Job shews that the wicked often prosper in this world, even to the end of their life: but that their judgment is in another world.
Iob requiring his freindes to heare him, 7. discourseth of the cause, why some euil men prosper al this life.
1Then Job answered, and said:Rispose Giobbe, e disse:BVT Iob answering, sayd:Respondens autem Job, dixit: 2Hear, I beseech you, my words, and do penance.Ponete mente, vi prego, alle mie parole, e cangiate di opinione.Heare I besech you my wordes, and doe penance. Beare with me, that I also may speake,Audite, quæso, sermones meos, / et agite pœnitentiam. 3Suffer me, and I will speak, and after, if you please, laugh at my words.Soffrite che parli anch'io, e di poi burlatevi, se così vi parrà, delle mie parole.and after my wordes, if it shal seme good, laugh ye.Sustinete me, et ego loquar: / et post mea, si videbitur, verba, ridete. 4Is my debate against man, that I should not have just reason to be troubled?Forse io disputo con un uomo, onde io non abbia ragion di attristarmi?Is my disputation agaynst man, that I ought not worthely to be sorie?Numquid contra hominem disputatio mea est, / ut merito non debeam contristari ? 5Hearken to me and be astonished, and lay your finger on your mouth.Miratemi attentamente, e rimarrete stupefatti, e vi metterete il dita alla bocca:Harken to me, and be astonied, and put the finger vpon your mouth.Attendite me et obstupescite, / et superponite digitum ori vestro. 6As for me, when I remember, I am afraid, and trembling taketh hold on my flesh.Io stesso quando vi ripenso mi atterrisco, e la mia carne è scossa dal tremito.And I when I shal remember, am afrayd, and trembling shaketh my flesh.Et ego, quando recordatus fuero, pertimesco, / et concutit carnem meam tremor. 7Why then do the wicked live, are they advanced, and strengthened with riches?Perché adunque vivono gli empj, e sono innalzati, e son possenti per le loro ricchezze?Why then doe the impious liue, are they aduanced, and strengthened with riches?Quare ergo impii vivunt, / sublevati sunt, confortatique divitiis ? 8Their seed continueth before them, a multitude of kinsmen, and of children’s children in their sight.Veggonsi stare attorno la loro progenie, hanno dinanzi una turba di parenti, e di nipoti.Their seede contineweth before them, a multitude of kinsemen, and of nephewes in their sightSemen eorum permanet coram eis: / propinquorum turba et nepotum in conspectu eorum. 9Their houses are secure and peaceable, and the rod of God is not upon them.Le loro case sono tranquille, e in pace, e non si fa ad essi sentire la verga di Dio.Their houses be secure and peaceable, & the rod of God is not vpon them.Domus eorum securæ sunt et pacatæ, / et non est virga Dei super illos. 10Their cattle have conceived, and failed not: their cow has calved, and is not deprived of her fruit.Le loro vacche non sono sterili, e non abortiscono; concepiscono, e non disperdono i loro parti.Their bullock hath conceiued, and hath not made abortion: their cow hath calued, and is not depriued of her calfe.Bos eorum concepit, et non abortivit: / vacca peperit, et non est privata fœtu suo.
11Their little ones go out like a flock, and their children dance and play.Escon fuori in truppa come pecore i loro teneri figli, e saltano, e scherzano.Their litle ones goe forth as flockes, and their infantes reioyse with pastimes.Egrediuntur quasi greges parvuli eorum, / et infantes eorum exultant lusibus. 12They take the timbrel, and the harp, and rejoice at the sound of the organ.Portano timpani, e cetre, e danzano al suono degli strumenti.They hold the timbrel, & the harpe, & reioyse at the sound of the organe.Tenent tympanum et citharam, / et gaudent ad sonitum organi. 13They spend their days in wealth, and in a moment they go down to hell.Passano felici i loro giorni, e in un istante scendono nel sepolcro.They lead their daies in wealth, and in a moment they goe downe to hel.Ducunt in bonis dies suos, / et in puncto ad inferna descendunt. 14Who have said to God: Depart from us, we desire not the knowledge of thy ways.Eglino che dissero a Dio: Va lungi da noi, non vogliam saper nulla de' tuoi documenti.Who sayd to God: depart from vs, we wil not the knowlege of thy waies. Who is the Omnipotent,Qui dixerunt Deo: Recede a nobis, / et scientiam viarum tuarum nolumus. 15Who is the Almighty, that we should serve him? and what doth it profit us if we pray to him?Chi è quest'Onnipotente, che noi dobbiamo servirlo, e che gioverebbe a noi il pregarlo?that we should serue him? and what doth it profite vs if we shal pray him?Quis est Omnipotens, ut serviamus ei ? / et quid nobis prodest si oraverimus illum ? 16Yet because their good things are not in their hand, may the counsel of the wicked be far from me.Ma poiché in loro potestà non sono i beni loro, sia perciò lungi da me il sistema degli empj.But yet because their good things are not in their hand, be the counsel of the impious far from me.Verumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua, / consilium impiorum longe sit a me. 17How often shall the lamp of the wicked be put out, and a deluge come upon them, and he shall distribute the sorrows of his wrath?Quante volte poi si spegne la lucerna degli empj, e vien sopra di essi la piena, e (Dio) nell'ira sua da ad essi la loro porzione di dolori?How often shal the candel of the impious be extinguished, and inundation come vpon them, and shal he deuide the sorowes of his furie?Quoties lucerna impiorum extinguetur, / et superveniet eis inundatio, / et dolores dividet furoris sui ? 18They shall be as chaff before the face of the wind, and as ashes which the whirlwind scattereth.Saran come paglia al soffiar del vento, e come loppa dispersa da turbine.They shal be as chaffe before the face of the winde, and as ashes, which the whirlewinde scattereth.Erunt sicut paleæ ante faciem venti, / et sicut favilla quam turbo dispergit.
19God shall lay up the sorrow of the father for his children: and when he shall repay, then shall he know.Serberà Dio a' figliuoli la pena del padre: e quando Dio renderà mercede, allora quegli imparerà.God shal reserue the sorow of the father to his children: and when he shal haue rendred it, then shal he know.Deus servabit filiis illius dolorem patris, / et cum reddiderit, tunc sciet. 20His eyes shall see his own destruction, and he shall drink of the wrath of the Almighty.Vedrà egli co' proprj occhi il suo sterminio, e berà il furore dell'Onnipotente.His eies shal see his owne slaughter, and he shal drincke the surie of the Omnipotent.Videbunt oculi ejus interfectionem suam, / et de furore Omnipotentis bibet. 21For what is it to him what befalleth his house after him: and if the number of his months be diminished by one half?Perocché che importa a lui quel che sarà della sua casa, quando il numero de' suoi mesi sia troncato nel mezzo?For what doeth it pertayne to him concerning his house after him: although the number of his monethes be diminished the halfe?Quid enim ad eum pertinet de domo sua post se, / et si numerus mensium ejus dimidietur ? 22Shall any one teach God knowledge, who judgeth those that are high?Vi sarà forse chi insegni a Dio, a lui che giudica i grandi?Shal anie man teach God knowledge, who iudgeth the high ones.Numquid Deus docebit quispiam scientiam, / qui excelsos judicat ? 23One man dieth strong, and hale, rich and happy.Quegli muore robusto, e sano, e ricco, e felice;This man dieth strong and in health, rich and happie.Iste moritur robustus et sanus, / dives et felix: 24His bowels are full of fat, and his bones are moistened with marrow.Le sue viscere sono coperte di grasso, e le sue ossa di midollo:His vowels be ful of fatte, and his bones be embrewed with marrow.viscera ejus plena sunt adipe, / et medullis ossa illius irrigantur: 25But another dieth in bitterness of soul without any riches:Un altro poi muore tralle afflizioni di spirito, e privo di ogni bene.But an other dieth in bitternesse of soule without anie riches:alius vero moritur in amaritudine animæ / absque ullis opibus: 26And yet they shall sleep together in the dust, and worms shall cover them.E con tutto ciò si giaceranno insieme nella polvere, e saran ricoperti dai vermi.And yet they shal sleepe together in the dust, and wormes shal couer them.et tamen simul in pulvere dormient, / et vermes operient eos. 27Surely I know your thoughts, and your unjust judgments against me.Certo io comprendo i vostri pensieri, e gli ingiusti giudizj vostri contro di me.Surely I know your cogitations, and vniust sentences agaynst me.Certe novi cogitationes vestras, / et sententias contra me iniquas.
28For you say: Where is the house of the prince? and where are the dwelling places of the wicked?Perocché voi dite: La casa di quel principe dov'è? E dove sono i padiglioni degli empj?For you say: Where is the house of the prince? and where are the tabernacles of the impious?Dicitis enim: Ubi est domus principis ? / et ubi tabernacula impiorum ? 29Ask any one of them that go by the way, and you shall perceive that he knoweth these same things.Interrogate chicchessia de' viaggiatori, e sentirete, che in questa guisa egli pensa.Aske anie of the wayfaring men, and you shal vnderstand that he knoweth these self same thinges.Interrogate quemlibet de viatoribus, / et hæc eadem illum intelligere cognoscetis: 30Because the wicked man is reserved to the day of destruction, and he shall be brought to the day of wrath.Perocché pel giorno della vendetta è riserbato l'iniquo, e sarà condotto al dì del furore.Because the euil man is kept vnto the day of perdition, and he shal be led to the day of furie.quia in diem perditionis servatur malus, / et ad diem furoris ducetur. 31Who shall reprove his way to his face? and who shall repay him what he hath done?Chi biasimerà in faccia a lui i suoi andamenti? E chi a lui renderà quel ch'egli ha fatto?Who shal reproue his way before him? and who shal repay him the thinges that he hath done?Quis arguet coram eo viam ejus ? / et quæ fecit, quis reddet illi ? 32He shall be brought to the graves, and shall watch in the heap of the dead.Egli sarà condotto al sepolcro, e starà immobile tralla turba de' morti.He shal be brought to the graues, and shal watch in the heade of the dead.Ipse ad sepulchra ducetur, / et in congerie mortuorum vigilabit. 33He hath been acceptable to the gravel of Cocytus, and he shall draw every man after him, and there are innumerable before him.La ghiaia del Cocito godé di averlo, ed ei tirerà dietro a se tutta la gente, e innanzi a se avrà una turba infinita.He hath beene sweete to the grauel of Cocytus, & after him he shal drawe euerie man, and before him innumerable.Dulcis fuit glareis Cocyti, / et post se omnem hominem trahet, / et ante se innumerabiles. 34How then do ye comfort me in vain, whereas your answer is shewn to be repugnant to truth?Quanto vana è adunque la consolazione che voi mi recate, mentre è dimostrato, che quel che voi dite repugna al vero?How therfore doe ye comforth me in vayne, whereas your answer is shewed to be repugnant to the truth?Quomodo igitur consolamini me frustra, / cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati ?
21:2
Menochius
Do. "Alter your opinion." (Menochius)
Haydock
Symmachus, "hear." Septuagint, "may this be for your consolation," (Hebrew) which I shall receive from you, or which you may make use of, if you should be afflicted (Calmet) as I am. (Haydock)
Job undertakes to show that the wicked are sometimes suffered to enjoy a long prosperity.
21:4
Calmet
Troubled. Hebrew, "Why is not my spirit shortened" by death, if your assertion be true? (Haydock) or why may I not be "troubled," since I have to deal, not with an enlightened judge, but with men who are under the greatest prejudices? (Calmet)
Haydock
I seem to you to dispute against God. Have I not then reason to tremble? ver. 6. (Haydock)
Worthington
Though he disputed with men, it was concerning Providence and eternal things. (Worthington)
21:5
Haydock
Hearken to. Literally, "look steadfastly on me." (Haydock)
Compare my present with my former condition, and do not pretend to fathom God's judgments; which fill me also with astonishment, when I consider why the virtuous are distressed, and the wicked prosper, ver. 7.
Aeneid ii
Mouth be silent. Harpocrates, the god of silence, was represented in this posture; and Virgil says, Intentique ora tenebant. (Aeneid ii.)
Calmet
Septuagint, "upon the cheek," like men in deep consideration. (Calmet)
21:7
Calmet
Riches. This is what fills me with great anxiety. Yet it quite destroys the force of your argument, (Calmet) since you pretend that the prosperity of the wicked is never of long duration. We see them, however, live to an advanced old age, (Haydock) continually offending God, and annoying their neighbours. (Calmet)
Septuagint, "yea, they grow old in riches."
21:8
Calmet
Sight. The Jews esteemed this as the greatest blessing and mark of God's favour. Yet it was also equivocal, as it was often possessed by the wicked. (Calmet)
21:9
Rod. Divine judgments. (Menochius) (Psalm 72:5.)
21:10
Haydock
Cattle. Literally, "ox," bos. Protestants, "their bull gendereth, and faileth not." (Haydock)
Calmet
But Bochart explains it of the cows' bringing forth every year. (Calmet)
Haydock
Ox is used in the same sense, both by sacred and profane authors. (Haydock)
A great part of the riches of these nations consisted in cattle, Psalm 144:14., and Zacharias 8:5.
21:11
Calmet
Their. Septuagint, "They continue like eternal sheep, as if they and their flocks would never die. (Calmet)
Haydock
And play, is to shew the nature of the dance. It is not in Hebrew. (Haydock)
Menochius
The children are healthy and sportive. (Menochius)
Haydock
Septuagint, "they play before them." (Haydock)
21:13
Menochius
Moment. Septuagint, "in the rest of the lower region, adou, they shall be laid," (Haydock) in the grave. (Menochius)
Suetonius
A sudden death, without agony or sickness, (Haydock) was the choice of Julius Caesar, the night before he was slain. Repentinum inopinatumque praetulerat. (Suetonius)
Calmet
But the enlightened servant of God would rather desire time to do penance, and to prepare for death. For who shall presume that he has that charity which banisheth fear? (Calmet)
Haydock
Hell. The same term is used for the place where the damned are tormented, as for that where the souls of the just waited (chap. 7.; Job 17.) for their Redeemer's coming. But here Job is speaking of the apparent happiness of the wicked; (Haycock) and only alludes to the grave, (Calmet; Menochius) or comfortable death and burial of the reprobate: though, at the same time, he may declare that their souls are buried in hell. (Haydock)
21:14
Ways. The too common effect of riches, Proverbs 30:8., and Ecclesiasticus 5:2.
21:16
Haydock
Because, is not in Hebrew. "Lo, their good is not." They are not possessed of true riches, or of good sense. Alexandrian Septuagint, "For good things were in their hands: but the works of the impious are not pure." No: the more they possess, the greater is their perversity. Grabe substitutes oukathora, for kathara; God "does not behold" the works, etc., which is more conformable to the other editions; and thus the blasphemies of the impious are continued. (Haydock)
Calmet
When we are not sensible of our wants and dependance, we think less on God. (Calmet)
Calmet
Hand, or power, they are only the gifts of God; far be then such sentiments from me. (Calmet)
21:17
Mercer
How often. When do we witness the downfall of the wicked? (Mercer.)
Calmet
Or, in a contrary sense, how often are they miserable as well as the just? Such things are, therefore, a very equivocal argument, to prove either side of the question. Those who are afflicted, and cling closer to God, must be accounted virtuous and happy; while that prosperity is fatal which is an occasion of our neglecting his service. (Calmet)
Menochius
Job answers his own questions, ver. 7. If the wicked be happy for a time, their future state is deplorable, and often they forfeit even their temporal advantages. (Menochius)
21:19
Haydock
The sorrow. Protestants, "his iniquity." Marginal note, "that is the punishment." (Haydock)
Haydock
The children shall share in his punishment, (Calmet) when they have been partakers, or imitators of his injustice. (Haydock)
Menochius
Know his offence, and whether there be a God (Calmet) and Providence. (Menochius)
21:21
Haydock
And if. Hebrew, "when" he is cut off in the midst of his days: he does not regard the happiness or misery of those whom he leaves behind. (Haydock)
Menochius
The children are rather taken away for his punishment, while he is living, as their misery would not touch him in the grave. (Menochius)
21:23
Haydock
Hale, or healthy. Hebrew, "in perfect strength." (Haydock)
Haydock
Septuagint, "simplicity, or folly." St. Augustine reads with the old Vulgate, "in the strength of his simplicity, (Calmet) or innocence. (Haydock)
Calmet
These outward appearances prove nothing for interior piety or wickedness. (Calmet)
21:24
Haydock
Bowels. Protestants, "breasts" (Marginal note, "milk-pails") are full of milk. But the Septuagint, Bochart, etc., agree with the Vulgate. Job describes a corpulent man (Calmet) living in luxury, like the glutton. (Haydock)
21:25
Haydock
Any. Hebrew, "ever having eaten with pleasure." (Haydock)
21:27
Menochius
Me. I perceive you are not convinced; and what you say respecting the wicked, is pointed at me. (Menochius)
21:28
Prince. Job, (Menochius) or rather the tyrant, whose lot we know is miserable, as he falls a victim of God's justice, Job 20:7.
21:29
Menochius
Way. Travellers, who have seen foreign countries, (Vatable) or any one that may be passing, (Sanchez) will answer this objection (Haydock) in my favour. (Menochius)
Calmet
They will all agree in testifying that the wicked prosper, even for a long time. (Calmet)
21:30
Haydock
To the. He will be requited indeed, at last; or rather, when others are in the utmost danger, he will be protected as it were by God. Septuagint, (Calmet) or Theodotion, "the wicked is kept on high," chouthizetai. All from ver. 28 to 33 inclusively, is marked as an addition to the Septuagint by Grabe, who has supplied many similar omissions, of which Origen and St. Jerome complained. (Haydock)
21:31
Calmet
Done. Man is afraid, and God defers to take cognizance. (Calmet)
21:32
Calmet
Dead. Hebrew, "the sheaves," being quite ripe for harvest, and even in the tomb, the tyrant retains some sore of pre-eminence, as he is buried with honour, an set like a more elevated sheaf, to inspect the rest. (Calmet)
Haydock
Godiss, is rendered by Protestants, "tomb," (margin) "heap." But (chap. 5:26.) where only the word occurs again, we find "a shock of corn," and this comparison seems very suitable here. The damned shall watch, alas, when it will be to no purpose, among the heap of fellow-sufferers, who would not think while they had time to repent. After millions of night spent thus without sleep or ease, we may imagine we hear their mournful lamentations from the depth of the abyss. Always misery! and never any hope of ease! (Haydock)
Pineda
"Eternity," says Bridayne, (ser. in Maury's Eloq.) "is a pendulum, the vibration of which sounds continually, Always! Never! In the mean while, a reprobate cries out: What o'clock is it? And the same voice answers, Eternity!" Thus at last the wicked shal awake from the sleep in which they have spent their days; (Haydock) and their watching, restless, and immortal souls (St. Thomas Aquinas) will bitterly lament their past folly. What profit will they derive from the honours paid to their corpse by surviving friends, (Haydock) even though they be embalmed, and seem to live in marble statues? (Pineda)
21:33
Challoner
Acceptable to the gravel of Cocytus. The Hebrew word, which St. Jerome has here rendered by the name Cocytus, (which the poets represent as a river in hell) signifies a valley or a torrent: and in this place, is taken for the low region of death, and hell: which willingly, as it were, receives the wicked at their death: who are ushered in by innumerable others that have gone before them; and are followed by multitudes above number. (Challoner)
Calmet
Isaias (xiv. 9.) and Ezechiel (xxxii. 21.) describe the splendid reception in hell of the kings of Babylon and of Egypt, nearly in the same manner as Job does that of any sinner who has lived in prosperity, Job 38:17. He gives life to the whole creation, in the true spirit of poetry. (Calmet)
Haydock
The rich man is represented as tenderly embraced by his mother earth; (chap. 1:21.; Haydock) the very stones and turf press lightly upon him; as the ancients prayed, Sit tibi terra levis. Hebrew, "the stones or clods of the torrent (Calmet) shall be sweet to him, and he," etc. (Haydock)
St. Jerome has chosen to mention a particular river, instead of the general term nel, "a torrent or vale," to intimate that Job is speaking of the state after death.
Pineda
Cocytus is a branch of the Styx, a river of Arcadia, of a noxious quality, which the poets have place in hell. (Pineda)
Haydock
Septuagint, "The pebbles of the torrent became sweet to him, and in his train every man shall come, and unnumbered men before him." Alexandrian manuscript has "men of number;" the two first letters of anarithmetoi being omitted. (Haydock)
Calmet
The Church reads in her office for St. Stephen, Lapides torrentis illi dulces fuerunt: ipsum sequuntur omnes animae justae. Many explain this passage of Job as a menace. The wicked have carried their insolence so far as to (Calmet) give orders to (Haydock) be buried with the utmost pomp: but in the other world, they shall be thrown ignominiously among the other dead. (St. Gregory, etc.) (Calmet)
Haydock
They were little moved with the thought of death, as it was common to all. But what will they think of eternal misery? (Haydock)
21:34
Calmet
Vain. These arguments shew that your assertions are destitute of proof, and afford me no comfort. (Calmet)
21:33
Acceptable to the gravel of Cocytus.... The Hebrew word, which St. Jerome has here rendered by the name Cocytus, (which the poets represent as a river in hell,) signifies a valley or a torrent: and in this place, is taken for the low region of death and hell: which willingly, as it were, receives the wicked at their death: who are ushered in by innumerable others that have gone before them; and are followed by multitudes above number.
21:4
Though he disputed with three men, yet it was concerning diuine thinges not humaine but of Gods prouidence, and iustice, of the resurrection of eternal life and punishment.
21:13
See ch. 20. v 5.
The same word is in Hebrew Greke and Latin for hel as in the 7 and 17. chap. & other places, which sheweth that besides hel of the dāned the resting place also of holie fathers in the old Testament was called by the general name of hel.
21:33
a riuer of hel.
21:2
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.12
42. A faint-hearted man, seeing this, is disturbed in mind, and turns his attention away from it. Holy Job, when about to speak in the words of such a one, began thus, saying: “Bear with me, I also will speak; then laugh at me. For if I am found fault with, I am found fault with as a man. Bear, therefore, the burden of my words.”
21:7
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.12
… But holy Job made this declaration to them: “If I suffer thus because of my sins, why do the wicked live? They grow old also in riches, their seed is according to their pleasure, their children are before their eyes, their houses are prosperous; but they have no fear; there is no scourge from the Lord on them.”
21:13
St Cyril of Jerusalem † AD 386 The Catechetical Lectures of S. Cyril 14
… command, therefore, that the sepulchre be made sure; and further on, So they went, and made the sepulchre sure, sealing the stone with the guard . And aiming well at these, one saith, and in rest Thou shalt judge them
21:14
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.12
… for ye do not find fault with me on the ground of an open sin, but estimate what I deserve for my offences by the extent of my misfortunes. Thus the faint-hearted man, seeing that the wicked succeed and prosper, whilst he himself is crushed by misfortune, says to the Lord: “Depart from me, I desire not the knowledge of Thy ways.
21:17
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.12
44. How many years before these did Job live! He was the first to discover this, and to consider what excuses had to be made for this, not for the sake of decking out his eloquence, but for the sake of finding out the truth. At once he made the matter plain, stating that the lamp of the wicked is put out, that their destruction will come;
21:18
St Gregory of Nazianzus † AD 389 Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 2.12
12. What does he mean by this? As I take it, that goodness can with difficulty gain a hold upon human nature, like fire upon green wood; while most men are ready and disposed to join in evil, like stubble,
21:22
St Methodius † AD 311 Some Other Fragments of the Same Methodius 1
… if we have been made rational creatures, we have received this. Wherefore, also, in a former place it was said, as of a thing that is of God bestowed, “Is it not the Lord who teacheth understanding and knowledge?”
21:24
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.12
… For this, as a true and uncorrupted judge of punishments and rewards, decides between the deserts of the innocent and the guilty. The innocent man dies in the strength of his own simplicity, in the full possession of his own will; having a soul filled as it were with marrow.
21:28
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.12
… that man on his own verdict is guiltless, this one a criminal; that man again is happy in leaving the world, this man grieves over it. Who can be pronounced guiltless that is not innocent in the sight of his own conscience? “Tell me,” he says, “where is the covering of his tabernacle; his token will not be found.”
21:32
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.16
… They have the profit of labour, but not the fruits of virtue. They love their ease; by cunning and wickedness they heap up riches; but they will pay the penalty of their iniquity, though it be late. Their rest will be in hell, thine in heaven; their home in the grave, thine in paradise. Whence Job said beautifully that they watch in the tomb,
21:2
Quia Sophar in praemissis verbis quantum ad aliquid jam sententiae Job consenserat, ut poneret peccata puniri post mortem, quamvis adhuc in hoc suam sententiam retineret, quod etiam in vita ista peccata temporaliter puniuntur, erectus fuit Job in spem convertendi eos totaliter ad veram sententiam; et ideo primo humiliter inducit cos ad attentionem, cum dicit: Audite, quaeso, sermones meos. Et quia hactenus cum quadam irrisione ejus verba audierint, subdit, Et agite poenitentiam, scilicet de hoc, quod verba mea irrissitis, vel quia veritati condixistis. Et quia omnes bis locuti estis: Sustinet me, ut et ego loquar: respondebo scilicet ad ea quae ultimo proposita sunt.
21:3
Et ne antequam audirent, judicium condemnationis proferant, subdit, Et post mea, si videbitur, verba ridete; quasi dicit: Si judicatis meam hane sententiam derisibilem esse, prius tamen meam responsionem audiat is; quae si vobis non satisfaciat, postea poteritis justius ridere.
21:4
Et ne videantur ejus verba despicienda fore, ostendit, quod de magnis locuturus est, scilicet de divinis judiciis, non de humanis; unde subdit: Numquid contra hominem disputatio mea est, ut merito non debeam contristari; quasi dicit: Si ad hoc tenderet meae disputationis intentio, ut inquirerem an aliquis homo juste vel injuste me afflixerit, qualitercumque accidisset, merito tristitia carem: sed disputatio mea tendit ad inquirendum quomodo hoc justo Dei judicio acciderit. Et quia de magna re est ista disputatio, ideo audienda est attente; unde dicit, Attendite me. Est autem audienda non leviter et cum irrisione, sed magis graviter et cum stupore; unde subdit, Et obstupescite. Est autem audienda silenter et sine mussionatione; unde
21:5
subdit: Et superponite digitum ori vestro.
21:6
Et ne videatur hoc jactanter dicere, quasi ad deferendum honorem suae auctoritati, ostendit se etiam in altitudine hujus quaestionis stupere; unde subdit: Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, ne scilicet in tanta quaestione in aliquo a veritate deficiam, aut irreverenter de divinis judiciis loquar. Timor autem iste non sistit in mente, sed pervenit usque ad carnem: unde subdit, Et concutit carnem meam tremor: ex vehementi enim passione etiam caro immutatur. Quibus praemissis sufficientibus ad attentionem excitandam, procedit ad quaestionem.
21:7
Et quia Sophar dixerat, quod prosperitates malorum, si quae sint, brevi tempore finiuntur, et bona in malum ejus vertuntur; ideo improbat, dicens: Quare ergo impii vivunt, scilicet diu; quasi dicit: Si impius velut avis volans, et velut visio nocturna cito transit; unde est, quod multi impii habent vitae diuturnitatem? Item, si hypocrise gaudium est ad instar puncti, et ejus ascensus cito dejicietur: Quare sublevati sunt, idest in honoribus promoti. Item si divitias quas devoravit, evomit: Quare sublevati sunt confortatique divitiis, idest quare eorum divitiae sunt eis confirmatae?
21:8
Contra hoc etiam quod dixerat, Filii ejus atterentur egestate, dicit: Semen eorum permanet coram eis, idest filii, eis videntibus, perseverant: et idem subjungit de aliis personis conjunctis, dicens: Propinquorum turba et nepotum in conspectu eorum; per quod duplicem prosperitatem designat, quia nec eorum propinqui subtrahuntur per mortem; quod significat in hoc quod dicit: Coram eis, et in conspectu eorum.
21:9
Deinde prosequitur per partes praemissam prosperitatem impiorum: primo quidem quantum ad ipsos, praemittens immunitatem a malo, cum dicit: Domus eorum, idest familiae eorum cum necessariis rebus: Secure sunt, scilicet ab insultu hostium: Et pacatae, idest carentes interna dissensione, et etiam immunes sunt a divino flagello: et quantum ad hoc subdit, Et non est virga Dei super illos; quia scilicet pro peccatis suis non corrigitur in hac vita. Et subjungit de multiplicatione bonorum: quia scilicet bona eorum non sunt sterilia, nec fructu suo privantur: et hoc manifestat in specie bovum, qui apud antiquos acceptissimi erant, propter agricul turam; unde dicit, Bos eorum et vacca concipit, secundum quod tollitur sterilitas. Est autem conceptio primum in fructificatione animalium. Secundum est formatio foetus concepti in ventre, et productio ad perfectum, quod impeditur per abortum; et quantum ad hoc dicit, Et non abortivit.
21:10
Tertium autem est partus; et quantum ad hoc dicit, Vacca peperit, idem significans nomine bovis et vaccae: et utitur utroque, vel propter ornatum sermonis, vel necessitatem metri. Quartum autem est educatio prolis: et quantum ad hoc subdit, Et non est privata foctu suo, morte scilicet praeoccupante.
Consequenter autem subdit de prosperitate, quantum ad filios; circa quod primo ponit prolis multitudinem, cum dicit, Egredimur, scilicet in plateis ambulantes, non praeventi morte, Quasi greges parvuli eorum, scilicet in multitudine et mutua concordia.
21:11
Secundo ponit eorum incolumitatem, cum subdit, Et infantes eorum exultant lusibus; quasi dicat, non gemunt infirmitatibus.
21:12
Tertio ponit eorum disciplinam qua apud antiquos liberi instruebantur in musicis; unde dicit: Tenent tympanum et citharam, et gaudent ad sonitum organi, quasi instructi: ad quod ipsi convenienter musica utantur, et alios audiendo prudenter judicent.
21:13
Sed ne aliquis dicat, quod haec eorum prosperitas modicum durat ad instar puncti, contra hoc subdit: Ducunt in bonis dies suos; quasi dicat, Omnes dies vitae suae in prosperitate peragent. Necesse est autem ex communi conditione quod finaliter sentiant mortem, sed tamen hanc patientur absque praecedenti angustia; unde subdit: Et in puncto ad inferna descendent, idest in mortem: omnes enim antiqui ante Redemptoris adventum, de quo supra locutus fuerat, ad inferna descendebant; sed quidam adversitatibus pressi in via, non subito, sed per multas amaritudines ad inferna descendebant, sicut Jacob dixit Genes. 57: « Descendam ad filium meum, lugens in infernum. » Sed illi qui prosperitate vigent usque ad mortem, quasi in puncto usque ad inferna descendent.
21:14
Posset autem responderi, quod impii inter multa mala quae faciunt; meruerunt a Deo prosperitatem terrenam cum amando vel cognoscendo, vel ei quibuscumque operibus serviendo, vel saltem bona temporalia ab ipso petendo; sed hoc excludit subdens: Qui dixerunt Deo, scilicet ex corde proposito quasi ex certa malitia peccante: Recede a nobis: quod pertinet ad defectum amoris: Scientiam viarum tuarum nolumus: quod pertinet ad defectum cognitionis per ignorantiam affectatam. Viae autem Domini dicuntur praecepta et judicia ejus, quibus ab ipso disponimur: Quis est omnipotens, ut serviamus ei? quod pertinet ad defectum honorum operum provenientem ex Dei contemptu.
21:15
Et quid nobis prodest si adoraverimus eum? quod pertinet ad contemptum petitionis propter defectum spei. Sic ergo evidentissime confutavit eorum sententiam, ostendens quod prosperitas temporalis non semper est praemium virtutis: nec adversitas temporalis est poena peccati: quia impii frequenter prosperantur in hac vita, nihil boni merentes a Deo. Et cum hic nullas graves adversitates patiuntur, posset aliquis objicere: si malis prospera eveniunt, et adversitatibus carent; ergo nulla est ratio a malitia declinandi; unde Eccl. 9, dicit: « Eadem cunctis » eveniunt: « unde et corda filiorum hominum
implentur malitia.
21:16
Sed huic objectioni respondet dicens: Verumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua, consilium impiorum longe sit a me. Circa quod sciendum est, quod in manu hominis, idest in potestate ipsius, sunt quaedam bona, scilicet voluntaria virtutum opera, quorum est dominus per liberum arbitrium, gratia Dei juyante: et ideo hujusmodi bona semper possunt retinere virtuosi quamdiu volunt: propter hoc consilium sectandi hujusmodi bona est acceptandum. Sed bona temporalia prosperitatis non sunt in potestate habentium, ut possint ea acquirere vel retinere cum velint. Et ideo abjiciendum est eorum consilium, quo Deum et justitiam contemnunt, ut prosperare vivant: quia per hoc non possunt assequi quod intendunt, sed quandoque adversitatibus premuntur.
21:17
Et autem considerandum ulterius, quod adversitas impii gravior est quam justi: qui si adversitatem patitur temporalem, remanet ei fulcimentum virtutis, et consolatio in Deo; unde non totaliter dissipantur: sed malis, amissis temporalibus bonis, quae sola sibi quaesierunt, nullum remanet fulcimentum: unde subdit: Quoties lucerna, idest prosperitas, impiorum extinguetur, idest finitur: Et superveniet eis, divino judicio, inundatio, idest gravis tempestas adversitatis: Et quoties Deus dividit, idest sub certa mensura distribuit Dolores, idest afflictiones alias Furoris sui, idest ex ejus furore provenientes: Erunt, impii, sicut paleae ante faciem venti, quae scilicet propter levitatem resistere non possunt vento: Et sicut favilla, quae scilicet remanet ligno combusto: Quam turbo dispersit, quia scilicet non habet humorem ut simul se teneat. Etiam impii, adveniente adversitate resistere non possunt, quia carent fulcimento divinae spei, et per diversas cogitationes disperguntur carentes humore virtutis.
21:21
Et post hoc subdit de adversitate quantum ad filios, cum dicit: Deus servabit filiis illius dolorem patris, quia peccata patris pertingunt usque ad filios imitatores paternae malitiae: nec differret hoc usque post mortem patris, sed vivente et cognoscente patre hoc erit; unde subdit, Et eum rediderit, scilicet Deus poenam filiis: Tunc sciet, scilicet pater; unde subdit, Videbunt oculi ejus intersectionem suam, idest filiorum suorum, vel quamcumque adversitatem: et in hoc ipso De furore omnipotentis bibet, quia hoc ipsum pertinet ad poenam patris, quod filii eo vivente puniuntur, non autem si punirentur post ejus mortem; unde subdit: Quid enim ad eum pertinet de domo sua post se? idest non affligetur a futuris infortuniis posterorum, et maxime cum peccator post mortem hoc ignoret, sicut supra 14, dictum est, Sive nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelliget. Aut quid pertinet ad eum. Si numerus mensium ejus dividitur, non potest de hoc dolere in vita, quia haec ignorabat futura.
21:22
Quia supra Job proposuerat, quod impiis in hac vita, quandoque prospera, quandoque adversa adveniunt, quod facit homines dubitare; ideo ad hujusmodi dubitationis solutionem accedens praemittit, quod hoc non provenit ex defectu divinae scientiae, quasi cum lateat malitia eorum, quibus prospere succedit; ideo dicit: Numquid Deum docebit quispiam scientiam? quasi dicat, Nihil indiget ut ab aliquo instruatur de meritis hominum, ut sciat quibus prospere, et quibus adversa reddat. Quod autem subdit, Qui excelsos judica, potest dupliciter intelligi: uno modo, ut sit sensus, quod Deus non indiget instructione alicujus ad hoc quod possit excelsos judicare, idest eos qui prosperantur in hoc mundo, sicut in rebus humanis indigent judices instrui per testes de meritis judicandorum. Alio modo potest intelligi, ut inducatur quasi probatio praecedentis; quod enim Deus omnia sciat, et quod ob hoc ab aliis instrui non indiget, patet per hoc quod ipse habet judicium super quemcumque excelsum. Nullus autem judicat quae ignora; unde non potest esse quod alicujus quantumcumque excelsi scientia lateat ipsum. Praemissa igitur sufficientia divinae scientiae, subdit dubitationis materiam, quae potest accidere super diversa humanarum rerum dispositione: in qua quidam prosperantur usque ad mortem, quidam vero in miseria moriuntur.
21:23
Consistit autem temporalis prosperitas, primo quidem in potestate; et quantum ad hoc subdit, Iste moritur robustus. Secundo in corporis sanitate; et quantum ad hoc subdit: Et sanus. Tertio in exteriorum rerum opulentia; et quantum ad hoc subdit: Dives. Quarto in consiliorum et operum prospero successu; et quantum ad hoc subdit. Felix: dicitur enim felix apud quosdam, cui omnia succedunt ad votum.
21:24
Ut autem non solum divitias sufficientes, sed etiam superbundantes significet, subdit, Viscera ejus plena sunt adipe: adeps enim propter superbundantiam nutrientii generatur. Et ut rursus ostendat ejus potentiam multiplicibus auxiliis suffultam, subdit: Et medullis ossa illius irrigantur: per ossa enim fortitudo designatur, quorum robur nutrimento medullarum sustentatur.
21:25
Subjungit autem de aliorum adversitate dicens: Alius vero moritur in amaritudine animae suae, quod scilicet pertinet ad interiores dolores, quos homines concipiunt vel de corporalibus nocementis, vel etiam ex infortunatis eventibus. Addit autem, Absque ullis opibus, ad designandum exteriorum rerum defectum.
21:26
Sed tamen, cum sic diversificentur in vita cum aequalitate meritorum, non potest dici quod saltem in iis quae sunt post mortem diversa, ad corpus pertinentia, corum sors commutetur: aequaliter enim corum corpora disponuntur post mortem; unde subdit: Et tamen simul in pulvere dormiunt, idest aequaliter in terra sepeliuntur: Et vermes operient eos, idest aequaliter corum corpora putrescent. Unde patet, quod non potest assignari ratio differentiae quae est inter homines secundum prosperitatem et adversitatem in iis quae sunt aequalis meriti vel demeriti, ex diversa corporum dispositione post mortem.
21:28
Erat autem opinio amicorum Job, quod ratio praedictae diversitatis esset ex diversitate meritorum: quod est contra id quod experimento apparet de hoc quod impiorum quidam prosperantur, quidam adversa patiuntur: unde quasi jam improbatam corum opinionem vituperando commemorat, cum subdit, Certe novi cogitationes vestras, quibus scilicet Job temerarie condemnabant Et sententias, scilicet exterioribus verbis prolatae Contra me iniquas, quia scilicet iniquae impietatis me arguitis ex adversis quae patior; unde subdit: Dicitis enim, ubi est domus principis, et ubi sunt tabernacula impiorum? quasi dicat: Tu simul cum familia tua ex altitudine tanti principalis cecidisti, sicut solent deficere tabernacula impiorum.
21:29
Sic igitur per ea quae supra dixerat ostensa iniquitate sui, et ipsorum, accedit ad determinandum veritatem: et praemittit, hoc quod dicturus est, non esse novum, sed apud multos divulgatum: subdit enim, Interrogate quemlibet de viatoribus; quasi dicit: Non oportet me cum magno studio testimonium quaerere, quia haberi poterit a quibuscunque transeuntibus per viam.
21:30
Vel viatores dicit eos qui hae vita utuntur, non ut termino, sed ut via: Et haec eadem illum intelligere cognoscetis, quae scilicet dicturus sum vobis: unde inexcusabiles estis, quia a veritate receditis quam omnes communiter tenent: quam quidem veritatem exponit subdens: Quia in diem perditionis servatur malus; quasi dicit: Quod in hac vita non puniatur malus, sed prosperatur, hoc ideo est, quia reservatur ejus punitio in aliud tempus, quando gravius punietur; unde subdit: Ad diem furoris ducitur: quia enim furor est ira accensa, nomine furoris acrior vindicta significatur. Quare autem ad diem perditionis furoris servetur ostendit subdens: Quis arguet coram eo viam ejus, et quae fecit, quis reddet illi?
21:31
Ubi duas rationes assignare videtur: quarum prima est, quia in tantum est sapientiae imperceptibilis, ut nec per poenas eruditur ut suam cognosceret culpam, sed inter flagella murmuraret, quasi punitus injuste: et hoc est quod dicit, Quis arguet coram eo, idest ut ipse recognoscat: Viam ejus? scilicet iniquam.
21:32
Alia ratio est, quia poenae hujus vitae non sunt sufficientes ad tantarum culparum punitionem: quia si acerbæ sunt, cito inter imminent: et hoc est quod dicit, Et quae fecit, quis reddet illi? scilicet in hac vita: et ideo quasi concludit, quod dies perditionis et furoris non est in hac vita, sed post mortem: subdit enim ipse: Ad sepulcrum dejicietur, idest mortuus secundum animam vivam: et hoc est quod subdit: Et in congerie mortuorum vigilabit. bit: quia scilicet licet videatur dormire per corporis mortem, vigilabit tamen per animae vitam. Et ne videatur post mortem transire ad gaudium, subdit: Dulcis fuit glares Cocytı: quia enim testimonium viatorum invocavit, veritatem de poenis malorum post mortem proponit sub fabula quae vulgariter ferebatur, quia scilicet in inferno inter alios esset quidam fluvius nomine Cocytus, qui interpretatur luctus, quo animae malorum perducuntur: et sicut alii fluvii trahunt glareas, ita ille fluvius quodammodo involvbat animas impiorum. Dicitur ergo impius dulcis fuisse glares Cocytı: quia ejus conversatio acceptabilis fuit malis: et ideo inter malos qui sunt in luctu locum habebit.
21:33
Effectum autem hujus fluvii quantum ad homines subdit: Et post se omnem hominem trahit, quasi scilicet omnes homines cum quodam luctu moriuntur: quod enim est post mortem, est quasi postremum hujus fluvii, cujus anterius est quod in hac vita agitur; et ideo subdit, Et ante se innumerabiles: quia scilicet etiam plurimos in hac vita praecupat luctus.
21:34
Sic igitur Job per ordinem suam sententiam explicavit: primo quidem supra, 19, ostendens sem justorum tendere in remunerationem futurae vitae; hic autem exprimit, poenam reservari malis post mortem; et ideo ex utraque parte confutata adversariorum sententia, subdit: Quomodo ergo consolamini me frustra? scilicet promittendo temporalem prosperitatem: Cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati, in hoc quod dicitis, hominibus deputari praemium et poenas in hac vita, quod supra multipliciter est improbatum.
21:1
Cum eadem amicorum accusatio redierit, lobus iam alia ratione suam propugnat innocentiam, probans scil. illorum doctrinam de retributione terrena esse falsam, experienliae contrariam. Disputationis scopum ipse v. 34 aperit. Praefationis loco rogat, ut ei aures praebeant attentas, ut rem quam dicturus sit expendant serio; deinde spernant, dummodo possint! Non dura inerepatione, uti fere hucusque, sed animo sedato et tranquillo orditur, in qua animi pace spes illa 19, 25 concepta relucet;
21:2
v. 2 « Audite quaeso sermones meos et agile poenitentiam »! — in lextu lat. eos cohorlatur, ut resipiscanl, ut falsam abiiciant doctrinam et criminaliones in ipsum 1actatas Iv Tos. — 18. mm; (niph.) significet dolere, poenitere, interpretationis latinae ' origo facile dignoscitur. Ad consolandum venerunt; apta ergo et modesta petitio ! Quia opus erit illorum assertioni toties repetitae et altissime animis infixae obviam ire, quod auditoribus molestum est, denuo urget instatque
21:3
v. 3 « sustznete me, utego loquar, et post mea, si videbitur, verba ridete »! — scit, se propositurum gravia et quae solvere nequeant; unde ironice addit : post verba Z//udas (hebr.), per me licet (sermone ad Sophar directo, qui ultimus eum oppugnaverat), « quasi speret, si modo mediocrem adhibeant attentionem et animos afferant minus quam hactenus offensos, nihil habituros amplius quod obieetent. » (Sanct. Cord.). Porro attentionem provocat propter rei gravitatem ; est scil. talis, quae non ad humana instituta referatur, sed ad divinum ordinem, ad divinam rerum humanarum gubernationem quam maxime pertineat et quae simul hominem gravissimae tentationi etimpatientiae exponat ; ita
21:4
v. 4 «numquid contra hominem disputatio mea est, ut merito non debeam contristari »? — in hebr. nunquid ego ad hominem eloquium meum »; — i. e. num cum homine mihi sermo, disceptatio? alteram quoque membrum interrogatione constat duplici particula ? expressa : et cur non abbreviaretur spiritus meus? 1. e. cur non impatientia, moerore, indignatione ° afficiar? uti optime LXX et vet. lat. : « aut quare non irascar »? Profitetur scil. Iobus, felicem impiorum sortem, de qua certissime constet, rem esse miram et quae homines vexet et ad impatientiam provocet; idem asserit, quod Psalmista sibi accidisse non diffitetur: met autem paene moti sunt pedes, paene effusi sunt gressus mei, quia zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns (Ps. 12,4601, Ds2301 1; 48, 6-13). Est scil. hoc divinae providentiae aenigma, quod homi- 1. Vel an S. Hier. ad Sym. versionem petaßoúhevuaæ bpv respexit? 3. Est enim abbreviari spiritum ex locutione hebr. contrarium eius, quod Uri nw longum facere animum (cf. paxpóðvyo:) dicitur : utramque locutionem Hier. optime vertit nes quandoque exagitat christianos, pios, nedum turbaverit veteres illos! Non potestis, Iobus fere ait, impiorum prosperitatem saepe continuam negare, quae res est stupore et admiratione plena; unde v. 5« attendite me, etobstupescite et superponitedigitumorivestro»!— gestus est illorum, qui prae stupore sibi silentium indicunt, cf. 29, 95 39, 34; Prov. 30,32; Sap. 8, 12; Eccli. 5, 12; quae locutio apud alios quoque obtinet (cf. « digito compesce labellum » apud Iuvenalem et aliorum exempla apud Cord.). Deinde se quoque de hoc providentiae mysterio eogitantem timore et horrore quodam sacro conculi asserit, unde iterum rei gravitatem et difficultatem commendat:
21:6
v. 6 « et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutitcarnemmeam tremor » ;— suntetenim Dei consilia abyssus multa (Ps. 35, T), et quod divus Paulus de vocatione ad fidem efficaci et de praedestinationis mysterio profatur, suo modo de fortunarum quoque et calamitatum hisce in terris distributione usurpari . potest : quam incomprehensibilia sunt iudicia eius et investigabiles viae eius (Rom. 11, 33)! Apte Cod. adnotat: « omni tempore cogitatio illa viros pios exereitos habuit, quod plerumque concedat Deus improbis res secundiores. Ea est sanctorum vetus querela; in illo versatur argumento Ps. 73; hac lobus non mediocri sollicitudine conflictatus est » (sim. Vav. W. Zsch.). Alu Iobum suae calamitatis sola recordatione concuti (cf. O7. Malv.) volunt ; alii timere, ne temere quid loquatur, ne in aliquo a veritate deficiat (S. Thom. Pin. Cord.). Utrumque minus ad rem; insuper prius valde superfluum, alterum parum ad verba adeo gravia aptum et, quia Iobus de ea re iam verba fecit et hucusque nullibi talem loquendi timorem prae se tulerat, etiam ab eius mente satis alienum esse videtur.
21:7
v. 1 « Quare ergo impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis » ? —1.e. vivunt prospere et diu; « quasi dicat : si impius velut avis volans et velut. visio nocturna cito transit, unde est, quod multi impii habent vitae diuturnitatem ? Item, si hypocritae gaudium est ad instar puncti et eius ascensus cito deiicietur, quare sublevati sunt, i. e. in. honoribus promoti? Item si divitias quas devoravit, evomit, quare sublevati: sunt -confortatique divitiis, i. e. quare eorum divitiae sunt eis confirmatae » (S. Thom.)? In hebr. cur impii vivunt, senescunt, et etiam valent opibus? Similiter LXX et vet. lat.: « quare impii vivunt et senuerunt in divitiis t »? Etiam filii eorum prospere agunt; « contra hoc quod dixerat : fifi eius atterentur. egestate (20, 10), dicit» (S. Thom.):
Bene S. Thom. : « praemissis sufficientibus ad attentionem excitandam procedit ad quaestionem. Et quia Sophar dixerat, quod prosperitates malorum, si quae sint, brevi tempore finiuntur et bona in malum eius vertuntur, ideo improbat dicens »:
21:8
v. 8 « semen eorum permanet coram eis, propinquorum turba et nepotum in conspectu eorum » ; — in hebr. semen eorum firmum (stabile est) coram iis cum iis (uti ipsi) ? e£ progenies eorum. coram oculis eorum : familia prospere erescit et stabili laetatur prosperitate longaque vita; quo adspectu impiis novae laelitiae causa praebetur. Longa vita tamquam virlutis merces promittebatur (Ex. 20, 12), itemque proles numerosa (cf. Ps. 127, 3-5); ergo eo magis mirum, si eadem impiis obtingunt. Id argumento a Baldad prolato (18, 19) opponit. Praeterea a rebus adversis immunes sunt :
21:9
v. 9 « domus eorum securae sunt et pacatae et non est virga Dei super illos »; — « in originali est elegans hebraismus domus eorum paz a timorei. e. summa quaedam tranquillitas atque felicitas omnis timoris expers » (Pn.); tota familia et omnia quae ad illam pertinent pacis prosperitatem prae se ferunt; abest ab iis virga i. e. castigatio vel ultio divina (cf. Ps. 88, 33. Prov. 10,13) vel non habent, cur timeant Deum iudicem. Ita contra Elphaz 15, 21. Videntur enim quasi exempti a communi hominum sorte ; uti illud 7n labore hominum non sunt et cum hominibus non flagellantur (Ps. 12, 5; cf. Cord.). Haec laeta prosperitas in eorum quoque armentorum fecunditate cernitur et partu felici. Et in hebr. quidem distincte : zaurus eorum init et non renuit (i. e. non fasüdit coitum, cf. Cod. Malo. NI. Hitz. vel, quod alii volunt non abticit ?, frustra iacit semen, cf. Mar. Hzrz. W. Del. Zsch.) ; parit iuvenca. eius nec abortat. Neque tamen desunt, qui utrumque membrum de bubulca accipiunt (cf. Ros. Le Hir) etid quoque exprimere videtur vulg.
21:10
v. 10 « bos eorum concepit et non abortivit ; vacca peperit et non est privata foetu suo »; — id quod in priore membro cum Pin. ad taurum * trahere, sane violentum est; est vero notum, 9. Vel potius illos undique numerosa prole circumdari describitur, quasi : sunt coram eis, iuxta eos, cum eis (ef. Malv. Il. Hirz. W.). Fortasse hiphil pro qal ponitur. 4g. habet oùx :£éfoDc. 4. Chald. *3Y reddit pona (gravidans); unde priorem versus partem de tauro bovem esse generis epic. apud grammaticos ; similiter in graeco 7 Écüs et in vet. lat.:« vaccae eorum concipientes non abortant et foeta eorum salvavit et peperit » !. Cum vero tanta eis arrideat rerum omnium prosperitas, non mirum est illos vitam ducere genialem. Hane, utpote aliud argumentum, prius in laeta simul ac numerosa sobole Iobus delineat;
21:11
v. 44 « egrediuntur quasi greges parvuli eorum et infantes eorum exsultant lusibus »; — hebr. emittunt sicut pecora. parvulos suos i. e. proles adest numerosa ; tamquam oves proficiunt, lusibus delectantur. Non abs re Cord. : « sicut tenera, inquit, pecudum soboles saltu ae lusu in prato lasciviens dominorum oculos oblectat, sic filiorum numerosa atque festiva soboles in plateis lusitat et cum parentum mirifica voluptate lascivit. Verba haec paraphrasin continent vitae liberioris, Dei timore minime coercitae et intemperantiae assuelae parumque pudicae educationis, qua impii liberis suis indulgent, quos lascivire sinunt ». Vitam non minus feslivam adulti agunt:
21:12
v. 12 « tenent tympanum et citharam et gaudent ad sonitum organi » ; — hebr. attollunt scil. vocem (cf. Is. 24, 14; 42, 14) 1. e. cantant, iubilant ad tympanum et citharam et laetantur ad sonum fistulae i. e. festiva habent convivia cum musica (cf. Is. 5, 12) et saltationibus; laetos ducunt dies. Ad prosperitatis cumulum accedit, quod post vitam suavem ac diuturnam sine ulla molestia naturae debitum solvunt, subito sine morbo diuturno moriuntur
21:13
v. 13 « ducunt in bonis dies suos et in puncto ad inferna descendunt » ; — hebr. consumunt, conterunt? in bono dies suos, placidam vitam et suavem senectutem vivunt, et ipsius mortis horrorem non percipiunt. Bene Mar. : « id auget eorum felicitatem, quod continuo peracta in bonis vita moriuntur. Iulius Caesar optimum genus mortis repentinum dicebat; mors exspectatione, metu, morbis, quam ipsa esl gravior »; sim. in catena Nicetae (cf. Pin.), S. Thom. Cord. Est. Cod. Vav. Sa, Malv. Men. Tir. Quod quibusdam placuit, "inferri sermonem de subitaneo ad inferni tormenta descensu (cf. exp. in. Rup. Br. Le Hir), certe non est ad Iobi auctorisve mentem, sed scheol mortuorum habitaculum (neutiquam sepulchrum, uti ali volunt v. g. Cod.) generatim indicat. Et — quod rei indignitatis culmen est — tanta potiuntur felicitate, quamvis Deo aperte nuntium remiserint, in Dei oblivione, contemptu, blasphemiis vivant. Id non sine indignatione Iobus effert, quare ube- n PA 21, 14-16 riore sermone singula pertractat et recenset :
21:14
v. 14 « qu dixerunt Deo : recede a nobis et scientiam viarum tuarum nolumus !
21:15
v. 15 quis est. Omnipotens, ut serviamus ei, et quid nobis prodest, si oraverimus illum »? — viae Domini dicuntur vel rationes et gubernandi modi, quibus ipse utitur, vel quibus nos incedere vel uti iubet i. e. mandata eius et leges; illi omnem Dei reverentiam plane abiciunt, omnem Dei cognitionem funditus exstirpare nituntur; addunt v. 15 ludibria, quibus Dei maiestatem, potentiam, benignitatem proculcant. In hebr. maiori cum contemptu quid Omnzpotens....
21:16
v. 16 « Verumtamen quia non sunt in manu eorum bona sua, consilium impiorum longe sit a me »; —i. e. haec non dico, quod aut existimem illos penes se habere auctoritatem in res suas aut quod animus meus in eiusmodi studium rapiatur (Malv.). Simul suum ab omni impietate alienum animum lobus declarat. Ex textu hebr. varius apud varios statuitur nexus : ecce non (est) in eorum manu bonum eorum. Alii enim legunt per interrogationem (polest enim n omitti, cf. 2, 10; 14, 162) i. e. nonne prosperitate pro lubitu utuntur? ita, ut Iobus quasi colligat quae dixerat, et se sua contraria sorte non esse impium probet (cf. Ros. Hirz. W.). Alii legunt assertive, sed sensum varie efferunt : non in eorum manu, sed ex alieno arbitrio, ex Deo, pendet eorum felicitas, et haec est rei indignitas, quia Zeus eos reddit felices (Del. Zsch. P.); vel bonum eorum non est firmum ac stabile, etsi ita videatur; vel vera ` bona non possident. Ad hanc expositionem accedere videtur vulg. Alii demum, ut Zitz., verba accipiunt quasi ex adversariorum mente et ore obiecta, quibus arguendi rationem Iobi enervare studeant et ad quae Iobus usque ad mortem notaverit v. 13, tali responsione vix ei poterunt obviam ire. Sed optimum censeo, lobum cum ironia haec loqui, cum et antecedentibus et consequentibus maxime congruat: ecce revera, uti vos dicitis, bonis non fruuntur mali, non utuntur fortuna stabili ; huic expositioni consonus est textus LXX et vet. lat. : « erant autem in manibus eorum bona! »; deinde 1. i. e. uti adnotat S. Aug. : « non tulit eis bona ipsa, eum haec dicerent ». ne ex tali adversariorum irrisione et felicitatis impiorum praedicatione ipse impietati eorum videatur calculum adiicere, addit: mens et consilium impiorum longe a me abest (hebr.); vel ironice: ego certe pro conditione mea, utpote miserrimus, non impius sum. Quod ironica negatione v. 16 hebr. asseruerat, iam ulterius ex iis, quae communiter contingunt, probat evertens amicorum placita de repentina et ineluctabili impiorum ruina. Neque enim sine acrimonia eos interrogat
Iobus cum ironia exclamat in textu hebr. v. 16 : ecce, non (est) zn manu eorum bonum eorum i. e. videte, quantopere bonis non utantur! quid ergo oggeritis mihi ruinam malorum? Textus vero latinus intelligi potest de veris bonis, quibus cum omni prosperitate externa tamen carent (cf. S. Thom. Pin. Vav. Cod. Cord.), quare illorum consortium repudiat
21:17
v. 171 « quoties lucerna impiorum ezstinquetur et superveniet eis inundatio et dolores dividet furoris sui »? — i. e. rarissime impii poena plectuntur; primo membro alluditad 18, 6; altero ad 18, 12 (cf. hebr.), tertio ad 20, 29. Cum emphasi in hebr. quoties... venit super eos pernicies eorum. e. quam illis propriam esse ac. deberi vos dicitis, quoties dolores ' illis tamquam partem admetitur in ira sua? quoties revera eveniunt, quae vos semper accidere iactatis ? Eadem particula quotzes etiam in sequenti v. subaudienda est (Malv. Ros. Hirz. W. P. Zsch.) vel sententia ibienuntiata tamquam consequens adnectenda est ad superiora i. e. ita, ut sint quasi paleae (cf. Del. Hitz.). Prius quam facillime aptatur ad vulg.
21:18
v. 48 « erunt sicut paleae ante faciem venti et sicut favilla, quam turbo dispergit »? — i. e. quando vel quolies id impiis accidit? quando subito et stirpitus demum delentur, nonne potius foventur, servantur, crescunt? Alluditur ad 20, 1-9; de phrasi cf. Ps. 4, 4; 82, 14. Is. 40, 24; 41, 2; 4T, 14. Gradatio cernitur, quia. gluma facilius quam stramen (hebr.) abripitur, urbo vero vehementius quam ventus dispellit. Ex eadem oratione Sophar, ad quam modo allusit, obiectionis ansam capit quam sibi ipse opponat; dixerat enim Sophar : filii eius atterentur egestate (20, 10; cf. 5, 4); unde ex adversariorum mente, sin minus ipse impius, saltem filii eius luent poenas; et ita consistere autumant retributionis terrestris normam, quare
21:19
v. 19 « Deus servabit. filiis illius dolorem patris; et cum reddiderit, tunc sciet»; — bene Vat. et Malv. IHI. : « subaudienda nonnulla :tu dicebas : Deus puniet in filiis rapinam parentum; non sic fiat, sed potius iliz ?psi retribuat Deus et cognoscat zpse, ipse sentiat poenam peccati sui », quem sensum etiam clarius textus hebr. exprimit : retribuat ei et sciat i. e. experiatur ipsemet. Verba vulg. innuere potius videntur 1. pban explicant alii a ban funis ad metiendum, portio fune et mensura attributa, impium tum demum poenas in se experturum, cum Deus illas in filios devolverit. At Iobus bene urget, ex amicorum de retributione doctrina id necessario consequi, ut ipsë impius (iam hisce in terris) poenas luat; quare victoris in modum idem varie proponit :
21:20
v. 20 « videbunt oculi eius interfectionem suam, et de furore Omnipotentis &ibet » ; — melius apud LXX idey. ( v. idaga) et vet. lat. : « videant oculi eus necem suam et a Domino non salvetur » (uà dacwSein) i. e. ipsemet in se experiatur perniciem! Haec demum est vera et iusta, ut amici statuunt, retribuendi ratio; ¿pse igitur large bibat calicem furoris Domini i. e. pessime accipiatur a Deo irato et saeviente (Vav.), inebrietur et conturbetur effusis calamitatibus (Malv.). Nam si demum postimpii mortem poena ingruit in filios, hoc non pertinet ad poenam patris, ut notat S. Thom. transitum ad sequentia (sim. Pin. Vav.); unde
21:21
v. 21 « quid enim ad eum pertinet de domo sua post se, et si numerus mensium eius dimidietur »? — in hebr. nam quid voluntatis (curae) est ez de domo sua post se et (postquam) numerus mensium eius truncatus est ' i.e. simul ac ipse e vita sublatus est (cf. Ma/v. Cod.), parum curat quid familiae suae in terris eveniat (cf. Cord. Pin. Vav. et supra ad 14, 21 ; Eccl. 9, 5. 6). Iobus rem. evicit : impios fortuna saepe florere. Aliud adversariorum doctrina postulat. Quare in eos invehitur, utpote qui praesumant Deo praescribere, quid et quomodo agere debeat, ut illa quam ipsi fingunt iustitia servetur. Volunt illi scil. suo dogmate unam tantum viam Deo assignare, unam legem ei praestituere, eum quasi docere, quomodo impios debeat adhibere. Unde
21:22
v. 22 « numquid Deum docebit quispiam scientiam, qui excelsos iudicat »? — i. e. quantae est arroganiiae et absurditatis, Deo se magistrum obtrudere, quomodo debeat res mundanas administrare. Id autem | faciunt, qui rerum experientia ueglecta ex praeiudicata opinione Deum res prosperas et adversas secundum virtutis scelerisque solam normam distribuere debere contendunt. Quare apte Dei sublimitatis mentionem ingerit, ut intelligant Dei cogitationes nostris esse altiores, inscrutabilia ac varia eius iudicia. Deus enim ezce/sos i. e. angelos coelestes (cf. 4, 18; 5, 1; 15, 15) imperio suo atque iudicio regit ac continet, ipsa coelestia moderatur, quare impudens est, aliam exigere rerum humanarum administrationem, quam observatam videmus. Aliam vero illi expostulant, cum doctrinam. propugnent ab experientia alienam. 1: vin varie exponant et derivant, vel denominativum a vun (sagitta), unde vel sorte .. Quare Iobus denuo effert, quam inaequali sorte homines utantur, Hebr. ita ad verbum : Aic (alius) moritur in ipsa sua felicitate (in vigore integritatis suae, in robore perfectionis suae, cf. Mar. Malv. Cod.) totus tranquillus et quietus; varie v. 24 a interprelantur : vel uti LXX, Syrus, vulg. :. intestina, latera, viscera eius repleta sunt adipe — “ar. hey. puy iure explicatur collata voce chaldaica et syriaca yny latus, femur et adn vel latiore sensu accipitur, vel abp legitur — haec exposilio contextui et parallelismo optime congruit eamque sequendam esse duco (cf. Cod. W. P. Zsch.); vel (collata voce arabica) pecorosa lutifundia plena sunt lacte, de gregum scil. ubertate (cf. Ros. Hitz.); vel (collata voce talmudica yava) mulctra eius plena sunt lacte, ad quam interpretationem cf. Malv. Ges. Thes. Del. Hirz. Alterum membrum v. 24 verte et medullu ossium eius irrigatur ; cl. Prov. 3, 8. Is. 58, 11 i. e. corpore gaudet vegeto et robusto, sanitate firmissima, membra eius perfunduntur succo vitali (cf. Pin.); hic (alius) moritur cum anima amara (moesta) neque fruitus est bono ; una in pulvere cubant et putredo (cf. 7, 5) operit eos. Totius argumentalionis tenore suadetur ista oppositione improbi piique fata, quae saepe eveniant, delineari, uti recte sentiunt O/. Cod. Hirz. W. Zsch. Hisce igitur ila constitutis adversariorum doctrina prostrata 1acet, utpote experientia teste iugulata, quam qui ultra sustinere conantur, iure audiunt illud v. 22 numquid Deum docebit quispiam scientiam et gubernandi rationem ?
21:27
v. 21 « Certe novi cogitationes vestras et sententias contra me iniquas;
Opportune praeoccupat obiectionem, quam ex ipsius lobi sorte adversarii colligunt, scil.in Iobi demum ruina certo cerni vindictam divinam, quare verum esse, impium tandem iri deiectum, etsi longa prosperitate floruerit. Ita interlocutores revera censere Iobus facile pervidet; unde
21:28
v. 28 dicitis enim : ubi est domus principis? et ubi tabernacula impiorum »? — in hebr. ecce scio cogitationes vestras et consilia (quibus) me opprimitis; ubi est domus principis? scil. lobi (S. Thom. Malv. Sa, Men. Tir. W.); vim et violentiam sibi inferri conqueritur Iobus, quia eum sine ulla ratione impiis accensent, pulantes eius ruinam satis superque contra ipsum testari et vindicem iustitiam munere suo functam esse et fungi. Propterea Iobus jam ad hominum testimonium provocat, quo constat, impios non affligi sed prospere agere. Id autem testari posse et debere unumquemque. intelligere cognoscetis »; — non sine emphasi quadam in hebr. annon praetereuntes viam 3j rogastis et signa (indicia) eorum non cognoscitis? i. e. ii qui multorum hominum terrarumque mores explorarunt et utpote alienigenae non partium studio in me tenentur, vobis testabuntur, ita rem se habere, uti dixi. Signa i. e. exempla, documenta, argumenta, quibus ex omni terrae parte comprobare ea possunt, quae iam proponit, si quidem ex communi opinione vertimus hebr. quia diei exitii subducitur malus et in die indignationum educuntur * (eruuntur, liberi et servati egrediuntur ; cf. Malv. VII. Cod. Vav. Caiet. W. Zsch. Hirz. Del. ctc.) 1. e. a. calamitatibus communibus improbos immunes esse, et minime tangi pervulgatum est et omnium terrarum experientia comprobatur * In eundem sensum forte trahi potest, quod habet vulg.
21:30
v. 30 « quia in diem perditionis servatur malus et ad. diem furoris ducetur » ; — si scil. vulg. proprietatem attenderis, quae non uno in loco apparet, zn cum accus. poni pro casu ablativo et vice versa ?. At quominus hane expositionem plane certam reputem cum plerisque, impedior phrasi eadem 38, 23 anh.. ; ny» ovn peper Colas reservavi tn tempus, in diem — pro die et versu statim sequenti 32; ita etiam * graecum eis (cf. OL), latinum in diem intelligendum esse videtur. Quod si probaveris, sententia v. 30 enuntiata aut cum ironia vel interrogationis voce est legenda (cf. v. 16), aut supplendum erit ex v. 28 dicitis et ex interlocutorum mente sententia repetita est, quae statim denuo (v. 31 et seq.) confoditur. Pergit enim Iobus sortem depingere impii, qui tam prospero fortunae flatu utatur, ut nemo eum arguere audeat (Cord.), sed ut ipsum eius funus honorifica pompa deducatur, ut eius memoria sit admirationi. Dicit enim
21:31
v. 34 « quis arguet coram eo viam eius et quae fecit, quis reddet illi »? — optime tangit, quae inter homines accidere solent; quotus quisque est, qui na potentium valeat vel audeat Je 1 artere 1. Vel, quod alii vertere malunt : in die, quo indignationum fluctus adducuntur; verum 53m est salvari, pompa deduci Is. 55, 42. 2. Et revera m5 potest significare in die, cf. Gen. 21, 2; 49, 97. Is. 10, 3 (quid facietis in die visitationis); qen est parcere, cf. Ps. 19, 14; Gen. 22, 19. 16. Atque haee explicatio | reprehendere, in faciem eius viam ipsius indicare i. e. obiicere, palam castigare (hebr.)? vel quis ei debitam poenam facinorum rependet? Latius exsequitur Iobus, quod supra dixerat : terra data estin manus impii (9, 24^, et hanc honoris significationem immo et funeri eius et sepulchro obtingere ;
21:32
v. 32 « ipse ad sepulchra ducetur et in congerie corum, clientum turba comitatus... vigilabit nobili sepulchro inclusus, epitaphio laudatus, addita etiam fortasse tantum non viva ac spirante defuncti statua marmorea aut aerea, quae omnia defunctorum memoriam intercidere non patiuntur, et cum exstincli sint, eos tamen viventes ac vigilantes nobis exhibent » (sim. Pin. Malv. Calm. Hirz. W. Del. P. Zsch.). Ita refutat, quod Baldad asseruerat 18, 17 impii memoriam esse perituram ; impio talem fortunam obtingere affirmat, qualem pio assignaverat Eliphaz (5, 26) immo maiorem; minime vero calamitates illas, quas vaticinati sunt amici (cf. 8, 22; 11, 20; 15, 32; 18, 19; 20, 5 et seq.); honorari eius memoriam, superbo commendari mausoleo, ita ut inter ipsos mortuos emineat, ut non tam mortuus quam post ipsam mortem vigilare, sui memoriam commendare et hominibus adesse videatur. Hebr. vana 5, 26 de frugum acervo dicitur; quare hic quoque aliqui ad illum locum alludi censent interpretari conantes : matura morte, ceu manipulum in aream, inferri in sepulchrum (cf. Cod. Vav. Calm.); sed communius et melius tumulum, collem sepulcralem exponunt; alii quidem plerique, ut ipse mortuus dicatur vigilare, Hitz. vero : tumulo invigilabitur, ne qua corpori iniuria fiat; at hoc sane frigidius, ne dicam ab arte poetica et viva illa prosopopoeia alienissimum. . Hanc cum ipso sepulchro iunctam impii fortunam magis depingit v. 33 in hebr. : dulcescunt ei glebae vallis et post se omnem hominem trahit, et ante ipsum non (est) numerus i. e. valet pro ipso illud veterum « sit tibi terra levis », suaviter in sepulchro quiescit (cf. Vav. Cord. Sa, Malv. W. etc.); habet et trahit post se admiratores multos (W. Hitz.), vel potius : habet et trahit post se imitatores multos, sicut ante ipsum iam multi improbi exstiterunt, qui eadem usi sint fortuna hisce in terris, vel aliis verbis : talia frequentissime et iam acciderunt et in posterum evenient !. Plerumque J722 intransitive explicant : post eum omnes longo agmine ingrediuntur (cf. Malv. W. Hwz. Del. Zsch.P. Hitz. Le Hir) idque Ex. 12, 21. Tud. 4, 6; 5, 14; 20, 37 confirmari potest et apud LXX et vct. lat. cernitur: « et post eum omnis homo sequitur » (&xsAcbesvot) et in. versione syr. exprimitur. Si vocem active sumas, habes, quod Ps. 72, 10 innuitur: prosperitate impii alios seduci, ut in scelere demum felicitatem capere velint; idque, cum impii vim quandam et auctoritatem describat, magis ad sermonis contextum esse videtur, quippe qui totus in eo est, ut quantopere valeat improbus, ad oculum demonstret. S. Hier. on; inferorum fluvium exponens liberius vertit. 1. Verba fere dicunt : so ging es und geht es noch heute. Immo in ipsa mortis regione non caret felicitate ; nonne talis fuit et erit impiorum sors?
21:33
v. 33 « dulcis fuit glareis Cocyti et post se omnem hominem trahit et ante se innumerabiles »; — i. e. benigne ac comiter excipitur impius mortuus in morlis regione (cf. Pin. Vav. Mar. Men.) vel, ut Cord. explicat : « optime convenit ei cum sepulchro, nihil enim ibi mali sentit, sed in eo dulciter ac suaviter quiescit... vel certe significat, impium dulcem ac gratum esse ac placere illi regioni, quae figurate glarea Cocyti appellatur ». Ila scil. impium felicitate in ipso sepulchro non desiitui Iobus contendit. LXX et ver. lat. : « dulces ei fuerunt lapides torrentis » et bene Calm. advertit: « Iobus qui in hoc libro nihil non anima et sensu donat, lapidibus quendam officii et obsequii sensum erga cadaver divitis tribuit; mitescunt quodammodo lapides, ut mollius dat cubet ». Cum talis deprehendatur impii fortuna, Iobus prostratis amicorum argumentis merito concludit hoc quasi epiphonemate
21:34
v. 34 « quomodo igitur consolamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati »? — i.e. vanis promissionibus eum consolantur, dum resipiscenti bona pollicentur ei, qui sibi pietatis constanter servatae conscius est; et quod responsiones illorum attinet, superest praevari catio (hebr.) i.e. convietae sunt mendacii, falsae doctrinae, pietatis et Édelitatis laesae, quia innocentem tamquam scelestum traducunt et hisce in terris sua virtuti praemia, castigationes sceleri ad amussim respondere pertinaciter affirmant (cf. S. Thom. Malv. Pin. Cord. W.). [obus secundum cum „amicis congressum acerba accusatione concludit : tantum abesse, ut consolationem ei afferant, ut perfidiam in eum malitiose committant et fraudem bya, cf. Ios. 22, 16.31. 2 Chron. Arg. — lobus experientiam testem invocaverat. Eliphaz e contra denuo rem a4 priore definire studet : Deum nulla sui utilitate, nullo incommodi timore in rerum administratione tangi; proindeillum ex una iustitiae norma poenas infligere, i.e. non punire nisi scelera (21, 2-5). Quare scelera in lobo adesse contendit et varia eorum genera, quae lobus admiserit, recenset : hisce dignas eum poenas luere (22,6-11). Haee negari non posse, nisi ab eo, qui divinam rerum administrationem neget et impietatem priscorum sceleratorum induerit, quos lamen iustum Dei iudicium abstulerit. (22,12-20). Demum monet, ut resipiscat additis magnificis poenitentiae et ad Deum reditus promissionibus (22, 21-30). Disputationis progressus in eo elucet; 1° quiaEliphaz suam de recompensatione doctrinam exclusis aliis causis, quibus Deus in agendo duci possit, quasi a priore probare conatur; 2° quia iam certa crimina ac determinata lobo impingit; ita et accusationes priores auget et maiore acerbitate Iobi animum pungit; 3^ quia vindictae divinae in impios exercitae exemplo prolato assertionem Iobi confodere studet.
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.