Iacob seing Eau come with a great troupe of men, feareth harme, but is most curteously entertained by him. 10. He hardly perswadeth Esau to take giftes, 13. and to returne home. 17. So Iacob coming by Socoth to Salem, there byeth a field, pitcheth his tents, and erecteth an Altar.
1And Jacob lifting up his eyes, saw Esau coming, and with him four hundred men: and he divided the children of Lia and of Rachel, and of the two handmaids.Ma alzando i suoi occhi Giacobbe vide Esaù, che veniva, e con lui quattrocento uomini: e divise i figli di Lia, e di Rachele, e delle sue schiave.AND Iacob lifting vp his eyes, saw Esau coming, and with him foure hundred men: and he diuided the children of Lia and of Rachel, and of the two handmaides:Elevans autem Jacob oculos suos, vidit venientem Esau, et cum eo quadringentos viros: divisitque filios Liæ et Rachel, ambarumque famularum: 2And he put both the handmaids and their children foremost: and Lia and her children in the second place: and Rachel and Joseph last.E l'una, e l'altra schiava, e i loro figliuoli li pose in primo luogo. Lia, e i figliuoli di lei nel secondo luogo: e Rachele, e Giuseppe da ultimo.and he put both the handmaids & their children foremost: and Lia, and her children in the second place: and Rachel, and Ioseph last.et posuit utramque ancillam, et liberos earum, in principio: Liam vero, et filios ejus, in secundo loco: Rachel autem et Joseph novissimos. 3And he went forward and bowed down with his face to the ground seven times, until his brother came near.Ed egli andando innanzi s'inchinò fino a terra sette volte, prima che si approssimasse il suo fratello.And himselfe going foreward adored prostrate to the grownd seuen times, vntil his brother came nere.Et ipse progrediens adoravit pronus in terram septies, donec appropinquaret frater ejus. 4Then Esau ran to meet his brother, and embraced him: and clasping him fast about the neck, and kissing him, wept.Corse allora Esaù incontro al suo fratello, e lo abbracciò: e stringendogli il collo, e baciandolo pianse.Esau therfore running to mete his brother, embraced him: and clasping him fast about the necke, and kissing him wept.Currens itaque Esau obviam fratri suo, amplexatus est eum: stringensque collum ejus, et osculans flevit. 5And lifting up his eyes, he saw the women and their children, and said: What mean these? And do they belong to thee? He answered: They are the children which God hath given to me, thy servant.E alzati gli occhi, vide le donne, e i loro bambini, e disse: Chi son questi? son eglino tuoi? Rispose: Sono i figliuoli, che Dio ha donati a me tuo servo.And casting vp his eyes, he saw the wemen and their litle ones, and said: What meane these? And do they perteyne to thee? He answered: They are the litle ones which God hath geuen to me thy seruant.Levatisque oculis, vidit mulieres et parvulos earum, et ait: Quid sibi volunt isti ? et si ad te pertinent ? Respondit: Parvuli sunt quos donavit mihi Deus servo tuo.
6Then the handmaids and their children came near and bowed themselves.E appressandosi le schiave, e i loro figliuoli s'inchinarono profondamente.And the handmaides and their children coming nere, bowed themselues.Et appropinquantes ancillæ et filii earum, incurvati sunt. 7Lia also, with her children, came near and bowed down in like manner; and last of all, Joseph and Rachel bowed down.Si appressò anche Lia co' suoi figliuoli: e dopo che si furono nella stessa guisa inchinati, Giuseppe, e Rachele fecero ultimi profondo inchino.Lia also with her children came nere: and when they had adored in like maner, last Ioseph and Rachel adored.Accessit quoque Lia cum pueris suis: et cum similiter adorassent, extremi Joseph et Rachel adoraverunt. 8And Esau said: What are the droves that I met? He answered: That I might find favour before my lord.E disse Esaù: Che significano le squadre, che io già incontrai? Rispose: Bramai di trovar grazia nel cospetto del signor mio.And Esau said: What are the troupes that I did mete? He answered: That I might find grace before my lord.Dixitque Esau: Quænam sunt istæ turmæ quas obviam habui ? Respondit: Ut invenirem gratiam coram domino meo. 9But he said: I have plenty, my brother, keep what is thine for thyself.Ma quegli disse: Ho del bene di là da molto, fratel mio: tieni il tuo per te.But he said: I haue plentie, my brother, be thy things to thy selfe.At ille ait: Habeo plurima, frater mi, sint tua tibi. 10And Jacob said: Do not so I beseech thee, but if I have found favour in thy eyes, receive a little present at my hands: for I have seen thy face, as if I should have seen the countenance of God: be gracious to me,E Giacobbe disse: Non far così, ti prego: ma se ho trovato grazia negli occhi tuoi, accetta il piccol dono dalle mie mani: imperocché io ho veduto la tua faccia, come se io vedessi il volto di Dio: siimi propizio,And Iacob said: Do not so I besech thee, but if I haue found grace in thin eyes, take a litle present at my hands: for so haue I seene thy face, as if I should haue seene the countenance of God: be gracious to me,Dixitque Jacob: Noli ita, obsecro: sed si inveni gratiam in oculis tuis, accipe munusculum de manibus meis. Sic enim vidi faciem tuam, quasi viderim vultum Dei: esto mihi propitius, 11And take the blessing which I have brought thee, and which God hath given me, who giveth all things. He took it with much ado at his brother’s earnest pressing him,E accetta la benedizione, che io ti ho recato, e la quale fu donata a me da Dio, il quale dà tutte le cose. E accettandola a mala pena sforzato dal fratello,and take the blessing, which I haue brought thee, and which God hath geuen me, who geueth al thinges. Scarse at his brothers great instance, taking it,et suscipe benedictionem quam attuli tibi, et quam donavit mihi Deus tribuens omnia. Vix fratre compellente, suscipiens, 12And said: Let us go on together, and I will accompany thee in thy journey.Disse quegli: Andiamo di conserva, e io ti sarò compagno nel viaggio.he said: Let vs march on together, and I wil accompanie thee in thy iourney.ait: Gradiamur simul, eroque socius itineris tui.
13And Jacob said: My lord, thou knowest that I have with me tender children, and sheep, and kine with young: which if I should cause to be overdriven, in one day all the flocks will die.Ma disse Giacobbe: Tu vedi, signor mio, che io ho meco de' teneri bambini, e pecore, e vacche pregne: e se gli affaticherò più del dovere a camminare, morranno in un dì tutti i greggi.And Iacob said: My lord thou knowest that I haue with me litle ones, and sheepe, and kine with young: which if I cause to ouerlaboure themselues in going, in one day al the flockes wil die.Dixitque Jacob: Nosti, domine mi, quod parvulos habeam teneros, et oves, et boves fœtas mecum: quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur una die cuncti greges. 14May it please my lord to go before his servant: and I will follow softly after him, as I shall see my children to be able, until I come to my lord in Seir.Vada il signor mio davanti al suo servo: e io seguirò bel bello le sue pedate, conforme vedrò, che possano fare i miei bambini, fino a tanto ch'io giunga presso al signor mio a Seir.It may please my lord to goe before his seruant: and I wil folow softly after him, as I shal see my litle ones to be able, vntil I come to my lord in Seir.Præcedat dominus meus ante servum suum: et ego sequar paulatim vestigia ejus, sicut videro parvulos meos posse, donec veniam ad dominum meum in Seir. 15Esau answered: I beseech thee, that some of the people, at least, who are with me, may stay to accompany thee in the way. And he said: There is no necessity: I want nothing else but only to find favour, my lord, in thy sight.Rispose Esaù: Ti prego di lasciar, che almeno restino della gente, che è con me, alcuni, che ti accompagnino nel viaggio. Non è necessario, disse quegli: di questo solo ho bisogno, di trovar grazia nel cospetto tuo, mio signore.Esau answered: I besech thee, that of my people at the leastwise, which is with me, there may remaine some to accompanie thee in the way. It is not needful, said he, this only I haue nede of, that I may finde grace (my lord) in thy sight.Respondit Esau: Oro te, ut de populo qui mecum est, saltem socri remaneant viæ tuæ. Non est, inquit, necesse: hoc uno tantum indigeo, ut inveniam gratiam in conspectu tuo, domine mi. 16So Esau returned that day, the way that he came, to Seir.Tornò adunque in quel giorno Esaù per la strada, per cui era venuto in Seir.Esau therfore returned that day the same way, that he came into Seir.Reversus est itaque illo die Esau itinere quo venerat in Seir. 17And Jacob came to Socoth: where having built a house, and pitched tents, he called the name of the place Socoth, that is, Tents.E Giacobbe giunse a Socoth: dove fabbricata avendo una casa, e piantate le tende, diede a quel luogo il nome di Socoth, vale a dire Padiglioni.And Iacob cometh into Socoth: where hauing built a house, and pitched his tents, he called the name of that place Socoth, that is, Tabernacles.Et Jacob venit in Socoth: ubi ædificata domo et fixis tentoriis appellavit nomen loci illius Socoth, id est, Tabernacula.
18And he passed over to Salem, a city of the Sichemites, which is in the land of Chanaan, after he returned from Mesopotamia of Syria: and he dwelt by the town.E dopo il suo ritorno dalla Mesopotamia di Siria passò a Salem città de' Sichimiti, che è nella terra di Chanaan: e abitò presso alla città.And he passed into Salem a citie of the Sichimites, which is in the land of Chanaan, after he returned from Mesopotamia of Siria: and he dwelt beside the towne.Transivitque in Salem urbem Sichimorum, quæ est in terra Chanaan, postquam reversus est de Mesopotamia Syriæ: et habitavit juxta oppidum. 19And he bought that part of the field, in which he pitched his tents, of the children of Hemor, the father of Sichem, for a hundred lambs.E comprò quella parte di campo, dove avea piantate le tende, da' figliuoli di Hemor padre di Sichem per cento agnelle.And he bought that part of the field, wherin he had pitched his tents, of the children of Hemor, the father fo Sichem for an hundred lambes.Emitque partem agri, in qua fixerat tabernacula, a filiis Hemor patris Sichem centum agnis. 20And raising an altar there, he invoked upon it the most mighty God of Israel.E ivi alzato un altare, dinanzi ad esso invocò il fortissimo Dio d'Israele.And erecting an altar there, on it he called vpon the most mightie God of Israel.Et erecto ibi altari, invocavit super illud fortissimum Deum Israël.
33:1
Year of the World 2265.
33:3
Menochius
Forward, before his family; like a good father, exposing himself to the greatest danger. (Menochius)
Seven times, to testify his great humility and respect for his brother. How, then, can any one find fault with Catholics, if they bow down before the cross thrice on Good Friday, to testify their great veneration for their expiring Lord?
33:8
Haydock
Favour. Esau had already heard from the servants. But he asks again, meaning to excuse himself from receiving them. (Haydock)
Calmet
This civil and unexpected behaviour, filled the breast of Jacob with such gratitude and love, that he made use of an hyperbole, I have seen, etc. ...of God. Chaldean, "of a prince," Syriac, "of an angel," Elohim. See 2 Kings 19:27; Esther 15:16. (Calmet)
Menochius
A little present. Hebrew monee, or mincha, calculated to shew the subjection of the giver. (Menochius)
33:13
Calmet
Young, boves foetus, giving milk, having calved lately, Seputagint. (Bochart.) (Calmet)
33:14
St. Augustine
In Seir; not immediately, but as soon as it might be convenient. This time perhaps never arrived. (St. Augustine, q. 106.)
33:18
Calmet
The town of Salem, which was the first town of Chanaan that he came near since his return. It was afterwards called Sichem, and Sichar, John 4:5, and Naplosa. Salim, mentioned John 3:23, was probably more to the east. Some translate, "He came quite sound to the city of Sichem;" where, Demetrius says, he dwelt ten years, Eusebius, praep. 9:21, having stopped at Socoth six months. (Calmet)
33:19
Lambs. Hebrew, Kossite, or Kesita, a word which occurs also, Josue 26:32[xxiv. 32?], and Job 42:11; and may signify lambs, or a species of money, marked perhaps with their figure. It may also denote pearls, coral, a vessel, or purse of good money. St. Stephen, Acts 7:19[16?], mentions the price of money. But he probably speaks of the bargain made by Abraham with Ephron, son of Heth, for which some have substituted Hemor, the son of Sichem. Kista in the Chaldean means a vessel or measure; and we learn from Herodotus 3:130, that the Persians were accustomed to keep their money in this manner. In the Chaldean, Syriac, and Arabic languages, there are words derived from the same root as Kesita, which mean purity, perfection; and thus what Jacob gave was good current money; (Calmet) or such things as were received among merchants.
33:20
33:10
Iacob seing Gods hand in this change of his brothers mind, not of flaterie, but sincerly acknowledged his benignitie, as Gods countenance towards him.
33:3
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 5.33.3
… but even after he had received the blessing, he himself going forth [from his home], served his uncle Laban the Syrian for twenty years; and not only was he not made lord of his brother, but he did himself bow down before his brother Esau, upon his return from Mesopotamia to his father, and offered many gifts to him.
san Gregorio di Nissa † 395 d.C. On the Holy Spirit 1
… Thus, it was by such a posture that the patriarch Jacob, in his self-humiliation, seems to have wished to show his inferiority when coming to meet his brother and to appease his wrath; for “he bowed himself to the ground,” says the Scripture, “three times”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 8
… And that concerning Jacob one may see to have so come to pass; for those blessings which say, “Be lord over thy brother, and let thy father’s sons worship thee,” had no accomplishment in himself (how could they, he being in fear and trembling, and worshipping his brother over and over again?
33:4
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Duties of the Clergy 1.24
… He was a faithful shepherd of the flock for his master, an attentive son-in-law to his father-in-law; he was active in work, sparing in his meals, conspicuous in making amends, lavish in repaying. Nay, so well did he calm his brother’s anger that he received his favour, though he had feared his enmity.
33:8
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Duties of the Clergy 1.25
120. Is there greater wisdom than holy Jacob’s, who saw God face to face and won a blessing? Can there be higher justice than his in dividing with his brother what he had acquired, and offering it as a gift?
33:10
sant'Ippolito † 235 d.C. The Refutation of All Heresies 5.11
… This, he says, is he who is according to the likeness of Esau, whose garment—he not being himself present—was blessed; who did not receive, he says, the benediction uttered by him of enfeebled vision. He acquired, however, wealth from a source independent of this, receiving nothing from him whose eyes were dim; and Jacob saw his countenance,
33:11
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. Register of the Epistles of St. Gregory the Great 4.31
I commend to your Glory my son, your patient, the lord Narses. I know indeed that you hold him as in all respects commended to you; but I beg you to do what you are doing, that, in asking for what I see is being done, I may by my asking have a share in your reward. Furthermore, I have received the blessing
33:18
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 57.10
… Mesopotamia with his wives and his sons, Jacob pitched his tent before Salem, a city of Shechem which is in the land of Canaan, and that he dwelt there and “bought a parcel of a field where he had spread his tent at the hand of Hamor, the father of Sychem, for an hundred lambs,” and that “he erected there an altar and called there upon the God of Israel.”
33:19
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 16
… On account of famine—such preparations is he making—“with threescore and fifteen souls,” he says, “Jacob went down into Egypt, and died, he and our fathers, and were carried over into Sychem, and laid in the sepulchre that Abraham bought for a sum of money from the sons of Emmor the father of Sychem.”
33:3
3. IPSE PROGREDIENS. Hebraice est vehu abar lipnehem, et ipse transivit vel processit ante illos; unde patet Jacobum post primam turmam pecudum et famulorum processisse, quasi patrem et ducem ante secundam turmam uxorum et liberorum, pro iis se periculo et morti offerendo.
ADORAVIT PRONUS IN TERRAM, non Deum, uti volunt aliqui, sed fratrem suum Esau. Jacob ergo adoravit, id est reverentiam, non sacram, nec divinam, sed humanam et civilem fratri suo exhibuit, inclinando se illi in terram usque septies, per modica intervalla, donec ad fratrem perveniret. Disce hic superbiam et iram potentium et ferocium, non alia re magis frangi quam supplici submissione, scilicet, Corpora magnanimo satis est prostrasse leoni. Pugna suum finem, cum jacet hostis, habet. Ovidius. Vide S. Chrysostomum, hom. 58. Ita sanctus ille Episcopus, inquit Sophronius in Prato spir., cap. ccx, alterum Episcopum graviter sibi suisque offensum vicit, dum "ad pedes ejus cum toto suo clero procidit dicens: Ignosce, Domine, nobis, servi tui sumus; stupefactus enim ille, et compunctus in tanta Episcopi humilitate, pedes illius tenuit, dicens: Tu meus et dominus et pater es. Dicebat autem clero suo humilis ille: Numquid non per Christi gratiam vicimus? et vos ergo cum habetis inimicum, ita facite, et victores eritis." Simile exemplum habet cap. ultim. et aliud cap. penult. Responsio ergo mollis, blanda et humilis frangit iram, ut inquit Sapiens. Allegorice S. Cyrillus in Glaphyris, lib. V: Jacob est Christus: hic primo reconciliatur cum Laban, id est cum Gentibus, deinde cum Esau, id est Judaeis; cum enim plenitudo Gentium intraverit, tunc omnis Israel convertetur ad Christum, et salvabitur. Septies. Cur septies? Respondet allegorice S. Ambrosius, lib. II De Jacob, cap. vi, quia respiciebat in Christum, "qui non solum usque septies, sed etiam septuagies septies veniam fratri laxari juberet, Matth. xviii. Ut ejus contemplatione conventus Esau, injuriam quam se accepisse putabat, remitteret fratri, et quamvis laesus in gratiam rediret, quia propterea suscepturus erat carnem Dominus Jesus, et venturus in terras, ut multiplicatam nobis donaret veniam delictorum."
33:8
28. Ut invenirem gratiam, q. d. Haec tibi quasi fratri amantissimo et colendissimo loco muneris praemisi, ut tuam gratiam demererer, quo mihi sis benevolus, omniumque praeteritorum obliviscaris. NOLI ITA — abnuere ea quae offero.
33:10
10. Munusculum. Hebraice est mincha, id est, munus quod Deo aut principi, in testimonium subjectionis ad testandam illius excellentiam, defertur.
SIC ENIM VIDI FACIEM TUAM, QUASI VIDERIM VULTUM DEI, q. d. Mihi timido et anxio, insperata tui vultus clementia et suavitas, cum tanta dignitate et excellentia conjuncta, tam jucunda et reverenda est, quam esset vultus Dei, vel angeli, signo aliquo suam opem et praesentiam ostendentis; quod vulgo dicitur: "Deus ex machina apparens." Ita Abulensis; et S. Chrysostomus, hom. 58: "Cum tanta, ait, jucunditate vidi faciem tuam, cum quanta quis videret faciem Dei." Sic enim vertunt Septuaginta. Quia Hebraice Elohim, tam Deum, quam angelum significat. Hac arte Taxiles, rex Indiae sapiens, Alexandrum Magnum demulsit, et ex hoste amicum effecit; salutans enim Alexandrum dixit: "Quid bellis inter nos opus est, cum neque aquam nobis ademptum, neque victum necessarium veneris? pro quibus solis necesse habent sani decertare. Reliquis opibus si ego abundantior sum, impertiar tibi libens; sin inferior, non recuso abs te grato animo accipere beneficium. Delectatus ea oratione Alexander, illumque complexus: Anne tu, ait, hac comitate certamen evadere putas? erras; quippe contendam tecum beneficiis, ne me superes beneficentia. Ac muneribus acceptis multis, datisque pluribus, denique mille talenta argenti signati ei propinavit," inquit Plutarchus in Alexandro. Idem Alexander clemens et beneficus fuit in uxorem et filias Darii, quas bello ceperat; unde Darius victus, a diis petebat sibi imperium restitui, ut Alexandro beneficentiam hanc rependeret; aut, si iis visum esset Persarum imperium finire, ut illud non in alium, quam in Alexandrum transferrent: testis est idem Plutarchus. Ecce, ait S. Chrysostomus, quam blandis augustisque verbis Jacob ferocem fratris animum demulcet: "Nil enim, inquit, mansuetudine violentius. Nam sicut rogum, cum valde accenditur, aqua injecta restinguit: ita et animum camino magis exardescentem, verbum cum mansuetudine prolatum extinguit. Et duplex inde nobis lucrum accrescit, tum quod mansuetudinem declaramus, tum quod fratris indignationem cessare facimus, et mentem ejus a turbatione liberamus. Non potest ignis igne extingui, sic nec furor furore demulceri; verum quod igni est aqua, hoc irae est mansuetudo et mititas." Ita Esther ad Assuerum, cap. xv, vers. 16: "Vidi, ait, te, Domine, quasi angelum Dei;" et Miphiboseth ad David: "Tu autem, Domine, mi rex, sicut angelus Dei es."
ESTO MIHI PROPITIUS. Inde colligam te mihi benevolum et propitium esse, si meam benedictionem et honorarium, quod tibi offero, non asperneris.
33:11
Nota: Hebraei munus vel donum vocant "benedictionem," quam scilicet acceperunt a Deo, quaque aliis benedicunt, id est, donatione sua benefaciunt. Vide dicta II Cor. ix, 5 et 6.
33:12
12. GRADIAMUR SIMUL, saltem usque ad meam Idumaeae regionem.
33:13
13. FOETAS, lactantes. CUNCTI, multi, plerique. Est hyperbole.
33:14
14. AD DOMINUM MEUM IN SEIR. Ita nunc proponebat Jacob facere, sed postea mentem mutavit, veritus ne Esau ejus praesentia excitatus, rursum pristina revolvens, pristinas renovaret querelas, irasque resumeret; praesertim si ipse, fratrem adventantem hospitio et prandio excipiens, mero incaluisset. Ita S. Augustinus, Quaest. CVI.
33:17
17. SOCOTH. Locus hic non jam, sed postea dictus est Socoth, a tabernaculis quae ibi fixit Jacob, ibique postea aedificata est urbs dicta pariter Socoth, quae sita est in tribu Gad, juxta Jaboc et Scythopolim. Ita S. Hieronymus in Locis Hebraicis. DOMO, tentorio vel tugurio.
33:18
18. TRANSIVITQUE IN SALEM URBEM SICHIMORUM. Chaldaeus, Cajetanus et Oleaster «Salem» accipiunt, non ut proprium, sed ut appellativum, vertuntque, salvus et integer (hoc enim significat Salem) pervenit in Sichem. Verum tam Septuaginta quam Noster «Salem» accipiunt ut nomen proprium loci. Salem enim est urbs, quae prius Sichem, et corrupte Sichar est dicta Joan. IV, 5. Hebraei dictam volunt Salem, eo quod ibi a claudicatione curatus sit Jacob, uti dixi cap. XXXII, vers. 25.
HABITAVIT JUXTA OPPIDUM. Videtur hic Jacob facile novennio habitasse: nam Simeon et Levi cum huc ex Mesopotamia venerunt, erant circiter 11 annorum, qui postea ob stuprum Dinae Sichem everterunt, cap. seq. Erant ergo ipsi tunc facile 20 annorum.
33:19
19. A FILIIS HEMOR. Hemor erat princeps Sichimorum, unde Sichimitae vocantur ejus filii, id est, subditi; verus enim princeps suorum est pater. Sic servi Naaman dominum suum vocant patrem, IV Reg. v, 43. Verum cum hic Hemor vocetur pater Sichem, fueritque proprie ejus pater, ut patet cap. seq., vers. 2, hinc melius proprie dictos hic accipies filios Hemor, puta fratres Sichem. PATRIS SICHEM. Dices: Actor. VII, 16, dicitur «filii Sichem.» Respondeo, forte ibi pro filii reponendum est «patris Sichem,» ut hic habetur; et sic videtur legisse S. Hieronymus ad Pammachium. Vel certe, ut vult Beda, duo erant Sichem: unus pater Hemoris, alter filius Hemoris. Unde Graeca indifferenter habent τοῦ Συχέμ: quod tamen fere de filio Sichem accipi et exponi solet. Adde S. Stephanum Actor. VII, nominare Abraham, ac proinde videri eum loqui de emptione, non Jacobi hic, sed Abrahae facta Genes. XXIII, 36. Qua de re plura dicam Actor. VII.
CENTUM AGNIS. Pro agnis hebraice est kescita, quod recentiores nummos vertunt. Verum S. Hieronymus, Chaldaeus, Lyranus, Pagninus, Vatablus, Oleaster, Aben Esra vertunt agnos. Unde et Septuaginta vertunt, ἀμνών: pro quo perperam Eugubinus legit μνᾶν, id est minas, vel nummos. Dices, kescita arabice nummum significat, ergo idem significat hebraice. Respondeo, nego consequentiam; errant enim Rabbini, cum a lingua Arabica significationes verborum Hebraicorum indagant et mutuantur, ut recte annotavit Oleaster. Dices secundo: S. Stephanus, Actor. VII, 16, ait hunc agrum emptum esse, non centum agnis, sed pretio argenti. Respondeo, «pretio argenti,» id est, pretio justo; nomine enim argenti vel pecuniae, significamus omnes opes, quae olim sitae erant in ovibus et pecoribus. Unde et pecunia a pecore, sive pecu dicta est; hinc etiam primum aes nota pecudis, puta ovis, suis et bovis, signatum fuit, uti testatur Plutarchus in Poplicola, et Plinius, lib. XXXIII, cap. III. Pecuniae ergo nomine (ait Hermogenianus, leg. pecunia, ff. de verb. signif.) non modo nummi, hoc est numerata pecunia, sed omnes res tam solidae quam mobiles, et tam corpora quam jura continentur. Respondeo secundo, posse cum Pineda per agnos vel oves centum, accipi 100 nummos, qui dicantur agni vel oves, eo quod ovis effigiem insculptam haberent, uti jam dixi, si tamen tam antiqua sit signatura pecuniae: nam constat priscos ea non signata usos esse. Adde S. Stephanum non de hac Jacobi, sed alia emptione Abrahae loqui, ut dixi. Dices tertio: Genes. XLVIII, in fine, dicit Jacob se hunc agrum tulisse in gladio et arcu suo. Respondet S. Hieronymus arma viri pacifici fuisse mercedem hanc, et pretium centum agnorum; et pulchre in Hebraeo alludit kescet, id est arcus, ad kescita, id est agnus. Verum de hoc loco dicam Gen. XLVIII.
33:20
20. ET INVOCAVIT SUPER ILLUD FORTISSIMUM DEUM ISRAEL. Hebraice est vaiicra lo el elohe Iisrael, quod dupliciter verti potest, duoque significat, quorum utrumque fecit Jacob. Primo, «et invocavit (Chaldaeus vertit, sacrificavit) super illud fortissimum Deum Israel:» ita enim vertunt Septuaginta, Chaldaeus, Noster: altaria enim proprie ad sacrificium et invocationem eriguntur. Secundo, «et vocavit illud (altare) fortem Deum Israel,» hoc enim proprie significat Hebraeum lo. Unde patet Jacobum non tantum adorasse et sacrificasse in hoc altari, sed et illud ipsum dicasse, consecrasse et inscripsisse Deo. Hunc ergo titulum inscripsit Jacob altari el elohe Iisrael, id est Deus fortissimus Israelis, vel Deo fortissimo Israelis — non quod ipsum altare esset Deus, inquit Cajetanus, sed quod dedicatum et inscriptum esset forti Deo Israelis: vocat enim Jacob Deum el, propter fortitudinem; et elohim, propter providentiam, gubernationem et justam protectionem sibi a Deo contra Esau, Laban aliosque hostes exhibitam. Similem titulum altari Bethel indidit et inscripsit Jacob Genes. XXXV, 7. Sic Rubenitae suum altare vocarunt, «testimonium nostrum quod Dominus ipse sit Deus,» Josue cap. XXII, vers. ult. Sic Gedeon suum altare vocavit, «Domini pax,» Judic. cap. VI, vers. 24. Sic etiam Gentiles aras dicabant et inscribebant Jovi victori, Minervae sospitae, Esculapio servatori, etc. Pari modo Jacob in gratiarum actionem hic Deo liberatori, duci et ductori aram erigit et inscribit. DEUM ISRAEL, Deum Jacobi, qui dictus est Israel. Secundo, Deum posterorum Jacobi, puta Israelitarum, in quibus ipse quasi el, id est fortissimus, et quasi elohim, id est judex et vindex dominabitur, protegens et vindicans eos a Chananaeis, Philistinis, aliisque hostibus, uti Jacobum protexit et vindicavit. Hic Deus est Deus Pater, Filius, et Spiritus Sanctus; sed maxime, Deus Filius, qui ex Jacob nasciturus erat, et futurus homo, itaque regnaturus in domo Jacob in aeternum, Luca I, 33; hujus nomen enim inter alia est el, id est fortis, Isaiae IX, 6.
Morale: Cur Deus Sanctos Suos Tribulatione Probet Moraliter, ex hoc capite, adeoque ex tota vita Jacobi, Josephi, Abrahae et Isaaci liquet, quod Deus suos servos et amicos variis tribulationibus et persecutionibus exerceat, ut eos ad decus virtutis et gloriae provehat, quod enim est ignis auro, lima ferro, ventilabrum tritico, lixivium panno, sal carni: hoc viris justis est tribulatio. Videtur cauterium esse vulnus, sed revera est remedium vulneris: ita vexatio malum esse videtur, sed revera malorum est remedium, atque divinae gratiae. Ob hoc Paulo respondit Dominus: Sufficit tibi gratia mea; virtus enim in infirmitate perficitur. Hinc discant fideles, primo, tribulationes esse signa, non odii, sed amoris Dei. Sunt enim symbola electionis et filiationis divinae. Hoc est enim quod ipse ait Zacharias, XIII, 9: «Uram eos sicut uritur argentum, et probabo eos sicut probatur aurum;» et Apocal. cap. III, 19: «Quos amo, arguo et castigo;» et Apostolus, ad Hebr. XII, 6: «Quem diligit Deus castigat; flagellat autem omnem filium quem recipit;» et Sap. III, 6: «Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit eos.» Discant secundo, tribulationes non laedere, sed purgare et perficere tribulatos. Hinc Job XXIII, 10: «Probavit, inquit, me quasi aurum, quod per ignem transit.» Et David Psal. XVI, 3: «Probasti cor meum, et visitasti nocte; igne me examinasti, et non est inventa in me iniquitas.» Et Eccli. XXVI, 6: «Vasa, inquit, figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis.» Vere ergo B. Antiochus, homil. 78: «Sicut cera, ait, nisi recalescat aut praemolliatur, non facile in se recipit sigilli impressionem: ita et homo, nisi laborum et multifariae infirmitatis probetur exercitio, neutiquam sinet insigniri se signaculo divinae gratiae; per eam docemur amare meliora, «ne viator tendens ad patriam, stabulum pro domo diligat,» ait S. Augustinus in Sentent., sent. 186. Discant tertio, calamitates eos perdere, qui rejiciunt tolerantiam; eos tueri, qui illam amplectuntur. Tribulatio enim patienter tolerata, est porta coeli. Hinc de Christo dicitur Lucae XXIV, 26: «Oportuit Christum pati, et ita intrare in gloriam suam.» Paulus et Barnabas, Actor. XIV, 21: «Per multas, inquiunt, tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei.» E contrario prosperitas et felicitas hujus vitae, est porta gehennae. Hac de causa impiis eam dat Deus; pios vero et in virtute robustos per varias cruces exercet, et per acerbas calamitatum angustias ducit ad vitam immortalem; hoc est enim quod ipsi aiunt Psal. LXV, 10: «Probasti nos, Deus, igne nos examinasti, sicut examinatur argentum.» Et Christus Matth. V, 5: «Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur;» et: «Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum.» Ita Patriarchae, ita Machabaei, ita martyres aliique heroes fidei persecutionibus, carceribus, plagis, equuleis, martyriis, ignibus exerciti, puriores, fortiores et illustriores evaserunt, nomenque suum coelo et immortalitati consecrarunt.
33:1
v. 1 « Elevans autem Iacob oculos suos » , non necessario immediate post ante narrata , « vidzt venientem Esau et cum eo quadringentos viros. Divisitque filios Liae et Rachel ambarumque famularum »,
33:2
v. 9 « et posuit utramque ancillam et liberos earum in principio , Liam vero et filios eius in secundo loco, Rachel autem et Ioseph novissimos » , eodem quo 32,8 ordine, ut quos magis diligeret remotiori obiiceret periculo (Menoch.). Putat Ca?., haec prius disposita nunc narrata suppleri : non tamen id necessario supponitur. Potuit Esau primum castra ponere, quo tempore potuit frater agmen dispo-- nere.
33:3
v. 3 « Et ipse progrediens », « pro suis se, ut decebat, periculo obiiciens » (Bonfr.), « adoravit pronus in terram septies, donec appropinquaret frater eius ». In inscriptionibus Tell-el-Amarna constans est formula, qua servi protestantur, se « septies provolvi ad pedes » Pharaonis (E. Nestle : Marginalien). v. « Currensitaque Esau obviam fra- (ri suo », eo non exspecítato (Ca?.) et eius prostrationes interrumpens, « amplexatus est eum stringensque collum etus et osculans flevit »
33:8
v. 8 « Dizitque Esau : Quaenam sunt istae turmae, quas obviam habui? » Hebr. : Quid tibi etc? Quid istis efficere studes? Et Hebr. habet sing. nan2n; loquitur de omnibus per modum unius, cum a singulis idem accepisset responsum, cf. 32,17 sqq. « Audierat a pastoribus, sed iterum rogat, ut occasionem habeat ex fratris responso non acceptandi munus » (Menoch.), aut eius certe primum declinandi, quae orientalium est urbanitas. « Respondit : Ut invenirem gratiam coram domzno meo ».
33:9
v. 9 « At ille ait : Habeo plurima, frater mi : sint tua tibi ».
33:10
v. 10 « Dizitque lacob : Noli ita, obsecro; sed si inveni gratiam in oculis tuts, accipe munusculum de manibus meis ». Esto , non sit opus donis ad gratiam in corde fratris comparandam : at in huius gratiae externam significationem accipe dona. « Sic enzm vid? faciem tuam, quasi viderim vultum Dei ». Quae verba aeque excusantur a « vili adulatione » (Kn.), atque illa alia Ex. 7,1; 1 Reg. 29,9; 2 Reg. 15,17. 20, monentque Cai. Honfr. Sa nw posse etiam accipi de angelo, ek Del. nos quandoque loqui de hominis alicuius « coelesti » comitate, quae tamen decentem veri superlationem non excedant. Hebr.: propterea enim vidi etc. (cf. 18,5). Faciem alicuius videre idem est atque in eius praesentiam admitti : me admittendo, ait, implicite annuisü velle te munus à me accipere; is quippe admittendorum est mos, ut munus proferant. Tantoque magis cogit ratio, quod videre vultum tuum sit instar videndi vultus augeli. Unde maior est etiam dono locus, « non ad subveniendum indigentiae », cum plurima habeas, « sed in signum venerationis » (Ca:?.). Porro in eo, quod dicitur de vultu Dei, deprehendunt Wellh., Dillm. alteram nominis Phanuel derivationem, alteri scriptori tribuendam : est allusio, non derivatio. « Esto mihi propitius ». Vulg. LXX legebant *1y"?rv. Masor. *3y" m, iungentes prioribus : propterea enim vidi etc., et propitius fuisti mihi. Propitius fuisti mihi amice mihi occurrens : gratiam comple acceptans donum. Ita reapse idem fere absolute enuntiatur, quod inilio versus (si inveni gratiam etc.) conditionate pronuntiabatur (Cai.). Aliqua tamen tautolo- . gia in formula urbanae supplicationis admitti potest.
33:11
mihi Deus tribuens omnia ». Hebr. : quia gratiam praestitit mihi Deus, et quia habeo omnia. & Deo proveniunt, cuius liberalitas haud facile exhauritur; ex ea proferuntur abundantia, quae ob quantavis dona non deficiat. Ei, qui dixerat se plurima habere , pulchre reponit Iacob, se habere omnia (Del.). « Vix fratre compellente suscipiens »
33:12
v. 19. « ait - Gradiamur simul eroque socius :tzneris tui ». Id utique intendebat Esau « in signum magni honoris et officii » (CÀrys.); at simul sibi lucro futurum intelligebat, si frater praedives prope se habitaret in Seir. Iacob non in Seir, sed ad patrem Isaac proficiscebatur (Proc.); nolebat unum cum fratre pagum incolere (Tost.) eiusque fieri subditus. Prudenter tamen solam itineris societatem declinat.
33:13
v. 13 « Diattque lacob : Nosti, domine mi , quod parvulos habeam teneros, et oves et boves foetas mecum. Quas si plus in ambulando fecero laborare, morientur una, die cuncti greges ». Hebr. : Quae si urgeantur uno die, morientur omnes pecudes minores, quas modo oves scribebat Vulg. —
33:14
v. 14 « Praecedat dominus meus ante servum suum, et ego sequar paulatim vestigia eius, sicut videro parvulos meos posse, donec veniam ad dominum meum in Seir ». Hebr. : et ego procedam secundum commodum meum , claudicabat enim (Cai.), secundum gressum pecorum antecedentium me et secundum gressum parvulorum. Veteres torquebat «quaestio, an mentitus sit Iacob promittens iter in Seir. Aug. (Quaest. 106 in Hept.; M. 34. 575) censebat sincere promisisse, sed postea mentem mutasse. Tost. adstruit mendacium officiosum; Bonfr. promissionem conditionatam, nisi aliud iter mihi commodius iudicavero. Idem monet nos ignorare, perrexeritne serius aliquando Iacob in Seir : verum adverte, verba fere agere de ilinere immediate, licet lente suscipiendo.
33:15
v. 15 « Respondit Esau : Oro te, ut de populo , qui mecum est, saltem. socii. remaneant viae tuae. Non est, inquit, necesse .: [hoc uno tantum indigeo, ut| énvenzam gratiam in conspectu tuo, domine mi ».
33:16
v. 16 « Heversus est itaque ?llo die Esau tttnere, quo venerat, in Seir »;
33:17
v. 17 « et Iacob venit in Socoth, ubi aedificata domo et fixis tentoriis appellavit nomen loci illius Socoth, [1. e. Tabernacula] ». Socoth, urbs tribus Gad, in australi plaga fluminis Iaboc sita Ios. 13, 21. Ps. 59 (60), 8 enumerat Socoth et Sichem ad designandum agrum et trans et cis iordanicum, ergo videntur civitates e regione fuisse neque ita multum distantes inter se.
33:18
v. 18 « Transivitque in Salem urbem Sichimorum, quae est zn terra Chanaan », quam nunc patriarcha redux primum intrabat (Caz.) ideoque merito elferendam, « postquam reversus est de Mesopotamia Syriae, et habitavit iuxta oppidum ». àóv nomen proprium interpretati sunt LXX Vulg. Syr., é& Hzer. (Ep. 126 ad Evangelum ; M. 22.680) commemorat urbem Salem prope Scythopolim, ubi ostendebatur palatium Melchisedech (!). Sed adiectivum znteger icf. Nah. 1,12) intellexere Sam. (mov), Targumzm (ar»v), Ios. et post eos Cai. aliique. Neque tamen cum Hebraeorum traditione (H?er.) vox de ipso potissimum Iacob intelligenda est, cuius tum femur convaluerit, sed de parvulis et gregibus, de quorum ipse v. 13 ita erat sollicitus. Etiam 12,6 Sichem, uti h. l. vv, ita praefixum habet ap» : videlur fuisse iustae molis urbs, non mera tabernaculorum congeries.
Árg. — lam ad finem suum properat narratio. Stationibus itinerum ea rursus insistit, occasione sumpta a quibusdam stationibus supplendi quaedam, quae in patriarcharum actis nequaquam erant silentio praetereunda : emptionem agri, quem postea Iacob Iosepho prae fratribus dono dedit; scelera Ruben, Simeon et Levi, ob quae illi iure primogeniturae exciderunt in Iosephum transferendo ; voti in Bethel ante facti persolutionem; ortum Beniamini et Rachelis mortem; obitum ipsius Isaac. Sane, quae supplentur, plura sequentes Generationes Iacob omnino respiciunt et unum produnt narratorem. De pericopae compositione non est, quod dicamus, nisi neotericos suis iam ipsorum principiis ad absurdum deduci, cum cogantur singulos fere versus imo semiversus alii tribuere scriptori. Masor. 33,18-20 a precedentibus distinguunt; reapse verba v. 18 ostendunt novum ordiri narrationis caput, quod acta referat « in terra Chanaan », et « postquam reversus est de Mesopotamia Syriae », quae expressiones etiam inseri potuere a redactore seu Geneseos auctore. Versus incipiunt narrationem eorum, quae prope Sichem acta sunt.
33:19
v. 19 « Emitque partem agri, in qua fixzerat tabernacula, a filiis Hemor patris Sichem centum agnis ». Sichem hic intelligitur vir filius Hemor, de quo cap. 35. Num ergo ab hoc nomen nacta erat urbs? Id non sequitur, potuit nomen Sichem etiam alicui vel aliquibus antecessorum Hemor obtingere. Id colligas ex Act. 7,16 ( « in sepulero, quod emit Abraham pretio argenti a filiis Hemor filii Sichem », ubi etiam admirationem facit vox « Abraham »), ni mavis ibi mendum adstruere. no'vp versiones reddidere agnis (etiam Ios. 25,32; Iob 42,11, ad quem locum cf. Knabenbauer), ratione ducti nescio qua; Ps. Ion. et Targ. Hier. « margaritas » (?) scripsere. Post Ca?. plurimi censuere esse genus quoddam nummi seu verius ponderis argeníi, quam sententiam monet Caím. melius consentire cum Act. 7,16. Praecipua sane agri emendi ratio fuit altare ib. erigendum (CArys.); altare et emptio suggerunt (Ca?.), patriarcham ib. diutius esse moratum.
33:20
v. 20 « Et erecto 2b: altar? , invocavit super illud fortissimum Deum Israel ». Hebr. : vocavit illud vaox 5x ox*3c*; mediam vocem ignorant LXX. In singulis altaribus videtur Deus certo nomine seu litulo invocariconsuevisse. Hoc nomen saneelectum in memoriam novi nominis ab angelo Iacobo tributi. Cap. XXXIV. Cum sequenti narratione Dina nubilis, Simeon et Levi viri robusti describantur, lacob autem nonnisi tredecim post initas nuptias annis (cf. 31,38 et 29,20) in Haran perseveraverit, hinc oportet a reditu ex Haran usque ad Dinae stuprum aliquos effluxisse annos. Cf. Cai., Bonfr. Acta tamen haec sunt aliquamdiu ante sextum decimum Ioseph annum (37,9), quo is venditus est, postquam pater Sichimis Hebronem (ib. v. 14) secesserat. Morum hoc capite descriptio affinis est eius, quae cap. 23 legebatur : sc. mores Chananaeorum Sichem et Hebron incolentium erant iidem. Idemne sit utriusque capitis narrator, ex ea sola affinitate dirimi nequit.
33:10
… la locuzione Jahweh sebhā'ath), sono potenti, messaggeri ed esecutori degli ordini divini (Ps. 102, 20 sg.), sono intelligenti (II Sam. 14, 20), santi (Ps. 88, 6-8): per questo sono detti « figli di Dio » (Job 1, 6) ed anche « dèi » in senso largo (Gen. 33, 10), ma infinitamente distanti dall'unico Dio loro creatore che trova in essi imperfezioni (Job 4, 17 sg.).
33:17
… Bibbia per la lotta notturna sostenuta sulle sue sponde (v. PHANUEL) dal patriarca Giacobbe (v.), reduce dalla Mesopotamia, con un personaggio misterioso (Jahweh o l'angelo di Jahweh?), che gli cambiò il nome in quello di «Israele» (Gen. 32, 23-30; 33, 17-20). Era vicino a Mahanaim (v.) e divideva in due parti eguali il Galaad (Ios. 12, 2; Iudc. 11, 13-22). Segnava il confine tra il Regno di Og (Basan) e quello di Sehon (Hese-
33:18
Come gruppo distinto, gli H. appaiono in Sichem all'epoca di Giacobbe (Gen. 33, 18; 34, 2); i loro discendenti influirono nella vita del paese anche dopo la conquista (Iud. 3, 28). In Gabaon formarono una confederazione di 4 città retta da anziani, e con uno stratagemma …
SALEM (EBR. ŠÁLÊM, SETTANTA ΣΑΛΗ͂Μ)
Secondo la Volgata, i Settanta e il siriaco di Gen. 33, 18, Giacobbe, di ritorno dalla Mesopotamia, venne a S., « città dei Sichemiti ». Ma, secondo l'ebraico, è da intendersi che da quel viaggio « Giacobbe arrivò sano e salvo (šálêm) nella …
SICHEM (EBR. ŠĒHHEM « NUCA »; GR. ΣΥΧΈΜ O ΣΎΧΗΜΑ)
… una visione vi ebbe la promessa del paese di Canaan (Gen. 12,6); Giacobbe, sotto lo stesso albero, nascose gli oggetti idolatrici (v. THERAPHIM) della sua carovana; vi innalzò un altare e vi acquistò un terreno, dove più tardi fu seppellito Giuseppe (Gen. 33, 18-20; Ios. 24,32). I figli di Giacobbe, Levi e Simeone, vi vendicarono l'onore della sorella Dina, violentata da Sichem, figlio di Hemor, principe locale (Gen. 34).
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.