Iob answereth the obiections of Eliphaz, shewing that in deede the calamitie which he suffereth is much greatter then his sinnes deserue; and therfore his lamentation is excusable. 8. wisheth (if it so please God) that he may dye. 13. complaneth that his freindes are become his aduerseries, 16 grauely expostulateth that they reprehend him, 12. and helpe him not.
1But Job answered, and said:Ma Giobbe rispose, e disse:BVT Iob answering, sayd:Respondens autem Job, dixit: 2O that my sins, whereby I have deserved wrath, and the calamity that I suffer, were weighed in a balance.Volesse Dio, che si pesassero sulla bilancia i peccati, pe' quali ho meritato l'ira e la miseria, ch'io sopporto.Would God my sinnes were weyed, wherby I haue deserued wrath, and the calamitie, which I suffer in a balance.Utinam appenderentur peccata mea quibus iram merui, / et calamitas quam patior, in statera ! 3As the sand of the sea, this would appear heavier: therefore, my words are full of sorrow:Si vedrebbe questa più pesante, che l'arena del mare: per la qual cosa eziandio le mie parole piene son di dolore:As the sand of the sea this would appeare heauier, wherfore my wordes also are ful of sorrow:Quasi arena maris hæc gravior appareret; / unde et verba mea dolore sunt plena: 4For the arrows of the Lord are in me, the rage whereof drinketh up my spirit, and the terrors of the Lord war against me.Perch'io porto in me fisse le frecce del Signore, delle quali il veleno beve il mio spirito, e i terrori mi assediano.Because the arrowes of our Lord be in me, the indignation whereof drinketh vp my spirit, and the terrours of our Lord warre agaynst me.quia sagittæ Domini in me sunt, / quarum indignatio ebibit spiritum meum; / et terrores Domini militant contra me. 5Will the wild ass bray when he hath grass? or will the ox low when he standeth before a full manger?Ragghia forse l'asino salvatico, quando ha dell'erba, o rugge il bue, allorché sta davanti a ben provvista mangiatoia?Wil the wilde asse roare when he hath grasse? or the oxe loweth when he shal stand before the ful manger.Numquid rugiet onager cum habuerit herbam ? / aut mugiet bos cum ante præsepe plenum steterit ? 6Or can an unsavoury thing be eaten, that is not seasoned with salt? or can a man taste that which, when tasted, bringeth death?O si può egli mangiare una cosa insipida, senza condirla col sale? o può egli alcuno frustare una cosa, la quale gustata reca la morte?Or can an vnsauerie thing be eaten, that is not seasoned with salt? or can a man tast that which being tasted bringeth death?aut poterit comedi insulsum, quod non est sale conditum ? / aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem ? 7The things which before my soul would not touch, now, through anguish, are my meats.Quelle cose, che io per l'avanti non avrei voluto toccare, sono adesso nelle mie strettezze mio cibo.The thinges which before my foule would not touch, now for anguish are my meates.Quæ prius nolebat tangere anima mea, / nunc, præ angustia, cibi mei sunt.
8Who will grant that my request may come: and that God may give me what I look for?Chi mi darà che sia adempiuta la mia richiesta, e che Dio mi conceda quel ch'io aspetto?Who wil graunt that my petition may come: and that God would geue me that which I expect?Quis det ut veniat petitio mea, / et quod expecto tribuat mihi Deus ? 9And that he that hath begun may destroy me, that he may let loose his hand, and cut me off?E che quegli, che ha principiato, egli stesso in polvere mi riduca; lasci agir la sua mano, e mi finisca?And he that hath begune, the same would loose his hand, and cut me of?et qui cœpit, ipse me conterat; / solvat manum suam, et succidat me ? 10And that this may be my comfort, that afflicting me with sorrow, he spare not, nor I contradict the words of the Holy one.E questa sia consolazione per me, che egli in affliggermi co' dolori, non mi risparmi, ed io non contradica alle parole del Santo.And this might be my comfort, that afflicting me with sorrow, he spare not, not I gayne say the wordes of the Holie one.Et hæc mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat, / nec contradicam sermonibus Sancti. 11For what is my strength, that I can hold out? or what is my end, that I should keep patience?Imperocché qual fortezza è la mia per durare? o qual lite sarà il mio, ond'io mi regga colla pazienza?For What is my strength, that I can susteyne it? or what is mine end, that I should doe patiently.Quæ est enim fortitudo mea, ut sustineam ? / aut quis finis meus, ut patienter agam ? 12My strength is not the strength of stones, nor is my flesh of brass.Non è fermezza di sasso la mia fermezza, né la mia carne è di bronzo.Neither is my strength the strength of stones, neither is my ••est of brasse.Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, / nec caro mea ænea est. 13Behold there is no help for me in myself, and my familiar friends also are departed from me.Mirate com'io da me non posso aitarmi, e i miei più intimi si son ritirati da me.Behold there is no help for me in my self, and my familiar freindes also are departed from me.Ecce non est auxilium mihi in me, / et necessarii quoque mei recesserunt a me. 14He that taketh away mercy from his friend, forsaketh the fear of the Lord.Chiunque niega compassione all'amico, abbandona il timor del Signore.He that taketh away mercie from his frend, forsaketh the feare of our Lord.Qui tollit ab amico suo misericordiam, / timorem Domini derelinquit. 15My brethren have passed by me, as the torrent that passeth swiftly in the valleys.I miei fratelli sono andati lungi da me, come torrente che passa rapidamente le valli.My brethren haue passed by me, as the torrent that passeth swiftly in the valleys.Fratres mei præterierunt me, / sicut torrens qui raptim transit in convallibus.
16They that fear the hoary frost, the snow shall fall upon them.A quei che temono la brinata caderà addosso la neve.They that feare the hoare frost, snow shal fal vpon them.Qui timent pruinam, / irruet super eos nix. 17At the time when they shall be scattered they shall perish: and after it groweth hot, they shall be melted out of their place.Quando principieranno a dissiparsi, si perderanno, e ai primi calori si struggeranno là dove sono.At the time, when they shal be dissipated they shal perish: and after they waxe hote they shal be dissolued out of their place.Tempore quo fuerint dissipati, peribunt; / et ut incaluerit, solventur de loco suo. 18The paths of their steps are entangled: they shall walk in vain, and shall perish.Tortuose sono le vie, per le quali camminano, si ridurranno in nulla, e periranno.The pathes of their steppes are intangled: they shal walke in vayne, and shal perish.Involutæ sunt semitæ gressuum eorum; / ambulabunt in vacuum, et peribunt. 19Consider the paths of Thema, the ways of Saba, and wait a little while.Considerate i sentieri di Thema, e le strade di Saba, e aspettate alcun poco.Cosider ye the pathes of Thema, the wayes of Saba, & expect a litle while.Considerate semitas Thema, itinera Saba, / et expectate paulisper. 20They are confounded, because I have hoped: they are come also even unto me, and are covered with shame.Sono confusi di mia speranza: sono venuti sin presso a me, e restati coperti di rossore.They are confounded, because I haue hoped: they are come also euen vnto me, and are couered with shame.Confusi sunt, quia speravi: / venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. 21Now you are come: and now, seeing my affliction, you are afraid.In questo punto siete venuti, ed or in reggendo i mali miei v'inorridite.Now you are come: and euen now seing my plague you are afrayd.Nunc venistis; / et modo videntes plagam meam, timetis. 22Did I say: Bring to me, and give me of your substance?Vi ho io forse detto: Portate, e donate a me qualche cosa de' vostri tesori?haue I sayd: Bring ye to me, and of your substance geue to me?Numquid dixi: Afferte mihi, / et de substantia vestra donate mihi ? 23Or deliver me from the hand of the enemy, and rescue me out of the hand of the mighty?Ovvero, liberatemi dal poter del nemico, e traetemi dalle mani de' potenti?Or deliuer me from the hand of the enemie, and out of the hand of the strong deliuer me?vel: Liberate me de manu hostis, / et de manu robustorum eruite me ? 24Teach me, and I will hold my peace: and if I have been ignorant of any thing, instruct me.Insegnatemi, e io mi tacerò: e dov'io fui forse ignorante, istruitemi.Teach ye me, and I wil hold my peace: and if I perhaps haue beene ignorant in anie thing, instruct ye me.Docete me, et ego tacebo: / et si quid forte ignoravi, instruite me.
25Why have you detracted the words of truth, whereas there is none of you that can reprove me?Per qual motivo intaccate voi le parole di verità, mentre non v'ha tra voi chi possa riprendermi?Why haue you detracted from the wordes of truth, whereas there is none of you that can controwle me?Quare detraxistis sermonibus veritatis, / cum e vobis nullus sit qui possit arguere me ? 26You dress up speeches only to rebuke, and you utter words to the wind.I vostri studiati discorsi altro non son che rimproveri, e al vento gittate le parole.To rebuke only you frame speaches, and you vtter wordes in the wind.Ad increpandum tantum eloquia concinnatis, / et in ventum verba profertis. 27You rush in upon the fatherless, and you endeavour to overthrow your friend.Voi date adosso a un pupillo, e tentate di abbattere il vostro amico.You rush in vpon a pupil, and you endeuoure to ouerthrow your frend.Super pupillum irruitis, / et subvertere nitimini amicum vestrum. 28However, finish what you have begun: give ear and see whether I lie.Pur conducete a fine la vostra impresa: porgete l'orecchio, e vedete se io dica bugia.Notwithstanding accomplish that which you haue begune: geue eare, and see whether I lie.Verumtamen quod cœpistis explete: / præbete aurem, et videte an mentiar. 29Answer, I beseech you, without contention: and speaking that which is just, judge ye.Rispondete, vi prego, senza altercazioni; e ragionando secondo giustizia pronunziate sentenza.Answer I besech you without contention: and speaking that which is iust, iudge ye.Respondete, obsecro, absque contentione; / et loquentes id quod justum est, judicate. 30And you shall not find iniquity in my tongue, neither shall folly sound in my mouth.E non troverete ingiustizia nella mia lingua, né per mia bocca parlerà la stoltezza.And you shal not finde iniquitie in my tongue, neither shal folie sound in my iawes.Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, / nec in faucibus meis stultitia personabit.
6:2
Challoner
My sins, etc. In the Hebrew my wrath. He does not mean to compare his sufferings with his real sins; but with the imaginary crimes which his friends falsely imputed to him: and especially with his wrath or grief, expressed in the third chapter, which they so much accused. Though, as he tells them here, it bore no proportion with the greatness of his calamity. (Challoner)
Job does not deny but he may have transgressed. (Calmet) See Job 7:20.
Haydock
But his is not conscious of any mortal offence; such as his friends insisted he must have committed, as he was so cruelly tormented. (Haydock)
Du Hamel
Some deny canonical authority to the words of Job, because God reprehended him. But St. Gregory (Mor. vii.) says, Ab aeterno judice casurus laudari non potuit. (Du Hamel)
"The man who was on the point of falling, could not be praised by the eternal Judge;" (Haydock) and it seems to be a mistake that Job erred, (Houbigant) though asserted by many. See Calmet; Worthington, etc.
Haydock
Wrath. Hebrew, "O that my grief (Haydock; or complaints. Calmet) were thoroughly weighed, and my calamity laid in the balances together." (Protestants) (Haydock)
Worthington
A just man confesses his own sins, but not those which are wrongfully laid to his charge. (Worthington)
6:3
Worthington
Heavier. The figure hyperbole is frequently used in Scripture, to give us some idea of what surpasses our understanding. Job intimates that the punishment was incomparably greater than his sins. As he and other saints, particularly our Saviour [Jesus Christ] and the blessed Virgin [Mary], have thus patiently suffered more than they had deserved, these merits form part of that treasure of the Church, out of which the pope and bishops are empowered to dispense indulgences, to release people from the pains due to sin, either in this world or in purgatory. (Worthington)
Haydock
Septuagint, "Yea, these (sorrows) are heavier than the sand of the sea-shore. But, it seems my words are wicked." (Haydock)
6:4
Calmet
Rage. Hebrew, "poison," (Haydock) or "venom;" (Chaldean; Menochius) as it was customary to use poisoned arrows. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "When I begin to speak, they pierce me. For what! Does the wild ass continually bray, except when he is in quest of food?" (Haydock)
Josephus
It is easy for those to be silent who suffer nothing. The wild asses were so common in those parts, (Calmet) that Herod sometimes slew 40 in a hunt. (Josephus, Jewish Wars 1:16.)
6:6
Calmet
Salt. I wonder not that you should consider my lamentations as insipid; I now find some consolation in them, ver. 7. (Calmet)
Calmet
Or can. Hebrew, "or is there any taste in the white of an egg?" (Protestants) or in blue milk? (Mercer) or "in the spittle, which a man swallows in a dream?" See Isaias 28:8. If pain did not extort these complaints, should I find any pleasure in them? (Calmet)
Menochius
Septuagint, "is there any taste in vain words?" Can I hear your arguments without indignation? (Haydock) (Menochius)
Calmet
Some manuscripts add, "For to a hungry soul even bitter things appear to be sweet," from Proverbs 27:7. (Calmet)
6:9
Haydock
Off, and release me from this state of misery and danger. (Haydock)
Calmet
He is ready to die cheerfully, if it be God's will. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "May the Lord, who has begun, wound me, but not take me away finally. Yea, let my city, over which I have exulted, be my grave. I will not spare, for I have not belied a word of my holy God." (Haydock)
6:11
Haydock
End. Septuagint, "time." I am too weak and short-lived to bear all this. (Haydock)
Menochius
I can perceive no end. (Menochius)
Haydock
Keep. Protestants, "prolong my life." (Haydock)
Calmet
"What is the extent of my soul, to reach so far?" (Calmet)
Haydock
Longanimity is the characteristic of a great soul. (Haydock)
6:12
Brass. This is proverbial. Homer (Iliad A) says, "Attack the Greeks; their skin is neither of stone, (Calmet) iron, or brass." Those who are aware of their own frailty, ought not to expose themselves to dangerous company, particularly to those of the other sex.
6:13
Haydock
Myself. "Have I not placed my trust in him?" God alone. (Haydock)
Calmet
All my other friends have abandoned me, ver. 15. (Calmet)
Haydock
Can they wonder if I express my grief? (Haydock)
Haydock
Familiar. Hebrew, "is wisdom removed far from me?" (Haydock)
Calmet
Has my strength abandoned me, so that I cannot be recognized? (Calmet)
6:16
Calmet
Them. They shall run from a less to a greater evil. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "Those who respected me, have now fallen upon me, like snow or ice; (17) as when it is consumed with heat, it is no longer known where it was: (18) thus I have been abandoned by all, lost and expelled from my house." Consider, (19) Hebrew continues, in the comparison of the torrents, (15) "which are hidden by the ice and snow," and are left dry and of no service in summer, when most wanted. (Haydock)
Calmet
So these friends stood by me only in the days of my prosperity. (Calmet)
6:18
Menochius
Entangled. Like meandering streams, my friends act crookedly. (Menochius)
6:19
Menochius
While. Till the torrents subside, when the caravans from these towns of Arabia may pass on. Job may also address his friends, (Calmet) and bid them consider how few had taken any notice of him. (Menochius)
Protestants, "the troops of Tema looked, the companies of Sheba waited for them."
6:20
Haydock
1:Hebrew, "they had hoped" to pass along. (Haydock)
6:21
Calmet
Come. Hebrew, "are good for nothing." (Calmet)
Protestant marginal note, "like to them."
6:25
Calmet
Why. Hebrew, "How strong are the words of truth!" (Calmet)
Haydock
Whereas. Protestants, "But what doth your arguing reprove?" What part of my discourse do you find erroneous? Septuagint, "But it seems the words of the man of truth are deceitful. Yet I do not beg from you (a word or) strength." (Haydock)
6:26
Calmet
Wind. Job humbles the vanity of Eliphaz. (Calmet)
Septuagint, "nor shall your rebuke silence my words: for I will not admit the sound of your discourse. Nay, you rush," etc.
6:30
Calmet
Mouth. He engages their attention. (Calmet)
Calmet
Hebrew, "Cannot my taste discern perverse things," (Protestants; Haydock) or "the evil" which I endure? My complaints are not surely unfounded. (Calmet)
6:2
My sins, etc.... He does not mean to compare his sufferings with his real sins: but with the imaginary crimes which his friends imputed to him: and especially with his wrath, or grief, expressed in the third chapter, which they so much accused. Though, as he tells them here, it bore no proportion with the greatness of his calamity.
6:2
A man of sincere conscience confesseth the sinnes wherof he is guiltie, yet acknowledgeth not al wherwith others may vniustly charge him.
6:3
3. As the sand of the sea] Scarse anie figure is more common in holie S•ipture The vse of Hyperbole in holie Scripture. then Hyperbole. wherby ou• vnderstanding is drawne to cōceiue the greatnes of thinges that otherwise surpasse vulgar capacitie. So Iob signifieth here that his calamitie being vveighed vvith his sinnes in balance, vvould appeare heauier, not precisely in proportion of the number of sandes in the sea, but exceding much in true comparison. Of which superabundance of paines patiently suffered Treasure of satisfactorie workes in the Church. by holie Iob, and other Sainctes, more then their sinnes deserued, especially of our B. Sauiour, who could not sinne, and of our B. Ladie, who neuer sinned, remayneth an infinitie treasure of satisfactorie workes, appliable by the supreme stuard of Gods Church, Christs Vicar in earth, for satisfaction of others which haue nede, and are in the communion of Sainctes, and performe the conditions appointed. And so this high stuard may in due maner by his Pardons do applie the suffering of some for the satisfaction of others. authoritie, geue limited, or plenarie pardones to penitentes, of the paines which otherwise they should suffer in this life, or in purgaritie, for their sinnes first remitted. Other Bishops can also geue or dispence so much as the Supreme Bishop allo•teth to their powre, al to edification and necessitie of Gods seruantes, as dispencers, not dissipators of so holie treasure.
6:19
S•nd•e wayes without water.
6:24
Iobs aduersaries pre•• med to teach him, but because they erred in their applying of true assertions in his case, which himself vnderstood and not they, he acconted not their discourses for good doctrin.
6:2
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise Concerning Man’s Perfection in Righteousness 26
… but, “many without a cause.” For it was not because of his manifold sins that these many bruises were inflicted on him, but in order to make trial of his patience. For on account of his sins, indeed, without which, as he acknowledges in another passage, he was certainly not, he yet judges that he ought to have suffered less.
6:4
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 38.4
… The very punishment, the very vengeance, and haply the pains both of mind and of body, which it is necessary for us to suffer here, these he describes by these self-same “arrows.” For of these arrows holy Job also made mention,
6:6
St Ephrem the Syrian † AD 373 Ephraim Syrus: Nineteen Hymns on the Nativity of Christ in the Flesh 10
And the hundred and fifty Psalms that he wrote, in Thee were seasoned, because all the sayings of prophecy stood in need of Thy sweetness, for without Thy salt all manner of wisdom were tasteless.
6:7
St John Chrysostom † AD 407 Three Homilies Concerning the Power of Demons 3.5
… For not even was he able to enjoy the nourishment which was given to him. For saith he “I see my food to be loathsome.”
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Philippians 8
… And yet that righteous man did undergo them, not for two or three days, but for a long while, and he did not sin, not even with his lips. What disease can you describe to me like this, so exquisitely painful? for was not this worse than blindness? “I look on my food,” he says, “as a fetid mass.” (
6:3
Sicut ex superioribus patet, Eliphaz in lamento Job tria notaverat: desperationem quidem, quae videbatur apparere propter odium praesentis vitae; impatientiam autem, sive immoderatam tristitiam, propter suspiria et gemitus quos se pati dicebat; praesumptionem vero, quia se innocentem assererat: et circa haec tria totus superior Eliphaz sermo versatur; in quo ad ostendendum, Job peccato fuisse subjectum, et ideo adversa tolerasse, proposuit inter cetera fragilitatem conditionis humanae, ex qua nullus potest se praesumere immunem esse a peccato. Hinc ergo Job sumit suae responsionis initium: certum est enim quod ex fragilitate conditionis humanae nullus homo est immunis a peccato quantumcumque justus appareat: sed tamen in viris justis non sunt peccata gravia et mortalia, sed sunt in eis peccata levia et venialia, quae ex negligentia et surreptione proveniunt. Si autem hoc esset verum, quod Eliphaz asserere nitetur, quod propriae poenae peccatorum essent adversitates praesentes vitae, homines paterentur, et propter gravia peccata graves, et propter levia leves; et sic viri justi nunquam gravibus adversitatibus subiacent: quod patet esse falsum. Hanc ergo rationem Job contra disputationem Eliphaz proponit: unde dicitur: Respondens autem Job dixit: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui; quasi dicat: Dicere non possum, in me nulla esse peccata; confido tamen in me non esse mortalía, sed venialia: si ergo pro peccatis hujusmodi iram, idest poenam, a Deo merui, debuisset saltem in statera justitiae appendi calamitas et peccatum, ut secundum aequalitatem unum alteri responderet. Sed adversitas apparet multo major ipso peccato; et hoc est quod subdit: Quasi arena maris, idest incomparabiliter, haec, scilicet calamitas, gravior appareret. Si sententia Eliphaz esset vera, quod adversitates in hoc mundo infliguntur solum secundum peccata, pro gravibus peccatis haeretici graves poenas sustinerent; sed haec sua sententia non est vera, cum appareat, multos
sceleratos, quorum peccatis peccata Job comparata, quasi nulla erant, quasdam leves adversitates sustinere. Ex hoc autem ulterius procedit ad excusandum se a tristitia quam verbis expresserat, dicens: Unde et verba mea plena dolore sunt. Quasi concludendo infert, quia dolor ex adversitatis magnitudine causabatur. Causam autem doloris subjungit duplicem: causatur enim dolor interdum ex iis quae aliquis jam perpessus est; interdum vero ex iis quae pati timet. Primo ergo assignat causam sui doloris ex iis quae perpessus fuerat, dicens: Quia sagittae in Domini me sunt. In quo ostendit ex improviso se fuisse afflictum. Nam sagitta ex remotis et ex improviso venit; et ut ostendat percussionis magnitudinem subjungit: Quarum indignatio ebit spiritum meum; idest me respirare non permisit; sed totaliter quidquid in me virium, aut consolationis esse poterat sustulit. Deinde ostendit causam doloris ex iis quae pati timebat, dicens: Et terrores Dei militant contra me. Solent enim afflictii ex spe melioris status consolari: sed cum post afflictionem aliquis iterum similia vel majora timet, nulla videtur esse consolatio residua. Posset autem aliquis dicere: Causam quidem doloris habes; sed ex ea in verba doloris prorumpere non debes. Contra quae respondet Job ex iis quae in aliis animalibus inveniuntur: homo enim aliis animalibus similis est in natura sensitiva: unde ea quae naturam sensitivam sequuntur, adsunt homini, sicut et aliis animalibus: quod autem naturale est, non potest totaliter vitari.
6:5
Invenient autem in aliis animalibus, quod afflictionem cordis ore exprimunt: et hoc significat dicens: Numquid rugiet onager, cum habuerit herbam; aut mugiet bos, cum ante praesepe plenum steterit? quasi dicat, non. Rugit autem onager, et mugit bos, cum necessario victu caruerint: in quo apparet, naturale esse animalibus quod interioriem afflictionem exprimant voce. Rursus aliquis dicere posset, naturale esse quod dolor conceptus voce exprimatur; sed ad sapientem non pertinere quod ex quibuscum causis tristitiam corde concipiat, ut Stoici posuerunt. Sed hoc ostendit Job esse contra naturam sensitivam.
6:6
Nam sensus non potest non refugere id quod est nocivum vel inconveniens; et ideo dicit: Aut poterit comedi insulsum, quod non est sale conditum? quasi dicat, non: quia videt, quod hujusmodi insipida non conveniunt ad delectationem gustus; et similiter ea quae non sunt delectabilia, non potest cor hominis libenter acceptare, et multo minus illa quae sunt amara et noxia: unde subdit: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? quasi dicat, non.
6:8
Et sicut hoc est impossibile in sensu exteriori, ita impossibile est quod ea quae per sensus exteriores apprehenduntur ut noxia, sine tristitia recipiantur: sed quia sapiens, licet tristitiam patiatur, ejus tamen ratio a tristitia non absorbetur, sic Job, licet tristitiam pateretur, tamen ei maxima inerat sollicitudo et timor, ut se contra tristitiam tueretur, ne per tristitiam duceretur in aliquid vitiosum; quod ut vitaret, praeoptabat mortem, et ad hoc exprimendum dicit: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia cibi mei sunt; quasi dicat: Ea quae prius anima mea abhorrebat, nunc delectabiliter appetit; et quae sint ista, ostendit, dicens: Quis det ut veniat petitio mea? et ut hanc petitionem non ore tenet tantum, sed etiam ex intimo corde proponere ostendatur, subjungit: Et quod expecto, tribuat mihi Deus?
6:9
Et quae sit ista petitio ostendit, subdens: Et qui coepit, scilicet me affligere, ipse me contretat, super mortem; et hoc est quod subdit: Solrat manum suam, et succidat me. Manum Dei dicit potentiam divinam, qua ipsum Deus afflixerat; quae quidem manus quodammodo ligata videtur divina voluntate, dum per misericordiam affligere desistit; solvitur autem quodammodo, dum ad finem occasionis percussio divina perduratur.
6:10
Et quia dixerat, ea quae prius tangere nolebat, nunc cibos suos esse, ostendit quomodo hoc sit intelligendum: quia scilicet mors quae sibi fuerat horribilis, nunc effecta est dulcis: unde subdit: Et hoc mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, scilicet Deus, non parcet; idest non retrahat manum suam, sed me ad mortem perducat; et quare hoc optet, ostendit per id quod subdit: Nec contradicam sermonibus Sancti, idest Dei; hoc est, ejus judiciis sanctis, quibus me afflixit: timebat enim Job, ne per afflictiones multas ad impatientiam deduceretur, ita quod ratio tristitiae reprimere non posset. Impatientiae autem ratio est, cum ratio alicujus adeo a tristitia deducitur quod divini judicis contradicat: si vero aliquis tristitiam quidem patiatur secundum sensualem partem, sed ratio divinae voluntati se conformet, non est impatientiae defectus: et sic falso Eliphaz arguebat Job, ubi dixerat: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti. Licet enim tristaretur, non tamen defecerat.
6:11
Deinde assignat rationem de propria fragilitate, quare timebat ne ad hoc perduceretur ut contradiceret sermonibus Sancti; hujusmodi enim timor ex duplici causa posset tolli: primo quidem, si tanta esset sibi rationis fortitudo ut nullo modo superari posset, sicut est in illis quomodo est liberum arbitrium per gratiam confirmationat: sed hanc fortitudinem in se non sentiebat; unde dicit: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? scilicet tot tribulationes. Secundo, si tribulationes et tristitias aliquo brevi tempore tolerare oporteret: et ideo hoc ad removendum, adjungit: Aut quis finis meus, ut patienter agam? quasi dicat: Quis terminus tribulationibus meis positus est, ut usque ad illum expectans, possim praesumere me patientiam servaturam?
6:12
Et ad horum expositionem subjungit, dicens: Nec fortitudo lapidum fortitudo mea; fortitudo enim lapidis sine sensu est, fortitudo autem hominis est cum sensu eorum quae noxia sunt; propter quod subdit: Nec caro mea aenea est; idest sine sensu: quia quantumcunque ratio mortalis hominis fortis sit, necesse est quod ex parte carnis experietur sensum doloris; et per hoc excluditur increpatio Eliphaz, qui tristitiae beatum Job arguebat. Etsi enim insesset beato Job fortitudo mentis, aderat tamen ex parte carnis sensus doloris, quem tristitia sequебatur. Similiter etiam per hoc confutatur opinio Stoicorum, dicientium, sapientem non tristari: cujus opinionis Eliphaz fuisse videbatur. Beatus autem Job hoc defendere intendit, quod sapiens tristatur quidem, sed ad hoc studet per rationem ut ad inconvenientia non deducatur: quod etiam Peripatetici posuerunt.
6:13
Ostenderat Job in praecedentibus, se rationalibiliter dolorem sensisse, et verba doloris protulisse, sed dolore non esse absorptum propter ea quae passus erat. Sed quia interdum homo, licet aliqua adversa patiatur, ita se suo et alieno auxilio et solatio contra adversa tuetur, ut vel parvum vel nullum inde dolorem concipiat; vult ostendere beatus Job se hujusmodi remediis esse destitutum, ut ex hoc appareat evidentius, se rationalibiliter verba doloris protulisse. Et primo quidem ostendit se praedictis remediis destitutum esse ex parte sua, cum dicit: Ecce non est auxilium mihi in me. Etsi enim bona ejus aliqualiter directa fuissent, posset hoc absque tristitia tolerare, si se posset adjuvare ad recuperandum bona amissa, et ad vindicandum injuriam illatam; sed hoc non poterat, omnibus divitiis, filiis, et propriis corporis sanitate destitutus.
6:14
Rursus multa per nos ipsos non possumus, quae possumus per amicos; et ideo Job secundo ostendit se etiam auxilio amicorum destitutum esse, cum dicit: Necessarii quoque mei, idest familiares et domestici, recesserunt a me: et quod hoc non sine culpa illorum sit, ostendit, subdens: Qui tollit ab amico suo misericordiam, scilicet in tempore miseriae, timorem Domini derelinquit, idest reverentiam quam debet habere ad Deum, propter quem, et in quo proximus diligendus est: « Qui non di- ligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? » ut dicitur Joan. Epistol. 1, capitel. 4. Deinde ostendit, se e- tiam a consanguineis esse derelictum, dicens: Fra- tres mei, idest consanguinei mei, praeterierunt me. Loquitur ad similitudinem simul in via inceden- tium, ac si uno cadente in foveam, alii nihilominus praecedant, eo dimisso. Et quidem aliquoties ex- cusabiles essent, si postquam aliquo tempore auxi- lium tulissent, dimisissent, vel propter taedium, vel propter desperationem adjuvandi.
6:15
Et ideo, ut inexcusabiles sint, ostendit: se statim et subito ab eis esse desertum: quod significat, cum subdit: Si- cut torrens qui raptim transit in convallibus, qui velocissime movetur.
6:16
Et ne hoc se impune fecisse credant, subjungit: Qui timent pruinam, irruet su- per eum nix; quasi dicat: Qui propter timorem minoris periculi, a justitia et misericordia discedit, in majora pericula deducetur: unde et fratres Job qui eum praeterierunt, compati nolentes, ipsi tri- stitiam in propriis personis suis sustinebunt; et quod eorum pericula futura sint sine remedio, o- stendit, subdens: Tempore quo fuerint dissipati, idest tempore quo incorrent aliqua pericula, peri- bunt, scilicet totaliter; et ut inculcerint solventur de loco suo. Loquitur sub metaphora nivis, de qua fecerat mentionem; quae cum multum firmata fue- rit per congelationem, non statim a propria solis calefactione dissolvitur; sed cum non est congelata, statim ad radium solis dissolvitur et fluit.
6:17
Hoc est ergo quod dicit: Ut inculcerint, solventur de loco suo; idest, statim ad primum impetum adversitatis, quasi cujusdam caloris, tota eorum prosperitas dis- solvetur.
6:18
Unde dicit: Involutae sunt semitae gres- suum eorum. Illud enim quod involvitur, in se ipsum quadam tortuositate redit. Illorum quidem semitae involutae sunt, qui in consanguineis et amicis nihil nisi propriam utilitatem quaerunt: pro- pter hoc, in tempore prosperitatis amicitiam si- mulant, sed in tempore adversitatis derelinquunt. Sed homines qui fraudulenter propriam utilitatem utilitatem quaerunt, plerumque a sua spe deficiunt; et ideo subdit: Ambulabunt in vacuum: tunc enim alii in vacuum ambulare dicuntur, quando a fine am- bulationis deficiunt; et non solum eorum spes eva- cuabitur, sed etiam contrarium eis accidet: unde sequitur: Et peribunt; idest totaliter destruentur. Sie ergo, cum Job neque in seipso nee in dome- sticis nee in consanguineis auxilium haberet, non immerito doloris verba protulerat.
6:20
Consequenter ostendit, quod nec in aliis amicis: unde dicit: Con- siderate semitas Theman, itinera Saba; in quibus regionibus maxime videbatur habuisse amicos: nam et Eliphaz de Theman venerat, et expectate pau- lisper, considerantes; scilicet, utrum aliqui per has vias veniant, ad auxilium mihi ferendum; et hoc non videbitis, quia confusi sunt, scilicet venire ad me, quia speravi; idest, quia tempus erat in quo ab eis auxilium sperare debebam: homines enim qui auxiliari nolunt, confunduntur visitare illos a quibus existimant sibi rationabiliter posse peti au- xilium; venerunt quoque aliqui, qui scilicet non mihi dederunt auxilium, cum cognoscerent se de- bere; nec est mirum de aliis, cum etiam vos, qui sapientiores videmini, in hoc deficiatis.
6:21
Unde sub- dit: Nunc venistis, et modo videntes plagam meam timetis: ne forte scilicet oporteat vos mihi auxilium
ferre. Sed non timeatis, quia in nullo auxilium vestrum requisivi, nec requiro a vobis ut subve- niatis mihi in denariis.
6:22
Hoc est quod dicit: Num- quid dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi?
6:23
Nec petii a vobis auxilium in bello contra hostes; et hoc est quod subdit: Liberate me de manu hostis, et de manu robustorum eruete me.
6:24
Nec petii a vobis auxilium doctrinae; et hoc est quod dicit: Numquid dixi: Docete me? scilicet in speculativis, et ego tacebo; et si quid forte i- gnoravi, instruite me, scilicet in agendis. Nec solum vos mihi auxilium non praebetis: sed etiam quantum in vobis est, me verbis affligitis; et hoc est quod subdit: Quare detraxistis sermonibus verita- tis? quos scilicet primo protuli in mea lamentatio- ne, quam Eliphaz reprehendere visus est, ut di- ctum est. Et ut haec detractio inexcusabilis osten- datur, excludit omnia illa quibus aliquis reprehensor a detractione potest excusari.
6:25
Quorum primum est, cum aliquis maioris auctoritatis alium pro culpa reprehendit: et hoc excludit, dicens: Cum in vobis nullus sit qui possit arguere me. Secundum est, cum aliquis contra aliquem verba dura profert ad ejus utilitatem, et non ad ipsum exacerbandum; et hoc est quod subdit: Ad increpandum tantum, et non ad utilitatem, eloquia concinnatis, idest stu- diose componitis, ut non videantur leviter esse di- cta.
6:26
Tertium est, cum aliquis verba quae profert contra aliquem efficacibus rationibus munit; et hoc removet, dicens: Et in ventum verba profertis; quasi dicat: Verba vestra inania sunt, nullum robur rationis habentia. Quartum est, cum aliquis aliquem reprehendit eo tempore, et in illo statu in quo praesumi potest quod non fiat inde deterior, sed melior. Sed si aliquis eo tempore aliquem repre- hendere velit, quo consternatus animo, et ad iram dispositus est, videtur non velle correctionem, sed subversionem.
6:27
Et ideo dicit, Super pupillum ir- ruitis, et subvertere nitimini amicum vestrum.
6:28
Sei- psum pupillum nominat, quia in tristitia positus, omni auxilio destitutus erat: et ne quis putaret quod hoc diceret timens contendere cum eis, quasi de veritate suae sententiae et justitia suae causae non praesumeret, subjungit: Verumtamen quod coepistis, explete; ut scilicet ex mutua dispositione veritas elucescat: unde subdit: Praebete aurem, id- est, auscultate, et videte, idest considerate, an men- tiar. Hoc est enim primum impedimentum veritatis inveniendae per disputationem, cum aliquis ea quae ab adversario dicuntur, audire non vult. Secundum impedimentum est, cum ad auditu clamose et con- tumeliose respondeat; et ad hoc removendum dicit: Respondeite, obsecro, absque contentione.
6:29
« Est enim « contentio (ut Ambrosius dicit) impugnatio veri- « tatis cum confidentia clamoris. » Tertium impe- dimentum est, cum aliquis in disputatione non intendit ad veritatem, sed ad victoriam et gloriam, ut accidit in disputationibus litigiosis et sophisticis; et quantum ad hoc dicit: Et loquentes id quod justum est, judicate; ut scilicet concedatis ea quae vobis videntur vera, et negetis quae videntur falsa: et si hoc feceritis, Non invenietis in lingua mea iniquitatem, scilicet aliquid contra justitiam quae debetur proximo, nec in faucibus meis stultitia per- sonabit, scilicet aliquid contra sapientiam, qua recte sentitur de Deo. Intendebat enim circa divina et circa humana, et defendere et probare veritatem.
6:1
Respondens igitur primum respicit 4, 5 et gemituum vehementiam ab Eliphaz vituperatam. Verbis placidis animoque pacato declarat doloris magnitudinem nullis querelis aequari posse.
6:2
v. 2 « Utinam appenderentur peccata mea quibus tram merui, et calamitas quam patior, in statera »! — textus hebr. planior est el facilior : utinam appenderetur ira (impatientia) mea et calamitatem meam. in statera elevarent pariter; exoptat scil. ut in altera lance eius impatientia ponatur, in altera calamitas quam sustinet, tum demum luce clarius fore, impatientiam eius multo esse minorem. In eundem sensum enarranda sunt verba vulg.; « utinam ille meus gemitus et interni doloris significatio, quod vos peccatum dicitis el divini furoris irritamentum, cum dolore quem patior in statera poneretur, plane cognosceret qui mecte vellet iudicare, dolore meo longe minorem esse gemitum » (Cord. sim. Sanct. Cod. Vav. Sa, Mal. Men. etc.). Eundem sensum et graeca et vet. lat. prae se ferunt : « si quis appendens ponderet iram meam et sermones meos ponat in statera ». Unde quod habet noster peccata quibus iram mer ui inter- pretis interpretamentum est, idque non adeo felix, quo ex Eliphaz mente Lobus respondet : peccata quibus iram, ut vultis, merui, quibus iram meruisse videor vobis. — Hie loquendi modus probat, quantopere Lobus sibi conscius sit, se in effundendis querelis modum non excessisse, nedum aliquid impium protulisse. Unde ex hoc eius iudicio et conscientia de maledictione illa 3, 2 interpres iudicare debebit.
6:3
v. 8 « quasi arena maris haec gravior appareret; unde et verba mea dolore sunt plena » ; —in textu lat. haec est quasi apodosis ad antecedens; si peccata et poena quam sustineo in statera iustitiae appenderentur, haec incomparabiliter gravior appareret (S. Thom.). Notat Vav. arena maris sexto casu dici in hanc sententiam : mea quidem calamitas tanta est, ut arenam maris 1. e. rem gravissimam gravitate vincat (sim. Sa, Men.). In hebr. * potius ratio affertur, cur Iobus exoptet in lancibus ponderari excandescentiam suam et miseriam quam experiatur : quia nunc (sane nunc Mar.) prae arena maris grave est (Malv. Calm.). Vim comparationis rite perpendit Pen. : « sive solitarie posita sive mari adiuncta arena significare solet immensitatem quandam sive numero et copia sive pondere et gravitate, quare ad multiphcationem refertur Gen. 22, 17; 32, 12; A41, 49. Ter. 33, 22. Hab. 1, 9, et absolute pro. magnitudine et mensura 3 Reg. 4, 29; unde de re, quae propter immensitatem exhauriri nequeat.., ad pondus autem et gravitatem quae cum ingenli arenae copla coniuncta est, facit Prov. 21, 3 ». Ex hac immensa doloris gravitate explicat et excusat Iobus, quidquid in verbis suis nimis acerbum, durum, inconditum, iracundum sonet. Ita scil. ipse libri auctor aperte. normam tradit interpretationis, qua gemitus Iobi et exclamationes oporteat psychologice i. e. ex animo dolore obruto explanari et proin mitiore sensu accipi, quam rigor verborum ad omnem severitatem exactus prae se ferre videatur. Quis enim vehementi animi commotione abreptus verba sua omni rigore logico examinari et quasi ad vivum resecari ferret? Sensum bene reddidit, Hier. : dolore sunt plena; eodem fere modo LXX huata paix, Sym. Abyor xaxáxupot, Theod. čyzozo: (cf. Ol. Vav.). Hebr. 199 veteres quidem explicant absorbentwur. (a y cf. Abd. v. 46. Pin. Cod. Cord. Vav. Calm.) idque vel |. TID grave est; constructio ad sensum, cum TA fem. sit; Hitz. vult Y» suppleri, daica 5), vel quod aliis praeplacet errant, insaniunt! (W. Del.). Ad idem recidit quod inter alia affert Pin.: praecipitata sunt i. e. festinanter et praecipitanter prolata sunt et videntur temere cadere ex ore. Rationem subiungit
6:4
v. 4 « guia sagittae Domini in me sunt »; — hebr. sagittae Omnipotentis in mei. e. in me defixae haerent. Iaculatorem dicit potentissimum. Metaphora est a feris vulneratis, quarum lateri haeret letalis arundo (Cod.). Mala igitur ingentia et summos cruciatus afferentia dieit a Deo immissa; eaque, ut S. Thom. vult, ex improviso, « nam sagitta ex remotis et ex improviso venit »; cf. Ps. 1, 44; 37, 2. Quam dira vexatione istae sagittae eum affligant, exponil « quarum indignatio ebibit spiritum meum »; — i. e. aestus irae divinae istis sagittis e immissus exsorbet et consumit intimas quasi spiritus medullas; vel quasi fingit sagittas ardentes, quae incendio absumunt vim vitalem mon est ira, furor, sed etiam venenum; cf. Deut. 32, 24. 33. Ps. 58, 5; 140, 4. Quare hebr. ita commodius : quarum ardorem (vel venenum) haurit (bibit) spiritus meus, imagine deprompta ab usu sagittarum veneno infeclarum; i. e. vis vitalis mea isto cruciatu quasi veneno corroditur. Pergit in imagine bellica, Deum quasi sui debellatorem proponens « e terrores Domini militant contra me »; — in hebr. aciem instruunt adversus me i. e. instructa acie terrores non qualescunque, non humani, sed quales a potenti Deo infliguntur, undequaque in me impetum faciunt. Incusaverat eum Eliphaz, quod ipse alios erudire solitus. dolori nunc et gemitibus cedat (4, 4. 5). Iam respondet lobus, decuisse acquum rerum existimatorem ex suis querelis potius doloris magnitudinem inferre, non animi debilitatem vel pietatis abiectionem, idque exemplis declarat, quasi dieat : nunquam ego sine causa gravissima ila eiularem, cum ne bruta quidem animalia sine causa edant clamores; quid ergo ex meis gemitibus erat concludendum? Similia proponit ex animalibus feris et domesticis :
6:5
v. 5 « numquid rugiet onager, cum habuerit herbam? aut mugiet bos, cum ante praesepe plenum. steterit »? — hebr. numquid rugit onager ad herbam? aut mugit bos ad migma suum? i. e. in defectu. pabuli mugiunt et clamant ; ergo ipsa natura duce querelae funduntur. Perbene Did. : « hoc autem iustus dicit : quemadmodum non frustra vociferatur asinus aut 1. Id quod vel a verbo ny) (W.) vel a Y adseita tamen pro significatu. dialecto arabica (Ros. Del. Hitz.) explanant. Alii vertunt : audaciae plena sunt vel cum impetu pro- bos, sed cum alimentum defuerit, ita nec ego animo coneiderem, nisi ad extremitatem malorum pervenissem ; ut Eliphaz eo nue ne vilio vertat, si forle vociferetur ». Nexus homini in dolore constituto g. Barh.) amplectuntur, sane aptior est hie quem plerique (etiam v. et rebus et verbis, quam ille quem Cord. proponit : «non mirum vos ulonagros vel boves longe abesse a miseriae meae sensu, cum omnia sint vobis prospera et abundantia ; facile est hoc pacto esse a lamentatione alienos, quia neque onager rudit, cum in pascuis moratur abundantibus, neque mugit bos » etc. (sim. Mar. Tir.) * Eadem aliis similitudinibus declarat
6:6
v. 6 « aut poterit comedi insulsum, quod non est sale conditum? aut potest aliquis gustare, quod gustatum affert mortem »? — i.e. granisalis defectum sentit natura palati ; quidni ego tot mala, tam acerba, tam inimica, tam insipida naturae sentiam, nisi sensus expers sim et plane stupidus (Cord.)? Sensus membri alterius esse videtur : homines respuunt cibum noxium; cogeretur? quanto ergo potiore jure ego horreo, gemo, vociferor? Profitetur enim se nunc pasci aerumnis, quasi cibo foetido et putrido
6:7
d « quae prius nolebat tangere anima mea, nunc prae angustia. cibi mei sunt »; — i. e. ulcera ait et foetorem se habere tamquam cibum quasi quotidianum ; hunc cibum se abominari, quid mirum? — Non desunt, qui censeant, lobum hoc loco ad novum transire miseriarum genus, scil. ad cibos foetidos quibus vesci cogatur (cf. Cord. Mar. Men.). At eum ad paupertatem tam extremam redactum esse, ut ex ciborum penuria fere sordibus vesci cogeretur, gratis fingi videtur. Quodsi de comestione vera, versus sit explicandus, potius videtur lobus innuere, propter saniem morbi corporisque corrosionem et manus sanie manantes omnes cibos macular. Sed cum textus hebr. :omparationem exhibeat, prior explicatio quae antecedentibus quoque arcte cohaeret, est praeferenda. Alterum v. 6 membrum legitur in hebr. apte ad prius hemistichium : estne sapor in albumine vitelli (im Schleim des Dotters)? Huic plane concordat Chald. ?; aliis placet nian interpretari coagulum (Malv. Fürst L.) : estne sapor in saliva pa alii portulacam vertunt (cf. Fùrst C); interpres arabs in Polyglott. Lond. vertit : succo portulacae ; Syrus : in albumine vitelli. Sed quomodo versio S. Hier. orta est? Varia coniectant. Alii, uti Pin. Cord. W. Zsch., interpretem vocem illam in duas divisisse volunt on ALINE et TW mors 1. e. num sapor est in saliva doloris, mortis. Sed forte melius Yn coniiceretur; Gh 1. 5 52 cf. Ts. 30, 24; est pabulum ex diversis mixtum, farrago, uiygo. 9 Chald. habet : in albumine ovi et vitello. — Aliud Targum affert Levy, Chald. Woer- textus vulg. enasci potuerit. Aliud apud W. Zsch. proponitur, legisse scil. S. Hier. mn n»n placenta mortis. Commodissimum tamen videtur, quod Cod. divinatus est : legisse nostrum interpretem D125 m3, vel certe melius dicamus m2 i. e. num, est gustus in esca ad mortem (cf. à 2 Sam. 13, 5. 7. 10); quae verba sensum textus vulg. exacte referunt et a scriptura textus hebr. m4»5m 773 non adeo recedunt. Hebr. v. 7 verte : (quae) renuit tangere anima mea, ea sicut foetores panis mei (Cf. Malv.) **x cf. Ps. 41, 4 vel melius." Lev. 49, 33; 20, 18. Is. 30, 22. Hitz. legit "^72, idque ex arabico explicat : ea sunt frusta cibi mei. B. vero totum versum, utpote ex glossis ortum delet, eumque apto carere sensu contendit. At versiones veteres etiam huic versui patrocinantur, quamvis varie eius sensum reddant (praecipue LXX, Syrus), neque aptus sensus deest, quem S. Hier. expressit et qui commode ex v. 6 fluit. Aliis placet v. 6. 7 referri a Iobo ad insipidam Eliphaz orationem ; cf. Studien und Krit. 1867 p. 130 ; Le Hir. Tantis eum sit obrutus aerumnis, nihil restat, nisi ut mortem exoptet liberatricem quam citissime sibi affore;
6:8
v. 8 « quis det, ut veniat petitio mea et quod exspecto. tribuat mihi Deus »! —à. e. ut eveniat id quod ardenter iam desiderarat cf. 3, 13. 21; idque Dei favore et beneficio ut sibi contingat, efflagitat; hebr. eż exspectationem meam (i.e. spem, id quod unice in votis habeo) det (concedat) Deus. Missionem igitur a Domino ex hac luctuosissima vita postulat (Cod.); idque instantius
6:9
v. 9 « et qui coepit, ipse me conterat »; — ex inceperit vitam eius corporisque compages dissolvere morbo immisso, quam celerrime incoeptum absolvat eumque penitus perimat atque conficiat. In hebr. 5x et velit et conterat mei. e. utinam ei placeat me conterere *. Instat et urget eandem petitionem « solvat manum suam et succidat me »! — i. e. exserat, laxet manum ; translatio sumpta est ab iis, qui habeant manum ligatam, impeditam neque quidquam possint efficere; extendat igitur manum suam et vitam meam succidat cf. 27, 8. Is. 38, 12. Vitae vero finem se optare dicit, ne demum malorum ingruentium pondere victus quidquam Deo iniuriosum proferat; in ipsa scil. morte affirmat id sibi esse solatio et gaudio, quod licet doloris aestu iactetur neque Deus ei pareat, tamen Deo non obloquatur, sed constanter pietatem ac religionem asseruerit. Ita v. 10 1. Formam enim hiphil verbi bN aliquoties etiam noster interpres exoptantis vel ness, 4 Reg. 5, 23 melius est ut accipias; significatio incipere quam alias verbo tribuit, acile ex cognata notione velle i. e. rem aggredi fluit. Alia exempla vide Iud. 17, 11 et æequievit et mansit; | Reg. 2, 22 iuravit Dominus 100 J08 6, 10-1 | T «et haec mihi sit consolatio »; — sententia lat. ita est grammatice explicanda, ut membrum hoc : « w£ affligens me dolore non parcat nec contradicam sermonibus Sancti »; — intelligatur non paratacüce positum. sed subordinatione logica prioris, partis alteri subiunctum hac ratione : ut dum affligens me dolore non parcat, ego non contradicam. Exemplum simile habes Is. 12, 1: « confitebor tibi quoniam iratus es mihi, conversus est furor tuus et consolatus esme », ad quem locum scribit Hier.: « quoniam qui iram merui et furorem tuum, misericordiam consecutus sum »; cf. Male. Vav. ' Sententia haec ad lobi animum describendum aptissima! Mortem beneficii loco a Deo efflagitat, eam desiderat, ne doloribus oppressus forte ad blasphemiam abripiatur, ne tentationt succumbat — similiter precatur Psalmista : « non relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem iustorum, ut non extendant iusti ad iniquitatem manus suas », Ps. 124, 3 — mors si advenerit;-eius solatium et ex hebr. (cf. adnotata) ezsultatro erit, quod religionem et pietatem fida mente retinuerit; id in acerbissimis doloribus tamquam maximae laetitiae et iripudii causam profitetur, quod nullo modo refragatus sit eloquiis Sancli, eis obedientiam, reverentiam, fidem non abnuerit; nunquam religionem abdicarit sed sanctissime servaverit. Hunc igitur versum bene perpendant velim Iobi calumniatores ! Bene Cod.: « Confessorum laureola et Martyrum gloria dignissimum se praebet ». Iam superioris petitionis rationem reddit, ne quis existimet eum temere et inordinate doloris motu pulsum mortem a Deo petere. Humanae fragilitatis memor timet, ne tandem vincatur immanitate cruciatuum oppressus. Unde
6:11
v. 114 « quae est enim fortitudo med, ut sustineam? aut quis finis meus, ut. patienter agam »? — i. e. quem finem habituri sunt mei cruciatus, ut patienter agam (Pzn.)? neque enim ullum eorum finem cernit, in dolore autem tali quis modus polest esse patientiae (Maív. sim. Mar. Men.)? namque duobus patientia sustentari solet, vel ingenti quodam robore et animi et corporis, vel spe eerta fore, ut brevi adsit malorum finis; neutro ait lobus suam ali posse spem et longanimitatem. Eundem sensum membri prioris exprimunt LXX zis y&g uov f loybs öm bzouéyo; eumque valde approbat Ros. et Fürst L. atque verbum 5m* habere notionem patienter sustinere certum videtur ex altero hemistichio et ex 14, 14; 32, 16; ea certe h. l. prorsus est ad rem (cf. Pin. Cod. Vav.); neque ab ea abludit Syrus. 1. Eundem sensum exprimit textus hebr. quem aliqui ut apodosin ad v. 8. 9 accipiunt | (Del. Zsch. so wiere das mein Trost...) et sit adhue consolatio mea et exsultem in dolore (dum) zon parcit (Deus), quia non negavi verba Sancti. "DD h.l. tantum occurrit; at notio exsultandi, tripudiandi, ex Chald. et LXX certa est et arabica dialecto confirmatur. .. . Ali tamen ex usu frequentiore etiam h. l. verbum explicant : quale est robur meum, ut sperem i. e. vigor vitalis iam periit, quomodo me erigam ad spem illam ab Eliphaz propositam; quid mihi superesse potest, quod sperem ? cf. 5, 17 et seq. ita fere Malv. W. Del. Le Hir, P. — Wn altero hemistichio hebr. animam prolongare, ` cf. Eccl. 7, 8; opponitur abbreviare animam i. e. abrumpere patientiam, ira et impatientia efferri; cf. Num. 21, 4. Iud. 10, 16; 16, 16. A 1 Quaestionem v. 11 propositam iam per duo membra prosequitur. Et primo quidem de fortitudine v. 12 « nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est » ; — hebr. num robur lapidum robur meum? num caro mea aenea? Interrogandi forma ad animi commotonem explicandam magis est apta. An saxeus sum vel aeneus, ut ! cruciatus non sentiam? Unde memor imbecillitatis humanae timet, ne tandem Deo obloquens religionem laedat et pietatem, praecipue si dolores magis magisque augeantur. Simul rationem reddit, cur in l querelas proruperit, quia scil. non est ut lapis et aes sine sensu. Altero versu id tangit, quod v. 11 de fine malorum quem non cerneret, innuerat: v. 13 « ecce non est auxilium mihi in me, et necessa- ; rii quoque mei recesserunt a me »; — hebr. denuo per interrogatio- : nem : annon sum. sine awrilio et subsistentia. est propulsa a me? 2 i. e. an non penitus omni ope destitutus sum et omne stabile fundai mentum, omne cui innili possem, longe est a me remotum, mihi - ademptum? lta docet se finem calamitatum aut mutationem in melius nullo modo animo concipere neque ex tali spe solatium vel patientiam haurire posse. LXX et vet. lat. habent : « sed adiutorium a me recessit ». Textus lat. et necessarii mei iam id praeoccupat quod a v. 14 Iobus exsequitur, scil. ab ipsis amicis addi ad malorum cumulum. Videtur S. Mier. vocem mwn (cf. 5, 12) notione sapientiae vel auxilii vel consilii accepisse et de amicorum auxilio et consilio exposuisse, unde nomen personale concretum pro abstracto elegit, sicut saepius textum hebr. non tam vertit, sed statim suam expositionem textus versioni ingerit; cf. 6, 1. Is. 2, 22; 11, 10. Dan. 9, 26 1.
6:14
v. 14 « Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem. Domini derefinquat » ; — 1. e.. qui amıcitiae iura adeo violat ut amici non misereatur, sed dure in eum 1nvehatur, iste etiam timorem et reverentiam Omnipotentis exuit, abiecit. Recte quidem ac vere. Nam sincera pietas et Dei amor gigmt et exigit benevolentiam in alios. Commode in eundem sensum textus hebr. concedit; nam 5 ante DA emphatice ponitur ad notionem efferendam quod attinet ad. retrahentem ab amico misericordiam, 3 vero saepe apodosin vestit, is timorem Omnipotentis deserit. DD dein participium (?) est sensu activo a DD») dissolvere, separare (aliqui codd. apud de Rossi legunt DND) aversanti); et ita intellexerunt. Chald. et Syr. Sensus certe est optimus. Sed cum D2 secundum analogiam E pürus, D7 calidus, DN integer etc. à DD!2 (contabescere Is. 10, 18) notionem debeat induere contabescens, moerore, aegritudine confectus, alii 1 interpretantur : affticto ab amico (debetur) misericordia (cf. Malv. Mar. Cod. Ros. Del.). Varie dein membrum subsequens adiungunt, vel alioquin is exuit Dei timorem, vel alias posset exuere, vel et ei (debetur misericordia), qui in eo est, ut relinquat. Sed certe simplex * melius explicatur neque tanto opus est subtilitatis artificio in illa interpretatione membri prioris quam veteres sequuntur et ex recentioribus W. Zsch. P. Hac sententia generali praemissa iam arguit amicos illiberalitatis, quod in eum minime praesliterint id officii genus quod lex amicitiae postulabat, eosque confert cum torrentibus qui aestate (quo tempore quam maxime aquae desiderantur) exarescunt, deficiunt, spem viatorum fallunt (Cord.), hancque similitudinem eleganter et fuse (fere epicorum more poetarum) pertractat :
Iam ulterius describit, quantopere sit ope et solatio destitutus. Ipsi seil. amici molestiam augent et novum tentationis genus ei afferunt ?^; non enim sunt consolatores, sed accusatores se praebent ; non misericordiam ei exhibent, sed reprehensiones iactant. Unde conqueritur lobus quod ab amicitiae lege recesserint; qua re etiam veram in Deum pietatem laeserint. Proin accusaüoni ab Elphaz prolatae 4, 6 suam contra Eliphaz opponit
6:15
v. 15 « fratres mei praeterierunt me sicut torrens qui raptim transit in convallibus »; — i. e. fugiunt a me, me relinquunt, dum opem et solatium mihi subtrahunt; vel quasi nulla mei cura tangerentur, cito praetervolant, sieut torrens rapidus. Fratres vocat, quo magis charitatis legem violatam urgeat. In textu hebr. perfidia, fallacia amicorum perstringitur : fratres mei perfide agunt (fallunt, praevaricantur, ut alias vocem vertit vulg.) sicut torrens, sicut alveus torrentium (qui) praeterlabuntur (defluunt, dilabuntur, evanescunt). Optime sensum 5m; dederunt LXX yepdgéove Sotzow et vet. lat. « torrens. defi- et nivibus liquefactis collectus, qui tempore aestivo cum imbres deficiant et ipse deficiat, quare huiusmodi aquae mendaces, fallaces, perfidae dicuntur; cf. Is. 58, 41. Unde bene Barh. : « fratres mei deceperunt sicut torrentes, in quibus scil. hieme aquae sunt et in aestate evanescunt ». lam sequentibus fusius explicat quomodo torrentes hiberni fallant, quia scil. per brumam collectis imbribus et nivibus profundo fluento amnes aemulantur, sed per aestatem exarescunt (Cod.). Ita enim fert textus hebr. v. 16 (qui) obscuri (turbidi sunt) a glacie, in eos (in quos) condit se niz; v. VÍ tempore (quo) incaluerint, excisi sunt; dum incalescit (in aestu), ezstinguuntur (exterminantur) de loco suo; et hune in modum iam vertunt Cod. Malv. Mar. Vav.; neque sensus est implicatus; verno enim tempore atri fiunt, i. e. turbidi alluvione glacie soluta, nives quoque cadentes vel aquae ex iis liquefactis ibi conduntur, in torrentibus sese abscondunt et aquarum molem turbidam augent; at si aestu et ardore uruntur aestate et effervescunt torrentes, statim evanescunt !. Ex textu hebr. explicato nunc etiam lux affunditur versioni vulg. el edocemur, quem in modum verba sint accipienda :
6:16
v. 46 « qui timent pruinam, irruet super eos nix ». — Vocem $75 sordidum, nigrum esse Hier. alias rite transfert secundum sensum contristari (Yer. 8, 24. Ez. 31, 45. — ita etiam Ps. 34, 14. 37, 7. 41, 10. 42, 2) obscurari (Ier. 44, 2), obtenebrari (Mich. 3, 6. Ioel 2, 10. 3, 15. 3. Reg. 18, 45), moerere (Iob 3, 11. 30, 28. Ier. 4, 28), nigrescere (Ez. 32, 7); inde autem explicatur, quomodo sensu translato. moerere a pruina, contristari « pruina possit accipi quasi timere, horrere, fastidire pruinam, uti hoc loco et LXX et Syrus eosque secutus S. Hier. interpretati sunt, Sensum vero vulg. ita cum Maw. determinandum esse, ex allatis patebit : qui (torrentes) horrent a pruina, i. e. horridi sunt ac turbidi et sordidi a pruina, in eos delabitur praeterea nix, unde pruina et nivibus alvei implentur. Simul atque autem aquae eorum tumidae insolescunt et in spatia lata diffunduntur (v. 11 « tempore quo fuerint 1. In dubium tantum vocari polest vox &xx£ Xeyogéva 235 quam lexieographi et veteteribunt et si aestus accedat, mox evanescent’ ». — Scio, interpretes multos lat. textum vulg. proverbii loco exponere: qui scil. minores fugiunt, maiores saepe incurrunt calamitates; vel applicatione facta ad lobi amicos : dum a contactu fugiunt laborantis amici eumque abhorrent, in maius malum i. e. in Dei iram amicitiae fideique proditoribus praeparatam incurrunt (cf. Pin. Cod. Men. Tir. Gord.). Sententia quidem praeclara et verbis vu/g. nude spectatis accommodata, aí nimis a sensu originali aliena, ut quae a textu cuius versio est vulg. elici nullatenus possit, et insuper comparationem torrentium institutam nimium interturbet. Quia amicos perfidiae et fallaeiae accusat Iobus, denuo alia ratione declarat similitudinem v. 15 institutam, hac ipsa loquendi iteratione ostendens animum tali perfidia et infidelitate commotum atque perculsum:
6:18
v. 18 « znvolutae sunt semitae gressuum eorum » ; — gressus vocat cursum et impetum torrentium, qui in decursus, praecipitia, abyssos, anfractus feruntur et sic revera habent znvolutas semitas; « ambulabunt in vacuum et peribunt »; —ita ruentes in proclive vel ipso deserti immenso vacuo et arena arent suscepti demum pereunt vef. Mar). Vel ambulare zn vacuum, « dissoluti resolvuntur in vapores mi ascendunt in inane, in aera » Maw. Eodem modo hebr. defleetuntur (distorquentur) semitae viae eorum, ascendunt in vacuum (abeunt in nihilum) e£ pereunt. Hane versionem prorsus exigit punctatio mas.; forma enim n557 passiva est, niman vero status est. constructus, quare sine textus mutatione non potest verti, ut alii volunt (Ros. W. Zsch. Renan) « deflectunt (ad illos) viatorum catervae iter suum ». Hoc exemplum spei deceptae in subseq. Iobus proponit, quare non iam hoc loco erit ponendum; multoque minus probari potest illorum opinio, qui membrum alterum « ascendunt in vastum (desertum) et dispereunt » de via- Lorum catervis accipiunt (Ros. W. Zsch. Renan); nam quo pacto viatorum catervae hoe loco iam dicerentur interire, cum tandem v. 19. 20 viatorum et mercatorum turmae ad illos venire et spe deiiei sua scribantur? Quare vulg. interpretatio hoc loco omnino retinenda est, sed debet de torrentibus explicari (cum Malo. Vav. Cod. Le Hir), non immediate ad amicos transferri (cum Cord. Tir.), quorum actiones sint multis simulationibus et dolis intricatae et qui tandem inauspicato fine desinant. lam exemplo viatorum et mercatorum per desertum iter facientium, qui huiusmodi torrentes in aquae penuria ad sitim exstinguendam exquirentes misere falluntur, rem suam illustrat. Et in textu hebr. quidem v. 19 respexerunt turmae itinerantium. Thema, coetus commeanttum (profectiones) Saba exspectaverunt. eos;
6:19
v. 19 « considerate ! semitas Thema, itinera Saba, et exspectate paulisper »! — res in vulg. vivo quodam modo proponitur, dum lectores admonentur, ut ipsi oculos coniiciant in varia itinera Thema et in vias Saba (de nominibus cf. 1, 15; 2, 11) et paulisper exspectantes attentionem figant. Quid enim mox videbunt?
6:20
v. 20 pudefacti sunt quia speraverunt; venerunt eo usque et pudore cooperti sunt. Sensus est facilis; in itinere spem collocant animosque et oculos intendunt ad torrentes, sed cum ad alveum accedunt, vanam fuisse spem non sine pudore et damno cernunt. Ad eundem sensum vulg. verba sunt exigenda v. 20 « confusi sunt »; — cernent viatores stupefactos, spe deiectos, tristitia afflictos, quia frustra aquam quaerunt « quia speravi » — haec lectio difficilis est explieatu *; hebr. habetur mos speravit scil. unusquisque eorum. Lectionem lat. ita Vav. explanat: « ego, vel quilibet alius praetereuntium, qui quid ex eo torrente solatii captent ; aut legendum speravit 1. e. quisque eorum, utin hebraeo » ; « venerunt quoque usque ad me et pudore cooperti sunt »; — secundum vulg. hic iam continetur apodosis similitudinis, quam lobus ad amicos suos transfert, quorum culpat fidem (V«av.); sed patet textum hebr. merito praeferri et applicationem ad amicos sollemni modo fieri v. 21 °”. Ceterum quod aliqui interpretes lat. afferunt ad versus hos elucidandos parum ad rem esse videtur: considerate actiones et conversandi rationes Thema et 'Saba i. e. vosmelipsos et vestras actiones, et vestro ipsorum iudieio vos pronuntiabitis reos violatae amicitiae (Cord.); vel: videte, quam pauci amicorum ex Thema et Saba ad me solandum aecurrant; omnes victi pudore fugiunt me (Tir.); vel posse sumi de amicis, qui more mercatorum emporia tantum respiciunt, unde spes lucri est; ea sublata emporia deserunt ; sic amici me colebant, donee a me aliquid exspectarunt (Mar.) — sed qua ratione haee verbis ezplecandis congruant, equidem non assequor. Iam similitudinem. applicat. Spe solatii ab amicis destitutus est, quia videnles plagam eius eum prae pudore et horrore aversantur ; ita
6:21
v. 24 «nunc venistis, et modo videntes plagam meam timetis »; — ' nune igitur imeni i. e. horrent eum eiusque plagam, inde ab eo se avertunt, eum aversantur (cf. Cord. Mar. Men.). Hanc vero amicorum in amicitia praestanda negligentiam iam inde exagitat, quia nunquam ab iis aliquid largitionum vel beneficiorum postulaverit; si eiusmodi ab iis efflagilassel eorumque opes ad suos convertere vellet usus, ulique explicari posse, cur nunc adeo ab amore recedant. Nulla igitur causa iis adest, cur amicitiae iura violent:
6:22
v. 22 « numquid. dixi: afferte mihi, et de substantia vestra donate mihi »? — verba sunt facilia; indicat, se neque eorum divitias neque auxilium armorum vel fortitudinis unquam ab iis expetiisse :
6:23
v. 23 « vel : liberate me de manu hostis et de manu robustorum eruite me »? — proiude se fuisse amicum corum sincerum, non lucri quadam utilitate captum; quare eo magis indignum est, ut talem. amicum spernant et aversentur. Simul perstringit eorum perfidiam : sane non est quod me timeat, cum nihil unquam a vobis exegerim (cf. Cord. Men.). Vel ut Malv. vim expostulationis perpendit : si aliquid a vobis expeterem, inhonestum esset. amico laboranti recusare; at quanto magis, si ne illud quidem levamen praestatis quod possetis sine ullo dispendio? Attulerunt ei nimirum non solatium sed inerepationes et duras reprehensiones. Ad has refutandas et procul a se repellendas iam transit. Sed ne quis putet eum loqui obfirmato animo et quasi indurato nec velle ab aliis salubria consilia accipere, antea se promptum ac paratum declarat ad doctrinam sibi oblatam mente et animo amplectendam. Unde
6:24
v. 24 « docete me et ego tacebo, et si quid forte ignoravit, instruite me »; — uli in hoc membro doctrinam, ita in altero. ex textu. hebr. vitam suam spectat e£ quid erraverzm, facite me intelligere. Si quid in doctrina vel in usu peccaverit vel a recti iustique regula recesserit, paratum se dieit ad emendationem. Verum talem criminum accusationem qualem Eliphaz ei impegit, indignabundus reiicit. Ita quidem ex vulg. textu
6:25
v. 25 « quare detraxzistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere me » ? — Falsitatis arguit illam criminum imputationem, falsitatis illam sententiam impium tantum affligi, quia nemo sit qui ipsum talium criminum reum esse iure possit asserere, Eliphaz porro talia proferens revera veritatem laesit. Haec explicatio mihi videtur magis accedere etad contextum et praecipue ad verborum vim ac proprietatem, quam illa quam ab aliis video proponi : cur reprehendiüis verba mea quae primo protuli in mea lamentatione, cum verissima sint illa nec ullius vitii argui possint (S. Thom. Pin. Cord.)? At Tobi gemitus dici veritatis sermones, mihi persuasum non est. Reprehendit porro Iobusin sermone Eliphaz (quem ex aliorum quoque mente ac sententia loculum esse iure opinatur. — cf. 5, 27 — unde detrazistis et similia) praeter argumenti falsitatem znAumanitatem quandam atque acerbitatem, qua ipsum pungere et exuleerare non verentur
6:26
v. 26 « ad zncrepandum tantum eloquia concinnatis » ; —1. e. ad reprehensionem solum ae vituperationem verba vestra facta sunt et. composita, «et in ventum. verba profertis»; —i. e. praeterea inania prorsus sunt, scopum non feriunt, in cassum ac vanum proferuntur, quia in Iobo vitia talia non erant, neque fobus ullo modo iis se vult vel potest docilem praebere ita est a Hier. redditum, ut exigente sensu et consentientibus LXX, Chald. el Syro notionem habeat esse validum, vehemens, acerbum, molestum. Quae notio certe hoc loco etiam est retinenda, vel ita, ut verba rectitudinis i. e. verba quae recta esse deceret et quae cum irrisione recta dicantur, tamquam acerba, molesta traducantur et reprehendantur, quem sensum LXX et Aq. hoc loco exprimunt, vel quod pluribus (Vav. Cod. Malv. Mar. Del. Le Hir, P.) placet: quam validi i. e. quam efficaces ad animos percellendos sunt sermones veri, quanta est vis et auctoritas veritatis! Sensus uterque oplime contextui congruit, et hic quidem bene post v. 24 Iobi animum aperit ad veritatem amplectendam et unice amandam paratissimum el elegantem continet oppositionem, qua indoles sermonis Eliphaz perstringitur. A1 nihilominus propter usum verbi locis allatis et propter veteres interpretes prior est praeferendus : quam acerba, acria, molesta sunt verba, quae tamquam veri iustique regulam venditis (cf. Pin. W. Hitz. Zsch.)! huic etiam facilius accommodatur versio Hier. et Syri h.l. — Commemoranda demum est tertia sententia, qua (5 et 4 permutatis) x53 (cum uno alterove cod. hebr.) legunt quam dulcia sunti. e. quantum levaminis ao solatii afferunt afflicto sermones quibus prudentia Dh ~ "x "M quasi resecentur, premantur. Vel etiam : existimatisne verba sufficere dum (Cod. W.)? quae tamen expositio coarctior videtur. Ultimo membro fobus dicta desperati. Cum S. Hier. vocem vig; alias rite vertat (cf. 1 Reg. 27, 1. Ier. 2, 23. 18, 42. Eccl. 2, 20), sane hoc loco literis mutatis wsiya = verba proferre (cf. Ee 0 On EI Num 22»8/))681t. Amicorum inhumanitatem etiam acrius carpit
6:27
v. 27 « super pupillum irruitis; — se omni ope destitutum comparat pupillo, in quem praedonum more irruere crudelissimum est; « ef subvertere nitimini amicum vestrum »; —i. e. penitus deiicere ac deturbare studetis eum qui iam oppressus est, amicum talia non merentem. Acerbitate qua usus est Eliphaz ita reprehensa ad ulteriorem disceptationem sustinendam se paratum declarat, eius modum indicat et se victorem fore certo pronuntiat. Atque primum quidem
6:28
v. 28 « verumtamen quod coepistis, ezplete ! praebete aurem et videte, an mentiar »! — sensum bene proponit Cord. : « non subterfugio rationibus vobiscum agere neque censorium vestrum iudicium detrecto ; quare incepta ad finem usque perducite, ita tamen, ut mihi non negetur respondendi facultas; quamobrem diligenter attendite, an in verbis meis aliquid resonet affine mendacio ». Dein modum disceptationis et moderationem presczibit
6:29
v. 29 « respondete, obsecro, absque contentione, et loquentes id quod iustum est iudicate »; — postulat, ut sine ira loquantur et ut iusti verique normam ob oculos habeant ; quod si praestiterint, Iobo persuasum est, eos falsi nihil, nihil stulti in ipsius sermonibus deprehensuros; ita
6:30
v. 30 « et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit » ; — adeo scil. Iobus certus est de sua integritate, qua calamitates suas minime esse scelerum poenas confidit. Versio S. Hier. v. 27 ex textu hebr. facile declaratur; legit scil. 555, uti etiam dum alia explanatio de mercatura instituenda satis longe quaesita videtur. Atque - e A haec de v. 27. ? S Amicorum vehementia reprehensa Iobus v. 28 in textu hebr. efflagitat, ut amici — b Š animis pacatis ac benevolis rem considerent : et nunc velitis, respicite in me, et ante conspectum vestrum (sit), num mentiar i. e. rogat, ut aequi bonique iudices sint et — — M 1 de ipso et querelis quas fuderit, sententiam ab iro studioque alienam ferant. WR Textus vulg. quod coepistis intelligitur ex eo, quod v. 9 de verbo bn’ notavi; adiei cit interpres explete de suo ad sensum complendum illum, quem verbo 5a tribuit. , Textum hebr. v. 29 ita explico : revertànint, quaeso (i. e. animos mutate, vel denuo disceptate), ne sit iniquitas, revertimini, adhuc iustitia mea in se ! i.e. ne eum | aversentur, adhuc enim iustitia eius in se constat firma (Cod. Del.). Quare cum A omni fiducia quaerit ex eis v. 30 : num est in lingua mea iniquitas, numquid palatum meum non sapit (discernit) corrupta? i. e. nihil iniqui locutus sum, velan — putatis meum palatum ita esse omni vi sentiendi destitutum, ut corrupta et prava f iam non valeat a bonis discernere? Metaphoram sumit a sensu externo, ut dicat animum suum non carere recto iudicio quid sit bonum vel malum; unde profite- — | tur se sibl conscium esse neque antea se flagitia admisisse neque nunc (cf. 3) in PE verbis peccasse. Ad hanc ultimam sententiam iterum Tobi calumniatores amanda- —— mus, qui animum eius ita callo obductum fingunt, ut horrendas fuderit blasphemias neque ad malitiam mentem adverterit.
6:19
… The Themaites were well known as caravan traders and raiders (Job 6:19). In the oasis of T. an Aramaic stele of the 6th century B.C. has been discovered.
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.