The prayer of Tobias, 7. and Sara, in their seueral afflictions, 24. are heard by God, and the Angel Raphael is sent to releeue them.
1Then Tobias sighed, and began to pray with tears,Allora Tobia sospirò, e cominciò a far orazione con lacrime,THEN Tobias lamented, and began to pray with teares,Tunc Tobias ingemuit, et cœpit orare cum lacrimis, 2Saying, Thou art just, O Lord, and all thy judgments are just, and all thy ways mercy, and truth, and judgment:E disse: Giusto se tu, o Signore, e sono giusti tutti i giudizi tuoi, e tutte le tue vie sono misericordia, e verità, e giustizia.saying: Thou art iust ô Lord, & al thy iudgementes are iust, and al thy waies, mercie, & truth, and iudgement.dicens: Justus es, Domine, et omnia judicia tua justa sunt, / et omnes viæ tuæ, misericordia, et veritas, et judicium. 3And now, O Lord, think of me, and take not revenge of my sins, neither remember my offences, nor those of my parents.Ed ora o Signore, ricordati di me, e non far vendetta de' miei peccati, e non aver in memoria i miei delitti, nè quelli de' miei genitori.And now Lord be mindful of me, and take not reuenge of my sinnes, neither remember the sinnes of me, or of my parentes.Et nunc Domine, memor esto mei, / et ne vindictam sumas de peccatis meis, / neque reminiscaris delicta mea, vel parentum meorum. 4For we have not obeyed thy commandments, therefore are we delivered to spoil and to captivity, and death, and are made a fable, and a reproach to all nations, amongst which thou hast scattered us.Perchè noi non obbedimmo a tuoi comandamenti per questo siamo stati depredati, menati schiavi, e uccisi, divenuti favola, e obbrobrio per tutte le nazioni, tralle quali tu ci hai dispersi.Because we haue not obeyed thy commandmentes, therfore we are deliuered in spoile, and captiuitie, and death, and into a fable, and into reproch to al nations, in which thou hast dispersed vs.Quoniam non obedivimus præceptis tuis, / ideo traditi sumus in direptionem, / et captivitatem, et mortem, / et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus / in quibus dispersisti nos. 5And now, O Lord, great are thy judgments, because we have not done according to thy precepts, and have not walked sincerely before thee.E adesso, o Signore, i giudizi tuoi sono grandi, perchè noi non ponemmo in opera i tuoi precetti, e non camminammo con sincerità dinanzi a te.And now Lord great are thy iudgementes, because we haue not done according to thy preceptes, & haue not walked sincerely before thee:Et nunc Domine, magna judicia tua, / quia non egimus secundum præcepta tua, / et non ambulavimus sinceriter coram te. 6And now, O Lord, do with me according to thy will, and command my spirit to be received in peace: for it is better for me to die, than to live.Ed ora, o Signore, fa di me quel, che ti piace, e comanda, che sia ricevuto in pace il mio spirito; perocchè è meglio per me il morire, che il vivere.and now Lord according to thy wil do with me, & command my spirite to be receiued in peace: for it is expedient for me to die, rather then to liue.Et nunc Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, / et præcipe in pace recipi spiritum meum: / expedit enim mihi mori magis quam vivere.
7Now it happened on the same day, that Sara daughter of Raguel, in Rages a city of the Medes, received a reproach from one of her father’s servant maids,Nello stesso tempo egli avvenne, che Sara figliuola di Raguele dimorante in Rages città de' Medi si sentì oltraggiare da una delle serve del padre suo:The verie same day therfore it chanced that Sara the daughter of Raguel in Rages a citie of the Medes, she also heard reproch of one of her fathers handmaydes,Eadem itaque die, contigit ut Sara filia Raguelis in Rages civitate Medorum et ipsa audiret improperium ab una ex ancillis patris sui, 8Because she had been given to seven husbands and a devil named Asmodeus had killed them, at their first going in unto her.Perocché ella era stata sposata a sette mariti, i quali appena accostatisi a lei erano stati uccisi dal demonio chiamato Asmodeo.because she had beene deliuered to seuen husbandes, & the diuel named Asmodeus had killed them, forth with as they were entred in vnto her.quoniam tradita fuerat septem viris, et dæmonium nomine Asmodæus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. 9So when she reproved the maid for her fault, she answered her, saying: May we never see son, or daughter of thee upon the earth, thou murderer of thy husbands.Or avendo ella sgridata la serva per qualche suo fallo, le rispose questa, e disse: Non si vegga giammai da noi sulla terra figliuolo, o figliuola nata da te, uccisora de' tuoi mariti.Therfore when she rebuked the wench for her fault, she answered her, saying: Let vs no more see sonne of thee, or daughter vpon the earth, thou murderer of thy husbandes.Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. 10Wilt thou kill me also, as thou hast already killed seven husbands? At these words, she went into an upper chamber of her house: and for three days and three nights did neither eat nor drink:Vuoi tu forse far morire anche me, come uccidesti sette uomini? A queste voci se n'andò ella alla stanza più alta della sua casa, e per tre dì, e tre notti non mangio, e non bevve:What wilt thou kil me also, as thou hast now killed seuen husbandes? At this voice she went into an higher chamber of her house: and three dayes, and three nightes did not eate, nor drinke:Numquid et occidere me vis, sicut jam occidisti septem viros ? Ad hanc vocem perrexit in superius cubiculum domus suæ: et tribus diebus, et tribus noctibus non manducavit, neque bibit: 11But continuing in prayer with tears besought God, that he would deliver her from this reproach.Ma perseverando nell'orazione, con lacrime pregava Dio, che la liberasse da questo obbrobrio.but continewing in prayer with teares besought God, that he would deliuer her from this reproch.sed in oratione persistens cum lacrimis deprecabatur Deum, ut ab isto improperio liberaret eam.
12And it came to pass on the third day when she was making an end of her prayer, blessing the Lord,Or avvenne il terzo giorno, che avendo terminato la sua orazione, benedicendo il Signore,And it came to passe the third day, whiles she accomplished her prayer, blessing our Lord,Factum est autem die tertia, dum compleret orationem, benedicens Dominum 13She said: Blessed is thy name, O God of our fathers, who when thou hast been angry, wilt shew mercy, and in the time of tribulation forgivest the sins of them that call upon thee.Disse: Benedetto egli e il nome tuo, o Dio de' padri nostri, il quale dopo esserti sdegnato fai misericordia, e nel tempo della tribolazione perdoni i peccati a quei, che ti invocano.she sayd: Blessed is thy name ô God of our fathers: who when thou hast bene angrie, wilt doe mercie, & in the time of tribulation forgeuest them their sinnes, that inuocate thee.dixit: Benedictum est nomen tuum, Deus patrum nostrorum: qui cum iratus fueris, misericordiam facies, et in tempore tribulationis peccata dimittis his qui invocant te. 14To thee, O Lord, I turn my face, to thee I direct my eyes.A te, o Signore, rivolgo la mia faccia, in te fisso gli occhi miei.To thee ô Lord I turne my face, to thee I direct myne eyes.Ad te, Domine, faciem meam converto; ad te oculos meos dirigo. 15I beg, O Lord, that thou loose me from the bond of this reproach, or else take me away from the earth.Io ti prego, o Signore, che tu mi sciolga dal laccio di questa ignominia, o almeno mi levi dalla terra.I desire Lord that thou loose me from the bond of this reproch, or els take me away from the earth.Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. 16Thou knowest, O Lord, that I never coveted a husband, and have kept my soul clean from all lust.Tu sai, o Signore, che io giammai ho desiderato alcun uomo, e ho serbata pura l'anima mia da ogni concupiscenza.Thou knowest Lord that I neuer coueted a husband, and haue kept my soule cleane from al concupiscence.Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. 17Never have I joined myself with them that play: neither have I made myself partaker with them that walk in lightness.Io non mi sono mai addimesticata con quelli, che aman gli scherzi; nè ho avuta amistà con quei che trattano con leggerezza,Neuer haue I companied my self with sporters: neither haue I made my selfe partaker with them that walke in lightnesse.Numquam cum ludentibus miscui me, neque cum his qui in levitate ambulant, participem me præbui. 18But a husband I consented to take, with thy fear, not with my lust.? io acconsentii a prender marito nel tuo timore, non per effetto di passione.But a husband I consented to take, with thy feare, not with my lust.Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea, consensi suscipere.
19And either I was unworthy of them, or they perhaps were not worthy of me: because perhaps thou hast kept me for another man,E io fui indegna di loro, o forse quelli non eran degni di me, perchè tu ad altro marito forse m'hai riserbata.And either I was vnworthie of them, or they perhaps were not worthie for me: because perhaps thou hast kept me for an other man.Et, aut ego indigna fui illis, aut illi forsitan me non fuerunt digni, quia forsitan viro alii conservasti me. 20For thy counsel is not in man’s power.Perocchè nulla può l'uomo contro de' tuoi consigli.For thy counsel is not in mans power.Non est enim in hominis potestate consilium tuum. 21But this every one is sure of that worshippeth thee, that his life, if it be under trial, shall be crowned and if it be under tribulation, it shall be delivered: and if it be under correction, it shall be allowed to come to thy mercy.Ma questo è tenuto per certo da chiunque ti onora, che se la sua vita sarà messa alla prova, ci sarà coronato; e s'ei farà in tribolazione, sarà liberato; e se sarà sotto la verga, potrà pervenire alla tua misericordia.But this hath euerie one for certayne, that worshippeth thee, that his life, if it be in probation, shal be crowned: and if it be in tribulation, it shal be deliuered: and if it be in correction, it shal be lawful to come to thy mercie.Hoc autem pro certo habet omnis qui te colit: quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur; si autem in tribulatione fuerit, liberabitur; et si in correptione fuerit, ad misericordiam tuam venire licebit. 22For thou art not delighted in our being lost, because after a storm thou makest a calm, and after tears and weeping thou pourest in joyfulness.Perocchè tu della perdizione mostra non hai diletto, e dopo la tempesta fai la bonaccia, e dopo le lacrime, e i sospiri infondi il giubilo.For thou art not delighted in our perditions: because after a tempest thou makest a calme, and after teares and weeping thou powrest in ioyfulnesse.Non enim delectaris in perditionibus nostris: quia post tempestatem tranquillum facis, et post lacrimationem et fletum, exultationem infundis. 23Be thy name, O God of Israel, blessed for ever,Sia il nome tuo, o Dio d'Israele, benedetto pe' secoli.Be thy name God of Israel blessed foreuer.Sit nomen tuum, Deus Israël, benedictum in sæcula. 24At that time the prayers of them both were heard in the sight of the glory of the most high God:Nello stesso tempo furono esaudite le orazioni dell'uno e dell'altra nel cospetto della Maestà del sommo Iddio:At that time the prayers of both were heard in the sight of the glorie of the high God:In illo tempore exauditæ sunt preces amborum in conspectu gloriæ summi Dei:
25And the holy angel of the Lord, Raphael was sent to heal them both, whose prayers at one time were rehearsed in the sight of the Lord.E fu spedito il santo Angelo del Signore Raphaele a liberare l'uno, e l'altra, essendo state le orazioni loro presentate a un tempo al cospetto del Signore.and the holie Angel of our Lord Raphael was sent, to cure them both, whose prayers at one time were recited in the sight of our Lord.et missus est angelus Domini sanctus Raphaël ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt orationes in conspectu Domini recitatæ.
3:1
Then, retiring, ver. 25.
Calmet
Tears. He manifests no degree of impatience. (Calmet)
3:2
Judgment. Even in punishing, God remembers mercy, (Haydock) and never fails to perform what he has promised.
3:3
Menochius
Parents, so as to punish me on their account. (Menochius)
Calmet
The Scripture frequently seems to indicate that this is the case; (Exodus 20:5.) and the Church still prays, Remember not, O Lord, our offences, nor those of our parents. (Calmet)
Haydock
But children are only punished when they imitate the wicked conduct of their ancestors: they may be afflicted, though innocent, as their virtue will thus be tried, and shine more gloriously. (Haydock)
Calmet
The pagans, being convinced that God can be guilty of no injustice, and perceiving that people who appeared to be free from sin were yet unhappy, concluded that they were explaining the sins committed in another world. (Plotin. 2:13.; Origen, prin. iii.) (Calmet)
Haydock
This might arise from a confused notion of original sin. (Pascal's Thoughts.) (Haydock)
3:6
Haydock
Peace. Greek, "that I may be dissolved, and return to the earth; (literally, become earth) because it is more advantageous for me to die than to live, since I have heard false reproaches, and am much grieved. Command that I may be freed from this necessity, to go to my eternal place." (Haydock)
3:7
Challoner
Rages. In the Greek it is Ecbatana which was also called Rages. For there were two cities in Media of the name of Rages: Raguel dwelt in one of them and Gabelus in the other. (Challoner; Menochius)
Profane authors mention a Rages in the vicinity of Ecbatana. (Diod. Bib. 19.)
Worthington
It may here denote the province. (Worthington)
3:8
Worthington
Asmodeus, "the fire of Media." Hebrew, "king of the devils," of that country, exciting people to lust, (Menochius; Serarius, q. 8.) and destroying them. (Worthington)
Unto her. Greek and Hebrew intimate, when they first entered the nuptial chamber, Tobias 6:14.
3:9
Haydock
Murder. Greek, "Dost thou not understand that thou hast suffocated thy husbands. Thou hast already had seven husbands, and hast not received the name of any of them. Why dost thou strike us on their account? If they be dead, go along with them. May we," etc. (Haydock)
3:10
Calmet
At. Greek And Hebrew, "Hearing these things she was much grieved, so as to be unable to breath; (Haydock; oste apagxasthai) or, on the point of strangling herself." (Grotius) (Calmet)
Haydock
But this interpretation is groundless, (Houbigant) and very injurious to Sara. (Haydock)
Calmet
She could not entertain the thought without sin. Yet the Jews had very relaxed notions on this head, Judges 16:30., and 1Kings 31:4. God approved of the conduct of Sara. (Calmet)
Haydock
Greek continues, "and she said, I am the only daughter of my father. If I do this thing, (as the servants suggested) it will be a disgrace for him....and she prayed before the window; and said, Blessed," ver. 13. (Haydock)
Calmet
There is no mention of the three days. Hebrew and Syriac also omit ver. 16 to 24. (Calmet)
3:13
Haydock
Name. Greek, "Blessed art thou O Lord, my God, and blessed the name of thy glory, holy and glorious for ever. May all thy works praise thee for ever." (Haydock)
Menochius
As she prayed for a long time, the Vulgate gives some sentences; and the Greek and Hebrew others. (Serarius; Salien) (Menochius)
3:15
3:16
Haydock
Coveted, through impure love. Greek, "I am pure from all the sin of a man, and I have not defiled my name, nor the name of my father, in the land of our captivity. I am an only child, " etc. (Haydock)
3:17
Play, lasciviously, (Menochius) or dance. (Hugo.) (Exodus 32:1.)
3:21
Crowned. James 1:12.
Haydock
Delivered from falling, (Menochius) and in due time from affliction. (Haydock)
3:25
Calmet
Raphael, "the medicine of God." He is invoked not only for health, but also in journeys. (Calmet)
Haydock
Both. Greek and Hebrew of Fagius add, "Tobit, by taking away the white film, and to give Sara....for a wife to Tobias....and to bind Asmodeus, the wicked devil; because Tobias was to have her. At the same hour, Tobit returning entered his own house, and Sara....descended from her upper room." (Haydock)
Worthington
Lord, by the angel, Acts 10., and Apocalypse 5. (Worthington)
3:7
3:7
In a prouince of the Medes wherof Rages was the head citie, for when they came where Raguel dwelt, Tobias stayed there, and the Angel went to the citie of Rages where Gabelus dwelt. c. 9. As one may say: such a one dwelleth in Rome, that dwelleth in anie part of Romania: in Yorck, Lincolne, or Mum moth, that dwelleth in one of those shires.
3:8
Asmod•os, signifying Destroyer is a captaine or king of those diuels which specially destroy soules by the sinnes of the flesh, & afterward tormenteth both soules and bodies for the same sinnes.
3:25
Act. 10. An Angel shewed Cornelius that his prayers were heard Apoc. 5. prayers of the faithful are offered to God by Angels. & other Sainctes.
3:17
sant'Ippolito † 235 d.C. On Daniel 6
55. “For even now the angel of God.” He shows also, that when Susannah prayed to God, and was heard, the angel was sent then to help her, just as was the case in the instance of Tobias
3:1
1. Tunc Tobias ingemuit, et coepit orare cum lacrymis. — Graece, cum gemitu et lacrymis; Hebraice, cum suscepto dolore magno, et quadam etiam corporis aegritudine. Dolor enim animi creat dolorem corporis, et aegritudo mentis aegritudinem parit carnis. Passio enim, et affectio animi per sympathiam in corpus sese diffundit. Vide hic quam verum sit illud Eccles. vii, 8: "Calumnia conturbat sapientem." En tibi caecitas non turbavit Tobiam, sed conturbavit eum calumnia uxoris. Caecitatem enim sciebat sibi immissam a Deo ex ratione justa; at calumniam sentiebat sibi ab uxore fieri non ex ratione, sed ex passione injusta, quae idcirco grave erat peccatum, quod proinde ipsum valde affligebat. Magis enim offensa Dei creatoris sui, quam injuria propria, eum cruciabat. Coepit orare cum lacrymis, — ex intimo cordis sensu, devotione et compunctione: ideoque quasi vim intulit Deo, ut eum exaudiret et consolaretur. Audi S. Augustinum, serm. 226 De Tempore, qui est de Tobia: "Oratio justi, clavis est coeli. Ascendit precatio et descendit Dei miseratio. Licet alta sit terra, altum coelum, audit tamen Deus hominis linguam, si mundam habeat conscientiam. Cum sensibus loquitur, si sit solus noster gemitus. Sufficit auribus imber oculorum, fletus citius audit, quam voces." Audi et S. Bernardum, De modo bene vivendi, serm. 10: "Anna, mater Samuelis, per compunctionem et lacrymas meruit habere filium; insuper obtinuit apud Deum prophetiae donum. David per compunctionem et lacrymas obtinuit veniam perpetrati homicidii, atque adulterii. Sic enim audivit per prophetam: Non morieris, quia Dominus transtulit peccatum tuum. Pater Tobias per compunctionem et lacrymas meruit accipere curationem caecitatis et consolationem paupertatis. Sic enim dixit ei Raphael angelus: Gaudium tibi semper sit; et adjecit: Forti animo esto, in proximo est ut a Deo cureris. Etiam Maria Magdalena per compunctionem et lacrymas meruit a Domino audire: Remittuntur tibi peccata tua."
3:2
2. Et omnes viae tuae misericordia, et veritas, et judicium. — Viae Dei sunt ordinationes, consilia, decreta, gubernationes, actiones, opera. Hisce enim quasi viis utitur, et ad creaturas, hominesque regendos descendit; quasi dicat omnia Dei opera sunt misericordia, vera et justa; misericordia, quia mille nostris miseriis, mille miserationibus succurrit. Rursum quia cum peccata nostra punit, punit citra condignum, et justitiam misericordia temperat. Item punit levibus poenis in hac vita, ut per eas metientes, et metuentes atrocissima gehennae supplicia, declinando a peccatis caveamus. Denique punit unum, vel paucos, ut caeteri omnes eorum exemplo sapiant. Eadem sunt vera, quia sapientiae et veritati primae conformia; et quia verissime quod promisit, quodque minatus est, praestat. Est enim ipse in dictis factisque verissimus et constantissimus. Eadem sunt judicium, quia manant ab aeterna lege, quae est in mente Dei, et a prima justitia, judicioque divino, ideoque justissimo. Tropologice, Deus vult ut in hisce tribus ipsum imitemur. Cupit ergo in omnibus actionibus nostris "misericordiam" quamdam inesse, ut vel aliis subveniamus, vel certe nobis ipsis: "veritatem," ut convenienter naturae ac rationi, convenienter etiam fini nostro, et si quid ulli dixerimus, dictis ipsis convenienter agamus: "judicium," ut cuilibet, quod suum est, Deo, proximo, nobis ipsis tribuamus, prudenterque vivamus. Ita Serarius.
3:6
6. Praecipe in pace recipi spiritum meum. — Graeca addunt: Quia audivi exprobrationes immeritas; unde patet quam graviter probra uxoris et aliorum pupugerint animum Tobiae, ut optaverit mori. Ait enim: "Expedit enim mihi mori magis, quam vivere." Vita enim in assiduo magnoque moerore non est vita, sed mors, imo pejor morte; quare recta ratio dictat tunc satius esse mori, quam vivere, si nimirum ita placeret Deo. Sic Job, cap. vii, vers. 15: "Suspendium, ait, elegit anima mea, et mortem ossa mea." Et Elias, lib. III Reg. cap. xix, vers. 4, persecutiones sustinens a Jezabel, "petivit animae suae, ut moreretur, et ait: Sufficit mihi, Domine, tolle animam meam." Et S. Paulus, II Cor. i, 8: "Supra modum, ait, gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere." Fortioris tamen et generosioris animi est mortem non optare, sed adversa quaelibet invicto animo tolerare et superare. Unde S. Augustinus a Vandalis Hippone obsessus: "Noveritis, inquit, me hoc tempore nostrae calamitatis, id Deum rogare, ut aut hanc civitatem ab hostibus circumdatam liberare dignetur, aut, si aliud ei videtur, suos servos ad perferendam suam voluntatem fortes faciat; aut certe, ut me de hoc saeculo ad se accipiat." Et hoc tertium obtinuit. Nam tribus mensibus antequam urbs caperetur, vita functus est.
3:7
7. Eadem itaque die contigit ut Sara. — Nota hic miram Dei erga suos fideles providentiam. Combinavit enim calumniam Tobiae cum calumnia Sarae, ac orationem et compunctionem Tobiae cum oratione et compunctione Sarae, ut utrumque consolaretur per mutuum conjugium. Et hoc significat to itaque, quod respicit futuram conjugii narrationem. Hoc est quod ait Salomon, Proverb. xix, 14: "Domus et divitiae dantur a parentibus: a Domino autem proprie uxor prudens." Similia sunt in vitis Sanctorum. Joannes Moschus in Prato spirituali, cap. cci, narrat filium cujusdam Constantinopolitani viri clarissimi, qui omnia erogarat in pauperes, ac moriens non nisi Christum filio curatorem reliquerat, cum filius jam depauperatus templum ingressus, devote Deum invocaret, visum a Patricio quodam ditissimo, qui pro hac pietate filiam suam cum ampla dote illi despondit. In Rages civitate Medorum. — Graeca habent, in Ecbatanis; nam Rages civitas sita erat in monte Ecbatanis, ut dicitur cap. v, vers. 8, eratque metropolis et regia Medorum.
3:8
8. Quoniam tradita fuerat (successive) septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. — Causam necis a Raphaele audiemus cap. vi, vers. 17: "Daemonium" graece additur τὸ πονηρόν, id est illud malum et nequam, scilicet, pessimum et nequissimum, ut ait S. Prosper, parte II Promis. xxxix. Plato in Cratylo ait daemones dici, quasi δαήμονες, id est scientes, quod plenam habeant naturae, et rerum naturalium cognitionem, idque probat Lactantius, lib. II Divin. Inst. cap. xiv, et S. Augustinus, lib. IX De Civit. Dei, cap. xx. Secundo, alii daemonis etymon derivant a δαμάσθαι, id est regere, quod daemones sint hominum gubernatores; unde Plutarchus scripsit librum de genio Socratis, qui eum dirigebat. Tertio, Eusebius, lib. IV Praeparar. Evang.: Daemon, inquit, dicitur a δαμαίνειν, id est terrere, quod homines terrefaciat. Nam: "Si quod, ait apud S. Athanasium S. Antonius, daemones in pectoribus malae mentis et pavoris semen invenerint, quasi latrones qui deserta obtinent loca, acceptos cumulant timores, et crudeliter imminentes infelicem puniunt animam." Addit S. Athanasius: Ad sanctum Antonium adductus est adolescentulus "principalem habens daemonem," quem ad discipulum suum ablegans dicebat: "Non est hoc meum opus. Nam contra hunc daemonum ordinem," principalem scilicet, "nondum sum donatus gratia; sed haec est Pauli gratia simplicis," prout Palladius cap. xxviii narrat. Quarto, Eugubinus, libro VIII De perenni phil. cap. xix, Graecum δαίμων derivat ab Hebraeo שדים sedim, vel per crasim sdaim, id est perditores, vastatores; tales enim sunt, et talis maxime est Asmodaeus. Quaeres quisnam sit Asmodaeus: Rabbini apud Eliam in Thisbi asserunt primo, Asmodaeum natum e Noema, quae fuit soror Tubalcain, et Schimronis uxor, Genes. iv, 22. Quatuor enim daemonum esse matres, scilicet, Noemia, sive ut ipsi nominant, Nahema, Lilith, Ogereth, et Machlath. Secundo, Asmodaeum esse eum, qui in paraphrasi Chaldaica, Job xxviii, vocatur Samael, qui Evam tentavit et superavit, ac conjuges exagitat, auctorque est omnium rixarum. Cum illo Sarae certamen fuisse, quae ab angelo Dei adjuta victrix abiit: unde ipsa a vincendo et praevalendo nomen accepit. Sara enim Hebraice idem est, quod dominans et domina. Hoc posterius aptum verumque est. Tertio, Eccles. i, 1: "Ego Ecclesiastes fui Rex;" Chaldaeus vertit: Aschmedai malca deschedim, id est Asmodaeus rex daemonum. Addit Zohar Salomonem regno ejectum ab Asmodaeo in deserto fuisse detentum; ipsumque Asmodaeum interim speciem Salomonis assumpsisse, ac jus Hebraeis in Jerusalem dixisse. Verum haec Rabbinorum sunt commenta, ideoque figmenta. Dico ergo Asmodaeum esse daemonem, qui homines ad libidinem exagitat, ac superatos a se plectit, maleque mulctat, uti male mulctavit septem Sarae sponsos ob impudicitiam. Id ita esse colligitur ex ea quae Asmodaeo, cap. vi, vers. 17, concessa potestas est: "Hi namque qui conjugium ita suscipiunt, ut Deum a se, et sua mente excludant, et suae libidini ita vacent, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus, habet daemonium potestatem super eos." Solent vero daemones eorum ipsorum, quos deceperint, esse carnifices: "A quo enim quis superatus est, hujus et servus est," II Pet. ii, 19. In eos ergo, quasi reos et mancipia sua suppliciis suis grassatur Asmodaeus. Unde Asmodaeus, vel Asmodaei socius, aut subditus fuit daemon ille, quem Cyprianus primum magus, sed postea fidelis, et martyr suis incantationibus excivit, ut S. Justinam virginem et martyrem in adolescentis, qui eam ambiebat, amorem inflecteret, sed frustra. Vicit enim eum signo crucis, oratione et constantia S. Justina. Talis quoque fuit daemon ille, qui puellam ab adolescente mago incantatam obsidens, a S. Hilarione rogatus cur ipsum adolescentem magum potius non obsedisset, respondit: "Ut quid in eum intrarem, qui habebat collegam meum amoris daemonem?" uti refert S. Hieronymus in Vita S. Hilarionis. Denique audi S. Athanasium in Vita S. Antonii: "Daemon ille ad Antonii se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos reduxi, plurimos decepi; nunc autem, ut a caeteris Sanctis; ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius, quisnam esset qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ego multimoda adversum omnes adolescentes turpitudinis arma suscepi, hinc et spiritus fornicationis vocor. Quantos pudice vivere disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes ad sordes pristinas redire persuasi! ego sum propter quem propheta lapsos increpat dicens: Spiritu fornicationis seducti estis; et revera per me illi fuerant supplantati, ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum." Quaeres secundo, cur vocetur Asmodaeus? Respondet primo Serarius: Asmodaeus dicitur quasi אש מד, id est ignis Medai, id est Mediae, quod esset rex daemonum omnium, qui tum Mediam (in qua erat Rages, ubi agebat Sara, ejusque septem sponsi occisi ab Asmodaeo) vicinasque provincias incolebant. Cum enim in Media versaretur, ubi regem nisi in ea ipsa regione ageret? ipse ergo omnes Medos ad libidinem suscitabat, ac superatos a se affligebat. Sunt enim daemones Persici, Medici, Africi, Australes, Meridionales, sepulcrales, aerii, ignei, aquei, terrei, uti docet Rhodiginus, lib. II, cap. iv et v, Chaldaeus, Cant. cap. iv, vers. 6, et Thomas Cantipratensis, lib. II Apum, cap. lvii, num. 9. Secundo, Asmodaeus, vel ut Hebraice dicitur Asmodai, significat peccati abundantiam; אשם ascam, enim est peccatum, די dai est abundantia; ubi enim ardet libido, ibi abundant peccata. Nam ut ait S. Gregorius in lib. I Reg. cap. xv: "More ignis libido succenditur, et si negligenter exstinguitur, adjacens stipula velociter inflammatur." Tertio, Asmodaeus idem est quod אש es, id est ignem, vel אשם ascam, id est peccatum, מודד modad, id est metiens et mensurans, ut quanta sit concupiscentia exploret, tantamque poenam culpae commensam irroget. Quarto, Asmodaeus idem est quod disperditor, desolator, ab אשם ascam, id est desolavit, vel a שמד scamad, id est disperdidit. Quinto et aptissime, Asmodaeus dicitur quasi אש es, id est ignis, vel ascam, id est peccati, שומד scomed, id est disperditor. Ipse enim inducitur hic, ut libidinis ultor, et sponsorum impudicorum occisor. Mox ut ingressi fuissent ad eam. — Graece, antequam essent ipsi cum ea, ut in uxoribus, id est antequam congrederentur. Non enim permisit Deus Saram tam castam a tam incestis tangi, sed ante tactum eos per Asmodaeum occidit, eo quod vellent eam effreni libidine invadere.
3:9
9. Amplius (deinceps; nam nullum hucusque genuerat filium) ex te non videamus filium, aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. — Gravis fuit haec contumelia jactata ab ancilla, vel ut graece est ab ancillis in Saram, Graeca magis eam exaggerant; sic enim habent: "Et dixerunt ad eam: Non intelligis suffocans tu viros? ecce septem habuisti, et unius eorum non es nominata. Quid nos flagellas? Si mortui sunt, vade cum eis: non videamus tuum filium, vel filiam in saeculum." Ubi nota tria convicia ab ancilla Sarae fuisse objecta; primo, quod septem sponsos occidisset, imo suffocasset, cum id non fecisset ipsa, sed Asmodaeus. Quid enim turpius, quid atrocius sponsae, quam dicere: Tu occidisti tuum sponsum? Secundo, quod nomen ejus depravet; pro "Sara" enim, id est domina, vocat eam צרם tsaram, id est tribulatam et miseram. Tertio, sterilitatem ei perpetuam imprecatur. Sic S. Monica, ab ancilla vocata meribibula, valde fuit afflicta, ut refert S. Augustinus, lib. IX Confess. cap. viii. Sic et Sara hic adeo fuit excruciata, ut vers. 15 oret: "Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me."
3:10
10. Ad hanc vocem perrexit in superius cubiculum. — Graece est: Tristata est, ὥστε ἀπάγξασθαι, quod Vatablus vertit: ut praefocare se cogitaret: sed resiliens, seseque corrigens dixit: Unica patri meo sum; illud si faciam, ipsi dedecus sempiternum erit, et praesentissima mortis occasio, quia ejus senectutem cum maerore ad inferos deducam, id est ad mortem, seu sepulcrum, ut cap. vi, vers. 7. Ita et Hebraeus qui habet: In tantum affligebatur, ut strangulare se cuperet; quod etiam fecisset, nisi cogitasset iterum, sic deducam canos patris et matris cum dolore ad sepulcrum. Melius Interpres Graecorum Bibliorum Regiorum vertit: Tristata est, ut suffocaretur, scilicet prae angustia doloris et maeroris.
3:11
11. Et tribus diebus, et tribus noctibus non manducavit, neque bibit; sed in oratione persistens. — Vide hic fructum contumeliae; ipsa enim peperit compunctionem; haec jejunium et orationem triduanam. Nam, ut ait Lyranus: "Fervor orationis, et prolixitas inducit oblivionem cibi et potus." Et Glossa: "Sola, inquit, oratione pinguescit, quem macies corporis pascit."
3:13
13. Benedictum est nomen tuum, Deus. — Graeca uberius habent: Benedictus es, Domine Deus meus, et benedictum nomen tuum sanctum, et gloriosum in saecula. Benedicant te omnia opera tua in saeculum. Hac oratione triduana impetravit Sara a Deo resignationem et tranquillitatem animi cum magna in Deum confidentia, ut novam orationem ordiens prorumperet in Dei benedictionem et laudem; nam, ut ait S. Ambrosius, capite ii Inst. Virg.: "Bona oratio, quae ordinem servat, ut primo a divinis inchoemus laudibus. Si enim, cum apud hominem agimus, benevolum volumus judicem facere, quanto magis cum dominum nostrum precamur? Primo ergo immolemus Deo sacrificium laudis." Et in tempore tribulationis peccata (ob quae tribulantur, et consequenter tribulationem ipsam, dimissa enim culpa saepe dimittitur et poena) dimittis his qui invocant te; — nam ut ait Eccli. cap. ii, vers. 13: "Pius et misericors est Deus, et remittet in die tribulationis peccata." Rursumque cap. iii, vers. 17: "In die tribulationis commemorabitur tui, et sicut in sereno glacies, solventur peccata tua."
3:16
16. Tu scis, Domine, quia nunquam concupivi virum, — ut eum ambirem ex concupiscentia et libidine, sed tantum eum accepi prolis causa, ut parentibus obtemperarem, eisque nepotes et haeredes procrearem. Mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia, — non tantum libidinis, sed et gulae, superbiae, avaritiae, caeterarumque illecebrarum. Magna fuit haec puritas et continentia Sarae, ob quam meruit a Deo exaudiri, et beari.
3:17
17. Nunquam cum ludentibus miscui me: — Primo Rabbini ludum impudicum accipiunt, qualem ludunt obscaeni fornicarii. Sicque explicant illud Exodi cap. xxxii, vers. 6: "Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere," id est fornicari. Melius Hugo et alii ludum quemlibet accipiunt puellis familiarem, praesertim saltationem et choream, ait Hugo, quam vir sapiens et probus apud Caesarium, lib. IV, cap. xi, vocat "ludum diaboli." Et Matthaeus Clingius in Locis commun. cap. De tripudio et chorea: "Quid, ait, est chorea? Est circulus cujus centrum est diabolus, et circumferentia omnes Angeli ejus." Quocirca B. Virgo, teste S. Gregorio, IV Dialog. cap. xvii, monebat Musam virginem, "ut nihil ultra leve aut puellare ageret, jocis ludisque abstineret." Unde etiam Jeremias, cap. xv, vers. 17: "Non sedi, ait, in concilio ludentium." Quem in locum S. Hieronymus: "Utinam, ait, Dominus praestet et nobis non sedere in concilio ludentium, et eorum qui futura non cogitant!" Sic etiam Psal. xxv, David: "Non sedi cum concilio vanitatis."
3:21
21. Hoc autem pro certo habet omnis qui te colit, quod vita ejus, si in probatione fuerit, coronabitur, — si nimirum in tentatione et probatione manserit Deo fidelis et constans. Nam, ut ait S. Jacobus, cap. i, vers. 12: "Beatus homo qui suffert tentationem; quoniam, cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se." Et si in correptione (ita legendum cum Romanis et Graecis, non "corruptione," uti legunt nonnulli) ad misericordiam tuam venire licebit, — q. d. Si tuus cultor, o Domine, a te ob aliquod delictum corripiatur et castigetur, per poenitentiam veniam postulans, illam a te impetrabit. Hoc fine enim eum corripuisti et castigasti, ut eum ad delicti poenitentiam impelleres, et poenitenti parceres, tibique reconciliares.
3:22
22. Quia post tempestatem tranquillum facis: et post lacrymationem et fletum exultationem infundis, — nimirum post nebula Phoebus, post noctem aurora, post hyemem aestas, post morbum sanitas, post desolationem consolatio, post crucem gloria, post mortem resurrectio, et ut ait Tertullianus in Apolog. Christus, post fel, favos et mella gustavit. Vere Salomon, Prov. xiv, 10: "Cor, ait, quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus." Vide ibi dicta. Et Psaltes, Psalm. xciii, 19: "Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt animam meam."
3:25
25. Et missus est Angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt orationes in conspectu Domini recitatae, — id est praesentatae et oblatae per Angelos utriusque custodes, imo per S. Raphaelem, uti ipse Tobiae asserit cap. xii, vers. 12: "Quando, inquit, orabas cum lacrymis, ego obtuli orationem tuam Domino." Hinc Apoc. viii, 3, dicitur Angelus stetisse cum thuribulo aureo, eoque obtulisse Deo incensum, id est orationes sanctorum. "Raphael" Hebraice dicitur quasi רפא אל rophe el, id est medicus Dei, aut medicina et curatio Dei. Ita S. Gregorius, hom. 34 in Evang., et S. Hieronymus in cap. viii Danielis. Sic Deus ipse vocatur rophe, id est medicus, curator et salvator tuus, Graece ὁ ἰώμενός σε, id est medens tibi, et sanans te, Exodi xv, 26, Psal. xxxix, 5, et alibi saepe. Raphael ergo est Dei medentis vicarius, exsecutor et operator sanitatis. Unde Ecclesia in officio Michaelis orat Christum: Angelum nobis medicum salutis Mitte de coelis Raphael, ut omnes Sanet aegrotos, pariterque nostros Dirigat actus. Apud S. Augustinum, serm. 226, ait ipse Raphael: "Ego sum minister curationis, Deus est auctor sanitatis." D. Hieronymus, loco citato: "Ubicumque, ait, medicina et curatio necessaria est, Raphael mittitur, qui interpretatur curatio vel medicina Dei, hoc videlicet nominis interpretatione significante, quod in Deo sit medicina vera." Hebraicus textus paulo infra: "Misit, ait, Dominus Angelum Raphaelem, Principem curationibus praepositum, sive qui sanitatum praeses est." Unde in Romano Missali, quod anno 1520 Parisiis editum, Missa est de S. Raphaele, pro aegrotantibus et peregrinantibus. Porro Hebraeus hoc loco sic habet: In tempore illo exaudita est oratio amborum in conspectu ipsius Seconah, et in conspectu throni gloriae Jehovah; oratio quidem Tobiae pro caecitate oculorum suorum; oratio vero Sarae pro humiliatione parentum suorum. Seconah est Spiritus Sanctus, ait R. Elias, ita dictus, quod habitet in sanctis: שכן sachan enim est habitare. Graeca Romana habent: Exaudita est oratio amborum in conspectu gloriae magni Raphaelis, id est magni Dei, qui summus est Raphael, id est medicus et curator, uti jam dixi; aut, q. d. Exaudita est oratio in conspectu Dei, ut vertit Noster, qui est gloria magni Raphaelis. Deus enim omnium Angelorum et hominum est decus et gloria, juxta illud Psal. iii, 4: "Tu, Domine, susceptor meus es, gloria mea, et exaltans caput meum." Aut tertio et optime, q. d. Exaudita est oratio amborum a Deo, in conspectu gloriosi magnique Raphaelis, qui eamdem divinae majestati obtulerat. Esto enim Raphael Tobiae esset praesens, ideoque a Sara absens, tamen absentis preces ipse videbat et audiebat; imo poterat in ictu oculi a Tobia avolare ad Saram, indeque revolare ad Tobiam, adeoque ad Deum in coelum empyreum. Angeli enim sunt celerrimi, et instar fulguris e coelo in terram dilabuntur. Allegorice Glossa: "Mystice, ait, per Raphaelem intelligi potest Dominus noster Jesus Christus, qui dicitur magni consilii Angelus secundum translationem 70, Isaiae ix. Et venit in mundum ad curandum in utroque sexu genus humanum." In Graecis porro dicuntur paulo signatius nonnulla: Missus est Raphael, ut ambobus mederetur; ipsius Tobiae albugines abstergeret, et Saram Raguelis filiam daret Tobiae, filio Tobit uxorem, et vinciret Asmodaeum, malum daemonium, quia ad Tobiam pertineret haereditatem illam accipere, id est Saram, quae illi velut optima haereditas debebatur, idque quia, ut ait Hebraeus: Tobiae jus erat propinquitatis, id est propinquitatis jure illam sibi vindicare poterat. Quaeres ex qua hierarchia sit Raphael: Dominicus Bannes in I part., Quaest. cxii, art. 4, putat esse ex infimo ordine Angelorum, quia ipse videtur fuisse Angelus custos Tobiae; Angeli autem custodes sunt ex infimo ordine. Unde S. Thomas, I part. Quaest. cxiii, art. 3, ait Michaelem esse ex ordine Principatuum, Gabrielem ex ordine Archangelorum, Raphaelem ex ordine Angelorum. Secundo, Serarius hic, Quaest. II, putat esse ex ordine penultimo, qui est Archangelorum. Nam S. Isidorus, libro VII, Origenes, capite v, Prosper, part. II Promis. cap. xxix, et alii Raphaelem vocant Archangelum. Tertio, alii apud Joannem Eckium, homilia 3 in festo S. Michaelis, censent Raphaelem esse ex ordine Potestatum. Hi enim potestatis suae imperium in daemones exercent, uti fecit hic Raphael, ligando Asmodaeum. Alii opinantur eum esse ex ordine Virtutum. Quarto et optime plures censent Raphaelem esse ex primo ordine Seraphinorum, adeoque esse unum e septem primis Seraphinis. Hi enim proxime assistunt Deo, uti astare se ait Raphael, cap. xii, 15. Ita Gregorius de Valentia, I part. in Quaest. cxii D. Thomae, Quaest. vi, Viegas, comment. II, sect. xviii, in cap. xii Apoc., Nazianzenus et Cyrillus, quos citat et sequitur noster Ribadeneira in festo S. Michaelis. Hinc et Missa Aethiopica tam Raphaelem quam Michaelem et Gabrielem unum e praestantioribus Angelis constituit. Unde Septuaginta Romana hoc vers. Raphaelem vocant magnum: Coram gloria, inquiunt, magni Raphaelis. Hebraei, ut est apud Lyranum, cap. xviii Genes., tres Angelos sub virili forma Abrahamo visos, Michaelem, Gabrielem, Raphaelem appellant. Primum ad nuntiandum Isaac filii generationem; secundum ad impuras urbes flammis diruendas; tertium ad curandum Abraham a vulnere circumcisionis missos dixerunt: at refelluntur Hebraei a Tostato, cap. xviii Genes. Porro Raphael bonae valetudini praesidet; et ideo missus est ad pellendam Tobiae caecitatem; hinc nomen ejus sonat, medicina Dei: Michael precibus oblationibusque fidelium, Gabriel hominum praeliis praefecti sunt. Toletus in cap. i Luc. annotat. 46, agit de Gabriele bellis praefecto, ut D. Hieronymus, cap. viii Dan., ac Rupertus in cap. viii Apoc. Rursus Raphael est praeses itinerum, duxque proficiscentium; unde in Itinerario Ecclesiae ab iis invocatur. Qua de re insigne exemplum cujusdam Aurelianensis peregrini ab hostibus invasi invocantis S. Raphaelem, et ab eo liberati recenset Petrus de Natali, Episcopus Aquileiensis, lib. IV, cap. cxli. Quaeres secundo, an Raphael proprie fuerit Angelus custos Tobiae? Affirmat Dominicus Bannes loco citato. Probat quia Angeli custodis munus est preces offerre Deo; hoc autem fecit Raphael. Rursum ipse Tobiam per totum iter comitatus custodivit, ac omnibus periculis eripuit. Fuit ergo ejus custos. Verum dico cum Serario et Gregorio de Valentia eum non fuisse proprie custodem Tobiae: primo, quia hic custos est ex nono et infimo ordine Angelorum; Raphael autem est ex primo ordine Seraphinorum; secundo, tutelares Angeli ab exordio vitae a Deo hominibus tribuuntur, vel (ut placet nonnullis) a conceptu: at Raphael missus coelitus fuit, cum Tobias adolescentiae ageret annos; tertio, non fuit praecipue missus ad juniorem Tobiam regendum tuendumque; sed ad Tobiam patrem sanandum, Saramque a daemone liberandam, ut patet cap. xii. Hinc patet responsio ad argumentum; nam non solum Angeli, sed et Seraphini nostras preces Deo offerunt; "omnes enim sunt administratorii spiritus in ministerium missi," ut ait Apostolus, Hebr. i, vers. ult. Denique sicut Asmodaeus est rex daemonum et praeses luxuriae, sic ejus antagonista S. Raphael est Rex Angelorum et praeses castitatis et castorum tutelaris, uti fuit hic Tobiae et Sarae. Unde ipse vel ejus asseclae S. Thomam Aquinatem cingulo castitatis cinxerunt, ut habet ejus vita, ac S. Equitium quasi castrando, castitatis dono premiarunt, uti refert S. Gregorius, libro I Dialog. cap. iv. Tropologice disce hic quanta sit animae dignitas quantaque Dei et Angelorum, etiam Seraphinorum (qualis est Raphael) dignatio, qua dignantur hominum peccatorum, vilium et miserorum tantam, tamque particularem et providam curam gerere, quantam hic gessit Raphael Tobiae et Sarae. Lege S. Bernardum in Psal. xc, serm. 17, ubi inter caetera obtupescens ait: "Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. Confiteantur Domino misericordiae ejus, et mirabilia ejus filiis hominum. Confiteantur, et dicant inter gentes, quoniam magnificavit Dominus facere cum eis. Domine, quid est homo, quia innotuisti ei, aut quid apponis erga eum cor tuum? Apponis cor erga eum, geris pro eo sollicitudinem, curam illius habes. Denique ei mittis unigenitum tuum, immittis spiritum tuum, promittis etiam vultum tuum. Et ne quid in coelestibus vacet ab opera sollicitudinis nostrae, beatos illos spiritus propter nos mittis, in ministerium custodiaeque nostrae deputas, nostros jubes fieri paedagogos." Et nonnullis interjectis: "Mira dignatio, et vere magna dilectio charitatis, etc. Summa ergo majestas mandavit Angelis, et Angelis suis mandavit: illis utique sublimibus, tam beatis, tam proximis sibi cohaerentibus, tam familiariter adhaerentibus, et vere domesticis Dei. Mandavit de te. Tu quis es, Domine? quid est homo, quod memor es ejus, aut filius hominis, quoniam reputas eum? quasi vero non sit homo putredo, et filius hominis vermis? Sed quid putas mandavit de te?" etc.
3:1
… Nella S. Scrittura si hanno molti esempi di o. vocale affettiva; sia di anime provate con desolazioni spirituali, come nell'orazione di Tobia (Tob. 3, 1-6), di Sara (ibid. 3, 13-23), di Cristo nel Gethsemani (Mt. 26, 39-42; Lc. 22, 42 ecc.); sia di altre in momenti di gioia e di esultanza, come nel cantico di Mosè (Es. 15, 1-8), nella …
3:7
L'E. del nord è ricordata anche in Tob. 3, 7; 7; 8. Il testo della Volgata, che invece di E. dà il nome di Rages, è unico contro tutte le altre versioni e si deve quindi correggere: ciò che è anche richiesto dal contesto del capp. …
3:8
ASMODEO. - Demonio (Tob. 3, 8) che causò la morte dei sette mariti di Sara, figlia di Raguele, fin dalle prime notti di matrimonio (ibid. 6, 14-17). Seguendo le direttive di Raffaele (v.), il giovane Tobia lo …
3:10
TRIDUO, OTTAVARIO (OTTIDUO), NOVENA
… Sara, figlia di Raguel, dopo la morte dei sette sposi, si dà a digiunare per tre giorni e tre notti, e l'angelo Raffaele invita il giovane Tobia, prima delle nozze, ad attenersi per tre giorni dalla sposa, pregando (Tob. 3, 10; 6, 16-22; 8); Giuditta, nel campo degli Assiri, prima del grande colpo meditato su Oloferne, chiede di poter uscire dal campo per tre notti, per adorare Dio (Iud. 12, 6); la regina …
3:13
… Nella S. Scrittura si hanno molti esempi di o. vocale affettiva; sia di anime provate con desolazioni spirituali, come nell'orazione di Tobia (Tob. 3, 1-6), di Sara (ibid. 3, 13-23), di Cristo nel Gethsemani (Mt. 26, 39-42; Lc. 22, 42 ecc.); sia di altre in momenti di gioia e di esultanza, come nel cantico di Mosè (Es. 15, 1-8), nella preghiera di Salomone (I …
3:16
l'ammaestramento del Salvatore (basti citare la sesta beatitudine: «beati i puri di cuore, perché essi vedranno Dio» [Mt. 5, 8]), e tutta una serie di elogi proclamati dalla S. Scrittura o alla virtù stessa (Tob. 3, 16; Sap. 3, 13; Ecli. 42, 9-10; Is. 56, 4-5) o alle persone che vi si distinsero (Giuseppe [Gen. 39, 6-12]; Giuditta [Iud. 16, 26]; Susanna [Dan. 13, 63]); d) la c. è stata …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.