God’s providence often suffers the wicked to go on a long time in their sins: but punisheth them in another life.
God in his prouidence knoweth when he wil punish the wicked, which his true seruantes know not, much lesse the impious.
1Times are not hid from the Almighty: but they that know him, know not his days.All'Onnipotente i tempi non sono ascosi; ma quelli, che lo conoscono i giorni di lui non conoscono:TIMES are not hid from the Omnipotent: but they that know him, know not his daies.Ab Omnipotente non sunt abscondita tempora: / qui autem noverunt eum, / ignorant dies illius. 2Some have removed landmarks, have taken away flocks by force, and fed them.Altri trasportarono i termini, predarono i greggi, e li conducono a pascolare.Some haue transferred boundes, spoiled flockes, & fed them.Alii terminos transtulerunt; / diripuerunt greges, et paverunt eos. 3They have driven away the ass of the fatherless, and have taken away the widow’s ox for a pledge.Menaron via l'asino dei pupilli, per pegno si presero il bue della vedova.They haue driuen away theasse of pupilles, & haue taken away the widowes oxe for a pledge.Asinum pupillorum abegerunt, / et abstulerunt pro pignore bovem viduæ. 4They have overturned the way of the poor, and have oppressed together the meek of the earth.Gettaron per terra i disegni de' poverelli, e oppressero tutti i mansueti della terra.They haue subuerted the way of the poore, and haue oppressed together the meeke of the earth.Subverterunt pauperum viam, / et oppresserunt pariter mansuetos terræ. 5Others like wild asses in the desert go forth to their work: by watching for a prey they get bread for their children.Altri quasi asini salvatici del deserto se ne vanno al loro lavoro; vigilanti a rubare approntano il pane pe' lor figliuoli.Others as wilde asses in the deserte goe forth to their worke: watching to the praye, doe prepare bread for their children.Alii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum: / vigilantes ad prædam, præparant panem liberis. 6They reap the field that is not their own, and gather the vintage of his vineyard whom by violence they have oppressed.Mietono il campo altrui, e vendemmian la vigna di quelli, che furon da loro oppressi con violenza.They reape the filde that is not theirs, and gather the grapes of his vineyard, whom by violence they haue oppressed.Agrum non suum demetunt, / et vineam ejus, quem vi oppresserint, vindemiant. 7They send men away naked, taking away their clothes who have no covering in the cold:Lasciano ignudi gli uomini, togliendo le vesti a quelli, che non hanno altro per ripararsi dal freddo,They send men away naked, taking away their clothes, which haue no couering in the cold.Nudos dimittunt homines, indumenta tollentes, / quibus non est operimentum in frigore:
8Who are wet, with the showers of the mountains, and having no covering embrace the stones.I quali restan bagnati dalle piogge dei monti, e non avendo onde coprirsi si rintanano nei massi.Whom the showers of the mountaynes doe wash, and not hauing a couert, they embrace stones.quos imbres montium rigant, / et non habentes velamen, amplexantur lapides. 9They have violently robbed the fatherless, and stripped the poor common people.Depredarono violentemente i pupilli, e spogliarono la turba de' poveri.They did violence spoyling the pupilles, and the common poore people they spoyled.Vim fecerunt deprædantes pupillos, / et vulgum pauperem spoliaverunt. 10From the naked and them that go without clothing, and from the hungry they have taken away the ears of corn.Rubarono delle spighe a gente ignuda, e che sen va senza vestito, e soffre la fame.From the naked and them that goe without clothing, and the hungrie they haue taken away the eares of corne.Nudis et incedentibus absque vestitu, / et esurientibus tulerunt spicas. 11They have taken their rest at noon among the stores of them, who after having trodden the winepresses suffer thirst.Passano il meriggio tralle ammassate robbe di quelli, i quali pigiando le loro uve soffron la sete.They haue rested the noonetide among their heapes, which hauing troden the wine presses are a thirst.Inter acervos eorum meridiati sunt, / qui calcatis torcularibus sitiunt. 12Out of the cities they have made men to groan, and the soul of the wounded hath cried out, and God doth not suffer it to pass unrevenged.Fecero sospirare gli uomini nelle città, e il sangue degli uccisi gettò le strida; e Dio non lascia tali cose impunite.Out of the cities they haue made men to mourne, and the soule of the wounded hath cryed, and God doth not suffer it to passe vnreuenged:De civitatibus fecerunt viros gemere, / et anima vulneratorum clamavit: / et Deus inultum abire non patitur. 13They have been rebellious to the light, they have not known his ways, neither have they returned by his paths.Essi furono ribelli alla luce, non conobbero le vie di Dio, né rientrarono nelle sue strade.They haue bene rebellious to the light, they haue not knowen his wayes, neither did they returne by his pathes.Ipsi fuerunt rebelles lumini: / nescierunt vias ejus, / nec reversi sunt per semitas ejus. 14The murderer riseth at the very break of day, he killeth the needy, and the poor man: but in the night he will be as a thief.Di gran mattino si alza l'omicida, uccide il meschino, e il povero; e di notte la fa da ladrone.At the verie breake of day the murderer ryseth, he killeth the needie, and the poore man: but by night he wil be as a theefe.Mane primo consurgit homicida; / interficit egenum et pauperem: / per noctem vero erit quasi fur.
15The eye of the adulterer observeth darkness, saying: No eye shall see me: and he will cover his face.L'occhio dell'adultero sta attento al crepuscolo, e dice: Occhio non mi vedrà; e imbacucca il suo capo.The eie of the aduouterer obserueth darkenesse, saying Eie shal not see me: and he wil couer his face.Oculus adulteri observat caliginem, / dicens: Non me videbit oculus: / et operiet vultum suum. 16He diggeth through houses in the dark, as in the day they had appointed for themselves, and they have not known the light.Sforzano al buio le case, come il giorno eran rimasi d'accordo, e odiano, la luce.He diggeth through houses in the darke, as in the day they had oppoynted with them selues, and they haue not knowen the light.Perfodit in tenebris domos, / sicut in die condixerant sibi, / et ignoraverunt lucem. 17If the morning suddenly appear, it is to them the shadow of death: and they walk in darkness as if it were in light.Se repentinamente spunta l'aurora, la credono un'ombra di morte, e così vanno di notte, come di giorno.If sodenly the morning shal appeare, they thinke it the shadow of death: and they walke so in darkenesse as it were in light.Si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis: / et sic in tenebris quasi in luce ambulant. 18He is light upon the face of the water: cursed be his portion on the earth, let him not walk by the way of the vineyards.Egli è più mobile, che la superficie dell'acqua; maledetta sia sopra la terra la sua eredità, ed ei non passeggi per le sue vigne.He is light aboue the face of the water: cursed be his portion in the earth, neither walke he by the way of the vineyardes.Levis est super faciem aquæ: / maledicta sit pars ejus in terra, / nec ambulet per viam vinearum. 19Let him pass from the snow waters to excessive heat, and his sin even to hell.Dalle acque di neve passi agli eccessivi calori, e il peccato di lui va sino, all'inferno.Let him passe from snowe waters to exceding heate, and his sinne euen vnto hel.Ad nimium calorem transeat ab aquis nivium, / et usque ad inferos peccatum illius. 20Let mercy forget him: may worms be his sweetness: let him be remembered no more, but be broken in pieces as an unfruitful tree.Si scordi di lui la misericordia: sua delizia siano i vermi; non se ne faccia memoria, ma egli sia fatto in pezzi, come pianta, che non da frutto.Let mercie forget him: wormes his sweetnes: be he not in remembrance, but be he broken in peeces as an vnfruitful tree.Obliviscatur ejus misericordia; dulcedo illius vermes: / non sit in recordatione, / sed conteratur quasi lignum infructuosum.
21For he hath fed the barren that beareth not, and to the widow he hath done no good.Perocché egli ha divorata la sterile, che non fa figliuoli, e non fece del bene alla vedova.For he hath fedd the barren, and her that bareth not, and to the widow he hath not done good.Pavit enim sterilem quæ non parit, / et viduæ bene non fecit. 22He hath pulled down the strong by his might: and when he standeth up, he shall not trust to his life.Ha gettati per terra i forti colla sua possanza; ma quando starà meglio in piedi, non si terrà sicuro della sua vita.He hath pulled downe the strong in his strength, and when he shal stand, he wil not credit his life.Detraxit fortes in fortitudine sua, / et cum steterit, non credet vitæ suæ. 23God hath given him place for penance, and he abuseth it unto pride: but his eyes are upon his ways.Diegli Dio tempo di penitenza, ed ei ne abusa a divenir più superbo: ma egli tien fissi gli occhi su' suoi andamenti.God hath geuen him place for penance, and he abuseth it vnto pride: but his eies be vpon his waies.Dedit ei Deus locum pœnitentiæ, / et ille abutitur eo in superbiam: / oculi autem ejus sunt in viis illius. 24They are lifted up for a little while and shall not stand, and shall be brought down as all things, and shall be taken away, and as the tops of the ears of corn they shall be broken.Si sono alzati in alto per poco tempo, e non dureranno, e saranno umiliati come tutti gli altri, saran tolti via, e recisi, come i capi delle spighe.They are eleuated for a litle, and shal not stand, and shal be humbled as al thinges, and shal be taken away, and as the toppes of the eares of corne they shal be broken.Elevati sunt ad modicum, et non subsistent: / et humiliabuntur sicut omnia, et auferentur, / et sicut summitates spicarum conterentur. 25And if it be not so, who can convince me that I have lied, and set my words before God?Che se la bisogna non va così, chi potrà convincermi di menzogna, e accusare le mie parole dinanzi a Dio?And if it be not so, who can reproue me that I haue lied, and set my wordes before God?Quod si non est ita, quis me potest arguere esse mentitum, / et ponere ante Deum verba mea ?
24:1
Menochius
Days, when he will punish. (Menochius)
Worthington
They are convinced it will be sometime: while the wicked flatter themselves with impunity. (Worthington)
Calmet
Job has already shewn that his complaints had not been excessive, and that they were extorted chiefly by the dread which he had of God. He now comes to prove that he had not denied Providence. For though he asserted that the wicked were sometimes at ease, he maintained that there was another world, where all would be set to rights. Without this the book would be inexplicable. (Calmet)
Haydock
Know him. Septuagint, "the impious." (Haydock)
24:2
Calmet
Marks. This was a heinous offence, (Deuteronomy 19:14.) which Numa punished with death. (Halyc. i.) (Calmet)
And fed. Septuagint, "and those who fed them."
24:4
Calmet
Poor, by oppression, not allowing them to get their bread, or to walk on the same road. (Calmet)
And have. Hebrew and Septuagint, "the meek....have hidden themselves together."
24:5
Calmet
Others. Hebrew, "Behold as," (Haydock) which may be explained of these oppressors, or rather of the poor, who are forced to flee before them to seek for food. (Calmet)
Haydock
The Vulgate and Septuagint seem more favourable to the former supposition. (Haydock)
24:6
Haydock
Not, is omitted by the Protestants. (Haydock)
Calmet
Hebrew, "they reap in the field food for the cattle." (Calmet)
Haydock
His. Hebrew, "the wicked man's vineyard." (Haydock)
Calmet
They do not examine whether the person whom they plunder be just or not. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "they have reaped before the season the field which was not theirs. But the poor (helpless men) have laboured in the vineyards of the wicked without wages or meat." (Haydock)
24:7
Calmet
Cold. Hebrew is still ambiguous, as it may be understood either of the oppressor or of the poor. The cruelty here reprobated is contrary to the law, Exodus 22:26. (Calmet)
24:8
Haydock
Stones, for their bed, though they be so wet. (Haydock)
24:9
Robbed. Hebrew and Septuagint, "snatched from the breast."
Calmet
Stript. Septuagint, "knocked down." Hebrew, "taken a pledge of, or seized the poor." (Calmet)
24:10
Corn, which they had gleaned for their daily sustenance. Hebrew also, "the poor, perishing through hunger, carry the sheaf" of the rich.
24:11
Calmet
Of them. Hebrew, "of corn, and thirst while pressing out their olives." (Calmet)
Protestants, "they take away the sheaf from the hungry, (11) which make oil within their walls, and tread their wine-presses, and suffer thirst," (Haydock) not being allowed to taste any thing, though the law of Moses would not suffer even the ox to be muzzled, Deuteronomy 25:4. The rich look on without pity, taking their rest at noon, amid the heaps which really belong to the poor, whom they force to labour for them.
24:12
Calmet
Suffer. Hebrew, "and God suffers no disorder," according to you. (Calmet)
Calmet
Symmachus, "God inspireth not folly: but they have," etc., ver. 13. Septuagint, "But why does he not regard," (Haydock) or punish these things? (Calmet)
24:13
Calmet
Light of reason and humanity. (Calmet)
Calmet
Pineda understands that they have sought darkness, (ver. 14.) to do evil. But this expression would be too harsh. (Calmet)
Worthington
Heretics, acting against their own conscience, are stricken with blindness, so that they see not the truth. (St. Gregory 16:26.) (Worthington)
24:14
Thief. Oppressing the poor, (Ven. Bede) and taking away their bread, Ecclesiasticus 34:25.
24:15
Face. Septuagint insinuate "with a mask." Protestants, "disguiseth his face."
24:16
Haydock
Themselves. The band of robbers had marked out their prey. (Haydock)
Calmet
Hebrew, "In the day time they lie concealed, and know not the light." (Calmet)
Haydock
Septuagint, or rather Theodotion, from whom ver. 15 to 17., is taken, "They have sealed themselves up during the day." If we should read eautois, Hebrew lamo, we might translate as well "they marked them out for themselves." (Haydock)
Menochius
The adulterer had made is his arrangement with the faithless woman, when he should break into the house. (Menochius)
24:17
Calmet
Death. They are as much afraid of the light as others are of profound darkness. (Calmet)
Haydock
They dread being detected. (Haydock)
24:18
He is light, etc. That is, the adulterer, that he may not be perceived and discovered, steps as nimbly and as light as if he were walking upon the waters. Or the sense is: he is as light, that is, as swift and nimble as the running waters.
Challoner
By the way of the vineyards. That is, by the way where he may meet with fruit and blessings. (Challoner)
The wicked are always inconstant. (Calmet) (Isaias 57:29.)
Haydock
He deserves no temporal nor eternal happiness. If he were deprived of the former, he might perhaps endeavour to escape the torments of hell. (Haydock)
24:19
Haydock
Let. Hebrew, "Drought and heat consume the snow waters; so doth the grave those which have sinned." (Protestants) (Chaldean) (Haydock)
Piscator
The wicked die quickly, and without a lingering illness. (Piscator)
Denis the Carthusian
What foundation, therefore, has the hell of cold as well as of fire? says Amama. St. Jerome (in Matthew x.) observes, "We read very plainly in the Book of Job that there is a double gehenna, both of too much heat and of too much cold;" the latter occasions the gnashing of teeth, Matthew viii. (Denis the Carthusian)
Haydock
"In this world people pass through a medium or temperate state. But in hell, they pass from the excess of tormenting cold to that of burning fire; they will know no medium, because in this life they proceeded from one vice to another, even to the heat of lust. (Albertus Magnus.) (Haydock)
Worthington
Therefore they are punished with torments of a contrary nature. (Worthington)
Sa
They go from the coldness of infidelity to the heat of heresy; (St. Gregory) from one calamity to another. (Sa)
Haydock
Septuagint, " For they have torn away the arm of the orphans. Then his or their sin has been remembered, and, like a dew-drop, he has disappeared. (Haydock)
24:20
Calmet
Sweetness. These will inherit him; (Haydock) for here all his pleasures will terminate. (Calmet)
24:21
Challoner
Fed the barren. That is, the harlot. Or else, he hath fed; that is, he hath fed upon the barren; that is, the poor and desolate. (Challoner)
Rabbins
He has not had posterity, but pleasure, in view, when he married. (Rabbins)
Haydock
Septuagint agree with the Vulgate. (Haydock)
Calmet
But most explain the Hebrew, "He hath oppressed the barren;" which may denote those whose husband and children have been slain. (Calmet)
Cajetan
No good, but even dealt with them dishonestly. (Cajetan)
24:22
Calmet
Down. Hebrew, "taketh along with him his guards for his defence. He riseth and is not sure of his life," fearing lest his enemies may still overpower him. This is a description of the tyrant's continual anxiety. (Calmet)
Haydock
Protestants, "And no man is sure of life," may intimate that the wicked put all men in danger. (Haydock)
Menochius
He who puts others in fear, must also be alarmed. (Menochius)
24:23
Calmet
God. Septuagint, "Being sick, let him not expect to be healed, but he shall fall under sickness." Hebrew, "Though it be given him to be in safety, whereon he resteth, yet his eyes are upon their ways," (Protestants) or "he has given (Haydock) himself, or appointed them (guards) for his defence, and rests on them; yet his eyes," etc. He suspects the fidelity of his servants. (Calmet)
24:25
Haydock
And set. Septuagint and Protestants, "and make my speech nothing worth." (Haydock)
Calmet
This conclusion come frequently, Job 9:15., and 17:15. Job defies his friends to shew the fallacy of his arguments, or that the wicked do not enjoy prosperity, though they may be inwardly miserable. (Calmet)
24:1
Gods seruantes know that he wil punish wickednes, but know not when. the wicked presume that he wil neuer punish them.
24:13
Heretikes doing and teaching against their owne knowledge, are afterward striken with blindnes. that they can not see the truth. S. Greg. li. 16. c. 26.
24:19
Sinners running into both extremes of defect and excesse, are likewise punished with contrarie tormentes.
24:23
Man by powre of free wil oftē presumeth to spend the time in sinning which God granteth him to do penance, for former sinnes. Rom. 2.
24:14
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.14
… But the Lord, also, “knowing their works, has given them over unto darkness. In the night,” he says, “he will be as a thief, and the eye of the adulterer will watch for the darkness, saying, No eye shall see me; he hath covered up his face.”
24:21
John Cassian † AD 435 The Conferences of John Cassian 21.32
… And so the law chiefly commands men to seek the bonds of wedlock, saying: “Blessed is he that hath seed in Sion and an household in Jerusalem;” and: “Cursed is the barren that hath not borne.”
24:1
In praecedenti capitulo Job se non esse propter malitiam punitum dixit, ut Eliphaz asseverat; nunc autem vult manifestare, quod non existimant Deum non habere curam rerum humanarum, sicut Eliphaz ei imponet. Est autem considerandum quod aliqui ponebant Deum humanarum rerum notitiam et curam non habere propter differentiam ejus a nobis: credebant enim, quod sicut propter hujusmodi distantiam nos eum cognoscere non valemus, ita nec ipse nos. Sed hoc ipse primo excludit dicens, Ab omnipotente non sunt abscondita tempora: quasi dicat: Quamvis omnipotens sit extra temporum mutabilitatem, ipse tamen temporum cursum cognoscit. Isti vero qui sunt in tempore, ita eum cognoscunt, quod tamen modum aeternitatis ejus comprehendere non valent; unde subdit, Qui autem noverunt eum, idest homines temporales, ejus notitiam qualemcunque habentes, vel naturali cognitione, vel per fidem, vel aliqua majori sapientiae illustratione: Ignorant dies illius, idest comprehend— dere non valent modum aeternitatis ejus. Et quia dixerat, temporalium cursum Deo ignotum non esse, consequenter ostendit qualiter temporalia judicial, praemittens diversas hominum culpas.
24:2
Quorum quidam fraudulenter aliis inferunt nocumenta; unde dicit: Alii, scilicet inter homines, Terminos translaterunt, furtive, scilicet mutantes possessionem confinia, et similia fecerunt in animalibus quae gregatim pascuntur; unde subdit: Diripuerunt, scilicet furtive: Greges, scilicet alienos: Et paverunt eos ut sic videantur esse eorum: et eorum culpam aggregat vel exaggerat ex conditione personarum quibus inferunt nocumenta. Consueverunt enim homines misereri pupillorum propter defectum aetatis, et caerentiam sustentationis parentum: et contra hoc dicit, Asinum pupillorum abegerunt, idest aberrare fecerunt. ut eum raperent, non miserantes pupillum.
24:3
Similiter etiam viduarum consueverunt homines misereri propter fragilitatem sexus, et quia destituta sunt virorum solatio; sed contra hoc subdit, Et abstulerunt pro pignore bovem viduae, quasi sub quodam colore justitiae eam gravantes.
24:4
Consueverunt etiam homines misereri pauperum, qui divitiarum sustentatione carent; et contra hoc subdit, Subverterunt pauperum viam: idest abstulerunt eis facultatem sibi necessaria procurandi, eos multipliciter molestando. Solent etiam homines desistere a nocemento eorum qui aliis nocere non consueverunt, sed inter alios suaviter conversantur; et contra hoc subdit, Et oppresse runt pariter mansuetos terrae, qui scilicet nec provocare nec provocare alios noverant.
24:5
Sunt etiam quidam qui non fraudulentter, ut praedicti, sed per manifestam violentiam aliis nocent: qui ad mala facienda prorumpunt, quasi nulla disciplina legis continentur: de quibus subdit: Alii quasi onagri in deserto, idest asini silvestres, qui hominum servituti non subsunt: Egrediventur ad opus suum, idest ad latrocinium, cui quasi proprio operi solicite intendunt; unde subdit: Vigilantesque ad praedam, scilicet diripiendam: Praeparant panem liberis, scilicet suis ex praeda directa.
24:6
Deinde genus praedae determinat, subdens: Agrum non suum demetunt, scilicet per violentam messes alias colligentes: Et vincam ejus quem vi oppresserunt, vindemiant: quia scilicet prius aliquem opprimunt ad hoc quod ejus bona liberius rapiant; nec solum exteriora bona per violentiam abstrahunt, sed etiam ea quae jam sunt ad usum corporis fovendi assumpta; unde subdit: Nudos dimittunt homines, idest nihil eis relinquunt, Indumenta tollentes.
24:7
Et ut magis exaggeret hujusmodi rapinae culpam, subjungit afflictiones quas ex nuditate patiuntur; unde dicit, Quibus non est operimentum in frigore: esset enim aliqua liter tolerabile, si aliunde possent nuditati subvenire: nec solum indumenta sunt necessaria ad calcem faciendum contra frigus, sed etiam ad tegumentum contra pluviam.
24:8
Unde oportet a latronibus denudatos non solum frigore affligi, sed etiam pluvia perfundi: et hoc est quod subdit: Quos imbres montium rigant: solent enim homines ad loca montana quasi ad tentoria confugere pro timore latronum vel hostium, ubi propter aeris frigiditatem, et frequentiores et graviors sunt pluviae, maxime nudis hominibus. Est autem qualecumque nuditatis remedium, si ille qui vestimentorum operi mentum non habet, saltem operimento domus non careat; sed contra hoc subdit, Non habentes velamen, scilicet vestimenti, nec domus, Amplexantur lapides, idest abscondunt se in cavernis lapidum quae inveniuntur in locis montanis.
24:9
Ulterius autem exaggerat eorum culpam ex conditione miserabilium personarum quas gravant: unde subdit: Vim fecerunt depravdantes pupillos, qui scilicet magis erant sustentandi: Et vulgum pauperem spoliaverunt, cui scilicet magis erat subveniendum.
24:10
Esset autem utcunque tolerabile, si saltem habentibus sufficientia subtrahere vellent: et ideo ad majorem aggregationem iniquitatum eorum subdit, Nudis, idest non habentibus vestimenta: Et incedentibus absque vestitu, idest prae nimia necessitate etiam ad publicum sine vestibus nudis procedentibus, quod pertinet ad magnam inopiam vestitus. Et ut ostendat etiam in victu eos inopiam pati, subdit, Et esurientibus.
24:11
His autem nihil magis auferre pos sunt; sed et id modicum quod habent, eis surripere non verentur; unde subdit: Tulerunt spicas; quasi dicat, Non tulerunt eis messem quam non habent, sed aliquas paucas spicas quas sibi colligerant: et si forte in aliquo abundare videantur, illud subtrahunt, non pensantes quantam penuriam in aliis patiuntur; unde subdit: Inter acervos frugum, scilicet eorum, Meridiani sunt, idest in meridie quieverunt, quasi lascivientes de bonis eorum: Qui calcavis torcularibus sitiunt, idest, qui statim post vindemiam modicum habent de vino.
24:12
Nec solum homines spoliant in rebus exterioribus, sed etiam laedunt in personis; unde subdit: De civitatibus fecerunt viros gemere: quia scilicet quibusdam laesis, multi ex civibus conturbantur, et ipsi qui laesi sunt, conqueruntur; unde subdit: Et animae vulnerarum clamabunt, Et Deus, a quo scilicet non sunt abscondita quae in tempore aguntur, Inultum abire non patitur: quod scilicet non esset, si de rebus humanis providentiam non haberet. Causam autem quare Deus hoc inultum abire non patitur, ostendit per hoc, quod non per ignorantiam, sed per malitiam peccant, ex qua sapientiam odiunt ipsorum peccata arguentem; unde subdit: Ipsi fuerunt reb. lles lumini, scilicet ex proposito agentes contra id quod eis lumen rationis dictat.
24:13
Sicut autem sapientia praeoccupat eos qui eam concupiscunt, ita fugit ab eis, qui ei renituntur: unde subdit: Nescierunt vias ejus, idest habentes sensum per malitiam depravatum, non potuerunt sapientiae processus cognoscere. Vel nescierunt, idest non adprobaverunt, nec experiri voluerunt sapientiae mandata; et impoenitentiam eorum demonstrat subdens: Nec reversi sunt per semitas illius: illi quidem per semitam sapientiae revertuntur, qui etsi sapientiae peccando rebellent, tamen poenitendo ad sapientiam revertuntur. In signum autem quod spirituali lumini sapientiae divinae repugnant, inducit, quod et lumen exterius detestantur, tenebras amantes, secundum quod Jo. 5, dicitur, Omnis qui male agit, odit lucem: unde et hoc subditur: Mane primo, ad hoc scilicet existentibus tenebris: Consurgit homicida et interficit egenum et pauperem: quia scilicet illa hora nondum communi ter homines vadunt per viam, sed aliqui pauperes necessitate ducti praecocant tempus operis, quibus latrones insidiitantur in via.
24:14
Ad hoc autem quod de dominis aliquid furtive surripiant, profundioribus indigent tenebris: unde subdit: Per no ctem erit quasi fur, scilicet spolians domos, quia ei primo mane facere tutum non esset, quia tunc homines evigilare incipiant. Idem autem in adulttero ostendit, subdens, Oculus adulteri, qui scilicet insidiatur alieno toro: Observat caliginem, ut scilicet deprehendi non possit; unde subdit dicens: Non videbit me oculus, idest in hoc proposito observat caliginem, ne cujusquam oculo videatur.
24:15
Et quia non sufficit ei occultatio noctis, adhuc alias occultandi artes assumit; unde subdit, Et operiet vultum suum, qualicumque mutatione habitus.
24:16
Et sicut ad incipiendum opus observat caliginem, ita etiam opus exequitur in tenebris: unde subdit: Perfo dit in tenebris domos, scilicet qualicumque fraude vel violentia obstacula auferentes: Sicut in die condixerant sibi, scilicet adulter et adultera: Et ignoraverunt lucem, idest abjecerunt in tota executione nefarii operis: Si subito, quasi ex impraemeditato, quia tempus eis breve videtur, dum carnali delectationi vacant: Apparuerit aurora, quae est diurnae lucis principium: Arbitrantur umbram mortis, idest existimant eam odiosam sicut umbram mortis, dum se vident suas lascivias ulterius non posse protrahere. Solent autem homines dupliciter a suis operibus impediri: uno modo, quando non prospiciunt rei eventum; alio, quando habent in suo proposito debile fulcimentum. Sed adulteri qui ex concupiscentia ducuntur, e contrario, primo quidem incon siderate se periculis ingerunt, quamvis ignorent quid sequatur: et ad hoc significandum dicit. Et sic in tenebris, idest in dubiis et obscuris: Quasi in luce, scilicet in manifestis: Ambulant, idest procedunt.
24:17
Secundo ex re modica et fragili magnam fiduciam capiunt; unde subdit; Levis est scilicet adulter: Super faciem aquae: quasi dicat, adeo leviter movetur, ut videatur ei quod per aliqua molli a, sicut est aqua, possit pertransire ad suum propositum prosequendum: vel ad literam, quod dicit, Sic in tenebris quasi in luce ambulant, potest referri ad hoc, quod uterque, scilicet adulter et adultera, sua opera in tenebris agere amant; quod vero subdit, Levis erit super faciem aquae, refertur spiritualiter ad adulterum cui propter impetum concupiscentiae videtur quod etiam super aquam et super quamcumque difficultatem vel adversitatem, leviter pertransire possit, ad hoc, quod perveniat ad fruitionem rei concupitae.
24:18
Enarratis ergo diversis generibus peccatorum, subjungit de poena: et primo quidem quantum ad poenam praesentis vitae, cum subdit, Maledicta sit pars ejus in terra: illud enim unicuique pars esse videtur, quod quasi potissimum bonum desiderat; peccator autem in rebus terrenis quasi in sua parte ultimum finem constituit, secundum illud Sapient. 2: Haec est pars nostra, et haec est sors. Quae quidem maledicta est, quia bona hujus mundi, quibus male utitur, ei vertuntur in malum: et hoc manifestat subdens, Nec ambulet per viam vinearum: solent enim viae vinearum umbrosae esse, per consequens temperatae vineae etiam contem poraneum locum requirunt: nam in locis nimis frigidis destruuntur per glaciem, et in locis nimis calidis aduruntur per calorem. Impius ergo per viam vinearum non ambulat, quia rebus hujus mundi moderate non utitur, sed quandoque declinat ad unum extremum, quandoque ad aliud; et quantum ad hoc
subdit: Ad nimium calorem transiet ab aquis nivium: quasi a contrario vitio in contrarium transeat, quod in medio virtutis non manet: et ista poena consequitur omnes malos, quia inordinatus animus sibi ipsi est poena. ut Augustinus dicit in 1 Conf.
24:19
Deinde ponit poenam quae erit post mortem, cum subdit: « Et usque ad inferos « peccatum illius;» quasi dicat: Non solum in terra pars ejus maledictur, dum inordinate utitur rebus mundi, sed etiam per hoc in inferno poenas patietur: ad quas poenas referri potest quod dixerat, Ab aquis nivium etc., quia in inferno nulla erit temperies. Et ne crederet aliquis poenas illas per Dei misericordiam finiendas, subdit: Obliviscatur ejus, scilicet peccatoris in inferno damnati: Misericordia, scilicet Dei, ut nunquam exinde liberetur.
24:20
Qualis autem sit illa poena, ostendit subdens: Dulcedo illius vermis, idest delectatio peccati, convertetur in vermem, idest conscientiae remorsum, de qua dicitur Isa. ult.: « Vermis eorum non morietur. » Unde et hujus poenae interminabilitatem subdit: Non sit in recordatione, idest ita totaliter relinquatur a Deo sine remedio liberationis, ac si ejus esset oblitus: et ponit similitudinem, cum subdit, Sed conteratur quasi lignum infructuosum: arbor enim quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur, ut dicitur Matth. 3. Lignum autem fructuosum praeciditur ut purgetur, secundum illud Joan. 15: « Omнем palmitem qui non fert fructum purgabit eum, ut fructum « plus afferat. » Impii ergo puniuntur ad exterminium, justi autem ad profectum.
24:21
Quare autem infructuoso ligno comparetur, manifestat ex duobus: primo quidem, quia bona sua in res inutiles consumpsit; unde dicit, Pavit enim sterilem, et qui non parit: et loquitur de illo qui bona sua in res inutiles consumpsit, ad similitudinem ejus, qui uxorem ster ilem inutiliter nutrit. Secundo, quia indigentibus non subvenit, quod ei esse poterat fructuosum; unde subdit, Et viduae hene non fecit, per viduam homines indigentes significat.
24:22
Nec solum fuit infructuosus, sed etiam fuit nocivus, sicut lignum proferens fructus venenosos; unde subdit: Detraxit fortes in fortitudine sua, idest potestate sua usus est, non ad subveniendum oppressis, sed magis ad opprimendum fortes: et hoc, quia quod aliis nocet, etiam in suum nocumentum redundat, quasi scilicet in se securam vitam agere non potest, timens etiam laedi ab eis quos laeserat; unde subdit, Et cum steterit, idest cum nihil adversum passus fuerit: Non credet vitae suae, idest non erit de vita sua securus, secundum illud quod Eliphaz supra dixerat 15: « Sonitus terroris semper in auribus ejus, et « cum pax sit, ille semper insidias suspicatur. » Causam autem quare absque misericordia sit puniendus, assignat ex hoc, quia misericordia noluit uti dum potuit; unde subdit: Dedit ei Deus locum poenitentiae, scilicet differens poenam; et haec est ratio quare permis sus est in prosperitate aliquis diu vivere.
24:23
Sed hoc quod Deus exhibuit ei in bonum, ipse pervertit in malum; unde subdit: Et ille abutitur eo in superbiam, non attribuens divinae misericordiae quod post peccatum non statim punitur, sed ex hoc sumit peccati audaciam usque ad Dei contemptum. Et quamvis peccator tenebras quaerat ad peccandum, non tamen potest facere quin videatur: unde subdit: Oculi enim, scilicet Dei: Sunt in viis ejus, idest considerant processus ejus, quamvis in tenebris ambulent; et inde est, Quod elevati sunt ad modicum, idest ad aliquam terrenam sublimitatem et caducam, Deo dante eis locum poenitentiae: Et non subsistent, scilicet finaliter, quia abutuntur Dei misericordia in superbiam. Et adhibet hujus rei similitudinem.
24:24
Omnia enim quae in tempore generantur, determinato tempore crescunt, et postea incipiunt dejici, et tandem totaliter destruuntur; et ita contingit de impiis: unde subdit, Et humiliabuntur sicut omnia, quae scilicet in tempore crescunt: Et auferentur, scilicet totaliter, quando ad summum pervenerint: et adhibet similitudinem. subdens; Et sicut summitates spicarum conterentur. Non enim conteruntur fruges quamdiu sunt in herba et crescunt; sed quando jam ad perfectam maturitatem pervenerunt: et sie impii non statim puniuntur a Deo, sed quando ad summum pervenerunt, secundum mensuram a Deo praevism.
24:25
Hoc autem induxit ad ostendendum, quod hoc quod impii statim non puniuntur, sed prosperam vitam agunt, non contingit ex defectu divinae providentiae, sed ex hoc quod differt Deus poenam in congruum tempus; et sic patet falsum esse quod Eliphaz ei calumniose imposuerat de negatione providentiae divinae; unde subdit: Quod si non est ita, sicut praedixi, de punitione malorum: sicut vos opinamini credentes semper homines in hac vita puniri pro peccatis: Quis me potest arguere esse mentitum? quasi scilicet divinam providentiam denegam: Et ponere ante Deum verba mea, idest verba mea in accusationem vertere coram Deo, ac si sint contra ejus providentiam.
24:1
24, 1 « ab Omnipotente non sunt abscondita tempora ; qui autem noverunt eum, ignorant dies illius » ; — i. e. nos dies iudicii eius non videmus, nos ruinam el poenam impiorum, bonorum exaltationem non cernimus;nos de arcanis Dei certiores non reddimur. Ita versum hune satis ab interprelibus vexatum interpretandum esse cum Vav. Pin. Men. Tir. Gord. censemus ; addi potest cum S. Thom. Cord. Iobum simul obiectionem ab Eliphaz vel accusationem sibi factam (22, 13) diluere. In hebr. cur ab Omnipotente non servantur tempora? i. e. cur tempora iudicii non reservantur, destinantur impiis, ita ut iusti ea videant et de ultione Domini laetentur (cf. Htrz. Del. Zsch. Hitz. P.) +. Iam miram hanc rerum gubernationem per exempla prosequitur : impios scil. impune grassari; quam late scil. patet violentia, avaritia iniustilia ?
24:2
v. 2 « Alii terminos. transtulerunt, diripuerunt greges et paverunt eos »; — hebr. terminos transferunt, gregem rapiunt et pascunt ; est locutio emphatica subiecto omisso ^; « magnum scelus alienas possessiones vindicare sibl et conlinuare suis limitibus motis » (Yav.) ; cf. Deut. 19, 44; 27,147. Os. 5, 10; pascunt 1. e. quae rapuerunt, secure iam et cum sua ulilitate possident. Immo pupillos et viduas spoliant :
24:3
v. 3 « asinum pupillorum abegerunt et. abstulerunt pro pignore bovem viduae»; — i. e. iis vitae sustentandae adminicula auferunt (0/.); numerus singularis emphasin habet : etiam unum illum quem possident. « Immanis crudelitatis est genus illud hominum invadere, quod infirmum est et hominum misericordiae commendatum, quod vel ipso nomine animos emollit incitatos et appetentes vindictae ad lenitatem clementiamque traducit » (Cord.). Eadem Perperam in priore membro aliqui pyy vertunt silui (W. Hirz. Zsch.); bene S. Hier. posuit perii, ef. 6, 17. 1. Ita verbum [5h 21, 19 cf. 15, 20; quae significatio magis apta h. l. est, quam abscon- crudelitate opprimunt egenos et miseros :
24:4
v. 4 « subverterunt paupeium viam et oppresserunt pariter mansuetos terrae »; — i. e. infesti pauperibus sunt, eos vexant ac turbant, impedientes quominus quiete sua agant negotia (Men.), vel iis facullatcm adimentes necessaria sibi procurandi (S. Thom.). In hebr. abigunt pauperes a via, pariter abdunt se* humiles (miseri) terrae i. e. non eos sinunt incedere sine vexaUone, vel publice et ubique eos infestant (cf. Vav. Mar. W.), vel eos sine domo et iuris tutela vagari cogunt (Del. Hitz.) et tanta crudelitate et saevitia utuntur, ut homines inopes et a violentia alieni i. e. mansueli (utrosque enim vox hebr. significat) prae metu sese abscondant. Iam cum in textu vulg. sequatur v. 5 alii, ratione habita v. 2 multi hos versus de aliorum genere lyrannorum, de praedonibus intelligunt, qui in desertis locis habitantes latrocinia exerceant, agros et vineas depopulentur (v. 6) et homines quos spoliaverint in extremam miseriam redigant (v. 7. 8 — cf. Pin. Cord. Vav. Men. Tir.). Etiam textum hebr., qui illud a/z non habet, aliqui eodem modo explicant (cf. Cod. Ros.). Sed plerique explicationem sequuntur, quae ad antecedentia arcte adueclitur, depingi scil. vilam laboriosam summamque miseriam pauperum illorum (cf. Malv. Calm. W. Del. Hirz. Hitz. P. graecus exprimit et ipse vulg. textus haud invilus eo. quoque trahi potest. Unde censemus, pauperum miseriam iniuste oppressorum describi, qua re impiorum et saevitia et securitas denuo illustratur. V. B « alii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum, vigilantes ad praedam praeparant panem liberis » ; —alii proxime ad v. 4 pertinet; unde : propter oppressores alii se abdunt, alii vagi et timidi (timiditatem comparatio cum onagro et vagam vivendi rationem polius exhibet, quam latronum saevitiam ; cf. W. Del.) deserto se condunt « ad opus suum » i. e. ut ibi vitam tueantur; ibique praedae undequaque capiendae ad se liberosque servandos intenti esse coguntur. In hebr. ecce ut onagri in deserto... desertum ei ? panis pro pueris scil. est vel panem praebet, quia sedulo vigilantes (hebr.) sunt ad praedam. Quomodo illi vitam sustentent et quale genus praedae subinde capiant et appetant, declaratur v. 6 in hebr. in agro farraginem etus metunt et vineam impii vindemiant i. e. vilissima quaeque ex agro sibi pro alimentis furantur, item quae in vineis post. vindemiam forte supersunt. Alii legunt 35253 (LXX, Chald. S. Hier.)* ; unde vulg. v. 6 1. Consentiunt LXX, Th-^od. (cf. cod. syr. hexapl.) Syrus, Chald. rA 10B « agrum non suum demetunt et vindemiam eius quem vi oppresserint vindemiant »; — qui versus ad impiorum descriptionem refertur. LXX, Chald. Syrus tuentur, verterit eius quem vi oppresserint sane obscurum est; forte quia v. 5 ad aliud tyrannorum genus describendum adhiberi censuit; Pin. Vav. Mar. putant impium dici iudicio victum, vi oppressum, qui a iudice sententia iudiciali victus et impius sit declaratus. Pergit vulg. illorum tyrannidem describere : v. 7T « nudos dimittunt homines, indumenta tollentes quibus non est operimentum in frigore, v.8 quos imbres montium rigant et non habentes velamen amplexzantur lapides »; —i. e. imbribus expositi sunt isti pauperes et spoliati omni alio refugio cavernas rupium ingrediuntur et in speluncis se abdunt (cf. Pzn. Vav. Cord. Sa, Mar. Men. Tir.). Similiter LXX et ver. lat. Textus vero hebr. miseram pauperum conditionem depingit : nudi pernoctant sine indumento et non est tegumentum in frigore; ex imbre montium madefiunt, et cum non sit refugium, saza amplezantur. Descriptio haec pauperum longior (v. 5-8) eo facilius intelligitur, si cum recentioribus assumimus, poetam alludere ad oppressiones, quibus v. g. Horrhaei e suis sedibus expulsi et in speluncas montium edomiticorum abacti sunt (Deut. 2, 12. 22; cf. Zsch.). Denuo alio modo iniustam oppressionem ob oculos ponit, ut quam late et impune valeat improbitas, ostendat;
24:9
v. 9 « vim fecerunt depraedantes pupillos et vulgum pauperem * spoliaverunt; v. A0 nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus tulerunt spicas »; — i. e. tantae immanitatis sunt saevi illi tyranni, ut nudis et famelicis etiam spicas eripiant, quas inediae levandae causa in divitum agris messe facta collegerant. Ipsi vero tyranni
24:11
v. 41 « inter acervos eorum meridiati sunt qui calcatis torcularibus sitiunt » ; — i. e. inter acervos pauperum, qui... sitiunt, illi impii et epulones quieti et somno indulgent in aestu diei (cf. Phil. exp. in. Thom. Pin. Cord. Sa, Mar. Tir.), seu feriantur (Vav.). eorum oleum exprimunt, torcularia calcant, sitiunt (cf. Cod. Mar. Malv. W. Del. Hirz. Hitz. Zsch. P.) i. e. debent oppressi laborare inter septa et maceriem vinearum divitum improborum !, torculare uvas, nec tamen sitim explere licet, sunt scil. in arcta quasi custodia. Verbum nyy denominativum esse volunt a yn» oleum; at facile etiam explicari potest sole uri, cum «my proprie sit fervere (cf. Fürst L.) et hanc significationem respexisse videtur S. Hier. v. 41. Illi vero tyranni non tantum ruri in egenos furorem exercent, verum etiam urbes violentia et caede infestant, devastant; et ubi demum ultio eos apprehendit? Ita apte haec pars concluditur :
24:12
v. 12 « de civitatibus fecerunt viros gemere et anima vulneratorum clamavit. Et Deus inultum abire non patitur »? — ultimum per interrogationem legi oportet * ut bene advertunt Ma/v. Vav. Id enim omnino a sensu requiritur et argumenti ralione, i. e. nonne haec omnia fiunt impune? nonne sanguis occisorum frustra ad coelum clamat? vel, quomodo tu, Eliphaz, ais « Deus abire non patitur inultum »? id textus hebr. requirit : et Deus non attendit (non curat) insipidum (hoc) i. e. dissimulare videtur opera adeo prava, vel quam absonum sit, innocentes opprimi ab impiis (cf. Mar. W.) In hebr. ex urbe virorum gemunt (W. Hitz. P.) vel certe melius (neglectis accentibus masor.) ez urbe viri gemunt (Mar. Malv. Ros. Del. Le ilir) i. e. tanta iniuriae vis illata, ut viri ? suspiria emittant; vel ut habet Syrus et aliquae editiones hebr. mno (pro mny), i. e. morientes gemunt, caedis scil. et saevitiae illorum victimae (cf. Hirz. Zsch.); ad quod membrum parallelum non incongrue sequitur : et anima percussorum clamat. Neque ab hoc sensu * multum absunt LXX et vet. lat « de civitate et domibus (pina pro ^3) (vi) eiiciebantur; anima vero parvulorum (mhiy pro gi55g) in gemitu valde; ipse autem Deus eorum curam non habuit » apud LXX aùtds 0i taz tovtov èziozonhy od zezotntar; quare interrogativus legendi modus pro vulg. confirmatur.
24:13
v. 43 « Ipsi fuerunt rebelles lumznz, nescierunt vias eius, nec reversi sunt per semitas eius »; — in hebr. illi sunt inter. rebelles lumini (illis adnumerandi vel beth essentiae) i. e. lucem fugiunt, odio habent; cum v. 14-47 saepius de fuga lucis et diei mentio fiat, lumen sensu eodem, i. e. proprio retinendum esse videtur (cf. Mar. Pin. Vav. W.) Alii tamen metaphorice capiunt de lumine Dei, de lege et doctrina Dei, de lumine veritatis (cf. Chald. S. Thom. Cord. Sa, Men. Tir.), alii utramque significationem coniungunt et lumen amplissime dici volunt (cf. Cod. P.). Idem valet de membris subiunctis: vias lucis nescire i. e. facinora clam et in caligine patrare, apertam et rectam agendi rationem aversari, tenebris uli, mente et rebus revera gestis lucem abominari et obscura amplecti ; hebr. non morantur in semitis eius. Iam tales describit
Cum in subsequentibus scelera describantur, quae in tenebris patrentur, plerique haud immerito iam a v. 13 de illis lucifugis sermo- 1. B. ridet suffixum putpote absonum ; ipse ex graeco &óíxo: textui inserit y3 suf- 2. Quare immerito Cod. censet, vulgatam hic reddere sensum plane repugnantem. proborum genere dictum esse
24:14
v. 14 « mane primo consurgit homicida, inter ficit egenum et pauperem, per noctem vero erit quasi fur »; — i. e. in crepusculo ; ita et hebr. *:x5 intelligunt sub [ucem (cf. Malv. Mar. Hirz. W. Del. Zsch. P.), idque satis ex v. 13 consequitur; dum adhuc crepusculum est, struit insidias et ex improviso caedem nihil suspicanti infert; nocte ad furandum abutitur ?. Tenebras expetit adulter; ita
24:15
v. 45 « oculus adulteri observat caliginem, dicens: non me videbit oculus, et operiet vultum suum »; — i. e. noctis caliginem praestolatur (cf. Prov. 1, 8.9) et ne agnoscatur velamen faciei imponit (hebr.). Tenebras opperiuntur fures (cf. v. 44):
24:16
v. 16 « per[odit in tenebris domos. sicut in die condixerant sibi, et ignoraverunt lucem » ; — in hebr. interdiu sese abdunt, quia scil. lucem abominantur qua flagitia prodantur. Alii (Men. Vav.) etiam hoc de adulteris explicant. Cur lucem aversentur, exponit v. 47 in hebr. quia omnibus iis tempus matutinum est umbra mortis, quia norunt terrores umbrae mortis i. e. lux matutina illis est umbra letifera, illis pericula affert et impedimenta ?, et huius caliginis terrores iam experientia norunt, lucis pericula nocum Syro npn: Deus non reponit orationem (oppressi exaudiendam). Perperam negat, pyw habere eum seq. aec. significationem curare; verbum elliptice ponitur pro mi 25 5y; exemplum habes Is. 41, 20 (et forte Ps. 50, 93; cf. Ges. Thes.). 1. B. legendum censet, ut hic sensus habeatur et metrum constet YN s355 ante lucem. Correctio sane opportuna sensu eam exigente post v. 13. — Aliud Hitz., qui v. 13 ab Eliphaz obiectum et ad superiora referendum esse censet, eui lobus respondeat sensum luminis proprium usurpans : immo et luce utuntur mali, simul cum luce surgit homicida. 2. B. unius literae mutatione legit 23a ER in nocle perambulat fur, quae correctio utique textui tradito praestat; at LXX, Chald. Syr. S. Hier. textui mas. suffragantur. . runt, ideo diem exsecrantur (cf. Mar. Malv. Hirz. W.). Et huic facile acord textus vulg. v. AT « si subito apparuerit aurora, arbitrantur umbram mortis, et sic in tenebris quasi in luce ambulant » ; — i. e. tenebrae ipsis sunt familiares, ibi facinora sua exsequuntur; quare si lux supervenerit vel aurora, terrentur quasi mortis periculo subito apparente (cf. Pin. Cord. Vav. Calm.). Alii (cf. Del. Zsch. P.) exponunt : iis noctis umbra est et habetur pro luce, i e. nocte utuntur, sicut ceteri hominum die; unde nox est impiorum lux (cf. 38, 15).
24:18
v. 18 « Levis est super faciem aquae? maledicta sit pars eius in terra, nec ambulet per viam vinearum »! — primum 2nterrogative legimus; metaphora haec est : uti aquarum impetu res leviusculae celerrime abripiuntur (O/.), ita improbus ruina subito est auferendus ; cf. Os. 10, T zransire fecit Samaria regem suum quasi spumam super faciem aquae. Acriter scil. et ironice Iobus quaerit ex amicis, num id, quod fieri fas est et ex illorum doctrina revera semper hisce in terris fit, reipsa in rerum cursu cernatur? Et statim, ne ipse improbis assenliri videatur, iis dira imprecatur, hac quoque re suam integritatem et virtutis existimalionem ostendens. Impii scil. possessio sit maledicto obnoxia; et fas est, ut improbus iam non incedat per suas vineas; utinam ne eis fruatur, ne iam habeat, quas adeat! In hebr. non se convertet ad viam vinearum, est fortasse proverbialis locutio, uti abitare sub vite sua et sub ficu sua (3 Reg. 4, 25. Mich. 4, 4. Zach. 3, 10. 1 Mach. 14, 12) 1. e. « nullam habeat impius partem in agris locisque frugiferis, non experiatur viae et vitae iucunditatem, sed semper ambulet per loca arida et inaquosa » (Pin.). Porro eum devovet in hebr. v. 19 siccitas et calor rapiunt aquas nivium, ita infernus (eos rapiat) gui peccaverunt * (cf. Mar. Mal. W. Zsch. P.); imprecatio similis est Ps. 67, 3 sicut fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie Dei (cf. Prn.). Alio modo vulg.
Iam quid impiis istis rependitur? Certe maxima iis supplicia debentur et sane ordo iustitiae laesus exigit, ut dignas luant poenas. At quoties id revera videmus? Hane sententiarum seriem, quae ad totum lobi sermonis argumentum aptissima est, in textu graeco et latino facile deprehendimus. Nodus solum in hebr. est, cum valde sit dubium, num modus optativus ibi agnosci possit, cum v. g. v. 18 nim s5 scribatur et non by. At eum sensus opíativus optime nexui el tenori orationis conveniat, et insuper auctoritas textus graeci et latini (e£ Syrus?) accedat, facile suspicari licebit, in textu masor. hoc quoque loco uli saepius vitium subesse, eumque ad normam certam versionis gr. et lat. esse exigendum. Hisce igitur expositis primo quaestionem ponit lobus, num improbo ruina subito ingruat? Dein indignatione commotus ei impreeatur ea, quibus impium affligi oporteat. Ita
24:19
v. 49 « ad nimium calorem transeat ab aquis nivium, et usque ad inferos peccatum illius »; — i. e. ab una calamitate rapiatur in aliam eamque acerbiorem, et usque ad inferos comitetur eum poena peccati (ef. Cord. Tir.), vel: per omnia poenarum genera rapiatur, quae ignis et aquae metaphora designantur (Ma/v.). Atque, ait, istae poenae nulla misericordia mitigentur :
24:20
v. 20 « obliviscatur eius misericordia; dulcedo illius vermes ; non sit in recordatione sed conteratur quasi liqnum infructuosum.» ! — « est poetica prosopopoeia quasi dicat : nemo eius misereatur, adeo ut ipsa misericordia videatur eius oblita, illique esse immiserigors » (Cord.) ; auferantur ab ipso omnia, voluptates, vita, etc. ita ut nihil nisi foeda sepulchri corruptio et vermes ei relinquantur (cf. 17, 14), vel vermes in sepulchro pro vitae dulcedine succedant eique sint deliciae (Mar. Men.); memoria autem eius omnino oblivione obruatur, exseindatur ut arbor inutilis. In hebr. obliviscatur eius vulva. (i. e. ipsa mater °), dulcedo (edulia ?) eius vermes, non memorabitur, sed frangetur sicut arbor iniquitas. Iure autem hisce diris est devovendus;
24:21
v. 21 « pavit enim sterilem quae non parit et viduae bene non fecit » ; —1. e. depavit, depastus est, spoliavit steriles, ope scil. filiorum et defensione destitutas, viduasque afflixit (cf. Cod. Pin. Cord. Vav. Tir.), est enim etiam in sermone classico pascere et pasci quandoque vastare, depopulari *. Praeterea ipsis etiam potentibus iniustitiam et iniuriam intulit
24:22
v. 22 « detraxit fortes in fortitudine sua. Et cum steterit, non credet vitae suae »; — i. e. vi et violentia fortes deiecit; et simulac improbus iste surgit (hebr.) vel insurrexit in aliquem, vel quamdiu stat, nemo vitae suae securitatem habet, nemo de vita bene sperare potest (cf. Mar. Malv. I. Vat. Caiet.). Maec interpretatio et contextui et verbis apta est; nam credet vel in universum sumi (homines credunt, 1. Eandem explicationem alfert de Rossi a R. Immanuel propositam. 4. Hebr. Myy explicabis, uti Mich. 5, 5, eadem ratione (W. Hirz. Del. Zsch. P.) cf. 20; 26; vel, quod aliis praeplacet, — yy? confringere, conterere (Chald. Malv. 1. Ros. Hitz.). -uti germanicum man) vel ex oppositione et sententiae nexu ad adversarium pertinere, in quem insurrexerit improbus, sane ab indole linguae hebr. et vulg. nullo modo est alienum (cf. Kaulen, Handbuch z. Vulg. p. 192). Sententia vero sic concepta magis improbitatem effert, id quod Iobus h. l. certe vult, quam si cum Vav. explicamus : tantae est temeritatis, ut cum suae ipsius vitae periculo alios aggredi non dubitet. Ad eundem sensum textus hebr. facillime refertur; est enim quU» prendere, capere (cf. infra 40, 20. Ps. 10, 9), rapere, abripere ad perniciem, mortem (cf. Ps. 28, 3. Ez. 32, 20) uti LXX vertunt zaxéotgejav. Quare minime opus est, cum recentioribus alio prorsus sensu vertere : at (Deus) diu sustinet violentos vi sua; (talis) surgit, etsi iam non de vita bene speraverit (cf. W. Del. Hirz. Zsch. P.) i. e. saepe improbus ex instanti periculo servatur, et divina protectione peculiari modo frui videtur. " Culpa vero eius augetur, quia felicitate a Deo concessa abutitur; ita v. 23 illum sensum exprimit, quem multi iam in v. 22 secundum hebr. cernere volunt; v. 23 in hebr. dat ei securitatem et fulcitur et oculi eius super viam eorum i. e. etsi impius iniuste agat, tamen fruitur prosperitate; Deus eum protegit; oculis quasi in viam illorum intentis eos a calamitate servare videtur. Vetus scil. est Iobi querela, impios quasi sub peculiari Dei tutela prospere agere. Effert id animo aegro el non sine exaggeratione, provocatus et exacerbatus argumentatione Eliphaz; est enim acriter disputantium hyperbolis non parcere. Vulg. sensum hebraei textus generatim reddit, at eum magis ad impii culpam augendam inflectit. Insuper longanimitate Dei in malum abutitur
24:23
v. 23 « dedit ei Deus locum poenitentiae. et ille abutitur eo in superbiam; oculi autem eius sunt in viis illius »; — i. e. et nihilominus talem Dei oculi protegunt el servant a calamitate. Bene Pin. notat, benignitatem Dei, sub qua homo impune simatur vivere, securitatem et confidentiam eleganter vocari in hebr., vulgatum vero interpretem id spectasse, hanc impunitatem et AOT Gu suae iustitiae Deum concedere propter poenitentiam agendam. Et quali demum morte impii abripiuntur? Minime ruinis illis horrificis, quas Eliphaz vaticinatur, sed omnium aliorum sorte communi immo facili utuntur ; ita
24:24
v. 24 « elevati sunt ad modicum et non subsistent et humiliabuntur sicut omnia et auferentur et sicut summitates spicarum conterentur » ; — i. e. hebr. lege et interpunge elevat sunt; brevi et non sunt, q. d. post vitam felicem sine morbi diuturnitate mortem obeunt (cf. 31, 13), decidunt i. e. morte abripiuntur sicut omnes alii; sicut capita spicarum aóscinduntur, ipsa comparatio mortem facilem, celerem post aetatem maturam et bene valentem indicat (cf. W. Hirz. Del. Zsch. P.) Rem acu tetigit. Vav. contra aliorum interpretationes haec scribens : « si praeler rem lobum nolumus locutum, debet hoc velle, ut florentes et fortunati, licet improbi, integro saepe et stabili statu sint tota vita : qui tamen, sicut secundum habent prosperitatis cursum et illam ipsam mortem exitumque felicitatis non praecipuum habent sed communem cum ceteris. Quod ait : sicut summztates. spicarum. sic explicare licet, ut illos maturas segetes in acervum proiici ut supra 5, 26 ». Ultimum hoc eliam rite Cod. Disceptationi Iobus victor finem imponit, fidenter ex suis quaerens adversariis :
24:25
v. 25. « quod si non estita? quis me poterit arguere esse mentitum et ponere ante Deum verba mea»? — primum iam membrum interrogationem in se conclusam continet; nam zw potest esse particula interrogationis et h. l. sensus necessario est : «non. ita est, uti dixi? quis me mendacii convincet? Nam nequit esse sensus: etiamsi res non ita eveniant, uti ego affirmo, tamen nemo potest me refutare '. Ergo etiam lat. s? interrogationis particula h. l. esse debet, uti revera in vw/g. non uno in loco occurrit (cf. Matth. 12, 40. Luc. 22, 49. Kaulen, Handbuch z. V. p. 211); proinde scribendum : si non est ita? ponere ante Deum i. e. et quis potest verba mea ad Dei tribunal deferre eaque accusare ut vane.et mendaciter prolata? x libi 9-gnoniieo de rerum cursu depromptos et perperam cum libro Iob - Arg. — Postquam Iobus adeo explicite ad oculum demonstravit, impios saepe impune grassari, bonos opprimi, amicorum doctrina de retributione terrestri refutata est, refutatum quoque, Iobum ipsa calamitate ostendi improbum. Sed manet quod quaerebatur, cur demum Iobus malis sit afflictus. Baldad iam non habet, quid Iobo opponat, nisi ea repetit, quae de divina maiestate, potentia, sanctitate iam sunt dicta, et neminem coram Deo peccati esse immunem. Cum igitur Baldad solum dicta denuo repetat et cum ex eo, quod nemo coram Deo sit naevi vel noxae expers, non sequatur lobum secundum iustitiae normam merito tot ac tantis suppliciis conteri, ipsa haec brevissima oratio documento est, amicos [obi esse ad silentium adactos, impares suae sententiae ulterius defendendae, impotes, qui lobi fata explicent. Et hisce disputationis progressus simul declaratur. Notat Of. : « Baldad, cum Iobi sermones refutare non posset, apologiam alio transfert eumque tamquam contra Deum insolenter se efferret ac de sua pietate superbe nimis gloriaretur, insectatur, mirabiliter quidem de Deo disserens, humanam autem naturam extenuans nihilque eorum quae purissima sunt, si cum divina puritate comparetur, purum esse affirmans ». Neminem coram Deo summo esse a culpa immunem. Car. 25. Baldad orationis parti respondet, qua Tobus usus erat et in qua contendebat a Deo fretus innocentia, ut sibi liceret causam apud eum agere (Vav.). A qua fiducia ut eum dimoveat, maiestatem Dei incomparabilem et terrorem commemorat ( cf. Pin. Cord. Cod. Vav.) :
24:2
The author of the book is an unknown Jew of Palestine, a perfect connoisseur of the Law (Job 24:2-11; Ex. 22:21; etc.), of sacred literature, of Jewish social conditions, of the sciences, and also of the customs and literatures of foreign countries.
24:19
The same severe prohibition, made by the Old Testament, of the use of images (e.g.: Ex. 20, 4 ff.; Lev. 26, 1; Deut. 4, 15; 27, 15; Job 24, 19), was not only not absolute, as appears from the sculptures of Solomon's temple, but was evidently motivated only by the practical danger of idolatry, in which the people found themselves …
"descends" or "plunges" (Is. 14:9-15; 57:9; Ez. 31:15-17; 32:21; Am. 9:2; Ps. 85:13; 138:8; Prov. 15:24). The deep f. is a synonym of "death" that sweeps away (Job 24:19; Ecclus. 14:12; 51:2-9; cf. Apoc. 1:18 and 20:13-14), and "to descend into it" is equivalent to "to die" (Job 14:13; 17:13, 16); and it is a synonym of "sepulcher," "pit," "darkness," …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.