Universi Orbis

Erezione della sede di Fermo in arcivescovado

Bolla di papa Sisto V ·

Per la chiesa episcopale della città di Fermo, nella provincia delle Marche, nella chiesa arcivescovile. Sisto, vescovo, servo dei servi di Dio, a perpetua memoria della cosa.

1 Prologo. A tutte le chiese dell'universo mondo, per disposizione di Colui che tutto comanda e a cui tutto obbedisce, noi, che presidiamo con meriti benché ineguali, rivolgiamo gli occhi della nostra mente, alla maniera di un pastore vigile, a tutte le parti del campo del Signore, considerando attentamente ciò che massimamente conviene allo stato e al decoro delle chiese stesse, soprattutto di quelle cattedrali insigni; e questo certamente per zelo della nostra carità, tanto più prontamente e liberalmente ci sforziamo di provvedere, quanto più non soltanto le preghiere e i meriti dei sudditi che lo chiedono lo esigono, ma noi stessi riconosciamo che pertiene e conviene rettamente nel Signore alla gloria di Dio onnipotente e della Beata Vergine Maria, alla salvezza delle anime e al consolidamento della disciplina dei fedeli, nonché all'utilità e all'ornamento delle chiese alle quali consuliamo con paterna dilettazione e autorità apostolica.

2 § 1. Poiché dunque noi fummo informati che la chiesa Firmana è immediatamente soggetta alla Sede Apostolica, e già da più di cinquecento anni prima dell'anno della Vergine fu da noi, quando eravamo nei gradi minori e rivestivamo l'onore cardinalizio, lodevolmente eretta in cattedrale, alla quale anche oggi il nostro venerabile fratello Sigismondo, vescovo di Fermo,1 presiede degnamente, costruita con pietre di marmo squadrate, collocata su un colle nella parte media della città di Fermo, che si presenta singolare e bellissima agli occhi di molti spettatori per molti passi distante dalla detta città di Fermo, situata quasi nel mezzo della provincia, nella quale non esiste chiesa metropolitana, in tranquilla temperanza dell'aria, in luogo distante da Roma più di centotrenta miglia, dedicata alla Beata Maria Vergine, dotata di tre dignità, cioè l'arcidiaconato per un arcidiacono, e l'arcipresbiterato per un arcipresbitero, e il decanato per un decano, nonché dodici canonicati e altrettante prebende per dodici canonici, e inoltre otto mansionari per otto mansionari, e due sacristie per due sacristani al servizio della medesima chiesa; e che abbiamo avuto inoltre molti vescovi, difensori della fede ortodossa, i cui nomi brillarono tanto per opinione di santità quanto per singolare eccellenza, e altri decorati dell'onore cardinalizio, e altri ancora elevati ai governi della Santa Romana Chiesa, e il vescovo di Fermo esistente pro tempore conserva i segni e gli ornamenti del principato e la prevenzione in molte cause riguardo ai legati e ai governatori, e la giurisdizione di ogni genere, emanata già da tempo da privilegio apostolico e perpetuamente confermata da Sisto IV, di felice memoria, nostro predecessore, fino a questi tempi, sui suoi commensali, familiari, coloni e ufficiali, anche privativamente riguardo a qualsiasi legati e governatori; e conserva il Monte Verde castello in ogni giurisdizione, nonché Fermo, città del Piceno, che fu colonia dei Romani, e dalla quale, quando fu imbevuta di religione cristiana sotto l'imperatore Decio, si racconta che uscirono settanta martiri fermani, nella quale si conservano molti corpi di Santi e innumerabili altre reliquie con grande2 venerazione, illustrata da molti privilegi e indulti, tanto da Gregorio VII, di pia memoria, dal quale il vescovo di Fermo allora esistente ottenne la conferma della facoltà di portare la croce, da Gregorio VIII, IX, X, e da Onorio III, il quale concesse al medesimo vescovo di conservare il nome di principe e la giurisdizione spirituale e temporale, da Innocenzo III e VII, da Eugenio IV e Callisto III, e da moltissimi altri Romani Pontefici, anche nostri predecessori, e da Federico II e Enrico III, di chiara memoria, e da molti altri imperatori romani, illustrata di amplissima antichità, nella quale quasi nulla si scorge che non presenti la sua lontana e remota antichità, su un colle di aria saluberrimissima, di non scarsa amenità, nella parte media del Piceno, verso il seno Adriatico, non lontano dai monti Appennini; e come Fermo Piceno un tempo si chiamava, così in altri tempi si denominava Marca Firmana, perché Fermo era la città principale nella detta provincia. Anche i principi che nella loro giurisdizione la Marca ricevettero o ridussero, collocarono nella detta città la sede e la dimora e sempre la mantennero, e con il medesimo esempio, sotto i Romani Pontefici, per molti anni la Curia generale della legazione della Marca, come in luogo più onorevole, vi risiedette, nonché lo Studio generale, a imitazione dello Studio di Bologna da Bonifacio Papa VIII, di veneranda memoria, similmente nostro predecessore, e poi da Eugenio IV e Callisto III, detti predecessori, e da molti altri Pontefici confermato, e da noi di nuovo eretto e restituito fiorì e fiorisce; e in essa esiste un collegio di giureconsulti già da tempo immemorabile ornatissimo, e insigne nel numero e nell'eccellenza dei dottori, in questo tempo si trovano oltre settanta dottori iscritti; allo stesso modo e ragione molti procuratori e notari; in essa inoltre un seminario istituito per decreto del concilio di Trento, e di altri illustri uomini studiosissimi della fede devotissimi alla pietà e alla religione, nonché il suo vescovo e pastori così officiosissimi, che non omisero mai nulla che facesse all'aumento della comodità e della dignità del medesimo vescovo; e si trovano molte donazioni fatte dai Fermani anche di castelli in quei tempi antichi al vescovo, alle quali sempre fu attribuito molto, sia perché la medesima città per sito, luogo, arte fu munita, e di robustezza e fortitudine di uomini, e di acutezza d'ingegno e di eccellenza così ornata, che soleva incutere massimo timore alle altre città della Marca, e prestò molti servigi verso la Sede Apostolica predetta perpetuamente, e con propri atti si vindicò dall'impero di Desiderio re dei Longobardi, e se stessa e tutti i suoi beni spontaneamente si diede ad Adriano Papa I, similmente nostro predecessore, e alla Sede Apostolica predetta; e la medesima città per causa di fede e di sincera devozione, che soleva mostrare verso la medesima Sede, quando non volle riconoscere Federico I, fu quasi consumata dal fuoco, e per la medesima causa e altre volte subì molti danni e detrimenti, e più volte incorse in somme difficoltà e calamità, affinché si vindicasse dal dominio di coloro che la Marca ridussero nella loro dizione contro la Sede Apostolica, e potesse tornare alla medesima Sede e al suo imperio, come sotto Eugenio medesimo e altri Pontefici nostri predecessori; e ultimamente nella guerra Ferrarese fu presente a Clemente VII, di simile memoria, e poi a Clemente VII, Pontefici massimi, similmente nostri predecessori. Inoltre di monasteri tanto di uomini quanto di donne opulentissimi, come in qualsiasi altra3 città, e inoltre di chiese parrocchiali, e di confraternite e di ospedali moltissimi frequenza commendabile, la diocesi di Fermo predetta infine esiste così opulenta e ampia, che maggiore nella detta provincia non si trova, di fertilità del suolo fertilissima, di frumento, vino, olio e frutti, con i loro generi, e anche di sale e di tutte le cose necessarie al vitto così abbondante, che non solo fornisce alle altre città della provincia, ma soleva trasportare ai Dalmati, agli Illirici, ai Veneti e ad altri, così che pienamente a questa diocesi deve essere attribuito il merito di fertilità, che al campo Piceno comunemente si tributa. Nonché il suo comitato, terre e castelli circa sessanta avere, il quale comitato Fermo è confinante e confine con quasi tutte le altre città della detta provincia, di cui consta occupare la maggior parte.

3 § 2. Noi, seguendo le orme di altri Romani Pontefici e dei nostri predecessori, che decorarono del medesimo onore episcopale le chiese alle quali un tempo, mentre erano costituiti in posizioni minori e fungevano da cardinali, presiedettero, spinti a promuovere e ad accrescere quella chiesa con meriti e onori, e anche dalle pie supplicazioni dei diletti figli della comunità e degli uomini della medesima città, eccitati dal nostro dilettissimo figlio Cesare Ottinelli, cittadino Firmano dottore in diritto civile e canonico, loro procuratore a ciò da essi specialmente costituito, che ci ha presentato istanza al riguardo, dopo aver tenuto con i venerabili fratelli nostri cardinali della predetta santa Chiesa Romana una matura deliberazione, dal loro Consiglio e dalla pienezza della potestà apostolica, le chiese Maceratense, Tolentina, Ripanense, di Montalto e di San Severino situate nella medesima provincia, nonché le chiese anche immediatamente soggette alla medesima Sede, e le loro città e diocesi, con tutti e singoli i loro territori e confini, e i diletti figli di ciascuna di esse, il clero e il popolo universale, con le loro collegiate, parrocchiali e altre chiese, nonché i monasteri di ambo i sessi, e gli altri benefici e uffici ecclesiastici, con cura e senza cura, sia dei chierici che di qualsiasi Ordine e milizie regolari; nonché gli ospedali, le case, i collegi e i luoghi religiosi di qualunque genere, dalla immediata soggezione della medesima Sede, con autorità apostolica, per il tenore del presente, perpetuamente dividiamo e separiamo, nonché dalla immediata soggezione, visita, correzione e da ogni e qualsiasi altra giurisdizione della medesima Sede perpetuamente esoneriamo e liberiamo, e la medesima chiesa Firmana, a lode e onore di Dio onnipotente e della Beata Vergine Maria, nonché all'esaltazione della fede cattolica e alla gloria di tutta la Chiesa militante, in chiesa metropolitana e sede episcopale Firmana, in sede arcivescovile, arcivescovile e di metropolita, e capo della provincia, per un arcivescovo da qui innanzi, il quale usi il pallio e la croce secondo il modo degli altri arcivescovi, e goda similmente di tutti gli altri insegni arcivescovili, nonché dei privilegi, onori e prerogative dovuti e concessi agli arcivescovi, perpetuamente erigiamo e istituiamo, e decoriamo con il nome, titolo e onore arcivescovile e metropolitano.

4 § 3. Inoltre le predette chiese, Maceratense, Tolentina, Ripanense, di San Severino, le predette chiese, e i moderni e pro tempore esistenti loro presuli o amministratori, per i loro e pro tempore esistenti dell'arcivescovo Firmano suffraganei, che, come membra al capo, al medesimo arcivescovo Firmano per diritto metropolitano siano soggetti, in modo che l'arcivescovo Firmano, sottomessi i loro vescovi, il pallio nelle medesime chiese Maceratense, Tolentina, Ripanense, di Montalto e di San Severino.

5 nelle medesime città e diocesi Maceratense, Tolentina, Ripanense, di Montalto e di San Severino si rivendichi il diritto metropolitico; nonché il Maceratense, il Tolentino, il Ripanense, il Montaltese e il Severinese predetti al medesimo arcivescovo e metropolitano siano tenuti e obbligati a tutto ciò a cui i suffraganei alle chiese metropolitiche e ai metropoliti sono tenuti e obbligati, affinché siano giudicati secondo le sanzioni canoniche; e al medesimo arcivescovo Firmano predetto i suoi suffraganei da consacrare, alle sinodi provinciali da evocare, e con essi anche gli affari ecclesiastici da terminare, le loro chiese da disporre secondo gli statuti dei sacri canoni, e tutto ciò che in altro modo qualunque, per diritto o per consuetudine o altrimenti, agli arcivescovi e all'ufficio arcivescovile spetta e appartiene da esercitare e da fare, concediamo con il tenore del presente la facoltà di piena e onnimoda autorità. Il clero e il popolo universale della provincia Firmana, parimente anche perpetuamente concediamo e assegniamo per i medesimi della chiesa e dell'arcivescovo Firmano provinciali.

6 § 4. Non obstantibus constitutionibus et ordinationibus apostolicis, ac Maceratensis, Tolentinae, Ripanensis, Montis Alti et S. Severini ecclesiarum praedictarum, etiam iuramento, confirmatione apostolica vel quavis firmitate alia roboratis, statutis et consuetudinibus; privilegiis quoque, indultis et litteris apostolicis, eisdem ecclesiis illarumque praesulibus, administratoribus et capitulis, ac quibuscumque aliis personis, sub quibuscumque tenoribus et formis ac cum quibusvis clausulis et decretis, etiam irritantibus, in genere vel in specie, etiam motu proprio atque ex certa nostra scientia, deque apostolicae potestatis plenitudine, 1 etiam consistorialiter et sub quibusvis verborum formis ac alias in contrarium quomodolibet concessis, confirmatis et innovatis. Quibus omnibus et singulis, etiam si pro illorum sufficienti derogatione, de illis eorumque totis tenoribus specialis, specifica, expressa et individua ac de verbo ad verbum, non autem per clausulas generales idem importantes, mentio seu quaevis alia expressio habenda, aut aliqua alia exquisita forma ad hoc servanda foret, eorum omnium etiam tenores, ac si de verbo ad verbum exprimercntur et inscrerentur, praesentibus pro sufficienter expressis et insertis habentes, illis alias in suo robore permansuris, hac vice dumtaxat, harum serie, specialiter et expresse, motu, scientia et potestatis plenitudine paribus, derogamus, ceterisque contrariis quibuscumque.

7 Nulli ergo etc.

8 Si quis autem etc.

9 Dato a Roma presso San Pietro, nell'anno dell'Incarnazione del Signore millecinquecentottantanove, il 24 maggio, del nostro pontificato l'anno quinto.

10 Dal. die 24 maii 1589, pontif. anno v.

CLI.

Note

  1. In hac civitate Studium generale innovavit hic idem Pontifex in Const. xn, Muncris , toni, vili, pag. 593.
  2. Ughell. Modentmini (R. T.).
  3. 1. Cher, arce (r. t.).

Traduzione automatica, non rivista. Fa fede il testo originale.

Testo latino

Er celio ecclesiae episcopali.? civilalis Firmi, in provincia Marchine, in ceciesia ih arr.hicpiscopalcm ' Sixtus episcopus, servus servorum Dei, ad perpetuam rei memoriam.

1 Universi orbis ecclesiis, Eo disponente, Prooemium. qui cunctis imperat et cui omnia obediunt, merilis licet imparibus, praesidentes, in omnes agri dominici partes oculos noslrae mentis, vigilis more pastoris, intendimus, inspicientes quid ecclesiarum ipsarum , praesertim catbedralium insignium, statuì et decori maxime conveniat, atque hoc quidem prò zelo caritatis nostrae, tanto liberalius prompti.usque curandum censomus, quanto magis, non solum petentium subditorum et preces et merita id deposcunt, sed nos etiam ad omnipotcntis Dei et Bcatae Mariae Virginis gloriam aniinarumque salutem et lìdelium disciplinam eonfìrmandam, necnon ecclesiarum, quibus paterna dilectioneaposlolicaque auctoritate consulimus, utilitates ornatumque pertinere et recto in Domino cognoscimus cxpedire.

2 § \. Cum itaque nos compertum habcqww-ms fìiremus ecclesiam Firmanam Sedi Aposlo- "'biuin^'rilielicae immediate subiectam , ac pridem libs 1l a,liae ' L quampiur. lati - ante annum a partii Virgineo quingentedes reconsensimum, in cathedralem erectam, cui alias nos, dum in minoribus constituli cssemus et cardinalatus fungeremur honore, laudabiliter praefuimus, cuique cliam hodic venerabilis fralernoster Sigismundusepi-1 seopus Firmamis pneesse dignoscitur, lapidibus marmorei* quadratis constructam, ad collera in media civilatisFirmanae parte collocatam, singularem atque pulcherrimam spectantium oculis multis passibus a dieta civitate Firmana sese offerenlem, in provinciae fere medio, in qua nulla est metropolis eccle.-ia, in tranquilla aeris temperie, in loco distanti ab Urbe supra cenlum et triginta milliaria sitam,Beatae Mariae Virgini dicalam, tribus dignitatibus, videlicet archidiaconatu, prò uno arcidiacono, et archipresbyleratu, prò uno archipresbytero, et decanatu, prò uno decano, necnon duodecim canonicatibus et totidem praebendis prò duodecim canonicis, et octo praeterea mansionariis,pro odo mansionariis, duabusque sacristiis prò duobus sacrisi is ipsi ecclesiae inservientibus, praeslare; quamplures episcopos praeterea orlbodoxae fidei defensores, quorum nomina tum sanctitatis opinione .tum praestantia singulari praefulserunt, aliosque cardinalatus honore decoralos, alios etiam S. R. E. moderamina l admotos habuisse, et prò tempore existentem episcopum Firmanum principalus insignia et ornamenta, praeventionemque in multis eausis quoad legatos el gubernatores retineie, et omnimodamiurOdictioneni, ex privilegio aposlolicis iampi'idem emana1 is, el a felicis recordalionis Sixto PP. IV, praedeeessorc nostro, usque in liaec tempora perpetuo confìrmatis, in suos coinmensales, familiare^, colonos et oflìciales, etiam privative quoad legatos et gubernatoies quoscumque; ac Monlern Viridem castellum in omnem iurisdielionem retineie, necnon Firmum, Piceni urbem, Romanorum coloniali) extilisse, ac ex qua, ubi Christiana religione imbuta luit sub Drcio imperatore, septuaginla Firmani marlyres prodiisse reccnsenlur, in qua multa corpora Sanclorum ac innumerabiles aliac reliquiae magna2 cum veneratione asservantur, multis privilegiis et indultis, tam a piae memoriae Gregorio VII, aquotunclemporisexistens episcopus Firmanus crucis deferendae facultatis confirmationem obtinuit, a Gregorio Vili, IX, X, Honorioque III, qui eidem episcopo ut principis nomen iurisdictionemque spiritualcm et temporalem relineret, concessit, Innocentio III et VII, Eugenio IV et Callisto III, ac quamplurimisaliisRomanisPonlificibus, etiam praedecessoribus noslris, tum clarae memoriae Friderico II et Henrico III, multisque aliis Romanis imperatoribus illustratane amplissimam , in qua nihil fere perspicitur quod eius longe alleque repetitam antiquitatem non praeseferat, in colle aeris saluberrimi, amoenitalis non exiguae, in inedia Piceni parte, ad sinum Adriaticum,non longe ab Appenninis montibus sitam; et quemadmodum Firmum Picenum olim nominabatur, ita aliis temporibus Marchia Firmana vocabatur,quod Firmum primaria civitas in dieta provincia exisleret. Principes quoque qui in suam iuri-diclionem Marchiani vel receperint vel redegerinl, in dieta civitate sedem domiciliumque collocasseac semper detinuisse, eodemque exemplo, sub Romanis Pontificibus, multis annis Curiam generalem legationis Maichiae, tamquam in loco honorabiliori, inibi resedisse, necnon generale Studium, ad instar S tudii Bononiensis a reeolendae memoriae Bonifacio Papa Vili, simililer praedecessore nostro, elposlca ab Eugenio IV et Callisto III, praedeecssoribus praedictis, ac multis aliis Pontificibus confirmatum, et a nobis denuo crcelum et restitulum floruisse et florere; in eaque extare collegium iurisconsultorurn iain inde ab immemorabili tempore ornalissimum, ac in numero et doctorum praestantia insigne, hoc quidem tempore, ultra septuaginta doctores conscriptos reperiri; eisdem modo et ratione quamplurimos procuratores et notarios esse; in ea quoque seminariumex concilii Tridentini decreto institutum, aliorumque illustrium virorumfìdei studiosissimorum pietati et religioni summopere deditorum, necnon episcopi et pastores sui ita officiosissimorum, ut nihil umquuin praetermiserint, quod ad ipsius episcopi commoditatem et dignitatera augendam faceret; ac muKae per Firmanos donaliones etiam castellorum priscis illis temporibus episcopo factae reperiantur copia refectam , quibus plurimum semper delatum fuerit, tum quod ipsa civilas situ, loco, arte 1 munita, achominum robore et fortitudine, ac ingenii acumine et praestantia adeo ornata fuit, ut ceteris Marchiae civitatibus huiusmodi timorem maximum iniicere soleat, multaque obsequia erga Sedem Apostolicam praedictam perpetuo praestiterit, atque propriis aclibus ab imperio Desiderii Longobardorum regis se vindicarint, seque ac sua omnia similis memoriae Adriano Papae I, pariter praedecessori nostro, Sedique Apostolicae praedictae sponte dederint;ipsaque civitas fidei causa et sincerae devotionis gratia, quam gerere solita est erga Sedem eamdem, cum Fridericum.I agnoscere noluisset, igne fere absumpta fuerit, eademque de causa et alias saepe multa damna et detrimenta subierit, et in surnmas difficultates et calamitales saepius inciderit, ut se ab eorum dominatu, qui Marchiam in suam ditionem contra Sedem Apostolicam redegerint, vindicaret, et ad ipsam Sedem eiusque imperium redire posset, veluli sub Eugenio eodem ac aliis Pontifìcibus praedecessoribus nostris; et novissime in bello Ferrariensi similis memoriae lidio li el postea Clementi VII, Pontifìcibus maximis, pariter praedecessoribus nostris, praesto fuerint. Monasleriorum insuper tam virorum quam mulierum opulentissimorum, aeque atque in quavis alia 3 civitate, parochialium praelerea ecclesiarum, ac confraternitatum el hospitalium quamplurimorum frequentia commendabilem, dioecesim denique Firmanam praedictam ita opulentam et amplam extare, ut maior in dieta provincia non reperiatur, agri ubertale ferlilissimam, frumento, vino, oleo ci frugibus, cum suis generis, vel etiam sale et rebus omnibus ad vietimi necessariis adeo abundantem esse, ut non solum ceteris provinciae civitatibus suppediiare, sed ad Dalmatas, Illyricos, Venelos ac alios transportare soleat, ita ut piane huic dioecesi deferenda sit ferlilitatis laus, quae agro Piceno passim tribuitur. Necnon eius comitatum , terras et castra sexaginta fere habere, quo quidem comilatu Firmum finitimura ac confine exislit ceteris fere omnibus civitatibus diclae provinciae, cuius maiorem partem occupare constat.

3 S 2. Nos, aliorum Romanorum Pontifi- Er»»"» di~ ° . ctae ecclesiae cum praedecessorum nostrorum, qui eo- «piscopaiis rirdem honore decorarunt ecclesias, quibus ^"copale" . ' olim,in minoribus dum constituti essent, et cardinalati^ fungerentur honore, praefuerunt, vestigia secuti, ad illam meritis honoribus augendam et promovendam adducti, piis quoque supplicationibus dilectorum fìliorum communilatis et hominum eiusdem civitatis nobis perdilectum fìlium Caesarem Ottinellum, civem Firmanum U. I. D., eorum procuratorem ad hoc ab eis speciàliter constitutum, desuper porrectis excitati, post habitam cum venerabilibus fratribus nostris praedictae sanctae Romanae Ecclesiae cardinalibus maturam deliberationem , de eorum Consilio atque apostolicae potestatis plenitudine, Maceratensem, Tolentinam, Ripanensem, Montis Alti et S. Severini in dieta provincia consistentes, necnon diclae Sedi etiam immediate subiectas ecclesias, earumque civitates etdioeceses, cum omnibus et quibuscumque eorum lerritoriis et terminis, ac dilectos filios earum singularum, rlerum et populum universum, cum suis collegiatis, parochialibus et aliis ecclesiis, necnon monasteriis utriusque sexus, ceterisque beneficiis et officiis ecclesiasticis, cum cura et sine cura, saecularibus et quorumvis Ordinum et militiarum regularibus; necnon hospitalibus, domibus, collegiis et locis religiosisquibuscumque, ab eiusdem Sedis immediata subiectione, apostolica auctorifate, tenore praesentium, perpetuo dividimus et separamus, necnon a dictae Sedis immediata subiectione, visitatone, correctione et omni et quacumque alia iurisdictione etiam perpetuo eximimus et liberamus, ipsamque ecclesiam Firmanam, ad laudem et honorem omnipotentis Dei ac B. Virginis Mariae , necnon fìdei catholicae exaltationem, et totius militantis Ecclesiae gloriam, in metropolitanam ecclesiam , et sedem episcopalem Firmanam, in archiepiscopalem, archiepiscopalisque et metropolitani praesidis sedem, et provinciae caput, prò uno deinceps archiepiscopo, quipallii et crucis usum aliorum archiepiscoporum more habeat, omnibusque aliis insignibus archiepiscopalibus, necnon privilegiis,honoribus et praerogativis archiepiscopis debitis et concessis gaudeat, similiter perpetuo erigimus et instituimus, ac nomine, titulo ac honore archiepiscopali et metropolitano decoramus.

4 § 3. Praeterca ecclesiae praedictae, Maceralensem , Tolentinam , Ripanensem, Sancti Severini ecclesias praedictas, modernosque et prò tempore existentes illarum praesules seu administratores, prò suis et prò tempore existentis archiepiscopi Firmani suffraganeis, qui, tamquam membra capili, eidem archiepiscopo Firmano iure metropolitano subsint, ila quod archiepiscopi Firmani, Submieslo a liarum episcoìu^-,*-. ai»* pallum ecclesl- JMOnUS Alti arum.

5 in eisdem Maceratensi, Tolentina, Ripanensi, Montis Alti et Sancii Severini civitatibus et dioecesibus ius metropoliticum sibi vindicent; necnon Maceratensis, Tolentinus, Ripanensis, Montis Alti et Sancti Severini praedictae eidem archiepiscopo et metropolitano ad omnia et singula habeantur et sint adstricti, ad quae suffraganeis suis metropoliticis ecclesiis et metropolitanis tenentur et obligati sunt, ut iudicentur secundum canonicas sanctiones; et eidem archiepiscopo Firmano praedictos suos suffraganeos consecrandi, ad provinciales synodos evocandi, ac cum eis etiam ecclesiastica negocia terminandi , earum ecclesias * disponendi iuxta slatuta sacrorum canonum, omniaque alia et singula quaecumque, quae de iure vel consuetudine aut alias quoquomodo ad archiepiscopos et archiepiscopale munus spectare et pertinere solent et debent, gerendi, faciendi, exercendi plenametomnimodam auctoritatem tenore praesentis concedimus facultatem. Provinciae quoque Firmanae clerum et populum universum, prò eorumdem ecclesiae et archiepiscopi Firmani provincialibus pariter etiam perpetuo concedimus et assignamus.

6 § 4. Non obstantibus constitutionibus Derogano . et ordinationibus apostolicis, ac Maceratr«i»"imtensis, Tolentinae, Ripanensis , Montis Alti et S. Severini ecclesiarum praedictarum, etiam iuramento, confirmatione apostolica vel quavis fìrmitate alia roboratis, slatutis et consuetudinibus ; privilegiis quoque, indultis et litteris apostolicis, eisdem ecclesiis illarumque praesulibus, administratoribus et capitulis, ac quibuscumque aliis personis, sub quibuscumque tenoribus et formis ac cum quibusvis clausulis et decretis, etiam irritantibus, in genere vel in specie, etiam motu proprio atque ex certa nostra scientia, deque aposlolicae'poteslatiVplenitudine, e- 1 Ughell. de eorum ecclesiis (r. t.). tiam consisto fiali ter et sub quibusvis verborum forrnis ac alias in conlrarium quomodolibet concessis, confirmatis et innovatis. Quibus omnibus et singulis, eliamsi prò illorum sufficienti derogatione, de illis eorumque totis tenoribus specialis , specifica, expressa et individua ac de verbo adverbum, non autem per clausulas generales idem importanles, mentio seu quaevis alia expressio habenda, aut aliqua alia exquisita forma ad hoc servanda forol, eorum omnium ctiam lenores, ac si de verbo ad verbum exprimcrcntur elinscrerentur, praesentibus prò sufficienler expressis et insertis habentes, illis alias in suo robore permansuris, hac vice dumtaxat, harum serie, spccialiter et expresse, motu, scientia et potestatis plenitudine paribuSj derogamus, ceterisque contrariis quibuscumque.

7 Sanclio pooat il- , naiis. ■ Nulli ergo ctc.

8 Si quis autem etc.

9 Datum Romae apud Sanctum Petrum, anno Incarnalionis dominicae millesimo quingentesimo octuagesimo nono, nono kalendas iunii, pontificatus nostri anno quinto.

10 Dal. die 24 mnii 1589, pontif. anno v.

CLI.

Note

  1. In hac civitate Studium generale innovavit hic idem Pontifex in Const. xn, Muncris , toni, vili, pag. 593.
  2. Ughell. Modentmini (R. T.).
  3. 1. Cher, arce (r. t.).

Bullarum diplomatum et privilegiorum sanctorum Romanorum Pontificum, Taurinensis editio (Bullarium Romanum, Turin 1857-1872), vol. 9 — Internet Archive OCR text, restored to continuous text (page breaks, hyphenation, running heads, footnotes); OCR errors of the source remain. Fonte: Internet Archive.

Testo inglese

Concerning the episcopal church of the city of Firmum, in the province of the Marches, in the episcopal church. Sixtus, bishop, servant of the servants of God, for perpetual remembrance of the matter.

1 To all the churches of the whole world, by His disposition, Preamble. We, who by His will preside over all things and to whom all things obey, though with unequal merits, direct the eyes of our mind to all parts of the Lord's field, watching in the manner of a shepherd, observing what may be most fitting for the state and dignity of those churches themselves, especially the distinguished cathedral churches; and we deem this matter to be cared for with all the more ready liberality on account of the zeal of our charity, inasmuch as not only the prayers and merits of the petitioning subjects demand it, but we also recognize that it pertains to the glory of almighty God and of the Blessed Virgin Mary, to the salvation of souls and the confirmation of the discipline of the faithful, as well as to the advantage and adornment of the churches to which we provide with paternal affection and apostolic authority, and we know it to be expedient in the Lord.

2 § 1. Since therefore we have ascertained that the Church of Firmum is immediately subject to the Apostolic See, and was long ago, more than five hundred years before the Virgin birth, elevated to cathedral status, which church we ourselves, when we were in minor orders and held the honour of the cardinalate, laudably presided over, and which even now our venerable brother Sigismund, bishop of Firmum,1 is known to preside over, constructed of squared marble stones, situated on a hill in the middle part of the city of Firmum, presenting itself singularly and most beautifully to the eyes of many beholders at many paces from the said city of Firmum, in almost the middle of the province, in which there is no metropolitan church, in a tranquil climate, in a place situated more than one hundred and thirty miles from the City, dedicated to the Blessed Mary the Virgin, possessing three dignities, namely an archdeaconry for one archdeacon, and an archpresbyterate for one archpriest, and a deanery for one dean, as well as twelve canonries and as many prebends for twelve canons, and moreover eight mansionaries for eight mansionaries, and two sacristies for two sacristans serving that church; we have had moreover very many bishops, defenders of the orthodox faith, whose names shone forth both by reputation for sanctity and by singular excellence, and others decorated with the honour of the cardinalate, and others even advanced to the governance of the Holy Roman Church, and the bishop of Firmum existing for the time being retains the insignia and ornaments of principality and precedence in many cases with respect to legates and governors, and complete jurisdiction, emanating from apostolic privilege long since issued and perpetually confirmed from Sixtus IV, our predecessor of blessed memory, down to these times, over his commensals, familiars, colonists and officials, even exclusively with respect to whatever legates and governors; and retains Monte Verde, a castle, in all jurisdiction, and moreover Firmum, a city of Picenum, which was a Roman colony, and from which, when it was imbued with Christian religion under the Emperor Decius, seventy martyrs of Firmum are recorded to have come forth, in which many bodies of Saints and innumerable other relics are preserved with great2 veneration, illustrated by many privileges and indults, both from Gregory VII of pious memory, from whom the bishop of Firmum existing at that time obtained confirmation of the faculty of bearing the cross, from Gregory VIII, IX, X, and Honorius III, who granted to that bishop that he retain the name and jurisdiction, both spiritual and temporal, of a prince, from Innocent III and VII, Eugenius IV and Callistus III, and from very many other Roman Pontiffs, and also from our predecessors, and from Frederick II and Henry III of illustrious memory, and from many other Roman emperors, most ample and ancient, in which scarcely anything is perceived that does not exhibit its antiquity reaching far back and remote, on a hill of most healthful air, of no small pleasantness, in the middle part of Picenum, toward the Adriatic gulf, situated not far from the Apennine mountains; and just as Firmum in Picenum was formerly named, so at other times it was called the March of Firmum, because Firmum was the primary city in that province. Moreover, princes who received or reduced to their jurisdiction the March or established and always maintained their seat and residence in that city, and by the same example, under the Roman Pontiffs, for many years the general Curia of the legation of the March, as in a more honourable place, resided there, as well as a general University, in the manner of the University of Bologna, confirmed by Boniface VIII, Pope of worthy memory, likewise our predecessor, and afterwards by Eugenius IV and Callistus III, the aforesaid predecessors, and by many other Pontiffs, and newly erected and restored by us and flourishing and flourishing; and in it there exists a college of jurists most ornate from time immemorial, and distinguished in number and excellence of doctors, at this time indeed, beyond seventy doctors are found enrolled; in the same manner and way there are very many procurators and notaries; in it also a seminary instituted by decree of the Council of Trent, and by other illustrious men most zealous for the faith devoted to piety and religion in the highest degree, as well as its bishop and pastors so most diligent, that they have never omitted anything that would make for the convenience and dignity of that bishop; and many donations even of castles made to the bishop in those ancient times by the people of Firmum are found in abundance, to which very much has always been attributed, both because that city itself, by its situation, location, art and fortifications, and by the strength and fortitude of its men, and by the acuteness and excellence of its genius, was so adorned that it was accustomed to strike the greatest fear into the other cities of the March, and has perpetually rendered many services to the aforesaid Apostolic See, and by its own actions vindicated itself from the empire of Desiderius, king of the Lombards, and gave itself and all its possessions willingly to Adrian I, Pope of like memory, likewise our predecessor, and to the aforesaid Apostolic See; and that city, for the sake of faith and sincere devotion, which it was accustomed to show toward that See, when it refused to acknowledge Frederick I, was almost consumed by fire, and for the same reason and otherwise often suffered many losses and damages, and frequently fell into the greatest difficulties and calamities, so that it might vindicate itself from the dominion of those who had reduced the March to their sway against the Apostolic See, and might return to that See and its empire, as under Eugenius himself and other Pontiffs our predecessors; and most recently in the war of Ferrara it stood ready for Clement VII and afterwards for Clement VII, supreme Pontiffs, likewise our predecessors. Moreover, of monasteries both of men and of women most wealthy, as in any other3 city, and besides of parochial churches, and of very many confraternities and hospitals, the diocese of Firmum aforesaid is so wealthy and ample that none greater is found in that province, most fertile in the abundance of fields, so abounding in grain, wine, oil and fruits of its kind, and also in salt and all things necessary for sustenance, that it not only supplies the other cities of the province but is accustomed to transport to the Dalmatians, Illyrians, Venetians and others, so that indeed to this diocese is to be attributed the praise of fertility which is commonly given to the Picene field. And moreover its county, lands and castles number almost sixty, by which county Firmum is neighbouring and bordering on almost all the other cities of that province, the greater part of which it is known to occupy.

3 § 2. We, following in the footsteps of other Roman Pontiffs and our predecessors, who adorned churches with the same honour, over which they formerly presided when constituted in lesser rank and holding the honour of the cardinalate, moved to increase and promote that church by merits and honours, and also stirred by the pious supplications of our beloved sons, the community and people of the same city, our most beloved son Caesar Ottinelli, a citizen of Fermo, Doctor of both Laws, their procurator specially constituted by them for this purpose, having presented the same to us, after mature deliberation held with our venerable brothers, the cardinals of the aforesaid holy Roman Church, by their counsel and by the fullness of apostolic power, the churches of Macerata, Tolentino, Ripano, Montalto and St. Severinus situated in that province, as well as the churches also immediately subject to the said See, and their cities and dioceses, with all and every one of their territories and boundaries, and our beloved sons, the clergy and all the people of each of them, with their collegiate, parochial and other churches, as well as monasteries of both sexes, and other ecclesiastical benefices and offices, with cure and without cure, secular and of whatever Orders and regular militias; as well as hospitals, houses, colleges and any religious places whatsoever, we perpetually divide and separate from the immediate subjection of the same See by apostolic authority, by the tenor of these presents, and we also perpetually exempt and free from the immediate subjection, visitation, correction and all and every other jurisdiction of the said See, and the same church of Fermo, to the praise and honour of almighty God and the Blessed Virgin Mary, and to the exaltation of the Catholic faith and the glory of the whole Church militant, into a metropolitan church, and the episcopal see of Fermo into an archiepiscopal, archiepiscopal and metropolitan presiding see, and the head of the province, for one archbishop henceforth, who shall have the use of the pallium and cross in the manner of other archbishops, and shall enjoy all other archiepiscopal insignia, as well as the privileges, honours and prerogatives due and granted to archbishops, we similarly erect and institute in perpetuity, and we adorn with the name, title and honour of archbishop and metropolitan.

4 § 3. Furthermore, to the aforesaid church, the aforesaid churches of Macerata, Tolentino, Ripano, and St. Severinus, and the present and for the time being existing prelates or administrators thereof, as suffragans for themselves and for the time being existing archbishop of Fermo, who, as members to the head, are subject to the same archbishop of Fermo by metropolitan right, so that the archbishops of Fermo, with the submission of their bishops, may claim metropolitan right for themselves in the same cities and dioceses of Macerata, Tolentino, Ripano, Montalto and St. Severinus.

5 in the same cities and dioceses of Macerata, Tolentino, Ripano, Montalto and St. Severinus; and the bishops of Macerata, Tolentino, Ripano, Montalto and St. Severinus aforesaid shall be held and shall be bound to the same archbishop and metropolitan in all and singular matters to which suffragans are held and obliged to their metropolitan churches and metropolitans, so that they may be judged according to canonical sanctions; and to the same archbishop of Fermo we grant by the tenor of these presents full and absolute authority to consecrate the aforesaid suffragans of his, to summon them to provincial synods, and also to terminate ecclesiastical matters with them, to dispose of their churches according to the statutes of the sacred canons, and to do, perform and exercise all and singular other things whatsoever which by right or custom or in any other way are accustomed and ought to pertain to archbishops and the archiepiscopal office. We also perpetually grant and assign to the clergy and all the people of the province of Fermo for the provincial matters of the same church and archbishop of Fermo.

6 § 4. Notwithstanding the constitutions Derogano and apostolic ordinances, and those of the aforesaid churches of Macerata, Tolentino, Ripano, Monti Alti and St. Severinus, even those strengthened by oath, apostolic confirmation or any other firmness whatsoever, statutes and customs; also privileges, indults and apostolic letters, granted, confirmed and renewed to the same churches and their prelates, administrators and chapters, and to any other persons whatsoever, under whatsoever tenors and forms and with whatsoever clauses and decrees, even those containing irritant clauses, in general or in particular, even by our own motion and from our certain knowledge, and from the fullness of apostolic power, even consistently and under whatsoever forms of words and otherwise in any way whatsoever made in the contrary. All and singular of which, even if for their sufficient derogation, special, specific, express and individual mention of them and of their whole tenors, word for word, and not through general clauses importing the same, or any other expression, or if any other exquisite form to be observed for this were required, we having their whole tenors, as if expressed and inserted word for word, present in these documents as sufficiently expressed and inserted, which otherwise would remain in their force, on this occasion only, by the tenor of these presents, specially and expressly, by our motion, knowledge and fullness of power equally, we derogate, and all other things whatsoever to the contrary.

7 Sanction of the same. Let no one therefore etc.

8 If anyone moreover etc.

9 Given at Rome at St. Peter's, in the year of the Lord's Incarnation one thousand five hundred eighty-nine, on the ninth day before the Kalends of June, in the fifth year of our pontificate.

10 Dated 24 June 1589, pontificate year v.

CLI.

Note

  1. In this city the same Pontiff renewed the general Studio in Const. xn, Muncris, toni, vili, pag. 593.
  2. Ughell. Modentmini (R. T.).
  3. 1. Cher, arce (r. t.).

Traduzione automatica, non rivista. Fa fede il testo originale.

Le voci che lo citano

I documenti che lo citano

Bullarum diplomatum et privilegiorum sanctorum Romanorum Pontificum, Taurinensis editio (Bullarium Romanum, Turin 1857-1872), vol. 9 — Internet Archive OCR text, restored to continuous text (page breaks, hyphenation, running heads, footnotes); OCR errors of the source remain. Public domain (19th-century or earlier printed edition); Internet Archive scan, OCR text

Salva per dopo

Inserisci la tua email: ti invieremo un link per accedere. Nessuna password. Ciò che salvi (voci, versetti, capitoli, documenti) ti segue su ogni dispositivo.