The Iewes in Ierusalem write to the Iewes in Aegypt, 7. signifying that they had writte before of manie afflictions past: 9. and now write againe, rendering thankes to God for their deliuerie from Antiochus: 18. exhorting their bretheren to kepe the feast of Scenopegia: rec••ing the miracle of water returning into fire: 24. when Nehemias prayed: 33. and that the king built a temple in memorie therof.
1To the brethren, the Jews that are throughout Egypt; the brethren, the Jews that are in Jerusalem, and in the land of Judea, send health and good peace.Ai fratelli Giudei, che sono nell'Egitto, i fratelli Giudei di Gerusalemme, e della Giudea, salute, e pace sincera.TO THE bretheren, the Iewes that are through out Aegypt, the bretheren, the Iewes that are in Ierusalem, and that are in the countrie of Iurie, send health, and good peace.Fratribus qui sunt per Ægyptum Judæis, salutem dicunt fratres qui sunt in Jerosolymis Judæi, et qui in regione Judææ, et pacem bonam. 2May God be gracious to you, and remember his covenant that he made with Abraham, and Isaac, and Jacob, his faithful servants:Vi conceda Dio le sue grazie, e si ricordi dell'alleanza fatta con Abramo, e Isacco, e Giacobbe suoi servi fedeli:God doe good to you, and remember his testament, that he spake to Abraham, and Isaac, and Iacob, his faithful seruantes:Benefaciat vobis Deus, et meminerit testamenti sui, quod locutus est ad Abraham, et Isaac, et Jacob servorum suorum fidelium: 3And give you all a heart to worship him, and to do his will with a great heart, and a willing mind.E dia a tutti voi un cuore per adorarlo, e per fare la sua volontà di gran cuore, e con animo volonteroso.and geue he vnto you al an hart to worshippe him, and to doe his wil with a great hart, and a willing minde.et det vobis cor omnibus ut colatis eum, et faciatis ejus voluntatem, corde magno et animo volenti. 4May he open your heart in his law, and in his commandments, and send you peace.Apra egli il cuor vostro alla intelligenza della sua legge, e de' suoi comandamenti, e dia la pace.Open he your hart in his law, and in his precepts, and make peace.Adaperiat cor vestrum in lege sua, et in præceptis suis, et faciat pacem. 5May he hear your prayers, and be reconciled unto you, and never forsake you in the evil time.Esaudisca le vostre preghiere, e si plachi con voi, e non vi abbandoni nel cattivo tempo.Heare he your prayers, and be he reconciled vnto you, neither forsake he you in the euil time.Exaudiat orationes vestras, et reconcilietur vobis, nec vos deserat in tempore malo. 6And now here we are praying for you.E noi siamo, qui facendo preghiere per voi.And now here we are praying for you.Et nunc hic sumus orantes pro vobis. 7When Demetrius reigned, in the year one hundred and sixty-nine, we Jews wrote to you in the trouble and violence that came upon us in those years, after Jason withdrew himself from the holy land, and from the kingdom.Sotto il regno di Demetrio l'anno cento sessantanove noi Giudei scrivemmo a voi intorno alla tribolazione, e alle violenze, che ci assalirono in quegli anni, dopo che Giasone se n'andò dalla terra santa, e dal regno.When Demetrius reigned, in the yeare one hundreth sixtie nine, we Iewes wrote vnto you in the tribulation, and violence, that came vpon vs in these yeares, since Iason reuolted from the holie land, and from the kingdom.Regnante Demetrio, anno centesimo sexagesimo nono, nos Judæi scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis, ex quo recessit Jason a sancta terra, et a regno.
8They burnt the gate, and shed innocent blood: then we prayed to the Lord, and were heard, and we offered sacrifices, and fine flour, and lighted the lamps, and set forth the loaves.Furono abbruciate le porte (del tempio), fu sparso il sangue innocente, ma facemmo ricorso a Dio, e fummo esauditi, e offerimmo il sagrifizio, e l'oblazione, di fior di farina, e accendemmo le lucerne, o ponemmo i pani sopra la mensa.They burnt the gate, and shed innocent bloud: and we prayed to our Lord, and were heard, and we offered sacrifice, and fine floore, and lighted the lampes, and serforth there breades.Portam succenderunt, et effuderunt sanguinem innocentem: et oravimus ad Dominum, et exauditi sumus, et obtulimus sacrificium et similaginem, et accendimus lucernas, et proposuimus panes. 9And now celebrate ye the days of Scenopegia in the month of Casleu.Ora voi celebrate i giorni de' tabernacoli nel mese di Casleu.And now celebrate ye the dayes of Scenopegia of the moneth Cesleu.Et nunc frequentate dies scenopegiæ mensis Casleu. 10In the year one hundred and eighty-eight, the people that is at Jerusalem, and in Judea, and the senate, and Judas, to Aristobolus, the preceptor of king Ptolemee, who is of the stock of the anointed priests, and to the Jews that are in Egypt, health and welfare.L'anno cento ottant'otto il popolo di Gerusalemme, e della Giudea, e il Senato, e Giuda ad Aristobolo precettore del re Tolomeo, il quale è della stirpe de' sacerdoti sacri, e a' Giudei dell'Egitto, salate, e pace.In the yeare one hundreth eightie eight, the people that is at Ierusalem, and in Iurie, and the senate, and Iudas, to Aristobolus the maister of Ptolomee the king, who is of the stocke of the annointed priestes, and to those Iewes, that are in Aegypt health, and welfare.Anno centesimo octogesimo octavo, populus qui est Jerosolymis et in Judæa, senatusque et Judas, Aristobolo magistro Ptolemæi regis, qui est de genere christorum sacerdotum, et his qui in Ægypto sunt Judæis, salutem et sanitatem. 11Having been delivered by God out of great dangers, we give him great thanks, forasmuch as we have been in war with such a king.Avendoci Dio liberati da gravi pericoli, ne rendiamo a lui solenni ringraziamenti, avendo noi avuto da combattere con tal re.Being deliuered by God out of great dangers, we geue him thankes magnifically, as who haue fought against such a king.De magnis periculis a Deo liberati, magnifice gratias agimus ipsi, utpote qui adversus talem regem dimicavimus. 12For he made numbers of men swarm out of Persia, that have fought against us, and the holy city.Perocché egli fece venir dalla Persia quel bulicame di gente, che fecero guerra a noi, e alla santa città.For he made them swarme out of Persis, that haue fought against vs, and the holie oi•ie.Ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt contra nos et sanctam civitatem.
13For when the leader himself was in Persia, and with him a very great army, he fell in the temple of Nanea, being deceived by the counsel of the priests of Nanea.Ma lo stesso condottiere trovandosi nella Persia con esercito innumerabile, perì nel tempio di Nanea, per tradimento de' sacerdoti di Nanea:For when he was captaine in Persis, & with him a very great armie, he fel in the temple of Nania, being deceiued by the counsel of Nan•a•s priestes.Nam cum in Perside esset dux ipse, et cum ipso immensus exercitus, cecidit in templo Naneæ, consilio deceptus sacerdotum Naneæ. 14For Antiochus, with his friends, came to the place as though he would marry her, and that he might receive great sums of money under the title of a dowry.Imperocché Antioco essendo andato co' suoi amici in quel luogo per isposarla, e ricevere gran somma di denaro a titolo di dote:For Antiochus, & his freindes came to the place as to dwel with her, & that he might receiue much money vnder the title of a dowrie.Etenim cum ea habitaturus venit ad locum Antiochus et amici ejus, et ut acciperet pecunias multas dotis nomine. 15And when the priests of Nanea had set it forth, and he with a small company had entered into the compass of the temple, they shut the temple,E i sacerdoti avendo messo fuora il danaro, ed essendo egli entrato con pochi altri nella parte interiore del tempio, quelli, entrato che fu Antioco, chiusero il tempio.And when Naneaes priestes had layde it forth, and he with a few was entered within the compasse of the temple, they shut the temple,Cumque proposuissent eas sacerdotes Naneæ, et ipse cum paucis ingressus esset intra ambitum fani, clauserunt templum, 16When Antiochus was come in: and opening a secret entrance of the temple, they cast stones and slew the leader, and them that were with him, and hewed them in pieces; and cutting off their heads, they threw them forth.E aperta una segreta entrata del tempio, a furia di sassate uccisero il condottiere, e i compagni, e li fecero in pezzi, e troncate le loro teste li gettarono fuora.when Antiochus was entered in: & a secrete entrance of the temple being opened, casting stones they stroke the duke, and them that were with him, and diuided them in peeces, and cutting of their heades they threw them forth.cum intrasset Antiochus: apertoque occulto aditu templi, mittentes lapides percusserunt ducem et eos qui cum eo erant: et diviserunt membratim, et capitibus amputatis foras projecerunt.
17Blessed be God in all things, who hath delivered up the wicked.Benedetto in ogni cosa Iddio, il quale distrasse gli empj.Blessed be the God in al thinges, who hath deliuered vp the impious.Per omnia benedictus Deus, qui tradidit impios. 18Therefore, whereas we purpose to keep the purification of the temple on the five and twentieth day of the month of Casleu, we thought it necessary to signify it to you: that you also may keep the day of Scenopegia, and the day of the fire, that was given when Nehemias offered sacrifice, after the temple and the altar was built.Noi adunque essendo per celebrare ai venticinque del mese di Casleu la purificazione del tempio, abbiam creduto necessario di darcene parte, affinchè voi pure celebriate il giorno de' tabernacoli, e la solennità del fuoco, il quale fu a noi conceduto allora quando Nehemia, ristorato il tempio, e l'altare, offerse i sagrifizj.We therefore meaning to keepe the purification of the temple the fiue and twentith day of the moneth Casleu, thought it necessary to signifie vnto you: that you also may kepe the day of Scenopegia, and the day of the fire, that was geuen when Nehemias, after the temple was built and the altar, offered sacrifice.Facturi igitur quinta et vigesima die mensis Casleu purificationem templi, necessarium duximus significare vobis: ut et vos quoque agatis diem scenopegiæ, et diem ignis, qui datus est quando Nehemias ædificato templo et altari obtulit sacrificia. 19For when our fathers were led into Persia, the priests that then were worshippers of God, took privately the fire from the altar, and hid it in a valley where there was a deep pit without water, and there they kept it safe, so that the place was unknown to all men.Imperocché quando i padri nostri furon menati nella Persia, i sacerdoti d'allora timorati di Dio, preso il fuoco dell'altare, lo nascoser segretamente in una valle, dov'era un pozzo profondo, e asciutto, e ivi lo posero in sicuro, non essendovi nissuno, che sapesse nulla di quel luogo.For when our fathers were caryed into Persis, the priestes that then were the worshippers of God, taking the fire from the altar, hid it secretly in a valley where there was a pitte deepe, and dry, and therin they saued it, so that the place was vnknowne to al men,Nam cum in Persidem ducerentur patres nostri, sacerdotes qui tunc cultores Dei erant, acceptum ignem de altari occulte absconderunt in valle, ubi erat puteus altus et siccus, et in eo contutati sunt eum, ita ut omnibus ignotus esset locus. 20But when many years had passed, and it pleased God that Nehemias should be sent by the king of Persia, he sent some of the posterity of those priests that had hid it, to seek for the fire: and as they told us, they found no fire, but thick water.Ma passati molti anni, essendo piaciuto a Dio, che Nehemia venisse spedito dal re di Persia (nella Giudea), i nipoti di que' sacerdoti, che lo avean nascosto furon mandati a cercar il fuoco, e com'essi ci raccontarono non trovarono fuoco, ma acqua densa.But when manie yeares had passed, and i• pleased God that Nehemias should be sent of the king of Persis: he sent the nephewes of those priestes, that had hid it, to seeke our the fire: and as they told vs, they found not fire, but thic•ke water.Cum autem præterissent anni multi, et placuit Deo ut mitteretur Nehemias a rege Persidis, nepotes sacerdotum illorum qui absconderant, misit ad requirendum ignem: et sicut narraverunt nobis, non invenerunt ignem, sed aquam crassam.
21Then he bade them draw it up, and bring it to him: and the priest, Nehemias, commanded the sacrifices that were laid on, to be sprinkled with the same water, both the wood, and the things that were laid upon it.Ma il sacerdote Nehemia ordinò loro di attingerne, e portarne a lui, e che le vittime poste sull'altare, e le legna messevi sopra, con quell'acqua fossero asperse.And he bad them draw, & bring vnto him and the sacrifices, that were layd on, the priest Nehemias commanded to be sprinckled with the same water, and the wood, and the thinges that were layde therupon.Et jussit eos haurire, et afferre sibi: et sacrificia quæ imposita erant, jussit sacerdos Nehemias aspergi ipsa aqua: et ligna, et quæ erant superposita. 22And when this was done, and the time came that the sun shone out, which before was in a cloud, there was a great fire kindled, so that all wondered.E fatto questo, allorché il sole, che prima era tralle nuvole, cominciò a spargere la sua luce, si accese con ammirazione di tutti un gran fuoco.And as this was done, & the time was come that the sunne shone forth, which before was in a cloude, there was kindled a great fire, so that al merueiled.Utque hoc factum est, et tempus affuit quo sol refulsit, qui prius erat in nubilo, accensus est ignis magnus, ita ut omnes mirarentur. 23And all the priests made prayer, while the sacrifice was consuming, Jonathan beginning, and the rest answering.Or tutti i sacerdoti oravano mentre si consumava il sagrifizio, intonando Gionata, e gli altri rispondendo.And al the priestes made prayer, whiles the sacrifice was consuming, Ionathas beginning, and the rest answering.Orationem autem faciebant omnes sacerdotes, dum consummaretur sacrificium, Jonatha inchoante, ceteris autem respondentibus. 24And the prayer of Nehemias was after this manner: O Lord God, Creator of all things, dreadful and strong, just and merciful, who alone art the good king,E l'orazione di Nehemia fu in questo modo: Signore Dio, Creator di tutte le cose, terribile, e forte, giusto, e misericordioso, che solo se' il buon re,And the prayer of Nehemias was in this maner: O LORD God creatour of al, dreadful, and strong, iust and mereiful, which only art the good king,Et Nehemiæ erat oratio hunc habens modum: Domine Deus omnium creator, terribilis et fortis, justus et misericors, qui solus est bonus rex, 25Who alone art gracious, who alone art just, and almighty, and eternal, who deliverest Israel from all evil, who didst choose the fathers, and didst sanctify them:Il solo eccellente, il solo giusto e onnipotente, ed eterno, tu che liberi Israele da tutti i mali, tu che eleggesti i padri nostri, e li santificasti,only giuer, only iust, and omnipotent, and eternal, which deliuerest Israel from al euil, which madest the fathers elect, and didst sanctifie them.solus præstans, solus justus et omnipotens et æternus, qui liberas Israël de omni malo; qui fecisti patres electos, et sanctificasti eos:
26Receive the sacrifice for all thy people Israel, and preserve thy own portion, and sanctify it.Accetta questo sagrifizio per tutto il popol tuo d'Israele, e custodisci, e santifica la tua eredità.Receiue the sacrifice for al thy people Israel, and kepe thy part, and sanctisie it.accipe sacrificium pro universo populo tuo Israël, et custodi partem tuam, et sanctifica. 27Gather together our scattered people, deliver them that are slaves to the Gentiles, and look upon them that are despised and abhorred: that the Gentiles may know that thou art our God.Riunisci i fratelli nostri dispersi, e libera quelli, che sono schiavi delle nazioni, e volgi lo sguardo a quelli, che vivono nel disprezzo, e nell'ignominia, affinchè conoscan le genti, che tu se' il Dio nostro.Gather together our dispersion deliuer them, that serue the Gentils, and regard the contemned & abhorred: that the Gentils may know that thou art our God.Congrega dispersionem nostram, libera eos qui serviunt gentibus, et contemptos et abominatos respice, ut sciant gentes quia tu es Deus noster. 28Punish them that oppress us, and that treat us injuriously with pride.Umilia quei, che ci opprimono, e ci insultano superbamente.Afflict them that oppresse vs, and that doe contumelie in pride.Afflige opprimentes nos, et contumeliam facientes in superbia. 29Establish thy people in thy holy place, as Moses hath spoken.Ritorna il popol tuo al luogo tuo santo secondo la parola di Mosè.Place thy people in thy holie place, as Moyses saydConstitue populum tuum in loco sancto tuo, sicut dixit Moyses. 30And the priests sung hymns till the sacrifice was consumed.E i sacerdoti cantavano inni sino alla consumazione del sagrifizio.And the priestes sang hymnes, til the sacrifice was consumed.Sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium. 31And when the sacrifice was consumed, Nehemias commanded the water that was left to be poured out upon the great stones.Finito il quale Nehemia ordinò, che l'acqua, che restava si spargesse sopra pietre grandi.And when the sacrifice was consumed, of the rest of the water Nehemias cōmanded the greater stones to be throughly washed.Cum autem consumptum esset sacrificium, ex residua aqua Nehemias jussit lapides majores perfundi. 32Which being done, there was kindled a flame from them: but it was consumed by the light that shined from the altar.Lo che appena fu fatto, vi si accese gran fiamma, la quale però fu assorbita dalla luce, che sfavillò dall'altare.Which thing as it was done, out of them was kindled a flame: but by light also, that shined from the altar, it was consumed.Quod ut factum est, ex eis flamma accensa est: sed ex lumine quod refulsit ab altari, consumpta est.
33And when this matter became public, it was told to the king of Persia, that in the place where the priests that were led away, had hid the fire, there appeared water, with which Nehemias and they that were with him had purified the sacrifices.Ma divulgatasi tal cosa, fu riferito al re de' Persiani come nel luogo, dove i sacerdoti menati in ischiavitù avean nascosto il fuoco, si era veduta dell'acqua, colla quale Nehemia, e quelli, che erano con lui avean consumati i sagrifizj;And as the thing was made manifest, it was told the king of the Persians, that in the place, wherin those priestes that were transported, had hid fire, there appeared water, with the which Nehemias, and they that were with him, purified the sacrifices.Ut vero manifestata est res, renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderent hi qui translati fuerant sacerdotes, aqua apparuit, de qua Nehemias, et qui cum eo erant, purificaverunt sacrificia. 34And the king considering, and diligently examining the matter, made a temple for it, that he might prove what had happened.E il re, ponderata la cosa, e verificatala diligentemente, fece far ivi un tempio in prova del fatto:And the king considering, and diligently examining the matter, made a temple for it, that he might approue that which was done.Considerans autem rex, et rem diligenter examinans, fecit ei templum, ut probaret quod factum erat: 35And when he had proved it, he gave the priests many goods, and divers presents, and he took and distributed them to them with his own hand.E accertato che fu della cosa, donò molti beni ai sacerdoti, e di sua propria mano distribuì loro più, e più regali.And when he had approued it, he gaue to the priestes manie good thinges, and diuerse giftes, and taking them with his owne hand, he gaue to them.et cum probasset, sacerdotibus donavit multa bona, et alia atque alia munera: et accipiens manu sua, tribuebat eis. 36And Nehemias called this place Nephthar, which is interpreted purification. But many call it Nephi.E Nehemia diede a quel luogo il nome di Nephtar, che vuoi dir purificazione: ma molti lo chiamano Nephi.And Nehemias called this place Nephthar, which is interpreted purification. But it is called with manie Nephi.Appellavit autem Nehemias hunc locum Nephthar, quod interpretatur Purificatio: vocatur autem apud plures Nephi.
1:1
Calmet
It seems these were most considered; perhaps being more numerous. (Calmet)
Haydock
They had also a schismatical temple. (Haydock)
1:7
Year of the World 3861, Year before Christ 143.
Demetrius Nicator. The date refer to what goes before.
Calmet
Nine. This author dates from autumn, whereas the preceding begins the era of Seleucides, in spring, which accounts for the apparent contradictions. (Calmet)
Worthington
Trouble. As they had written when in distress, so they now testify their joy and gratitude to God, begging their brethren to keep the dedication of the new altar. (Worthington)
This first letter, sent during the heat of the persecution raised by Epiphanes, is lost.
Haydock
Kingdom. Judea was then tributary to Egypt; yet Jason applied to the Syrian monarch, and instead of waiting for the death of Onias III, wished to purchase his dignity, and to change the manners of the people. Josephus gives contradictory accounts of these affairs, (Calmet) if he be really the author of 4 Machabees. (Haydock)
1:8
Calmet
Flour, (mincha) including corn, etc. After Judas had purified the temple, the usual sacrifices were offered. (Calmet)
1:9
Scenopegia; viz., the encenia, or feast of the dedication of the altar, called here scenopegia, or feast of the tabernacles, from being celebrated with the like solemnity. (Challoner) (Chap. 10:6.)
Calmet
The real feast occurs in the month of Tisri. (Calmet)
1:10
Year of the World 3880, Year before Christ 124.
Clement [of Alexander]
Eight. Thus the preceding letter is dated, according to many, (Menochius) as there was no Judas or Aristobolus known at this time. But Judas, the Essene prophet, (chap. 2:14.; Worthington) must have flourished about that period; (Josephus, Antiquities 13:19.; Calmet) and one Aristobolus wrote something in the Scripture for Philometor. (Clement [of Alexander], Strom. v.; Eusebius, Hist. 2:17.)
Rupert
After Philadelphus, the kings of Egypt had commonly Jews among their preceptors. (Rupert, Vict. 10:15.)
Calmet
This person is supposed to have instructed Physcon. (Calmet)
1:11
Challoner
King. Antiochus Sidetes, who began to make war upon the Jews, while Simon was yet alive; (1 Machabees 15:39.) and afterwards besieged Jerusalem, under John Hircanus. So that the Judas here mentioned (ver. 10.) is not Judas Machabeus, who was dead long before the year 188 of the kingdom of the Greeks, for he died in the year 146 of that epoch; (see above, 1 Machabees 2:70., also the note on 2 Machabees 1:2.) but either Judas, the eldest son of John Hircanus, or Judas the Essene, renowned for the gift of prophecy, who flourished about that time. (Challoner)
Epiphanes may as well be meant. The ancestors of those who wrote resisted him.
1:12
Persia. This country is not specified in the Roman and Alexandrian Septuagint. Other copies have, "He God made them who attacked the holy city flee in swarms to Persia." (Syriac; Vatable)
Calmet
The name of Persia now comprised all the dominions of Antiochus; Rupert understands Sidetes. (Calmet)
1:13
Her temple at Ecbatana was renowned, 1 Machabees 6:1.
1:14
Menochius
Dowry. Thus the pagans played with religion. (Menochius)
Dion. Seneca
Anthony having espoused the Minerva of Athens, required the city to give him 1000 talents for her portion. (Dion. Seneca, suasov. 1.)
Calmet
Heliogabalus and Caligula pretended to marry the celestial Venus or the moon. (Calmet)
1:16
Haydock
Slew. Literally, "struck." Greek, "stoned." Yet Epiphanes escaped, (chap. 10:9., and 1 Machabees vi.) having received some wounds. But a fall from his chariot, and vexation, hastened his death. (Haydock)
Calmet
Some of his followers, who had advanced farther into the temple, perished. (Calmet)
1:18
Haydock
Scenopegia. The dedication was observed by the people bearing branches, in memory of their late forlorn condition on the mountains. (Haydock)
See ver. 2.
Calmet
Fire. This feast occurred in Tisri, 2 Esdras 8:1, 14. (Calmet)
1:19
Challoner
Persia. Babylonia, called here Persia, from being afterwards a part of the Persian empire. (Challoner)
Worthington
Thus St. Chrysostom (H. 6. in Mat.) says, the Jews were delivered from "the Persian captivity." (Worthington)
All beyond the Euphrates [River] was now called Persia.
Doubdan
Valley of Topheth, where (Calmet) it is still shewn. (Doubdan.)
Haydock
The miraculous pit was enclosed by Artaxerxes, 2 Machabees 5:33. (Haydock)
Worthington
Four miracles occurred respecting this fire, ver. 20, 22, 32. (Worthington)
1:21
Haydock
The priest. Greek, "Nehemias ordered the priests to sprinkle with the water both," etc. (Haydock)
Calmet
Modern Jews say the sacred fire was not in the second temple. But Gorionides and 4 Machabees admit this fact. (Calmet)
Haydock
Elias obtained fire upon his sacrifice nearly in the same manner. (Haydock)
1:23
1:29
Haydock
Spoken, promising these favours, Deuteronomy 30:3. (Haydock)
1:32
Calmet
Altar. This second flame came immediately from heaven, and overpowered that proceeding from the mud. (Calmet)
1:34
Challoner
A temple. That is, an enclosure or a wall round about the place where the fire was hid, to separate it from profane uses, to the end that it might be respected as a holy place. (Challoner)
Calmet
Such open enclosures are often styled temples. (Calmet)
Haydock
Greek, "But the king enclosing it, made it sacred, (ieron) having examined the fact." (Haydock)
1:35
La Haye
Hand. The copies vary much. (La Haye.)
1:36
Grotius
Nephthar, or rather Necphar. (Grotius)
Calmet
Nephi. Greek has the former word. Roman copy and Syriac, Naphtai; may be derived from Chaldean phetir, "pure, unmixed." (Calmet)
Worthington
Nephthar may signify "deliverance," as sacred things are rescued from common use. (Worthington)
1:9
Scenopegia.... Viz., the Encenia, or feast of the dedication of the altar, called here Scenopegia, or feast of tabernacles, from being celebrated with the like solemnity.
1:11
Such a king.... Viz., Antiochus Sidetes, who began to make war upon the Jews, whilst Simon was yet alive. 1 Mac. 15.39. And afterwards besieged Jerusalem under John Hircanus. So that the Judas here mentioned, ver. 10, is not Judas Machabeus, who was dead long before the year 188 of the kingdom of the Greeks, for he died in the year 146 of that epoch, (see above 1 Mac. chap. 2., ver. 70, also the note on chap. 1, ver. 2,) but either Judas the eldest son of John Hircanus, or Judas the Essene, renowned for the gift of prophecy, who flourished about that time.
1:13
1:19
Persia.... Babylonia, called here Persia, from being afterwards a part of the Persian empire.
1:34
A temple.... That is, an enclosure, or a wall round about the place where the fire was hid, to separate it from profane uses, to the end that it might be respected as a holy place.
1:1
e
1:7
As they had vvritten before in their afflictions, so novv they exhorte their bretheren to be thankful to God, and amongst other meanes to shevv their gratful minde by celebrating the feast of dedication of the nevv altar.
li 2. •. 4. v. 7.
1:10
It semeth that either this Iudas vvas the first sonne of Iohn Hyr•amus (othervvise called Aristobolus) or rather Iudas Essenus of vvhom, ch. 2. v. 14. and of vvhom Iosephus vvriteth. li. 13. •. 19.
1:19
Chaldea being nere to Persis, is sometimes comprehended vnder the same name so Mamertinus, in Panager•ca ad Iulia. reciteth Tigris and Euphrates amongst the riuers of Persi. & S. Chrysostom. ho. 6. in Math. saith the Ievves vvere deliuered from captiuitie of Per••s, meaning Babylon.
1:20
In this fire vvere foure miracles. First it vvas not changed into ayre but into vvater. v. 20.
1:22
Secondly this vvater being cast on the hostes of sacrifice vvas kindled as fire. v. 22.
1:32
Thirdly, it burned also being cast vpon stones. v. 32.
Fourth, it vvas extinguished by the light that came from the altar. v. 32.
1:36
Nephthar, signifieth deliuerie, vvhich is the effect of purification, for the temple & other holie thinges being purified, were deliuered from prophane vse.
1:19
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Duties of the Clergy 3.17
99. For when our fathers were carried away into Persia,
1:20
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Duties of the Clergy 3.17
100. So they went to Persia, free only in their religion; for that alone could not be torn from them by their captivity. After a length of time,
1:36
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Duties of the Clergy 3.17
101. When this sign became known, the king of Persia ordered a temple to be built on that spot where the fire had been hidden and the water afterwards found, to which many gifts were made. They who were with holy Nehemiah called it Naphthar,
1:1
1. FRATRIBUS QUI SUNT PER ÆGYPTUM JUDÆIS SALUTEM DICUNT FRATRES, QUI SUNT IN JEROSOLYMIS JUDÆI. — Ægyptus enim abundabat Judæis, tum quia eis erat vicina, tum quia Ptolemæus Lagi primus post Alexandrum magnum Ægypti rex 220 millia Judæorum captiva in Ægyptum duxerat, tum quia jam recenter sub Ptolemæo Philometore Onias filius Oniæ tertii Pontificis templum magnificum Heliopoli in Ægypto construxerat simile Jerosolymitano, ibique Pontificem agebat, ad quod proinde multi Judæorum confluebant, præsertim quia in Ægypto tuti erant a Seleucidis, puta ab Antiochis et Demetriis, qui continue Judæam infestabant. Scribunt ergo Judæi e Jerosolymis ad Judæos, qui erant in Ægypto, quasi ad fratres, id est cognatos et contribules suos, amicas et fraternas litteras, tum ut eos in vera fide, religione et unione cum Synagoga sive Ecclesia contineant, ne scilicet a Jerosolymis et templo faciant schisma ob templum suum Heliopolitanum, sicut eodem tempore Judæi in Samaria degentes erigendo templum in monte Garizim schisma fecerunt a Judæis, et templo Jerosolymitano, ut patet Joan. cap. IV. Vide de templo Heliopolitano Josephum, lib. XII, cap. I et VI, et libro XIII, cap. VI. Ad schisma ergo hoc tollendum, Judæi e Jerosolymis, ac Judas hanc epistolam scripserunt ad Judæos in Ægypto commorantes.
1:4
4. ADAPERIAT COR VESTRUM IN LEGE SUA, — q. d. Deus luce cœlesti per gratiam suam vos illuminet et inflammet ut legem ejus plene cognoscatis, et cognitam adimpleatis, præsertim vero ut a templo vestro Heliopolitano, Pontifice proprio, et sacrificiis a Deo vetitis ibidem ad Jerusalem nostrumque templum et Pontificem Jonatham postliminio redeatis. Deus enim vetuerat alibi quam in templo Jerosolymitano sibi sacrificari, Deuter. cap. XII, 11 et Levit. VII, 3. ET FACIAT PACEM, — tum a bellis, tum potius a templi divisione et schismate, ut nobiscum in unum synagogam coalescatis, et ad unum nobiscum templum conveniatis, ibique festum Scenopegiæ, ut sequitur, celebretis.
1:7
7. Regnante Demetrio (juniore dicto Nicanore, Demetrii Soteris filio) anno centesimo sexagesimo nono — Græcorum, hic enim fuit annus tertius regni Demetrii, qui post triennium, anno scilicet 172 Græcorum, captus fuit ab Arsace rege Parthorum, ut dictum est I Machab. XIV, vers. 4 et 3. Ex quo recessit Jason, — de quo cap. IV, vers. 7.
1:8
8. PORTAM SUCCENDERUNT, q. d. Instigante impio Jasone Antiochus per suos satellites portas Jerusalem et templi ac reliquarum Judææ civitatum succendit. Verum ORAVIMUS AD DOMINUM, ET EXAUDITI SUMUS, ut per virtutem Judæ Machabæi templi profanati fieret purgatio, novaque dedicatio, in quo proinde jam nove dedicato OBTULIMUS SACRIFICIUM, reliquaque in pristinum statum restituimus, nimirum ACCENDIMUS LUCERNAS septem in candelabro aureo septicipiti, ET PROPOSUIMUS PANES 12, — juxta 12 tribus Israel in mensa panum propositionis.
1:9
9. ET (id est idcirco) NUNC FREQUENTATE (et frequentando celebrate) DIES SCENOPEGIÆ, — id est, festum Encæniorum institutum a Juda Machabæo in memoriam purgationis et novæ dedicationis templi ab eo factæ, idque die 25 mensis Casleu, qui nostro novembri respondet. Nota, festum Scenopegiæ proprie erat festum Tabernaculorum, quod per octo dies celebrabatur in mense Tisri, id est in septembri; hic vero per catachresin festum Encæniorum vocant festum Scenopegiæ, quia hoc erat simile: utrumque enim celebrabatur magna totius populi lætitia cum ramis, thyrsis, tubis et tympanis per octo dies, ut patet I Machab. IV, 54 et II Machab. X, 6, ubi dicitur festum Encæniorum institutum et celebratum fuisse « in modum festi Tabernaculorum; » unde vocatur « Scenopegia Casleu, » non Tisri. Hortantur ergo ut Judæi in Ægypto celebrent festum Encæniorum per viridium ramorum gestationem, per clangorem tubarum, similiaque signa lætitiæ, non autem ut in templo Heliopolitano victimas Deo offerant: hoc enim lege Dei erat vetitum. Sic Machabæi profugi in montibus celebrarunt Scenopegiam cum thyrsis sine sacrificiis, ut patet cap. X, vers. 6.
1:10
10. Anno 188 (Græcorum), POPULUS QUI EST JEROSOLYMIS ET IN JUDÆA, SENATUSQUE ET JUDAS. — Hic Judas, ait Rupertus, lib. X De victor. verbi Dei, cap. XV, Serarius, Salianus, Mariana et alii, videtur esse auctor hujus posterioris epistolæ, adeoque totius hujus libri secundi Machab. nimirum Judas Essenus, qui, ut ait Josephus lib. XIII, cap. XIX, hoc tempore ob donum prophetiæ magnæ apud omnes erat existimationis, et post 20 annos Antigono Joannis Hyrcani filio mortem prædixit, quæ et paulo post secuta est. Additque Josephus ejus prædictiones nunquam fefellisse, sed reipsa semper evenisse. Sanchez tamen putat hunc Judam fuisse Joannis Hyrcani ducis et Pontificis filium, qui hoc tempore patri successerat, eratque dux et Pontifex Israelis, teste Josepho, lib. XX Antiq. cap. VIII. Ubi addit Judam hunc alio nomine dictum fuisse Aristobulum, ac per unum annum duntaxat regnasse; quare mortuum sine filio, regnum et Pontificatum reliquisse fratri suo Alexandro, qui alio nomine dictus est Jannæus. Verum obstat quod hic Judas sive Aristobulus primus sibi diadema imposuerit, seque regem Judææ nominarit, ac matrem suam fame necarit in vinculis: fratrem vero suum Antigonum jam nominatum occiderit; reliquos autem fratres in vinculis habuerit, quoad vixit, teste Josepho, lib. XIII Antiq. cap. XIX et XX, quæ omnia Scriptore hagiographo videntur indigna. Adde Aristobulum hunc regnasse anno non 188, ut hic dicitur, sed 200 Græcorum, uti ostendit Salianus et alii. Quare hoc anno 188, adhuc Israeli præerat pater Aristobuli Joannes Hyrcanus, cujus proinde potius quam Aristobuli filii, erat scribere hanc epistolam. Denique Bellarminus, lib. I De Verbo Dei, cap. XV, putat hunc Judam esse Judam Machabæum. Verum is jam ante 36 annos in prælio occubuerat. Porro hic incipit posterior epistola, vixque ejus est titulus. Duas enim hic jungi epistolas censent Rupertus, lib. X, cap. XV, Glossa, Lyranus, Bellarminus, Melchior Canus, lib. II De Locis, cap. X, Medina, lib. VI De Fide, cap. XIII. Sed verius videtur non duas, sed unam duntaxat esse epistolam scriptam anno 188 Græcorum, in qua tamen refricent et renovent epistolam a se scriptam anno 169 Græcorum, q. d. Hæc quidem illo anno scripsimus, hoc autem anno scribimus vobis quæ sequuntur: sed pro ea locutione repetunt salutationem, cum appositione propriorum nominum, eorum qui litteras mittunt, et eorum ad quos mittuntur, quæ initio fuerant prætermissa. Ita Salianus et Sanchez. ARISTOBULO MAGISTRO PTOLEMÆI REGIS, QUI EST DE GENERE CHRISTORUM (id est, unctorum oleo sancto) SACERDOTUM. — Aristobulus hic, ait Rabanus, fuit natione Judæus, sed peripateticus philosophus esse agnoscitur, qui ad Philometorem Ptolemæum explanationum in Moysen commentarios scripsit, ut chronographi produnt. Ita Rabanus. Intelligit autem Eusebium, cujus illa sunt verba in Chron. sub initium regni Philometoris: « Aristobulus, inquit, cujus secundus Machabæorum liber initio meminit, quemque Aristotelicæ peritum fuisse philosophiæ constat: similiter manus et cætera membra, quando de Deo dicuntur, intelligenda esse in libro quem ad Ptolemæum scripsit, declarat, etc. » Idem asserit Clemens Alexandrinus, lib. V Strom. Addit Eusebius eum oriundum fuisse ex Pareadi, ubi Jordanis est origo: « Videtur autem, ait Salianus, nomen magistri regis adeptus, vel ex illo scripto libro, in quo regem Philometorem docebat, vel quod eum de rebus Mosaicæ legis doceret, quæ deinde libro illo sit complexus. » Alii tamen censent eum fuisse magistrum Ptolemæi Lathuri, qui fuit filius Ptolemæi Physconis: hoc enim verba sonare videntur. Nam ut ait Rupertus loco citato: « Consueverant Ægypti reges jam inde a temporibus Ptolemæi Philadelphi (qui legem per 72 sibi fecit interpretari) magistros habere Judæos. » Ubi nota: Physcon erat frater junior Philometoris; unde ei illiberi defuncto in regno successit, isque hoc tempore regnabat: unde filio suo Lathuri Aristobulum sacerdotem Judæum videtur dedisse magistrum.
1:11
11. GRATIAS AGIMUS IPSI, UTPOTE QUI ADVERSUS TALEM REGEM DIMICAVIMUS, — qui postea in Perside occisus fuit a sacerdotibus deæ Naneæ, ut sequitur. Quæres quisnam fuerit hic rex. Primo aliqui censent fuisse Antiochum magnum, qui pater fuit Antiochi Epiphanis ac cum Annibale contra Romanos pugnans, victus est a Scipione, qui inde cognomen Asiatici accepit. Verum hic Antiochus ante annos 58 erat defunctus, nimirum anno 124 Græcorum. Adde: hic Judæorum non fuit hostis, sed amicus, teste Josepho, lib. XII, cap. III. Secundo, alii accipiunt Antiochum Epiphanem, qui Judæorum et templi fuit hostis acerrimus. Ita Torniellus, Bellarminus, loco citato, et Pererius, lib. IX in Danielem. Verum Epiphanes non fuit occisus in templo Naneæ, ut hic dicitur, sed in Babylone percussus a Deo expiravit, ut audiemus cap. IX. Respondet Emmanuel Sa epistolam hanc non habere auctoritatem S. Scripturæ sicut nec alias epistolas Spartiatarum, Romanorum et aliorum hisce libris citatas, ac proinde falli posse et errare, sed S. Scripturam solum narrare ita illos scripsisse. Verum hoc durum est dicere. Sic enim idem de toto hoc libro, qui est Epistola Judæ, et Jerosolymitarum ad Judæos Ægyptios dici posset: quod absit. Tertio, et verisimillime Serarius et Salianus hic, ac Rupertus, lib. X De victor. verbi Dei, cap. XVI, Michael Medina, lib. VI De recta in Deum Fide, cap. XIII, Sigonius, in lib. II Sulpitii, censent hunc esse Antiochum Sidetem filium Demetrii Soteris, et fratrem Demetrii Nicanoris, qui Nicanore ab Arsace capto regnum Asiæ et Syriæ occupavit: hic enim, ut audivimus lib. I, cap. XV, sub Simone Pontifice, et sub Joanne Hyrcano Simonis filio Judæos afflixit et Jerosolymam, in eaque Joannem, teste Josepho, obsedit; sed urgente bello Parthico cum Joanne et Judæis pacem iniit, eosque secum contra Parthos duxit, ubi et periit. Sidetes enim hoc tempore regnabat, cum Epiphanes, ejusque pater, jam pridem erat vita functus. Ergo τὸ « ebullire » tria significat. Primo magnam copiam et ardorem militum Sidetis, scilicet quod quasi muscæ, vel ranæ numerosissimæ ex aqua, id est ex Syria et Perside ebullierint, et invaserint Persidem omnibus undique ad eam prædandam confluentibus. Secundo, quod in Perside magno numero sint occisi et mortui, sicut muscæ et ranæ, paulo postquam natæ sunt ex aqua, in eadem suffocantur et moriuntur. Tertio, quod Persia eos jam cadavera factos a se in sepulcra et abyssum expulerit, et ejecerit, sicut mare cadavera expuit, et in littus evomit.
1:12
12. IPSE (Deus) ENIM EBULLIRE FECIT DE PERSIDE EOS QUI PUGNAVERUNT CONTRA NOS ET SANCTAM CIVITATEM, — puta Jerosolymam quam Sidetes obsedit. Vide Josephum. Hic versus difficilis est; nam τὸ « de Perside » non est in Græco hoc loco, sed in fine versus hoc modo: Ipse enim ebullire fecit eos qui pugnaverunt contra nos, et sanctam civitatem in Persidem. Unde Salianus pro « de Perside » censet legendum « in Persidem, » ut sensus sit, q. d. Deus fecit ut Sidetes hostis noster magnis copiis et ardoribus quasi ebulliens et æstuans irrueret in Persidem, ibique periret. Verum omnia exemplaria habent: « de Perside. » Quare nonnulli hunc sensum dant, q. d. Deus fecit ut Sidetes non solum ex Syria, sed etiam ex Perside magnas colligeret copias ex reliquiis, quas ibi frater ejus Demetrius Nicanor victus et captus ab Arsace reliquerat. Unde et factum est ut instar fratris sui ibidem a Persis cæderetur. Verum hic sensus non recte cohæret cum eo quod sequitur: « Nam cum in Perside, » etc., ubi ejus cædes narratur. Dico ergo: pro « ebullire fecit » Græce est ἐξέβρασεν, id est ejecit, expuit, evomuit; ἐκβράσσειν enim significat ejicere, ebullire, exæstuare, exundare, expellere, ac tribuitur mari quod, in æstu effervescens, conchylia et cadavera in littus ejicit; item ollæ bullienti quæ exundans spumas aquasque evomit: unde ἐκβράσματα vocantur reliquiæ navis e naufragio in littus rejectæ: item papulæ quæ post morbum in labiis erumpunt. Sensus ergo est, q. d. Deus fecit Antiochum Sidetem hostem nostrum cum suis copiis ferventibus ebullire de Perside, id est, eum quasi morticinum sive cadaver ejecit, expulit, evomuit de Perside; nam fecit ut in Perside in templo Naneæ volens illud expilare, a sacerdotibus occideretur, ut sequitur.
1:13
13. NAM CUM IN PERSIDE ESSET DUX IPSE, (q. d. cum Antiochus Sidetes, rex et dux exercitus, Persidem invaderet,) ET CUM IPSO IMMENSUS (Græce ἀνυπόστατος, id est irresistibilis, cui resisti vix poterat) EXERCITUS, CECIDIT (Græce κατεκόπησαν, id est, percussi sunt) IN TEMPLO NANEÆ, — dissentiunt a Scriptura et inter se historici profani (ideoque non eis, sed S. Scripturæ hic credendum est) de modo necis et mortis Antiochi Sidetis. Nam Josephus et Justinus, lib. XXXVIII, asserunt eum in prælio a Parthis sive Persis occisum. Appianus in Syriacis asserit eum a Parthis victum seipsum interemisse. Elianus, lib. X De Anim. cap. XXXIV, eum se præcipitem dejecisse. Eusebius: « Arsaces Parthus, inquit, Antiochum interfecit. » Alii putant eum a fratre suo Demetrio ab Arsace dimisso, ac regnum suum repetente fuisse occisum. Verum hæc dissensio arguit eos nil certi hac de re habuisse, ac variis falsisque vulgi rumoribus fidem habuisse. Quare credendum est S. Scripturæ quæ hic asserit eum in templo Naneæ cum illud expilare vellet, a sacerdotibus lapidatum et occisum. Porro Nanea erat dea Gentilium, quæ vel fuit Diana, ut opinatur S. Thomas, Lyranus, Pererius et Pagninus, in Nom. Hebr. a Nanen, ait, lingua persica est Diana; vel potius Venus, uti ex Agabase, Beroso, Clemente, Athenodoro, Symmacho, Gyraldo et aliis ostendit Serarius et Salianus; Persæ enim tam Venerem quam Dianam colebant; sed quæ sequuntur magis congruunt Veneri.
1:14
14. ETENIM CUM EA HABITATURUS VENIT AD LOCUM (templum Naneæ) Antiochus, et amici ejus, et ut ACCIPERET PECUNIAS MULTAS DOTIS NOMINE. — Pro « habitaturus » Græce est συνοικεῖν, id est habitaturus cum illa quasi cum conjuge sua. Finxit ergo Antiochus se cum dea Nanea velle conjugium inire, ut hoc honesto prætextu templum ejus expilaret, quasi omnia ejus donaria loco dotis accepturus foret; sed sacerdotes fraudem et spolium subodorati, dotem non gemmarum, sed lapidum dederunt, id est lapidaverunt et occiderunt. Porro prisci reges nonnulli olim volebant haberi quasi dii quidam terrestres, ac proinde cum deabus conjugia se inire jactabant. Audi Senecam lib. I suasoriarum: « Desponderunt Athenienses Antonio in matrimonium Minervam; Antonius ait se ducturum, sed dotis nomine imponere se illis mille talenta. » Sic Antiochus Gryphus Lunæ se maritum jactavit, Numa Egeriæ, Anchises Veneris (ex qua fingitur Æneam genuisse), Heliogabalus Uraniæ, Peleus Thetidis; unde nonnulli putant a Peleo ritum illum manasse, quo Veneri Thetidem, id est mare quotannis in festo Ascensionis solemni ritu jacto in mare annulo sponsalitio sibi despondent. Porro horum cum deabus regalium connubiorum luculenti testes sunt Josephus, Plutarchus, in vita Marci Crassi, Xiphilinus, Herodotus, Isocrates et Suetonius, qui in vita C. Caligulæ, cap. XXI, scribit eum se Veneris maritum vindicasse.
1:15
15. Cumque proposuissent (promisissent Antiocho Sideti se illi pro dote daturos) eas (pecunias) SACERDOTES NANEÆ, ET IPSE CUM PAUCIS INGRESSUS ESSET INTRA AMBITUM FANI (quasi sacros amplexuum ritus celebraturi), CLAUSERUNT TEMPLUM.
1:16
16. CUM INTRASSET ANTIOCHUS, APERTOQUE OCCULTO ADITU TEMPLI (in superiori laqueari, vel in parietibus templi, inde) MITTENTES LAPIDES (Græce: lapidibus fulminantes) PERCUSSERUNT DUCEM (regem Antiochum Sidetem), ET DIVISERUNT MEMBRATIM, ET CAPITIBUS AMPUTATIS FORAS PROJECERUNT, — in ejus milites et vulgus spargentes Sidetem cum suis ab aliquo Deo Antiochi rivali, qui deam Naneam sibi ambiebat sponsam, cæsum et fulminatum esse, ne ipsi quasi necis auctores a militibus Sidetis cæderentur. Atque hinc tam variæ in vulgus de morte Sidetis, utpote occulta, emanarunt sententiæ quas ex Justino, Appiano et aliis recensui versu 13. Itaque Judæi hic pro cæso Sidete tanto tyranno et hoste suo Deo gratias agunt. Quare ridicule Scaliger et nonnulli alii scribunt Antiochum in templo Naneæ non cæsum, sed fuga elapsum salvum Antiochiam rediisse.
1:18
18. FACTURI IGITUR QUINTA ET VIGESIMA DIE MENSIS CASLEU PURIFICATIONEM TEMPLI, — hoc est celebraturi die 25 Casleu festum Encæniorum in memoriam purificationis et novæ dedicationis templi factæ a Juda Machabæo, I Machab. IV, vers. 52. NECESSARIUM DUXIMUS SIGNIFICARE VOBIS, UT ET VOS QUOQUE AGATIS DIEM SCENOPEGIÆ (id est festum Encæniorum simile Scenopegiæ, ut dixi versu 9), ET DIEM IGNIS. — Eadem enim die 25 Casleu, cum in Encæniis jam dictis offerrent sacrificia, ignis a Deo cœlitus in illa missus fuit ad ea comburendum, ideoque institutum est festum dati ignis, quod eodem die 25 Casleu, vel certe postero die (ut festum ignis proprium sibi haberet diem), celebrabatur: cujus rei historia fuse in sequentibus enarratur.
1:19
19. NAM CUM IN PERSIDEM (id est in Chaldæam sive in Babylonem a Nabuchodonosor) DUCERENTUR PATRES NOSTRI. — Chaldæa hic vocatur Persia tum quia multi Judæi abducti in Chaldæam sparsi fuere per Persiam, Mediam, aliasque regiones Chaldæis subditas: tum quia tempore Nehemiæ, quo datus fuit ignis, monarchia Chaldæorum translata erat ad Persas; tunc enim Artaxerxes, rex Persarum, dominabatur tam Chaldæis quam Persis: quare omnes regiones tunc Persis subjectæ, inter quas erat Chaldæa, vocantur Persia, uti ex S. Chrysostomo, Lucano et aliis probat Serarius. ACCEPTUM IGNEM DE ALTARI OCCULTE ABSCONDERUNT IN VALLE UBI ERAT PUTEUS ALTUS ET SICCUS, — id est ignem in puteo, qui erat in valle, absconderunt. Ignis hic, ut patet Levit. IX, 24, primitus a Deo datus fuit Aaroni, cum is primo in altari a Mose fabricato sacrificium obtulit: hoc enim igne cœlesti concrematum fuit, ut scilicet Deus illud approbaret, sibique gratum ostenderet: unde et jussit illum ignem additis lignis et fomentis deinceps semper conservari, ut non nisi illo igne divino posterorum sacrificia Deo comburerentur, Levit. VI, 12, unde cap. X, 1, 2, Deus occidit Nadab et Abiu, eo quod igne profano thurificassent. Exciso vero a Chaldæis cum urbe, altari et templo, ignem hunc ne periret sacerdotes extulerunt et absconderunt in valle et puteo jam dicto, sperantes Deum ignem hunc post suum e Babylone reditum resuscitaturum. Ita Rupertus, lib. X De victor. verbi Dei, cap. XVIII: « Ignem, ait, morientem, qui nutriri non poterat, qui ubi nutriretur non habebat, illi resuscitandum commiserunt, in quo est spes resurrectionis mortuorum, nec eos fefellit spes. Quomodo? » quia hanc eorum spem Deus hic per Nehemiam explicuit. Simili modo horum sacerdotum fidem, spem et pietatem laudat S. Ambrosius, lib. I Offic. cap. XIV: « Non illis, inquit, studio fuit aurum defodere, argentum abscondere, quod servarent posteris suis, sed inter extrema sua honestatis curam habentes sacrum ignem servandum putarunt: ne eum vel impurum contaminaret, vel defunctorum sanguis extingueret, vel deformium ruinarum acervus aboleret. Abierunt itaque in Persidem sola religione liberi, quoniam sola illis per captivitatem extorqueri nequivit. Post plurimum vero temporis, quando placuit Deo, dedit hanc mentem regi Persarum, ut instaurari in Judæa templum, et legitimos reparari Hierosolymis usus juberet. Cujus gratia muneris Nehemiam sacerdotem rex Persarum direxit. At ille secum direxit illorum sacerdotum nepotes, qui profecturi de patrio solo, sacrum ne periret ignem absconderant. »
1:20
20. UT MITTERETUR NEHEMIAS A REGE PERSIDIS. — Nehemias ter missus fuit a rege Persidis in Judæam, primo, a Cyro anno primo monarchiæ ejus: tunc enim Nehemias cum Zorobabel, Esdra et Jesu Pontifice e captivitate Babylonica rediit in Jerusalem, adeoque unus fuit e redeuntium primoribus et ducibus, ut patet I Esdræ II, 2, et Nehemiæ VII, 7 et 65. Secundo, missus fuit ab Artaxerxe Longimano anno regni ejus 20, Nehem. II, 1. Tertio, ab eodem missus fuit anno regni sui 32, ut patet Nehem. cap. ult. 6. Quæritur ergo de qua missione hic sit sermo, et consequenter quando contigerit hæc missio ignis de cœlo facta Nehemiæ. Franciscus Ribera, lib. V De Templo, cap. XVII, verisimiliter hæc de secunda missione accipit; hæc enim propria fuit missio solius Nehemiæ. Quare hæc contigisse anno 20 Artaxerxis in festo Tabernaculorum, quod primum solemniter celebravit Nehemias post suum e Perside reditum, ut patet Nehem. VII, ideoque illo festo, cum ipse juxta legem sacrificia statuta offerret ignem e cœlo a Deo missum, sacrificia inflammasse et consumpsisse. Quocirca in memoriam hujus beneficii Judæos deinceps festum dati ignis celebrasse ipso festo Tabernaculorum, quo primitus erat datus, atque hac de causa hic dici vers. 9: « Et nunc frequentate dies scenopegiæ. » Verum probabilius est datum a Deo fuisse ignem paulo post primam Nehemiæ missionem factam a Cyro, nimirum anno sexto Darii Hystaspis die tertio mensis Adar, id est februarii. Tunc enim perfecta fuit fabrica novi templi, ejusque facta est solemnis dedicatio cum oblatione plurimarum victimarum, ut patet Esdræ VI, 15 et 16. Ergo tunc datus fuit cœlitus ignis sacer quo victimæ comburendæ erant juxta Levit. VI, 12, ubi vetatur ne igne communi et profano victimæ crementur, ideoque jubetur ut sacerdotes ignem sacrum e cœlo missum Levit. VIII, semper foveant et conservent. Alioqui enim Hebræi per annos 70 (tot enim fluxerunt ab anno sexto Darii, quo dedicatum est per sacrificia templum usque ad annum 20 Artaxerxis, qui Nehemiam secundo misit in Judæam), caruissent in templo igne sacro, omnesque suas victimas per ignem laicum et profanum immolassent, quod Deus lege sua vetuerat. Dices: Anno sexto Darii Nehemias erat juvenis, ac digniores eo erant Zorobabel, Esdras et Jesus Pontifex; quare iis potius tribuenda foret hæc ignis missio, quam Nehemiæ. Respondeo omnes hi erant coævi Nehemiæ, ideoque cum eo ætate pares vel suppares. Nehemiæ autem hæc potius tribuuntur, quam aliis: primo, ob zelum religionis qua præcellebat; secundo, ob ejus nobilitatem et dignitatem: fuit enim ipse unus e primis Judæorum e Babylone redeuntium ducibus. Tertio, quia ipse in magno honore fuit apud Artaxerxem, adeoque ejus pincerna; unde ab eo creatus fuit gubernator et princeps Judææ, ac Jerosolymæ muros et domos reædificavit, urbemque optimis legibus imbuit et stabilivit, quæ omnia patent ex libro Nehemiæ. Dices secundo: Ex dictis sequitur die tertia Adar, id est februarii quo datus fuit ignis, celebrandum esse festum ignis, non autem die 25 Casleu, ut hic dicitur. Respondeo ante Antiochum Epiphanem et Judam Machabæum festum ignis celebratum fuisse eo die quo datus erat, scilicet die tertio Adar. Verum quia Antiochus Epiphanes templum profanans, ignem sacrum quoque cœlitus datum exstinxit, vel sustulit; hinc Judas Machabæus templum purificans, ac altare et victimas restituens die 25 Casleu eodem die ignem hunc sacrum a Deo rursum accepit, ideoque eodem, vel certe postero die quasi proprio festum dati, vel potius redditi ignis celebrandum sanxit. Judas enim, exstincto igne sacro, non poterat sacrificare igne profano: hoc enim lege erat vetitum; quare necesse fuit ut Deus ignem hunc restitueret. Id fecit cum e lapidibus templi et altaris olim sub Nehemia ignitis, rursum sub Juda Dei jussu ignis hic sacer emicuit, ut diserte asseritur cap. X, 3, ubi de Juda dicitur: « Et purgato templo aliud altare fecerunt, et de ignitis (olim sub Nehemia) lapidibus igne concepto sacrificia obtulerunt. » Hoc autem contigit in purificatione et nova dedicatione templi, quæ a Juda facta est die 25 Casleu, ut ibidem dicitur vers. 5. Ita Sanchez: Lapides, inquit, ignitos illos intelligo, quos Nehemias aqua crassa perfudit, quam imbiberunt primum, deinde igne, qui ex aqua illa exarsit, combusti sunt; quare in lapidibus hisce videntur sacri ignis semina in posterum esse servata: nam ex illis tempore Judæ eadem flamma emicuit. Ita quoque Serarius, Quæst. XIII. Unde Gorionides: « Cum, inquit, composuissent ligna, non invenerunt ignem sanctum; sed clamarunt ad Dominum, et exiit ignis a lapide, qui erat altari suppositus adjicientes ei ligna; duravit ille ignis usque ad captivitatem tertiam, » quæ videlicet accidit Vespasiani tempore. Errant ergo Hebræi dicentes ignem sacrum et cælestem defuisse in secundo templo, quod post reditum e Babylone ædificatum est.
1:21
21. ET SACRIFICIA, QUÆ IMPOSITA ERANT, JUSSIT SACERDOS NEHEMIAS ASPERGI IPSA AQUA, — idque bis, semel ad victimas concremandas, secundo ad lapides igniendos, eisque vim igniendi inserendam, de quo versibus 31 et 32. Ita Sanchez.
1:22
Hinc patet hanc epistolam, utpote scriptam anno 188 Græcorum, datam fuisse post gesta Judæ, Jonathæ et Simonis, lib. I descripta, ideoque apte subnecti fini libri primi. Liber primus enim finitur in morte Simonis, quæ contigit anno Græcorum 177. Quare undecim annis post Simonis mortem scripta fuit hæc epistola, sive liber hic secundus Machab. Prior vero epistolæ pars scripta anno 169 Græcorum, scripta fuit paulo ante captivitatem et cædem Jonathæ; hæc enim facta est a Tryphone anno 170 Græcorum, ut dictum. Jonathæ successit Simon, ut dictum est libro I, cap. XIII, vers. 41. Quare pars hæc epistolæ hoc ordine temporis collocanda foret, libro I, cap. XII, ante vers. 39. 22. Tempus affuit, quo sol refulsit, qui prius ERAT IN NUBILO, ACCENSUS EST IGNIS MAGNUS. — Videtur Deus hic sole usus, ejusque radiis ex aqua crassa eduxisse vapores crassos, illosque assidue radiis ipsius siderando inflammasse, itaque ignem produxisse, uti producuntur in aere ex vaporibus vi solis cometæ, stellæ errantes, ignes fatui, halones, dracones igniti, etc. Tropologice ignis hic repræsentat Spiritum Sanctum qui in specie ignis sedit super Apostolos in die Pentecostes, eisque igneas mentes et linguas indidit, ut totum orbem igne amoris divini accenderent, adeoque homines instar aquæ crassæ frigidos et torpidos efficerent igneos et flammeos. Ita S. Ambrosius, lib. I Offic. XIV: « Ille, inquit, ignis typus Spiritus Sancti fuit, qui descensurus erat post Domini ascensionem, et remissurus peccata omnium; qui quasi ignis inflammat animum ac mentem fidelem. » Vide Riberam, lib. V De Templo, cap. XVII. Vide quoque ea quæ de hoc igne fuse annotavi Levit. IX, 13, ubi 17 analogias hujus ignis et charitatis recensui. Audi S. Chrysostomum, hom. 11 ad Hebr. « Nonne, ait, admiramur ignem olim descendentem omnia consumpsisse? Potest fieri ut ignis quoque nunc descendat illo longe admirabilior; et omnia quæ sunt proposita consumat, imo vero non consumat, sed in cœlum tollat. Is enim ea, quæ offeruntur, non in cinerem redigit; sed dona a Deo offert. Tales erant Cornelii orationes, Actor. X. »
1:23
23. JONATHA INCHOANTE, — Jonathas hic non fuit summus Sacerdos, ut aliqui putant, sed Levita et cantor, imo cantorum præfectus, cujus tunc erant vices. Ita Lyranus et Serarius.
1:31
31. Cum autem consumptum esset sacrificium (scilicet igne ex aqua lapidum emicante concrematum) ex residua aqua Nehemias jussit LAPIDES MAJORES PERFUNDI.
1:32
32. QUOD UT FACTUM EST, EX EIS FLAMMA ACCENSA EST; SED EX LUMINE QUOD REFULSIT AB ALTARI CONSUMPTA EST, — q. d. Ignis et flamma lucida ardensque quæ combusserat victimas in altari, ex eo exsiliens, absumpsit flammam ex aqua in lapidibus majoribus accensam, idque primo, quia lumen majus altaris offuscabat et absumebat lumen minus lapidum; secundo, quia ignis hic ex lege Levit. VI, 12, in solo altari restare debebat, quasi ignis sacer eique proprius ad victimas comburendas; quare in lapidibus restare non poterat, ne quis eo ad superstitionem abuteretur. Tertio, ut significaretur ignis hic non vi solis, sed Dei (cujus symbolum erat altare) sole quasi instrumento addentis illique majorem vim ad ignem ex aqua producendum indentis in lucem prodiisse. Quarto, ut ignis hic lapides igniret, eisque vim, non physicam, sed moralem inderet ad ignem in necessitate producendum, uti eum produxerunt in purificatione et dedicatione templi facta a Juda Machabæo. Ita Sanchez.
1:33
33. RENUNTIATUM EST REGI PERSARUM, — puta Dario Hystaspis, cujus anno sexto hæc contigerunt ut dixi; vel ut alii volunt Artaxerxi Longimano Darii nepoti, cujus pincerna erat Nehemias.
1:34
34. Considerans autem rex. — Serarius pro « considerans » censet legendum conserans vel obserans. Græce enim est περιφράξας, id est circumsepiens fecit ei templum, q. d. rex igni templum statuit, illudque septo circumdedit ad loci reverentiam. FECIT EI TEMPLUM. — Primo, S. Ambrosius, lib. I Offic. XIV, ait regem in loco ubi inventa fuerat aqua crassa, postea versa in ignem, ædificasse templum. Persæ enim colebant ignem ut Deum, teste Brissonio, lib. II De regno Persarum. Secundo, Genebrardus in Notat. chronicis, et Beda in cap. II Esdræ quos citat et laudat Serarius, Quæst. XIV, censent regem eodem loci sacrum aliquod ædificium, qualis erat probatica piscina, construxisse; Græcum enim ἱερόν significat locum illum, qui antea profanus erat, factum esse sacrum, ut jam in eo quædam Dei esset veneratio ac numinis religio: unde eum rex circumsepsit, ut habet Græcus. Tertio, Lyranus explicat, q. d. Darius rex jussit reædificari templum Jerosolymitanum. Verum hoc jam erat reædificatum: in eo enim aqua crassa versa fuit in ignem. Quarto, q. d. Artaxerxes rex templum jam a Dario avo suo fabricatum fecit, id est luculenter ornavit, et magnifice locupletavit. Sic Nabuchodonosor, ait Daniel IV: « Nonne hæc est Babylon quam ego ædificavi in domum regni, » id est auxi, ornavi, et regiam Monarchiæ Babyloniorum constitui? Nam ante eum ædificata fuit Babylon a Nemrod, Genes. X. Sic Romulus dicitur Romam ædificasse, id est ornasse et amplificasse; nam ut ait Virgilius: Ante Romulum fuit « rex Evander Romanæ conditor arcis. » Ita S. Thomas, Lyranus, Dionysius, Hugo et Sanchez. Primus S. Ambrosii sensus uti primo obvius, ita planissimus est. Persæ enim templa plura igni exstruxerunt, quæ inde pyreia dicta sunt (an tamen eodem loci, quo inventa fuit aqua, hoc templum a rege erectum sit, uti vult S. Ambrosius, S. Scriptura non exprimit). Ignis enim elementorum nobilissimum suo splendore, calore, activitate, etc. expressum est symbolum Dei et divinitatis, juxta illud: « Deus noster ignis consumens est, » Hebr. XII, 29. Vide dicta ibidem, et Exodi III, 2. UT PROBARET QUOD FACTUM ERAT, — ut hoc miraculum ignis ex aqua enati laudaret, celebraret, et ad perpetuam rei memoriam templo decoraret.
1:36
36. APPELLAVIT AUTEM NEHEMIAS HUNC LOCUM NEPHTAR. QUOD INTERPRETATUR PURIFICATIO, — a radice Pathar quæ Hebraice aut Chaldaice, Syriace, Persice et Arabice significat liberare, emittere, dimittere, ac tribuitur capto, qui e squalore et sordibus carceris liber et purus dimittitur, sicut hic templum a Chaldæis profanatum, squalidum et in sordes cineresque versum a Nehemia per dedicationem et sacri ignis e cœlo descensum purificabatur, sanctificabatur, et Deo consecrabatur. Hinc Phatir Arabice vocatur panis purus, azymus; et Chaldæus, Exodi XXIII, 15, festum Azymorum vocat chagga de pattiraia. Ad Nephtar alludit naphtha, quod est genus « bituminis, » ait Plinius, lib. II, cap. CCV, « liquido huic magna cognatio ignium, transiliuntque protinus in eam undecumque visam, » sicut hic ignis transiliverunt in aquam crassam ad templi purificationem et sanctificationem. Porro apud veteres lustratio et purificatio fiebat per sulphur et ignem. Unde Plinius, lib. XXXV, cap. XV: « Habet, inquit, sulphur in religionibus locum ad expiandas suffitu domos. » Videlicet putabant igni id est sulphureo et bituminoso cœlestis et divini quiddam inesse, quod quæ apud ipsos sacra erant fulmina et fulgura, sulphuris odorem haberent, et eorum ipsa lux sulphurea esset, ut ibidem a Plinio scriptum est. Hinc enim et θεῖον Græci sulphur appellant, et quæ fulmine tacta essent loca, studiose procurarunt Romani, arisque excitatis et bidentibus cæsis, bidentalia nominarunt. Ita Gyraldus syntag. 17 et ex eo Serarius. Denique Syriacus textus hoc loco sic habet: Vocaverunt eum (locum) qui sunt domus Nehemiæ (Nehemitæ) Genephath, quod interpretatur mundities (vel purificatio); vocatur autem a multis Nephri. Arabicus vero sic: Qui sunt Nehemiæ vocarunt hunc locum Techephtha, quod interpretatur puritas. Vocatur autem apud plures Nephi (Syrus) Nephti a radice nuph, quæ multa significat, scilicet lavare, aspergere, agitare, cribrare: inde נופת nophet est favus et נפה naphah est regio, provincia. Nephi ergo est locus mundatus, elevatus, honoratus, sacratus et dilatatus. Aphti enim Syriace significat dilatare.
1:1
DEDICAZIONE DEL TEMPIO (EBR. HĀNUK-KĀH)
… In una di queste lettere dirette agli Ebrei egiziani (II Mach. 1, 1-2. 18), Giuda viene posto per la sua importanza storica accanto a Mosè, Salomone e Neemia.
MACCABEI (GR. ΜΑΚΚΑΒΑΙ͂ΟΙ, VOLG. MACHABAEI)
… una lunga presentazione delle circostanze che determinarono la riscossa (ibid. 3, 1-7, 42). All'inizio del libro sono inserite due o tre lettere dei Giudei di Gerusalemme a quelli d'Egitto per raccomandare loro di celebrare la festa della Dedicazione (ibid. 1,1-2,32).
1:8
Il rito dei p. della p. si mantenne fino al 70 d. C. (I Mach. 4, 51; II Mach. 1, 8; 10, 3; Hebr. 9, 2).
1:9
… Il termine, desunto, come gli altri del calendario ebraico in epoca postesilica, dal sistema babilonese, figura nella Bibbia solo negli scritti postesilici (Zach. 7, 1; Neh. 1, 1; I Mach. 1, 57; II Mach. 1, 9, 18). Dal tempo di Giuda Maccabeo nel 25 di questo mese si usò celebrare con solennità la festa della «dedicazione del Tempio» o Hānukkāh (I Mach. 4, 52-59).
1:10
o sommo, cf. II Mach. 1, 10; Lev. 21, 10, dei Settanta), ma di solito (30 volte) come sostantivo. …
SINEDRIO (ΣΥΝΈΔΡΙΟΝ « ASSEMBLEA »)
… Per il tempo antecedente se ne trovano tracce sicure solo nei libri dei Maccabei (I Mach. 11, 23; 12, 6; 14, 28; II Mach. 1, 10; 4, 44; 11, 27). Ciò permette di concludere che il s. si costituì al tempo dei Seleucidi (v.) o poco prima. …
1:13
In II Mach. 9, 2 vien detta P. la città il cui tempio, dedicato a Nanea (ibid. 1, 13), Antioco IV Epifane, poco prima di morire, volle depredare; in I Mach. 6, 1 tale città non è nominata, ma è posta in Elam. …
1:23
IONATHAN (EBR. JĒHŌNĀTHĀN E JŌNĀTHĀN; VOLGATA I. E IONATHAS)
Dopo le scoperte d'Elefantina, molti critici ritengono che Jābānān è da immettere nel testo, come padre di I. 14-15. Due capi di stirpe sacerdotale (Neh. 12, 14.18). 16. Sacerdote al tempo di Neenna (II Mach. 1, 23), che molti identificano con il sommo sacerdote di cui al n. 13. 17. Levita della stirpe di Asaph (Neh. 12, 35).
1:27
… B]; Ps. 146, 2; Iud. 5, 19 [Volg. 23]; II Mach. 1, 27; Io. 7, 35; Iac. 1, 1; I Pt. 1, 1) e eccetto l'ultimo testo citato, che sembra alludere all'insieme dei cristiani («nuovo Israele») dispersi tra le nazioni pagane, indica, come …
1:46
… ufficiali dell'isola di Rodi (cf. F. Prat, Evēques, in DThC, V, coll. 1658-59). Nella traduzione dei Settanta si indicano con tal nome i governatori (Iude, 9, 28), i prefetti (II Esdr. 11, 9) i magistrati (Is. 60, 17), gli ambasciatori regi (II Mach. 1, 46), lo stesso Dio (Iob. 20, 20; Sap. 1, 6). Nel Nuovo Testamento la parola ἐπίσκοπος è usata solamente cinque volte, di cui quattro per indicare i superiori della comunità cristiana …
1:57
ELEAZARO (CBR. 'EL'ĀZĀR, « DIO AIUTO »)
… In genere si pensa a Gerusalemme o ad Antiochia di Siria; quest'ultima città sembra meglio corrispondere al contesto storico (cf. II Mach. 1, 57-65). Di E., oltre II Mach., parlano scritti giudaici, tardivi o sporchi, come il IV Mach. 5, 1 agg., ove si ripete la narrazione del libro canonico, aggiungendovi elementi leggendari. …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.