Sophar imputeth Iobs discourse, about the cause of his so great afflictions, to insolencie of mind, and loquasitie of tongu, perswading him to acknowlege greuous sinnes, that so he may haue the reward of a iust man.
1Then Sophar the Naamathite answered, and said:Ma Sophar di Naamath rispose, e disse:BVt sophar the Naamathite answering, said: Why,Respondens autem Sophar Naamathites, dixit: 2Shall not he that speaketh much, hear also? or shall a man full of talk be justified?Forse colui, che mollo discorre non avrà ancor da ascoltare? Od un gran parlatore sarà dichiarato giusto?shal he that speaketh manie thinges, not heare also? or shal a man ful of wordes be iustified?Numquid qui multa loquitur, non et audiet ? / aut vir verbosus justificabitur ? 3Shall men hold their peace to thee only? and when thou hast mocked others, shall no man confute thee?Tu solo farai tacer gli uomini? E dopo avere scherniti gli altri da nissuno sarai confutato?To thee onlie shal men hold their peace? and when thou hast mocked others, shalt thou be confuted of none?Tibi soli tacebunt homines ? / et cum ceteros irriseris, a nullo confutaberis ? 4For thou hast said: My word is pure, and I am clean in thy sight.Perocché tu hai detto: La mia dottrina è pura, ed io son mondo negli occhi tuoi.For thou hast sayd: My word is pure, and I am cleane in thy sight.Dixisti enim: Purus est sermo meus, / et mundus sum in conspectu tuo. 5And I wish that God would speak with thee, and would open his lips to thee,Così volesse Dio parlare egli con te, e aprir con te la sua bocca:And I would wish that God would speake with thee, and would open his lippes to thee,Atque utinam Deus loqueretur tecum, / et aperiret labia sua tibi, 6That he might shew thee the secrets of wisdom, and that his law is manifold, and thou mightest understand that he exacteth much less of thee, than thy iniquity deserveth.Per svelarti i segreti di sua sapienza, e come moltiplice è la sua legge, onde tu comprendessi come molto meno egli esige da te di quel, che si meriti la tua ingiustizia.That he might shew thee the secretes of wisdom, and that his law is manisold, and thou mightest vnderstand that thou art exacted much lesser thinges of him, then thy iniquitie deserueth.ut ostenderet tibi secreta sapientiæ, / et quod multiplex esset lex ejus: / et intelligeres quod multo minora exigaris ab eo / quam meretur iniquitas tua ! 7Peradventure thou wilt comprehend the steps of God, and wilt find out the Almighty perfectly?Forse tu scoprirai gli andamenti di Dio, e intenderai perfettamente l'Onnipotente?Peraduenture thou wilt comprehend the steppes of God, and wil find out the Omnipotent perfectly?Forsitan vestigia Dei comprehendes, / et usque ad perfectum Omnipotentem reperies ? 8He is higher than heaven, and what wilt thou do? he is deeper than hell, and how wilt thou know?Egli è più alto del cielo, e che farai tu? egli è più profondo che non è l'inferno, e come potrai conoscerlo?He is higher then heauen, and what wilt thou doe: deeper then hel, and how wilt thou know?Excelsior cælo est, et quid facies ? / profundior inferno, et unde cognosces ?
9The measure of him is longer than the earth, and broader than the sea.Egli è di misura più estesa, che non è la terra, e più ampio del mare.The measure of him is longer then the earth, and broder then the sea.Longior terra mensura ejus, / et latior mari. 10If he shall overturn all things, or shall press them together, who shall contradict him?S'ei metterà sossopra tutte le cose, o le confonderà tutte insieme, chi a lui si opporrà?If he shal ouerthrow al things, or shal strayten them into one, who shal say against him?Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, / quis contradicet ei ? 11For he knoweth the vanity of men, and when he seeth iniquity, doth he not consider it?Or ei conosce la vanità de'mortali, e veggendo la loro iniquità non ne farà egli conto?For he knoweth the vanitie of men, & seing iniquitie doth he not cōsider?Ipse enim novit hominum vanitatem; / et videns iniquitatem, nonne considerat ? 12A vain man is lifted up into pride, and thinketh himself born free like a wild ass’s colt.L'uomo stolto si leva in superbia, e qual asinello salvatico si crede nato per non aver freno.A vaine man is extolled into pride, and thinketh him self borne free as a wilde asses colt.Vir vanus in superbiam erigitur, / et tamquam pullum onagri se liberum natum putat. 13But thou hast hardened thy heart, and hast spread thy hands to him.Ma tu ti se' indurato in cuor tuo, ed hai stese le mani verso di lui.But thou hast confirmed thy hart, & hast spred thy handes to him.Tu autem firmasti cor tuum, / et expandisti ad eum manus tuas. 14If thou wilt put away from thee the iniquity that is in thy hand, and let not injustice remain in thy tabernacle:Se rimoverai da te l'iniquità delle tue mani, e se scevra d'ingiustizia rimarrà la tua casa:If thou shalt take away from thee the iniquitie that is in thy hand, and iniustice remaine not in thy tabernacle:Si iniquitatem quæ est in manu tua abstuleris a te, / et non manserit in tabernaculo tuo injustitia, 15Then mayst thou lift up thy face without spot, and thou shalt be steadfast, and shalt not fear.Allora essendo senza macola potrai alzar la tua faccia, ed avrai fermo stato senza timori.Then mayst thou lift vp thy face wthout spotte, and thou shalt, be stable, and shalt not feare.tunc levare poteris faciem tuam absque macula; / et eris stabilis, et non timebis. 16Thou shalt also forget misery, and remember it only as waters that are passed away.E ti scorderai della tua stessa miseria, o te ne ricorderai, come di una piena di acque che già passarono.Thou shalt also forget miserie, and shalt remember it as waters that are passed.Miseriæ quoque oblivisceris, / et quasi aquarum quæ præterierunt recordaberis.
17And brightness like that of the noonday, shall arise to thee at evening: and when thou shalt think thyself consumed, thou shalt rise as the day star.E spunterà a te sulla sera una luce, come di mezzogiorno, e quando ti crederai distrutto sorgerai, come la stella della mattina.And the brightnes as it were of noone daies, shal arise to thee at euening: and when thou shalt think thyself consumed, thou shalt rise as the day starre.Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam; / et cum te consumptum putaveris, orieris ut lucifer. 18And thou shalt have confidence, hope being set before thee, and being buried thou shalt sleep secure.E nella tua espettazione riporrai e tua fidanza, e sepolto dormirai tranquillamente.And thou shalt haue confidence, hope being set before thee, and buried thou shalt sleepe secure.Et habebis fiduciam, proposita tibi spe: / et defossus securus dormies. 19Thou shalt rest, and there shall be none to make thee afraid: and many shall entreat thy face.Riposerai, e non sarà chi ti rechi, terrore, e moltissimi a te porgeranno preghiere.Thou shalt rest, and there shal be none to terrifie thee: and verie manie shal besech thy face.Requiesces, et non erit qui te exterreat; / et deprecabuntur faciem tuam plurimi. 20But the eyes of the wicked shall decay, and the way to escape shall fail them, and their hope the abomination of the soul.Ma si seccheranno gli occhi degli empj, i quali non troveranno scampo; e le loro speranze saranno in abominio all'anima loro.But the eies of the impious shal decay, and escape shal faile them, and their hope the abomination of the soule.Oculi autem impiorum deficient, / et effugium peribit ab eis: / et spes illorum abominatio animæ.
11:1
Calmet
Naamathite. Septuagint, "the Minean," in Arabia Felix, or rather of the Meonim, not far from the Themanites, Judges 10:11. Sophar was probably a descendant of Sepho, styled by Septuagint Sophar, (Genesis 36:11., and 1 Paralipomenon 1:36.) brother of Theman, and grandson of Eliphaz, the son of Esau. (Calmet)
Calmet
He speaks with greater insolence than the two others, (Pineda) and inveighs against Job, insisting that he can be punished thus only for his crimes. (Calmet)
11:2
Menochius
Much. The speeches of Job seemed tedious to him, because he was not of his opinion. (Menochius)
Worthington
He might have applied to himself and his friends the fault of talking too much, as they all spoke many things to no purpose, whereas Job went straight to the point. (Worthington)
11:3
Haydock
Men. Hebrew, "shall thy lies make men keep silence?" Septuagint, "Blessed be the short-lived son of a woman. Speak not much, for there is no one to give sentence against thee." (Haydock)
Pineda
Mocked, by not acquiescing to their solid arguments, (Menochius) and speaking with much animation. (Pineda)
11:4
St. Chrysostom
Sight. Job had just said the reverse, Job 9:2. (St. Chrysostom)
11:6
Calmet
Law. Hebrew Thushiya, (Haydock) "the essence" of any thing. Hence it is explained, "law, strength, comfort," etc. We might translate, "and that the reality of thy crimes deserved double punishment," etc. The obligations of the natural, and also of the written law of Moses, with which Job was (Calmet) perhaps (Haydock) acquainted, (chap. 22:22.) are very numerous and difficult. The ways of Providence are not easily understood, though some are obvious enough. He rewards and punishes. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "for it is double of what has come against thee, and then thou wouldst know that thy sins are justly requited." Protestants, "that they are double to that which is: Know, therefore, that God exacteth of thee less than thine iniquity deserveth," 1 Esdras 9:13. (Haydock)
11:7
Menochius
Perfectly? If not, it is rash to find fault. (Menochius)
11:11
Haydock
It? to inflict punishment. Septuagint, "he will not overlook." (Haydock)
11:12
Haydock
Is. Hebrew, "is he heart? or wise, (Calmet) he who is born like a," etc. Shall he assert his independence, or pretend to be wise? (Haydock)
11:13
Calmet
But. Hebrew, "If thou direct thy heart, etc. Thou mayst lift up thy face," (ver. 15.; Haydock) without fear, 2 Kings 2:22. (Calmet)
11:14
Worthington
Iniquity. Of this Job was not conscious, and therefore could not confess it. (Worthington)
11:15
Without. Septuagint, "as clean water, thou shalt put away corruption, and shalt not fear."
11:17
Menochius
Brightness. Septuagint, "But thy prayer, like the day-star and life, shall arise to thee from the south, or as at noon-day." Hebrew, "Thy age (Haydock) shall appear clearer than the noon-day, and darkness like the morning." Prosperity shall succeed, (Calmet) when thou shalt think all lost. (Menochius)
11:18
Haydock
Secure, dying full of hope. (Chaldean) Hebrew, "thou shalt dig," (for water, which was there a great treasure, Genesis 21:25., and 26:15.) or to fasten down thy tent, (Calmet) "and rest secure." (Haydock)
11:19
11:20
Menochius
Soul, because hope deferred causeth pain to the soul, Proverbs 13:12. (Menochius)
Calmet
Hebrew, "their hope shall be the sorrow, or the breathing out of the soul." (Calmet)
Haydock
Protestants, "the giving up of the ghost." Marginal note, "a puff of breath," Job 18:14. (Haydock)
11:2
Sophar might haue applied the vice of much speaking to himself, and his felowes, alleaging manie thinges, which proued not their opinion, wheras Iobs allegations proued directly that which he affirmed.
11:6
Iobs owne conscience affirmed the contrarie. c. 6. v. 3.
11:14
He could not iustly confesse iniqeitie which he had not cōmitted.
11:2
papa san Clemente I † 99 d.C. The First Epistle of Clement to the Corinthians 30
… For [the Scripture] saith, “He that speaketh much, shall also hear much in answer. And does he that is ready in speech deem himself righteous? Blessed is he that is born of woman, who liveth but a short time: be not given to much speaking.”
11:6
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 33
… Thirdly, his being conscious of no evil thing. Fourthly, his supposing that at God’s hands he was undergoing it; or if at the devil’s, this again was enough to offend him. Fifthly, his hearing his friends accusing him of wickedness, “For thou hast not been scourged,” say they, “according to what thy sins deserve.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Philippians 8
… And there was not only this; but reputation in the eyes of the world was added; for they forthwith concluded him to be guilty of endless crimes, judging from all that he suffered. And accordingly this is the consideration, which his friends urged upon him; “Know therefore that God exacteth less of thee than thine iniquities deserve.” (
11:7
san Cirillo di Gerusalemme † 386 d.C. The Catechetical Lectures of S. Cyril 6.9
… A fountain of every good, abundant and unfailing, a river of blessings, an eternal light of never-failing splendour, an insuperable power condescending to our infirmities: whose very Name we dare not hear . Wilt thou find a footstep of the Lord? saith Job, or hast thou attained unto the least things which the Almighty hath made
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. The Confessions 13.23
… because we submit our understanding unto it, and esteem as certain that even that which is shut up from our sight is rightly and truly spoken.
11:12
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Ephesians 19
… Now then did I ever master my wrath? Did I ever master my anger, either through shame, or through fear of man? Then whenever I discover this done, I shall discover that to sin is in my own power. No one examines these matters, no one busies himself about them. But only according to Job, “Man in a way altogether different swims upon words.”
11:1
Superius Job inter cetera mala quae patiebatur, mirabiliter cruciari se dixerat ab amicis suis, qui contra eum insurgabant quasi testes pro Deo; a quo verbo tactus Sophar respondet: unde dicit: Respondens autem Sophar Naamathites dixit: Numquid qui multa loquitur non audiet? quasi dicat: Tu multa locutus es inordinate: unde non est mirum, si ab amicis tuis reprehensus es. Quod si homo qui loquitur multa non reprehenderetur, sequeretur hoc inconveniens quod homines ex ipso quod sunt loquaces, justi reputarentur: unde sequitur: Aut vir verbosus justificabitur? idest, justus reputabitur?
11:3
Et quia posset dicere Job, sibi debere deferri propter suam dignitatem, excludit hoc subdens: Tibi soli tacebunt homines, et cum ceteris irriseris, a nullo confutaberis? Intellexerat enim Job dixisse alios esse irrisores in hoc quod testes Dei eos vocaverat, et in hoc quod supra dixerat: Quare detraxistis sermonibus veritatis? et ideo dicit non esse mirandum, si etiam alii contra ipsum loquuntur.
11:4
Sed forte posset dicere quod non haberent quid dicerent contra eum, vel contra verba ejus; et ad hoc excludendum subdit: Dixisti enim: Purus est sermo meus. Hoc accipit ab eo quod supra dixerat: « Non invenietis in lingua mea ini-quitatem, nec in faucibus meis stultitia appare-bit. » Et mundus sum in conspectu tuo. Hoc
quasi dicat: Nihil est in statu mortuorum nisi quae homines horrent: et hoc in sempiternum apud cos erit, si ad vitam non redeunt. Sic igitur Job inquirendo causam suae tribulationis, ostendit hoc non esse ab aliquo impio, in cujus manu data sit terra; non esse a Deo calumniose opprimente, non esse a Deo culpam inquiriente; non esse a Deo peccata puniente; non esse a Deo in poenisi sibi complacente: unde adhuc remanet sub dubio causa tribulationis ejus: quae omnia prosequitur Job, ut de necessitate inducat eos ad ponendum aliam vitam, in qua et justi praemientur, et mali puniantur; ex quo per ea nunc posita non potest reddi causa tribulationis justorum, quos certum est aliquando in hoc mundo tribulari.
Job expresse non dixerat, sed ex verbis ejus accipere volebat: quia disputaverat, se non propter peccatum punitum; vel ex eo quod dixerat: Scias quia nihil impium fecerim; vel ex eo quod supra dixit: Nonne dissimulavi, nonne silui? Considerandum est autem, quod cum peccatum sit obliquo a lege Dei, non potest plene cognosci peccatum vel quantitas ejus, nisi lex Dei cognoscatur: rectum enim, est judex sui ipsius et obliqui.
11:5
Quod igitur Job se diceret immunem a peccato, et non ita graviter peccasse sicut puniebatur, ex hoc reputabat Sophar accidere quod Job legem Dei non perfecte cognosceret; et ideo dicit: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi. Hoc videtur in sugillationem Job dicere, quia dixerat: Indica mihi cur me ita judices. Et potest dicere, quod Deus simpliciter loquitur homini, cum ejus cordi aliquid de sua sapientia inspirat, secundum illud Psal. 84: « Audiam quid loquatur in me Dominus Deus. » Labia autem sua aperit, cum per aliquos effectus hominibus aliquid revelat. Labiis enim formantur voces exteriores, quibus interiores conceptus cordis exprimimus.
Considerandum est autem, quod ab intellectu divinorum duplici ratione deficimus. Primo quidem, quia cum invisibilis Dei cognoscere non possimus nisi per ea quae facta sunt, ea vero quae facta sunt, multum deficient a virtute factoris; oportet quod remaneant multa in factore consideranda, quae nobis occultantur; et haec vocantur secreta sapientiae Dei; de quibus dixit: Ut ostenderet tibi secreta sapientiae suae. Secundo etiam quia ipsum creaturarum ordinem ad plenum comprehendere non possumus, secundum quod a divina providentia dispensantur: aliter enim est in humano regimine, et aliter in divino. Nam apud homines quanto aliquis est superior in regendo, tanto ejus ordinatio ad universaliora solum se extendit, particularia vero relinquit inferioribus rectoribus dispensanda; et sic lex superioris rectoris est universalis et simplex: sed Deus quanto est superior in regendo, tanto ejus ordinatio etiam usque ad minima se extendit: unde lex sui regiminis non solum est secreta, si respiciamus ad altitudinem rectoris excedentem universam proportionem causarum, sed etiam est multiplex, universa et singularia et minima sub certo ordine dispensans; et ideo addidit: Et quod multiplex esset lex ejus. Et hoc quidem non solum in rebus naturalibus est considerare, prout divino subduntur regimini, sed etiam: in rebus humanis. Leges enim humanae, quia non potuerunt earum latores ad omnia singularia respicere, ad universalia quaedam respiciunt, quae ut in pluribus accidunt. Qualiter autem universalia statuta humana sint factis singularibus applicanda, relinquitur prudentiae operantis: unde in multis homo potest deficere a rectitudine; quibus tamen non contrariatur legi humanae positae. Sed lex divina, secundum quod est in sapientia Dei, ad omnia particularia et minima se extendit: et sic non potest contingere quod homo in aliquo a rectitudine discordet, et non contrarietur legi divinae. Quia igitur homo ad ipsam legem divinam, prout est in secreto sapientiae Dei, inspiciendam pertingere non potest, et per consequens nec ejus simplicitatem agnoscere; contingit quod aliquando non putet se contra legem Dei agere, cum tamen agat; vel parum delinquere, cum tamen multum delinquit; unde subdit, Et intelligeres, scilicet si essent tibi ostensa secreta sapientiae et simplicitas legis Dei.
11:6
Quod multo minora exigaris ab eo, scilicet in sufferendo poenas: Quam meretur iniquitas tua, quam vel non cognoscis, vel existimas parvam: et in hoc videtur reprehendere, quod Job supra dixerat, Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patior, in statera: Quasi arena maris haec gravior appareret.
11:7
Et quia proposuerat in divina sapientia esse aliquid secretum, quod nondum erat Job ostensum; ne hoc posset negari, per consequentiam confirmat dicens: Forsitan vestigia Dei comprehendes? Vestigia singna sunt per viam procedentis: opera autem Dei viae ipsius dicuntur: et ‘productio creaturarum a Deo quidam processus Dei intelligentis in creaturas: prout scilicet divina bonitas ab eo in quo simpliciter et summe existit, gradatim ad effectus deriva- ta procedit, dum superiora inferioribus meliora inveniuntur. Vestigia ergo Dei sunt signa quaedam
in creaturis inventa, ex quibus per eas Deus aliquatenus cognosci potest.
11:8
Sed cum humana mens nec ipsas creaturas totaliter et perfecte cognoscere possit, multo minus et de ipso creatore perfectam notitiam habere potest: et ideo interrogando subdit, Et usque ad perfectum omnipotentem reperies? quasi dicat: Si creaturas perfecte cognoscere non potes, multo minus nec creatorem; et signanter dicit, Reperies, quia per quamdam inquisitionem ratio ab effectibus procedit ad causam; quam dum per effectus cognoscimus, eam dicimur invenire: nec est mirum, si creaturis non perfecte cognitis, creator non perfecte cognoscitur: quia etiam creaturis perfecte cognitis adhuc creator non perfecte cognoscetur: tunc enim per effectus perfecte causa cognosci potest, quando effectus adaequantur causae virtuti; quod de Deo dici non potest; et ideo subdit: Excelsior caelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? longior terra mensura ejus, et lator mari. Haec sub metaphora dicuntur: non enim debet intelligi, quod Deus, qui incorporeus est, dimensionibus corporalibus distendatur; sed magnitudinem virtutis sub similitudine describit corporalis magnitudinis, quia quantumcumque corporea videntur esse magna altitudine vel profunditate vel longitudine vel latitudine, deficient tamen a magnitudine virtutis Dei, que majora facere potest: et ideo signanter Deum omnipotentem prius nominavit. Ex hoc ergo ostendit, quod perfecto in creaturis inveniri non potest: quia dato quod omnes creaturae perfecte cognoscerentur, ex eis cognosci non posset virtus ejus aequaliter, quia medium sumi non potest ad cognoscendum virtutem Dei; sed excedit omnem creaturam: et hoc significat cum dicit: Quid facies, et unde cognosces.
11:10
Non solum autem divina virtus excedit omnem creaturam in producendo, sed etiam in conservando: non enim creaturae conservatio est nisi a Deo: nec est aliqua virtus in creatura, quae divinae voluntati resistere possit, si ipsam creaturam ulterius conservare non velit: et ideo subdit, Si subverterit omnia, in nihillum redigendo, subtrahendo scilicet eis esse, Vel in unum coactaverit, confusionem inducendo, scilicet per subtractionem ordinis, quo res distinguunt: Quis contradicet ei? idest quae virtus creaturae poterit esse contraria, contra ejus voluntatem conservans vel se, vel alia in esse? Sed ne aliquis dicat, quod licet nihil posset conservari in esse nisi per eum, tamen, qua quasi ex debito res in esse conservat; ideo ad hoc excludendum subdit, Vel quis dicere ei poterit: Cur ita facis? quasi ab eo exigens rationem de debito praetermisso.
11:11
Postquam ostendit Sophar, quod in divina sapientia est aliquid secretum quod homini incomprehensibile est, procedit ad aliud manifestandum, quod prius supposuerat, scilicet, quod Deus pro peccato ab homine exigat poenam, et quod Deus facta hominum cognoscat: unde dicit: Recte dico quod exiguntur tibi a Deo minora, quam mereatur tua iniquitas: Ipse enim novit hominum vanitatem, idest hominum facta vana. Vana autem dici consueveront quae instabilia sunt, eo quod debitis finibus non stabiliantur. Et hoc igitur est vanitas hominis quod cor ejus in veritate non figitur, per quam solum potest stabiliri: et ex hoc quod a veritate recedit, iniquitatem operatur, dum videlicet appetit illud quod apparet bonum, loco ejus quod est bonum: unde subdit: Et videns, scilicet Deus, Iniquitatem ex vanitate hominum procedentem, Nonne considerat? scilicet ad puniendum: tunc enim judex peccatum videns, inconsiderate pertransire videtur, quando dissimulat, et poenam apponere non curat: quod de Deo videtur non esse dicendum. Cum igitur ipse videat hominem vanitatem, pro iniquitate exigit poenam.
11:12
Sicut autem ex vanitate contingit quod homo ad iniquitatem declinat, ita ex eadem vanitate provenit quod homo divino judicio se subjectum esse non reputat; et ideo subdit: Vir vanus in superbiam erigitur, ut scilicet suo superiori se subditum esse non credat; et hoc est quod subdit: Et tamquam pullum onagri, se liberum natum putat. Onager asinus silvester est, cujus pullus a domino hominis nascitur liber: pulli autem asinorum, qui ab hominibus possidentur, in servitutem hominum nascuntur. Homines igitur qui se divino judicio subjectos esse non putant, reputant se quasi pullos onagri natos, licet videant alios homines ejusdem conditionis divino judicio coerceri.
11:14
Hoc in sugillationem beati Job dicere videbatur, intelligens ex verbis ejus, quod quasi de pari cum Deo vellet contendere, quia dixerat: Aufferat a me virgam suam, et pavor ejus non me terreat: loquar, et non timebo eum: et ideo subdit: Tu autem firmasti cor tuum, ut scilicet defenderes iniquitatem tuam: et tamen cum hac cordis obfirmatione, Expandisti ad Deum manus tuas, orando, scilicet supra cum dixit, Divam Deo, noli me condemnare; et ideo inutilis est oratio tua: talis enim oratio est, quando homo primo iniquitatem dimittit, et postea a Deo petit ut a puniendo cesseat; et hoc est quod subdit: Si iniquitatem quae est in manu tua, abstuleris a te, ut scilicet desistas ab opere iniquo, quod adhuc prae manibus habes: Et non manserit in tabernaculo tuo injustitia, ut scilicet quae injuste accepta reposita habes, restituas, vel ut tuos familiares corrigas, pro quorum delictis interdum domini puniuntur propter negligentiam corrigendi: Tunc levare poteris, scilicet Domino orando, Faciem tuam absque macula, scilicet culpae: et sic cessabit condemnatio: primo quidem quantum ad futura; unde subdit: Et eris stabilis, ut scilicet ulterius per tribulationes non movearis: Et non timebis futura pericula. Et quia aliquando, licet homo non timeat de futuro, tamen affligitur pro iis, quae amisit vel passus est, subjugit: Miserae quoque, scilicet quam hactenus passus es,
11:16
Oblivisceris, propter abundantiam honorum supervenientium; et hoe exemplo confirmat cum subdit: Et quasi aquarum quae praeterierunt, non recordaberis; quasi dicat: Quia homo post tempestatem pluviae, cum serenitas advenerit. pluviarum praecedentium obliviscitur: vel propter hoc quod aquae fluviorum citissime fluunt, et earum, postquam transeunt, nulla restat memoria. Sed quia contra promissionem prosperitatis in hac vita Job supra duo proposuerat: scilicet devastationem proprii corporis, cum dixit, Induta est caro mea putredine: et praeteritionem dierum vitae suae, cum dixit, Dies mei velocius transierunt cursore etc.; ideo ad utramque objectionem excludendam subjungit: Et quasi meridianus fulgor consurgit tibi ad vesperam; ac si dicat: licet tibi videatur quod dies tui pertransierint, et vita tua sit in fine quasi ad vespersm; tamen tanta poterit supervenire prosperitas, quod quasi reducet te ad gaudium juventutis tuae: sicut enim per vespersm intelligitur senectus, ita per meridiem juventus. Fulgorem autem vocat claritatem terrenae prosperitatis.
11:17
Contra hoc vero quod dixerat de consumptione proprii corporis, subjungit: Et cum te consumptum putaveris, scilicet propter infirmitatem quam passus es: Orieris ut lucifer, idest ad pristinum decorem revertetur corpus tuum.
11:18
Et quia iterum supra Job dixerat quod dies sui consumpti erant absque ulla spe, ideo subjungit: Et habebis fiduciam proposita ibi spe: idest, quia supra Job improbaverat opinionem dicentium quod homo post mortem transactis multis saeculis iterum rediret ad hunc modum vivendi, non hujus rei sibi spem dicit esse propositam, sed secundum quod homo post mortem vivit in memoriis hominum. Quod quidem ex duobus contingit. Uno quidem modo ex tumulis, in quibus corpora mortuorum conduntur, ut conservetur memoria defunctorum: unde et monumenta dicuntur: et quantum ad hoc dicit, Et defossus securus dormies: quasi dicat: Nullus sepulcrum tuum violabit: nec etiam timendum erit quod aliquis attentet; unde subdit: Requiesces, et non erit qui te exterr eat.
11:19
Alio modo mortui vivunt in memoriis hominum propter bona quae fecerunt dum viverent: ex quibus eorum vita desideraretur; et quantum ad hoc subdit: Deprecabuntur faciem tuam plurimi, idest plurimi exoptabunt praesentiam tuam, vel reverentiam exhibebunt tumulo tuo memorantes beneficia tua.
11:20
Et quia hoc promiserat si Job ab iniquitate vellet discedere, ostendit consequenter quod iniquis ista non dantur; et ideo subdit, Oculi au’em impiorum deficient; quia videlicet bona quae exoptant, non obtinebunt: tunc enim oculi alicujus deficere dicuntur, quando aspicit ad aliquid apprehendendum, ad quod attingere non valet; et sic bona desiderata non adipiscuntur: ita etiam mala, quae patiuntur vel timent, vitare non possunt: unde sequitur: Et effugium peribit ab eis: quia scilicet non poterunt fugere mala post mortem. vel non erunt in veneratione vel desiderio, sed in abominatione propter mala quae fecerunt: hoc est quod subditur, Et spes eorum abominatio animae, idest illud quod de eis potest sperari post mortem, est quidem abominabile.
11:1
Sophar ira concitatus verba contumeliosa in Iobum congerit, ita eius patientiam novo tentamine exercens. Qua re sacer auctor duo in carmine assequitur : mores interlocutoris nobis ad vivum depingit lobique probationem continua quadam serie crescentem delineat, unde carmen suum et personarum varia indole descripta et Iobi tentatione magis aucta distinguit. Prima statim verba egregie animum exprimunt impotentem
11:2
v. 2 « Numquid qui multa loquitur non et audiet » ? — textus hebr. propter brevia verba et acrius sónat et magis concinne : num multiloquio! non respondebitur (cf. Mar. Malv.)? qui abstractus loquendi modus et maiorem prae se fert contemptum animique indignationem et grata varietate commendatur; ita primo res a lobo prolatas inanem esse verborum sine sensu cumulum conviciatur, et altero membro ipsum loquentem contumeliose designat « aut vir verbosus iustificabitur »? — i. e. causam evincet, quasi satis sit ex lobi mente verborum strepitum profundere, ut quis superior evadat. Hebr. vir labiorum, cf. Eccl. 10,11 i. e. loquax, garrulus, vir verbosus, uti optime S. Hier. Bene Cod : « minimum abest, quin illum rabulam et sannionem habeat »; praeterea loquacitas non modo non ostendit insontem, sed potius suspectum reddit criminis (Vav.). = Porro Sophar auget eriminationem. Iobum arrogantiae et insolentiae accusans
11:3
v. 3 « tibi soli tacebunt homines »? — Hebr. quat num nugae tuae viros tacere facient? i. e. ns. qui vere viri sunt silentium imponent (cf. Pin. Cod. Cord. Vav. Mar. Malv. Calm.), vel vactationes tuae; cf. Is. 16, 6. Ier. 48, 30 ; 50, 36 23. Insinuat Sophar, Iobum vana iactantia usum mirum in modum suis sibi argumentis complacere omniumque ora occlusisse sibi videri ; deinde irrisionis eum insimulat « e£ cum ceteros irriseris,a nulloconfutaberis »? — sensum notavit interpres. Hebr. e£ subsannabis et non est pudore (te) suffundens 1. e. et tu irridebis ita, ut nemo te pudefaciat, te compeseat et confutet ludibria tua (cf. Pin. Mar. Malv.); ceteros supplevit vulg., at ex v. 4 liquet, potius de irrisione quam Deo impegisset, lobum aceusari; amici tamen eo sensu possunt comprehendi, quia ipsi Dei causam tueri volunt et Iobum simul cum Deo impietatis arguere sibi videntur, unde irrisio quam Deo inferre Iobus dicitur in amicos redundat. Iam pandit Sophar, quid praecipue ipsius bilem commoverit v. 4 « dixisti enim : purus est sermo meus » ; — hebr. np5 doctrina, i. e. quae statuo de Deo, de divina providentia, de iustorum aerumnis, de 2. Videtur S. Hier. vel legisse vel explicasse q1322; ef. Ex. 18, 14 et praesertim Ps. 50, 6. t ] 3. Quo loco S, Hier. divinos tuos i. e. mendaces vel vana jactantes vertit. impiorum felicitate clara sunt et lucida et sine ulla mendacii labe (Pin.), proinde totam suam cogitandi iudicandique normam ad boni verique regulam esse exactam asserit; huic /Aeoriae accedit vita irreprehensibilis « et mundus sum in conspectu tuo » ; —1. e. Deo teste et iudice, Deo bene conscio (Pin.); ei perspecta est mea morum integritas et nihilominus me affligit. Durius sane de istis Sophar verbis exp. in.: « ergo calumniatoris haec verba sunt, non veritatem et iustitiam prosequentis » (sim. S. Greg. Rup.); bene vero S. Thom. : quia disputaverat, se non propter peccatum punitum, vel ex eo quod dixerat: scias quia nihil impium fecerim » (10, 1; sim. Phil. Pin.). Sophar enim, qui in eadem est cum amicis sententia de calamitatum causa, aegerrime fert hanc causam in sceleribus a Iobo non agnosci ; quare, ut est acriter disputantium, ad veram Iobi mentem, qua integerrimam quandam sanctitatem in se negans varios confessus erat naevos (9, 2. 31), non advertit. Unde O/. : « quasi purum se et inculpatum dixisset, vituperat; cumque non animadverteret, quo animi affectu cum Deo iudicio contendere vellet, subiungit » : v. 9 « atque vehementer commoti, statim abiecta omni spe humanae persuasionis Deum appellare, ut ipse ad Iobum refutandum in arenam descendat, ut aperiat labia sua contra te (hebr.). Bene S. Thom. : « hoc videtur in sugillationem Iob dicere, quia dixerat : indica mihi, cur me ita iudices ». Iobum vero ait refutatum iri satis superque per divinam sapientiam
11:6
v. 6 « u£ ostenderet tibi secreta sapientiae »; — hanc profundam et absconditam sapientiam accuratius delineat addens in hebr. guia duplicia ad intelligentiam (cf. 5, 12; 6, 13) i. e. secreta illa prudentia, consilio, veritate (vera proin essentia et subsistentia — cf. Pin. Malv.) longe lateque omnia humana superant. Unde LXX et vet. lat. sensum bene exprimunt: « et doceat te virtutem sapientiae quia duplex erit super te » őri OtrAeüg čotar cà xarà cé ; id quod Ol. explanat: « Dei excellentia longe maior est, qui sicut tu, sapientem se esse et iustum gloriatur ; si igitur nobis sapientior et iustior est, sapienter et iuste de te supplicium sumpsit ». Rationem quidem veram allegat Sophar, ex Dei sapientia repetendam esse causam malorum Iobi, eam tamen perperam ad id valere opinatur, ut Iobi peccata fiant manifesta. Textus lat. «et quod multiplex esset lex eius »; — eodem sensu intelligi potest i. e. sapientiae legem profunditate, ubertate excellere et ita omnem humanam intelligentiam longe vincere. Alii ita accommodant, ut propter legem Dei variam et plurima comprehendentem Iobus facilius de peccatis convinci dicatur (S. Thom. Br. Vav. Cord.); Pin. vero de varia gubernandi ratione intelligit, qua Iobus merito mitius a Deo ad- hibeatur ; sed prior expositio est simplicior magisque ad verba et contextum apta, at textus hebr. vetat, quominus /egem Dei multa exigentem immediate ipsis verbis exprimi dicamus, sed est ulterior quaedam illatio ex Dei sapientia consequens. Quodsi Iobus hac sapientiae luce, qua Sophar se censet edoctum, collustraretur, tunc Sophar iudice: « et intelligeres quod multo minora exigaris ab eo, quam meretur iniquitas tua » ; — sensum bene assecutus est Hier. Incipit hic apodosis; in hebr. e£(tunc) scito, quod oblivisecitur (oblivioni dat)! tibi Deus partem iniquitatis tuae (cf. Mar. Cod. Ros. Hirz. W. P. Del. et similiter iam CAald.). Bene notat S. Thom. : « et in hoc videtur reprehendere quod Iob supra dixerat: utinam appenderentur » (6, 4).
11:7
Iam Sophar latius prosequitur, quae modo de altissima Dei sapientia indicaverat, idque ea mente, ut efficiat, Iobum esse peccatorem ; posse enim Dei sapientiam, utpote immensam, ibi facile delicta agnoscere et pervidere, ubi hominem lateant; Iobum igitur innocentiae suae assertione iniuriam irrogare sapientiae divinae. Conatur ergo Sophar hanc Dei sapientiam alte Iobi animo imprimere, ut fateri cogatur se peecasse; aliam enim calamitatum causam posse exsislere ne suspicatur quidem. Quare indignabundus Iobum interrogat, quasi is culpa negata suam sapientiam Dei scientiae fere praetulisset v. T « Forsitan vestigia Dei comprehendes »? —1. e. num vias, quibus Deusincedit, eius consilia providentiae et agendi modum assequi te posse opinaris? Apte Ol. : « quae Dei, inquit, sunt, vires tuas excedunt nec illius providentiae rationes invenire aut consiliorum actionumve eius fines assequi potes ». | Haee autem impervia sunt, quia perfecta Dei cognitio homini non conceditur, « e£ usque ad perfectum Omntpotentem reperies» ? —1. e. num perfecte cognitione tua Omnipotentem assequeris ? Quamdiu enim cognitione adaequata non comprehenditur, adesse posse in ipso secreta sapientiae homo sibi facile persuadebit ; quare arguit Sophar, si talis Deus te peccatorem et scelestum ipsa re et factis declarat, quantae est audaciae ei non acquiescere? Hebr. num nvestigationem Dei invenies? 1. e. id quod Deus investigat, proinde intimam ac pro- 1. nO? scil. a MJ oblivisci; AipA. oblivioni committere, dare, uti infra 39, 17; haec fundam Dei sapientiam (cf. Malv. Cod. Ros. Hirz. W. Hitz. Pj num usque ad perfectionem. Omnipotentis invenies? scil. illam Dei inyestigationem et sapientiam etsi quis attingeret aliquo modo, nunquam tamen ea claritate et perfectione eam perspiceret, qua Deus’. Iam quantae sit perfectionis Dei scientia, prosequitur, quatuor velut enumerans dimensiones, quibus in immensum diffundatur; est scil. maior quam omnia quae homo tamquam immensurabilia concipit. Ita incomprehensam et infinitam esse Dei scientiam adumbrat et rerum comparatione effert ;
11:8
v. 8 « excelsior coelo est; et quid facies » ?5— in hebr. per modum exclamationis et admirationis altitudines coelorum, quid facies? latensscil. est comparatio, quae inmembris subiunctis explicite habetur; vel: sicut fieri nequit, ut quis coelorum fastigium attrectet, ita ne speret, se ad Dei perfectionem et sublimitatem perventurum; « profundior inferno et unde cognosces » ? — nervose, concise, brevibus membris sermo in hebr. incedit; suppletur in hebr. mbn perfectio scil. Dei, et ita in seq.
11:9
v. 9 « longior terra mensura eius et latior mari » ; — bene S. Aug. : « non enim debes eum reprehendere, cuius opera non comprehendis » ; cum igitur infernum, terram, oceanum homo mente et oculis non possit penetrare (cf. Eccli. 1, 2), qua raüone summam Dei sapientiam se attingere speret ? Simul cum hac sapientia Deus absoluta pollet potentia, quam impedire nemo potest; unde ‘zali obsistere plane est absurdum. Ita lobi querelas terrore divino opprimere studet ;
11:10
v. 10 « si subverterit omnia vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei» ? —1. e. si mundimachinam evertat et omnia ad chaos, in rudem illam atque indigestam molem reducat, ex qua in initio mundum (xócuov) formaverit, quis ei obsistat vel eum reprehendat? Ita textum lat. Rup- Br. Thom. Pin. Cord. Vav. etc. intelligunt; similiter etiam textum graecum ? O7. ; ad diluvium fieri allusionem et ad Aegyptios in aquis mersos censet ezp. in. Dei potentiam egregie delineat, sed talem, quae in iustitia vindicanda et in occultis quoque sceleribus puniendis emineat, Nam de Dei iudicio esse sermonen, quo subito puniat, praeter textum hebr. (de quo vide infra) etiam versus sequens vulg. omnino suadet ierit (Deus subito) et in vincula coniiciat et ad iudicium vocet, quis ei obloquetur ? Deus enim qua sapientissimus novit omnia et proin eum, quem impium esse omnes latet, subito poena percellit. Apte adnectitur v. 11, in cuius altero hemistichio simplicem negationem retinent sed sensum parumper inflectunt LXX e vet. lat. : videns iniusta non negliget. Textus hebr. habet et non attendet, id quod certe per interrogationem cum Chald. et S. Hier. legi potest. Minus apte aliqui (Mar. Malv. Ros.) supplent « et homo non attendit », cum hoc v. 12 demum dicatur; alii (cf. Cord.) explicant « videt iniquitatem et eum qui non intelligit » vel talem iniquitatem, quam homines non advertunt (Hitz. Renan), id quod propter primum versus membrum tautologiam continet; recentioribus (Hirz. W. Del. Zsch. P.) placet paraphrasis : videt iniquitatem, sed ita ut non opus habeat peculiari quadam attentione; sed et liberior est et supplere debet, quae ad sensum hunc eruendum praecipua sunt, neque ipse sensus satis aptus videtur; nam post tam sublimem Dei scientiae commendationem fere putidum videtur efferre, Deum non debere magna uti attentione et operoso studio. Quare interrogationis modus praeferendus est. In v. 12 2235 denominativum est a 335 (29) cor in forma niphal, unde facillime fluit significatio corde donari, veluti cordari 1, animari (animo donari). Sed cum cor Hebraeis sit quasi sedes vitae et operationum intellectus atque voluntatis omniumque affectuum veluti organum, dispiciendum est, ad quid speciatim referatur. Retulit S. Hier. ad superbiam; idque et voci ipsi congruit (cf. Is. 9, 9 in superbia et magnitudine cordis; Ez. 28, 5 elevatum est cor tuum in robore tuo) neque minus ad contextum est accommodatum ?; dicit enim hac expositione Sophar, hominem cavum i. e. vecordem, sensu et intelligentia carentem in Dei iudicio et castigatione corde inflari i. e. spiritus truculentos, superbos, contumaces, feroces assumere, id quod verum est et sane bonum prae se fert hoc loco sensum. Simile quid altero membro exprimitur pullus onager homo gignitur vel fit, i. e. calamitate immissa homo talis non eruditur, sed fit quasi onager, in effrenatam quandam et indomitam contra Deum saeviendi licentiam protrudi se sinit. Ita pullus onager attribuitur tamquam praedicatum, ut grammatici loquuntur, et magis auget et declarat tò 335^, cui proxime adiungitur. Bene Pin. :« superbit (inquit) homo et iugum .detrectat, onus repellit, vocem ewactoris audire recusat, tractari domarique renuit, virgam non patitur; ut alludat ad id quod Iob cap. 9 dixerat : auferat a me virgam suam ». Haec interpretatio eo etiam commendatur, quod optimam praebet oppositionem ad v. 13, quod intimo et vero nexu cohaeret cum v. 11 et occultam Iobi reprehensionem et sugillationem continet (cf. W.). ; Inter varias aliorum interpretationes hae paucis sunt indicandae et diiudicandae ; a) sunt, qui 22b) sensu privativo explicant cor tollere, sapientia carere (Cod. apud Malv. Hos. Ges. in Thes. Olshausen) ; sed tale niphal privativum sine ullo èxemplo, immo sine analogia ulla asseritur; sensus inde consequens : « at homo vecors est et manet sine intelligentia, et est stolidus et contumax a teneris annis » utique facile ad contextum adaptari potest ; Hu 2, Ita vocem etiam Sym. accepisse videtur; habet enim Ote eve puoi erot. frustra enim talis Dei castigatione eruditur, doctrinam non suscipit, obfirmatur in obstinatione. Haec enim explicatio (et non mera naturae hominis oppositio, qua sit stultus et insipiens, ad v. 8. 9) et v. 44 postulatur et usu temporis imperfecti suadetur. b) Alii sensu bono versum accipiunt, i. e. quasi id enuntietur quod fieri debeat iudicio Dei ingruente : ipse homo vecors tum demum sapiens et cordatus effici censendus est et sapientiam nanciscetur Deo institutore quamvis velut iumentum nasci soleat, vel homo rudis ad meliorem frugem eruditur (cf. Vat. Mar. Malv. TI et III. Ewald. Zsch. Le Hir). At difficile videtur exponi posse, cur Sophar de tali calamitatum successu sermonem inducat, cum plane contrarium in Iobo accuset, neque haec explicatio satis cum sequenti v. cohaeret; si enim calamitas talem fert ex sese fructum, eur illa admonitio? Onager fit homo forte proverbium erat, quod in priore explicatione ad hominem trucem et ferocem describendum adhibetur. c) Alii * et comparationis particulam explicant : homo insipiens non fiet cordatus, sicut nunquam onager ad hominis formam et indolem regeneretur et reformetur (Oehler, Del.). Verum est* et posse quandoque ita accipi v. g. 5, 7; 12, 11; sed si Sophar tanta cum emphasi stulti hominis resipiscentiam negat, quomodo Iobum mox adhortatur ad resipiscentiam, quem tamen 2nsipientiae accusavit (11, 2. 3)? Praeterea comparatio haec videtur esse nimis quaesita, affectata, neque cernitur ulla in contextu ratio, cur Sophar censendus sit velle prorsus negare, stultum unquam resipiscere posse. d) Sensu prorsus contrario explicat Hitz. hominem etiam stultum fieri posse sapientem, et contumacem evadere posse docilem; esse scil. id proverbii loco dictum, quo Sophar de nullius hominis resipiscentia esse conclamandum et desperandum asserens rationem reddat, cur in subsequentibus Iobum admonitionibus erudiat. At arctior est nexus ad antecedentia in explicatione S. Hier. Post acrem reprehensionem (v. 12; Sophar mitiore utens sermone Iobo spem ostendit, si velit resipiscere, uti alii interlocutores 5, 17 et s. 8, 20 ets. Et primo quidem ex textu hebr. et gr. et vet. lat. v. 13 eL 44 conditiones exponit, lobumque edocet quid iam agere debeat : si tu praeparaveris (vel pacatum reddideris) cor tuum et ezpanderis ad eum manus tuas (si iniquitas est in manu tua, remove eam et non habitet in tabernaculo tuo nequitia) tunc levabis vultum tuum... Ita in hebr. ; exponit Sophar, alludens certe ad 22» v. 12, qua ratione Iobus cordatus esse debeat vel uti suo corde in afflictionibus, non ad ferocem tumorem, sed ut dirigat, disponat, ordinet illud ad ewm scil. Deum supplicatione et humili deprecatione, quam externe etiam prodat supplicantium gestu atque habitu; precum autem sinceritatem opere comprobet; id quod per parenthesin quasi proponitur; sı qua bona iniuste possideat vel aliud scelus adhuc manus eius maculet, propellat omne malum neque permittat ullam perversitatem. secum cohabitare; quod si praestiterit, iam cum laetitia et fiducia vultum poterit attollere (cf. Vav. Mar. Malv. Calm. W. Le Hir). Eodem fere modo LXX et vet. lat. : « si enim tu mundum posuisti cor tuum et
11:13
extendes ad eum manus tuas — si iniquum quid est in manu tua, bs longe facito illud a te, et iniquitas in domo tua non maneat — sic Y enim fulgebit facies tua ». In eundem fere sensum potest et sane E^ d debet etiam explicari textus vulg. v. 13 « Tu autem firmasti cor tuum, E et expandisti ad eum manus tuas » ; — i. e. tu vero in afflictione tua SSA E praeter querelas etiam in id cor tuum direxisti et firmasti, ut ad Deum Pr manus supplices extenderes; ita sensu bono v. potest intelligi, ut E Sophar alludat ad Iobi supplicationem querelis intermixtam (9, 15; E. = 40, 2. 9. 20); quae explicatio propius accedit ad textus originalis b sensum (cf. Pin.) ; v. 44 dein subiungit conditionem, quam addere Es debeat suae ad Deum postulationi « s? ?n2guitatem quae est in manu d tua, abstuleris a te et non manserit in tabernaculo tuo iniustitia * , We v. 45 tunc levare poteris faciem tuam absque macula » ; — primum? EU fiduciam depingit et firmam quandam securitatem, qua ille, qui abstulerit iniquitatem, mentem et oculos ad Deum potest attollere et erecto vultu, aperta facie (cf. 10, 15) vitam degere, dum mala conscientia vultum oculosque in terram deprimit. Alterum fructum imperiurbatae ac stabilis prosperitatis subdit « e£ eris stabilis et non timebis »; significanter in hebr. pyn i. e. solidus, compactus, fixus quasi aes fusum vel ex aere fusus (cf. Cod. Malv.), ita immobilis in felicitate, sine ullo timore, ne denuo a Deo deiiciatur gradu (cf. S. Thom. Pin.). Tantus dein erit praesentis laetitiae et prosperitatis sensus, ut vel ipsa aerumnarum recordatio penitus obliteretur v. 16 js « miseriae quoque oblivisceris »; — vel si animum subeat, simul cum NM laetitia memor erit, illius molestiae iam nullum exstare vestigium, illam iam non posse reverti « e£ quas? aquarum, quae praeterierunt, recordaberis » ; — aquae enim praeterlapsae iam non revertuntur, Eoi nullum vestigium flumini imprimunt. Bene Vav. : « aut si recorde- ^ tur, recordaturum tamquam aquae quae effluxerit; quod ad ipsum p» nil attinet, nihilque atünuit » (sim. Caiet. Pin. Malv. Mar. Men. Del. E Zsch. P.). Alio parumper similitudinem inflectit Cord. : « ut non am- 1. Longius ab originali recedunt latini plerique exponentes : tu autem in tua impoenitentia obstinatus es et impatiens ad flagella et tamen Deum oras — quid mirum, si non audiris (cf. Phil. erp. in. Greg. Thom. Cord. Vav. Men. Tir.); dein verum docet Sophar et salutarem orandi modum. In hac expositione illud £u autem textus lat. non placet, quia non haberetur oppositio ad v. 12 sed eiusdem reprehensionis continuatio. Unde illud autem priorem explanationem nobis commendare certo videtur. 2. Apodosis incipit cum emphasi in hebr. sane tunc: cf. 8, 6; ut nos dicimus ja dann plius superioris miseriae recorderis quam aquae quae in flumine defluxit, in euius locum longe maior aquarum abundantia successit». Alii aquas metaphoram calamitatum, pluvias et tempestates (Greg. Rup. Thom.) malunt intelligere, quarum recordatio, si feliciter ac fortiter transactae fuerint, grata est « sicut grata est post tempestalem tranquillitas » (OZ), « iuvat enim meminisse praeteritarum aerumnarum » (Cod.). fam tertio ipsam prosperitatem quanta futura sit delineat usitata lucis et splendoris metaphora, et quidem in hebr. et prae meridie ezsurget tempus vitae i. e. reliquum vitae tempus fulgebit tihi serenius quam meridies; lucem et splendorem in summo claritatis gradu notat, ut felicitatis fastigium exhibeat (cf. Male. Mar. Cord.). Particulam gradationis y2 LXX et ver. lat. aliter vertunt : « a meridiano èx 0€ peonuppiæs orietur tibi vita » et S. Hier. particulam | aequiparationis exprimit
11:17
v. 47 « e£ quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam »; —i. e. quod reliquum est vitae tuae (vespera vitae tuae) erit splendidissimum ac felicissimum (Pin.); aliter. vesperam Cord : « inclinata iam aetate tua et calamitatum ac miseriarum aestu elapso veluti ad vesperum apparebit tibi lux » (sim. Tzr.); aliter Men. : « cum tibi adesse credideris ultimum diem, tune lux meridiana felicitatis affulgebit »; sed prima explanatio, utpote quam maxima obvia et simplex, praeplacet '. "Addit ad hanc felicitatem, illam fore perennem et stabilem, etsi calamitates videantur minaciter ingruere; unde metaphorice effert, quod supra dixerat e¢ non timebis idque in textu lat. « ef cum te consumptum putaveris, orieris ut lucifer »; — i. e. ex ipso periculo splendidior quasi sidus matutinum fulgens evades; vel ut Cord. habet : « cum advenisse tibi putes extremum diem, tune experieris affulsisse vitae quasi primum ineuntis iucunda primordia ». Idem sensus in hebr., in quo tantum de forma poyn quaeri potest. Uti puncta adsunt, verbalis forma sit necesse est imperfecti temporis cum ñ paragogico et quidem vel obtenebresces, obscuraberis, i. e. si quando obtenebresces, tamquam mane eris (cf. Malv. Pin. Mar. Ros. Hirz. — et ita S. Hier. videtur intellexisse), vel quod Del. vult etsi obscurum sit ?, ut mane erit. Alii vocem tamquam substantivum vertunt : ipsa obscuratio erit sicut lux ma- 1. Vocem 15n hoc tantum loco vulg. ita vertit; aliis in locis substantia Ps. 38, 6; 88, 164 141, 48 R tutina (cf. Cod. W. Zsch. Hitz. B. et iam apud Malv.), sed tum certe n2yn vel nam legi debet, uti legisse videntur Chald. et Syrus, qui nomen substantivum h. l. exprimunt; et ita legunt aliqui codd. et Houbig. Haec felicitas porro firmum in animo gignet securitatis et fiduciae sensum, expertem timoris et perturbationis; proinde intime illam gustabit eaque fruetur. Ita v..
11:18
18 « ef habebis fiduciam, proposita tibi spe »; — vel hebr. et confides, quia est spes i. e. securus eris et spes illa firma, cui securitatis sensus innititur, nunquam deficiet. Haec fiducia et animi serenitas ita est stabilis, ut ex ipso opprobrii periculo emergat. Id altero membro proponit, uti versu praecedenti fecerat. Ita duo hi versus symmetria constructionis efferuntur et mentione facta nullum ingruens periculum illam felicitatis conditionem posse imminuere, rem praeclare illustrant. Et in hebr. quidem (etsi) confundaris, secure quiesces; vel cum tempus perfectum habeatur, fortasse relicta illa cum v. 11 symmetria : etsi nune sis pudefactus (Le Hir), tamen plane huius opprobrii oblitus secure ac placide quiete frueris, uti v. 16 calamitatum oblivionem depinxerat. Verbum -an erubuit salis frequenter occurrit et hoc significatu etiam a S. Hier. multis in locis exprimitur, uti supra 6, 20; et Is. 1, 29; 24, 23; 9332195751: A: Ter? 45,9; 50, 12. Mihm, 1- Prov.435 ete: c am nostro loco accepisse videtur ut Chald. qui vertit: « et praeparabis domum sepulturae », et a verbo *2n fodere derivasse, unde « e£ defos- sus securus dormies »; — quae verba vix aliter quam de sepulchro intelligi possunt : etiam post mortem quies tibi erit (cf. Phil. S. Thom. Mar. Men. Tir. Sa et quos affert Pin. : Lyr. Dionysium, Titelm.). Alii aliter ' ; ita Vav. : domi abditus secure ages; vel quasi vallo fossaque munitus secure ages (apud Pin.). LXX illam erubescendi notionem videntur ob oculos habuisse, cum liberius vertant éx à: uspipyns xa qpoycidos dvagaveitai act ciphvn, quod vet. lat. exprimit : « pro sollieitudinibus et curis apparebit tibi pax ». Dulcem hane quietem, cuius descriptio et spes Iobo afflicto non potest esse non exoptatissima et quae proinde ad eius animum commovendum prorsus est apta, ulterius exaggerat
11:19
v. 19 « requiesces et non erit qui te exterreat »; — in hebr. accubabis verbo pastoritio de grege placide aecubante ; neminem fore qui quietem et pacem audeat vel possit perturbare, iure inter bona maxima adnumeratur (cf. Lev. 26, 6. Vav.). Demum ad felicitatis culmen accedit, quod omnes illum honore prosequentur eiusque favorem et gratiam avide expetent ; ita scil. felicitatis quam promittit Sophar imaginem blandam absolvit « et deprecabuntur faciem tuam plurimi » ; —in hebr. proprie et demulcebunt faciem tuam multi, i. e. ct numero multi et dignitate insignes (Malv. Vav.). Hisce propositis Iobum invitat et allicit, ut scelera eluat et removeat. Et certe efficaciter et ad persuadendum apte hanc felicitatis certo secuturae descriptionem exhibuit. Concludit magna arte psychologica a contrario, uti Baldad 8, 22, additis minis et exitio proposito, si Iobus renuat. Unde triplici modo impiorum perniciem describit
11:20
v. 20 « oculi autem impiorum deficient »; —i. e. non modo nihil boni videbunt, sed tabescent misere, vana exspectatione consumpti; luminibus exstnctis nulla iam adesse significatur facultas et copia bonis fruendi. Bene iungit S. Thom. :« uti bona desiderata non adipiscuntur, ita etiam mala, quae patiuntur vel timent, vitare non possunt; unde sequitur » : « et effugium peribit ab eis »; — i. e. nulla adest evadendi copia, nullus refugii locus, respirationis opportunitas nulla. Quare demum tota illorum spes in 1d recidit, ut animam efflent ; ita in hebr. et spes eorum est exhalatio animae (cf. Cod. Malv. Vav. W. Le Ili) i. e. nihil iis superest quam interitus, mors, et in tantam malorum tempestatem devenient, ut vehementissimis suspiriis tamquam unicam rem exoptabilem mortem, animae efflationem appetant; ita quoque LXX ' et vez. lat. « spes enim eorum est perditio animae ». Simul Sophar acerbe perstringit lobi desiderium, quo toties iam mortis quietem exoptavit, innuens, tale desiderium certissimum esse consummatae nequitiae iadicium, quia ex Sophar doctrina in tam desperatam conditionem non delabantur nisi zZmpz, iique soli omnem spem in una morte collocare debeant. Bene etiam Cord. notat, caput hoe pulchra antithesi concludi. Textus lat. « e£ spes illorum abominatio animae » ; — ita commode accipi potest, ut abominatio? animae dicatur 166 oA Ten Ds 20 e FENE EUN id quod anima abominatur, exhorret, omni vi naturaliter refugit; sensus dein non sine emphasi habetur idem : in id tandem devenient, ut, quae alias anima abominatur, iam totam illorum spem constituant, scil. mors, interitus, exstinctio. . Alii dolorem, tristitiam, afflictionem interpretantur (cf. Mar. Pin.) , melius Sa et Men.: « vulgatae sententia esse videtur : tandem spes illorum recident in rem odiosissimam ». Quae Sophar de Dei sapientia disseruit, praeclara sunt et praeclare dieta; item quae de Deo vindice, cui nemo resistere possit; verum quoque est, stolidum tantum hominem castigatione Dei agi in furorem. Sed cum in eodem versetur errore, poenas scil. temporales huius vitae et praemia «d amussim semper rependi vitiis et virtutibus, tota eius oratio non ad Iobum consolandum sed irritandum facta est, ita ut, quae ceteroquin vere dicuntur de Dei sapientia, tantum eius animum exulcerent, pungant, quia ex illis Iobi culpam adesse debere evincere vult. Eidem opinioni falsae tota felicitatis futurae promissio innititur, quare et ipsa et conditiones praeviae et ipsa ad humiliter Deo supplicandum adhortatio, utpote ex tali animi sententia profecta, non possunt non vulnerare Iobi animum. Quamvis enim nullam amici proferre possint sceleris accusationem et ipse sollemniter suam innocentiam professus sit saepius, tamen homo scelestissimus ab amieis declaratur, qui immo minores rependat quam ut aut improbum se fateatur reluctante conscientia, aut misere tamquam impius pereat. Adde, quod Iobus dirissimis praeterea corporis cruciatibus vexatur, et suspicari poteris, quantis calamitatum et tentationum tempestatibus iactari censendus sit. Nullum miserentis animi signum, nullum verbum suave ab amicis prolatum animi eius et corporis dolorem et moerorem lenit; vulneribus addunt vulnera, idque quod Iobus certissime scit se experiri, scil. etiam innocentem affligi a Deo, tamquam rem plane absurdam, quae nullo pacto neque fieri neque cogitari possit, ne ulla quidem consideratione. dignam penitus a se abiiciunt et superbe fastidiunt. Iam quid eiusmodi consolatoribus molestius? Nos vero, prologi veraeque rerum conditionis conscii, non sine animorum quadam voluptate in utramque partem disputantium conatus prosequimur. ab iis ludibrio habeatur communi miserorum sorte (12,1-5). Hoc prooemio praemisso contra amicorum assertionem affirmat, sontes etiam et impios prospere agere ; idque adeo notum esse et obvium, ut omnia quae creata exsistunt. huic rei testimonium ferre possint et quisque fateri debeat, talia fieri ab Omnipotente (12,6-10). Quare veterum sapientium dicta (quae contrarium asserere videantur) non sine examine et iudicio ait esse suscipienda; etsi illis insit sapientia, tamen Dei sapientissimi agendi modum multo magis valere ad nostram eruditionem (12, 11-13); eum vero talem esse, ut pro sua potentia in omni humano ordine et conditione evenire permittat bona et mala, prospera et infelicia, quae tamen nullatenus ad virtutum praemium vel ad scelerum punitionem referri possint. Talia accidere, multis exemplis probat Iobus, quae et vidisse se et perpendisse asserit (12, 14-13,2). Quare cum hac probatione assertio amicorum prostrata iaceat, iam vehementius in eos invehitur, qui mendacio, iniquitate et iniustitia Dei causam agere velint et defendere eam sibi videantur; tales causidicos et defensores Deus certe et abiciet el pudore suffundet, cum eorum argumenta inania prorsus sint (13, 3-12). Interlocutoribus ita reiectis et devictis Iobus denuo spiritus audaces assumens innocentiam suam magna vi profitetur, eamque paratus est tueri coram Dei tribunali, conscius se rem evicturum, dummodo Deus eum non plagis et terrore ita obruat, ut animi sui viribus destituatur (13, 13-21). Quare certamen hoc, quod adeo expetit, interrogalionibus ad Deum factis quasi praeoccupans instituere quantum ex se est, aggreditur; sed cum Deus ei non reddat rationem, denuo debilitate sua et malorum impetu enumeratis Deum ad miserationem flectere conatur (13, 22-28). Quam misericordiam quo efficacius imploret, Deo iterum ob oculos ponit hominis vitam brevem, miseriis obseptam, culpis ab origine immunda obnoxiam, arcüs limitibus cireumscriptam ; quare Deus parcat (14, 1-6)! Idque eo magis, quia. hac vita semel elapsa homo ad aliam vitam terrestrem, qua Dei benignitate et gratia frui possit, non revertatur (14, 1-12). Utique, pergit, si conderetur in limbo, donec furor Dei in eum deferbuerit et tunc ad vitam hanc rediret sanus et integer, posset interea patienter redinlegrationem suam exspectare et favoris Dei denuo acquirendi spe se consolari; at nunc plenam in se experitur Dei severitatem (14, 13-1) et sicut fortissima quaeque dilabi cernit, ita omnem humanam spem penitus exstingui sibi fateri debet. Homo enim perpetuis malis obnoxius tandem talem vitae exitum sortitur, ut caro corruptione consumatur, anima vero moeslitia et ignorantia tabescat. Ad id tandem spes recidit humana (14, 18-22). In hoc sermone haec praecipue notanda sunt : 1) Argumentum, quod supra iam tetigerat 9, 22-24, nunc uberius proponit, et ita amicorum doctrinam de malorum causa falso inniti fundamento, evinci ipso rerum usu et experientia docet; — 2) crescit Tobi in molestos consolatores ira, uti elucet ex sermonis exordio 12,2 èt praesertim ex illorum reprehensione, quam Iobus argumento suo exposito et propugnato subdit (13, 3-12) ; — 3) profitetur quidem strenue suam innocentiam, ut antea, eamque coram Deo iudice se probare posse confidit; attamen minime se ab omni naevo liberum putat; suspicatur enim poenas sibi infligi propter peccata in adolescentia commissa (13,26) et in universum omnium hominum immunditiam, quam ab origine ipsa trahant, deplorat (14, 4); — 4) quamvis vitam post mortem futuram agnoscat (uti prius v. g. 3, 11-19, ita nunc 14, 21. 22), tamen nondum spe alterius vitae et recompensationis ibidem accipiendae se solatur. Sistit enim in hac sententia : praesentes calamitates posse tolerari, dummodo homo iterum ad hane vitam redeat, ut mala bonorum recompensatione et novis Dei favoribus redimantur. Quod cum fieri nequeat, inde novam rationem petit deprecandi aerumnas et Dei miserentis opem implorandi. Attamen quae 414, 13-15 animo concipit, psychologice quodammodo proludunt ad spei culmen et fastigium, quod exprimet postea 19, 26. Ad quod ut aperte et ut ita dicam reflexe perveniat, ulterius amicorum obiectionibus et accusationibus est urgendus. Videtur enim in ipso Iobo doctrina de divina compensatione paulatim ab hac vita in alteram tamquam in sedem propriam et perfectam transferri. Amicorum vero disceptationibus id efficitur, ut Iobus demum profiteri cogatur, in allera vita veram. et plenam esse omnium difficultatum solutionem. Ita doctrina, compensationem terrestrem esse insufficientem et mancam, conceptis verbis proponitur.
11:1
Poiché il tribolato aveva già rifiutato una tale tesi con l'affermazione della sua innocenza, S. insiste nel segnalare possibili colpe occulte e nel consigliare il ravvedimento (Iob. 11, 1-20). Nella seconda disputa, offeso per le forti espressioni di Giobbe contro i suoi presunti amici (ibid. 13, 4 sg.; 16, 2; 19, 3), S. lo rimprovera per tale ardire nel giudicare e tratteggia …
11:7
… La sua misura è più lunga della terra e più larga del mare» (Iob 11, 7 sgg.). …
… Vaticano definì che Dio è «incomprensibile» [Denz-U, 1782] e il Concilio di Basilea proscrisse la seguente proposizione di Agostino di Roma: «Anima Christi videt Deum tam clare et intense, sicut Deus seipsum»), poiché la Scrittura (Iob 11, 7-9: «forsitan vestigia Dei comprehendes? …
11:8
Questo mondo dei morti è nella cavità sotterranea, contrapposto all'altezza del cielo (Job 11,8); in questa profondità (Ps. 48, 15; 62, 12; Is. 5, 14; Eccli. 17, 19) si
11:17
traduce l'ebr. hélèl (« splendente » Is. 14, 12) o maz-πάνθι (Iob 38, 32) o bôger (« mattino » Iob 11, 17) o šábar (« aurora » Ps. 109, 3), in corrispondenza a ἐωσφόρος dei Settanta; vi ricorre anche, metaforicamente, in II Pt. 1, 19 (φωσφόρος). …
11:44
un lenzuolo o sindone, stringendolo con fasce (cf. per Lazzaro: Iob. 11, 44), e profumandolo con l'aggiunta di aromi (cf. la sepoltura di Gesù «sicut mos est Iudaeis sepelire» (Io. 19, 40) o bruciandoveli sopra e intorno (Jer. 34, 5). Il trasporto funebre …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.