Eliu goes on in his discourse, shewing God’s wisdom and power, by his wonderful works.
Eliu continueth his discourse, shewing Gods wisdom, powre, and iustice, by his meruelous workes of Meteors, 14 and vse therof to mans commoditie. 18. which the wisest m•n sufficiently vnderstand not, much lesse may presume (as he vniustly chargeth Iob) to contend with God.
1At this my heart trembleth, and is moved out of its place.Per questo tremò a me il cuore, e mi sbalzò dalla sua sede.VPON this my hart is sore afrayd, and is moued out of his place.Super hoc expavit cor meum, / et emotum est de loco suo. 2Hear ye attentively the terror of his voice, and the sound that cometh out of his mouth.Attentamente ascoltate la tremenda voce di lui, e il suono, che parte dalla sua bocca.Heare ye his speach in the terrour of his voice, and the sound proceding out of his mouth.Audite auditionem in terrore vocis ejus, / et sonum de ore illius procedentem. 3He beholdeth under all the heavens, and his light is upon the ends of the earth.Egli porta il suo pensiero alle cose di sotto de' cieli, e la sua luce fino alle estremità della terra.Vnder al the heauens he considereth, and his light is vpon the endes of the earth.Subter omnes cælos ipse considerat, / et lumen illius super terminos terræ. 4After it a noise shall roar, he shall thunder with the voice of his majesty, and shall not be found out, when his voice shall be heard.Dietro a lui un suono di ruggito, egli tuona colla voce di sua Maestà, e udita che sia la sua voce, aggiungervi non si potrà.After him shal sounding roare, he shal thunder with the voice of his greatnes, & shal not be found out, when his voice shal be heard.Post eum rugiet sonitus; / tonabit voce magnitudinis suæ: / et non investigabitur, cum audita fuerit vox ejus. 5God shall thunder wonderfully with his voice, he that doth great and unsearchable things.Mirabilmente rimbomba nel tuono la voce di Dio, che fa cose grandi, e imperscrutabili.God shal thunder in his voice meruelously, he that doeth great & vnsearcheable thinges.Tonabit Deus in voce sua mirabiliter, / qui facit magna et inscrutabilia; 6He commandeth the snow to go down upon the earth, and the winter rain, and the shower of his strength.Egli comanda alla neve di calar sulla terra, e alle pioggie d'inverno, e alle sue impetuose procelle.He that commandeth the snow to descend vpon the earth, and the winter raines, and the shower of his strength.qui præcipit nivi ut descendat in terram, / et hiemis pluviis, et imbri fortitudinis suæ; 7He sealeth up the hand of all men, that every one may know his works.Egli nella mano d'ogni uomo pone un segno, affinchè ciascuno conosca le opere sue.He that signeth in the hand of al men, that euerie one may know his workes.qui in manu omnium hominum signat, / ut noverint singuli opera sua. 8Then the beast shall go into his covert, and shall abide in his den.La fiera si ritira nella sua tana, e si sta ferma nel suo covile.The beast shal enter into his couert, and shal abide in his denne.Ingredietur bestia latibulum, / et in antro suo morabitur.
9Out of the inner parts shall a tempest come, and cold out of the north.Da' luoghi reconditi la tempesta vien fuora, e il freddo da settentrione.From the inner partes shal tempest come forth, and cold from Arcturus.Ab interioribus egredietur tempestas, / et ab Arcturo frigus. 10When God bloweth there cometh frost, and again the waters are poured out abundantly.Al soffio di Dio il gelo si addensa, e si spandono dipoi le acque da tutte parti.When God bloweth frost congeleth, and againe waters are powred most largely.Flante Deo, concrescit gelu, / et rursum latissimæ funduntur aquæ. 11Corn desireth clouds, and the clouds spread their light:Il frumento brama le nuvole, e le nuvole gettan la loro luce.Corne desireth clowdes, and the clowdes spred their light.Frumentum desiderat nubes, / et nubes spargunt lumen suum. 12Which go round about, whithersoever the will of him that governeth them shall lead them, to whatsoever he shall command them upon the face of the whole earth:Elle van girando all'intorno dovunque le guidi il volere di lui, che le governa, ad eseguire i suoi ordini per tutte le parti della terra,Which goe round about, whither soeuer the wil of the gouerner shal lead them, to al that he shal cōmand them vpon the face of he whole earthQuæ lustrant per circuitum, / quocumque eas voluntas gubernantis duxerit, / ad omne quod præceperit illis super faciem orbis terrarum: 13Whether in one tribe, or in his own land, or in what place soever of his mercy he shall command them to be found.Sia in una data tribù, sia nella terra di lui, o in qualunque altro luogo, dove alla bontà di lui piacerà, che elle si trovino.Whether in one tribe or in his land, or in what place so euer of his mercy he shal command them to be foundsive in una tribu, sive in terra sua, / sive in quocumque loco misericordiæ suæ / eas jusserit inveniri. 14Hearken to these things, Job: Stand, and consider the wondrous works of God.Ascolta queste cose, o Giobbe, levati su, e considera le meraviglie di Dio.Harken to these things Iob: stand, and consider the maruels of God.Ausculta hæc, Job: / sta, et considera mirabilia Dei. 15Dost thou know when God commanded the rains, to shew his light of his clouds?Sai tu forse quando Dio abbia comandato alle piogge di fare apparire la luce dalle sue nuvole?Doest thou know when God commanded the raines, that they shew the light of his clowdes?Numquid scis quando præceperit Deus pluviis, / ut ostenderent lucem nubium ejus ? 16Knowest thou the great paths of the clouds, and the perfect knowledges?Hai tu conosciute le vie delle nuvole, e quel grande, e perfetto sapere?Knowest thou the great pathes of the clowdes, and the perfect knowledges?Numquid nosti semitas nubium magnas, / et perfectas scientias ?
17Are not thy garments hot, when the south wind blows upon the earth?Non son elleno calde le tue vestimenta, allorché l'austro soffia sopra la terra?Are not thy garments hote, when the earth shal be blowen with the South winde?Nonne vestimenta tua calida sunt, / cum perflata fuerit terra austro ? 18Thou perhaps hast made the heavens with him, which are most strong, as if they were of molten brass.Tu forse insieme con lui fabbricasti i cieli, i quali sono saldissimi, come se fosser gettati in bronzo?Thou perhaps madst the heauens with him, which are most sound, cast as it were of brasse.Tu forsitan cum eo fabricatus es cælos, / qui solidissimi quasi ære fusi sunt. 19Shew us what we may say to him: for we are wrapped up in darkness.Insegna tu a noi quello, che abbiamo da dire a lui; perocché noi siamo avvolti nelle tenebre.Shew vs what we may say to him: for we are wrapped in darkenes.Ostende nobis quid dicamus illi: / nos quippe involvimur tenebris. 20Who shall tell him the things I speak? even if a man shall speak, he shall be swallowed up.Chi ridirà a lui quello, ch'io dico? Se un uomo ardirà di parlarne, resterà oppresso.Who shal tel him the things that I speake? yea if man shal speake, he shal be deuoured.Quis narrabit ei quæ loquor ? / etiam si locutus fuerit homo, devorabitur. 21But now they see not the light: the air on a sudden shall be thickened into clouds, and the wind shall pass and drive them away.Ma adesso gli uomini non veggon la luce; l'aria subitamente comprimesi in nuvole, ma un vento, che passa le mette in fuga.But now they see not the light: sodenly the ayre shal be thickned into clowdes, and the wind passing by shal driue them away.At nunc non vident lucem: / subito aër cogetur in nubes, / et ventus transiens fugabit eas. 22Cold cometh out of the north, and to God praise with fear.L'oro vien da settentrione, e a Dio laude diasi con timore.From the North gold cometh, & toward God fearful praysing.Ab aquilone aurum venit, / et ad Deum formidolosa laudatio. 23We cannot find him worthily: he is great in strength, and in judgment, and in justice, and he is ineffable.Noi non siam degni di raggiungerlo, egli è grande in sua possanza, ne' suoi giudizj, e nella giustizia, ed è ineffabile.We can not find him worthely great of strength, and iudgement, and iustice, and he can not be vttered.Digne eum invenire non possumus: / magnus fortitudine, et judicio, et justitia: / et enarrari non potest. 24Therefore men shall fear him, and all that seem to themselves to be wise, shall not dare to behold him.Per questo gli uomini lo temeranno, e nissuno di quelli, che si credono saggi ardirà di contemplarlo.Therfore shal men feare him, and al that seme to themselues to be wise, shal not dare to behold him.Ideo timebunt eum viri, / et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes.
37:1
Menochius
This thunder, the effects of which are so terrible, that it is often styled the voice of God. (Calmet) (Psalm xxviii.) (Menochius)
Worthington
The consideration of rewards (chap. 36:33.) stimulates the good, while thunder strikes the heart with terror. (Worthington)
37:3
Earth. Lightning appears from the east to the west, Matthew 24:27.
37:4
Calmet
After. Light travels faster than sound, (Haydock) though thunder and lightning are produced at the same instant. (Calmet)
Calmet
Found out. Philosophers can only propose their conjectures on the cause of thunder. This sense is confirmed by the Greek, Chaldean, etc. Hebrew may be, "he delays not;" (Calmet)
Calmet
Protestants, "he will not stay them;" (Haydock) rain commonly falling soon after thunder. As the latter is occasioned by the collision of clouds, when they come to a certain distance from the earth, the heat causes them to dissolve into showers, which augment at each crack. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "For he has done great things, which we have not understood." This is connected with Job 36:24. Then we read, (ver. 7.) "that man may know his own weakness." All the intermediate verses have been supplied by Origen from Theodotion, or others. (Haydock)
37:7
Challoner
He sealed up, etc. When he sends those showers of his strength; that is, those storms of rain, he seals up; that is, he shuts up the hands of men from their usual work abroad, and confines them within doors, to consider his works; or to forecast their works; that is, what they themselves are to do. (Challoner)
We are all the servants of God. He marks us in the hand, as such, Isaias 44:5., and Ezechiel 9:6., and Apocalypse 13:6. The Romans marked soldiers with a hot iron in the hands. (Veget. 1:8.)
Calmet
The abettors of chiromancy have hence vainly pretended that they can discover each person's future in the lineaments of his hands. (Calmet)
37:8
Den. Foreseeing the tempest and retreating for shelter.
37:9
Parts. The south, (chap. 9:9.) whence storms commonly came in that country, (Calmet) from the sea or desert of Idumea. (Haydock) (Psalm 77:26., and Zacharias 9:14., and Isaias 21:1.)
Worthington
North wind or pole. (Worthington)
Calmet
Yet the south seems to be designated; (ver. 17., and Job 38:32.) though cold comes from the north, in Idumea as well as here. (Calmet)
Mezarim, is rendered by Protestants "north." Marginal note, "scattering winds." Septuagint akroterion, "summits" of mountains.
37:10
Menochius
Abundantly. He causes it to freeze or rain at pleasure. (Haydock) (Psalm 147:17.) (Menochius)
37:11
Haydock
Corn requires rain. (Haydock)
Junius
Light. As they are transparent, they do not hinder the sun from appearing. Hebrew, "the brightness of the sky disperses the clouds, and the clouds shed their light" in the rainbow, (ver. 15.; Grotius) or lightning. (Junius; Calmet; Menochius)
Haydock
Protestants, "Also by watering, he wearieth the thick cloud, he scattereth his bright cloud, (12) and it is turned round about by his counsels, that they may do whatsoever," etc. God prohibits or gives rain. (Haydock)
Calmet
Nothing is left to chance. (Calmet)
Worthington
He directeth the clouds as a master does his ship. (Worthington)
37:13
Tribe. Hebrew also, "for correction." (Haydock) (Amos 4:7.)
Land of promise, Psalm 67:10.
37:15
Calmet
Light: the rain-bow, according to the best interpreters; or the lightning. (Calmet)
37:16
Calmet
Paths. Hebrew, "the balancings of the clouds, the wondrous works of Him whose knowledge is perfect?" Job 36:4. Dost thou know what suspends the heavy clouds in the air? (Calmet)
37:17
Calmet
Are. Hebrew, "How thy," etc. It is also beyond thy comprehension, why thou shouldst be too hot when the south winds blows (Haydock) moderately, though tempests generally proceed from the same quarter, ver. 9. If thou art in the dark respecting these things, which thou feelest, how canst thou pretend to fathom and condemn the counsels of God? (Calmet)
Houbigant
Job was far from doing either. His friends rather undertook to explain God's reasons for punishing thus his servants, which Job acknowledged was to him a mystery, (Haydock) till God had enlightened him, Job 22:3. (Houbigant)
37:18
Pindar. Nem. vi
Brass. Hebrew, "Hast thou with him stretched out (or beaten, as brass, tarkiang; which word Moses uses for the firmament) the heavens, which are as solid (Chaldean, and like) a molten looking-glass?" which was formerly made of metal, Exodus 38:8. The Hebrews looked upon the sky as a sheet of brass; and the poets speak of the brazen heaven. (Pindar. Nem. vi.; Homer, Iliad A.)
37:19
Calmet
Darkness. Thou who art so learned, give us some information, what we may blame in the works of God. Cutting irony! (Calmet)
37:20
Challoner
He shall be swallowed up. All that man can say, when he speaks of God, is so little and inconsiderable in comparison with the subject, that man is lost, and as it were swallowed up in so immense an ocean. (Challoner)
Calmet
The man who should dare to mention what I could reprehend in God's works, would soon be overwhelmed with majesty. (Calmet)
Haydock
Alphonsus IX, king of Leon, (the year of our Lord 1252) surnamed "the wise and the astronomer," said "he could have given some good advice respecting the motions of the stars, if he had been consulted by God;" meaning to ridicule some vain systems of philosophers, then in vogue. (Dict. 1774.) (Haydock)
37:21
Calmet
Light; being hindered by the clouds, and dazzled when they are removed. Yet we presume to judge of the secrets of Providence! (Calmet)
Menochius
Away. As there is a constant vicissitude of these things, so there is of happiness and misery. (Menochius)
Haydock
Septuagint, "For the light is not seen by all. It is refulgent in beauties, as that which comes thence upon the clouds." If, therefore, this light does not pervade all places, why should we wonder that all do not understand the ways of God? (Haydock)
37:22
Haydock
Gold. Septuagint, "from the north, gold-coloured clouds. Above these, great is the praise and honour of the Almighty." (Haydock)
Calmet
When the wind blows, the clouds are dispersed, and the sky appears serene. Each country has its peculiar advantages. In the north, Ophir, etc., may boast of gold: but what ought to be most conspicuous in the praises given to God, is an humble fear. Pindar begins his Olympic Odes somewhat in the same style. (Calmet)
Haydock
"Water is excellent, and gold....But if, dear heart, thou wilt sing of games, regard no other star....as brighter than the sun....nor shall we celebrate any game more excellent than that of Olympia." (Haydock)
Pineda
God disposes of all things as he pleases. He makes the golden day succeed a tempest. But it is our duty to praise him with awe, whatever he may ordain. This is the epilogue. (Pineda)
Worthington
Man must praise God with fear, as he cannot do it sufficiently. (Worthington)
37:23
Calmet
Worthily. Hebrew, "the Almighty, we cannot find him out," (Haydock) or comprehend his nature or mysteries. (Calmet)
37:24
Haydock
Fear him, and receive with respect whatever he shall appoint. (Haydock)
Cicero
And all. Hebrew, "he fears not any that are wise of heart." He knows that the most intelligent (Calmet) must confess their ignorance, when they attempt to examine his divine nature. Simonides being desired by Hiero to express his sentiments on this subject, always requested more time to consider of it. Quia, inquit, res videtur mihi tanto obscurior, quanto diutius eam considero. (Cicero, Nat. 1:60. Selectae e Prof. 1:3.)
Haydock
"With thee (says St. Augustine, Conf. 1:6.) stand the causes of all instable things," etc. (Haydock)
Pineda
Those who are really wise, will therefore adore God's judgments in silence, while the presumptuous will be forced to yield. This is the excellent conclusion of all that had been said. (Pineda)
Haydock
The sentence is beautiful, but ill-applied (Haydock) to Job. (Philip) See Proverbs 3:7. (Haydock)
Worthington
He convinced the other three with sound arguments, "and this last and most arrogant disputant with silence." (Worthington)
37:7
He sealeth up, etc.... When he sends those showers of his strength, that is, those storms of rain, he seals up, that is, he shuts up the hands of men from their usual works abroad, and confines them within doors, to consider his works; or to forecast their works, that is, what they themselves are to do.
37:20
He shall be swallowed up.... All that man can say when he speaks of God, is so little and inconsiderable in comparison with the subject, that man is lost, and as it were swallowed up in so immense an ocean.
37:1
Consideration of heauenly rewardes mentioned in the end of the former chapter, comforteth the afflicted: but thunder and other meteors being figures of Gods iudgement, strike the hart with terrour.
37:9
North wind. or north pole.
37:12
God directeth the •loudes in the ayre as a master mariner gouerneth a shippe.
37:22
Man not able to praise God sufficiently, prayseth him with feare.
37:24
Iob coruinced the former three with sound answers this last and most arrogant with silence.
37:9
St Gregory of Nazianzus † AD 389 Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 28
… in which bodies have their being, and by which we speak; in which is the light and all that it shines upon, and the sight which flows through it? And mark, if you please, what follows. I cannot give to the air the whole empire of all that is thought to belong to the air. What are the storehouses of the winds?
37:10
St Cyril of Jerusalem † AD 386 The Catechetical Lectures of S. Cyril 9.9
… And out of whose womb cometh the ice ? For its substance is like water, and its strength like stone. And at one time the water becomes snow like wool , at another it ministers to Him who scattereth the mist like ashes , and at another it is changed into a stony substance; since He governs the waters as He will
37:16
St Cyril of Jerusalem † AD 386 The Catechetical Lectures of S. Cyril 9.9
… Who condensed the air into clouds, and bade them carry the waters of the rain , now bringing golden-tinted clouds from the north , now changing these into one uniform appearance, and again transforming them into manifold circles and other shapes? Who can number the clouds in wisdom ? Whereof in Job it saith, And He knoweth the separations of the clouds
37:22
St Cyril of Jerusalem † AD 386 The Catechetical Lectures of S. Cyril 9.9
9. Who is the father of the rain? And who hath begotten the drops of dew ? Who condensed the air into clouds, and bade them carry the waters of the rain , now bringing golden-tinted clouds from the north
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 48.3
… Therefore also in another Scripture is it said, “Out of the North come clouds of golden colour: great is the glory and honour of the Almighty.”
37:23
St Cyril of Jerusalem † AD 386 The Catechetical Lectures of S. Cyril 8.8
… But worship thou One God the Almighty, the Father of our Lord Jesus Christ. Flee from the error of many gods, flee also from every heresy, and say like Job, But I will call upon the Almighty Lord, which doeth great things and unsearchable, glorious things and marvellous without number , and, For all these things there is honour from the Almighty
37:1
In manibus abscondit lucem, et praecipit ei ut rursus adveniat. Annunciat de ea amico suo, quod possessio ejus sit, et ad eam possit ascendere.
Prosecutus est Elihu supra de mutatione aëris quae fit secundum siccitatem et pluviam, et nubium superinductionem, ex quibus Deus lumine suo fulgurat; nunc autem de ipso lumine, quod a nubibus quandoque occultatur, et quandoque reseratur; et de tonitruo, quod ex nubibus oritur, latius prosequitur: et incipit a lumine, dicens: In manibus abscondit lucem, idest per opera virtutis suae facit ut quandoque lux solis et stellarum nubibus occultetur. Sed quia haec occultatio non est perpetua, sed ad tempus, subdit: Et praecipit ei ut rursus adveniat, videlicet descendentibus nubibus. Vel possunt haec verba referri ad obtenebrationem et illuminationem aeris per solis occasum et reditum. Est autem considerandum, quod sensibilia sunt quaedam intelligibilium signa: unde per effectus sensibiles ad cognitionem intelligibilium devenimus. Inter omnes autem sensibiles effectus spiritualior est lux: unde et efficacior est ad producendum intelligibilem cognitionem, inquantum scilicet visus, cujus cognitio per lucem perficitur, plurimum intellectualem cognitionem juvat: Quia igitur ista lux sensibilis ex potestate Dei hominibus occultatur et communicatur; datur per hoc intelligi, quod apud ipsum sit quaedam excellentior lux, scilicet spiritualis, quam Deus in praemium virtutis hominibus reservet; unde subdit: Annunciat de ea, scilicet luce spirituali per corporalia signata, amico suo, scilicet virtuoso, quem Deus amat, quod possessio ejus sit, idest quod illa lux spiritualis sit thesaurus, quem Deus amicis suis reservat in praemium; et quod ad eam possit ascendere, scilicet per opera virtutum ipsam promerendo, et ad ipsam possidendam se praeparando. Quamvis etiam hoc posset exponi de luce corporali. Posuerunt enim Platonici, quod animae hominum derivabantur ab animabus stellarum; unde quando animae humanae suam dignitatem servant secundum rationem vivendo, revertuntur ad claritatem stellarum, unde defluxerunt: unde in somnio Scipionis legitur, quod civitatum electores et servatores hinc profecti, scilicet a caelo, huc revertuntur. In quo etiam dat intelligere, quod non ponebat ultimam remunerationem virtutis in temporalibus bonis, sed in bonis spiritualibus post hanc vitam. Hoc autem est inter omnia maxime admirandum, quod homo terrenus corruptibilis ad spiritualium et caelestium possessionem promoveatur; et ideo subdit: Super hoc, scilicet quod homo possit ascendere ad lucem possidendam, expavit cor meum, timore scilicet admirationis et stuporis, et motum est de loco suo, ut scilicet non solum desideret et concupiscat quae videntur ei connaturalia secundum sensibilem vitam, sed etiam ad spiritualia et caelestia transferatur. Post visum autem, qui est cognoscitivus lucis corporalis, maxime deservit intellectui auditus, inquantum est perceptivus vocum, quibus intellectuales conceptiones exprimuntur. Sicut autem per visionem lucis corporalis homo reducitur in cognitionem et expectationem cujusdam altioris lucis, ita etiam et per auditum corporalium sonorum divina virtute formatorum. homo manuducitur ad audiendam spiritualem Dei doctrinam; unde subdit: Audiet, scilicet homo a Deo, auditionem, scilicet spiritualis doctrinae, in terrore vocis ejus, idest signo tonitrui: quod quasi terribilis vox Dei est.
37:2
Auditionem autem praedictam exponit, subdens: Et sonum de ore illius procedentem; sonus enim tonitrui corporalis est quasi manu ejus, idest potestate formatus; sed sonus ex ore ejus procedens est doctrina sapientiae ejus, secundum illud Eccl. 24: « Ego « ex ore altissimi prodi. » Et ne aliquis credere, Deum non habere aliam superiorem lucem quam sit lux corporalis caeli, hoc excludit subdens: Super omnes caelos ipse considerata; quasi dicat: Ejus visio non est infra caelum, sed supra caelum.
37:3
Nihil autem videtur nisi in aliquo lumine, quia omne quod manifestatur, lumen est, ut dicitur ad Ephes. 5: unde necesse est quod lux Dei sit excellentior ista luce corporali, quae primo invenitur in caelis: unde subdit: Et lumen illius, scilicet intelligibile, est Super terminos terrae, idest super omnem corpoream creaturam. Et sicut lux corporea caeli est infra ipsum, ita etiam et sonus tonitrui corporalis est inferior ipso: unde subdit: Post eum, idest sub ipso, Rugiet sonitus, scilicet tonitrui corporalis.
37:4
Habet autem aliam vocem spiritualem, scilicet sapientiale doctrinam, quae est homini incomprehensibilis, de qua subdit: Tonabit vocem magnitudinis suae, idest quae docet magnitudinem ejus: et hanc vocem non omnes audiunt sicut tonitruum corporale: et illi qui aliqualiter audiunt, eam comprehendere non possunt; unde subdit: Et non investigabitur, scilicet perfecte: Cum audita fuerit, idest percepta spiritualiter ab aliquo homine, Vox ejus, idest sapientiae doctrina. Hujus autem vox non solum ordinatur ad doctrinam hominum, qui eam audiunt, sed etiam ad perfectionem naturalium operum, quae ex praecepto divinae sapientiae fiunt.
37:5
Inde secundo repetit: Tonabit Deus in voce sua, idest in imperio sapientiae suae, mirabilitur, idest mirabiles effectus producendo: et hoc est quod subdit: Qui fecit magna, scilicet secundum eorum veram rationem, et inscrutabilia, scilicet rationi humanae.
37:6
Et horum enumerationem incipiens, subdit: Qui praecipit nivi, scilicet voce sapientiae suae, ut descendat super terram, quia scilicet ex ejus imperio nives generantur, et etiam pluviae et imbres; unde subdit: Et pluvias hyemis, quae scilicet in hyeme abundant, et imbribus fortitudinis suae, qui scilicet ex aliqua vehementiori causa generantur, et cum impetu venti.
37:7
Et quia omnia quae in rebus inferioribus fiunt, ad homines quodammodo ordinantur; ideo subdit: Qui in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. Diversis enim hominum operibus diversae dispositiones aeris congruunt: aliud enim est opus noctis, et aliud diei; et rursus aliud opus exercet homo tempore serenitatis, et aliud tempore pluvioso. Quod autem opus cuilibet temporis congruat, discernit homo secundum rationem sibi divinitus datam: et hoc est signum quod Deus posuit in manu, idest in operativa virtute omnium hominum, ut sciens congrue distribuere sua opera diversis temporibus.
37:8
Et ista providentia usque ad animalia bruta protenditur, quae scilicet quodam naturali instinctu diversis temporibus diversae operandur: unde subdit: Ingredietur bestia latibulum suum, scilicet tempore pluvioso, et in antro suo morabitur, scilicet tempore congruo.
Deinde ostendit effectus diversorum venorum. Circa quod considerandum est, quod meridionales venti pluvias et tempestates producunt; venti autem septentrionales causant frigus in aere; meridionales autem venti oriuntur nobis ex parte quae est versus polum antarcticum, qui occulitur a nobis, utpote depressus sub nostro horizonte secundum quantitatem qua polus arcticus super horizontem elevatur: ideo dicit: Ab interioribus egreditur tempestas; quasi dicat: Tempestas apud nos causatur per ventum procedentem a parte caeli quae quidem semper deprimatur sub nostro horizonte, qui quidem ventus dicitur auster.
37:9
Et quantum ad aquilonem subdit: Et ab Arcturo frigus; arctos enim in graeco dicitur pars septentrionalis: unde Arcturus vocatur constellatio Ursa, quae sem— per elevatur supra horizontem, et ex illa parte procedit aquilo, qui causat frigus, propter remotionem solis ab illa plaga caeli.
37:10
Et ut hoc attribuatur divinae sapientiae, subdit: Flante Deo concrescit gelu; quasi dicat, Ventus aquilo, qui causat gelu, oritur Deo flante, idest ipsum flatum causante: Et rursum, scilicet Deo flante, idest producente ventum australem, latissime, idest abundantissime, funduntur aquae, scilicet pluviarum, quae causantur ex austro. Et ut hujusmodi etiam effectus ad utilitatem hominum referri ostendat, subdit: Frumentum desiderat nubes; quasi dicat, Nubes ordinantur ad frumentum sicut ad quemdam finem, propter quem sunt utiles. Quaelibet autem res desiderat suum finem: et pro tanto dicit, quod nubes desiderant frumentum, quia videlicet ex nubibus utilitas frumento provenit, vel ratione pluviae ex nube descendenti, quae irrigando terram, fecundet eam ad productionem frumenti; vel etiam quantum ad hoc, quod utile est frumento, quod aliquando nubibus obumbretur, ne desiccetur continuus solis ardoribus.
37:11
Subjungit autem aliam utilitatem nubium, cum dicit, et nubes spargunt lumen suum: quod potest referri vel ad lumen coruscationum secundum id quod supra in praecedenti capitulo praedixerat, Si voluerit extendere nubes, et fulgurare lumine suo; vel magis potest referri ad lumen quod resplendet in aere ex radio solis reverberantis ad nubes quodammodo contemperati per ipsas: unde claritas solis apparet in aere ante ortum solis ad nubes quae sunt in loco sublimiori, ad quem citius accedunt radii solares, et tardius eas deserunt. Posita autem utilitate nubium, describit eorum motum, dicens, Quae lustrant cuncta per circuitum: non enim nubes super unam tantum partem terrae resident, ex qua vapores sunt elevati; sed ventorum impulsu ad diversas partes transferuntur. Solent autem venti, ut plurimum gyrum quemdam facere sequentes motum solis: unde et in mane flant venti orientales, postea meridionales, et tandem versus vespers occidentales unde ex consequenti nubes circuitu quodam moventur. Et ut ostendat hoc ex providentia divina procedere, subdit: Quocumque eas voluntas gubernantis, scilicet Dei, Duxerit: quia scilicet non semper ad omnem partem terrae nubes perveniunt; sed quandoque ad hanc, quandoque ad illam, secundum Dei dispositionem.
37:12
Procedunt autem ex nubibus diversi effectus: puta pluviae, nives, grandines, tonitrua et similia; et sicut ex divina dispositione dependent, ad quam partem terrae nubes pervenient; ita etiam ex ea pendent, quis effectus ex nubibus consequatur; unde subdit: Ad omne quod praeceperit illis superfaciem terrae; quasi dicat: Ex praecepto divino dependent quis effectus sequatur ex nubibus super terram.
37:13
Et quia dixerat: Quocumque eas voluntas gubernantis duxerit, hic exponit subdens: Sive in una tribu: quia scilicet contingit quandoque quod in uno territorio nubes apparent, et in alio non apparent, secundum illud Amos 4: «Plui super unam civitatem, et super alteram civitatem non plui:» et hoc dupliciter contingit: quia quandoque nubes apparent in eadem regione ex qua vapores generantur: quod contingit quando ex impulso venti ad loca remota vapores non transferuntur et quantum ad hoc subdit: Sive in terra sua, scilicet nubium, unde sunt exortae; quandoque vero transferuntur ad aliam regionem: et quantum ad hoc subdit: Sive in quocumque loco misericordiae suae eas jusserit inveniri: ex magna enim misericordia Dei procedit, quod nubes et pluvias alicui regioni provideat temporibus optimis, et praecipue in terris calidis, ubi sunt pluviae rariores.
37:14
Postquam Elihu multa mirabilia operum divinorum narraverat; hic invehitur contra Job qui Deum de injustitia arguere videbatur, cum tamen ejus opera comprehendere non posset; et ideo dicit, Auscula haec Job, quae scilicet a me dicuntur de magnitudine divinorum operum: Sta, scilicet per mentis rectitudinem, Et considera, scilicet per te ipsum, Mirabilia Dei, quae scilicet in ejus operibus manifestantur.
37:15
Inter quae mirabilia a pluviis incipit: quas quidem sensibiliter homines percipiunt; sed tamen earum primam originem, secundum quod a Deo sunt institutae, scientia comprehendere non potest; unde subdit: Numquid scis quando Deus praecipit pluvias, quae scilicet ex divina ordinatione super terram cadunt; et post eorum casum aeri, qui prius erat tenebrosus ex densitate nubium, eis rareescentibus redditur clarus; unde subdit: Ut ostenderet, scilicet pluviae cadentes, lucem nubium ejus, idest lucem solis per nubes rarefactas splendentem, quae per nubes condensatas occultabatur; de quarum motu subdit: Numquid nosti semitas nubium? quomodo scilicet et ex qua causa ad diversas partes propellantur flatu ventorum.
37:16
Nubium autem cognitio est principium cognoscendi omnes aeris permutationes, puta ventos, pluvias, nives, grandines, tonitrua, et caetera hujusmodi; et ideo subdit: Magnas et perfectas scientias: magnas quidem propter hoc quod hujusmodi impressiones in sublimi corpore fiunt; perfectas autem, quia per nubium scientiam comprehendit omnem notitiam praedictarum impressionum et effectuum, qui ex eis consequitur ex his inferioribus.
37:17
Et quia nubes a ventis impelluntur, consequenter de effectu venti subjungit, dicens: Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra austro? ventus enim auster, quia procedit ex regionibus calidis, aerem calefacit: ex cujus calore vestimenta hominis magis calefacere eum possunt: et signanter facit mentionem de effectu austri, quia ipse quasi ab imo veniens, vapores congregando condensat in nubes, et eas movet; aquilo vero, quasi ab alto veniens, magis eas dispergit.
37:18
Et quia ad omnes hujusmodi effectus virtus caelestium corporum operatur, ideo ulterius procedit usque ad caelestia corpora; unde subdit: Tu forsitan cum eo fabricatus es carlos? in quo metaphorice causalitatem Dei super caelestia corpora exprimit. Nam sicut artifex est causa fabricae, ita Deus est causa caelestium corporum: aliter tamen et aliter: nam artifex fabricam constituit ex materia praejacente: caelestia autem corpora ex materia praejacenti fieri non potuerunt, sed simul in eorum productione fuit materia cum forma producta. Et ut distingueret superiores caelos a caelis qui dicuntur aerei, subjungit: Qui sol-dissimi quasi aere fusi sunt. Sciendum est autem, quod apud nos quaedam corpora sunt quae cedunt tangenti, et a transeuntibus dividi possunt, sicut aer et aqua, et hujusmodi; quaedam vero sunt, quae non cedunt tangenti nec pertransiri possunt, sicut corpora lapidum et metallorum: et ideo ut ostendat superiores caelos non esse divisibiles aut pertransibiles ad modum aeris et aquae, comparat cos aeri, praecipue inter cetera metalla, quia eo ut plurimum homines ad talia opera utebantur.
37:19
Et non forte praesumptuose Job diceret se Dei opera perfecte cognoscere, irrisorie subdit di-cens, Ostende nobis quid dicamus illi; quasi dicat: Si tu es ita sapiens quod omnia Dei opera cognoscas, et quod super his etiam possis disputare cum eo, doceas nos, ut possimus ei respondere: et necessitatem ostendit, subdens: Nos quidem involvimur tenebris; quasi dicat, multum indigermus quod praedicta nobis ostenderes, quia nos ea penitus ignoramus.
37:20
Et quia ipse multa de effectibus divinis locutus fuerat, ne hoc ei ad praesumptionem imputaretur, quasi ipse aestimaret se praedicta perfecte cognoscere, ad hoc excludendum subdit: Quis narrabit ei quae loquor? quasi dicat: Haec quae de effectibus ejus locutus sum, nullus sufficienter narrare potest, prout convenit ei, secundum excellentiam scilicet suae virtutis: et si quis in tantam praesumptionem erigeretur, ut sufficienter de eo loqui se aestimaret, ex hoc ipso sibi periculum imminet; unde subdit: Etiam si locutus fuerit homo, quasi volens divinos effectus comprehendere, devorabitur quasi absorptus, a magnitudine materiae de qua loquitur: secundum illud Prov. 25: «Qui perscrutator est majestatis, opprimetur a gloria.» Vel potest aliter intelligi, ut sit sensus: non solum homo non potest sufficienter et convenienter enarrare divinos effectus: sed etiam si ipse Deus eos locutus fuerit homini, scilicet revelando; homo devorabitur, quasi tantam rem capere non valens; unde dicitur Joan. 16: «Multahabebo vobis dicere, quae non potestis portare modo:» et Deut. 5, dicitur: «Quid est omnis caro, ut audiat vocem Dei viventis?» Sed ne aliquis crederet, quod cognitio veritatis divinae in perpetuum esset homini subtrahenda, ad hoc excludendum subdit: At nunc, idest in praesenti tempore: non vident, scilicet homines, lucem, idest claritatem divinae cognitionis.
37:21
Amico tamen Dei annunciator, quod ad eam quandoque possit ascendere, ut supra dictum est; et ad hoc similitudinem inducit, dicens: Subito aer rogetur in nubis, propter congregationem vaporum ab austro, et ex hoc redditur aer tenebrosus; sed hujus tenebrae postmodum transeunt nubibus fugatis; unde subdit, Et ventus transiens, scilicet aquilo, fugabit eas; quasi dicat: Per hunc modum, licet nunc tenebris involvitur, tamen superveniente morte, quae est quasi quidam transitus venti, praedictae tenebrae fugabuntur.
37:22
Contingit autem quandoque, quod in aliquo loco tenebroso aliquid fulgidum invenitur; sicut pars septentrionalis tenebrosa dicitur propter elongationem ejus a sole; et tamen in septentrionalibus regionibus multum auri invenitur, quod est inter caetera metalla fulgidius: et hoc ideo, quia calore proper circumstans aeris frigus recurrente ad interiora viscera terrae, efficacius ibi operatur ad auri generationem; et hoc est quod subdit: Ab aquilone aurum veniet; quasi dicat: in regione aquilonari aurum magis abundat.
37:23
Et sicut in tenebris septentrionis invenitur fulgor auri, ita etiam inter tenebras ignorantiae hujusmodi vitae invenitur aliqua lucet obscura refulgentia divinae cognitionis; unde subdit: Et ad Deum formidolosa laudatio: si enim nihil divinae lucis in nobis fulgeret, nullatenus eum laudare possemus: rursus si fulgeret nobis divina veritas manifeste, sicut in meridie, eum secure laudaremus; sed quia in terra cum quadam obscuritate nobis aliquid de divina luce fulget, cum formidine ipsum laudamus: sicut cum formidine homo facit illud quod scit se perfecte facere non posse; unde subdit: Digne eum invenire non possumus: ut scilicet per nostram inventionem perveniamus ad eum cognoscendum? sicuti est. Quod quidem ex ejus excellentia contingit; unde subdit: Magnus fortitudine: quia scilicet ejus virtus in infinitum excedit omnes effectus suos, unde ex eis digne inveniri non potest. Et ne credatur propter virtutis magnitudinem, sola violentia uti in hominum gubernatione, subdit: Et judicio, scilicet magnus est, quia scilicet incomprehensibilia sunt judicia ejus: nec hoc propter justitiae defectum, sed propter excellentem justitiam: unde subdit: Et justitia, scilicet magnus est, et propter suam magnitudinem, nec mente cogitare, nec ore sufficienter de eo loqui possumus; unde subdit: Et narrari non potest, scilicet digne ab homine.
37:24
Et haec est causa, quare est ejus laudatio formidolosa; unde subdit: Ideo timebunt eum viri, scilicet quantumcumque fortes per fortitudinis magnitudinem, et non audebunt pro contemplari, scilicet praesumentes ad plenum cognoscere, omnes qui sibi videntur esse sapientes. Et hoc signanter dicit, quia sapientia hominis, quantacunque ei vel aliis videatur, divinae sapientiae comparata, quasi nihil est.
Est autem considerandum ex praemissis Elihu verbis, quod partim cum Job conveniebat, partim cum amicis ejus: in hoc enim conveniebat cum Job, quod credebat remunerationem bonorum futuram post hane vitam; et punitionem malorum; cum amicis autem Job conveniebat in hoc, quod credebat omnes adversitates pracsensis vitae pro peccatis provenire: de quibus si quis poenitet, ad prosperitatem redibit. Conveniebat etiam cum amicis Job quantum ad personam ipsius Job, quia putabat eum pro peccato punitum, et quod justitia quae in eo primitus fundabatur, seu videbatur, fuerit simulata. Prave etiam verba Job accipiebat, sicut et alii. Circa prosperitatem autem malorum in hoc mundo solus tangit hanc causam, quod prosperantur pro peccatis aliorum. Similiter etiam solus manifeste tangere videtur, Angelos esse medios inter Deum et homines. Job autem verbis ejus non respondet; primo quidem, quia in principalibus dogmatibus cum eo concordabat, in quibus amici ejus errabant, quos supra c. 13, vocaverat perversorum dogmatum cultores. Quid autem de sua persona sentiret Elihu, non tantum cura erat ei, quod propter hoc cum Elihu vellet contendere: praesertim quod puritatem conscientiae suae non aliter quam supra poterat probare, scilicet divino testimonio. Secundo, quia ex juvenili quadam praesumptione more contentiosorum Job imponcbat verba quae non dixerat, vel quae aliter dixerat quam ipse acceperit; et ideo ut se a contentionibus separaret, decrevit magis esse silentum, et divino judicio committendum.
37:1
v. 1 « Super hoc expavit cor meum et emotum est de loco suo » ; —à.e. cor trepidat, saltitat (cf. Malv. Cod. Calm. W.). Alii v. ad subsequentia referunt (Pin. Cord. Sa, Mar. Men. ZscA.), ita ut Eliu audito tonitru terrore quodam sacro perfusus praesagiat rei magnae futurae eventum. Moc sensu utique non male. Nam solent homines expavescere, si divinae accedunt ad eos apparitiones (cf. Is. 6, 3 hebr. Ez. 2, 1. Dan. 10, 7. 8) — unde non mirum, si Eliu iam appropinquante in turbine Domino sacro quodam terrore perfunditur. Interea enim, dum loquitur, nubes atrae conglomerantur et fragor tonitrui auditur, quem ipse maiestatis divinae testem esse indicat,
Haec Dei maiestas reverentia et timore animos repleat necesse est ;
37:2
v. 2 « audite auditionem in terrore vocis eius et sonum de ore illius procedentem »! — hebr. cum emphasi audite audiendo fremitum vocis eius i. e. tonitru, quod saepe vox Domini vocatur (cf. Ps. 28). Iam quomodo haec vox per aethera volvatur et fulguris coruscationes longe lateque emicent, pulchre depingit v. 3 in hebr. subter universum coelum emittet. illum et lumen illius super terminos terrae i. e. facit, ut per omnia spatia aeris discurrat tonitru et ut fulgura discurrant in oras terrae (Malv. Vav.). nyw (aram.) est solvere, emittere; S. Hier. à vyw derivavit, unde vertit
37:3
v. 3 « subter omnes coelos ?pse considerat et lumen illius super terminos terrae » ; — omnia Dei nutu atque consilio fiunt; sicut fulguratio maxima celeritate ad terrae. extremos usque fines extenditur, ita Dei consilium ac providentia omnia amplecütur. Sed textus hebr. et ad antecedentem v. et subsequentem magis congruit;
37:4
v. 4 « posteum rugiet sonitus, tonabit voce magnitudinis suae, et non tnvestigabitur, cum audita fuerit voz eius »; — bene Cord. : « significat nostro intelligendi more Deum quasi super ventos regionemve aeris alte gradientem, transituque suo terribiles illos crepitus excitantem ». Textum hebr. magis commode vertes: post id (scil. lumen, fulgur) rugit tonitru... et non cohibet ea (scil. fulgura), cum auditur voz eius (cf. Mar. Malv. Cod. Vav. W. Zsch. P.) i. e. fulmina et tonitrua inter se crebro succedentia describit'. Rem fieri innuit, quae unde et quomodo fiat, non perspicit homo, vel melius : Deus etiam in hisce operibus inscrutabilem prae se fert maiestatem; ita idem habetur, quod emphatiee repetitur.
37:5
v. 5 « tonabtt Deus in voce sua mirabiliter, qui facit. magna et inscrutabilia »; — hebr. et non intelligimus, uti 36, 26. Iam si effectus isti naturales magnitudine sua nos ad admirationem excitant neque plene a nobis comprehendi possunt, quanta Det reverentia nos obrui decet (cf. Tir.)! Ad hane potentiam delineandam alia prosequitur
37:6
v. 6 « gui praecipit nivi, ut descendat in terram, et hiemis pluviis et imbri fortitudinis suae»; — hebr. nam nivi dicit : cade in terram *. Iam quid homo exinde discere debeat, v. T « quz in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua »; — i. e. Dei opera; nam in hebr. ut cognoscant omnes homines creationis eius *, ut omnes quos ipse fecit, inde cognitionem hauriant. Obscurum est membrum prius. 446 . TES TORIS TACITO P ENT EAM W. Zsch. P.), vel Deum sua potentia ostendere, se omnes homines omnesque res obsignatas habere quasi sera et claustro et. plene sibi consignatas, quibus ad lubitum utatur suo servitio mancipalis (cf. Cod. € ond unos aliter S. Thom. : « Deus posuit signum in manu i. e. in operativa virtute, ut sciant congrue distribuere opera sua diversis temporibus » ; unde alii ex hoc versu chiromantiam deduxerunt (cf. apud Pin. et Cord.). Explicatio « manum hominis cohibet » omnino amplectenda est, sed in eum sensum inflectenda, ut dicatur : Deus hominem reddit impotentem, quippe qui effectus illos neque impedire, avertere, coercere, neque adducere possit; si v. g. siccitas vel inundatio regionem affligit, homo impotentiae suae et dominii divini admonetur. Quare optime subiungitur, uć cognoscant homines Dei opus, vel ut LXX et vet. lat. habent : « ut sciat omnis homo infirmitatem suam ». Homo ex effectibus illis cognitionem hauriat necesse est, bestiae illos sentiunt et suo modo Dei potentiam in illis experiuntur et testantur; Eliu, uti 35, 11, hominem et bestias opponit et quantum ille praecellere debeat, effert
37:8
v. 8 « ingredietur bestia latibulum et in antro suo morabitur »; — bene advertit S. Thom. : « ista providentia usque ad animalia bruta protenditur, quae scil. quodam naturali instinctu diversis temporibus diversa operantur ». Ad alia progreditur Elu
37:9
v. 9 « ab interioribus egredietur tempestas, et ab arcturo frigus »; — hebr. e penetrali (cf. 9, 9; 1. e. ex penu, ex promptuariis, ut vet. lat. habet, vel austri — cf. Is. 21, 1; Zach. 9, 14 — vel generatim coeli cf. 38, 22; Ps. 134, 1 quz producit ventos de thesauris suis) egreditur turbo et a dispersoribus frigus i. e. a ventis aquilonaribus, qui nubes dispergunt et frigus efficiunt (Malv. Mar. Calm. Del. Hitz.), unde alii vertunt : a septentrione (cf. Cod. W. Zsch. P.), vel ab arcturo; est stella lucidissima prope caudam ursi maioris. Dei potentiam praeterea cernere fas est,
37:10
v. 10 « flante Deo concrescit gelu et rursum latissimae funduntur aquae » ; —i. e. flante Deo quoque solvitur acris hiems, solvuntur flumina glacie constricta; cf. Ps. 147, 17. 48 flabit spiritus eius et fluent aquae. In hebr. de una glacie est sermo * etiam in altero membro ef latitudinem aquae in coarctationem scil. Deus dat (cf. Mar. Malv. III. Cod. Calm. W. Del. Zsch. P. Le Hir). Uti Deus aquam constringit, ita ad lubitum nubes aqua onerat et ditat ; ita v. 41 in hebr. irrigatione quoque aggravat nubes et dispergit nubem luminis sui (cf. Malv. WI. W. Hitz.); est enim s*$ = a pn 1 m dabit, quis? vel Deus, vel = dabitur? Hitz. vult [E legi cf. 2 Sam. 21, 6 qeri. Sed aptius Deus est subiectum in utroque membro, uti v. 11 in hebr. (cf. Cod. irroratio); ergo aquis onerat nubes et longe lateque diffundit et dispergit nubes, quae fulgura continent, vel e quibus fulgetra emicant. Nubes illas Dei nutu circumduci et Dei mandata in hominum utilitatem vel castigationem implere, docent v. subsequentes 12 et 13. In v. 41 S. Hier. wy legit et vertit 32 uti LXX et Sym.': unde v. 41
37:11
« frumentum desiderat nubes et nubes spargunt lumen suum » ; —i. e. frumentum irrigari cupit ab aquarum pluvialium influxu, et votis nubes opportuna largitate respondent (Cord.) ?. Illas Dei nutui obsequi delineat
37:12
v. 12 « quae lustrant per circuitum, quocumque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praeceperit. illis super faciem orbis terrarum »; — optime vertit S. Hier.; ad verbum ita hebr. et haec in circuitu vertitur in eius gubernatione ad operandum omne etc. Sapienter notat Eliu Dei consilia in rerum naturalium cursu et insinuat, si in istis rebus Deus sapienter et consulto agit, quanto magis in hominum gubernatione! Quare ea non sine occulta quadam Iobi reprehensione proferuntur. Haec vero Dei consilia adumbrat v. 43 in hebr. swe ad flagellum sive propter terram suam sive in misericordiam obvenzre illam iubet (cf. Mar. Malv. Calm. Vav. Cod. Del.); uti triplex gw indicat, tria membra discernit : primum ac tertium homines vel puniendos vel misericordia afficiendos pluviis, alterum 1psam terram, Dei scil. possessionem (cf. Ios. 3, 41. Mich. 4, 13. Ps. 23, 1) imbribus in suum commodum irrigari dicit; idque optime, nam terra producere debet herbas, gramina, ut rerum ordo et animalia consistere possint. Quare nullo modo opus est membrum secundum quasi primo adnexum et subordinatum considerari : sive ad flagellum si id terrae suae debetur (cf. W. Zsch. P.), qua explicatione et concinnitas sententiae perit et unus finis providentiae universalis perperam omittitur; bene enim iam Malv. monet, res proponi superioris administrationis meteororum fines. S. Mier. waw, quam vocem LXX, TAeod.? h. l. zeudsizv, Chald. ultionem explicarunt, £r/bum vertit, uli saepe vox usurpatur et h. l. etiam Sym. intellexit sis 9712»; unde in vulg.
37:13
v. 43 « sive in una tribu, sive in terra sua, sive in quocumque loco misericordiae suae eas iusserit inveniri »; — cf. Am. ^, T plui super unam civitatem et super alteram civitatem non plui ; pars una compluta est et pars, super quam 1. Sym. zasto &mpicst vegin; forte legit 195. Vocem pnis S. Hier. rite vertit
non plut, aruit; modo ad hanc tribum, modo ad integram terram etc. illas misericordiae i. e. fertilitatis hominumque commodi administras mittit. Exemplum adest in Elia coelum claudente (3 Reg. 17, 1) et postea pluviam efflagitante (l. c. 18, 44) et 3 Reg. 8, 35: 56; et supra 36, 31.
37:14
v. 14 « Ausculta haec, Iob, sta et considera mirabilia Det »! — sta i. e. attente et cum mora, assiduo rem perpende. Iam ut pudoris sensus de nimia illa audacia excitetur, eum ironicis interrogationibus exagitat, quibus spiritus altiores et tumores reprimuntur et homo suae ignorantiae et infirmitatis admonetur. Eliu lobum ad animi submissionem et humilitatem adducere vult ; sed talia ei exprobrat, postquam Dei consilia in bonorum afflictionibus et in mundi gubernatione eum edocuit. Quare elsi Iobum reprehendit, talis reprehensio non est, uti trium aliorum, qui Iobo nullam commiserationem ostendentes nihilque novae afferentes doctrinae, sed falsis argumentis eum scelestum declarantes, aerumnas tantum aerumnis addiderunt. Igitur
Dei providentiam et consilia consulto delineavit Eliu, ut Iobus Deum istis non carere si calamitates immiserit, disceret. Talt Deo Iobus ausus est querelas obviam ferre, cum żali Deo expostulare! Quare monet
37:15
v. 45 « numquid scis, quando praeceperit. Deus pluviis, ut ostenderent lucem nubium erus »? — i. e. quomodo et quando Deus illis (hebr. cf. v. 14) praecipiat, quomodo et quando lucem nubis suae, i. e. fulgura. emicare 1ubeat (cf. W. Zsch. Hitz. P. Le Hir et similiter iam Mar. Malv.)'. Sed si homo talia ignorat, non est cum Deo de providentiae suae dispositione altercandum (cf. Cord.). Unde urgere pergit
37:16
v. 16 « numquid nosti semitas nubium magnas et perfectas scientias » ? — clarius in hebr. numquid. nosti librationes nubium, miracula etus qui perfectus est scientiis, scil. Dei (cf. Mar.Malv. Cod. Vav. W. Del. Zsch. P. Le Hir) « quasi dicat: nosti nubium pondus et libramentum? scil. quo pacto usu veniat, ut tanto et non maiore intervallo a terra eleventur ac ferantur » (Cord.), cur non in terram praecipites agantur, sed in aere suspensae maneant etc. Et quam parum valeat homo, innuit
37:17
v. 47 « nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra austro »? —1. e. ne nimium quidem aestum a te depellere potes; in hebr. cuius vestimenta incalescunt, dum terra 1. Idque recte nam 5y Dyw est mandare cf. Ex. 5, 8. 14 et h. l. optime id congruit; supplere $5 et vertere : animum ad ista advertit — uti Hirz, Del. — frigidum est et 108 31, 11-21 quiescit a meridie i. e. dum calor ab austro ortus tepore quodam ac tranquillitate terram involvit. Ne id quidem incommodi homo a se arcere potest; et talis disceptat cum Deo, quasi Deiiudex? Etiam magis urget
37:18
v. 18 « £u forsitan cum eo fabricatus es coelos, qui solidissimi quasi aere fusi sunt » ? — hebr. expandisti cum eo aethera firmum sicut speculum fusum ? veterum enim specula ex metallis fusa erant t; duo igilur notat: firmitatem et pelluciditatem aetheris (cf. Vav. Malv.); in tanta claritate ac limpiditate conditi sunt coeli, ut videantur quasi speculum aeneum politissimum (Cord. Pin.). Ex aspectu, qui praebetur, coelum et firmamentum depingit. Hisce illas interrogationes, quibus lobus in Deum usus est, exagitat, quasi dicat: toties Deum tu voluisti interrogare ; quid, si Deus te interrogat ? quid respondebis ? Cum ironia insinuat : nihil scies, quod reponas ;
37:19
v. 19 « ostende nobis, quid. dicamus illi, nos quippe involvimur tenebris » ; — si Deus nos velit interrogare, doce nos, quid illi haud inepte respondere possimus; tu quippe scientia polles, ut qui de Deo ipso conquereris et cum eo expostulas, nos enim nihil eorum assecuti sumus (cf. Cord.) ; in hebr. non disponemus (verba) propter tenebras i. c. nos nihil afferre possumus (cf. 32,14) propter ignorantiae caliginem. Iam Iobum, qui saepius arbitrum quendam et sequestrum inter se et Deum desideraverat, sequentibus reprehendere videtur
37:20
v. 20 « quis narrabit ez, quae loquor? etiamsi locutus fuerit homo, devorabitur » ; — i. e. numquid aliquis audebit ei referre, quae ego Deo dici cupio, vel potius quae tu de Deo conquestus proferre non veritus es ? nonne talis a divina maiestate prorsus opprimendus foret (cf. 9,19. 33)? Haec explicatio a reliqua orationis serie non aliena videtur, et in parte priore prorsus ad hebr. accedit: num narratur ei, si ego loquor, quis ei referet, me loqui velle et disceptare cum ipso? numquid dixit vir, quia destruetur ? i. e. num quis dicet Deo, iniuste secum agi, se opprimi (cf. W.) ? Alii: num quis suum ipsius interitum exoptat, indicit? i. e. si quis illud attentaret, censendus esset suam ipsius ruinam exoptare (cf. Del. Zsch. Hitz.). Quod plerisque placet : neminem cum Deo de rerum naturalium effectibus admirandis digne posse disceptare (cf. S. Thom. Cord. Pin. Z'ir.), neque ad verba neque ad argumenti seriem satis convenire videtur. Dum talia loquitur, turbo ille, de quo 37,2 et 38,1 sermo est, magis magisque ingruit; unde
37:21
v. 21 « a£ nunc non vident lucem; subito aer cogetur in nubes et ventus transiens fugabit eas » ; — i. e. solis lux iam nubibus operta est, quae magis magisque conglomerantur et condensantur et quas ventus, qui tonitru praecedere solet, circumagitat et propellit. Verba vulg. ad tempestatis oriturae descriptionem prorsus apta sunt. Eodem modo etiam hebr. interpretantur Del. Zsch. Hitz. et nunc non videtur lumen (quod) splendidum (est) in aethere, et ventus transit et fugat eas; at simul symbolum ibi cernunt, Dei gubernationem a nobis abscondi, sed facile posse, sicuti solem nubibus abactis, nobis Deo donante manifestari: sol nubibus obvolutus splendetin aethere, quamvis in terra non cernatur; ita adest Dei gubernatio sapientissima ; nubibus discussis, si Deo placuerit, utrumque innotescit. Aliiverba ad turbinem iamiam appropinquantem non referentes, sermonem de divina maiestate concludi censent comparatione ; vel : oculos figere non possumus in solem quando lucet in aethere, postquam ventus nubes disiecit, quanto minus Dei maiestatem acie ingenii nostri intueri vel metiri poterimus (cf. Malv. W.); vel: saepe non videmus solem... quid igitur mirum, si alia quae dixi ignoramus et Dei consilia non comprehendimus (cf. Mar. Tir.) ? Rationem lucis et serenitatis non perfecte intelligimus, quid mirum si divinae providentiae ratio sit nobis perobscura (cf. Pin.)? Sed turbinem accedentem omnino retinendum esse, et vulg. verba et 38,1 suadent. Obscuritatem autem illam simul tamquam rei altioris symbolum intelligi, commendatur
37:22
v. 22 « ab aquilone aurum venit et ad Deum formidolosa laudatio » ; — hebr. et circa Deum terribilis maiestas; locutio est proverbialis et comparationem inducens, uü 28,1; auri locum homo investigat, id unde haberi possit cognoscit, at Dei maiestas est inaccessa, est summa reverentia expavescenda, neque ullo pacto audacius, insolentius alloquenda. Locutio proverbialis ab aquilone aurum venit fortasse in illa veterum opinione fundatur, sacrum montem auro gemmisque splendentem et deorum habitaculum in parte aquilonari inveniri (cf. Is. 14,13. Ez. 28,141.16; Delitzsch Wo lag das Paradies p. 118) — praeterea, in regionibus aquilonaribus aurum nasci, veteres opinati sunt, cf. Herod. 3,116; Iudaeis aurum e Colchide, Armenia, Phaside, et Hevila regione septemtrionali advectum esse, Ca/m. in sua de Ophir dissertatione ostendere conatur — alia apud Dez. Alii 355 non de auro sed de splendore vel solis vel Dei intelligunt, vel vento aquilonari nubes pelli solemque reduci ! (cf. Vat. Mar. Malv. II. Men. Gord. — at aptus nexus minime apparet), vel, uti LXX : « a borea veniunt nubes coloris aurei » i. e. Dei appropinquantis et apparentis manifestatio, quae ab aquilone (Ez. 4, 4) accedat (cf. Mitz.). At si ipsa Theophania iam adeo illustris auri splendore emicaret, vix probabile foret Eliu pergere in sermone et hunc splendorem 38, 1 turbinem dici. Quare prior expositio omnino retinenda est. 1. Uti Barh. « i. e. ventus purgans aerem sicut aurum ». Dei maiestatem inaccessam Eliu praedicat et commendat
37:23
v. 23 « digne eum invenire non possumus, magnus fortitudine et iudicio et tustifia, et enarrari non potest »; —i. e. eum non attingimus (hebr.), eius consilia scrutari et eminentiam comprehendere intellectum nostrum superat ; hebr. magnus fortitudine et iudicio et multa iustitia, non opprimit (cf. Mar. Malv. W'. Le Hir). Quare Deus omni reverentia prosequendus est
37:24
v. 24 « ideo timebunt eum viri et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes » ; — i. e. non audebunt litigare cum Deo, vehementius conqueri, curiosius Dei consilia scrutari. In hebr. non videbit omnes sapientes corde i. e. Deus non respicit eos qui sibi sapientes sunt, minime curat, sed eos spernit, abiicit. Ita Eliu duo illa, in quibus tantum momenti posuit, in fine nervose repetit : Deus ius non flectit, sed a superbiae tumore sese avertit. Quare cum humili submissione Deum esse adeundura docet: tzmebunt Deum ; assignat idem, quod etiam Iobus tamquam veram sapientiam homini concessam indicaverat (28,28), postquam, in quibus Iobus normam illam perfecte non expressisset, sapienter correxit. Nota. Quae de Eliu sermonibus exposuimus ut compleantur, duo paucis tractanda sunt : 1* Plerisque inter protestantes fixum ratumque est, sermones Eliu esse spurios et a posteriore quodam poeta libro perperam additos (cf. Mirz. Del. Hitz. — Studien und Kritiken, 1878 p. 153). Ita Renan quoque censet. At sermones hos ad libri consilium prorsus pertinere, neque ullo pacto avelli posse, elucet a) quia istis demptis quaestio principalis, cur boni affligantur, in ipsa disceptationenullo modo solvitur, b) immo istis demptis necessario in errorem induceremur : non esse alias iustorum aerumnas, quam illas de quibus in prologo sitsermo. lis autem retentis proponitur a) vera doctrina de multiplici sapientissimi Dei consilio, quo etiam bonos a malis perferendis non eximat, b) lobus ceterique rite docentur, c) ipsa Dei responsio ad Iobum praeparatur, d) quid in reliquorum disceptationibus sit veri vel falsi, et quomodo sint aliorum disputationes ex ipsa auctoris mente corrigendae, in istis demum sermonibus potissimum declaratur. Quare nisi totum opus mancum atque truncatum esse velimus, Eliu ab eo abesse nullo modo potest. Idem patebit perpensis rationibus, quibus innixi hos sermones expungere volunt. Inter praecipuas Hirz. has affert: a) 38, 2 necessario supponere, 1. Vel ut alii verba iungunt : iudicium et multam iustitiam non flectit (Aq. npiow xat qos Otxotocüvas où xaxovyhoer — Del. Hitz. Zsch. P.); sed cur tum ezimiae iustitiae responsum (ita Syrus, Hirz.); S. Hier. legisse videtur myyy significatione enuntuandi (cf. Ier. 23, 35. Mich. 6, 3). Sed textus hebr. ny, cui Chald. adstipulatur, non affliget, 2i "ew d PAY T rw d "EY 4 Ei » "n3 : ul d o n M NT ; 5 Y . figuram habere gentium imus, adversantium Christo, sicut et illos amicos beati lob haereticorum figuram » ; at non omnem prophetiam ei negat, verum multa de propriis, ut diabolus locutus est, non ex Deo eum K = protulisse asserit, Eum tamquam philosophastrum et nebulonem traducunt |. €X protestantibus : Herder, Umbreit, Hahn (cf. apud Del.), Sachs (Studien — - und Krit. 1834 p. 916). 25 b) Eorum, qui vera dici ab Eliu et salutaria agnoscunt, at vero mores eius, utpote superbi, arrogantis, garruli, in Iobum iniuriosi, condemnant. Omnibus his facem praefert S. Greg. qui in Eliu typum cernit et figuram doctorum fidelium, sed arrogantium, etamatorum vanae gloriae; immo « Eliu quamdiu — tacuit sapientior fuit »... « quae recte potest sentire, commaculat » etc. (cf. — Migne t. 73 c. 521. 527. t. 76 c. 930. 252. 256. 258. 263. 267 etc.). Eadem ratione loquuntur S. Zsidorus (Migne t. 83 c. 108. 163), Br. Rup. S. Thom. Cord. Caiet. Sanct.* etc., immo Pin. dicere non veretur : « omnium suarum virium ignes subiicit satanas athletae suo, quo lobum deiiciat » ; hisce etiam adnumerandi sunt Cod. Calm. Est. Gord., qui iniquius de Eliu sen- E tiunt et ex recentioribus Antonio Martini (La sacra Bibbia t. IT) et P. Rosario e Parisi S. I. (il divino libro di Giobbe, esposto in lezioni teologico-critico-mo- P^ rali), atque ad eorum sententiam aliqua ratione etiam accedit Le Hir (p. 221). c) Eorum, qui Eliu digna digne locutum esse censent; illis ex veteribus fere aceenseri potest. Ol. v. g. : « cum Eliu de divina sapientia et magnificentia admirabiliter et praecipue sub finem disseruisset, Iobus quidem nihil Ec. contra locutus est, Deus vero calculo suo sermones eius approbavit, quod E ex divinis eius verbis quae postea sequuntur, intelligere licet »; iis accedunt y Vav. W. Zsch. P. Loch, Vigouroux (Manuel bibl. II, 232), Kaulen (Einl. po. p. 253). Haecque sententia vera esse videtur. Id enim ostenditur ex ipso A sermonum Eliu argumento, quod explicavimus, ex scopo et munere, quo Eliu ex auctoris mente fungitur, et demum ex eo, quod Deus loquens eidem argumento et modo, quo utitur Eliu, insistit. E Quid nos censeamus, in ipsa explicatione iam satis indicavimus; propo- 2. nere scil. Eliu veram quaestionis solutionem, at in aliquibus durius ferre de E JE : Iobo iudicium et utpote iuvenem verbosius causam suam agere; ceterum B praeclara proferri documenta Iobumque ad animi submissionem egregie praeparari. x * LH t * - * ds 4. Sanct. inter alia de Eliu haec habet: « impie et insipienter egit — putat, Deum "a esse in coelis procul, qui est gravis et infantilis error — argumentum illius indicat ER insignem ignorantiam; coarguit arrogantem illum philosophastrum crassae cuiusdam IEF. ignorantiae »; haec ad cp. 35, et ad 33, 17 : « si quid in somniis accepit Eliu, id a malo j spiritu potius quam a bono oblatum esse constat », et putat Eliu « nihil afferre ad praesentem statum et necessitatem opportunum » (34, 1). e DEC 3 Arg. — Deus ostendit, quanta sit hominis ignorantia et impotentia, ut Iobus intime sentiat, quantopere dedeceat conqueri de Deo vel cum eo expostulare, si quid in divina gubernatione homo non perspiciat. Quare primo Iobum exagitat quaestionibus de creatione propositis, scil. de prima terrae formatione et aquarum congregatione (cf. Gen. 1, 9); idque 38, 1-11; dein transit ad praesentem mundi cursum, ad ea, quae lobus fieri cernit, si de hisce fortasse melius rationem reddere sciat, vel aliquid valeat : quaerit de quotidiano diei ortu, de terrae dimensionibus, de lucis tenebrarumque vicissitudine, de iis, quae in aere fiunt : nive, grandine, fulgure, ventis, pluvia, pruina (38, 12- 30); tum quaestionibus ascendens ad sidera Deus interrogat, num Iobus in coelum stelliferum potentia valeat, vel saltem in coelo inferiore nubium aliquid efficere possit tonitru, fulguribus, imbribus (38, 31-38). Sed si haec altiora sunt, iam ad animalia Deus descendit; a rege brutorum incipiens decem animalia lobo proponit, ex quorum indole et vitae ratione maxime varia discenda sit multiformis Dei rerum cura, sapientia, potentia; quem in finem quaerit.de leone, corvis, ibice, cervis, onagro, rhinocerote, struthione (38, 39-39, 18), equo, accipitre, aquila; quibus auditis Iobus animo demisso audaciorem suum loquendi modum repudiat (39, 19-35). Deus rationem, cur boni mala experiantur, aperit nullam ; infinitae et incomprehensae ut quis se tradat sapientiae postulat. Apte quidem, postquam ab Eliu ostensum est, hominem posse aliquas sapientiae Dei rationes intelligere. Iobum vero eodem modo, quo Eliu inceperal *, audaciae arguit. Theophania fit in turbine. In tempestate Deus descendit in montem Sinai; Deus iudex magna cum terrae commotione descendens in Psalmis (17. 96) et apud Prophetas (Is. 64, 4. Mich. 1, 3) describitur ; insuper turbo ad Dei maiestatem adumbrandam et homines reverentia imbuendos aptus est, aptus, ex cuius caligine Deus invisibilis verba faciat ad hominem ;
37:7
got, Driver-Gray, Buhl, Dhorme hold for after the exile: Job 12:13-15; 37:7-12 has an evident allusion to the exile; and it seems still to depend on the second part of Isaiah, on Zechariah and perhaps on Malachi (Dhorme). …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.