuor millia » calamos, uti dixi vers. 16. Quibus si adjicias bis 250 calamos suburbani, qui erant utrinque, habebis mensuram quinque millium, de qua superius dixi. 31. PORTA LEVI UNA. — Levi non habebat sortem in terra, habebat tamen portam in civitate. Ita Vatablus. Describit hic 12 portas, scilicet ternas a quolibet latere, inscriptas nominibus duodecim tribuum. Itaque ad Septentrionem porta prima erat Ruben, secunda Juda, tertia Levi. Ad Orientem porta prima erat Joseph, secunda Benjamin, tertia Dan. Ad Meridiem porta prima erat Simeon, secunda Issachar, tertia Zabulon. Ad Occidentem porta prima erat Gad, secunda Aser, tertia Nephtali. Notat Alcazar in Apoc. XXI, 13, pag. 934, portas hasce Ezechielis non per omnia respondere portis priscæ Hierosolymæ. Nam porta Ephraim, quæ eadem est cum porta Joseph, hic ab Ezechiele ponitur ad Orientem, cum in Hierosolyma veteri eadem fuerit ad Septentrionem, uti docet Adrichomius, Vilalpandus et alii. Rursum non vocantur hæ portæ Ephraim, Dan, Manasse, etc., eo quod per illas iretur ad sortem et terram tribus Ephraim, Dan, Manasse, etc., sed quod eorum nominibus inscriptæ essent, aut ab iis exstructæ juxta ea quæ scribit Nehemias cap. III. Unde et Ezechiel hic vers. 19 videtur eos vocare « servientes civitati. » Nam alioqui Ezechiel sortem tribuum duodecim ita distribuit, ut septem ponat ad Septentrionem, quinque reliquas ad Meridiem, uti dixi initio capitis. 33. PER CIRCUITUM (scilicet per quatuor urbis latera) DECEM ET OCTO MILLIA. — Quater enim quatuor millia quingenti faciunt octodecim millia, non leucarum, ut vult Lyranus et Rabbini, sed calamorum, uti ostendi vers. 30. Porro octodecim millia calamorum faciunt 32 milliaria et 466 passus, uti patet ex dictis cap. XLVI, in fine. X. Vidit Cherubim, et super ea firmamentum, et solium ex sapphiro. Et extendit Cherub manum de medio Cherubim ad ignem qui erat inter Cherubim: et sumpsit, et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis: qui accipiens egressus est. Quin et ipsi Rabbini post Christum, licet aliquando christianis objiciant Christum nostrum non esse Messiam, eo quod ipsis templum et civitatem hic ab Ezechiele descriptam non ædificaverit; tandem tamen fatentur urbem hanc cum templo spiritalem fore et mysticam, non corporalem. Ita R. Salomon hic fatetur, aitque: Omnia quæ in Ezechiele de Jerusalem scribuntur, de sancta civitate superna Jerusalem absque dubio intelligenda sunt. Idem docent Thalmudistæ, quos citat Pintus lib. II Flagelli Judæor. cap. VIII, ubi per Jerusalem congregationem gentium ad Christum, sive universitatem christianorum; per templum, congregationem sacerdotum; per portam clausam, B. Virginem accipiendam esse docet: Alioqui, inquit, civitas hæc mundi magnitudinem adæquaret, si non superaret. Quæ ratio non est solida: nam hæc 18 millia civitatis, quæ hic numerat Ezechiel, non sunt leucarum, ut ipse cum Rabbinis censet, sed calamorum. Itaque civitas hæc cum 12 tribubus, sacerdotibus et Levitis symbolice significabat Ecclesiam cum 12 Apostolis, populo fideli, sacerdotibus et diaconis. Est in quadro posita, quia firmissima, ut portæ inferi ei prævalere nequeant. A singulis lateribus habet tres portas: quia undique a quatuor mundi plagis ad illam concurrerunt et ingressæ sunt gentes, idque per fidem SS. Trinitatis. Duodecim tribus sunt omnes fideles et christiani; hi enim sunt veri Israelitæ, filii Apostolorum, cives sanctorum, et domestici Dei. Nomen civitatis est Dominus (hebr. Jehova) ibidem, quia in Ecclesia est Deus, qui est suum et omnium rerum esse. Ibi est SS. Trinitas, Pater, Filius, et Spiritus Sanctus. Ibi realiter et corporaliter in sacramento et sacrificio Eucharistiæ est Jesus Christus, Deus et homo. Quanta hæc dignitas! quanta consolatio! quantum præsidium! quid enim deesse potest ei qui Deum habet! Anagogice, haec civitas cum 12 tribubus et portis significat Ecclesiam electorum triumphantem. Ita enim huc alludens, imo verba Ezechielis citans eam explicat S. Joannes, Apocal. xxi, 10: Ostendit, inquit, mihi civitatem sanctam, Jerusalem descendentem de caelo a Deo, habentem claritatem Dei, etc. Et habebat murum magnum et altum, habentem portas duodecim, et nomina inscripta, quae sunt nomina duodecim tribuum filiorum Israel. Ab Oriente portae tres, et ab Aquilone portae tres, et ab Austro portae tres, et ab Occasu portae tres. Civitas in quadro posita est, et longitudo ejus tanta, quanta et latitudo. Et mensus est murum ejus centum quadraginta quatuor cubitorum, mensura hominis, quae est Angeli, etc. Vide ibi dicta, vide et ea quae dixi Numer. II, sub finem. Castra enim 12 tribuum circa tabernaculum erant quasi urbs mobilis et castrensis, significans Ecclesiam militantem, quae tendit ad triumphantem; idque armata manu, decertans, et perrumpens per medios hostes carnis, mundi et diaboli. Civitas Dei paradisus est, ubi vita, et gaudia aeterna; civitas diaboli tartarus est, ubi mors, et tormenta aeterna. VIVE DEO, VIVE FELICITATI, VIVE ÆTERNITATI (nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria) ÆTERNITATIS acquiritur. Breves virtutis labores æterna voluptas sequitur. Ite nunc fortes ubi celsa magni Ducit exempli via, cur inertes Terga nudatis? superata tellus Sidera donat. Beatus ero, si fuerint reliquiæ seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. Portæ Jerusalem ex sapphiro et smaragdo ædificabuntur. Ex lapide candido et mundo omnes plateæ ejus sternentur, et per vicos ejus alleluia cantabitur. Benedictus Dominus, qui exaltavit illam, et sit regnum ejus in sæculum sæculorum super eam, Amen. Quoniam apud te, Domine, est fons vitæ, et in lumine tuo videbimus lumen. O quando hoc lumen allucescet? o quando inclinabuntur umbræ mortalitatis, et aspirabit dies divinæ immortalitatis? Quid enim mihi est in cœlo, et a te quid volui super terram, Deus cordis mei, et pars mea Deus in ÆTERNUM? XXI. Et dices terrae Israel: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ad te, et ejiciam gladium meum de vagina sua, et occidam in te justum et impium. Ut caedat victimas exacutus est: ut splendeat limatus est: qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. Exacuere, vade ad dexteram, sive ad sinistram, quocumque faciei tuae est appetitus. Stetit enim rex Babylonis in bivio, in capite duarum viarum, divinationem quaerens, commiscens sagittas: interrogavit idola, exta consuluit. Ad dexteram ejus facta est divinatio super Jerusalem, ut ponat arietes, ut aperiat os in caede, ut elevet vocem in ululatu, ut ponat arietes contra portas, ut comportet aggerem, ut aedificet munitiones. Quid enim mihi est in caelo, et a te quid volui super terram, Deus cordis mei, et pars mea Deus in AETERNUM? Alterutra manet. Deus, qui spiritus est incorporeus et immortalis, dedit tibi animam ad imaginem et similitudinem suam: animam incorpoream, immaterialem, spiritualem, itaque immortalem, ut eum colendo, amando, obediendo, pie, caste et sancte serviendo, paradisum et regnum ejus beatum, gloriosum et aeternum assequaris; sin autem minatur tibi tartarum, et flammantia ac aeternantia gehennae incendia. In medio positus elige bonum, vel malum; vitam, vel mortem; caelum, vel tartarum; felicitatem, vel miseriam aeternam. In mundo degis medius inter caelum et tartarum, quasi in hospitio, quasi in palaestra, quasi in theatro, quasi in civitate vanitatis: vides opes, delicias, honores statim evanescere; cur vanis, cur fluxis, cur momentaneis inhias? O vanas hominum spes, et res! o vana et miserabilis hominum conditio! Vana omnia sunt sub sole. Vides juvenem, vides juvenculam, aetate, forma, opibus, gratia, nobilitate florentem, hominem vides pulverem cras futurum. Mortalia omnia morte damnata sunt, ut vivas AETERNIS. In caelis veritas est, sanctitas est, gaudium est, deliciae sunt, omne bonum est; quia Dominus ibidem. Gloria et divitiae in domo ejus. Civitas illa non eget sole, neque luna: nam claritas Dei illuminat eam, et lucerna ejus est Agnus, et ambulabunt gentes in lumine ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem in illam. Non intrabit in illam aliquid coinquinatum, nisi qui scripti sunt in libro vitae Agni. Ibi est vita sempiterna sempiterne beata, ibi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, aeterna felicitas; ubi amor est perfectus, timor nullus, dies aeternus, jugis vigor, alacer motus, et unus omnium spiritus; quia Dominus ibidem. VIVE DEO, VIVE FELICITATI, VIVE AETERNITATI (nullus labor durus, nullum tempus longum videri debet, quo gloria AETERNITATIS acquiritur). Breves virtutis labores aeterna voluptas sequitur. Ite nunc fortes ubi celsa magni Ducit exempli via, cur inertes Terga nudatis? superata tellus Sidera donat. XXVIII. Fili hominis, dic principi Tyri: Haec dicit Dominus Deus: Eo quod elevatum est cor tuum, et dixisti: Deus, ego sum, et in cathedra Dei sedi in corde maris, cum sis homo, et non Deus, et dedisti cor tuum quasi cor Dei. Ecce sapientior es tu Daniele: omne secretum non est absconditum a te. Morte incircumcisorum morieris in manu alienorum: quia ego locutus sum, ait Dominus Deus. Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore. In deliciis paradisi Dei fuisti: omnis lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, topazius, et jaspis, chrysolithus, et onyx, et berillus, sapphirus et carbunculus, et smaragdus: aurum opus decoris tui: et foramina tua in die, qua conditus es, praeparata sunt. Tu Cherub extentus, et protegens, et posui te in monte sancto Dei, in medio lapidum ignitorum ambulasti, perfectus in viis tuis a die conditionis tuae, donec inventa est iniquitas in te. XXXVII. Facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Domini: et dimisit me in medio campi, qui erat plenus ossibus. Et dixit ad me: Fili hominis, putasne vivent ossa ista? Et dixi: Domine Deus, tu nosti. Et dixit ad me: Vaticinare de ossibus istis: et dices eis: Ossa arida, audite verbum Domini. Et accesserunt ossa ad ossa, unumquodque ad juncturam suam. Et vidi, et ecce super ea nervi et carnes ascenderunt: et extenta est in eis cutis desuper, et spiritum non habebant. Et ingressus est in ea spiritus, et vixerunt: steteruntque super pedes suos exercitus grandis nimis valde. Et dixit ad me: Fili hominis, ossa haec universa, domus Israel est: ipsi dicunt: Aruerunt ossa nostra, et periit spes nostra, et abscissi sumus. Propterea vaticinare, et dices ad eos: Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego aperiam tumulos vestros, et educam vos de sepulcris vestris, populus meus: et inducam vos in terram Israel. Et percutiam illis foedus pacis, pactum sempiternum erit eis: et fundabo eos, et multiplicabo, et dabo sanctificationem meam in medio eorum in perpetuum. Judaeorum Rabbini fatentur nondum venisse Messiam, eo quod ipsis templum et civitatem hic ab Ezechiele descriptam non aedificavit; tandem tamen fatentur urbem hanc cum templo spiritalem fore et mysticam, non corporalem. Ita R. Salomon hic fatetur, aitque: Omnia quae in Ezechiele de Jerusalem scribuntur, de sancta civitate superna Jerusalem absque dubio intelligenda sunt. Idem docent Thalmudistae, quos citat Finus lib. II Flagelli Judaeor. cap. viii, ubi per Jerusalem congregationem gentium ad Christum, sive universitatem christianorum; per templum, congregationem sacerdotum; per portam clausam, B. Virginem accipiendam esse docet: Alioqui, inquit, civitas haec mundi magnitudinem adaequaret, si non superaret. Quae ratio non est solida: nam haec 18 millia civitatis, quae hic numerat Ezechiel, non sunt leucarum, ut ipse cum Rabbinis censet, sed calamorum. Itaque civitas haec cum 12 tribubus, sacerdotibus et Levitis symbolice significabat Ecclesiam cum 12 Apostolis, populo fideli, sacerdotibus et diaconis. Est in quadro posita, quia firmissima, ut portae inferi ei praevalere nequeant. A singulis lateribus habet tres portas: quia undique a quatuor mundi plagis ad illam concurrerunt et ingressae sunt gentes, idque per fidem SS. Trinitatis. Duodecim tribus sunt omnes fideles et christiani; hi enim sunt veri Israelitae, filii Apostolorum, cives sanctorum, et domestici Dei. Nomen civitatis est Dominus (hebr. Jehova) ibidem, quia in Ecclesia est Deus, qui est suum et omnium rerum esse. Ibi est SS. Trinitas, Pater, Filius, et Spiritus Sanctus. Ibi realiter et corporaliter in sacramento et sacrificio Eucharistiae est Jesus Christus, Deus et homo. Quanta haec dignitas! quanta consolatio! quantum praesidium! quid enim deesse potest ei qui Deum habet!
48:1
2. L'espressione «varco di E.» (Volg. introitus E.; ebr. lēbhō Hāmāth) nel Vecchio Testamento delimita a nord la Terra Promessa (Num. 13, 21; 34, 8; Ios. 13, 5; I Reg. 8, 65; Ez. 47, 16; 48, 1). Si riferisce con tutta probabilità all'imboccatura del valico fra il Monte Hermon e il Libano, che costituiva la via naturale «per andare ad E.» (lēbhō Hāmāth). …
48:11
… Ind., XVIII, 1, 2) e sebbene i «figli di Sadoc» (Σαβδοῦα) siano ricordati già in Ez. 40, 46; 44, 15; 48, 11 come sacerdoti nel nuovo Tempio (cf. Eccli. ebr. 51, 12), i s. entrano nella storia come partito, o setta, soltanto al tempo dei Maccabei (v.), in contrasto con i farisei, e scompaiono …
48:13
LEVITI (EBR. LĒWĪ, PLUR. LĒWĪJĪM; GR. LĒWĪJĪ, PLUR. - AI)
… jahwistica, onde furono scacciati da Teroboam (II Par. 11, 13-14; 13, 9; I Reg. 12, 21); i discendenti di alcuni sacerdoti, che in quell'occasione e nei decenni successivi si erano adattati all'idolatria, furono poi degradati a semplici L. (Ez. 44, 10-14; ibid. 48, 13) i traviati sono detti semplicemente L.). Sotto i sovrani successivi i L. appaiono anche in altre funzioni: di maestri di religione al popolo (II Par. 17, 8), addetti alle collette …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.