Iurie shal be afflicted with drought and famine. 11. Neither shal the prophets prayer, nor their fastes, nor sacrifices auaile them. 14. Falseprophetes shal perish with the seduced people. 17. Ieremie lamenting exhorteth them to repentance.
1The word of the Lord that came to Jeremias concerning the words of the drought.Parola detta dal Signore a Geremia in proposito della siccità.THE word of our Lord that was made to Ieremie concerning the wordes of the drought.Quod factum est verbum Domini ad Jeremiam, de sermonibus siccitatis. 2Judea hath mourned, and the gates thereof are fallen, and are become obscure on the ground, and the cry of Jerusalem is gone up.La Giudea è in pianto, e le porte di Gerusalemme desolate, e abbrunate sono per terra, e si alzano le strida di lei.Iurie hath mourned, and the gates thereof are fallen downe, & are obscured on the earth, and the crie of Ierusalem is come vp.Luxit Judæa, et portæ ejus corruerunt, / et obscuratæ sunt in terra, / et clamor Jerusalem ascendit. 3The great ones sent their inferiors to the water: they came to draw, they found no water, they carried back their vessels empty: they were confounded and afflicted, and covered their heads.I magnati mandano i loro inferiori all'acqua: questi vanno ad attignerne e non trovano acqua; riportano vuoti i loro vasi: rimangon confusi, ed afflitti, e s'imbacuccano la testa.The greater men haue sent their inferiours to the water: they came to drawe, they found no water, they caried backe their vessels emptie: they were confounded and afflicted, and couered their heades.Majores miserunt minores suos ad aquam: / venerunt ad hauriendum. / Non invenerunt aquam: / reportaverunt vasa sua vacua. / Confusi sunt, et afflicti, / et operuerunt capita sua. 4For the destruction of the land, because there came no rain upon the earth, the husbandmen were confounded, they covered their heads.Per la desolazione della terra priva di pioggia, confusi i contadini s'imbacuccano la testa.For the waste of the land, because there came no rayne vpon the earth, the husbandmen were confounded, they couered their heades.Propter terræ vastitatem, / quia non venit pluvia in terram, / confusi sunt agricolæ: / operuerunt capita sua. 5Yea, the hind also brought forth in the field, and left it, because there was no grass.Imperocché la cerva ancora figliò nel campo, e abbandonò il parto; perchè manca l'erba.For the hinde also brought forth in the field, and left it: because there was no grasse.Nam et cerva in agro peperit, et reliquit, / quia non erat herba. 6And the wild asses stood upon the rocks, they snuffed up the wind like dragons, their eyes failed, because there was no grass.E gli asini salvatichi si posano su' massi, sorbiscono l'aria, come i dragoni: hanno perduto il lume degli occhi per la mancanza dell'erba.And the wild asses stood vpon the rockes, they drew winde as dragons, their eies failed, because there was no grasse.Et onagri steterunt in rupibus; / traxerunt ventum quasi dracones: / defecerunt oculi eorum, / quia non erat herba.
7If our iniquities have testified against us, O Lord, do thou it for thy name’s sake, for our rebellions are many, we have sinned against thee.Se le iniquità nostre ci accusano, tu Signore, abbi pietà per amore del nome tuo; perocché le ribellioni nostre son molte: contro di te abbiam peccato.If our iniquities haue answered vs: Lord do for thy names sake, because our reuoltinges are manie, to thee we haue sinned.Si iniquitates nostræ responderint nobis, Domine, / fac propter nomen tuum: / quoniam multæ sunt aversiones nostræ: / tibi peccavimus. 8O expectation of Israel, the Saviour thereof in time of trouble: why wilt thou be as a stranger in the land, and as a wayfaring man turning in to lodge?O espettazione d'Israele, Salvatore di lui nel tempo della tribolazione, perchè sarai tu in questa terra come uno straniero, e come un viaggiatore, che qua si volge per albergare?O expectation of Israel, the sauiour thereof in the time of tribulation: why wilt thou be as a seiourner in the land, and as a wayfaring man turning in to lodge?Exspectatio Israël, / salvator ejus in tempore tribulationis, / quare quasi colonus futurus es in terra, / et quasi viator declinans ad manendum ? 9Why wilt thou be as a wandering man, as a mighty man that cannot save? but thou, O Lord, art among us, and thy name is called upon by us, forsake us not.Perchè sarai tu come un uomo in costante, come un campione, che non può dar salute? Ma tu, o Signore, tu abiti tra di noi e noi portiamo il tuo nome; non ci abbandonare.Why wilt thou be as a wandring man, as the strong that can not saue? but thou ô Lord art in vs, and thy name is inuocated vpon vs, forsake vs not.quare futurus es velut vir vagus, / ut fortis qui non potest salvare ? / Tu autem in nobis es, Domine, / et nomen tuum invocatum est super nos: / ne derelinquas nos. 10Thus saith the Lord to this people, that have loved to move their feet, and have not rested, and have not pleased the Lord: He will now remember their iniquities, and visit their sins.Queste cose dice il Signore a questo popolo, che ha amato di tenere in moto i suoi piedi, e non si è dato posa, e non è accetto al Signore: questi ricorderassi ora delle loro iniquità, e punirà i loro peccati.Thus saith our Lord to his people, which hath loued to moue their feete, and haue not rested, and hath not pleased our Lord: Now wil he remember their iniquities, and visite their sinnes.Hæc dicit Dominus populo huic, / qui dilexit movere pedes suos, / et non quievit, / et Domino non placuit: / Nunc recordabitur iniquitatum eorum, / et visitabit peccata eorum. 11And the Lord said to me: Pray not for this people for their good.E il Signore mi disse: Non pregare pel bene di questo popolo.And our Lord said to me: Pray not for this people to good.Et dixit Dominus ad me: / Noli orare pro populo isto in bonum.
12When they fast I will not hear their prayers: and if they offer holocausts and victims, I will not receive them: for I will consume them by the sword, and by famine, and by the pestilence.Quand'ei faranno digiuni, io non esaudirò le loro orazioni, e se offeriranno olocausti, e vittime, io non le accetterò: perocché io li consumerò colla spada, colla fame, e colla peste.When they shal fast I wil not heare their prayers: and if they shal offer holocaustes and victimes, I wil not receiue them: because with sword, and famine, and pestilence I wil consume them.Cum jejunaverint, / non exaudiam preces eorum, / et si obtulerint holocautomata et victimas, / non suscipiam ea: / quoniam gladio, et fame, et peste consumam eos. 13And I said: Ah, ah, ah, O Lord God, the prophets say to them: You shall not see the sword, and there shall be no famine among you, but he will give you true peace in this place.E io dissi: Ah, ah, ah, Signore Dio, i profeti dicon loro: Voi non vedrete spada, e non verrà la fame tra voi, ma vera pace darà egli a voi in questo luogo.And I said: A a a, ô Lord God the Prophetes say to them: You shal not see the sword, and there shal be no famine among you, but he wil geue you true peace in this place.Et dixi: A, a, a, Domine Deus: / prophetæ dicunt eis: / Non videbitis gladium, / et fames non erit in vobis: / sed pacem veram dabit vobis in loco isto. 14And the Lord said to me: The prophets prophesy falsely in my name: I sent them not, neither have I commanded them, nor have I spoken to them: they prophesy unto you a lying vision, and divination and deceit, and the seduction of their own heart.E il Signore disse a me: Falsamente questi profeti profetizzano nel nome mio: io non gli ho mandati, e non ho dato loro alcun ordine, e non ho ad essi parlato. Danno a voi per profezie le visioni false, e indovinelli, e imposture, e le illusioni del loro cuore.And our Lord said to me: The prophetes prophecie falsely in my name: I sent them not, and I commanded them not, neither haue I spoken vnto them: lying vision, and deceitful diuination, guilfulnes, and the seduction of their owne hart they prophecie vnto you.Et dicit Dominus ad me: Falso prophetæ vaticinantur in nomine meo: / non misi eos, et non præcepi eis, / neque locutus sum ad eos. / Visionem mendacem, et divinationem, / et fraudulentiam, et seductionem cordis sui, / prophetant vobis. 15Therefore thus saith the Lord concerning the prophets that prophesy in my name, whom I did not send, that say: Sword and famine shall not be in this land: By sword and famine shall those prophets be consumed.Per questo così parla il Signore riguardo ai profeti, che profetizzano nel nome mio, non mandati da me, e dicono: Non verrà sopra questa terra, né spada, né fame: di spada, e di fame periranno que' profeti.Therefore thus saith our Lord of the prophets, that prophecie in my name, whom I sent not, that say: There shal not be sword, and famine in this land: In sword and famine shal those prophetes be consumed.Idcirco hæc dicit Dominus / de prophetis qui prophetant in nomine meo, / quos ego non misi, dicentes: / Gladius et fames non erit in terra hac: / In gladio et fame consumentur prophetæ illi.
16And the people to whom they prophesy, shall be cast out in the streets of Jerusalem because of the famine and the sword, and there shall be none to bury them: they and their wives, their sons and their daughters, and I will pour out their own wickedness upon them.E i popoli, a' quali costoro profetano, saran gettati pelle vie di Gerusalemme morti di fame, e di spada, egli no, e le loro mogli, e i figliuoli, e le figlie loro, e non sarà chi dia lor sepoltura; e sopra costoro verserò il male loro.And the peoples to whom they prophecie, shal be cast forth in the waies of Ierusalem through famine and sword, and there shal be none to burie them; they and their wiues, their sonnes and their daughters, and I wil power out their euil vpon them.Et populi quibus prophetant / erunt projecti in viis Jerusalem / præ fame et gladio, / et non erit qui sepeliat eos: / ipsi et uxores eorum, / filii et filiæ eorum: / et effundam super eos malum suum. 17And thou shalt speak this word to them: Let my eyes shed down tears night and day, and let them not cease, because the virgin daughter of my people is afflicted with a great affliction, with an exceeding grievous evil.E tu dirai loro questa parola: Spandano lagrime gli occhi miei la notte, e il giorno, e non abbian riposo: imperocché da afflizione grande è straziata la vergine figlia del popol mio, di piaga sommamente maligna.And thou shalt say this word vnto them: Let mine eies shede teares night and day, and not cease, because the virgine daughter of my people, is afflicted with great affliction, with a verie sore plague exceedingly.Et dices ad eos verbum istud: / Deducant oculi mei lacrimam per noctem et diem, / et non taceant, / quoniam contritione magna / contrita est virgo filia populi mei, / plaga pessima vehementer. 18If I go forth into the fields, behold the slain with the sword: and if I enter into the city, behold them that are consumed with famine. The prophet also and the priest are gone into a land which they knew not.Se io esco in campagna, ecco i morti di spada; e se io entro nella città, eccoli smunti dalla fame. I profeti stessi, e i sacerdoti sono condotti in un paese, che non conoscevano.If I shal goe out to the fieldes, loe the slaine with the sword: and if I enter into the citie, loe the pyned away with famine. For the prophet and the priest are gone into a land which they knew not.Si egressus fuero ad agros, / ecce occisi gladio: / et si introiero in civitatem, / ecce attenuati fame. / Propheta quoque et sacerdos abierunt in terram quam ignorabant. 19Hast thou utterly cast away Juda, or hath thy soul abhorred Sion? why then hast thou struck us, so that there is no healing for us? we have looked for peace, and there is no good: and for the time of healing, and behold trouble.Hai tu rigettato totalmente il popol di Giuda? Od è ella Sionne in abbominio all'anima tua? Perchè adunque ci hai tu in tal guisa percossi, che nulla ci resti di sano? Aspettammo la pace, e nulla abbiamo di bene; il tempo di ristorarci, ed eccoci tutti sconvolti.Why, casting of hast thou cast away Iuda, or hath thy soule abhorred Sion? why then hast thou striken vs, so that there is no health? we haue expected peace, and there is no good: and a time of curing, and behold truble.Numquid projiciens abjecisti Judam ? / aut Sion abominata est anima tua ? / quare ergo percussisti nos ita ut nulla sit sanitas ? / Exspectavimus pacem, / et non est bonum: / et tempus curationis, / et ecce turbatio.
20We acknowledge, O Lord, our wickedness, the iniquities of our fathers, because we have sinned against thee.Noi riconosciamo, o Signore, le nostre empietà, e le iniquità de' padri nostri: noi abbiam peccato contro di te.We haue knowen ô Lord our impieties, the iniquities of our fathers, because we haue sinned to thee.Cognovimus, Domine, impietates nostras, / iniquitates patrum nostrorum, / quia peccavimus tibi. 21Give us not to be a reproach, for thy name’s sake, and do not disgrace in us the throne of thy glory: remember, break not thy covenant with us.Per amore del nome tuo non voler tu farci cader nell'obbrobrio, e non far patire a noi contumelie, che offendono il trono della tua gloria. Ricorditi, non annullare l'alleanza fatta da te con noi.Geue vs not into reproche for thy names sake, neither make vs to haue the contumelie of the throne of thy glorie: remember, make not thy couenant with vs voide.Ne des nos in opprobrium, propter nomen tuum, / neque facias nobis contumeliam solii gloriæ tuæ: / recordare, ne irritum facias fœdus tuum nobiscum. 22Are there any among the graven things of the Gentiles that can send rain? or can the heavens give showers? art not thou the Lord our God, whom we have looked for? for thou hast made all these things.V'ha egli tra gli scolpiti dei delle genti, chi dia la pioggia? O posson eglino i cieli mandar dell'acqua? Non se' tu quegli, che fai ciò, o Signore Dio nostro, cui noi aspettiamo? Imperocché tutte queste cose le hai fatte tu.Why, are there among the sculptils of the Gentiles that can raine? or can the heauens geue showers? art not thou the Lord our God, whom we haue expected? for thou hast made al these thinges.Numquid sunt in sculptilibus gentium qui pluant ? / aut cæli possunt dare imbres ? / nonne tu es Dominus Deus noster, quem exspectavimus ? / tu enim fecisti omnia hæc.
14:1
Calmet
Drought, during the last siege, (ver. 18.; St. Jerome) or after the captivity of Jechonias; (chap. 8:13.) though the famine might happen in the days of Josias, Joel 1:(Calmet)
Worthington
This scourge was in punishment of sin, and signified the privation of grace. (Worthington)
14:3
Calmet
Water. Siloe was the only spring near, and it was often dry, (St. Jerome) though it was formerly abundant, (Josephus, Jewish Wars 6:6.) as well as the fountain of Gehon. The city was furnished with cisterns. (Calmet)
Haydock
But all was now dry. (Haydock)
Heads; mourning, 2 Kings 15:30.
14:5
Pliny
Field. They prefer places frequented by men. (Pliny, [Natural History?] 8:32.)
14:6
Wind, for refreshment.
Failed, through want, though they be very piercing.
14:7
Sake. We have the honour to be called thy people. We urge no merit of our own.
14:8
Calmet
Lodge. The Fathers apply this to our Saviour, in a spiritual sense. (Calmet)
14:9
Worthington
Wandering. Septuagint, "sleeping;" (Haydock) or as a boaster, who thinks himself strong. (Worthington)
Upon us. Shall strangers rule over thy people?
14:10
Rested. They are inconstant, fond of novelties, and apply to idols.
14:11
Menochius
Good, that the drought may be removed. (Calmet) See Jeremias 7:16., and 11:14. (Menochius)
Calmet
"It is folly to pray for him who has sinned unto death," (St. Jerome; 1 John 5:16.) by final impenitence. (Calmet)
St. Jerome
Sacrifices will not benefit the impenitent. (St. Jerome)
14:13
Haydock
Ah. Hebrew has only one exclamation, or three letters, which Aquila renders, Ah, ah, ah., Jeremias 1:6., and Ezechiel 4:14. (Haydock)
Calmet
Jeremias lays the blame on false prophets. (Calmet)
Worthington
Yet they afford no excuse to thy followers. Both fall into the ditch. (Worthington)
14:17
Calmet
My. Septuagint, "your eyes." Jeremias shews by his tears the future misery. (Calmet)
Worthington
Virgin. Though many were sinners, the Church had some just souls. (Worthington)
14:18
Famine. Under Jechonias many were slain, and the chiefs carried into captivity, 4 Kings 24:12.
Into. Hebrew, "through the land, and are ignorant." Chaldean, "they apply to their business, to earthly concerns, and care not," Jeremias 5:31.
14:21
Glory; heaven, the temple or Jerusalem. How will infidels blaspheme!
14:22
Haydock
Rain. Let not the people have recourse to idols, (Calmet) in despair. (Haydock)
14:1
The Iewes suffered famine & thirst by reason of drought, for their sinnes, which also signifieth depriuation of Gods grace for their former wickednes.
14:9
As one that braggeth, and esteemeth him self strong.
14:13
False prophetes seducing the people, can not excuse them from sinne. For when the blind leadeth the blind, both fal into the pitte.
14:17
Concordanza Lam. 1. & 2.
Notwithstanding there were very manie greuous sinners, yet in respect of the iust the Church is a virgine.
14:1
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on the Gospel of John 2.1
… To this end it will be of service to remember that what is called the Word came to certain persons; as “The Word of the Lord which came to Hosea, the son of Beeri,” and “The Word which came to Isaiah, the son of Amos, concerning Judah and concerning Jerusalem,” and “The Word which came to Jeremiah
14:5
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 3.9
… “The hinds calved in the fields and forsook it, because there was no grass. The wild asses did stand in the forests; they snuffed up the wind like a dragon; their eyes did fail, because there was no grass.”
14:7
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 17.15
… Let us, then, all in common prostrate ourselves before God; and both while we are here, and when we are at home, let us say, “Thou, O Lord, art righteous in all things which Thou hast done towards us; for Thou hast brought upon us by a just judgment whatever Thou hast brought.” If “our sins rise up against us, undertake for us, for thy Name’s sake;”
14:10
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. To the Bishops of Egypt 1.6
… And this, it appears to me, must needs be the case with them; for since, having fallen away from the truth, and desiring to overthrow that sound confession of faith which was drawn up at Nicæa, they have, in the language of Scripture, ‘loved to wander, and have not refrained their feet
14:11
Tertulliano † 220 d.C. On Modesty 2
… For, from the nature of the case, just as He knows how to “heal,” so does He withal know how to “smite;” “making peace,” but withal “creating evils;” preferring repentance, but withal commanding Jeremiah not to pray for the aversion of ills on behalf of the sinful People,—“since, if they shall have fasted,” saith He, “I will not listen to their entreaty.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 127.10
… For the words of the Lord to Jeremiah concerning Israel applied equally to Rome: “pray not for this people for their good. When they fast I will not hear their cry; and when they offer burnt-offering and oblation, I will not accept them; but I will consume them by the sword and by the famine and by the pestilence.”
14:12
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 21.14
… “When they fast I will not hear their prayers.”
14:15
san Girolamo † 420 d.C. Against the Pelagians 2
x. 8 . All who came (not who were sent; Jerem. xiv. 15 ) before Christ were robbers.
14:1
1. QUOD FACTUM EST VERBUM. — Id est verbum quod factum est. Est anastrophe. DE SERMONIBUS SICCITATIS, — id est de re et pœna comminata sterilitatis: hebraice pro sterilitatis est הבצרות habbatsarot, id est prohibitionum vel retentionum, scilicet aquæ et pluviæ, uno quippe fonte Siloe, ait S. Hieronymus, utitur Jerusalem, et hoc non perpetuo; et usque in præsentem diem, sterilitas pluviarum, non tantum frugum, sed et bibendi inopiam ibidem facit. Est ergo metonymia: ponitur enim causa pro effectu, nam ex retentione aquarum sequitur frugum raritas, inde annonæ caritas, inde fames. Quæres, quando contigerit hæc siccitas? S. Hieronymus censet contigisse in ipsa obsidione Jerusalem. Verum tunc siccitas, indeque consequens agrorum sterilitas nocuisset Chaldæis obsidentibus, non vero Judæis obsessis, utpote qui urbe ad agros egredi non poterant. Melius ergo Sanchez censet eam contigisse ante obsidionem sub Sedecia: tunc enim majores poterant emittere minores ad quærendam in agris aquam, ut dicitur vers. 3. Prius enim Deus punivit Judæos siccitate, fame et siti; mox gladio Chaldæorum, de quo agit vers. 18. quoniam contritione magna contrita est virgo filia populi mei, plaga pessima vehementer.
14:2
2. LUXIT JUDÆA. — Lugere dicitur terra, cum arida, sterilis, horrida et inculta jacet. PORTÆ EJUS CORRUERUNT, — id est corruent dejiciente eas Chaldæo, et pulvere involutæ ac obscuratæ non apparebunt. Ita Hugo et Lyranus. Secundo, ut Vatablus, q. d. Portæ amittent suam claritatem antiquam, nullius erunt pretii, negligentur ob inhabitantium mœrorem et afflictionem. « Portæ » ergo, id est claritas portarum, item frequentia transeuntium per portas, corruet. Tertio, « portæ, » id est loca judiciorum, quæ erant in portis, corruerunt, vel, ut Septuaginta, vacua facta sunt; quia tunc nullæ lites, nullæ causæ agebantur, cum omnes hostem exspectarent. Ita S. Thomas. Quarto et optime: « Portæ ejus corruerunt, » id est, ut hebraice אמללו umelalu, id est infirmatæ, id est desolatæ sunt, ita ut nemo per eas transeat, perinde ac si corruissent, idque ob sterilitatem et famem: agit enim de desolatione sterilitatis, non excidii. Ita Maldonatus.
14:3
3. MAJORES. — Hebraice אדירון addirehem, id est potentes et magnates eorum, q. d. Tanta erit fames, ut ne magnates quidem mittentes famulos suos ad remota loca, aquam ad bibendum inveniant, ne quidem in cisternis, quarum creber erat usus in Judæa, ideoque crebra mentio in Scriptura. AD HAURIENDUM. — Hebræus, ad נבים gebim, id est, ut Chaldæus, ad cisternas; Septuaginta, ad puteos; alii, ad lacunas, ut scilicet inde aquam hauriant, ut vertit Noster. CONFUSI SUNT ET AFFLICTI. — Hebræus, confusi sunt et erubuerunt: quia mittentes famulos pro aqua, eam non invenerunt. OPERUERUNT CAPITA SUA. — Solebant Judæi in luctu caput operire, quod et nunc faciunt illi, qui pullati funus prosequuntur. Sic Amano mortis reo velatum est caput, Esther vii, 8.
14:5
5. RELIQUIT — scilicet cerva fœtum suum, quem, deficiente herba, in tanta Judææ siccitate, alere non poterat; quid ergo facient aliæ bestiæ? cerva enim præ aliis amat fœtus suos. ONAGRI — qui, uti et cervæ et dracones, sicci sunt et æstuantes, ob caloris copiam, teste Plinio lib. VIII, cap. xii; ideoque sitibundi præ siccitate ventum haurient, ut sitim et famem temperent et calorem refrigerent: oculi enim eorum præ inedia debilitati deficient et caligabunt, qui cibo, spiritibus redeuntibus, illuminari solent, uti oculi Jonathæ, ex inedia caligantes, cibo sumpto, illuminati sunt, I Reg. xiv, 27. Audi Rabbinos, et ex iis Isidorum Clarium: « Ferunt onagri sitim multo tempore, amant solitudinem; sed tandem longioris impatientes sitis ac famis, circumspiciunt ubinam locorum gramen vel herba sit, et magno desiderio in excelso loco aerem attrahunt celeri attractu, sicut dracones solent, quorum est vehementissima respiratio et sorbitio. » Addit Theodoretus: « Hoc certe faciunt etiam homines dum sitiunt, tenui ventorum aura refrigerantes calorem. » Mystice, S. Hieronymus hæc accipit de spiritali ariditate et siti Ecclesiæ, quando plebs magistrorum inopia in spiritu contabescit. Unde Propheta: « Parvuli petierunt panem, et non erat qui frangeret eis. » Ex adverso S. Gregorius, lib. XX Moral. cap. xxix, explicans illud S. Job: « Frater draconum, » hæc de perversis accipit: « Perversi etenim, inquit, ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa superbia inflantur. »
14:7
7. SI INIQUITATES NOSTRÆ RESPONDERINT NOBIS — stantes, ut vertit Chaldæus, et conscientiæ nostræ dicentes nos esse malos, et tanta pœna sterilitatis dignos, vel, si peccata nostra coram Deo, ei quasi interroganti, responderint nobis, id est, ut Chaldæus, contra nos, ideoque restiterint nobis, vertunt Septuaginta, hoc est accusaverint nos in judicio coram te, sicut accusator respondere solet reo, ejusque excusationes refutare; sic ait Isaias, cap. iii, vers. 9: « Agnitio vultus eorum respondit eis, » id est ipse vultus eorum, mox ut aspicitur et agnoscitur, loquitur et accusat eorum scelera, q. d. Peccata nostra tanta sunt, ut clament vindictam, nosque excidio dignos esse. Tu tamen, Domine, fac nobiscum clementer, quia clemens es: fatemur enim multas esse aversiones et rebelliones nostras, quibus te offendimus. Est oratio Jeremiæ. Moraliter, hic nota quanta sit vis conscientiæ, quæ, ut ait Origenes, est « corrector affectuum, et animæ pædagogus. » Itaque primo, ipsa est frenum post peccatum: « Quia infixa nobis ejus rei aversatio est, quam natura damnavit, » ait Seneca, epist. 98. Secundo, est flagrum post peccatum: « Quia perfecto demum scelere, magnitudo ejus intelligitur, » ait Tacitus lib. xiv. « Dum pœnam semper ante oculos versari putant, qui peccaverunt, » ait Cicero pro Milone. Tertio, in damnatis conscientia est tortor: urit enim, cædit, lancinat et verberat animum. Quocirca S. Augustinus, lib. XXI De Civit.: « Tranquillitate, ait, conscientiæ nihil excogitari potest beatius. » Hinc Pythagoras ait: Nec quidquam coram sociis, aut testibus, aut te Solo turpe geras: summus pudor ipse tibi sis. Tum, ut ait Cicero: « Conscientia virtuti satis amplum theatrum est. » Et S. Augustinus, lib. III Contra litteras Petiliani, cap. vii: « Nec malam conscientiam sanat præconium laudantis, nec bonam vulnerat conviciantis opprobrium. » Et in Psalm. xxxi: « Quomodo mala conscientia tota in desperatione est, sic bona conscientia tota in spe. » Ita in hora mortis et in judicio Dei accusabunt nos peccata nostra æque ac dæmones. Narrat Climachus, gradu 7, De luctu, Stephanum virum sanctum, qui quadraginta annos in eremo addictus jejuniis, lacrymis, aliisque virtutibus præclare vixerat, in hora mortis obstupuisse: « Et quasi, inquit, rationem quidam a se exigerent, cunctis qui astabant audientibus, aiebat, aliquando quidem: Ita sane, sic; vera est; sed pro hoc tot annos jejunavi. Aliquando vero: Non certe, sed mentimini, hoc non feci. Deinde rursus: Ita vere est, hoc ita est; sed flevi, sed ministravi. Ac rursus: Vere me accusatis. In quibusdam etiam aliquando aiebat: Ita sane, et quidem ad hæc quid dicam non habeo, ideo misericordia est. Et erat profecto spectaculum horrendum ac terrificum, invisibile illud sævissimumque judicium. Quidam vero mihi veraciter affirmaverunt, quod hic dum esset in eremo, leopardum quoque ex manu sua nutriebat. » Si in viridi ligno hæc fiunt, in arido quid fiet?
14:8
8. EXSPECTATIO, — o Domine, qui es exspectatio, id est spes Israelis, in quo Israel omnem suam spem positam habet, præsertim in hac tribulatione et vastatione sibi imminente! QUARE QUASI COLONUS? — qui agrum alienum pretio conduxit, ut eum colendo fructus colligat unius anni; qui proinde succum agri exhaurit. Aut « colonus, » id est mercenarius, qui minus diligenter agrum heri sui, utpote alienum, mercede conductus colit, quam si suus esset. Hebraice est, cagger, id est sicut peregrinus, ut vertit Syrus, vel hospes et advena, ut vertit Arabicus, q. d. Hactenus, o Domine, habitasti in templo et Judæa, quasi herus in domo et agro tuo, jam videris in ea factus colonus, qui negligit bonum agri alieni: imo videris factus peregrinus, viator et advena, qui negligit ea quæ peregre, et in via sunt, tantumque transit per hospitium, et postquam pernoctavit, non curat de hospitio: sic tu jam negligis templum et Judæam quasi agrum alienum, aut quasi hospitium tuum; pertransis a nobis, non curas an hospitium tuum sit vastandum a Chaldæis, quinimo illud deseris, eisque vastandum relinquis: mane ergo nobiscum, et salva nos, cum sis fortissimus; ne dicant gentes te fugisse ex infirmitate, eo quod nos salvare non posses. Ita S. Hieronymus, Theodoretus, Rabanus, S. Thomas et Vatablus. Pari modo mystice nos hæc verba: « Quare quasi colonus, etc., » cordiali cum gemitu proferamus, cum Deum in nobis, vel in Ecclesia (aliqua particulari) per stabilem gratiam habitare non invenimus; sed cito gratiosam suam nobis subtrahere præsentiam, inquit Dionysius Carthusianus. Allegorice Christus est « exspectatio » Israelis; de eo enim ait Jacob, Gen. xlix, 16: « Salutare tuum exspectabo, Domine; » et: « Ipse erit exspectatio gentium, » q. d. Quando Christus in terram venerit, erit quasi peregrinus in ea, et parvo tempore terræ usurus hospitio; et quasi vir vagus, ac robustus, qui per omnem Judæam discurret prædicando: mox prædicatione et cursu suo peracto, relicto Israele, ad gentium multitudinem; relicto templo, ad Ecclesiam; relicta terra, ad suum transibit et redibit cœlum. Imo S. Hieronymus, Rabanus, Hugo et Lyranus, ad litteram hæc de Christo accipiunt, quasi Jeremias et Judæi eum invocent, ut per futuram incarnationem, labores et merita sua Patri irato se opponat, salvetque Israelem ne capiatur a Chaldæis. Sic quoque explicant Tertullianus, lib. III Contra Marcion. vi, et Ambrosius, vel potius Ruffinus, tract. in Symbol. Apostolorum cap. xxx. Pari modo in Eucharistia Christus est quasi peregrinus; quia peregrina veste, scilicet specie panis et vini, vestitus et tectus est, et viator declinans ad manendum; quia est viaticum nostrum, quo roborati tendimus ad patriam nostram cœlestem: unde digestis et consumptis speciebus, transit ipse, et in eo loco quasi evanescit. Tertio, Chaldæus vertit: O Salvator Israel, cur manet ira tua super nos, cum tantum simus peregrini et viatores in terra? sed patet ex Hebræo non populum, sed Deum dici hic peregrinum. Tropologice, Christus et Christiani sunt coloni et peregrini. Primo, quia Christus e cœlo in terram quasi alienam venit, et nos e cœlo animam accepimus. Unde et cœlum nobis patria est, terra vero exsilium. Secundo, quia licet Christus terræ esset dominus, et veniret in propria: sui tamen eum quasi peregrinum non receperunt. Tertio, quia caducis terræ bonis non est usus nisi ad necessitatem quasi peregrinus: non habuit ubi caput reclinaret; non habuit propriam domum, sed Marthæ et aliorum hospitium; nullo captus fuit vitæ et rerum vitæ amore: ut doceret nos, iis uti, non frui, et supernam patriam inquirere, uti ipse mox ad cœlum rediit. Similiter omnes fideles et sancti sunt hospites terræ, et cives cœli, præsertim quia hic inter impios et reprobos vivunt, unde terra eis est tædio, cœlum in desiderio. Quocirca S. Augustinus, in Sententiis, num. 17: « Omnis, inquit, qui ad supernam pertinet civitatem, peregrinus est mundi, et dum temporali utitur vita, in patria vivit aliena; ubi inter multa illecehrosa, et multa fallacia, Deum nosse et amare paucorum est. » Et num. 113: « Christiano recte gaudendi causa non præsens sæculum est, sed futurum; et ita utendum est temporalibus, ne obsint æternis, ut in via qua peregrini ambulant, hoc placeat quod ducit ad patriam. » Nam, ut ait S. Basilius in Psalm. i, 1: « Sicut viator jam in prata, jam in montes, jam in amœna, jam in tristia incidit, sed mox ea relinquit; ita et nos in vita hac, jam læta, jam tristia transimus, nihil est quod hæreat. » Idem habet S. Ambrosius, in Psalm. i, 1, additque: « Sicut in navibus dormientes, ventis aguntur in portus, etsi nullus quiescentibus sensus est navigandi, tamen cursus eos urget ad finem, et impellit ignaros: sic vitæ nostræ spatio defluente, ad proprium unusquisque finem, cursu latente, deducitur. Unde dicitur: Surge, qui dormis. Tu enim dormis, et tempus tuum ambulat (nota hoc et rumina); et vide ne, dum dormis, tempus prætereat: ideo et si dormis, cor tuum vigilet. Si cor otiosum non sit, non sunt otiosa tempora tua; in via es, o homo, ambula, ut pervenias, ne te nox in via occupet, ne consumatur dies vitæ, antequam progressum virtutis acceleres. Viator es, vitæ hujus omnia transeunt, omnia post te fiunt, omnia in hac via cernis et transis. » Et inferius: « Ergo quasi in via locatum, neque secunda extollant, neque adversa te frangant. Festina semper ad finem, festina ut pervenias: elige tamen viam, antequam curras. Duæ viæ sunt: una justorum arcta; altera peccatorum spatiosa, sed ducens ad interitum. » Et S. Bernardus, serm. 4 De Adventu: « Quid, inquit, vobis filii Adam, cum terrenis divitiis, et gloria temporali: quæ neque veræ, neque vestræ sunt? Si vestra sunt hæc, tollite ea vobiscum; sed homo cum interierit, non sumet omnia, neque descendet cum eo gloria ejus. » Audi et gentilem Senecam, epist. 121: « Magnus, ait, animus conscius sibi melioris naturæ, dat quidem operam, ut in hac statione, qua positus est, honeste se atque industrie gerat. Cæterum nihil horum quæ circa ipsum sunt suum judicat, sed ut commodatis utitur peregrinus et properans. » Idem, epist. 103: « Quidquid, ait, circa te jacet rerum, tanquam hospitalis loci sarcinas specta. Transcundum est. Excutit natura redeuntem, sicut intrantem. Dies iste quem tanquam extremum reformidas, æterni natalis est. » Et inferius: « Quid ista sic diligis quasi tua? Istis opertus es. Veniet dies qui te revelet, et ex contubernio fœdi atque olidi ventris educat. Hinc nunc quoque tu quantum potes subvola, ab aliis alienus. » Vide apophthegmata Sanctorum, dicentium se peregrinos esse, quæ annotavi Hebr. xi, 13, in fine.
14:9
9. VELUT VIR VAGUS. — Hebraice נדהם nidham, id est attonitus, pavidus, qui præ stupore et pavore, huc illuc vagatur et discurrit, q. d. Videris, Domine, quasi territus a nobis fugere, et huc illucque vagari; nimirum terrent te scelera nostra, æque ac clades nobis imminens. Syrus vertit, velut vir diminutus, abjectus; Arabicus, ut vir deficiens, infirmus; Septuaginta, velut vir dormiens, id est quasi non videns afflictionem nostram. Sic ait Psaltes, Psalm. xliii, 23: « Exsurge, quare obdormis, Domine? » UT FORTIS. — Hebraice גבור gibbor, id est robustus, validus ut gigas, q. d. Videris, Domine, nobis esse, ut homo qui, cum videatur esse fortis ut gigas, aut se fortem et giganteum esse jactet, opem tamen ferre non potest: quod ne Deus permittat sibi exprobrari a gentibus, orat Moyses Num. cap. xiv, 16, ne scilicet gentes dicant: Deus non potest suum populum ab hoste liberare; ergo non est potens: aut si olim eum liberans fuit potens, jam in eo cum ætate virtus ista consenuit et elanguit. Ita Sanchez. TU AUTEM IN NOBIS ES, DOMINE, q. d. Videris in nobis esse peregrinus, o Domine, uti dixi vers. 8; at revera non es, quia habitas in medio nostri. ET NOMEN TUUM. — Nota: Nomen Dei invocari super aliquem populum, est vocari eum Dei populum, Dei hæreditatem, Dei peculium, Dei filios. Vide Can. xxx.
14:10
10. Hæc dicit Dominus populo huic, qui dilexit MOVERE PEDES SUOS, — id est dilexit a Dei cultu recedere, ac vagus et instabilis, nunc ad hæc, nunc ad illa idola, nunc ad Ægyptios, nunc ad Assyrios opis causa, nunc hanc, nunc ad illam voluptatem et peccatum discurrere. Vide cap. ii, vers. 18. Ita respondet Deus Judæis rogantibus, cur quasi hospes abeat, q. d. Abeo a vobis, quia vos a me abitis: vagus vobis videor et peregrinus, quia vos vagi et instabiles ad hostes meos decurritis. Ita S. Hieronymus, Theodoretus, Rabanus. Notat S. Hieronymus, peccatorum pedes esse instabiles, Thren. i, 8, Proverb. vii, 10, Gen. iv, 14, et cap. xi, vers. 2. Contra Sanctis cum Mose dicitur: « Tu vero hic sta mecum, » Deuter. v, 31; Isaiæ lvii, 20. Vide dicta Threnor. i, 8.
14:11
11. NOLI ORARE PRO POPULO ISTO IN BONUM, — ut illi aliquid boni a me postules. Vide cap. vii, vers. 16, et cap. xi, vers. 14. Gravis est ira Dei, cum bonum petere vetat, malum et exitium precari permittit.
14:13
13. ET DIXI: A, A. — Hebraica est una dictio Aha, heu, de qua dixi cap. i, vers. 6. Excusat populum Jeremias, dicens quod sit deceptus a pseudoprophetis.
14:16
16. EFFUNDAM SUPER EOS MALUM SUUM, — id est pœnam, malitiæ eorum debitam.
14:17
17. DEDUCANT OCULI MEI LACRYMAM PER NOCTEM ET DIEM, ET NON TACEANT, — non cessent a lacrymis, q. d. Quando vobis persuadere non possum, quod fames et gladius vobis immineant, saltem plorabo vestram futuram calamitatem. VIRGO FILIA POPULI MEI. — Est hebraismus: ita enim vocatur congregatio populi a Deo dilecti tenerrime instar filiæ virginis, utpote quæ necdum in hostium potestatem venisset: hinc enim dicitur virgo. Sunt verba et lacrymæ Jeremiæ.
14:18
18. PROPHETA (scilicet falsus et mendax, de quo vers. 13), et sacerdos — illi applaudens. ABIERUNT IN TERRAM QUAM IGNORABANT, — abierunt captivi cum populo quem seduxerunt in Babylonem. Est hæc justa et congrua pœna falsorum Prophetarum, dicentium vers. 13: « Pacem veram dabit vobis in loco isto; » huic enim loco et terræ opponit locum quem ignorabant. Chaldæus vertit, conversi sunt ad negotiationes suas. Hebraice שחר sachar, etiam significat negotiari. Aliter Sanchez, per Prophetam enim bonum accipit, scilicet eum qui vacabat Dei laudibus in templo concinendis: jungitur enim sacerdos, cujus erat sacrificare, Prophetis, id est psaltibus concinentibus. Hic sensus concinnus et appositus est: Jeremias enim Prophetam nunc bonum, nunc malum et falsum intelligit.
14:21
21. NEQUE FACIAS NOBIS CONTUMELIAM SOLII GLORIÆ TUÆ. — Ita hæc junge cum Romanis, Septuaginta et Hebræo, licet aliter dispungat S. Hieronymus et alii, nimirum sic: Neque facias nobis contumeliam: solium gloriæ tuæ recordare, quæ dispunctio sensum habet planum. Solium gloriæ Dei vocat Jerusalem, quia hæc erat metropolis populi Dei, de qua Christus, Matth. v, 35: « Non jurabis per Jerusalem, quia thronus est magni regis. » Et hic, cap. iii, vers. 17: « In tempore illo vocabunt Jerusalem Solium Domini. » Aut potius templum: ibi enim Deus supra Cherubim et propitiatorium sedere dicebatur. Ita S. Hieronymus. Jam sensus nostræ dispunctionis est, q. d. Ne sinas, Domine, vastari et pollui Jerusalem, vel potius templum, in quo quasi solio glorioso inter nos habitare diceris: hæc enim contumelia fit non tantum nobis, sed et solio tuo, id est tibi; ergo: « Non nobis, Domine, non nobis; sed nomini tuo da gloriam, nequando dicant gentes: Ubi est Deus eorum? » Psalm. cxiii, 9 et 10. Chaldæus vertit: Ne vilem facias locum gloriæ tuæ; Septuaginta: Ne perdas solium gloriæ tuæ. Ita quoque Lyranus, et S. Thomas, qui multa hic in fine capitis mystica habet de triplici Dei solio, primo, gloriæ; secundo, clementiæ; tertio, justitiæ.
14:22
22. NUMQUID SUNT IN SCULPTILIBUS GENTIUM QUI PLUANT? — Redit ad capitis initium, q. d. Non ab idolis, sed ad te, Domine, exspectamus et oramus pluviam, ut sanes et avertas sterilitatis tuæ plagam in nos immissam; tu enim es dator imbrium, tu ablator.
14:1
Hic incipit propheta interponere orationem suam pro eis ad Deum, ut in aliquo misericordiam consequantur, saltem post aliqua flagella. Et dividitur in duas partes. In prima ponitur quaedam disceptatio prophetae cum domino, ad impetrandum, postmodum in secunda ponitur finalis determinatio, cap. 15: et dixit dominus ad me, et cetera. Circa primum duo. In prima ponitur populi afflictio, quae est orationis occasio, in secunda ponitur prophetae cum Deo disceptatio, ibi, si iniquitates nostrae. Circa primum duo. Primo ponit prophetiae titulum, hoc est verbum, interioris revelationis, quod factum est de sermonibus, exterius annuntiandis, siccitatis, quae imminente captivitate eis supervenit. Vel de sermonibus siccitatis, idest de siccitate sermonibus digna.
14:2
Secundo prosequitur siccitatis incommodum: et primo quantum ad afflictionem hominum, quantum ad potus penuriam, ponens tristitiam: luxit Judaea, afflicta siti. Isa. 24: luxit vindemia, et infirmata est vitis, et ingemuerunt omnes qui laetabantur corde. Portae, judices qui in portis sedebant, corruerunt, a pristina laetitia, obscuratae sunt, idest involutae tenebris tribulationis. Thren. 2: defixae sunt in terra portae ejus, perdidit, et contrivit vectes ejus. Vel quia prae nimia siccitate muri dissolvebantur, et ita cadentibus portis, propter aquae defectum reparari non poterant. Clamor, conquestionis et planctus. Isa. 24: clamor erit super vino in plateis, deserta est omnis laetitia, translatum est gaudium terrae.
14:3
Et assignat tristitiae causam: majores miserunt minores suos ad aquam. Isa. 41: egeni et pauperes quaerunt aquas, et non sunt, lingua eorum siti aruit. Et quantum ad sterilitatem terrae, plagam in possessionibus: confusi sunt, et afflicti, et operuerunt capita sua, in signum confusionis. Supra 12: confundemini a fructibus vestris propter iram furoris domini. Et in cultoribus: quia non venit.
14:4
Joel. 1: confusi sunt agricolae, ululaverunt vinitores super frumento et hordeo, quia periit messis agri, vinea confusa est, et ficus elanguit.
14:5
Secundo ponit afflictionem sylvestrium animalium, quantum ad cervos: nam et cerva in agro peperit, et reliquit; quae multum circa custodiam filiorum solicitatur. Job 39: numquid nosti tempus partus ibicum in petris, vel parturientes cervas observasti? Et quantum ad onagros.
14:6
Et onagri, qui tamen diu sitim sustinent: Psalm. 103: expectabunt onagri in siti sua: in rupibus, in quibus magis stat ventus, traxerunt, in sitis refrigerium, quasi dracones, qui propter sitim ventum trahunt. Supra 2: onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui.
14:7
Hic incipit orare ad Deum pro populo: et primo inducit argumentum misericordiae ex divina conditione; secundo ex prophetarum praenuntiatione, ibi: et dixi a, a, a; tertio, ex pristina populi dilectione, ibi, numquid projiciens abjecisti Judam? Circa primum duo. Primo ponit prophetae orationem, in qua proponit tria, misericordiam confitens: si iniquitates nostrae responderint, in poenam. Isa. 59: multiplicatae sunt iniquitates nostrae coram te, et peccata nostra responderunt nobis et cetera. Ps. 45: adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis.
14:8
Deinde proponit constantiam: quare quasi colonus futurus es in terra? Ac si dicat: indignum constantiae tuae est ut vineam tuam relinquas, quasi colonus alienum agrum, quasi viator, domum tuam, quasi viator nocturnum hospitium. Quare futurus es quasi vir vagus? Hereditatem tuam, quasi homo vagus, et indeterminatae mansionis, proprium habitaculum. Supra 12: reliqui domum meam dimisi hereditatem meam. Proponit etiam potentiam: et fortis qui non potest salvare; quasi dicat: indecens est potentiae tuae ut non salves quos semel in protectionem suscepisti. Num. 14: dicent Aegyptii: non poterat introducere populum in terram pro qua juraverat: idcirco occidit eos in solitudine. Et proponit ei debitam esse illorum curam: tu autem in nobis, quasi in hereditate, et nomen tuum, sicut sub nomine regis, subditi defenduntur. 2 Corinth. 6: inhabitabo in illis, et inambulabo inter eos, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus.
14:9
Et concludit: ne derelinquas nos, ne tua constantia et potentia blasphemetur. Psalm. 26: ne derelinquas me, domine, neque despicias me, Deus salutaris meus. Secundo ponitur domini responsio: haec dicit dominus.
14:10
Et primo proponit culpam: qui dilexit movere pedes, affectus, propter inconstantiam in bono, et de malo in malum. Prov. 7: mulier vaga, quietis impatiens, nec valens in domo consistere pedibus suis. Vel mittens in Aegyptum pro auxilio. Isa. 30: Aegyptus frustra et vane auxiliabitur. Ideo clamavi super hoc: superbia tantum est; quiesce. Secundo comminatur poenam: tunc recordabitur, poenam inferens. Psal. 88: visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum. Tertio excludit remedia: et primo orationum.
14:11
Et dixit dominus: noli orare pro populo isto in bonum. Supra 7: tu ergo noli orare pro populo hoc, nec assumas pro eis laudem et orationem, et non obsistas mihi: quia non exaudiam te. Secundo jejunii, cum jejunaverint. Isa. 58: quare jejunavimus, et non aspexisti; humiliavimus animas nostras, et nescisti? Tertio sacrificii. Si obtulerint, Malach. 1: non est mihi voluntas in vobis, dicit dominus exercituum, et munus non suscipiam de manu vestra.
14:13
Hic sumit argumentum a prophetarum praenuntiatione: et primo ponitur prophetae allegatio, a, a, a, pro triplici poena, quam immediate tetigerat. Prophetae, falsi, pacem veram, diuturnam, et non simulatam ab hostibus. Supra 4: ergo ne decepisti populum istum, et Jerusalem dicens: pax erit vobis? Et ecce pervenit gladius usque ad animam. Secundo ponitur domini responsio: et dixit dominus.
14:14
Et primo ostendit prophetarum falsitatem quantum ad actionem quam assumunt: non misi, ad exequendum, non praecepi, injungendo officium, neque locutus sum, inspirando prophetiae donum. Infra 23: non mittebam prophetas, et ipsi currebant; non loquebar ad eos, et ipsi prophetabant. Et quantum ad pacem quam praedicabant: visionem mendacem, seductionem cordis, idest verba excogitata ad seducendum. Ezech. 13: vident vana, et divinant mendacium, dicentes, ait dominus, cum dominus non miserit eos. Secundo comminatur poenam tam prophetis praedicantibus, quam populo credenti: ideo haec dicit dominus. Isa. 9: erunt qui beatificant populum istum seducentes, et qui beatificantur praecipitati.
14:17
Tertio annuntiatur populo prophetae compassio: et dices ad eos: deducant oculi mei (vel vestri) lacrymam. Et sic indicitur planctus poenitentiae. Thren. 2: deduc quasi torrentem lacrymas. Cujus ratio assignatur: quoniam contritione, propter multitudinem occisorum, pessima propter incorrigibilitatem, vehementer, propter continuitatem. Isa. 30: comminuam eos sicut conteritur lagena figuli, contritione pervalida. Et assignat contritionis modum, quantum ad poenam occisionis: si egressus, foris, et si introiero, per considerationem. Thren. 1: foris interficiet eos gladius, et intus pavor, juvenem simul, et virginem, lactentem cum homine sene.
14:18
Quantum ad captivitatem, propheta quoque. Supra 9: disperdam eos in gentibus, quas non noverunt ipsi, et patres eorum.
14:19
Hic sumit argumentum ex pristina populi dilectione: et circa hoc tria. Primo miratur dilecti populi repulsionem, admirans odium: numquid projiciens abjecisti Judam? Quasi dicat, mirum videtur. Thren. ult.: sed projiciens repulisti nos, iratus es contra nos vehementer. Ut nulla sit sanitas. Isa. 14: plaga insanabili subjicientem in furore gentes. Secundo ponit recognitionem poenae, expectavimus. Supra 8: expectavimus pacem, et non erat bonum; tempus medelae, et ecce formido. Et culpae, cognovimus. Psalm. 50: iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper. Tertio ponitur petitio: ne nos des. Psal. 43: posuisti nos opprobrium vicinis nostris, subsannationem et derisum his qui in circuitu nostro sunt. Quarto petitionis ratio ex templi sanctitate.
14:21
Solii gloriae, scilicet propitiatorii, et arcae, in quibus gloriosum te miraculis, et revelationibus ostendisti. Infra 17: solium gloriae altitudinis a principio, locus sanctificationis nostrae, expectatio Israel.
14:22
Et idolorum debilitate: numquid sunt in sculptilibus gentium qui pluant; aut caeli possunt dare imbres, per se quasi causae primariae? Job 3: quis est pluviae pater, aut quis genuit stillas roris? Ex Dei potestate: nonne tu es dominus Deus noster? Fecisti haec, pluvias, et omnia hujusmodi. Supra 10: ad vocem suam dat multitudinem aquarum in caelo, et elevat nebulas ab extremitatibus terrae. Notandum, quod quaedam est pax falsa. Sapien. 14: in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Quaedam fraudulenta. Psal. 27: qui loquuntur pacem cum proximo, mala autem in cordibus eorum. Quaedam transitoria. 1 Thess. ult.: cum enim dixerint, pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus. Item notandum, quod mystice triplex est solium. Quoddam est solium gloriae; et hoc quadrupliciter, scilicet naturae sublimitate. Isa. 6: vide dominum sedentem super solium excelsum et elevatum, et plena erat omnis terra majestate ejus. Pacis tranquillitate. Supra 3: vocabunt Jerusalem solium domini, et congregabuntur ad eam omnes gentes in nomine domini in Jerusalem et cetera. Scientiae profunditate. Ezech. 10: et vidi, et ecce in firmamento quod erat super caput Cherubin quasi lapis zaphirus, et quasi species similitudinis solii apparuit super eum. Durationis aeternitate. Thren. ult.: tu autem, domine, in aeternum permanebis, solium tuum in generationem et generationem. Aliud est solium clementiae, praeparantis ad Dei obedientiam. Isa. 22: figam illum paxillum in loco fideli, et erit in solium gloriae domui patris sui; et suspendam super eum omnem gloriam patris sui. Ad justitiae sententiam. Prov. 16: justitia firmatur solium regis. Ad proximorum misericordiam. Isa. 16: et praeparabitur in misericordia solium, et sedebit super eum in veritate in tabernaculo David. Ad humilitatis gratiam. Ezech. 43: locus solii mei, et locus vestigiorum meorum, ubi habito in medio filiorum Israel in aeternum. Quoddam vero est solium justitiae praeparantis ad disceptandum. Job 13: quis mihi tribuat ut cognoscam, et inveniam illum, et veniam usque ad solium ejus? Ad malum corrigendum. Prov. 20: rex, qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo. Ad incorrigibiles condemnandum. 3 Reg. ult.: vidi dominum sedentem super solium suum, et omnem exercitum caeli assistentem ei a dextris et a sinistris. Ad bonos defendendum. Isa. 9: super solium David, et super regnum ejus sedebit, ut confirmet illud, et corroboret in judicio, et justitia, amodo et usque in sempiternum.
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.