Eliphaz blameth Iob as guiltie of impatience, arguing thereupon that he was not so perfect in vertue as he semed. 7. and therfore is now punished by God, who (as Ehiphaz falsly supposeth) afflicteth not innocent men. 12. alleaging for proofe an imaginarie vision.
1Then Eliphaz, the Themanite, answered, and said:Ma Eliphaz di Theman rispose, e disse:BVT Eliphaz the Themanite answering, sayd:Respondens autem Eliphaz Themanites, dixit: 2If we begin to speak to thee, perhaps thou wilt take it ill; but who can withhold the words he hath conceived?Se noi imprenderemo a parlarti, forse lo prenderai in mala parte; ma chi può rattener la parola, che gli viene alla bocca?If we shal begin to speake to thee, perhaps thou wilt take it greuously, but the word conceiued who can hold?Si cœperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies; / sed conceptum sermonem tenere quis poterit ? 3Behold thou hast taught many, and thou hast strengthened the weary hands:Tu fosti già il maestro di molti, e alle braccia stanche rendesti vigore:Behold thou hast taught manie, & wearie handes thou hast strengthned:Ecce docuisti multos, / et manus lassas roborasti; 4Thy words have confirmed them that were staggering, and thou hast strengthened the trembling knees:Le tue parole furon sostegno ai vacillanti, ed alle tremanti ginocchia desti conforto:Them that wauered thy wordes haue confirmed, and trembling knees thou hast strengthened:vacillantes confirmaverunt sermones tui, / et genua trementia confortasti. 5But now the scourge is come upon thee, and thou faintest: It hath touched thee, and thou art troubled.Ma ora, che il flagello è venuto sopra di te, tu se' abbattuto; ti ha toccato, e ti sbigottisci.But now a plague is come vpon thee, and thou hast faynred: hath touched thee, and art trubled.Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; / tetigit te, et conturbatus es. 6Where is thy fear, thy fortitude, thy patience, and the perfection of thy ways?Dov' è la tua pietà, la tua fortezza, la tua pazienza, e la perfezione del tuo operare?Where is thy feare, thy strength, thy patience, and the perfection of thy wayes?Ubi est timor tuus, fortitudo tua, / patientia tua, et perfectio viarum tuarum ? 7Remember, I pray thee, who ever perished being innocent? or when were the just destroyed?Rammentati di grazia, qual mai innocente perì? e quando mai furono schiantati i giusti?Remember I besech thee, who euer being innocent hath perished? or when haue the iust bene destroyed?Recordare, obsecro te, quis umquam innocens periit ? / aut quando recti deleti sunt ? 8On the contrary, I have seen those who work iniquity, and sow sorrows, and reap them,Io vidi anzi coloro, che coltivaron l'iniquità, e seminavano all'anni, e affanni mietevano,Yea rather I haue sene them, that worke iniquitie, and sow sorrowes, & reape them,Quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem, / et seminant dolores, et metunt eos, 9Perishing by the blast of God, and consumed by the spirit of his wrath.Perire a un soffio di Dio, ed essere consunti da un alito dell'ira di lui:to haue perished by the blast of God, and with the spirit of his wrath to haue bene consumed.flante Deo perisse, / et spiritu iræ ejus esse consumptos.
10The roaring of the lion, and the voice of the lioness, and the teeth of the whelps of lions, are broken:Perì il lion che ruggiva, e la lionessa che urlava, e i denti de' lioncelli furono spezzati.The roaring of the lion, and the voice of the lionesse, & the teeth of the whelpes of lions are bruised:Rugitus leonis, et vox leænæ, / et dentes catulorum leonum contriti sunt. 11The tiger hath perished for want of prey, and the young lions are scattered abroad.La tigre rimase estinta per mancanza di preda, e i lioncini furono spersi.The tigre hath perished, because he had no praye, and the lions whelpes are destroyed:Tigris periit, eo quod non haberet prædam, / et catuli leonis dissipati sunt. 12Now there was a word spoken to me in private, and my ears by stealth, as it were, received the veins of its whisper.Or un'arcana parola fa detta a me, e quasi di fuga il mio orecchio ne intese il debil suono.Moreouer to me there was spoken a secret word, and as it were by stealth hath mine eare receiued the vaines of the whispering therof.Porro ad me dictum est verbum absconditum, / et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri ejus. 13In the horror of a vision by night, when deep sleep is wont to hold men,Nell'orrore di una visione notturna, quando il sonno suole impossessarsi degli uomini,In the horrour of a vision by night, when deepe sleepe is wont to hold men,In horrore visionis nocturnæ, / quando solet sopor occupare homines, 14Fear seized upon me, and trembling, and all my bones were affrighted:Fui preso da timore, e da tremito, e tutte le mie ossa furon commosse:feare held me, and trembling, and al my bones were made sore afrayd:pavor tenuit me, et tremor, / et omnia ossa mea perterrita sunt; 15And when a spirit passed before me, the hair of my flesh stood up.E passando davanti a me uno spirito, si arricciarono i peli della mia carne.And when the spirit passed in my presence, the heares of my flesh stood vpright.et cum spiritus, me præsente, transiret, / inhorruerunt pili carnis meæ. 16There stood one whose countenance I knew not, an image before my eyes, and I heard the voice, as it were, of a gentle wind.Mi apparve uno, il volto del quale non era a me noto, un simulacro dinanzi agli occhi miei, e udii un suono come di aura leggera.There stood one, whose countenance I knew not, an image before mine eies, and I heard the voyce as it were of a gentle winde.Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum, / imago coram oculis meis, / et vocem quasi auræ lenis audivi. 17Shall man be justified in comparison of God, or shall a man be more pure than his maker?Forse un uomo messo al paragone con Dio sarà dichiarato giusto, o sarà egli più puro del suo faccitore?What, shal man be iustified in comparison of God, or shal a man be more pure then his maker?Numquid homo, Dei comparatione, justificabitur ? / aut factore suo purior erit vir ?
18Behold, they that serve him are not steadfast, and in his angels he found wickedness:Ecco che quelli che a lui servono non hanno stabilità, e negli Angeli suoi trova egli difetto.Behold they that serue him, are not stable, and in his Angels he found wickednes:Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles, / et in angelis suis reperit pravitatem; 19How much more shall they that dwell in houses of clay, who have an earthly foundation, be consumed as with the moth?Quanto più quelli, che abitano case di fango, i quali hanno per fondamento la polvere, saran consunti come da verme?How much more they that inhabite houses of clay, which haue an earthly foundation, shal be consumed as it were of the moth?quanto magis hi qui habitant domos luteas, / qui terrenum habent fundamentum, / consumentur velut a tinea ? 20From morning till evening they shall be cut down: and because no one understandeth, they shall perish for ever.Dal mattino alla sera saranno troncati, e perché nissun ha intelligenza, periranno in eterno.From morning vntil euening they shal be cut downe: and because none vnderstandeth, they shal perish foreuer.De mane usque ad vesperam succidentur; / et quia nullus intelligit, in æternum peribunt. 21And they that shall be left, shall be taken away from them: they shall die, and not in wisdom.E quei, che tra loro primeggiano, saran tolti dal mondo: morranno, e non da sapienti.And they that shal be leaft, shal be taken away from them: they shal die, and not in wisedom.Qui autem reliqui fuerint, auferentur ex eis; / morientur, et non in sapientia.
4:1
St. Cyril
Themanite. People of this city, about twelve miles from Petra, in Arabia, were renowned for wisdom, Jeremias 49:7., and Baruch 3:22. Pythagoras therefore visited this country. (St. Cyril, contra Jul. x.)
Calmet
Eliphaz attempts to prove that no innocent person is chastised. He does not speak of small faults, to which any person may be exposed, and which God may severely punish. But he will have Job to be a great offender, at least in secret, and represents himself in too advantageous a light; though he was really a good man, and meant well. (Calmet)
Haydock
But this did not exempt him from sin, (chap. 42.) no more than Eliu, Job 32. Bonum ex integra causa; malum ex quolibet defectu; as theologians agree. (Haydock)
4:2
Menochius
Conceived? and to which the speech of Job had given occasion. (Menochius)
Haydock
Septuagint, "Who shall bear the force of thy words? For if thou," etc. (Haydock)
4:4
Menochius
Knees. It is just that thou shouldst apply thy instructions to thyself. (Menochius)
4:5
Calmet
And thou. Septuagint, "and has touched thee. But thou makest haste" (Haydock) to flee. Hebrew, "art consternated." We may easily prescribe for others, but when we are sick we know not what to do. (Calmet)
4:6
Haydock
Where? Septuagint, "Rather is not thy fear foolishness as well as thy hope, and the innocence of thy path?" (Haydock)
Calmet
Is not all hypocrisy? (Menochius) (Calmet)
Menochius
Many of the assertions of Job's friends are true, but their inferences are false. (Menochius)
4:7
Calmet
Destroyed? They never were eternally. But Abel and many other just persons, have been exposed to tribulation in this world, (Worthington) for their greater improvement. Yet Eliphaz falsely concludes from the sufferings of Job, that he must have been a criminal. (Calmet)
Houbigant
If any one should now hold the same opinion, we should deem him very ignorant or foolish. But we have observed, (Preface) that this was not so obvious at that time. Cain, the giants, Her, Onan, Sodom, etc., had been made examples of divine vengeance. But a new order of things was now commencing. (Houbigant)
4:8
Reap them. He insinuates that Job now reaps what he had sown, Galatians 6:8.
4:11
Aelian
Tiger. Hebrew Layish, means also an "old lion." Septuagint murmekoleon, "ant-lion," which some have deemed fabulous, improperly. (Bochart, 6:5.) (Aelian, 17:42.)
Calmet
Eliphaz tacitly accuses Job of violence and pride. (Ven. Bede) (Calmet)
4:12
Worthington
Private. Heretics pretend such obscure visions, rather to get credit than to edify others. (St. Gregory, 5:18.) (Worthington)
Calmet
Many suppose that Eliphaz was guilty of feigning: but the greatest part think that he had truly seen a vision, but did not draw the proper conclusions from it. (Calmet)
Haydock
Protestants, "Now a thing was secretly brought to me, and mine ear received a little thereof." (Haydock)
4:13
Calmet
The horror. Hebrew, "thoughts," while I considered the cause of thy distress. (Calmet)
4:15
Calmet
Spirit: angel, or gentle breeze. (Calmet)
4:16
Haydock
And 1:Protestants, "there was silence, and I heard a voice." Marginal note, "a still voice." Septuagint, "But I heard a breeze and a voice." (Haydock)
4:17
Calmet
Maker. It is thought that these were the words of the angel. If God punish without cause, may not the sufferer esteem himself the better of the two? You must therefore be guilty. (Calmet)
Worthington
Job would never dispute; but God was infinitely more pure than man, who may nevertheless be free from grievous sins. (Worthington)
Calmet
The highest angel has nothing but what he has received from God, in comparison with whom he is still as a mere nothing. But this does not prove that Job was a criminal, or that he pretended to arrogate to himself any excellence, independent of the giver of all good gifts. He did not assert that he was impeccable: yet, with God's grace, he might be innocent. (Calmet)
4:18
Haydock
Hebrew, "behold, he put no trust in his servants, and his angels he charged with folly," Job 15:15., and 25:5., and 2 Peter 2:4. (Protestants) (Haydock)
4:19
Menochius
Foundation. Children of Adam, whose bodies are taken from the dust. (Menochius)
4:20
Haydock
Understandeth. Hebrew, "regardeth." Septuagint, "can help himself." (Haydock)
Calmet
Man is justly punished because he does not reflect on what he ought. (Calmet)
4:21
Haydock
And they. Hebrew, "doth not their dignity pass away with them? They die without wisdom." (Haydock)
Calmet
This is but too frequently the case of the great ones of this world, who never discern true from false riches. (Calmet)
4:17
4:2
The first constrct, betwen Eliphaz and Iob.
4:7
No innocent euer perished eternally: but innocent Abel was slaine temporaly, and innumerable others suffer calamities for their greater merite.
4:12
Heretikes pretend such obscure visions more to gette credite then to edifie others. S. Greg. li. 5. c. 18.
4:17
Iob easely granteth that man may not compare not contend with God ch. 9. v. 1. Yet men may be innocent & free from greuous sinnes.
4:16
papa san Clemente I † 99 d.C. The First Epistle of Clement to the Corinthians 39
… I have seen the foolish taking root, but their habitation was presently consumed. Let their sons be far from safety; let them be despised before the gates of those less than themselves, and there shall be none to deliver. For what was prepared for them, the righteous shall eat; and they shall not be delivered from evil.”
4:17
san Girolamo † 420 d.C. Against the Pelagians 2
Job iv. 17–21 . Shall mortal man be just with God?
4:18
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 122.3
“There is no man clean from sin; even though he has lived but for one day.” And the years of man’s life are many in number. “The stars are not pure in his sight, and his angels he charged with folly.”
san Girolamo † 420 d.C. Against the Pelagians 2
… “My life was turned into misery while I was pierced by the thorn.” He was pricked by the thorn of sin: you are decked with the flowers of virtue. “The moon shall be ashamed, and the sun confounded, when the Lord shall punish the host of heaven on high.” This is explained by another passage. “Even the stars are unclean in His sight,” and again,
4:19
papa san Clemente I † 99 d.C. The First Epistle of Clement to the Corinthians 39
… I have seen the foolish taking root, but their habitation was presently consumed. Let their sons be far from safety; let them be despised before the gates of those less than themselves, and there shall be none to deliver. For what was prepared for them, the righteous shall eat; and they shall not be delivered from evil.”
4:1
Amici Job, qui ad consolandum eum venerant, cum prius propter doloris magnitudinem tacuissent, post locutionem Job audaciam sumpserunt loquendi. Et primo loquitur Eliphaz Themanites, qui verba a Job proposita non eo animo accepit quo erant dicta: nam odium praesentis vitae, quod dixerat se pati, desperationi imputabat, magnitudinem amaritudinis impatientiae, innocentiae confessionem praesumptioni. Primo igitur arguit ejus impatienciam; et incipit loqui ad eum, quasi ad hominem impatientiae vitio subjacentem, qui ex verbis ab eo prolatis indignatur: unde dicit: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Ubi satis impatiens et irati consuetudinem exprimit, qui non patitur audire verba usque ad finem, sed statim in ipso verborum exordio provocator. Addit autem, Forsitan, ne de temerario judicio condemnetur; quamvis etiam in praesumptionibus in meliorem partem dicta vel facta interpretanda sint.
4:2
Sed dum ipse Job de impatientia arguit, se ipsum impatientiae et fatuitatis reum ostendit dicens: Sed conceptum sermonem tenere quis poterit? secundum illud Eccl. 19: «Sagitta infixa femori canis, sic verbum in corde stulti.» Quamvis et justi ex zelo divino interdum ea quae concipiunt ad honorem Dei dicenda, tacere non possint, secundum illud Hier. 20: «Dixi: Non recordabor ejus (scilicet sermonis divini) nec loquar in nomine illius; et factus est in corde meo quasi ignis exaestuans clausus in ossibus meis, et defeci, ferre non sustinens.» Ulterius autem procedit ad magis ejus impatientiam ostendendam: exaggerat autem ejus impatientiam ex duobus, scilicet ex praecedenti doctrina et ex praecedenti vita: ex praecedenti quidem doctrina, quia turpe est homini cum non servat id ad quod alios inducit, secundum illud Matthaei 25: «Dicunt enim, et non faciunt.» Job autem antea multos ab impatientia retraxerat, et diversimode, secundum quod diversis congruebat: sunt enim alii, qui in patientia deficient ex ignorantia, dum nesciunt adversus uti ad virtutem; et quantum ad hoc dicit: Ecce docuisti multos.
4:3
Quidam vero primo quidem in adversis virtuose agunt; sed adversitate durante, quasi recta actione fatigati deficient; et quantum ad hoc dicit: Et manus lassas roborasti, scilicet bonis inductionibus.
4:4
Sunt etiam alii, qui in adversis in dubitationem incidunt, scilicet an ex divino judicio proveniant; et quantum ad hoc dicit: Vacillantes confirmaverunt sermones tui. Sunt etiam alii, qui parvam quidem adversitatem sustinent, sed sub magna adversitate, quasi sub magno pondere, deficient; et quantum ad hos dicit: Et genua trementia confortasti, scilicet tuis sermonibus: tremunt, enim genua homini magnum pondus portanti.
4:5
Ad praedicta autem implenda exhortatur Dominus Isaiæ 55, dicens: «Confortate manus dissolutas, et genua debilia roborate.» Vult autem consequenter ostendere, quod ea quae docuerat non implevit; unde subdit: Nunc autem venit super te plaga et defecisti, a firmitate scilicet mentis, quam habere videbaris et quam aliis suggerebas; et hoc referendum est ad adversitatem, quam passus fuerat in exterioribus rebus. Tetigit te, et conturbatus es: idest quietem mentis, quam habuisse videbaris, amisisti; quod referendum est ad afflictionem corporis quam sustinebat: unde supra Satan dixerat, Mitte manum tuam, et tange os ejus et carnem.
4:6
Hic ergo Job arguitur, quod praecedentem doctrinam subsequens patientia non confirmaverit, contra id quod scriptum est Prov. 19: «Doctrina viri per patientiam noscitur.» Sed vita praeterita, quae in Job videbatur, subsequentem impatientiam exaggerat: videtur enim non fuisse vera virtus quae tam cito in tribulatione deficit: quia, sicut scriptum est Eccl. 1, «In igne probatur aurum et argentum: homines vero receptibiles in camino humilationis.» Multiplici autem virtute aliquis in tribulationibus confirmatur ne deficiat: primo quidem per reverentiam divinam, dum homines considerant, mala quae patiuntur, ex divina providentia provenisse: sicut et Job supra dixerat: Sicut Domino placuit, ita factum est: et ad hoc excludendum dicit: Ubi est timor tuus? quo scilicet Deum revereri videbaris. Secundo aliqui conservantur in animi firmitate, quae quidem duos gradus habet: in quibusdam enim tanta est animi firmitas, ut eorum animus adversitatibus non nimium molestetur; et hoc ad fortitudinem pertinere videtur: unde dicit: Ubi est fortitudo tua? Nec accipitur hic fortitudo secundum quod conservat hominem ne succumbat timori; sed ut non deficiatur. Quidam vero gravem tristitiae passionem ex adversitate patiuntur, sed ab ea per rationem bene dispositam non abducuntur; et hoc videtur ad patientiam pertinere; ut talis sit differentia inter patientiam et fortitudinem, qualem assignant Philosophi inter continentiam et castitatem; et ideo adjungit, Patientia tua. Tertio vero conservantur aliqui ex amore honestae actionis, et ex eo quod horrent turpiter agere; qui etsi interius conturbentur in adversitatibus, tamen nec verbo nec facto in aliquid indecens prorumpunt; et propter hoc addit: Et perfectio viarum tuarum? per vivam enim actiones intelligentur, quibus quasi quibusdam viis pervenitur ad finem; vel per viam possum intelligi excogitata consilia, quibus aliquis se evadere confidit, unde adversitates facilius toleranter.
Postquam Eliphaz arguerat Job impatientiae, occasione accepta ex eo quod dixerat, Antequam comædam suspiro; nunc intendit eum praesumptionis arguere, eo quod se dixerat innocentem.
4:7
Ad ostendendum autem eum non esse innocentem, ex ejus adversitate argumentum assumit dicens: Recordare, obsecro te, quis unquam innocens perii, aut quando recti deleti sunt? Ubi considerandum est hanc fuisse opinionem Eliphaz et aliorum duorum, ut supra dictum est, quod adversitates hujus mundi non adveniunt alicui nisi in poenam peccati, et e contrario prosperitates pro merito justitiae. Unde secundum ejus opinionem inconveniens videbatur, quod aliquis innocens periret, aut quod aliquis rectus, idest justus secundum virtutem, destrueretur per amissionem gloriae temporalis, quam credebant praemium esse justitiae: et hanc quidem opinionem in tantum veram esse credebant, quod etiam Job ab ea discordare non posset: existimabat tamen quod perturbata mente ipsius, veritatem, quam aliquando cognoverat, quasi oblitus esset; unde dicit: Recordare.
4:8
Posito ergo quod innocentibus et rectis adversitas non contingat, consequenter adjungit, quibus adversitas contingat, dicens: Quin potius vidi eos qui operantur iniquitatem, et seminant dolores et metunt eos, flante Deo, perisse, et spiritu irae ejus esse consumptos. In hoc autem quod dicit, Vidi, dat intelligere se ista per experimentum probasse.
4:9
Per eos autem qui operantur iniquitatem, intelligit eos qui aliquam injustitiam faciunt, et praecipue in nocumentum aliorum: per eos autem qui seminant dolores et metunt eos, intelligit eos qui per dolom aliis nocent: ii enim dolores seminant, dum calumnias praeparant, quibus alios dolentes reddant: qui dolores metunt, dum malitiam suam ad effectum perducunt; et hoc pro magno fructu habent: quam quidem metaphoram ulterius prosequitur quantum ad poenam: consueverunt enim segetes vento urente siccarì et consumi: unde dicitur Malach. 5: « Increpabo (scilicet ventum) » « et non corrumpet fructum terrae vestrae. » Et hoc est quod dicit: Flante Deo perisse, quasi ipsum divinum judicium ad vindictam iniquitatis procedens, flatus quidam venti sit. Ipsa autem Dei vindicta dicitur spiritus, idest ventus irae ejus: non
solum autem dicit quod pereunt, sed quod consumuntur: quia non solum in propriis personis puniuntur, sed et eorum familia tota perii, ut nil ex eis residuum videatur: in quo videbatur tangere Job, qui et in suo corpore flagellatus erat, et filios et familiam et opes amiseral. Sed quia hoc videbatur esse contra opinionem Eliphaz, quod pro peccato parentis, filii et familia puniretur, cum ipse intendat hanc opinionem defendere, quod adversitates in hoc mundo sunt poenae peccati; huic objectioni respondens subjungit: Rugitus leonis, et vox leanae, et dentes catulorum leonum contriti sunt. Ubi primo considerandum occurrit, quod homo ceteris animalibus praeeminet ratione: cum ergo, ratione praetermissa, passiones brutaless sequitur, efficitur similis bestiis, et illius bestiae nomen sibi competit, cujus passionem imitatur; utpote qui subjacet concupiscentiae passionibus, equo vel mulo comparatur, secundum illud Ps. 51: « Nolite fieri » « sicut equus et mulus, quibus non est intellectus. » Propter ferocitatem autem vel iram leo aut ursus nominantur, secundum illud Prov. 28: « Leo rugiens et ursus esuriens, princeps impius. » Sic ergo et nunc hominem ferecem leoni comparat dicens, Rugitus leonis. Rugitus est leonicae ferocitatis indicium. Contingit autem frequenter, quod ferocitas viro additur ex suggestione uxoris; et sic ea quae vir ferociter agit, uxori imputantur in culpam; sicut patet de uxore Herodis, quae impulit eum ad decollationem Joannis: propter quod dicitur: Et vox leanae.
4:10
Iis autem quae tyrannus aliquis ferociter acquiri, ejus filii interdum luxuriose utuntur; et sic in rapina patris delectantur: unde et ipsi a culpa immunes non sunt: propter quod subditur: Et dentes catulorum leonum contriti sunt; secundum illud Nahum: « Et leo cepit sufficiens catulis suis. » Et sic objectioni praemissae respondens videt: quia cum pro peccato viri puniatur uxor et filii, non est injustum, cum et ipsi culpae participes fuerint; quod totum dicebat, volens Job et ejus familiam de rapina culpabilem reddere.
4:11
Videbatur tamen hoc quod dixerat, ad Job non pertinere: quia ejus uxor punta non videbatur; et ideo ad hoc removendum subjungit: Tigris periit, eo quod non habebat praedam. Il enim qui rapere consueverunt, in hoc ipso puniri se existimant quod eis rapere non licet. Considerandum est autem, quod mulierem leanae comparat propter ferocitatem irae, et tigridi propter promptitudinem sive velocitatem ad iram: dicitur enim Eccl. 25: « Non est ira super iram mulieris. » Et iterum: « Brevis omnis malitia super malitiam mulieris. » Et quia filii Job totaliter perierant, subjungit: Et catuli leonis dissipati sunt.
4:12
Quia assercbat Eliphaz, quod adversitates in hoc mundo non adveniunt alicui nisi propter ejus peccata; volens ex hoc arguere, Job et ejus familiam fuisse peccatis subjectam, cujus contrarium videbatur ex iis quae maxime in Job et in ejus familia apparuerant: vult ostendere quod nec Job nec ejus familia fuerit a peccato immunis; et quia propter auctoritatem Job et famam ipsius ejus verbum invalidum videbatur, recurrit ad majorem auctoritatem, ostendens, ea quae propositorus est se ex revelatione didicisse; et ad ostendendum altitudinem revelationis, proponit ejus obscuritatem: quanto enim aliqua sunt altiora, tanto humano aspectu sunt minus perceptibilia: unde et Apostolus dicit 2 Cor. 12, quod raptus est in paradisum Dei, et vidit arcana verba, quae non licet homini loqui: juxta quem modum et Eliphaz vel vere vel fiete loquitur dicens: Porro ad me dictum est verbum absconditum. Considerandum est autem, quod aliqua veritas, quamvis propter sui altitudinem sit hominibus abscondita, revelatur tamen quibusdam manifeste, quibusdam vero occul te. Ad effugidendam ergo notam jactantiae, hanc veritatem abscondite dicit sibi esse revelatam: unde subdit, Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurri ejus. Ubi triplex modus occultationis invenitur, qui solet in revelationibus contingere: quorum primus est, cum intelligibilis veritas alicui revelatur per imaginariam visionem, secundum quod dicitur Numer. 12: «Si quis fuerit inter vos Propheta Domino, in visione apparebo ei, vel per somnium, loquar ad illum. At non talis servus meus Moyses, qui in omni domo fidelis est: ore ad os loquar ei palam; et non per aenigmata et figuras videt Deum.» Moyses ergo hoc verbum absconditum per modum clarae vocis audivit; alii vero per modum susurri. Secundus modus occultationis est, quia in ipsa imaginaria visione proferuntur quandoque aliqua verba expresse continentia veritatem, sicut est illud Isaiæ 7: «Ecee virgo concipiet: quandoque vero sub quibusdam figuratis locutionibus, sicut est illud Isaiæ 2: «Egredietur virga de radice Jesse, et flos etc.» In hoc igitur, quod Isaias audivit, «Ecee virgo concipiet,» percipit ipsum susurrum. In hoc autem, quod audivit «Egredietur virga de radice Jesse, etc.» percipit venas susurri. Nam figuratae locutiones sunt quasi quaedam venae, ab ipsa veritate per similitudinem derivatae. Tertius modus occultationis est, quod aliquando aliquis revelationem divinam frequenter et diuturnam habet; sicut dicitur de Moysc, Exodi
33: «Quod locutus est Dominus ad Moysen facie ad faciem, sicut solet homo loqui ad amicum suum.» Aliquando autem aliquis habet revelationem subitam et transitoriam. Hunc ergo subitum revelationis modum significat in hoc quod dicit, Quasi furtive: nam ea quasi furtive audivimus quae raptim, et quasi pertranscundo ad nos perveniunt.
4:13
Sic ergo altitudine visionis ostensa, prosequitur de circumstantiis revelationis: et primo de tempore, dicens: In horrore visionis nocturnae, quando sopor solet occupare homines; tempus enim nocturnum, propter quietem, magis est congruum revelationibus percipiendis: in die enim a tumultibus hominum et occupationibus sensuum mens quemdam strepitum patitur, ita ut susurrum verbi absconditi percipere nequeat.
4:14
Secundo ex dispositione percipientis: unde subdit: Pavor tenuit me: homines enim ad insolita pavere consueverunt: unde quando alicui fiunt insolitae revelationes, in principio timorem patitur; et ad magnitudinem hujus timoris ostendendam subjungit, Et tremor: est enim tremor corporis indicium magnitudinis timoris; et ad magnificandum hujusmodi tremorem subjungit: Et omnia ossa mea perterrita sunt. Quasi dicat: Tremor non fuit superficialis, sed vehemens et intimus, qui etiam ossa concuteret.
4:15
Simile est quod habetur Dan. 10: «Vidi visionem hanc grandem, et non remansit in me fortitudo; sed et species mea immutata est in me, et emarcui, et non habui in me quidquam virium.» Causam autem hujus timoris consequenter ostendit dicens: Et cum spiritu me praesente transiret, inhorruerunt pili carnis meae. Rationale enim est, quod ad praesentiam majoris virtutis minor obstupescat. Manifestum est autem virtutem spiritus esse majorem quam carnis: unde non est mirum, si ad praesentiam spiritus pili carnis inhorrescunt, quod ex subito timere procedit; et praesertim cum praesentia spiritus aliquo corporali indicio insolito sentitur: quae enim insolita sunt, admirationem et timorem inducere solent.
4:16
Et huic timori, quem se passum esse commemorat, temporis dispositionem convenire supra dixit: In horrore visionis nocturnae: quia enim in tempore noctis res visu discerni non possunt, quaecumque modica commotio perturbationem inducere solet aestimantibus aliquod majus esse: juxta quod dicitur Sapientiae 17: «Sive spiritus sibilans, aut inter spissos ramos avium sonus suavis deficientes facit illos prae timore.» Tertio ponitur persona revelans, cum dicitur: Stetit quidam cujus non agnoscebam vultum, imago coram oculis meis. Ubi tria ponit ad visionis certitudinem pertinentia. Sciendum est enim quod aliquando, propter nimiam commotionem fumositatum et humorum, vel omnino non apparent somnia, vel perturbata et instabilia, sicut et febricitantibus solent accidere; et hujusmodi somnia, cum parum aut nihil spiritualitatis habeant, omnino absque significatione existunt. Cum autem humores et fumositates resederint, apparent somnia quieta et ordinata, quae cum sint magis spiritualia, in intellectiva parte etiam quemdam vigorem habent: et hujusmodi somnia solut esse veriora; et ideo dicit: Stetit quidam: quod stabilitatem visionis ostendit. Item considerandum est, quod omnia, cum sunt quieta, plerumque sunt reliquiae praecedentium cogitationum: unde homo in somno frequentius videt illos cum quibus consuevit conversari: et quia talia somnia causam habent ex nobis, et non ab aliqua superiori natura, non sunt magnae significationis; et ad hoc ergo removendum dicit: Cujus non agnoscébam vultum: per quod ostendit hujus visionem non traxisse originem ex prius visis, sed ex aliqua occultiori causa. Tertio considerandum est, quod hujusmodi visa, quae ex aliqua superiori causa oriuntur, quandoque apparent dormientibus, quandoque autem vigilantibus; et veriora solent esse et certiora cum vigilantibus apparent quam cum dormientibus, eo quod in vigilando est ratio magis libera, et quia in somno spirituales revelationes minus discerni possunt a somnis frivolis et consuetis; ideo ut ostendat hanc revelationem non dormienti, sed vigilanti factam esse, subjungit: Imago coram oculis meis; per quod significat se hoc vidisse cum oculis per vigiliam apertis: quod etiam supra significavit, cum diceret: Quando sopor solet occupare homines: ubi innuit se sopore occupationem non fuisse. Deinde modum denuntiationis sibi factae narrat dicens: Et vocem quasi aurea lems audii. Ubi considerandum est, quod hujusmodi apparitiones aliquando fiunt a spiritu bono, aliquando malo: utroque autem modo in principio timorem patitur homo per insolitam visionem: sed cum a bono spiritu apparitio procedit, timor in consolationem finitur, sicut patet de Angelo confortante Danielem (Danielis 10), et de Gabriele confortante Zachariam et Mariam: sed malus spiritus hominem perturbatum relinquit. Per hoc ergo quod dicit: Vocem quasi aurea lems audii, consolationem quamdam sedantem pavorem praeteritum demonstrat, ut per hoc visio demonstret esse a spiritu bono, non a malo, a quo frequenter visiones mendaces ostenduntur, secundum illud Scripturae 5 Reg. cap. 22: « Egredivar, et ero spiritus mendax in ore omnium Prophetarum ejus. » Per hunc etiam modum 5 Reg. capit. 19, legitur de apparitione facta Eliae, quod post commotionem tenuis aurea sibilus ubi Dominus auditus est. Sciendum tamen est, quod et in visionibus quae a bono spiritu procedunt, interdum commotiones magnae et voces horribiles audiuntur, ut patet Ezechiélis 1, ubi dicitur: « Et vidi, et ecce ventus turbinis veniebat ab Aquilone; » et post multa subditur: « Et audiebam sonum alarum, quasi sonum aquarum multarum. » Et Apoc. 1, dicitur: « Audivi post me vocem magnam, tamquam tubae. » Sed hoc est ad significantiam comminationes, aut aliqua gravia pericula quae in hujusmodi revelationibus continentur. Sed quia hoc ad consolationem ordinabatur, ideo inducitur loquentis vox similis aurea leni.
4:17
Ultimo autem ponuntur verba quae sibi asserit esse revelata, cum dicit: Numquid homo Dei comparatione justificabitur? Quae quidem verba inducit ad confirmandum suam opinionem, quam supra tetigerat; quasi dicit: Adversitates in hoc mundo non proveniunt alicui nisi pro peccato. Ut ergo nullus posset se excusare quia adversa patitur, per hoc quod se asserat a peccato immunem, inducit tres rationes: quarum prima sumitur ex comparatione ad Deum, et est ducens ad impossibile. Si enim homo absque culpa puniatur a Deo, sequitur quod homo sit justior Deo: cum enim opus justitiae sit reddere unicuique quod suum est, si Deus homini innocenti, cui non debetur poena; inferat poenam, homo justior videtur esse Deo; homo autem qui a Deo patitur, nulli homini absque culpa poenam intulit: quod oportet dicere, si homo innocens puniatur. Sequitur ergo, quod homo punitus a Deo sit justior Deo: quod est, hominem comparatione Dei justificari, ut eum, scilicet comparatione justitiae ad Deum justificari. Et quia forte alicui hoc non videretur inconveniens, ducit ad aliud apparentius inconveniens, dicens: Aut factore suo purior est vir? Quaelibet enim res puritatem habet secundum quod in sua conservatur natura, quod ex causis propriis habet: puritas ergo uniusejusque effectus a sua causa dependet: unde suam causam in puritate superare non potest: unde nec vir potest esse purior suo factore, scilicet Deo.
4:18
Secundam autem rationem ponit ex comparatione ad Angelos, et est a majori, cum dicit: Ecce qui servivit ei, non sunt stabiles, et in Angelis suis reperit pravitatem. Quae quidem sententia secundum doctrinam Catholicae Fidei plana est: tenet enim Fides Catholica, omnes Angelos bonos fuisse creatos: quorum quidam per propriam culpam ceciderunt a statu rectitudinis; quidam vero ad majorem gloriam pervenerunt. Quod autem Angeli a statu rectitudinis ceciderunt, mirum videtur propter duo: quorum unum pertinet ad vitam contemplativam, aliud ad vitam activam ipsorum. Ex vita enim contemplativa videtur quod in Angelis esse deberet stabilitas: manifestum est enim, quod causa mutabilitatis est potentia, causa immutabilitatis est actus: est enim de ratione potentiae, quod se habeat ad esse et non esse; sed secundum quod aliquid magis perficitur ab actu, firmius fit in illo: id vero, quod secundum se actus est, omnino immutabile est. Sciendum est autem, quod sicut materia comparatur ad formam ut potentia ad actum, ita voluntas ad bonum: id ergo quod est ipsum bonum, scilicet Deus, omnino immutabile est. Ceterarum vero naturarum voluntates, quae non sunt ipsum bonum, comparantur ad ipsum ut potentia ad actum: unde quanto magis inhaerent ei, tanto magis stabiliuntur in bono; et ideo cum Angeli inter ceteras creaturas magis et propinquius Deo videantur inhaerere, utpote ipsum subtilius contemplantes, stabiliores inter ceteras creaturas videntur; et tamen non fuerunt stabiles: unde multo minus inferiores creaturae, scilicet homines, quantumcumque Deo inhaerere videantur ipsum colendo, quod est ei servire, stabiles judicari non possunt. Ex vita vero activa videtur, quod in Angelis vel nihil vel minimum de pravitate esse possit: quanto enim quis propinquior est primae rectitudini, minus habet de obliquitate. Deus autem, in quo est prima rectitudo, sua providentia dirigens universa, inferiores creaturas per superiores disponit: unde in superioribus creaturis, quae dicuntur Angeli, quasi a Deo missi ad alia dirigenda, minimum videtur esse vel nihil de pravitate: unde cum in Angelo inventa sit pravitas, credendum est, quod in quovis hominum, quantumcumque bonus appareat, pravitas possit inveniri. Cavendum autem est ne ex iis verbis aliquis in errorem incidat Origenis, qui etiam quoscumque spiritus creatos instabiles asserit, et posse ad pravitatem perduci: hoc enim aliqui per gratiam assecuti sunt, ut immobileter Deo inhaereant, ipsum per essentiam videntes: et secundum hoc etiam aliquidus hominibus, quamvis sint inferioris naturae quam Angeli, per gratiam conceditur etiam in hac vita, quod sint a pravitate peccati immunes.
Tertiam rationem ponit sumptam ex conditione humana, cui conjungitur conclusio praecedentis rationis: unde etiam posset ex duabus una ratio formari: et hoc cum dicit: Quanto magis ii qui habitant domos?
4:19
Est autem humana conditio talis, quia ex terrena materia corpus ejus compactum est: quod designat cum dicit: Quanto magis ii qui habitant domos luteas? Corpus enim humanum luteum dicitur, quia ex terra et aqua gravioribus elementis abundantius constat, quod ejus motus declarat. Unde Gen. 1, dicitur « quod formavit Deus hominem de limo terrae. » Hoc ergo luteum corpus, domus animae dicitur: quia anima humana, quantum ad aliquid, est in corpore sicut homo in domo, vel sicut nauta in naví; inquantum scilicet est motor corporis. Fuerunt autem aliqui qui propter hoc dixerunt quod anima non unitur corpori nisi accidentaliter, sicut homo vestimento, aut nauta navi: sed ut hanc opinionem excluderet, subdit: Qui terrenum habent fundamentum. Per hoc datur intelligi quod anima humana unitur corpori etiam ut forma materialis: dicitur enim materia fundamentum formae, eo quod est prima pars in generatione, sicutfundamentum in constitutione domus: utitur autem tali modo loquendi, ut id quod est animae, attribuat homini: non quod anima sit homo, ut quidam posuerant, dicentes hominem nihil aliud esse quam animam indutam corpore; sed quia anima est principalior pars hominis: unumquodque autem consuevit appellari id quod est in eo principalior. Haec autem duo quae de hominis infirmitate dici, videntur contraponi iis quae supra de Angelorum excellentia dixerat. Nam hoc quod dicit, Qui habitant domos luteas, videtur ponere contra id quod dixerat, Qui servient ei; quod est inhaerere ei, et etiam in ipso spiritualiter habitare. Quod vero dicit, Qui terrenum habent fundamentum, ei quod dixerat, In Angelis suis: Angeli enim incorporei sunt, secundum illud Psal. 105: « Qui facit Angelos suos spiritus. » Praemissa autem hominis conditione, miserabilem ejus eventum concludit dicens: Consumuntur velut a tinea. Et quidem potest hoc secundum superficiem litterae de morte corporalium intelligi, quam homo necessario patitur ex eo quod terrenum habet fundamentum: et secundum hoc potest designari duplex mors: scilicet naturalis, in hoc quod dicit: Consumuntur velut a tinea (sicut enim tinea vestimentum corrodit, quae ex vestimento nascitur; ita mors naturalis ex causis interioribus corporis exoritur): et mors violenta, in hoc quod subdit: De mane usque ad vesperam succiduntur: siccisio enim arboris ex causa exteriori procedit; et sic signanter dicit: De mane usque ad vesperam: quia mors naturalis potest per aliqua naturalia signa praecognosci; sed mors violenta omnino ignota est, utpote diversis
casibus subjecta: unde non potest sciri si homo de mane perveniat usque ad vesperum. Sciendum tamen, quod haec non est intentio litterae: nam supra proposuit de defectu peccati, cum diceret: Et in Angelis suis: unde ut conclusio praemissis respondeat, oportet hoc etiam ad peccatum referre: propter quod vita justitiae in homine consumitur dupliciter: uno modo ex interiori corruptione; quod significat, cum dicit: Consumuntur velut a tinea; sicut enim vestimentum consumitur a tinea, quae ex eo nascitur; ita justitia hominis consumitur iis quae in homine sunt, sicut est corruptio fomitis, malae cogitationes, et alia hujusmodi. Alio modo ex exteriori tentatione: quod videtur in hoc dici: De mane usque ad vesperam succiduntur. Sed considerandum est, quod interior tentatio non subito hominem prosternit, sed paulatim, dum per negligentiam aliquis in se ipso peccati initia reprimere non curat, secundum illud Eccl. « Qui minima negligit, paulatim defluit; sie etiam vestimentum « quod non excutitur, a tinea consumitur. » Exterior autem tentatio hominem plerumque subito prosternit; sicut ieut David ad aspectum mulieris, in adulterium prorupit; et etiam multi in tormentis fidei negaverunt. Quocumque autem modo homo per peccatum ruit, dummodo peccatum suum recognoscat et poeniteat, misericordiam consequetur. Sed quia nullus est qui omnia peccata possit cognoscere, secundum illud Psal. 18: « Delicta quis « intelligit? » sequitur quod plurimum homines peccata non cognoscentes, eis remedia non adhibent, per quae liberentur.
4:20
Et hoc est quod subditur: Et quia nullus intelligit, scilicet lapsus peccatorum, in aeternum peribun’, scilicet plurimi; quasi dicit: A peccato nunquam liberantur. Sed quia aliqui sunt qui contra peccata remedia adhibent, licet ea non plene intelligent, sicut David, qui dicebat: « Ab « oculitis meis munda me Domine: » subjungit: Qui autem reliqui fuerint, scilicet de numero eorum qui in aeternum pereunt, auferentur ex eis; idest, segregabuntur ex eorum consortio. Morientur, quidem: quia quamvis homo a peccato poeniteat, a mortis tamen necessitate non liberatur; sed sapientia in eis non moritur; et hoc est quod dicit: Et non in sapientia.
4:21
Vel hoc, quod dicit Morientur, et non in sapientia, non respondet ad immediate dictum, sed ad id quod supra dixerat: In aeternum peribunt: ut sit sensus, quod morientur sine sapientia. Vel hoc quod dicit: Qui reliqui fuerint, potest intelligi de filiis qui relinquuntur ex parentibus pereuntibus, et propter peccata parentum, quae imitantur, et ipsi auferuntur sine sapientia morientes. Vult ergo ex omnibus istis Eliphaz habere, quod cum conditio hominis sit tam fragilis, de facili cadit in peccatum: et quidem dum homo non cognoscit, in perditionem vadit ipse, et filii ejus. Et sic Job, licet se peccatorem non cognosceret, credendum erat, quod propter peccata aliqua ipse et filii ejus perierint. Sic igitur postquam revelationem sibi factam exposuerat, quia posset Job revelationi non credere, ideo subjungit quod sequitur.
4:1
Et primo quidem Eliphaz « artificiose utitur praefatione, cum ut Iobi animum ad ea quae dicturus erat benevole accipienda disponeret, tum ut verbis suis maiorem vim ac pondus adderet » (Cord.).
4:2
v. 2 « Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies; sed conceptum sermonem tenere quis poterit »? — i. e. ne sit tibi molestum, si querimoniis tuis sane gravissimis respondere aliquid incipiamus ; sed quis posset se a locutione cohibere in verbis a te propositis? cum tu scil. tantam sermonis materiam dederis, quis sibi a responsione vel disputatione temperare posset (cf. Cord. Malv. Men.)? Hebr. nb2n ex masoretica nota ad Deut. 4, 34 et (quod pluris est faciendum) ex veterum versionum consensu positum videtur scriptione aramaizante pro 10B 4, 3-5 13 swn (uti fert phrasis 327 Nipz, 5va t2), id quod grammatice vel est fulurum 1 p. pl. vel passivo modo : an'profertur verbum. Verbum n5p2 proprie est tentare (ita Chald. intellexit) proin vel : num si tentaverit quispiam loqui verbum ad te aegre feres (cf. Malv.)? vel : num si tentatur verbum; neque tamen verti potest: num tentabimus? quod certe 323 erit scribendum. Porro hebr. at cohibere se in verbis quis valebit? bene sensum expressit vet. vulg. ex LXX : « pondus autem verborum tuorum quis sustinebit »? i. e. cum tu talia sis locutus, quis imperare sibi possit, ut taceat? « oratio ista desperantis et indignantis animi atque divinam providentiam criminantis vel ab invitis responsionem extorquet » (Pin.). Molestus sane consolator, qui non animi compatientis suavitatem sed acerbam reprehensionem offert et ita nova molestia Iobum exagitat. Bene S. Thom. : « exaggerat eius impatientiam ex duobus, scil. ex praecedenti doctrina, et ex praecedenti vita : ex doctrina, quia turpe est homini cum non servat id ad quod alios inducit ». Obiicit ei ex trito illo adagio medice cura teipsum, exprobans quod ipse aliorum doctor et castigator turpiter impingat (Cord.).
4:3
v. 3 « ecce, docuisti multos »; — i. e. erudivisti et officii admonuisti multos, sisuccumbere viderentur; prout Iobus de se profitetur 29, 15. 21. Eliphaz proinde ipsum doctrinae suae praevaricatorem ostendere nititur, ut qui dum opibus floreret, alios quidem solitus sit ad tolerantiam instituere et validis rationibus confirmare, nune vero miseria tentatus ipse concidat et verae patientiae disciplinam, ad quam hortator aliis exstitisset, repellat (Cord.). Eandem animi deiectionem et in miseriis oppressionem dicunt, quae sequuntur et comparatione efferuntur : « manus lassas roborasti » ; —1. e. languentes, terrore ac desperatione confectos erexisti solatio; illis addidisti animum; te ipsum nunc fortem praesta (S. Ephraem).
4:4
v. 4 « vacillantes confirmaverunt sermones tui »; — hebr. impingentem; sensu eodem i. e. afflictos et pene iam prostratos cohortatione tua consolatus es; minus apte aliqui (Mar. Tir.) eos intelligunt qui ad bene operandum et officio suo gnaviter fungendum remissi ac tepidi fuerint, vel in peccata prolapsi. Sensu eodem « e£ genua trementia confortasti »; — varium et multiplex solatium praebuit Iobus tristibus. Hoc ultimum de maxima quadam calamitate explicat S. Thom. « tremunt enim genua homini magnum pondus portanti ». Neque abs re est, quod adnotat S. Greg. : « cuius celsitudinis lobus fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans vacillantesque confirmans inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se ceteris impendit » Quantum ipse a praeclaris suis monitis defecerit Iobus, acerbe ei exprobrat
4:5
v. 5 « nune autem venit super te plaga et defecisti; tetigit te et conturbatus es ». — Immo longius progressus exinde'eum arguit fictae ac fucatae sanctitatis, quae in adversitate, qua velut aurum in fornace probari debuerat, penitus fatiscens defecisset (Cord.), et iam audet lobi pietatem probris incessere (Cod.); interrogat scil. sarcastice
4:6
v. 6 « ubi est timor tuus, fortitudo tua, patientia tua et perfectio viarum tuarum »? — ubi iam est pia tuain Deum religio? quasi dicat : nunc ede aliquod eius documentum, si vera in te est pietas! ubi est enascens illa, ut ipse docuisti alios, ex religione fortitudo, animi robur, tolerantia e fiducia in adversis; an revera censes vias tuas fuisse rectas et perfectas coram Deo? ecce, nunc ipsa jam calamitate manifestum est, larvas illas fuisse ac umbram inanem 1. e. fictas virtutes. Ita quidem ex vulg. sensus facile fluit. Textus hebr. non in verbis singulis, verum in unius parliculae * collocatione intricatus est; ita enim ad verbum : nonne pietas tua (timor religiosus) fiducia tua» egspectatio tua et consummatio (integritas) viarum tuarum? Prius membrum planum est : nonne in pietate tua securitas et fiducia tua continebatur? cui plane congrueret : et nonne integritas tua certam spem tuam et bonorum exspectationem constituebat? et ita Malv. I. W. Hitz. Zsch. P.;in v. 6 b praedicatum emphasis gratia primo loco ponitur, cui subiectum cum particula * additur (cf. 23, 12). Alio modo Del.: annon religio tua (est) fiducia, spes tua? et integritas viarum? ita ut hoc alterum per modum exclamationis vel aposiopesis addatur. Alii recogitantes ï apud Hebraeos etiam ipsam saepe apodosin introducere ac vestire (sicut germanicum so post sententiam conditionalem v. g.), ita rem enodant : quod attinet tuam spem, certe haec erat integritas viarum tuarum. Alii particulam abundare (?) malunt, aut eam expungunt, aut et exspectatio cum LXX et aliquibus codd. scribunt (B.), quod utique commodissimum est. Aliam adhuc viam inivit Malv. Il, utramque sententiae partem tamquam comparatione constantem exhibens, ita ut semel comparationis particula desit, semel pro ea (ut fit) * usurpetur : annon ut religio tua spes tua, exspectatio tua ut integritas viarum tuarum? quasi dicat Eliphaz : piae religionis et vitae integrae certa spes est et exspectatio; si ergo pie coluisti. Deum et probe vitam instituisti, cur spem abiicias? sin abiicis, male conscius sis necesse est. Sed satis de una particula *. : Ex hebr. nop D3 in Ps. 85, 9 declaratur versio LXX eet vet. lat. : nonne timor tuus stultus est? (Syrus similiter : nonne timor tuus reprehensio tua) at dubium non est, quin nob» i de SS ese ?D2 8, 14: 34, 25. Prov. 3, 26. Ps. 78, 7, eto. interpres tandum, ut optime S. Hier. cui recentiores omnes adstipulantur. Bene sensum exlrübet Phil. : « ista ergo in sanctum lob cum irrisione dicuntur, et istum habent sensum : si haec fecisses quae dixi, nunquam in haec tam mala ad exemplum mortalium incidisses, quia Deum rerum omnium conditorem bonum scimus et iustum ». Ad quod probandum pergit
4:7
v. 7 « recordare, obsecro te, quis unquam innocens periit, aut quando vecti deleti sunt »? — tamquam rem notissimam supponens, neminem sine sua culpa affligi; molestissimus sane consolator, qui dicat talia; unde Sanctius aliique non immerito censent, amicos a daemone subornatos esse, ut ea ratione Iobum lacesserent et ut per eos tandem ipse daemon exoptato potiretur eventu. Forma loquendi recordare, obsecro est ad animum pungendum facta, quasi dicat : ecce deiectus es subito a fortunae et prosperitatis culmine; sedtibi in mentem reduc notissimum illud axioma quod est extra omnem dubitationem positum, et fatere culpam. Hune esse sensum, etiam subsequentia probant, unde bene Rup. : « per hypocrisin virtutes illas eum habuisse criminatur ». Scite adnotat Vav.: « sententia duplex; prima : omitte moerorem ; desertam esse innocentiam Deus non sic patitur, ut non aliquando laboranti opituletur. Altera : si culpa a te abesset, nihil damni fecisses ; calamitates enim praesertim graves nullas, qui culpa vacant, accipiunt. A/gue haec germana expositio est ». Id quod iam experientia probat
4:8
v. 8 « quin potius vidi eos, qui operentur iniquitatem et seminant dolores et metunt eos »; — hebr. ut vidi (quotiescunque vidi) rantes iniquitatem et seminantes molestiam, metunt illudi.e. e contra ubique vidi, omnes sementem ut fecerint ita et messem; uli enim versu praecedenti negarat insontem ullum periisse, ita his affirmat eos omnes qui iniquis studiis se manciparunt, a Deo fuisse mulctatos ; arare i. e. mente concipere iniquitatem, eam praeparare, secum decernere ; semtnarei. e. moliri, exsequi (cf. Pin. Cord.). Iam qualem messem huiusmodi faciant, ita explicat, ut non sine acrimonia ad ipsius Iobi fata et infortunia alludat cf.
4:9
1, 19; v. 9 « /ante Deo periisse et spiritu irae eius esse consumptos » ; — repentinum peccatorum interitum describit eandem allegoriam pertexens. Sicut enim peccatoris conamina et iustam punitionem seminantis metentisque metaphora explicuit, ita hic per ventum et tempestatem segetibus exitialem (cogita ventum urentem cf. ler. 4, 411. Ez. 11, 10; 19, 12- Os. 13, 45. Amos 4, 9) Dei vindietam et supplicium denuntiat (cf. Cord.). Bene notat Vav. connexos hos duos in vulg. versus (8. 9) melius ex hebr. et LXX versione seiungi, uli etiam in vef. vulg. : « quemadmodum vidi arantes pessima et qui serunt ea, dolores metunt sibi. Praecepto Domini peribunt et spiritu irae eius demolientur ». Alia dein metaphora a feris rapacissimis pelita Dei potentiam, qui facile ferocissimum quemque domat et confringit, et vindictam divinam in malos exercitam describit, qua funditus ipsi et eorum tota familia et posteri deiiciuntur, exstirpantur;
4:10
v. 40 « rugitus leonis et voz leaenae et dentes catulorum leonum contriti sunt; v. A1 tigris periit, co quod non haberet praedam, et catuli leonis dissipati sunt ». — Acerbam in hac comparatione contineri allusionem ad Iobum eiusque mores duros, ad filiorum eius excidium, ex mente Eliphaz interpretes communiter et merito statuunt (iam S. Greg. et exp. in. Rup. Br. S. Thom. Pin. Cord. etc.) uno Vav. contradicente, qui solam divinam potentiam in pessimis quibusque evellendis adumbrari hisce vult. 16 10B ^, 10.11 In quinque nominibus explicandis non est una omnium sententia, onu alii intelligunt pantheram (ut graecus Osee interpres, Cod.), alii pardum, leopardum, leonem ferocem (cf. Malv.); recentiores aliud leonis nomen quasi sollemne explicant ex arabico, ut sit rugiens. v5 (in vulg. h. l. tigris; sed Is. 30, 6 et Prov. 30, 30 leo) etiam est leo, utifex Is. 30, 6 simul cum x25 (leaena) colligitur. Ceterum notum est, veteres versiones in reddendis nominibus sibi minime constare; v. g. graeca versio Wwb h. l reddit poguxxoXéov (quam vocem vet. lat. retinuit), in Isaiae Rugitus meminit et dentium, quibus quam maxime terrorem et necem inferunt, quos (per zeugma) evelli et conteri' dicit. Facile quoque est Deo inopia et fame enecare leonem eiusque stirpem ac sobolem exscindere. Bene Ma/v. : « triplex a leonibus capta metaphora fortitudinem, ferociam, crudelitatem impiorum et tyrannorum mundi fractam et comminutam demonstrat ».
4:12
v. 12 « Porro ad me dictum est verbum absconditum » ;—hebr. et ad me verbum furtim delatum est (surreptum est; ita Malv. Mar.) i. e. abscondite, clanculum, secreto; ipse scil. nescit, qua via ad eum perlatum sit; id unum scit, inopinato, clam, subito contigisse; « et quasi furtive suscepit auris mea vends susurri eius »; — optime sensum dedit Zer.; ita scil. vocat sibilum quendam tenuem et exilem fractae vocis (Cord.); hebr. e£ suscepit auris mea susurrum ab (ex) eo, i. e. sonum illum exeuntem quasi a verbo clam ad eum perlato. Dein adiungit zemporis conditionem nocturni adeoque propter quietem congrui ad revelationes suscipiendas et ad sacrum quendam horrorem incutiendum;
Eliphaz, ut dictis suis fidem et auctoritatem conciliet (Ol. Br. Cord. Vav.) et simul obiectionem praecaveat, quam lIobus ex sua petere posset innocentia (ezp. in. S. Thom. Pin. W.), revelationem sibi factam in testimonium adducit. Et primo quidem a v. 12-16 modum enarrat huius revelationis sibi factae totum ad reverentiam et sacrum quendam horrorem factum, dein doctrinam acceptam proponit. Disputant veteres, utrum vera fuerit revelatio, an ab Eliphaz conficta, et si vera, utrum a Deo vel angelo bono, an a daemone immissa. Fusius de hac re argumentis in utramque partem perpensis agunt Sanct. et Pin., qui demum concludit : « sed asserendum sane, potuisse hane esse veram ae divinam revelationem, cum multa vera atque utilia contineat, Sie videtur accipere S. Gregorius? et Philippus presbyter, 1. Verbum Zn certe idem est ac yn neque opus est ad ynb et singularem anomal am recurrere; cf. Malv. Ros. — Hitz. YNI seribi vult; sed hae coniectura carere possumus; cur enim ziphal non sufficeret? in idemque propendent S. Thom. +, Burgensis in. annotatione contra Lyram, Carthusianus aliique iuniores; atque adeo ipse Eliphaz ex multis signis quae fidem suis dictis facere possent, illam confirmat ». Et certe cum nemo malus sit praesumendus nisi probetur, cum visio ipsa signa quaedam habeat, ut notat S. Thom., angeli boni, cum doctrinam sublimem contineat, non est, cur visionem non habeamus veram et divinitus immissam. Quod Eliphaz ex visione vera concluserit falsa (cf. Vav. Gord.), nihil ad ipsius visionis auctoritatem convellendam valet. Gratis etiam a quibusdam fingitur hane visionem ipsi fuisse oblatam post nuntium de Iobi calamitate acceptum, ut ea per diaboli fraudem de causa eius edoceri se putaret ?. Praemittit prooemium, quo magnum aliquid, sollemne, mysterii plenum exspectatur;
4:13
v. 13 « Zn horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines »; — hebr. magis ad vivum dicitur : 2n ramusculis ez visionibus noctis i. e. in cogitationibus visionum noctis (cf. Cord. Cod. Malv. Le Hir); optime explicat Cord. : « vox B'eYV eleganti metaphora ex supereminentibus arborum ramusculis desumpta ad phantasmatum extremitates et veluti teneras cogitationum summitates suam extendit notionem et significat cogitationes, quae sunt veluti rami, germina et conceptus mentis »; videtur vox potissimum densam illam et variam ramificationem significare, quae per somnia animos hominum pervadere et occupare solet; frequenter quoque antiquis temporibus revelationes inter dormiendum et somniandum sanctis viris a Deo concedebantur; cf. Gen. 2, 24. 45, 12. 28, 12. Num. 12, 6. Neque deerant alia revelationis et apparitionis supernaturalis signa, //mor scil et tremor (cf. Gen. 15, 12. 28, I5 5, 037 Ez492..4. Dan: 7,:455:8,485 40; 1; Apao. 4, To v: 44 « pavor tenuit me et tremor et omnia ossa mea perterrita sunt »;— timo- —— rem dicit intimum quo ipsa quoque ossa horrore fuerint perculsa el omnia interiora eius (immo ipsae partes quam maxime solidae) cohorruerint; bene Cord. profert illud Virgilianum : gelidusque per ima cucurrit ossa tremor. Hac ratione ipse in animo est iam praeparatus ad revelationem illam alta mente reponendam. Accedunt signa quaedam externa, et primo quidem afflatus quidam et ventus, quo tangebatur et novo horrore perfundebatur; ita scil.
4:15
v. 15 « et cum spiritus me praesente transiret, inhorruerunt pili carnis meae »; — simili ratione in visione Eliae facta ante Dominum spiritus grandis ac fortis subvertens montes et conterens petras fuit (3 Reg. 19, 11, cf. Act. 2, 2); nam de vento esse hoc dietum (uti bene explicant Of. Pin. Vav.) et non, uti multi volunt, de angelo patet, cum dicat transiret, quo facto demum
4:16
v. 16 « stetit quidam cuius non agnoscebam vultum, imago coram oculis meis »; — proinde de visione angeli habita nihil omnino dicit. In hebr. magis adhuc indeterminate : stetit (es stand da; Hitz. confert'ex Terentio : statur) et non agnovi speciem eius, imago ob oculos meos i. e. postquam ventus pertransiit, constitit ante eum umbra quaedam seu forma obscura, cuius figuram habitumque clare ae distincte cognoscere non potuit; « e/ vocem quasi aurae lenis audivi »; — sensum bene reddidit Hzer.; hebr. dicitur per hendiadyn : sentium et vocem vel potus swusurrum et vocem?, vocem tenuem et sibilum (Malv.) audivi. Iam quid voce illa et revelatione sibi dictum fuerit, exponit v. AT « numquid homo Dei comparatione tustificabitur »? —in hebr.particula y2 in utroque membro legitur, quam Fer. in hoc Dei comparatione et « factore suo purior erit vir »? — in altero expressit. Verum sensus esse non potest. hominem non esse iustiorem, puriorem quam Deum, cum hoe nimis sit apertum neque sane revelatione tanto cum prooemio inducta indigeat. Bene hac in re Cod. : « male vertant plus quam Deus. Nemo enim tam delirus, tam vesanus fuit qui hominem plus quam Deum iustum esse vel suspicatus sit. Et sequentia. mentem Eliphaz satis explicant : non potest iustificari homo apud Deum, cum ne angeli quidem apud illum puri reperiantur ». Sensus proinde est : nemo coram Deo omnino est iustus et purus, i. e. Deus in unoquoque etiam integerrimo multa deprehendit quae reprehendat, arguat. Vera sententia. Quod alii volunt : nulla ex parte homines possunt comparari cum divina iustitia et puritate? (Malv. Mar.), rem non attingit; nam ex nolione et essentia Dei et hominis iam apertissime hoc constat, neque ullo pacto potest homini vitio verti, quod divinam iustitiam et sanctitatem non habeat. Optime graeca versio expressit hebr. y2 &yxyvt xupiou et vet. lat. « numquid homo coram Domino mundus erit aut ab operibus suis sine macula vir »; eodem enim modo particulam 1? cernimus adhibitam Num. 32, 22 (quem locum bene vertit S. Hie». : et eritis inculpabiles apud Dominum et.apud Israel, LXX čvaævtı) el Ier. 51, 5 (repleta est [terra] delicto a Sancto Israel) et probabilissime etiam Ps. 18, 22 (hebr. non impie egi coram Deo) et Deut. 32, 47 (hebr. verbum inane coram vobis); neque hoc alienum est a nativa particulae significatione, cum saepe adhibeatur de auctore ex quo vel a quo aliquid proficiscatur et proinde facili inflexione ad auctorem iudicii vel aestimationis transferatur (cf. Gesen. Thes. ling. hebr. s. v. y2). Nostro autem loco numquid homo iustus est a Deo, a creatore suo purus de Deo tamquam tudice, qui de hominis iustitia et puritate ferat iudicium, esse sermonem, quis est qui non admittat? Iam quid haec sibi velint ex mente Eliphaz et ad quam falsam conclusionem ab ipso detorqueantur, dilucide proponit S. Greg. qui mentem et animi sententiam Eliphaz qua de Iobo iudicat, ita explicat :« quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam iustitiam ferientis accusat ? puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat, eumque sibi procul dubio postponit, cuius iudicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat iudicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit... male enim se rectum putat qui regulam summae rectitudinis ignorat; el saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur, sed cum regulae iungitur, per quantam tortitudinem Lumescit, invenitur » (sim. Rup. Br. S. Thom. Est. Pin. Cord. Tir.) Fallacia proinde argumentationis Eliphaz haec est, ut verbis utar Gord. : « Deus est iustissimus, atqui qui talis est innocentem non punit, ergo Deus non puniret Iobum, si innocens esset; — peccat in minore »! Quam culpaeagnitionem et confessionem quo reddat Iobo faciliorem et magis expeditam, hanc revelationem ei enarrat, cuius altera pars magis etiam et magna cum emphasi priorem sententiam illustrat tamquam per locum a maiore : ecce ipsi coram Deo deficere cernuntur angeli :
4:18
v. 18 « ecce qui serviunt ei » ; — servos hos Chald. S. Aug. prophetas interpretantur, « sed propter secundam partem sie exigente sententia angelos intelligi oportet qui servorum instar dicuntur Deo aut ministrare aut assistere » (Pzn.) ; « non sunt stabiles et in angelis suis reperit pravitatem »; — versio graeca magis accedit ad verba hebr. xatd zaidov xòroù où mioreúer et. vet. lat. « contra servos suos non credit »; hebr. non fidit, fiduciam non habet, i. e. non omnino certam et firmam in iis collocat boni spem et fiduciam, unde S. Mier. sensum ex consequenti, bene proposuit (et niphal y2w2 firmum, fixum, stabilem esse), cum enim ex se et natura sua sint. mutabiles, deficere possunt a recto, unde recte dicitur more humano, non omni modo illis esse fidendum., Sed de quibus angelis hoc dicit? apostatas intelligunt veteres interpretes (cf. S. Greg. Chrys. Thom., etc.); recentiores quidam angelos bonos (W. Del. Zsch.). Sed hoc ultimum non placet, cum angeli boni sint nunc de facto immutabiles in bono, neque quod habeant naturam de se mutabilem, aut illis possit in vituperationem cedere (nam omnis natura creata de se naturaliter est Zn potentia ad alia et de se defecüibilis, id quod.ex ipsa notione creaturae colligitur; unde si hac in re esset ulla reprehensio, haec caderet in ipsum conceptum metaphysicum et in Deum qui creaturas de statu possibilium ad exsistentiam traducit), aut verbis textus hae sola naturali et necessaria mutabilitate satisfiat. Vim vero argumenti bene videtur proponere OU. : « ne mirere inquit, quod dixi: komo mundus non erit coram Domino, quandoquidem neque angelis, servis ac famulis eius, ut naturaliter et constanter reprehensione carerent, concesserit » ; describuntur enim angeli tamquam in ipsa probationis conditione aliquando constituti, in qua mulli sint. prolapsi, unde Deus dicitur illis non fidere, quia et natura deficere possunt et multi revera defecerunt (cf. Malv. Mar. Tir.). Et quia in illo statu considerantur h. l. in quo erant aliquando, scil. in statu probationis, servi Dei et angeli dicuntur, quamvis ipso peccato daemones sint effecti; quare argumentum a W. aliisque prolatum, h. l. angelos prolapsos non intelligi, quia servi Domini dicantur, infirmum prorsus est et invalidum. Iam PAz/. monet. ne quod dicatur h. l. ad omnes extendatur angelos. Quantae vero efficaciae haec ab angelorum lapsu petita probatio sit, pluribus prosecreaturas Deo, bono immutabili et primae rectitudini, magis et propinquius inhaerere videantur et proinde magis stabiles reddantur et magis ab omni obliquitate sint remoti, et nihilominus prolapsi sint, multo minus homines stabiles erunt et alienia pravitate » (sim. Cord.) “Anak Ae. hebr. nbnn versio gr. reddit oxoAtóy tt, Sym. pacatóvava, Syrus (stupor admiratio, pavor) Chald. ut Hier.; alii insipientiam interpretantur eo scil. sensu quo in s, literis peccatum dieitur stultitia (cf. 2, 10); alii defectum, errorem ex na . ^ s e )co 7o aee ] IAC o ox verhc — P d MY bico ban vel bm — Del. vocem repetit ex verbo nba = x55 (cf. Mich. 4, 7) in lon- VRIE quanto magts hi »— «siangelos, inquit, peccantes poenis coercuit, quid mirum si nos peccata admiltentes plectamur, qui longe illis conditionem vilem et fragilem homi&um describit, ex qua duo conse- |». quuntur : homines facile in peccata labi, et iam propter ignobilitatem naturae non esse mirum, si debitis poenis plectantur, cum naturae superiores et lapsae sint et poenis traditae; « qw habitant domus luteas», —alludit ad Gen.2, 1; 3,19 corporisque formationem, cf. 10, 9; 13, 12. 2 Cor. 5, 1, quare pergit, « qui terrenum habent TA UL »; — hebr. quorum fundamentum (origo) est in pulvere (vel LR A « aptius ad domos refertur quae corpora sunt caducissima et velut arenae instabili superstructa » Malv. Pin.), « consumentur velut a tinea »; — sensum bene explicuit sua versione Hrer., homines scil. peccatores dieit Eliphaz conteri et absumi corrosione, acerbe alludens ad Iobi corpus elephantiasi corrosum et absumptum. Comparatio videtur abbreviata : homines absumi, sicuti soleant. vestimenta a tinea cf. 13, 28. Is 34, 8, 50, 9. Hebr. eonterent eos (eas?) scil, conterentes wy, quod Chald. vertit coram lamen necessaria sit, ut conclusio praemissis-respondeal), id v. 20 si opus est invenire poterunt quia nullus intelligit; vel v. 24 et non tn sapientia. v. 20 « de mane usque ad vesperam succidentur » ; —. e. cito, inexspectato (cf. Is. 38, 12. Ps. 89, 6) homines peccatores e conditione florenti deiiciuntur et interitu percelluntur; acerba iterum allusio ad Iobi ca- amitatem !, in cuius ruina adeo et repentina et ingenti Eliphaz certissimum cernit documentum ingentium quoque criminum a Iobo perpetratorum; apte succidentur (exscinduntur) metaphora ab arboris excisione depromitur ; « e£ quia nullus intelligit, in aeternum peribunt »; — ex versione S. Hier. ratio redditur, cur funditus et penitus casu irreparabili i. e. nullo unquam tempore ad salutem revocandi intereant. Bene S. Hier. supplevit ad phrasin hebr. Dw verba 25 vel H9 oy i. e. ponens (apponens) cor, i. e. intelligens, particulam quía ex v3 eruens; locutio tamen hebr. ita, ut non (sit) intelligens, in aeternum pereunt i. e. nullo advertente, nullo considerante, nullo curante — etiam ita potest intelligi, ut impiorum ruina impii adbuc prospere agentes non edoceantur; qua in explicatione Eliphaz lobum acerbe carpit, quia impiorum casus subitaneos noverit, uti dixerat v. 7, neque lamen monitus iustitiam didicerit ?. Aliis placet explicare : ita subito corruunt, ut nemo advertat; id quod apte dici posse nego ; nam ex Eliphaz sententia ruina impiorum est illustris, conspicua; polius sensui congrueret, antequam quis advertat; sed illos suózto corruere, iam in membro antecedente dictum est. Explicatio S. Hier. optimum quidem sensum prae se fert, attamen secundum grammaticae rationem durior est ob numerum singularem qui statim plurali excipiatur, cum tamen ii ipsi qui non advertant et quia non advertant, interire dicantur. Illa vero, quam Cod. propugnat?, quamvis nemo manum admoveati. e. per se sua sponte corruunt, quamvis nemo violentas manus eis iniiciat, ab indole locutionis hebr. aliena est. Vet. lat. exprimit ex graeco : « et quod non possent sibi ipsi subvenire, perierunt ». Impiorum interitum. Eliphaz ulterius describit
4:21
v. 21 « qui autem reliqui fuerint auferentur ex eis; morientur, et non in sapientia »; — i. e. si qui impii sunt, certe auferentur, etsi non omnes una clade, uno lempore, una vice interimantur; si ex una adversitate incolumes evaserit, alia demum interibunt., interpretantur impiorum posteros, filios, nepotes, haeredes impietatis (Cord. Men. Tir. Gord.), at iure iam advertit Pin. vocis hebr. proprietatem: aliud suadere; est enim om, quae vox praeter illam significationem duplici alio usu valet : funiculus (v. g. tentorii, nervus arcus) et abundantia, praestantia, excellentia. Unde duplici modo versum interpretantur; alii per modum metaphorae, uti Eccl. 12, 6 : nonne disruptus fuit (vitae) funiculus in eis? quasi ligamen illud quo anima corpori sociatur (cf. Malv. I. Hitz.), vel corporis quasi tentorii (cf. v. 19) funiculo amoto et disrupto, ipsum tentorium, ipsa habitatio terrestris aufertur (cf. Hirz. Del. Renan); alii etiam plures : quidquid est excellentiae in iis, amovetur (ef. Pin. Cod. Mar. Malv. I-VI. Ros. W. Zsch. P.); sed cum abscindendae vitae metaphora etiam infra occurrat 6, 9; 27, 8 et apud Is. 38, 12, et magis videatur et ad artem poeticam et ad significationem verbi Yg3 accedere, prior explicatio praefertur. Altera eo potest commendari, quod ad Iobi fatum alludatur : nonne quidquid est iis eximii, in iis (ex iis, ab iis) abripitur (et tum) moriuntur, quasi dicat: prius omnibus bonis spoliantur, dein misere et sine resipiscentia diem obeunt. Neque calamitate ad meliorem frugem revocantur, sed quod miseriae culmen est, sine Dei timore qui sit initium simul et culmen sapientiae (Eccl. 4, 16. 22 ; 19, 18; 21, 43; 23, 31; 40, 28) misere decedunt. Uti igitur v. 20 dixerat, impios aliorum castigatione minime erudiri, ita nunc gradatione quadam proponit eos ne sua quidem ipsorum ruina edoctos perire. Vet. lat. « interierunt quia non habebant sapientiam » verum ex consequenti sensum praebet, at hebraeum non tam causam affert cur moriantur, sed in qua conditione obeant. Ceterum quamvis Eliphaz vera quadam revelatione edoctus fuerit, nemo tamen non videt, quam intempestiva sit et importuna simul el cruda istiusmodi ad Iobum monitio, qua eius animus potius exulcerari debuerit quam leniri (cf. Cord.). Nam si durum est atque nimis acerbum, etiam scelestum hominem, simulac debitas poenas luere inceperit, admonere quantopere talia meritus sit, quanto magis alienum erit ab omni humanitatis sensu et sana ratione, hominem qui integrilatis laude iure meritoque apud omnes floruerit, tanta criminum insimulatione obruere et flagellis addere nova eaque duriora flagella? Non omnino constat, utrum haec omnia a v. 17-21 ad visionem nocturnam sint referenda. Ad illam referri plerique. quidem volunt (exp. in. S. Thom. Cord. Cod. W. Del. Le Hir, Hitz. P.), dum alii iam uno v. 17 revelationem absolvi affirment; at certum omnino est v. 18 de angelis illi esse attribuendum propter ipsius argumenti sublimitatem; a v. 19 autem Eliphaz loqui mihi videtur; primo, quia illis iam conclusio quaedam et applicatio doctrinae propositae contimetur, et deinde, quia sermo acerbis allusionibus ad lobi fata conditus ad Eliphaz indolem plane est conformatus (cf. 4, 9-11; 5, 4; 15, 34), qui postea quoque eandem prorsus conclusionem ex eadem veritate proponit (13, 13. 16), dum revelationis indoli haec applicatio et allusio
4:1
THEMAN (EBR. TĒMĀN, GR. ΘΑΨΆΝ)
T. infatti è usato come sinonimo di Edom (Abd. 9) o posto in parallelismo con Edom (Ier. 49, 7.20). I Themaiti erano celebri per la perspicacia e saggezza (Ier. 49, 7; Abd. 8; Bar. 3, 22); il più sottile interlocutore di Giobbe era il temanita Eliphaz (Iob 2, 1; 4, 1; 15, 1; 22, 1; 42, 7.9). All'epoca bizantina (Eusebio, Onomast., 96, 20) il nome era usato per un posto militare situato a 15 miglia da Petra, corrispondente forse a el-Meqdes: qui …
4:7
Tutto il Vecchio Testamento vede la rigorosa connessione tra gli atti umani e la loro ricompensa o castigo, realizzata quaggiù in un pragmatismo a 4 termini: peccato e castigo - penitenza e liberazione (cf. Job 4, 7 sg.; 5, 6). In G. questo pragmatismo è superato, anche se manca una soluzione che lo sostituisca. …
4:17
… 20 sg.), sono intelligenti (II Sam. 14, 20), santi (Ps. 88, 6-8): per questo sono detti « figli di Dio » (Job 1, 6) ed anche « dèi » in senso largo (Gen. 33, 10), ma infinitamente distanti dall'unico Dio loro creatore che trova in essi imperfezioni (Job 4, 17 sg.).
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.