Etsi cunctos
Bolla che esenta l'Ordine Benedettino dalla giurisdizione episcopale
Citato in 1 voce dell'Enciclopedia ↓
1 Spirito dei sudditi, e dei loro conventi, collegi e fratelli dell'ordine di S. Benedetto, presenti e futuri in perpetuo. Sebbene tutti gli ordini piantati nel campo della santissima e universale Chiesa li seguiamo con affetti paterni, e ci applichiamo con sollecitudine al loro tranquillo e prospero stato; tuttavia l'ordine del beato Benedetto (nel quale, mentre il progresso della nostra gioventù si ordinava, abbiamo consacrato i voti della nostra professione) lo amiamo con affetto singolare e precipuo, e siamo accesi verso di esso con zelo di carità più sincera e più stretta. E impegnandoci con opera e sollecitudine per i felici incrementi della sua stabilità e promozione, speriamo nel Signore che lo stesso ordine, fondato da antichi anni nella carità della divina lode, per lo studio della vostra sollecitudine conserverà tanto più perfettamente i suoi frutti, quanto... per lo studio della vostra sollecitudine, per quanto vi sia permesso dall'alto, restaurato, potrà riprendere il proprio splendore della luce perduta nella potenza della luce suprema, che è Cristo, nella chiarità.
2 § 1. Desiderando dunque che circa la preconfermazione dei vostri statuti ordinati, questo affetto della nostra carità ecclesiale risplenda nell'opera per effetto, i vostri statuti, costituzioni, istituti e ordinamenti fatti nel medesimo ordine per la vostra salvezza, li confermiamo con autorità apostolica, e vogliamo e ordiniamo che canonicamente in seguito siano inviolabilmente osservati.
3 § 2. E lo stesso ordine, nonché il monastero di S. Spirito di Sulmona e di tutti i...
4 elione prò moalia monastena, ecclesias, prioratus, meranastevio s Spi- |jra et a||a omnja ioca ,]jC[0 monasterio n'.us de Sunnori o ■ • na,eieiusmem-S. Spiritus subiecta ubicumque CODS1stentia, eitlem ordini incorporata vel incorporanda in poslerum, eorumque personas ab omni prorsus iurisdictione, poteslate ac dominio archiepiscoporum et episcoporum et abbatum omnium , in quorum civitatibus et dioecesibus ac pròvinciis illa consistunt et consistent etiam in fulurum, ac aliorum quorumlibet ordinariorum, praelalorum et capitulorum, seu conventuurn, monasteriorum et Ecclesiarum et personarum quarumlibet, prorsus eximimus et etiam liberamus, et ea omnia et singula libera et esempla volumus perpetuo totaliler permanere. Exemptionum gratiis, in illis ex vestris monasteriis, quae prius per Sedem Apostolicam exempta fuerant, in suo robore nihilominus duraturis. Non obstante si monasleria, prioratus, ecclesiae, membra et alia loca praefata dioecesanis episcopis vel aliis personis ad census aliquos teneantur, vel reperirentur forsitan esse ali— quibus in aliquo obligata. Et in eo praecipue, quod fratres d. ordinis in S. Spiritus de Maiella et S. Spiritus de Sulmona monasteriorum conventibus constituli submissiones quasdam dilectis filiis capitulo basilicae Principis Apostolorum de Urbe, de facto sive de iure fecisse dicuntur, quas submissiones sub quacumque verborum concessione vel expressione confectas, necnon et praefatos census de plenitudine potestatis enervamus, cassamus, irritamus omnino et viribus carere decernimus, et nullius ex nunc esistere firmitatis, ita quod praetextu earumdem submissionum ac censuum aliquorum, tu, fili pater abbas, luique successores et fratres , ac personae monasteriorum et locorum aliorum vestrorum praediciocum, a quoquam de caetero nequeant molestare vosque veslrosque successores, ac monasteria et loca in perpetuum nolumus molestari. 117 Ari. C. 1294 § o. Et quia inler alia quae immucelebrano «- « .• .' . .. piluli generali» nitates sapiunt, de praecipuis casibus ei ciectio »barbitramur hoc esse necessarium, ut de b!iUs' substitulione futuri abbatis, tibi, fili abbas S. Spiritus, quem patrem abbatem caeteris luis coabbatibus et praelatis et fralribus tibi subiectis praesentibus et futuris perpetuo stabilimus, praecipue ordinamus, et prae senli decreto statuimus, annis singulis in maiori vestro monasterio vel in alio loco veslri ordinis, ubi vobis expediens visum fuerit, fiat capilulum generale, ubi vestri ordinis et locorum, secundum B. Benedici! regulam, facta tractentur. Praesidentes vestri capituliscelebrandiset visitatores vestri, locorumque vestrorum constiluantur in ilio, secundum vestri ordinis instituta. Ubi volumus et dislricte praecipimus observari, quod pater abbas singulis trienniis in generali capitulo sponte suam offerat et exhibeal cessionem. Nisi forte dictus pater abbas ante tempus huiusmodi in aliqua de gravioribus culpis a visitatoribus vel alias legitime deprehensus amotionem in dicto capitulo mereatur. Quod si idem pater abbas, vel cesserit, aut amotus extiterit, idem capitulum statim, et absque temporis intervallo ad patris abbatis substitutionem procedat et iuxta formam in regula traditam debitos constituat electores. Qui sub conclavi positi, antequam cibum et potum sumant, de abbate cedente (si eum utilem esse putaverint), vel de alia persona monasteriorum et locorum vestrorum per electionem canonicam praedicto monasterio S. Spiritus provideant de abbate. Qui quidem abbas, nulla super hoc a Sede Apostolica confirmatione petita vel obtenta, eo ipso suae administrationis officium habeat, et illud tamquam pater abbas , prout ad eum pertinet, libere exequatur.
5 § 4. Ac idem electus, si alias non Abbati! beneextiterit benedictus, benedictionis suae dicli0' munus a quocumque maluerit catholico episcopo, gratiam et communionem Apostolicae Sedis habeote recipere studeat, illudque sibi dictus episcopus (sì divinam ultiouem evitare voluerit) gratis impendat. Alioquin praedictum electum, ut praemiltitur, in executione suae administrationis, in ordine tamen sacerdotii volumus permanere.
6 § 5. Et si dictus pater abbas infra stibrogotio aiannum forte decederet, prior vel supehTiofdnr'anu rior dictì monasterii S. Spiritus, et viofficio. sitalores etiam, curam et administrationem ac cuslodiam dicti monasterii S. Spiritus gerant et habeant usque ad tempuscapiluli generalis, ubi secundum praemissum modum dicto monaslerio provideri debeai de abbate.
7 § 6. Nosque volentes vos et bona Ordini! proteveslra patemis favoribus confovere; per- Apo«i*Me*. * * sonas vestras , et loca, in quibus estis divino obsequio mancipati , cum bonis vestris omnibus sub B. Pelri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti patrocinio communimus.
8 § 7. In primis siquidem statuentes, ordine approbato praefato ordine in eodem S. Spiritus, Materiae et aliis monasteriis, prioratibus, locis et membris vestris, praesentibus et futuris, perpetuis temporibus inviolabiliter observetur. Et quascumque possessiones et bona quae praefatum monasterium S. Spiritus, cum monasteriis et locis suis in praesentialium rationabiliter possidet, aut in futurum concessione Pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis iustis modis (prestante Domino) poterit adipisci, firma vobis, vestrisque successoribus illibata maneant et quieta, in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis, videlicet, locum ipsum, in quo praefatum monasterium situm esse dignoscitur, cum omnibus pertinentiis suis, monasterium S. Ioannis in Plano, Nucerinae dioecesis, Sancti Spiritus de Maiella, S. Petri Vallisbonae, S. Spiritus de Buclano, Sancti Spiritus de Ortona, S. Spiritus de Lanzano, Theatinae dioecesis, S. Eusebii de Urbe, S. Mariae in Pizano, S. Salvatoris de civitate Pennensi, Pennensis dioecesis, S. Mariae de Collemadio iuxta Aquilani, S. Spiritus de Isernia, S. Mariae de Trenento, S. Mariae de Anglohe, Treventinae dioecesis, S. Spiritus iuxta Venafrum, S. Spiritus Alifanensis, S. Antonii de Campania, Ferentinatis dioecesis, S. Antonii Anagninae dioecesis, prioratus S. Ioannis de Aquasancta, S. Mariae inter Montes, Sancti Georgii de Rocha Morici, et Sancti Petri de Monte Plano; cum ecclesiis, capellis, decimis et grangiis, pratis, vineis, terris, sylvis, nemoribus, usuagiis et pascuis, aquis, aquarumque decursibus, molendinis, viis et semitis, iuribus, libertatibus et immunitatibus, fructibus, et universis obventioniibus eorumdem.
9 § 8. Sane de fructibus terrarum et omnium possessionum vestrarum, ac etiam novacimiis ilium, quae propriis manibus et sumptibus colitis, vel per homines vestros, aut alios excoli facitis, in propriis praediis seu etiam alienis, sive de hortis et piscationibus vestris, vel de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas exigere vel extorquere praesumat; a quarum praestazione vos totaliter liberamus. De decimis namque quae subsidio dominorum temporalium de mandato Sedis Apostolicae a clericis et personis ecclesiasticis in Italiae partibus pro tempore exiguntur, circa vos et vestra monasteria et loca, sic volumus observari, quod vobis pro singulis vestris monasteriis, cum grangiis et pertinentiis eorumdem, pro decimis praedictis singulos florenos auri plene solventibus, ad solutionem maiorem, vel aliam, pro praedictis decimis faciendis, vos et monasteria, prioratus, ecclesias, grangias et loca vestra omnia decernimus non teneri, et excommunicationum, suspensionum, et interdicti sententias contra vos, et in praedicta loca quavis auctoritate in contrarium proferundas, ipso facto aliquatenus non tenere.
10 § 9. Liceat quoque vobis clericos sae- Facultas recipiendi quoscumque etiam alterius religio—
11 Prohibitio discedendi ab ordine.
12 Prohibitio alienandi stabilia absque consensu capituli culares vel religiosos, cuiuscumque religionis existant, vel laicos quoscumque, qui mundi relictis illecebris, ad vos et loca vestra convolaverint, ad ordinem vestrum in locis vestris recipere, ac eos absque contradictione aliqua retinere. Non obstantibus quibuscumque privilegiis, literis sive indulgentiis Apostolicae Sedis super hoc cuicumque ordini vel religioni, seu personis quantumvis exemptione vel immunitate gaudentibus, sub quavis forma verborum concessis.
13 § 10. Prohibemus insuper, ut nulli fratrum vestrorum post factam in monasterio vestro, vel in aliis locis vestris eiusdem ordinis professionem, fas sit sine abbatis sui licentia ordinem ipsum relinquere, et ad locum religionis alterius, vel ad ordinem alium se transferre. Discedentem vero aliter nullus cuiuscumque religionis vel status existat, audeat retinere. Quod si secus factum fuerit, tam discendens, quam is, seu illi, qui ipsum talem receperint, si requisiti eum a se non reiecerint infra mensem, ipso facto sententiam excommunicationis incurrant.
14 § 11. Illud quoque districtius inhibentes, ne tu, fili pater abbas, vel aliquis ex praelatis vestris, terras seu quaslibet possessiones d. monasterio S. Spiritus, vel membris eius a Christifidelibus collatas, vel in posterum conferendas, aut successores tui, dare, vendere, distrahere aut alienare absque consensu totius capituli generalis, aut maioris vel sanioris partis, et in casibus a iure permissis, modo quolibet praesumates. Quod si secus factum fuerit, alienationes huiusmodi, ex nunc irritas esse, et tam concedentes, quam ipsos recipientes, singulos eorum videlicet excommunicationis; collegia vero et universitates interdicti sententiis, si forte requisiti a vobis, bona praedicta alienata taliter restituere noluerint infra mensem, ipso facto volumus subiacere.
15 § 12. Inoltre, affinché nessun monaco o converso, nei vostri monasteri e luoghi professato, senza il consenso e la reciproca licenza del proprio abate o della maggior parte del suo convento, faccia da fideiussore per alcuno o riceva da alcuno denaro in prestito in qualsiasi modo, lo proibiamo con la massima severità. Che se diversamente fosse fatto, non vogliamo che l'abate e il convento predetti siano tenuti a ciò, e il fideiussore e colui che riceve il denaro mutuato vogliamo che per ciò stesso siano vincolati dal vincolo della scomunica.
16 § 13. Proibiamo inoltre che alcun vescovo o qualsiasi altra persona che abbia giurisdizione spirituale o altra, vi costringa ad accedere ai sinodi o ai convegni forensi, né alle sue convocazioni, né ad uscire personalmente con essi, dentro o fuori le città o i territori, né a sottostare alle sue costituzioni, o ai capitoli, agli scrutini e alle inquisizioni nei vostri luoghi, o a fare alcunché di voi o di alcuno dei vostri, o ad esigere da voi o dai vostri priori e superiori la fedeltà confermata con giuramento e l'obbedienza manuale.
17 § 14. Né neppure proibire che accediate alle città o ai villaggi e a qualsiasi luogo dove possiate abitare religiosamente e onestamente, e che lì possiate liberamente costruire, per vostri usi, edifici, monasteri, chiese o oratori con permesso e indulto nostro. O pronunciare sentenze di scomunica o interdetto contro i fratelli e i monaci che vi accedono, o contro i costruttori di tali edifici, o contro coloro che li ricevono. O che altri fratelli vostri osino venire ai convegni forensi, né ai monasteri, chiese, priorati o membri e luoghi vostri predetti per celebrare ordini, o per trattare cause, o per convocare pubblici convegni, contro la vostra volontà.
18 § 15. Né impedisca le regolari elezioni degli abati o dei priori dei vostri monasteri e luoghi, o si intrometta in alcun modo nell'istituire o nel rimuovere gli stessi. Che se diversamente accadesse—
20 Facoltà dell'abate di benedire il popolo, i vasi e i paramenti delle Chiese.
21 Di porre la prima pietra nelle Chiese da edificarsi.
22 Di conferire gli ordini minori.
23 L'ordinario non esiga nulla per la consacrazione delle Chiese, ecc.
24 I monaci invece per il conferimento degli ordini, ecc.
25 Potranno votare il vescovo che vorranno:
26 sia stato assunto, vogliamo che colui che venisse contro i predetti, di qualsiasi stato, preminenza, dignità o condizione sia, sia sottoposto alla sentenza di interdetto.
27 § 16. Sia lecito anche a te, predetto padre abate, e ai tuoi successori tra i fratelli dello stesso ordine e agli altri che concorrano alle vostre messe, fare la benedizione solenne; purché non sia presente alcun vescovo o altra persona di stato superiore, come sono i patriarchi o i cardinali.
28 § 17. E i vasi e gli altri paramenti pertinenti al culto divino; nonché nell'edificare cappelle, chiese o ospedali, benedire la prima pietra e i fondamenti secondo il rito pontificale.
29 § 18. Nonché conferire tutti gli ordini minori ai fratelli e agli altri familiari e sottoposti vostri, che desiderino ascriversi alla milizia clericale, per vostra concessione, e fare tutte le altre cose che si sa pertengono agli abati esenti dello stesso ordine nei loro monasteri e ordini.
30 § 19. Per le consacrazioni invece degli altari o delle Chiese, o per l'Olio Santo, o per qualsiasi sacramento ecclesiastico, nessuno da voi osi estorcere alcunché sotto pretesto di qualche consuetudine o in qualsiasi altro modo; ma tutte queste cose vi siano impartite gratuitamente e liberalmente. Sia anche in voi libero ricevere le medesime da qualunque vescovo cattolico, che ottenga la grazia e la comunione della predetta Sede, il quale, confidando nella nostra autorità, vi impartisca ciò che chiedete.
31 § 20. Concediamo inoltre a voi, che se accadesse che per voi transiti un tale vescovo, del quale abbiate piena conoscenza, possiate ricevere da lui le consacrazioni degli altari e le ordinazioni dei monaci negli ordini sacri, con permesso della Sede Apostolica.
32 § 21. Inoltre, quando vi sia stato un generale interdetto della terra, nei monasteri, chiese
33 ROMANO An. C. 1294 e oratori e in qualsiasi altro luogo idoneo, se in terra così interdicta si trovassero, con le porte chiuse e gli interdetti esclusi, senza suonare le campane (con voce tuttavia sommessa) vi sia lecito celebrare i divini uffici e ricevere i sacramenti ecclesiastici: purché non abbiate dato causa all'interdetto, né ciò vi accada per speciale interdetto della Sede Apostolica, né i monasteri, le Chiese e gli oratori medesimi siano stati altrimenti specialmente interdetti dall'autorità della medesima Sede
34 § 22. A coloro invece che vi serviranno con obbedienza e a tutti gli altri fedeli devoti che ricorreranno devotamente a voi per amore nostro, per permissione apostolica e per indulgenza speciale, che concediamo a voi con l'autorità di questo privilegio, potrete liberamente amministrare tutti i sacramenti ecclesiastici, e i loro corpi, quando muoiono, potrete liberamente seppellire nei vostri cimiteri senza contraddizione dei diocesani o di altri ordinari e di chiunque altro. Decerniamo che il vostro sepolcro sia libero, così che all'ultima volontà dei defunti e a coloro che si saranno deliberati di essere sepolti lì, a meno che non siano stati scomunicati o interdetti, o usurai manifesti, nessuno si opponga. E se talvolta nelle terre in cui risiedete, o alle loro persone, accadesse che fossero promulgate sentenze di scomunica e di interdetto, gli uomini che si dedicano ai vostri servizi, i gestori anche dei vostri affari e i procuratori, gli oblati e gli operai, che personalmente si dedicheranno alle loro opere nei vostri luoghi, siano ritenuti innocenti da tali sentenze, né siano legati dalle predette sentenze, e possano lì ascoltare i divini uffici secondo la forma che è stata concessa in quei luoghi e in quel caso dalla Sede Apostolica, a meno che le predette persone abbiano dato causa all'interdetto, o accada che siano scomunicate o interdette specialmente da detta Sede.
35 Assolvere coloro che entrano nell'ordine.
36 Le persone dell'ordine non sono tenute all'interdetto pubblico, ecc. (1).
37 Né devono assumere la cura delle monache.
38 CELESTINO V PP.
39 § 23. Inoltre a coloro che ricevono il vostro ordine e che in esso fanno professione, i quali sono legati da sentenze di sospensione o di interdetto o di scomuniche, promulgate dal diritto o dall'uomo, generalmente e specialmente, impartite il beneficio dell'assoluzione secondo la forma della Chiesa, e riceveteli come fratelli e monaci, purché perseverino in detto ordine; e a coloro che dopo aver assunto l'abito o emessa la professione ricorderanno di essere stati legati da tali sentenze nel secolo, secondo la medesima forma, tu, figlio padre abate, nel tuo tempo, e in seguito i tuoi successori con la nostra autorità provvedete e dispensate loro il beneficio dell'assoluzione e sulle irregolarità che contrassero o contrarranno, se per caso fossero legati da tali sentenze, o in luoghi sottoposti a interdetto presumessero di celebrare i divini uffici, o ricevessero ordini. Così però che se alcuni da tali sentenze sono costretti per debiti, per quanto possono soddisfacciano, come sono tenuti. E voi abati e priori, quando dai parenti degli oppressi sarete umilmente richiesti, possiate salutarmente provvedere di penitenze salutari secondo la forma tramandata dai canoni.
40 § 24. Certamente volendo provvedere alla vostra quiete, che per lettere della Sede Apostolica, o dei suoi legati o delegati apostolici o subdelegati da essi da nessuno possiate essere convenuti, e che nessuno presuma di esercitare l'ufficio di correzione o di visita o di inquisizione nei monasteri o chiese o priorati, membri e luoghi vostri, o di ascoltare le cognizioni delle cause, né siate sottoposti agli inquisitori.
41 § 25. E nessuno di voi faccia citazioni delle parti e denunce di sentenze di interdetto o di scomunica nei predetti luoghi, o non siate tenuti a ricevere la cura di monache o di religiose o di qualsiasi altre persone, e non possiate essere costretti contro la vostra volontà per lettere di detta 1
42 Sede, o dei suoi legati, a meno che le medesime lettere apostoliche facciano menzione di questo indulto, e del vostro ordine, e del detto monastero di Santo Spirito di Sulmona, con autorità apostolica vi indulgiamo.
43 8 26. Concedendo tuttavia a voi, Facoltà di essi ..... , • . p daini' ur'linis aquoa si aliqm vesln monaci seu Iraires p0Si,,,a8Cenf0. dopo ottenuta licenza dalla Sede Apostolica, impele,dilica, o da voi, di passare ad altra religione, entro lo spazio di tre mesi non si fossero dedicati a quella religione conveniente alla loro salvezza, e non avessero assunto l'abito regolare di essa, potete lecitamente senza altra richiesta degli ordinari o dei diocesani dei luoghi dove saranno trovati, scomunicarli come apostati dei vostri monasteri e luoghi, incarcerali, e sottoporli altrimenti al rigore della disciplina del vostro ordine per mezzo vostro o di altri, anche qualunque sia l'abito in cui li troverete; e invocare su questo (se necessario) l'aiuto del braccio secolare, che per tenore di questa concessione, da coloro che su questo richiederete, sotto scongiuro della maestà divina vogliamo sia prestato. Inoltre tutti i monaci o frati che dai vostri monasteri o luoghi, per le loro colpe, per mezzo vostro o dei vostri vicari saranno espulsi, e che di loro moto proprio dai detti luoghi o monasteri saranno usciti, ad altra religione senza tale licenza, o al secolo o allo stato laicale, come cane che ritorna al suo vomito, si precipiteranno, decerniamo che siano esclusi da ogni promozione di dignità e amministrazione ecclesiastica o secolare. L'ufficio di predicazione, l'ascolto anche delle confessioni e l'insegnamento di altri in qualunque facoltà, proibiamo completamente a tali apostati.
44 § 27. Proibendo espressamente, che alcuna Abito consipersona di qualunque stato, condizione Ìj"1'™ o religione esista, presuma di portare l'abito vostro o consimile (se non fossero dai vostri monasteri e luoghi). Contro coloro che agiscono diversamente per mezzo dei diocesani dei luoghi, Ordinimi piottteiUee quotnodo de incerti!
45 dtbeant *.(tis- Uiuiiifliodd eedeilarum ordinis liberili fc isonae utdini» «tue praelati eonfìteaiìtur.
46 b« uLUu ve) le*, iis nihil a- Li;
47 sollecitamente, quando da voi su questo saranno richiesti, deporre tale abito per censura ecclesiastica, non ostante qualunque impedimento di appello, siano strettamente costretti. Che se gli stessi diocesani o ordinari ciò fare malignamente forse trascurassero, dopo che da voi o dai vostri nunzi su questo saranno richiesti, incorrano ipso facto nel laccio della sospensione.
48 § 28. Aggiungiamo inoltre, che se alcuno professato in alcuno dei vostri monasteri o luoghi, prima del suo ingresso in religione, fosse debitore ad alcune persone, università o collegi, dei quali (e dei cui nomi) memoria affatto non si ha, in alcuna quantità di denaro, o alla restituzione di alcune cose, potete lecitamente ricevere da lui quella e la stima delle cose, e nei vostri luoghi, dove parrà opportuno, convertirle in usi utili, e colui che abbia prestato tale soddisfazione, rimanga assolto dalla prestazione di altra soddisfazione.
49 § 29. E a nessun religioso o secolare, di qualunque stato o condizione esista, sia lecito seppellire alcuni corpi di defunti, contro la vostra volontà (il che proibiamo), affatto nei vostri cimiteri, né celebrare nei monasteri, chiese, priorati e altri vostri luoghi solennità di messe o uffici dei morti.
50 § 30. E a nessuno dei vostri monaci, frati e conversi sia lecito a chicchessia, senza licenza dei loro prelati, se non ai prelati stessi confessare i loro peccati.
51 § 31. Concediamo inoltre a voi, che di quelle cose che negli ornamenti, o pie per essi, o nei libri, fabbrica, luminari, anniversario, settimo, ventesimo, trentesimo, ovvero altri per il culto divino perpetuo, o per le pietanze o il vitto per il sostentamento vostro, o per gli indumenti e calzamenti vostri, nonché per i censi annuali da riscattare, alla cui soluzione alcuni monasteri, chiese, priorati, membri e altri luoghi del vostro ordine forse si vedessero obbligati, o di quelle cose che per le case, poderi, orti e altri luoghi da acquistare vi siano lasciate; dalle oblazioni inoltre e dalle ovvenze anche, che in occasione di funerali, e in altri modi, che per diritto di istituzione o di successione, o di legato o di reliquia, o di fedecommesso a voi, e alle chiese e ai vostri luoghi, per intenzione di pietà avvenga di pervenire, a nessuno siate tenuti di esibire giustizia o porzione canonica: e a questo voi decerniamo alquanto non essere tenuti.
52 § 32. Del resto poiché il nostro Esempio a ìui . * Ti . predecessore di felice memoria Innocenzo papa quarto una volta ritenne di statuire, che gli esenti godano di qualunque libertà; tuttavia però per ragione di delitto o di contratto, o di cosa di cui contro di essi si agisce, possono rettamente essere convenuti dinanzi agli ordinari dei luoghi, e questi quanto a ciò la loro giurisdizione su di essi, come il diritto esige, esercitare. Noi a voi, affinché in occasione di tale costituzione nessun pregiudizio sia generato alle libertà e immunità o indulgenze o privilegi, a voi e ai vostri monasteri e luoghi da noi (come sopra si premette) per autorità apostolica concessi, per autorità con le presenti vi indul giamo.
53 § 33. Perciò proponendo al popolo la parola di Dio, e dando a tutti veramente coloro che si pentono e si confessano, i quali volessero assistere a tale predicazione, quaranta giorni di indulgenza dalle penitenze loro imposte.
54 § 34. Ascoltare anche le confessioni, e imporre penitenze, e dare l'assoluzione dovuta ai confessati; conferire anche i sacramenti ecclesiastici, tanto agli uomini e vassalli vostri, quanto agli altri fedeli cristiani.
55 § 35. Nonché avere e suonare le campane di giorno e di notte alle ore canoniche, e ogni volta che dalla vostra volontà procederà, senza alcuna obiezione di contraddizione.
56 Dispensa
57 con coloro che entrano nell'ordine.
58 Ricevere le oblazioni, anche se siano beni della Chiesa:
59 E mutare il monastero principale a vostro piacimento.
60 Nullità di tutto ciò che contro le cose predette sarà stato tentato.
61 BONIFACIO
62 § 36. Dispensa anche con i frati o monaci che ai vostri monasteri e luoghi si trasferiscono, e ivi dimorano, sopra qualsiasi irregolarità, anche se prima l'avessero contratta, prima che i predetti luoghi e monasteri entrassero, purché da causa di omicidio o mutilazione tali irregolarità non siano state contratte. Assolvere anche i frati e monaci suddetti da qualsiasi scomunica, anche se la sua assoluzione soltanto alla Sede Apostolica sia riservata, piena e libera a voi, figli abati, con autorità apostolica concediamo la potestà.
63 § 37. Concediamo anche a voi, che i beni feudali o qualsiasi altri a voi offerti liberamente ricevere possiate e lecitamente ritenere, nulla costituzione o consuetudine contraria opponendosi; o anche se il diocesano del luogo i beni stessi per decime non solute, o altre prestazioni a sé o alla sua Chiesa asserisca obbligati.
64 § 38. E poiché il mutamento dei tempi forse richiederebbe mutamento di fatto, lecito sia a voi alcuno dei monasteri vostri, presenti o futuri, capo degli altri monasteri e membri vostri (se opportuno fosse) ordinare.
65 § 39. Noi infatti da ora decerniamo nullo e vano qualsiasi contro il tenore delle concessioni, costituzioni, indulgenze e inibizioni di tal genere, e di tutti i capitoli e anche di singoli, che sopra sono espressi, da chiunque sia stato tentato, o in futuro contingesse tentarsi; e le sentenze di interdetto, sospensioni e scomuniche, se quali contro le cose predette, o alcuna delle predette, in voi o in alcuno vostro, o alcuni, o i vostri luoghi, o i vostri benefattori o esecutori o eredi, da chiunque di qualsiasi preminenza, dignità, o onore o stato esista, in futuro contingesse promulgarsi, vogliamo che per ciò stesso affatto non tengano.
66 § 40. In segno veramente della ricevuta dovuta riconoscenza della libertà vostra, e della soggezione sola alla sede della Chiesa Romana a voi da noi concessa, come sopra si premette, un'oncia d'oro, da solversi ogni anno nella festa della Natività del Signore, tanto per il capo, quanto per i membri vostri, a noi e ai successori nostri Romani Pontefici solviate.
67 Nulli dunque affatto uomini ecc.
68 Dato ad Aquila il 27 settembre, del pontificato nostro anno 1.
69 Dato il 27 settembre 1294, pont. anno 1.
70 BONIFACIO VIII PAPA CXCIII
71 Anno Domini MCCXCIV D
Note
- Revocavit Concil. Trid., sess. ult., cap. 12.
- Hoc revocavit Concil. Trident., sess. 25, cap. 12.
Traduzione automatica, non rivista. Fa fede il testo originale.
Testo latino
1 Spiritus subiectorum, eorumque conventibus, collegiis et fratribus ordinis S. Benedicti, praesentibus et futuris in perpetuum. Etsi cunctos ordines planlatos in agro Pontmcis imsacrosanctae ac universalis Ecclesiae , s'Xnér °' paternis prosequamur affectibus , et ad statura ipsorum tranquillum et prosperimi sollicite inlendamus; Beati tamen Benedicti ordinem (in quo, dum iuventulis nostrae progressio ordiretur, professionis nostrae vota devovimus) singulari et praecipua affectione diligimus, et zelo sincerioris el strictioris caritalis af- (icimur circa ipsum. Et ad suae stabilitatis el promotionis incrementa felicia, opem, operamque solicilam impendentes, speramus in Domino, quod idem ordo ab anliquis annis in divinae laudis caritale fundalus, per vestrae solicitudinis studium servabit eo perfectius fructus suos, quo... per vestrae solicitudinis studium, quantum vobis ex alto permissum fuerit restauratus, amissi luminis propriani reassumere polerit in summae lucis, quae Cbristus est, potentia clarilatem.
2 8 !. Cupientes isfilur, ut circa praeconiirmatio e . j. i ■ ■• rslatutorum ortalum ordinem, huiusmodi nostrae can-dims coeiesiitatis affectus eniteat operis per efi'ectum, norumstatula, constilutiones, instituta et ordinamenta in eodem ordine prò salute vestra facta, aucloritale apostolica confirmamus, el canonice in posterum facienda volumus et mandamus ex tunc inviolabiliter observari.
3 § 2. Ac eumdem ordinem, necnon bri Eiempiìo ab monaslerium S. Spiritus de Sulmona et omnium iiirisdi- 1. . , .
4 elione prò moalia monastena, ecclesias, prioratus, meranastevio s Spi- |jra et a||a omnja ioca ,]jC[0 monasterio n'.us de Sunnori o ■ • na,eieiusmem-S. Spiritus subiecta ubicumque CODS1stentia, eitlem ordini incorporata vel incorporanda in poslerum, eorumque personas ab omni prorsus iurisdictione, poteslate ac dominio archiepiscoporum et episcoporum et abbatum omnium , in quorum civitatibus et dioecesibus ac pròvinciis illa consistunt et consistent etiam in fulurum, ac aliorum quorumlibet ordinariorum, praelalorum et capitulorum, seu conventuurn, monasteriorum et Ecclesiarum et personarum quarumlibet, prorsus eximimus et etiam liberamus, et ea omnia et singula libera et esempla volumus perpetuo totaliler permanere. Exemptionum gratiis, in illis ex vestris monasteriis, quae prius per Sedem Apostolicam exempta fuerant, in suo robore nihilominus duraturis. Non obstante si monasleria, prioratus, ecclesiae, membra et alia loca praefata dioecesanis episcopis vel aliis personis ad census aliquos teneantur, vel reperirentur forsitan esse ali— quibus in aliquo obligata. Et in eo praecipue, quod fratres d. ordinis in S. Spiritus de Maiella et S. Spiritus de Sulmona monasteriorum conventibus constituli submissiones quasdam dilectis filiis capitulo basilicae Principis Apostolorum de Urbe, de facto sive de iure fecisse dicuntur, quas submissiones sub quacumque verborum concessione vel expressione confectas, necnon et praefatos census de plenitudine potestatis enervamus, cassamus, irritamus omnino et viribus carere decernimus, et nullius ex nunc esistere firmitatis, ita quod praetextu earumdem submissionum ac censuum aliquorum, tu, fili pater abbas, luique successores et fratres , ac personae monasteriorum et locorum aliorum vestrorum praediciocum, a quoquam de caetero nequeant molestare vosque veslrosque successores, ac monasteria et loca in perpetuum nolumus molestari. 117 Ari. C. 1294 § o. Et quia inler alia quae immucelebrano «- « .• .' . .. piluli generali» nitates sapiunt, de praecipuis casibus ei ciectio »barbitramur hoc esse necessarium, ut de b!iUs' substitulione futuri abbatis, tibi, fili abbas S. Spiritus, quem patrem abbatem caeteris luis coabbatibus et praelatis et fralribus tibi subiectis praesentibus et futuris perpetuo stabilimus, praecipue ordinamus, et praesenli decreto statuimus, annis singulis in maiori vestro monasterio vel in alio loco veslri ordinis, ubi vobis expediens visum fuerit, fiat capilulum generale, ubi vestri ordinis et locorum, secundum B. Benedici! regulam, facta tractentur. Praesidentes vestri capituliscelebrandiset visitatores vestri, locorumque vestrorum constiluantur in ilio, secundum vestri ordinis instituta. Ubi volumus et dislricte praecipimus observari, quod pater abbas singulis trienniis in generali capitulo sponte suam offerat et exhibeal cessionem. Nisi forte dictus pater abbas ante tempus huiusmodi in aliqua de gravioribus culpis a visitatoribus vel alias legitime deprehensus amotionem in dicto capitulo mereatur. Quod si idem pater abbas, vel cesserit, aut amotus extiterit, idem capitulum statim, et absque temporis intervallo ad patris abbatis substitutionem procedat et iuxta formam in regula traditam debitos constituat electores. Qui sub conclavi positi, antequam cibum et potum sumant, de abbate cedente (si eum utilem esse putaverint), vel de alia persona monasteriorum et locorum vestrorum per electionem canonicam praedicto monasterio S. Spiritus provideant de abbate. Qui quidem abbas, nulla super hoc a Sede Apostolica confirmatione petita vel obtenta, eo ipso suae administrationis officium habeat, et illud tamquam pater abbas , prout ad eum pertinet, libere exequatur.
5 § 4. Ac idem electus, si alias non Abbati! beneextiterit benedictus, benedictionis suae dicli0' munus a quocumque maluerit catholico episcopo, gratiam et communionem Apostolicae Sedis habeote recipere studeat, illudque sibi dictus episcopus (sì divinam ultiouem evitare voluerit) gratis impendat. Alioquin praedictum electum, ut praemiltitur, in executione suae administrationis, in ordine tamen sacerdotii volumus permanere.
6 § 5. Et si dictus pater abbas infra stibrogotio aiannum forte decederet, prior vel supehTiofdnr'anu rior dictì monasterii S. Spiritus, et viofficio. sitalores etiam, curam et administrationem ac cuslodiam dicti monasterii S. Spiritus gerant et habeant usque ad tempuscapiluli generalis, ubi secundum praemissum modum dicto monaslerio provideri debeai de abbate.
7 § 6. Nosque volentes vos et bona Ordini! proteveslra patemis favoribus confovere; per- Apo«i*Me*. * * sonas vestras , et loca, in quibus estis divino obsequio mancipati , cum bonis vestris omnibus sub B. Pelri et nostra protectione suscipimus, et praesentis scripti patrocinio communimus.
8 § 7. In primis siquidem statuentes, ordo approbaut praefatus ordo in eodem S. Spiritus, Mitèrio'etriìii" et a'"s monasteriis, prioratibus, locis et membris vestris, praesentibus et fuluris, perpetuis temporibus inviolabiliter observetur. Et quascumque possessiones et bona quae praefatum monasterium S. Spiritus, cum monasteriis et locis suis in praesenliarum rationabiliter possidet, aut in futurum concessione Pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seti aliis iustis modis (prestante Domino) poterit adipisci, firma vobis, vestrisque successoribus illibata maneant et quieta, in quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis, videlicet, locum ipsum, in quo praefatum monasterium situm esse dignoscitur, cum omnibus pertinentiis suis, monasterium S. Ioannis in Plano, Nucerinae dioecesis, Sancii Spiritus de Maiella, S. Pelri Vallisbonae, S. Spiritus de Buclano, Sancii Spirilus de Ortona, S. Spiritus de Lanzano, Theatinae dioecesis, S. Eusebii de Urbe, S. Mariae in Pizano, S. Salvatoris de civitate Pennensi, Pennensis dioecesis, S. Mariae de Collemadio iuxta Aquilani, S. Spiritus de Isernya, S. Mariae de Trenento, S. Mariae de Anglohe, Treventinae dioecesis, S. Spiritus iuxta Venafrum, S. Spiritus Alifanensis, S. Antonii de Campania, Ferenlinatis dioecesis, S. Antonii Anagninae dioecesis, prioratus S. Ioannis de Aquasancta, S. Mariae inter Montes, Sancii Georgii de Rocha Morici, et Sancti Pelri de Monte Plano; cum ecclesiis, capellis, decimis et grangiis, pratis, vineis, lerris, sylvis, nemoribus, usuagiis et pascuis, aquis, aquarumque decursibus, molendinis, viis et semilis, iuribus, libertatibus el immunitatibus, fruclibus, et universis obvenlionibus eorumdem.
9 § 8. Sane de fruclibus terrarum el Eiempuoadepossessionum vestrarum, ac etiam novacimis lium, quae propriis manibus et sumptibus colitis, vel per homines vestros, aut alios excoli facielis, in propriis praediis seu etiam alienis, sive de hortis et piscalionibus vestris, vel de nutrimentis animalium vestrorum, nullus a vobis decimas exigere vel extorquere praesumat; a quarum praeslatione vos totaliter liberamus. De decimis namque quae subsidio dominorum temporalium de mandalo Sedis Aposlolicae a clericis et personis ecclesiasticis in Italiae partibus prò tempore exigunlur, circa vos el vestra monasteria et loca, sic volumus observari, quod vobis prò singulis vestris monasteriis, cum grangiis et pertinentiis eorumdem , prò decimis praedictis singulos florenos auri piene solventibus, ad solulionem maiorem, vel aliam, prò praedictis decimis faciendis, vos et monasteria, prioratus, ecclesias, grangias et loca vestra omnia decernimus non teneri , et excommunicationum , suspensionum , et interdicti sententias contra vos, et in praedicta loca quavis aucloritate in contrari um profeiendas, ipso facto aliquatenus non tenere.
10 § 9. Liceat quoque vobis clericos sae- Facultas recipiendi quoscumque etiara alterius religio—
11 Prohibilio discedendi ab ordine.
12 IProhibìtio alieuandi slabilta absqne consensi! capituli ' culares vel religiosos, cuiuscumque religionis existant, vel laicos quoscumque, qui mundi relictis illecebris, ad vos et loca veslra convolaverint, ad ordinem vestrum in locis vestris recipere, ac eos absque conlradictione aliqua retinere. Non obstantibusquibuscumque privilegiis, lileris sive indulgentiis Àpostolicae Sedis super hoc cuicumque ordini vel religioni, seu personis quantumvis exemplione vel immunitale gaudentibus, sub quavis forma verborum concessis.
13 § 10. Prohibemus insuper, ut nulli fratrum vestrorum post faclam in monaslerio vestro, vel in aliis locis vestris eiusdem ordinis professionem , fas sii sine abbatis sui liceniia ordinem ipsum relinquere, et ad locum religionis alterius, vel ad ordinem alium se transferre. Discedentem vero aliter nullus cuiuscumque religionis vel status existat, audeat retinere. Quod si secus factum fuerit, lam discendens, quam is, seu illi, qui ipsum talem receperint, si requisiti eum a se non reiecerint infra mensem, ipso facto sentenliam excommunicationis incurrant.
14 §11. Illud quoque districtius inhibentes, ne tu, fili pater abbas, vel aliquis ex praelatis vestris, terras seu quaslibet possessiones d. monasterio S. Spiritus, vel membris eius a Christifidelibus collatas , vel in posterum conferendas, aut successores tui, dare, vendere, distrahere aut alienare absque consensu totius capituli generalis, aut maioris vel sanioris partis, et in casibus a iure permissis, modo quolibet praesumatis. Quod si secus factum fuerit, alienationes huiusmodi, ex nunc irritas esse, et lam concedentes, quam ipsos recipientes, singulos eorum videlicet excommunicationis; collegia vero et universitates interdicti sententiis, si forte requisiti a vobis, bona praedicla alienata taliter restituere noluerint infra mensem, ipso facto volumus subiacere.
15 § 12. Caeterum ne aliquis monacus, vel conversus , in monasieriis et locis 119 Ari. C. 1294 vestris professus, absque consensu et li- Fwe-ubendi «t 1 ..,..' . . mutuo recipieocenlia proprn abbalis, seu maioris partis di sui convenlus, prò aliquo fideiubeat vel ab aliquo pecuniam mutuo recipiat quoquomodo districtius inhibemus. Quod si secus factum fuerit, abbatem et conventum praefatos ad haec teneri nolumus, et fideiubentem , et recipienlem pecuniam mutuatam, eo ipso volumus vinculo excommunicationis astringi.
16 8 13. Inhibemus etiam, ne aliquis Monachi cogi y . ... . nequeant ad syepiscopus, vel quaevis alia persona, spinodoS] eic.(i). ritualem vel aliam iurisdictionem habens, vos ad synodos vel conventus forenses, nec ad convocationes suas accedere vel cum eis, intra vel extra civitates vel terpas, personaliter exire, aut suis constitutionibus subiacere, seu capitula, scrutinia et inquisitiones, in locis vestris, vel aliquid de vobis vel de vestrorum aliquo facere, aut fidelitatem iuramento firmatami, et manualem obedientiam a vobis aut prioribus et superioribus vestris exigere.
17 § 14. Seu etiam prohibere, ne ad ci- F»cuua» alia vitates, seu villas, et ad loca quaelibet, """^j""00"" ubi religiose et honeste morari possitis, audealis accedere, ibique prò vestris usibus aedificia, monasteria , ecclesias, seu oratoria ex permissione et indulto nostro construere libere valeatis. Aut in accedentes fratres et monacos vestros, seu construclores huiusmodi, vel receplatores eorum excommunicationis vel interdicti proferre sententias. Aut alias fratres vestros ire ad conventus forenses, nec ad monasteria, ecclesias, prioralus, seu membra, et loca vestra praefata causa celebrandi ordines, aut tractandi causas, vel conventus aliquos publicos convocandi , vobis invitis, venire praesumat.
18 § 15. Nec regulares electiones abba- Priorum libitum vel priorum monasteriorum et loco- ,"cii^"aulitur rum vestrorum impediat, aut de instiluendis aut removendis ipsis se aliquatenus intromitlat. Quod si aliter prae- (1) Vide Concil. Trid., sess. ik, cap. 2, et sess, 28, cap. 15.
19 BULLAHICM
20 Abbati» faeul- Us benediccndi pnpulum, vataijue et paramenta Ecclesiarum.
21 Primumqtie lapidem ponendi in Ecclesiis aeditìcandis.
22 Minoresordiues conferendi (1).
23 Ordinarius nibil rapiat prò conseeral. Ecclesurum eie.
24 Munachi vero ad ordine» conferendo?, etc.
25 iiuem libueril episcopum votare oossinl :
26 sumplum exliterit, venienlem conlra praemissa, cuiuscumque status, proeeminentiae, dignilatis vel conditionis exislat, interdicti sententiae volumus subiacere.
27 § 16. Liceal quoque Ubi, praedicte pater abbas, tuisque successoribus inler fratres eiusdem ordinis et aliis ad missas vestras convenientibus, benediclionem solemnem facere; dummodo ibi praesens non sit aliquis episcopus vel alia quaevis persona superioris status, sicut sunt palriarchae vel cardinales.
28 § 17. Ac vasa et alia paramenta ad cultum divinum pertinenlia; necnon in aedificandis capellis, ecclesiis, aut hospitalibus primarium lapidem et fondamenta pontificali more benedicere.
29 § 18. Necnon omnes minores ordines fratribus et aliis familiaribus et subditis vestris, ascribi volenlibus militiae clericali, vestra largitone conferre, et omnia alii; facere, quae ad abbates exemptos ipsius ordinis in suis monasteriis et ordinibus pertinere noscuntur.
30 § 19. Pro consecrationibus vero altarium vel Ecclesiarum, aut prò Olec Sancto, vel quolibet ecclesiastico sacramento, nullus a vobis sub obtentu consuetudinis alicuius, aut alio quovis modo quicquam audeat extorquere; sed haec omnia vobis gratis et liberaliter impendantur. Sit eliam in vobis liberum eadem a quocumque calholico episcopo, qui graliam et communionem praedictae Serlis obtineat, licere recipere, qui, nostra frelus auclorilate, vobis quod postulatur impendat.
31 § 20. Concedimus quoque vobis, ut si quem buiusmodi episcopum , de quo plenam notitiam babealis, per vos transire conligerit, ab eo consecrationes allaiium et monaeborum ordinationes in sacris, ex permissione Sedis Apostolicae recipere valealis.
32 § 21. Porro cum generale lerrae fuerit interdiclum, in monasteriis, ecclesiis (t) Ad hoc vide Concil. Trident., sess. 7 , cap. H.
33 ROMANO! An. C. 129/t et oratoriis et aliis quibuscumque locis Et celebrare competentibus, si in terra sic interdicta l,em!'°'1e '"lei'~ constiterint, clausis ìanuis et interdictis exclusis, non pulsatis campanis (submissa tamen voce) vobis liceal celebrare divina et ecclesiastica recipere sacramenta: dummodo causam non dederitis inlerdicto, nec id contingat vobis per Sedem Apostolicam specialiler interdici, neque monasteria, Ecclesiae et oratoria eadem alias fuerint eiusdem Sedis auctoritate specialiter interdicta
34 § 22. Illis vero , qui vestris immosacramenta . , •■ 1-. -1 /-ii * ministrile, morranlur obsequns, alnsque omnibus Ltiriiuosqiie sepesti fìdelibus propter noe ad vos devote lirerecurrentibus. ex permissione apostolica et indulgenza speciali, quas vobis buiusmodi privilegii auctoritate concedimus, cuncta libere ministrare possitis ecclesiastica sacramenta, et ipsorum corpora, cum decedunt, in vestris coemeleriis libere et absque dioecesanorum vel aliorum ordinariorum conlradictione et aliorum quorumlibet sepelire. Sepulluram siquidem vestram liberam esse decernimus, ita quod extremae voluntali decedentium et illis qui se illic deliberaverinl sepeliri, nisi forte exeommunicati vel interdicti fuerint, aut usurarii manifesti, nullus obsislat. Et si quando in terras, in quibus residelis, vel earum personas, exeommunicationis et interdici! sententias conligerit promulgari, homines vestris servitiis insistenles, negotiorum quoque vestrorum gestores et procuratores, oblati et operarii , qui in locis vestris cum eorum operibus personaliter insti - terint, buiusmodi sententiis innoxii babeaniur, nec praediclis sententiis sint ligati, ibique possint audire divina iuxla formam, quae locis ipsis et in eo casu , in quo a Sede Apostolica est concessa, nisi praefatae personae causam dederint inlerdicto, vel exeommunicari specialiler seu interdici per dictam Sedem contingat eosdem.
35 Absohere tti;m inlrantes ordinem.
36 Pérsonae ordinis non tenentur publicara interdiclum, etc. (1).
37 Neque rnoniaìtum curam suicipere.
38 COELESTINCS V PP.
39 § 23. Insuper recipienlibus ordinem vestrum el in eo facta professione, qui suspensionis aut inlerdicti vel excommunicalionum senlentiis, a iure vel ab homine promulgatis, generaliter et spe- (ialiter sunt ligati, absolulionis beneficium iuxla formano Ecclesiae impartiri, ipsosque in fratres et monacos recipere, dummodo in eodem ordine perseverenl; ac eos, qui post assumptum habitum vel professionem emissam recoluerint , se talibus in saeculo fuisse senlentiis innodatos, secundum formam eamdem, tu, fili pater abbas, tempore tuo, el in posterum successores tui auctorilate nostra de absolulionis beneficio providere et dispensare cum eis super irregularitalibus, quas contraxerunt vel contrahent , si lalibus forsan innodali senlentiis, vel in locis iiiterdicto suppositis divina praesumpserint officia celebrare , aut ordines receperunl. Ila lamen, quod si aliqui huiusmodi sententiis propter debita sunt adsiricti, in quantum possunl satisfaciant, ut lenenlur. Vosque abbates et priores parenlibus oppressorum, cum ab eis fueritis bumiliter requisiti , de poenilentiis salutaribus iuxla formam a canonibus iradilam providere salubriler valeatis.
40 § 24. Sane quieti vestrae providere volentes, quod per literas Apostolicae Sedis, aut legalorum eius seu delegatorum apostolicorum seu subdelegatoium ab eis conveniri a quoquam minime valeatis, quodque nullus correclionis seu visilalionis vel inquisitionis officium in monasteriis vel ecclesits aut prioratibus, membris et locis veslris impendere, vel cognitiones causarum audire praesumal, nec subsint inquisitoribus.
41 § 25. Nullusque vestrum cilaliones partium et denunciationes senlenliarum interdicli vel excommunicationis facere in praedictis locis, aut recipere curam monialium seti religiosarum quarumlibet personarum minime teneamini, el ad id cogi non possitis inviti per literas dictae 1
42 Sedis, vel legatorum eius, nisi eaedem lilerae apostolicae de indulto huiusmodi, et ordine vestro, et de diclo monasterio S. Spiiilus de Sulmona fecerint mentionem, auctoritale vobis apostolica indulgemus.
43 8 26. Concedenles vobis nibilominus, Facuiu» eis ..... , • . p daini' ur'linis aquoa si aliqm vesln monaci seu Iraires p0Si,,,a8Cenf0. post obtentam licentiam a Sede Apostoris imPele,dilica, vel a vobis, ad religionem aliam transeundi, infra spatium trium mensium se ad illam religionem suae saluti congruam non contulerint, et ipsius non susceperinl habitum regularem, licite absque alia requisilione ordinariorum seu dioecesanorum locorum, ubi reperti fuerinl, ipsos (amquam apostatas monasleriorum veslrorum, el locorum, excommunicare, incarcerare, ac alias rigori subdere veslri ordinis disciplinae possitis per vos aut alios, eliam in quocumque habitu eos conligeril inveniri ; et invocare super hoc (si necesse fuerit) auxilium brachii saecularis, quod tenore concessionis huiusmodi, per eos quos super hoc requiretis, sub obleslalione divini numinis volumus exhiberi. Insuper omnes monacos vel fratres, quos a monasteriis vel locis vestris, eorum culpis exigenlibus, per vos aut per vestros vicarios expelli conligeril, et qui proprio suo motu de locis vel monasleriis ipsis exiverint, ad religionem aliam absque huiusmodi licenlia, vel ad saeculum aut ad laicatum, tamquam canis ad vomilum rediens, convolabunl, ab omni promotione dignitatis et administrationis ecclesiasticae seu saecularis esse decemimus alienos. Praedicandi officium, audiendi etiam confessiones ac docendi alios in quacumque facultate, poteslale talibus apostatis penilus interdico.
44 § 27. Inhibentes expressius, ne aliqua Habitus consipersona cuiuscumque status, conditionis Ìj"1'™ vel religionis exislat, habitum vestrum aut consimilem (nisi de monasleriis et locis vestris fuerinl) deferre praesumant. Conlra facientes per dioecesanos locorum, Ordinimi piottteiUee quotnodo de incerti!
45 dtbeant *.(tis- Uiuiiifliodd eedeilarum ordinis liberili fc isonae utdini» «tue praelati eonfìteaiìtur.
46 b« uLUu ve) le*, iis nihil a- Li;
47 SOlTàllt, cum a vobis super hoc fuerint requisiti, deponere habitum huiusmodi per censurarli ecclesiaslicam, cuiuslibel appellationis obice non obstante, arclius ,compellanlur. Quod si iidem dioecesani vel ordinarli id efficere malitiose forte neglexerint, poslquam a vobis vel nunciis veslris super hoc requisiti fuerinl , in suspensionis laqueum incidant ipso facto.
48 § 28. Adiicimus etiam, quod si ali— quis in aliquo monasleriorum vel locorum vestrorura professus, ante ingressum suum in religionem, aliquibus persouis, universitatibus vel collegiis, de quibus (|uorumque nominibus memoria penitus non habetur, in aliqua quanlitaie pecuniae, vel ad restilulionem aliquarum rerum esset obnoxius, illam et rerum aotimationem ab eo licite recipere, et in locis vestris, in quibus expedire videbitur, in usus utiles convertere valeatis, et huiusmodi satisfactionem impendens, a praeslatione salisfactionis allerius remaneat absolulus.
49 § 29. Nullisque religiosis vel saecularibus, cuiuscumque status vel condilionis existant, liceat aliquorum corpora defunclorum, vobis invilis (quod prohibemas), penitus in vestris sepelire coemeieriis, nec in monasteriis, ecclesiis , piioralibus et aliis locis vestris missarum solemnia vel mortuorum officia celebrare.
50 § 30. Nullisque ex vestris monacis fralribus et conversis licitimi sit cuiquam, absque praelalorum suorum licemia, nisi praelatis ipsis sua confiteri peccata.
51 § 31. Concedimus quoque vobis, ut de iis, quae in ornamentis, vel pio eis, aut libris, fabrica, luminaribus, anniversario, septimo, vigesimo, trigesimo, sive aliis ad perpetuum cultum divinum, seu prò pitantiis aut victu ad substenlationeni vestram, vel indumentis et calceamentis vestris, necnon prò annuis cen- >.ibus redimendis, ad quorum solutionem aliqua monasleria, ecclesiae, prioralus , membra, aliaque loca vestri ordinis obli— gata forsitan viderenlur, aut de iis, quae prò domibus, praediis, hortis, aliisque locis emendis vobis legantur; de oblationibus quoque et obventiouibus etiam, quas occasione funerum, et aliis, quae iure institutionis seu successionis, aut legati vel relieti, aut (idei commissi ad vos, et ecclesias, et loca vestra , pietatis intuilu devenire contigerit, nulli teneamini iustitiam seu portionem canonicali) exhibere: et ad hoc vos decemimus ali— quatenus non teneri.
52 § 32. Caeterum cum felicis recorda- Esempio a ìui . * Ti . riidictione ortionis Innocentius rapa quartus praed,narlorum ,-J; decessor nosler olim duxerit statuendum, ut exempti quantacumque gaudeant liberiate; nihilomimis tamen ralione delieti seu contractus, aut rei, de qua contra ipsos agitur, rite possint coram locoruni ordinariis couveniri, et illi quoad hoc suam in ipsos iurisdiclionem, prout ius exigit, exercere. Nos vobis, ut occasione constilutionis huiusmodi nullum libertalibus et immunitatibus seu indulgentiis vel privilegiis , vobis et monasteriis et locis vestris per nos ( ut praemillilur ) apostolica auctoritate concessis, praeiudicium generetur, auctoritate vobis praesentium indulgemus.
53 § 33. Propterea proponendi populo emeueànauverbum Dei, et dandi omnibus vere poecullas '*" nitenlibus et confessis , qui huiusmodi praedicationi interesse voluerint, qnadraginla dierum indulgentiam de iniunctis eis poenilenliis.
54 § 34. Audiendi quoque confessiones , Conftuione*- et iniungendi poenitentias, et imponendi qae ™Meni''- absolutiouem debitam prò confessis; conferendi etiam ecclesiastica sacramenta , tam hominibus et vassallis veslris, quam caeteris christifidelibus.
55 § 35. Necnon habendi et pulsandi campanai Puicampanas die noctuq. ad rioras canonicas, et quandocumque de vestra processerà voluntate, absque cuiusque contradictionis obiectu.
56 Dispensami!
57 eum inlrantibui ordinem.
58 Oblationes reeipìendi, etiam- «tsintbona Tea* dalia :
59 Et praecipuum monasteriura ad libitum mutandi.
60 irritalio omnium quae centra praemissa attentata faerint.
61 BONTFACICS
62 § 36. Dispensane^ etiam cum fratribus seu monacis ad vestra monasteria et loca convolantibus, et ibidem degentibus, super irregularitalibus quibuscumque, etiam -si prius eas follasse contraxerint, quam praedicta loca et monasteria intravissent, dummodo ex homicidii vel mutilationis causa, irregularilates ipsae minime sint contractae. Absolvendi etiam fratres et monacos memoratos ab excommunicatione quacumque , etiam si eius absolutio tantum sit Sedi Aposlolicae reservata, plenam et liberam vobis, filii abbales, auctoritate apostolica concedimus potestatem.
63 § 37. Indulgemus etiam vobis, ut bona feudalia vel alia quaelibet vobis oblata libere recipere valeatis ac licite retinere, nulla constitutione seu consuetudine contraria obsistente; aut etiam si loci dioecesanus bona ipsa prò decimis non solutis, aut praestationibus aliis sibi aut Ecclesiae suae asserat obligata.
64 § 38. Et quia mutatio temporum facti mutationem forte requireret, licitum sit vobis aliquod alimi de monasleriis veslris, praesenlibus aut futuris, caput aliorum monasleriorum et membrorum vestrorum (si expediens fuerit) ordinare.
65 § 39. Nos enim ex nunc decernimus irritum et inane quicquid conlra tenorem concessionum, constitutionum, indulgentiarum et inhibilionuni huiusmodi , et capitulorum omnium et etiam singulorum, quae superius sunt expressa, per quoscumque attentatum est, vel in posterum conligerit attentari; et interdicti, suspensionum et exeommunicationum sententias, si quas contra praemissa , vel aliquod praemissorum, in vos vel in vestrum aliquem, sive aliquos, aut loca vestra, seu benefactores vestros aut execulores vel haeredes, a quocumque cuiuscumque praeeminenliae, dignitalis, aut Vili PP. 123 An. C. 1294 honoris vel status existat, in posterum conligerit promulgari, volumus eo ipso penitus non tenere.
66 8 40. In signum vero perceptae li- Annua reeo- "J «5 ...... gnitio debita bertatis vestrae, et subiectionis solius sedi a»ou. Romanae Ecclesiae per nos vobis concessae, ut superius praemitlitur, unain unciam auri, solvendam annis singulis iti festo Nativitatis Domini, tam prò capite, quam prò membris vestris, nobis et successoribus nostris Romanis Pontificibus persolvatis .
67 Nulli ergo omnino hominum etc.
68 Dat. Aquilae v kalendas octobris, ponlificatus nostri anno i.
69 Dal. die 27 septembris 1294, poni, anno i.
70 BONIFACIO Vili PAPA CXCIII
71 Anno Domini MCCXCIV D
Note
- Revoeavit Concil. Trid., sess. ult.,cap. 12.
- Hoc levocavìt Concil. Trident., sess. 25, cap. 12.
Bullarum diplomatum et privilegiorum sanctorum Romanorum Pontificum, Taurinensis editio (Bullarium Romanum, Turin 1857-1872), vol. 4 — Internet Archive OCR text, restored to continuous text (page breaks, hyphenation, running heads, footnotes); OCR errors of the source remain. Fonte: Internet Archive.
Testo inglese
1 To the subjects, and to their assemblies, colleges and brethren of the Order of St. Benedict, present and future in perpetuity. Although We cherish with paternal affection all the orders planted in the field of the most holy and universal Church, and carefully attend to their peaceful and prosperous condition; yet the Order of blessed Benedict (in which, while our youthful progress was being ordered, we devoted the vows of our profession) We love with singular and special affection, and are moved with zeal of more sincere and stricter charity toward it. And bestowing careful aid and effort toward the happy increase of its stability and promotion, we hope in the Lord that the same order, founded in ancient years in the charity of divine praise, through the diligence of your solicitude will preserve its fruits the more perfectly, in that, through your solicitude, insofar as it has been permitted you from on high to restore it, it will be able to resume its own lost light in the power of the supreme light, which is Christ, with clarity.
2 § 1. Desiring therefore that concerning the confirmation of the statutes of the aforesaid order, this affection of Our pastoral solicitude may shine forth through the effect of the work, the new statutes, constitutions, institutes and ordinances made in the same order for your salvation, We confirm by apostolic authority, and will and command that they be canonically observed inviolably henceforth.
3 § 2. And the same order, as well as by example the monastery of St. Spirit of Sulmona and all of the jurisdiction...
4 election for the monasteries, churches, priories, and all other places which are subject to the monastery of the Holy Spirit and incorporated or to be incorporated in the future into the same order, and their persons from all jurisdiction whatsoever, power and dominion of archbishops and bishops and all abbots, in whose cities and dioceses and provinces those places are situated and shall be situated also in the future, and of all other ordinaries whatsoever, prelates and chapters, or convents, monasteries and churches and persons whatsoever, we do entirely exempt and also free, and we will that all and each of them remain free and exempt perpetually and wholly. The grace of exemptions, in those of your monasteries which had previously been exempted by the Apostolic See, nevertheless remaining in their force. Notwithstanding if the monasteries, priories, churches, members and other aforesaid places should be held by diocesan bishops or other persons for certain payments, or should perchance be found to be obligated to some in some manner. And especially in that the brothers of the said order in the convents of the monasteries of the Holy Spirit of Maiella and the Holy Spirit of Sulmona are said to have made certain submissions to the beloved sons, the chapter of the basilica of the Prince of the Apostles of the City, in fact or in law, which submissions made under whatsoever concession or expression of words, as well as the aforesaid payments, we annul from the fullness of our power, we cancel, we render void entirely and we decree to lack all force, and to have no validity from now on, so that by the pretext of the same submissions and any payments whatsoever, you, son and father abbot, and your successors and brothers, and the persons of your monasteries and other places aforesaid, cannot be troubled by anyone hereafter, and we will not that you and your successors, and your monasteries and places be troubled in perpetuity. 117 Art. C. 1294 § 5. And because among other things which pertain to the celebration of the general chapter, we judge this to be especially necessary, that concerning the substitution of the future abbot, to you, son abbot of the Holy Spirit, whom we have established as father abbot perpetually before your other co-abbots and prelates and brothers subject to you, present and future, we especially ordain, and by the present decree we establish, that in each year in your greater monastery or in another place of your order, where it shall seem expedient to you, a general chapter be held, where the matters of your order and places, according to the rule of St. Benedict, shall be treated. Let the presidents of your chapters to be celebrated and your visitors and the visitors of your places be constituted therein, according to the institutes of your order. Where we will and strictly command to be observed, that the father abbot in each triennium in the general chapter voluntarily offer and exhibit his resignation. Unless perchance the said father abbot before such time be found by the visitors or otherwise legitimately in some of the graver faults and merit removal in the said chapter. Which if the same father abbot shall have resigned, or shall have been removed, the same chapter immediately, and without interval of time, shall proceed to the substitution of the father abbot and according to the form handed down in the rule shall constitute the due electors. Who, placed under conclave, before they take food and drink, concerning the abbot resigning (if they shall have judged him to be useful), or concerning another person of your monasteries and places by canonical election, shall provide the aforesaid monastery of the Holy Spirit with an abbot. Which abbot indeed, with no confirmation sought or obtained from the Apostolic See on this matter, by that very fact shall have the office of his administration, and shall freely execute it as father abbot, as far as pertains to him.
5 § 4. And the same elected, if he shall not otherwise have been blessed, let him strive to receive the blessing of his office from whichever Catholic bishop he shall have chosen, having the grace and communion of the Apostolic See, and let the said bishop (if he shall wish to avoid divine punishment) bestow it freely upon him. Otherwise we will that the aforesaid elected, as is premitted, remain in the execution of his administration, in the order however of the priesthood.
6 § 5. And if the said father abbot should perchance die within a year, let the prior or superior prior of the said monastery of the Holy Spirit, and the visitors also, have and hold the care and administration and custody of the said monastery of the Holy Spirit until the time of the general chapter, where according to the aforesaid manner the said monastery ought to be provided with an abbot.
7 § 6. And we, wishing to cherish you and the goods of your order with paternal favors; we receive your persons and places, in which you are devoted to divine service, with all your goods under the protection of St. Peter and our own, and we fortify them with the patronage of the present writing.
8 § 7. In the first place, indeed, establishing that the aforesaid order approved in the same Holy Spirit, in the monasteries, priories, places and members of yours, present and future, shall be inviolably observed for perpetual times. And whatsoever possessions and goods which the aforesaid monastery of the Holy Spirit, together with its monasteries and places, at present rationally possesses, or in the future shall be able to acquire by the grant of Pontiffs, the largesse of kings or princes, the offering of the faithful, or by other just means (the Lord granting), shall remain firm to you and your successors, unimpaired and undisturbed, in which we have deemed it proper to express these by their own names, namely, the place itself in which the aforesaid monastery is known to be situated, with all its appurtenances, the monastery of St. John in Plano, of the diocese of Nocera, the Holy Spirit of Maiella, St. Peter of Vallisbona, the Holy Spirit of Buclano, the Holy Spirit of Ortona, the Holy Spirit of Lanzano, of the diocese of Theate, St. Eusebius of the City, St. Mary in Pizano, St. Saviour of the city of Penne, of the diocese of Penne, St. Mary of Collemadio near Aquila, the Holy Spirit of Isernia, St. Mary of Trento, St. Mary of Anglone, of the diocese of Trento, the Holy Spirit near Venafrum, the Holy Spirit of Alife, St. Anthony of Campania, of the diocese of Ferentino, St. Anthony of the diocese of Anagni, the priory of St. John of Aquasancta, St. Mary among the Mountains, St. George of Rocca Morice, and St. Peter of Monte Piano; together with churches, chapels, tithes and granges, meadows, vineyards, lands, woods, groves, usages and pastures, waters and the courses of waters, mills, roads and paths, rights, liberties and immunities, fruits, and all the revenues of the same.
9 § 8. Moreover, concerning the fruits of your lands and possessions, and also the new tithes which you cultivate with your own hands and at your own expense, or cause to be cultivated through your men or others, on your own estates or even on those of others, or from your gardens and fisheries, or from the sustenance of your animals, let no one presume to demand or extort tithes from you; from the payment of which we wholly free you. Concerning the tithes which, for the support of temporal lords by the mandate of the Apostolic See, are exacted from clerics and ecclesiastical persons in the parts of Italy from time to time, we will that it be observed thus concerning you and your monasteries and places, that for each of your monasteries, together with granges and their appurtenances, for the aforesaid tithes, paying single florins of gold in full, for making a greater payment or another for the aforesaid tithes, we decree that you and your monasteries, priories, churches, granges and all your places are not bound, and the sentences of excommunications, suspensions, and interdict pronounced against you and in the aforesaid places by any authority to the contrary, we will not to hold you bound in any way by that fact.
10 § 9. It shall be lawful also for you to receive clerics or any whomsoever, even of another religion—
11 Prohibition of departing from the order.
12 A prohibition has been established against alienating, without the consent of the chapter, any seculars or religious of whatever religion they may be, or any laypeople whatsoever, who, having abandoned the allurements of the world, have fled to you and your places, to receive them into your order in your places, and to retain them without any contradiction. Notwithstanding any privileges, letters, or indulgences whatsoever of the Apostolic See concerning this matter granted to any order or religion, or to persons enjoying however great exemption or immunity, under whatever form of words.
13 § 10. We further prohibit that it be lawful for any of your brothers, after profession made in your monastery or in your other places of the same order, without the licence of his abbot to leave the order itself and to transfer himself to a place of another religion or to another order. But let no one of whatsoever religion or status dare to retain one departing otherwise. But if it be done otherwise, both the one departing and he or those who shall have received such a one, if required they do not reject him from themselves within a month, shall by that very fact incur the sentence of excommunication.
14 § 11. We also more strictly forbid that you, son and father abbot, or any of your prelates, lands or any possessions whatsoever of the monastery of the Holy Spirit or its members, bestowed by Christ's faithful or to be conferred in the future, or your successors, presume to give, sell, distribute or alienate without the consent of the whole general chapter, or the greater or wiser part, and in cases permitted by law, in any manner whatsoever. But if it be done otherwise, such alienations shall from now be null and void, and both those granting and those receiving the same, each of them namely by sentences of excommunication; colleges moreover and universities by sentences of interdict, if perchance required by you, they shall be unwilling to restore the aforesaid goods thus alienated within a month, we will that they be subject by that very fact.
15 § 12. Moreover, we strictly forbid that any monk or lay brother professed in your monasteries and places should, without the consent and mutual permission of his own abbot or the greater part of his convent, act as surety for anyone or receive borrowed money in any manner whatsoever. And if it be done otherwise, we are unwilling that the aforesaid abbot and convent be bound by these things, and we will that the one acting as surety and the one receiving the borrowed money be bound by the bond of excommunication by that very fact.
16 § 13. We also forbid that any bishop or any other person having spiritual or other jurisdiction compel you to attend synods or lay assemblies, nor to come to their convocations or to go out with them personally, within or outside cities or territories, or to be subject to their constitutions, or that they conduct chapters, scrutinies and inquiries in your places, or do anything concerning you or any of yours, or demand from you or your priors and superiors fidelity confirmed by oath and manual obedience.
17 § 14. Or likewise to prohibit you from daring to go to cities or villages and to any places whatsoever where you may dwell in a religious and honest manner, and there freely to be able to construct buildings, monasteries, churches or oratories for your uses by permission and indult of ours. Or to pronounce sentences of excommunication or interdict against those brothers and monks of yours coming, or such builders, or those receiving them. Or that any other brothers of yours presume to go to lay assemblies, nor to come to monasteries, churches, priories or your aforesaid places and members for the purpose of celebrating orders, or handling cases, or convening any public assemblies, against your will.
18 § 15. Nor let anyone impede the regular elections of abbots or priors of your monasteries and places, or in any way interfere in their institution or removal. And if anyone should act otherwise against the aforesaid—
19 BULLA IDEM
20 The abbot's faculty of blessing the people, and the vessels and ornaments of churches.
21 First of all, laying the stone in churches to be built.
22 Conferring minor orders.
23 The ordinary shall take nothing for the consecration of churches, etc.
24 Monks indeed for conferring orders, etc.
25 Whom they shall be able to vote for as bishop:
26 has been incurred, we will that anyone coming against the aforesaid, of whatever status, preeminence, dignity or condition he may be, be subject to the sentence of interdict.
27 § 16. It shall also be lawful for you, aforesaid father abbot, and your successors, among the brothers of the same order and others coming to your masses, to give a solemn blessing; provided that there be present no bishop or any other person of superior status, such as patriarchs or cardinals.
28 § 17. And to bless the vessels and other ornaments pertaining to divine worship; and likewise in building chapels, churches or hospitals, the first stone and foundations in pontifical manner.
29 § 18. And likewise to confer all minor orders upon brothers and other familars and subjects of yours, wishing to be enrolled in the clerical militia, by your bestowal, and to do all other things which are known to pertain to exempt abbots of the same order in their monasteries and orders.
30 § 19. For the consecrations truly of altars or churches, or for Holy Oil, or any ecclesiastical sacrament, let no one dare to extort anything from you under the pretext of any custom or in any other manner whatsoever; but let all these things be supplied to you freely and liberally. Let it also be free for you to receive the same from any Catholic bishop who obtains the grace and communion of the aforesaid Order, who, relying on our authority, shall supply to you what is requested.
31 § 20. We also grant to you that if it should happen that any such bishop, of whom you have full knowledge, passes through your territory, you may receive from him consecrations of altars and ordinations of monks in sacred orders, by permission of the Apostolic See.
32 § 21. Moreover, when there shall be a general interdict of the land, in monasteries, churches and oratories and any other places whatsoever suitable for celebrating, if they be situated in such interdicted land, with doors closed and the excluded shut out, bells not rung (yet with subdued voice), it shall be lawful for you to celebrate divine services and to receive ecclesiastical sacraments: provided that you have not given cause for the interdict, nor does it happen that the Apostolic See specially interdict it for you, nor that the same monasteries, churches and oratories have been otherwise specially interdicted by the authority of the same See.
33 in churches and oratories and in any other places whatsoever and to those competent to celebrate, if they shall be found in land thus interdicted, with doors closed and the excluded persons shut out, bells not rung (yet with subdued voice) it shall be lawful for you to celebrate divine services and to receive the ecclesiastical sacraments: provided that you shall not have given cause for the interdict, nor that it shall happen to you to be specially interdicted through the Apostolic See, nor that the monasteries, churches and oratories themselves shall have been specially interdicted by the authority of that same See in another manner.
34 § 22. To those indeed who serve you with obedience and to all other faithful devoted to you who recur to you devoutly on our account, by apostolic permission and special indulgence, which we grant to you by the authority of this privilege, you may freely minister all ecclesiastical sacraments, and their bodies, when they die, you may freely bury in your cemeteries without contradiction from diocesans or other ordinaries and any others whatsoever. We decree that your burial is to be free, so that the last wishes of the deceased and those who shall have decided to be buried there, unless perchance they shall have been excommunicated or under interdict, or manifest usurers, no one may hinder. And if at any time sentences of excommunication and interdict should happen to be promulgated in the lands in which you reside or their persons, men engaged in your services, also the managers and procurators of your affairs, the lay brothers and workers who shall have been personally engaged in your places with their works, shall be held harmless from such sentences, nor shall they be bound by the aforesaid sentences, and there they may hear divine services according to the form which has been granted to those places by the Apostolic See and in that case, unless the aforesaid persons shall have given cause for interdict, or it should happen that they are specially excommunicated or placed under interdict by the said See.
35 Those entering the order are absolved.
36 Persons of the order are not bound by public interdict, etc. (1).
37 Nor are they obliged to undertake the care of nuns.
38 CELESTINE V, POPE.
39 § 23. Moreover, to those receiving your order and making profession therein, who are bound by sentences of suspension or interdict or excommunications, promulgated by law or by man, generally and specially, the benefit of absolution is to be imparted according to the form of the Church, and they are to be received as brothers and monks, provided they persevere in the same order; and those who after assuming the habit or after profession made shall have recalled that they were bound by such sentences in the world, according to the same form, you, my son, father abbot, in your time, and your successors in the future by our authority are to provide and dispense with them regarding the irregularities which they contracted or shall contract, if perchance bound by such sentences, or in places subject to interdict they shall have presumed to celebrate divine offices or received orders. Yet so that if any are bound by such sentences on account of debts, insofar as they are able they shall make satisfaction, as they are bound. And you abbots and priors, when humbly requested by the parents of the oppressed, may salutarily provide them with salutary penances according to the form handed down by the canons.
40 § 24. Indeed, wishing to provide for your peace, that by letters of the Apostolic See, or its legates or apostolic delegates or subdelegates appointed by them you may in no way be summoned by anyone, and that no one may presume to exercise the office of correction or visitation or inquiry in your monasteries or churches or priories, members and places, or to hear the cognition of causes, nor shall you be subject to inquisitors.
41 § 25. And none of you shall make citations of parties and denunciations of sentences of interdict or excommunication in the aforesaid places, or you are not bound to undertake the care of nuns or any religious persons whatsoever, and you cannot be compelled unwillingly to do so by letters of the said 1
42 See, or its legates, unless those same apostolic letters make mention of this indult, and your order, and of the said monastery of the Holy Spirit of Sulmona, we indulge to you by apostolic authority.
43 8 26. Nevertheless granting to you that if any of your monks or brothers, after obtaining permission from the Apostolic See or from you, to pass over to another religion, shall not within the space of three months betake themselves to that religion suitable for their salvation, and shall not have received its regular habit, you may lawfully, without any other requisition of the ordinaries or diocesans of the places where they are found, excommunicate them as apostates of your monasteries and places, imprison them, and subject them otherwise to the rigour of your order's discipline through yourselves or others, even in whatever habit you shall find them; and invoke upon this (if it be necessary) the aid of the secular arm, which by the tenor of this concession, by those whom you shall require for this, under the invocation of the divine majesty we will to be afforded. Moreover all monks or brothers whom you or your vicars shall happen to expel from your monasteries or places, their faults requiring it, and who of their own motion shall have departed from those places or monasteries, to another religion without such permission, or to the world or to the lay state, returning like a dog to his vomit, we decree to be excluded from all promotion to dignity and from ecclesiastical or secular administration. The office of preaching, also hearing confessions and teaching others in any faculty, we wholly forbid to such apostates.
44 § 27. Forbidding more expressly, that no person of whatsoever status, condition or religion exist, presume to wear your habit or a similar one (unless they be from your monasteries and places). Against those acting otherwise through the diocesans of the places, [text obscured]
45 [OCR noise - unintelligible text]
46 [OCR noise - unintelligible text]
47 shall, when they have been required by you concerning this, be compelled by ecclesiastical censure, no obstacle of any appeal standing in the way, to lay down such habit. But if those same diocesans or ordinaries shall perchance maliciously neglect to do this, after they have been required by you or your nuncios concerning this, they shall incur the snare of suspension ipso facto.
48 § 28. We add also, that if anyone professed in any of your monasteries or places, before his entry into religion, was indebted to certain persons, universities or colleges, of which the names are wholly forgotten, in some sum of money, or for the restitution of certain things, you may lawfully receive that sum and the valuation of the things from him, and convert them in your places, in which it shall seem expedient, to useful purposes, and he who has made such satisfaction, shall remain absolved from the obligation of making satisfaction otherwise.
49 § 29. And to no religious or secular persons, of whatsoever status or condition they be, shall it be lawful to bury the bodies of the dead, unwilling on your part (which we forbid), wholly in your cemeteries, nor to celebrate solemn masses or offices for the dead in your monasteries, churches, priories and other places.
50 § 30. To none of your monks, brothers and lay brothers shall it be lawful to confess their sins to anyone, without the permission of their superiors, unless to the superiors themselves.
51 § 31. We grant also to you, that concerning those things which are bequeathed to you for ornaments, or pious uses, or books, building, lights, anniversaries, seventh, twentieth, thirtieth, or other things for perpetual divine worship, or for pittances or sustenance for your support, or for clothing and footwear for yourselves, as well as for redeeming annual rents, for the payment of which certain monasteries, churches, priories, members, and other places of your order might perhaps be seen to be obligated, or those things which are bequeathed to you for the repair of houses, lands, gardens, and other places; from oblations also and revenues, even those which on the occasion of funerals, and otherwise, which by right of institution or succession, or of legacy or bequest, or trust, come to you and your churches and places, from motives of piety, you are bound to render no justice or canonical portion to anyone: and we decree you to be in no way bound to this.
52 § 32. Moreover, since our predecessor of happy memory, Pope Innocent the Fourth, once saw fit to ordain, that the exempt, however great their liberty may be; nevertheless by reason of a delict or contract, or a matter concerning which action is brought against them, they may rightly be summoned before the ordinaries of places, and they may exercise their jurisdiction over them in this regard, as justice requires. We, lest by occasion of such constitution any prejudice be generated to the liberties and immunities or indulgences or privileges granted to you and your monasteries and places by us (as is aforesaid), do indulge you by authority of the present letters.
53 § 33. Therefore, in proposing the word of God to the people, and in giving to all the truly penitent and confessed who shall wish to attend such preaching, forty days' indulgence from the penances imposed upon them.
54 § 34. Also to hear confessions, and to impose penances, and to give the absolution due to the confessed; and also to confer ecclesiastical sacraments, both upon your men and vassals, and upon other Christian faithful.
55 § 35. Likewise to have and to ring the bells day and night at the canonical hours, and whenever it shall proceed from your will, without any objection of contradiction.
56 Dispensation
57 with those entering the order.
58 To receive oblations, even if they be goods
59 And to change the principal monastery at your pleasure.
60 Annulment of all things which shall have been attempted against the foregoing.
61 BONIFACE
62 § 36. We also grant dispensation to you with brothers or monks coming to your monasteries and places and dwelling therein, concerning any irregularities whatsoever, even if perchance they contracted them before entering the aforesaid places and monasteries, provided that such irregularities were in no wise contracted on account of homicide or mutilation. We also grant to you, son abbots, full and free power by apostolic authority to absolve the aforesaid brothers and monks from any excommunication whatsoever, even if its absolution be reserved to the Apostolic See alone.
63 § 37. We also indulge you, so that you may freely receive and lawfully retain feudal goods or any other goods offered to you, no constitution or custom to the contrary notwithstanding; or even if the diocesan of the place assert such goods to be obligated for tithes not paid, or other payments owed to him or to his Church.
64 § 38. And because the change of times perhaps might require a change of fact, it shall be lawful for you to ordain some one of your monasteries, present or future, as the head of your other monasteries and members (if it shall be expedient).
65 § 39. For we now decree null and void whatever has been attempted against the tenor of these concessions, constitutions, indulgences and prohibitions, and of all and each of the chapters which are expressed above, by whomsoever, or which may hereafter be attempted; and the sentences of interdict, suspension and excommunication, if any shall hereafter be promulgated against the foregoing, or any of the foregoing, against you or any of you, or against your places, or your benefactors or executors or heirs, by whosoever, of whatsoever preeminence, dignity, honor or status he may be, we will that by that very fact they shall in no wise hold.
66 § 40. In token truly of the liberty duly perceived and of subjection to the Roman Church alone by us granted to you, as is premitted above, you shall pay to us and to our successors the Roman Pontiffs one ounce of gold, to be paid each year on the feast of the Nativity of the Lord, both for the head and for the members of yours.
67 Let no man whatsoever, etc.
68 Given at Aquila on the 27th day before the Kalends of October, in the first year of our pontificate.
69 Given on 27 September 1294, in the first year of the pontificate.
70 BONIFACE VIII POPE CXCIII
71 In the year of the Lord 1294 D
Note
- Revoked by Council of Trent, final session, cap. 12.
- This was revoked by Council of Trent, session 25, cap. 12.
Traduzione automatica, non rivista. Fa fede il testo originale.