No calleth euen them selues to vvitnes, that his preaching vnto them vvas as he said, in most commendable maner. 〈◊〉 And againe on the other side he thanketh God for their maner of receiuing it: that is, vvith al ioy, notvvithstanding the persecution of their ovvne citizens.
1For yourselves know, brethren, our entrance in unto you, that it was not in vain:Imperocchè voi stessi sapete, fratelli, come non senza frutto fa il nostro venir tra di voi:FOR your selues knovv, brethren, our entrance vnto you, that it vvas not vaine:Nam ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit: 2But having suffered many things before and been shamefully treated, (as you know) at Philippi, we had confidence in our God, to speak unto you the gospel of God in much carefulness.Ma avendo prima sofferti patimenti, e strapazzi (come sapete) in Filippi, avemmo fidanza nel nostro Dio di parlare a voi del vangelo di Dio tra molti contrasti.but hauing suffered before and been abused vvith contumelies (as you knovv) at Philippi, vve had confidence in our God, to speake vnto you the Gospel of God in much carefulnes.sed ante passi, et contumeliis affecti (sicut scitis) in Philippis, fiduciam habuimus in Deo nostro, loqui ad vos Evangelium Dei in multa sollicitudine. 3For our exhortation was not of error, nor of uncleanness, nor in deceit.Conciossiachè la nostra esortazione non (fu) a favor dell'errore, né della malizia, né della frode,For our exhortation vvas not of errour, nor of vncleannesse, nor in deceite:Exhortatio enim nostra non de errore, neque de immunditia, neque in dolo, 4But as we were approved by God that the gospel should be committed to us: even so we speak, not as pleasing men but God, who proveth our hearts.Ma nello stesso modo, che fummo da Dio approvati, perché confidato a noi fosse il vangelo: così parliamo, non come per piacere agli uomini, ma a Dio, che disamina i nostri cuori.but as vve vvere approued of God that the Gospel should be committed to vs, so vve speake: not as pleasing men, but God, vvho proueth our hartes.sed sicut probati sumus a Deo ut crederetur nobis Evangelium: ita loquimur non quasi hominibus placentes, sed Deo, qui probat corda nostra. 5For neither have we used at any time the speech of flattery, as you know: nor taken an occasion of covetousness (God is witness):Imperocché il nostro linguaggio non fu giammai di adulazione, come sapete: né pretesto all'avarizia: Dio è testimone:For neither haue we been at any time in the vvord of adulation, as you knovv: nor in occasion of auarice, God is vvitnes:Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis: neque in occasione avaritiæ: Deus testis est: 6Nor sought we glory of men, neither of you, nor of others.Né cercammo gloria dagli uomini, né da voi, né da altri.nor seeking glorie of men, neither of you, nor of others.nec quærentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis.
7Whereas we might have been burdensome to you, as the apostles of Christ: but we became little ones in the midst of you, as if a nurse should cherish her children:Potendo noi essere a voi di peso come Apostoli di Cristo: ci facemmo piccolini tra di voi come nutrice, che al sen si stringa i suoi figli.Vvhereas vve might haue been a burdē to you, as the Apostles of Christ: but vve became children' in the middes of you, as if a nource I should cherish her children:Cum possemus vobis oneri esse ut Christi apostoli: sed facti sumus parvuli in medio vestrum, tamquam si nutrix foveat filios suos. 8So desirous of you, we would gladly impart unto you not only the gospel of God but also our own souls: because you were become most dear unto us.Così noi amandovi teneramente, bramavamo di dare a voi non solo il vangelo di Dio, ma le stesse anime nostre: perché siete divenuti carissimi a noi.so hauing a desire to you, vve would gladly deliuer vnto you not only the Gospel of God, but also our ovvne soules: because you are become most deere vnto vs.Ita desiderantes vos, cupide volebamus tradere vobis non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras: quoniam carissimi nobis facti estis. 9For you remember, brethren, our labour and toil: working night and day, lest we should be chargeable to any of you, we preached among you the gospel of God.Imperocché voi vi ricordate, o fratelli, delle nostre fatiche, e stanchezze: lavorando dì, e notte, per non dar in comodo a veruno di voi, abbiam predicato tra voi il vangelo di Dio.For you are mindeful, brethren, of our labour and toile. day & night vvorking, lest vve should charge any of you, vve preached among you the Gospel of God.Memores enim estis, fratres, laboris nostri, et fatigationis: nocte ac die operantes, ne quem vestrum gravaremus, prædicavimus in vobis Evangelium Dei. 10You are witnesses, and God also, how holily and justly and without blame we have been to you that have believed:Testimoni siete voi, e Dio, quanto santamente, e giustamente, e senza doglianza ci diportammo con voi, che avete creduto:You are vvitnesses and God, hovv holily and iustly and vvithout blame, vve haue been to you that did beleeue.Vos testes estis, et Deus, quam sancte, et juste, et sine querela, vobis, qui credidistis, fuimus: 11As you know in what manner, entreating and comforting you (as a father doth his children),Siccome sapete, in qual modo ciascheduno di voi (come fa un padre co' suoi figliuoli)as you knovv in vvhat maner we desiring and comforting you,sicut scitis, qualiter unumquemque vestrum (sicut pater filios suos) 12We testified to every one of you that you would walk worthy of God, who hath called you unto his kingdom and glory.Vi andavano pregando, e confortando, e scongiurando a camminare in maniera degna di Dio, il quale vi ha chiamati al suo regno, e alla gloria.haue adiured euery one of you (as a father his children) that you vvould vvalke vvorthie of God, vvho hath called you into his kingdom and glorie.deprecantes vos, et consolantes, testificati sumus, ut ambularetis digne Deo, qui vocavit vos in suum regnum et gloriam.
13Therefore, we also give thanks to God without ceasing: because, that when you had received of us the word of the hearing of God, you received it not as the word of men, but (as it is indeed) the word of God, who worketh in you that have believed.Per questo ancora noi rendiamo incessantemente grazie al Signore, perché avendo voi ricevuto la parola di Dio, che udiste da noi, l'abbracciaste, non come parola umana, ma (qual ella è veramente) parola di Dio, la quale eziandio agisce in voi, che avete creduto:Therfore vve also giue thankes to God vvithout intermission: because that vvhen you had receiued of vs the vvord of the hearing of God, you receiued it not as the vvord of men, but (as it is in deede) the vvord of God, who vvorketh in you that haue beleeued.Ideo et nos gratias agimus Deo sine intermissione: quoniam cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei, accepistis illud, non ut verbum hominum, sed (sicut est vere) verbum Dei, qui operatur in vobis, qui credidistis: 14For you, brethren, are become followers of the churches of God which are in Judea, in Christ Jesus: for you also have suffered the same things from your own countrymen, even as they have from the Jews:Imperocché voi, fratelli, siete stati imitatori delle Chiese di Dio, che sono per la Giudea in Cristo Gesù: perché le medesime cose avete sofferte anche voi da' vostri nazionali come anche quegli dai Giudei:For you, brethren, are become folovvers of the churches of God that be in Iewrie, in Christ IESVS: for you also haue suffered the same things of your ovvne lineage, as they also of the Ievves,vos enim imitatores facti estis, fratres, ecclesiarum Dei, quæ sunt in Judæa in Christo Jesu: quia eadem passi estis et vos a contribulibus vestris, sicut et ipsi a Judæis: 15Who both killed the Lord Jesus, and the prophets, and have persecuted us, and please not God, and are adversaries to all men;I quali ed uccisero il Signore Gesù, e i profeti, e noi hanno perseguitato, e non piacciono a Dio, e sono avversi a tutti gli uomini:vvho both killed our Lord IESVS, and the Prophets, and haue persecuted vs, and please not God, and are aduersaries to al men,qui et Dominum occiderunt Jesum, et prophetas, et nos persecuti sunt, et Deo non placent, et omnibus hominibus adversantur, 16Prohibiting us to speak to the Gentiles, that they may be saved, to fill up their sins always: for the wrath of God is come upon them to the end.I quali proibiscono a noi il parlare alle genti, perché si salvino, per andar sempre compiendo la misura de' loro peccati; imperocché è venuta sopra di essi l'ira di Dio sino alla fine.prohibiting vs to speake to the Gentiles that they may be saued, to make vp their sinnes alvvaies. for the vvrath of God is come vpon them euen to the end.prohibentes nos gentibus loqui ut salvæ fiant, ut impleant peccata sua semper: pervenit enim ira Dei super illos usque in finem.
17But we, brethren, being taken away from you for a short time, in sight, not in heart, have hastened the more abundantly to see your face with great desire.Ma noi, o fratelli, rimasi senza di voi per breve tempo, quanto alla vista, non quanto al cuore, tanto maggiormente ci davamo fretta di vedere la faccia vostra pel gran desiderio:But vve, brethren, depriued of you for a short time, in sight, not in hart: haue hastened the more aboundantly to see your face vvith much desire.Nos autem fratres desolati a vobis ad tempus horæ, aspectu, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio: 18For we would have come unto you, I Paul indeed, once and again: but Satan hath hindered us.Imperocché volemmo venir da voi (almen io Paolo) e una, e due volte, ma Satana ci frappose impedimento.For vve vvould haue come to you, I Paul certes, once and againe: but Satan hath hindred vs.quoniam voluimus venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel, et iterum: sed impedivit nos Satanas. 19For what is our hope or joy or crown of glory? Are not you, in the presence of our Lord Jesus Christ at his coming?Imperocché qual è la nostra speranza, o il gaudio, o la corona di gloria? Non lo siete voi forse dinanzi al Signor nostro Gesù Cristo, per quando egli verrà?For vvhat is our hope, or ioy, or crovvne of glorie? Are not you before our Lord IESVS Christ in his comming?Quæ est enim nostra spes aut gaudium, aut corona gloriæ ? nonne vos ante Dominum nostrum Jesum Christum estis in adventu ejus ? 20For you are our glory and joy.Certamente voi siete nostra gloria, e (nostro) gaudio.For you are our glorie and ioy.vos enim estis gloria nostra et gaudium.
2:1
Estius
Vain. Our entrance among you was not in vain fables, or lies; our preaching was not in trifles: (oecumenius) or rather was not without fruit. Others have spoken of it every where; but why refer you to others when yourselves know that it was every where followed by abundance of good works, faith, patience? etc. (Estius)
2:3
Witham
Our exhortation was not proceeding from error.[Ver. 3. De errore, etc. that is ex errore, ek planes, etc.] That is, was not by promoting errors, or uncleanness. (Witham)
2:4
Calmet
As we were approved of and chosen by God to announce his gospel, we have tried to correspond with his designs; and we speak in a spirit of disinterestedness, not to please men, but God. Being chosen by God, it is to him we must render an account. Have we spoken to you in words of flattery? Have we disguised the gospel truth, or concealed its austerity? Have we made piety a cloak for avarice? etc. (Calmet)
2:5
Witham
Nor taken an occasion of covetousness. Not so as to make the gospel a cloak for gain-sake. (Witham)
2:7
Witham
But we became little,[Ver. 7. Parvuli: and so nepioi, in divers Greek copies; but in the common copies, epioi, placidi.] by our carriage, and by our humility and kindness. In the Greek, made ourselves gentle, good natured, etc. (Witham)
2:8
Witham
Because you were become most dear to us. Literally, desiring you.[Ver. 8. Desiderantes vos, imeiromenoi umon. See Legh's Crit. Sacra.] St. Chrysostom admires the tender expressions of love in St. Paul. (Witham)
2:10
Haydock
You are witnesses. We must necessarily conclude that the apostle speaks this not from vain glory, or personal vanity; but in the just right of defending his own character against the aspersions of enemies, and lest the faith of any might be staggered by the calumnies. In such cases self-praise is not only lawful, but frequently an imperative duty, if confined within the limits of truth. (Haydock)
2:13
Witham
The word[Ver. 13. Verbum auditus Dei, logon akoes.] of the hearing of God, which can only signify the word of God you heard from us. (Witham)
2:16
Witham
To full up the measure of their sins, after which God's justice would punish them. (Witham)
The Jews filled up the measure of their iniquities by the opposition they every where manifested to the religion of Christ. The earliest Fathers of the Church testify that they dispersed people into every nation to blaspheme the name of Christ; and hence sprang the evil fame which Christians bore among the pagans. See the apologies of St. Justin Martyr, Tertullian, Origen, etc.
Witham
For the wrath of God is come upon them to the end. It seems a foretelling of their entire destruction, which happened not long after under Vespasian and Adrian. (Witham)
2:17
Witham
Being taken away from[Ver. 17. Desolati a vobis, aporphanisthentes.] you. Literally, become desolate, because of our separation from you. (Witham)
2:18
Calmet
Satan hindered us. That is, has raised such an aversion to me among the pagans and Jews of Thessalonica, that my friends do not think it safe I should come among you. I am now detained from you by violence; but when this life is past, you shall form my joy and my crown. I will present you at the tribunal of my Saviour, and say: Behold me and my children; behold the fruits of my labours, the proofs of my fidelity, and my claims for a recompense. (Calmet)
If the apostle here calls his disciples his hope, joy, glory, why may we not call the blessed Virgin Mary, or other saints, their joy and hope, for the special confidence they have in their prayers?
2:16
To fill up their sins.... That is, to fill up the measure of their sins, after which God’s justice would punish them. For the wrath of God is come upon them to the end.... That is, to continue on them to the end.
2:2
A notable example for Catholike preachers, and passing comfortable, whē in the middes of persecutiōs and reproches they preache sincerely, to please God & not men.
Concordanza Act. 16, 12. 23.
2:7
milde
2:8
Concordanza Act. 20, 34. 1. Cor. 4, 12.
2:9
Concordanza 2. Thes. 3,
2:13
12. The vvord of God.] Not only the vvrittē vvord is the vvord of God. The Aduersaries vvil haue no vvord of God but that vvhich is vvritten and conteined in the Scripture: but here they might learne that al Paules preaching before he vvrote to them, vvas the very vvord of God. They might also learne that vvhat so euer the lavvful Apostles, Pastors, and Priestes of Gods Church preach in the vnitie of the same Church, is to be taken for Gods ovvne vvord, and ought not to be reputed of them for doctrines of men or Pharisaical traditions, as they falsly call canons, precepts, and decrees of holy Church.
2:17
〈Greek〉
2:19
If the Apostle vvithout iniurie to god, in right good sense call his scholers the Thessaloniās, his hope, ioy, glorie: vvhy blaspheme the Protestāts the Cath. Church & her childrē for terming our B. Ladie or other Sainctes, their hope, for the special considēce they haue in their praiers?
2:1
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 38
… ( a ) “His spirit,” it says, “within him” παρωξύνετο . It does not mean there anger or exasperation: just as elsewhere it says, “There was παροξυσμὸς between them.” ( ch. xv. 30 .) ( c ) Then what is παρωξύνετο ? Was roused: for the gift is far removed from anger and exasperation. He could not bear it, but pined away.
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Philippians 4
… x. 32, 33 .) And writing again to Macedonians, that is, to the Thessalonians, he said, “For they themselves report concerning us, what manner of entering in we had unto you.” ( 1 Thess. i. 9 .) And again, “For yourselves, brethren, know our entering in unto you, that it hath not been found vain.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 2
Chap. ii. 1, 2 . “For yourselves, brethren, know our entering in unto you, that it hath not been found vain: but having suffered before, and been shamefully entreated, as ye know, at Philippi, we waxed bold in our God to speak unto you the Gospel of God in much conflict.”
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. Register of the Epistles of St. Gregory the Great 7.30
… ( 2 Tim. iii. 12 ). And with regard to this I confidently say that you would live less godly if you suffered persecution less. For let us hear what else the same teacher of the Gentiles says to his disciples; Yourselves know, brethren, our entrance in unto you, that it was not in vain; for we had before suffered and been shamefully entreated (
2:3
Tertulliano † 220 d.C. On Modesty 17
Challenge me to front the apostolic line of battle; look at his Epistles: they all keep guard in defence of modesty, of chastity, of sanctity; they all aim their missiles against the interests of luxury, and lasciviousness, and lust. What, in short, does he write to the Thessalonians withal? “For our consolation
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Ephesians 6
… And look at it as seen first in himself, or rather hear his own words. “That our ministration be not blamed.” ( 2 Cor. vi. 3 .) And again, “For our exhortation, is not of error, nor of uncleanness, nor in guile, nor a cloke of covetousness.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 2
Ver. 3, 4 . “For our exhortation is not of error nor of uncleanness, nor in guile: but even as we have been approved of God to be entrusted with the Gospel, so we speak; not as pleasing men, but God which proveth our hearts.”
2:5
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 2
Ver. 5, 6 . “For neither at any time were we found using words of flattery, as ye know, nor a cloak of covetousness, God is witness; nor seeking glory of men, neither from you, nor from others, when we might have been burdensome, as Apostles of Christ.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 126.10
… There was no hardness or lack of kindly feeling in the apostle towards those to whom he wrote: “Neither used we at any time flattering words, as ye know, nor a cloak of covetousness; God is witness.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Of the Work of Monks 13
13. Of this weakness of his, he saith in another place, “We made ourselves small among you, even as a nurse cherisheth her children.”
2:6
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Gospel of St. John 3
… For the reason that He wishes us not to love them is, that we may not be ruled by them; and if we succeed in this respect, He gives us them with great liberality. Tell me, what is brighter than Paul, when he says, “We seek not honor of men, neither of you, nor yet of others.” (
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Of the Work of Monks 22
… And, at the least, touching those sayings above recited, “Or I only and Barnabas, have we not power to forbear working?” and, “We have not used this power;” and, “When we might be burdensome to you, as Apostles of Christ,”
2:7
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on Matthew 13.29
But another might say that the perfect man is here called little, applying the word, “For he that is least among you all, the same is great,” and will affirm that he who humbles himself and becomes a child in the midst of all that believe, though he be an apostle or a bishop, and becomes such “as when a nurse cherisheth her own children,”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Second Corinthians 13
… that your hearts might be comforted.” ( Col. ii. 1, 2 .) And to the Thessalonians, “As when a nurse cherisheth her children, even so being affectionately desirous of you, we were well pleased to impart unto you, not the Gospel only, but also our own souls.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 2
Ver. 7, 8 . “But we were gentle in the midst of you, as when a nurse cherisheth her own children: even so, being affectionately desirous of you, we were well pleased to impart unto you, not the Gospel of God only, but also our own souls, because ye were become very dear to us.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. The Confessions 13.22
… For to this purpose said that dispenser of Thine,—begetting children by the gospel, —that he might not always have them “babes,” whom he would feed on milk, and cherish as a nurse;
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. On the Catechising of the Uninstructed 10
… For the love of Christ constraineth us, because we thus judge that He died for all.” And how, indeed, should one be ready to be spent for their souls, if he should find it irksome to him to bend himself to their ears? For this reason, therefore, He became a little child in the midst of us, (and) like a nurse cherishing her children.
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Of the Work of Monks 13
… he would have that understood which he saith in the former place, “Neither for occasion of covetousness, God is witness.” And what he here saith, “In humbling myself that ye might be exalted:” this in the first to the same Corinthians, “I became to the weak as weak;” this to the Thessalonians, “I became small among you, as a nurse cherisheth her children.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Lectures or Tractates on the Gospel According to St. John 7.23
… as babes in Christ I have fed you with milk, not with meat.” Behold he descended who had ascended. Ask whether he ascended to the third heaven. Ask whether he descended to give milk to babes. Hear that he descended: “I became a babe in the midst of you, even as a nurse cherisheth her children.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Ten Homilies on the First Epistle of John 9.1
… nay, if the young one be not there to suck, the lowing of the dam calls for it to come to the teats. If then there be in us that spiritual charity of which the apostle saith, “I became small in the midst of you even as a nurse cherishing her young ones;”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 50.27
… for ye were not able, but not even now are ye able.” A mother I have been to you: as is said in another place, “I became a babe among you, even as a nurse cherishing her own children.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 126.11
… He gave two pence, whereby we might be healed, the love of God, and the love of our neighbour. The Apostle spent more; for, though it was allowed unto all the Apostles to receive, as Christ’s soldiers, pay from Christ’s subjects, that Apostle, nevertheless, toiled with his own hands, and excused the subjects the maintenance owing to him.
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 2.6
… i. 23 ). And he straightway added, For by faith ye stand: as if to explain his declaration by saying, For this cause we have not dominion over your faith, because by faith ye stand; for we are your equals in that wherein we know you to stand. He knew not himself as preferred above his brethren, when he said, We became babes in the midst of you (
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. Register of the Epistles of St. Gregory the Great 5.43
When the excellent preacher says, As long as I am the apostle of the Gentiles I will honour my ministry ( Rom. xi. 13 ); saying again in another place, We became as babes among you (
2:8
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 44
… It is a ground for greater sorrow, an occasion of worse mischief ( λύμης , al. λύπης ). I have nothing to lay to your charge: “for I bear you record, that, if it had been possible, ye would have plucked out your own eyes, and have given them to me.” ( Gal. iv. 15 .) “We yearn not only to give you the Gospel, but also our own souls.” (
2:9
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 2.23
… For this reason also, from the beginning, God tied the man to labour, not for the purpose of pun ishing or chastising, but for amendment and education. When Adam lived an unlabourious life, he fell from Paradise, but when the Apostle laboured abundantly, and toiled hard, and said, “In labour and travail, working night and day,”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 125.11
… Always have some work on hand, that the devil may find you busy. If apostles who had the right to live of the Gospel laboured with their own hands that they might be chargeable to no man,
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Of the Work of Monks 15
15. But when he might use to work, that is, in what spaces of time, that he might not be hindered from preaching the Gospel, who can make out? Though, truly, that he wrought at hours of both day and night himself hath not left untold.
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Our Lord’s Sermon on the Mount 2.17
… they toil not, neither do they spin;” while he enjoins the parties in question to labour, working with their hands, that they may have something which they may be able to give to others also. And in what he often says of himself, that he wrought with his hands that he might not be burdensome;
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. The Harmony of the Gospels 2.30
… the Lord did not mean that the evangelists should not seek their support in any other way than by depending on what was offered them by those to whom they preached the gospel (otherwise this very apostle acted contrary to this precept when he acquired a livelihood for himself by the labours of his own hands, because he would not be chargeable to any of them
2:10
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 1
Ver. 4, 5 . “Knowing, brethren beloved of God, your election, how that our Gospel came not unto you in word only, but also in power, and in the Holy Ghost, and in much assurance; even as ye know what manner of men we showed ourselves among
2:12
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 166.1
1. Unto our God, who hath called us unto His kingdom and glory,
2:13
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 3
Ver. 13 . “And for this cause we also thank God without ceasing, that when ye received from us the word of the message, even the word of God, ye accepted it not as the word of men, but as it is in truth, the word of God, which also worketh in you that believe.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 188.1
… we knew you, at first by letter, afterwards by personal intercourse, to be pious and Catholic, that is, true members of the body of Christ, nevertheless, our humble ministry also was of use to you, for when you had received the word of God from us, “you received it,” as says the apostle, “not as the word of men, but as it is in truth the word of God.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. On the Holy Trinity 15.11
… Not that word which was spoken to this or that prophet, and of which it is said, “Now the word of God grew and multiplied;” and again, “Faith then cometh by hearing, and hearing by the word of Christ;” and again, “When ye received the word of God which ye heard of us, ye received it not as the word of men but, as it is in truth, the word of God”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on the Predestination of the Saints 1.39
… faith of the Thessalonians, for which, nevertheless, the same apostle gives thanks to God when he says, “For this cause also we thank God without ceasing, because when ye had received from us the word of the hearing of God, ye received it not as the word of men, but as it is in truth the word of God, which effectually worketh in you and which ye believed”?
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Lectures or Tractates on the Gospel According to St. John 109.5
… Not, however, on that account does it cease to be the word of God because it is called their word; for the same apostle says that the Thessalonians received it from him “not as the word of men, but, as it is in truth, the word of God.”
2:14
Origene † 254 d.C. A Letter from Origen to Africanus 1
… “For ye, brethren, became followers of the Churches of God which in Judea are in Christ Jesus: for ye also have suffered like things of your own countrymen, even as they have of the Jews; who both killed the Lord Jesus and their own prophets, and have persecuted us; and they please not God, and are contrary to all men.”
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on Matthew 10.18
… “For ye brethren became imitators of the churches of God which are in Judæa in Christ Jesus, for ye also suffered the same things of your own countrymen even as they did of the Jews, who both killed the Lord Jesus and the prophets, and drave out us, and please not God, and are contrary to all men.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 1.19
… for in like manner did their fathers unto the prophets.” Again, Paul writing to the Macedonians in his desire to console them, says, “For ye, brethren, became followers of the churches of God which are in Judea. For ye also have suffered like things of your own countrymen, even as they have of the Jews.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 15
Thus also Paul writing to the Thessalonians, saith, “For ye became followers of the Churches of God, which are in Judea; for ye also have suffered the same things of your own fellow-countrymen, even as they have of the Jews: who both killed the Lord Jesus, and their own prophets, and have driven us out; and they please not God, and are contrary to all men.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on Paul's Epistle to the Romans 18
… This is why in another passage too Paul says, when writing to the Thessalonians, “Ye also have suffered like things of your own countrymen, even as they have of the Jews, who both killed the Lord, and their own prophets, and have persecuted us, and please not God, and are contrary to all men (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Second Corinthians 16
… and that, though poor, they had displayed profuseness in almsgiving, for their property had been also plundered. And when he wrote his Epistle to them, it was as signifying this that he said, “For ye became imitators of the Churches of God which are in Judæa, for ye also suffered the same things of your own countrymen, even as they did of the Jews.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Commentary on Galatians 2
… Next, who were these poor persons? Many of the believing Jews in Palestine had been deprived of all their goods, and scattered over the world, as he mentions in the Epistle to the Hebrews , “For ye took joyfully the spoiling of your possessions;” and in writing to the Thessalonians, (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Ephesians 6
… Hear at least what he saith to the Philippians, ( Philip. i. 29 .) “Because to you it hath been granted in the behalf of Christ, not only to believe on Him, but also to suffer in his behalf.” And again to the Thessalonians, (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 3
… for ye also suffered the same things of your own countrymen, even as they did of the Jews; who both killed the Lord Jesus and their own prophets, and drave out us, and please not God, and are contrary to all men; forbidding us to speak to the Gentiles that they may be saved; to fill up their sins alway: but the wrath is come upon them to the uttermost.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 6
… See therefore how he remedies them. But their poverty arose from their goods being taken from them. But if he commands those, whose goods had been taken from them for Christ’s sake, to support themselves by working, much more then others. For that they were taken away is manifest from his saying, Ye became partakers
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 22
And observe whom he puts first, him who was ill-treated, and that by a brother. It was their own affliction, “For you also” (he says) “have suffered like things of your own countrymen.” (
2:15
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 5.15
I shall not be sorry to bestow attention on the shorter epistles also. Even in brief works there is much pungency. The Jews had slain their prophets.
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 66
What is equal to this madness? This Paul also was laying to their charge, when he said, “Who both killed the Lord, and their own prophets, and have persecuted us.”
2:16
san Basilio † 379 d.C. The Letters 190.1
… Only let him be a servant of God, “a workman that needeth not to be ashamed,” not “looking on his own things,” but on the things of the most, “that they be saved.”
san Cirillo di Gerusalemme † 386 d.C. The Catechetical Lectures of S. Cyril 15.21
21. Thou seest how they all foretell the coming of the Lord. Thou seest how they know the voice of the sparrow . Let us know what sort of voice this is. For the Lord Himself shall descend from heaven with a shout, with the voice of the Archangel, and with the trump of God
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 25
… For, until Paul went to Rome, the Apostles were there (at Jerusalem). But they depart, not because afraid of the war—how should it be so?—seeing those they went to, were those that should bring the war: and moreover the war breaks out only after the Apostles were dead. For of them (the Apostles) says, “The wrath is come upon them unto the end.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 37
… ( ch. xiv. 2, 19 .) This is what Paul says of them: “Forbidding to preach to the Gentiles, to fill up their sins alway, for the wrath is come upon them to the uttermost.” (
2:17
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on Paul's Epistle to the Romans 32
… ix. 3 ) which was counted worthy to love Christ as no other man loved Him: which despised death and hell, yet was broken down by brothers’ tears, (for he says, “what mean ye to weep and to break mine heart?”) ( Acts xxi. 13 ) which was most enduring, and yet could not bear to be absent from the Thessalonians by the space of an hour! (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Philippians 9
Oh, what longing had he toward Macedonia! He testifies the same to the Thessalonians, as when he says, “But we, brethren, being bereaved of you for a short season,” &c. (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Colossians 1
… And again, “To depart, and to be with Christ” is “very far better; yet to abide in the flesh” is “more needful for your sake.” ( Philip. i. 23, 24 .) What mother would have chosen so to speak, regardless of herself? And again hear him saying, “For being bereaved of you for a short season, in pres ence, not in heart.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 3
Ver. 17 . “But we, being taken from you for a short time in presence, not in heart, endeavored the more abundantly to see your face with great desire.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on 2 Timothy 9
… God forbid; but to raise up his dejected son, and to encourage him by his praises to bear firmly what had happened, to entertain good hopes, and not to think it a matter grievous to be borne. For sad, sad indeed is separation; and hear Paul himself, saying, “We being bereaved of you for a short time, in presence, not in heart.” (
2:18
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 1.30
… Thou perchance, bearing with thee thy wealth, hast met with shipwreck; but Paul carrying the word, far more precious than all wealth, was going to Rome, and was wrecked; and sustained innumerable hardships. And this he himself signified, when he said, “Many times we desired to come unto you, but Satan hindered us.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 3
Ver. 18 . “Wherefore we would fain have come unto you.”
san Girolamo † 420 d.C. Against Jovinianus 2.3
… but God is faithful, who will not suffer you to be tempted above that ye are able; but will with the temptation make also the way of escape, that ye may be able to endure it.” And, “Let him that thinketh he standeth, take heed lest he fall.” And to the Galatians: “Ye were running well; who did hinder you that ye should not obey the truth?” And elsewhere:
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 13.6
… And it is clear that the ability for these is not sufficient for us unless there be also granted to us by the Lord an opportunity of doing what we are capable of (as the Apostle also says: “For we wanted to come to you once and again, but Satan hindered us”
2:19
Tertulliano † 220 d.C. On the Resurrection of the Flesh 24
… For we read: “How ye turned from idols to serve the living and true God, and to wait for His Son from heaven, whom He raised from the dead, even Jesus.” And again: “For what is our hope, or joy, or crown of rejoicing? Are not even ye in the presence of our Lord God, Jesus Christ, at His coming?”
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 49
… not with flesh and blood ?’ For although he said, ‘I am not worthy to be called an Apostle ,’ yet, knowing what he had received, and being not ignorant of the giver, he wrote, ‘For woe is me if I preach not the gospel .’ But, as it was ‘woe to me’ if he did not preach, so, in teaching and preaching the gospel, he had his converts as his joy and crown
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 42.2
2. What then is my defence? If it be false, you must convict me, but if true, you on behalf of whom and in whose presence I speak, must bear witness to it. For you are my defence, my witnesses, and my crown of rejoicing,
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 55
… should he obtain distinction, many to find pleasure with him. Not so again the apostle: “For whether,” saith he, “one member suffer, all the members suffer with it; or one member be honored, all the members rejoice with it.” And the words of him who gives these admonitions, are at one time, “What is my hope or joy? are not even ye?”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on Paul's Epistle to the Romans 7
… “By what law? of works? Nay, but by the law of faith.” See he calls the faith also a law delighting to keep to the names, and so allay the seeming novelty. But what is the “law of faith?” It is, being saved by grace. Here he shows God’s power, in that He has not only saved, but has even justified, and led them to boasting,
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 33
… for the reward which I shall receive for this will be great; but this again lieth in thee; and therefore am I compelled to follow after thee that thou mayest be better, and that I may receive my profit from thee. Wherefore also Paul saith, “For what is my hope? are not even ye?” And again, “My hope, and my joy, and the crown of my rejoicing.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Second Corinthians 13
… i. 11, 13, 10 .) And to the Galatians, he says, “My little children of whom I am again in travail.” ( Gal. iv. 19 .) To the Ephesians again, “For this cause I bow my knees” for you. ( Eph. iii. 14 .) And to the Philippians,
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Second Corinthians 15
Since we both showed our care for you and have been wholly successful. As he said also in another place, “Now we live, if ye stand fast in the Lord;” ( 1 Thess. iii. 8 .) and again, “For what is our hope, or joy, or crown of rejoicing? are not even ye?” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Philippians 4
… This glorying was, their establishment in the faith. For an upright life is glorying in Christ. And sayest thou, “Your glorying in me, through my presence with you again”? Yes, he answers; “For what is our hope, or crown of glorying? Are not even ye?” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 3
Ver. 19 . “For what is our hope, or joy, or crown of glorying? Are not even ye before our Lord Jesus at His coming?”
papa san Leone I Magno † 461 d.C. Sermons 1
… “Holy Father, keep in Thy name those whom Thou hast given me :” and while you ever go on unto salvation, may “my soul magnify the Lord ,” and in the retribution of the judgment to come may the account of my priesthood so be rendered to the just Judge
2:20
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 3
Ver. 20 . “For ye are our glory and our joy.”
papa san Leone I Magno † 461 d.C. Sermons 3
… But be sure, dearly-beloved, that your labour, whereby you resist vices and fight against carnal desires, is pleasing and precious in God’s sight, and in God’s mercy will profit not only yourselves but me also, because the zealous pastor makes his boast of the progress of the Lord’s flock. “For ye are my crown and joy
2:1
1. SCITIS, FRATRES, INTROITUM NOSTRUM AD VOS, QUIA NON INANIS FUIT. — Pro inanis, graece est κενή, id est vacua, q. d. Adventus et praedicatio mea apud vos non fuit otiosa et evanida, non caruit ulla molestia aut persecutione, aut digna materia, aut sinceritate, aut sanctitate, aut fructu; idque toto reliquo capite demonstrat, ut dixi in argumento. Quod enim eam non solum fructu non vacuam fuisse, sed etiam persecutionibus aliisque jam dictis eamdem non caruisse docere velit, patet ex particula adversativa «sed,» quae sequitur, cum ait:
2:2
2. SED ANTE PASSI (graece προπαθόντες, id est malis afflicti) ET CONTUMELIIS AFFECTI IN PHILIPPIS, FIDUCIAM (tamen) HABUIMUS (graece ἐπαρρησιασάμεθα, id est libertate, audacia usi sumus, audaces et intrepidi fuimus) LOQUI AD VOS (ad loquendum et praedicandum vobis) EVANGELIUM DEI IN MULTA SOLLICITUDINE. — Graece ἐν πολλῷ ἀγῶνι, id est in multo agone, lucta, certamine, et consequenter «in multa sollicitudine,» ut vertit Noster, qualis esse solet eorum qui in agone decertant. Forte etiam Noster pro ἀγῶνι, legit ἀγωνία. Agonia enim est extrema sollicitudo, qualis est eorum qui cum morte conflictantur: sed prius est verius; nam Coloss. II, 4, Graecum ἀγῶνα, aeque ut hic, noster Interpres vertit, sollicitudinem. Hic ergo est agon praedicationis Evangelii, in quo cum daemone, Judaeis, Gentibus, Philosophis, tyrannis, magistratibus, aerumnis, persecutionibus, omnique adversitate, Paulo et Apostolis certandum fuit. Unde hujus agonis saepius meminit, ut sciant praecones Pauli asseclae in agone gravi et difficili sibi esse certandum. Sic I Cor. IX, 26: «Ego, inquit, sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans: sed castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar.» Hujus agonis certamina et duella enumerat II Cor. XI, 23: «In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum,» et quod sequitur. Et II Cor. IV, 8: «In omnibus, inquit, tribulationem patimur, sed non angustiamur, etc. Semper mortificationem Jesu in corpore nostro circumferentes, ut et vita Jesu manifestetur in corporibus nostris.» Coronam vero agonis hujus describit II Timoth. IV, 7: «Bonum, inquit, certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: in reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.»
2:3
3. EXHORTATIO ENIM NOSTRA NON DE ERRORE FUIT. — Graece ἐκ πλάνης, id est errore, non tam decepti, quam decipientis, hoc est, ex impostura, q. d. Non fui impostor, non ex studio vobis imponendi praedicavi. Id patet ex meis periculis capitis, quae apud vos praedicans subivi: impostores enim non solent se in pericula conjicere, sed sua lucra et delicias aucupari. Verum Noster melius vertit, «de errore,» q. d. Non praedicavi falsa dogmata, uti faciunt Philosophi et Gentium doctores, ac sacerdotes: sumit enim ἐκ pro περί, id est ex pro de: nam Hebraeum מן utrumque significat. Id patet ex sequenti. NEQUE DE IMMUNDITIA. — Ubi rursum graece est ἐξ ἀκαθαρσίας, id est ex immunditia; quod licet proprie capi possit, q. d. Non praedicavi ex animo immunditiarum et libidinum avido, ut ad eas auditores pellicerem; longe tamen melius vertas, «de immunditia,» q. d. Non docui immunda, sive carmina magica, ut magi vestri, inquit Theophylactus; sive potius opera, licere videlicet fornicari, deliciari, inebriari, qualia docent Pagani et haeretici Simoniani: sed omnis praedicatio mea fuit de veritate, de castitate, continentia, virginitate. Hoc magnum est argumentum religionem Christianam esse veram, sanctam, a Deo profectam, nimirum quod tantam doceat puritatem, quod suadeat caelibatum, quod tot millia virginum educaverit. Videant Novantes hic an eorum religio vera sit, quae sic virginitatem aversatur, docetque tam impura et sacrilega monachorum, sacerdotum et virginum Deo dicatarum connubia, licita et sancta esse: cum vel ipsi Gentiles Romani Vestalium suarum virginum nuptias morte punierint, easque vivas in terram defoderint. NEQUE IN DOLO. — Id est cum dolo, q. d. Praedicatio mea non fuit dolosa, non conjuncta cum hypocrisi, quasi captarem me et mea lucra, et interim meae avaritiae praetexuerim Christum, ejusque Evangelium: dolum enim hunc occultam avaritiam interpretatur vers. 5. Aliter Chrysostomus: «Non in dolo,» inquit, id est non in novitate, vel seditione qualem instituit Theodas ille rebellium princeps, Actor. v, 36.
2:4
4. SICUT PROBATI SUMUS A DEO. — «Probati,» id est electi: Deus enim Paulum probavit, id est elegit, et eligendo dignum et probatum fecit Apostolum et Evangelii praeconem, Actor. ix, 15: «Vas electionis est mihi iste, ut portet nomen meum coram Gentibus, et regibus, et filiis Israel.» Aliter Maldonatus in Notis manuscr.: «Probati,» inquit, hoc est non approbati, sed examinati, explorati, «sumus a Deo, qui probat,» id est examinat, «corda nostra.» NON QUASI HOMINIBUS PLACENTES (hoc est, placere cupientes et satagentes; «placentes» enim conatum et actum inchoatum significat, juxta Can. 32), SED DEO, QUI PROBAT (id est expendit et explorat) CORDA NOSTRA, — id est intentionem, desideria et fundum cordis nostri.
2:5
5. NEQUE ALIQUANDO FUIMUS IN SERMONE ADULATIONIS. — Syrus, nunquam usi sumus sermone adulatorio, id est nemini sumus adulati: sic enim Graecum γίνεσθαι, id est esse, ut respondent Hebraeo היה haia, more Hebraeorum ample et varie sumit Apostolus, cap. 1, vers. 6, et hic vers. 7, 10 et alibi. Adulationem non tulerunt Gentiles in suis, quis Christianus eam ferat in Christiano, maxime Apostolo? Pythagoras asserebat potius gaudendum esse redarguentibus, quam assentantibus, quos etiam hostibus deteriores judicabat. Diogenes dictitabat melius esse incidere in κόρακας, quam κόλακας, id est in corvos quam in parasitos: hi enim viventis animum corrumpunt, illi solum mortui corpus. Antisthenes adulatores comparabat meretricibus: sicut enim hae bona omnia praeter mentem et prudentiam, suis amatoribus imprecantur; ita hi eadem optant iis quibuscum agunt. Crates aiebat eos qui inter adulatores viverent, desertos esse, non aliter quam vituli inter lupos. Bion interrogatus, «quod esset animal omnium maxime noxium? Si de feris, inquit, percuncteris, tyrannus; si de mitibus, adulator;» testis Laertius, lib. 1, cap. vi. Diogenes rursum blandam orationem ad gratiam compositam, vocabat melleum laqueum, quod blande amplectens hominem jugulet. Idem Aristippum philosophum vocabat regium canem, quod Dionysio Siciliae tyranno adularetur; est enim canis animal ad assentationem promptissimum. Themistius philosophus cum videret Joviani Imperatoris aulam assentatoribus refertam, ex moribus deprehendi ait, purpuram eos magis quam Deum colere: testis Nicephorus, lib. X, cap. XLII. Plato cum Diogenem offendisset olera lavantem, dixit illi ad aurem: «Si Dionysio morem gessisses, profecto non lavares olera;» Diogenes vicissim Platoni in aurem ait: «Si tu lavares olera, Dionysio non inservisses.» Phocion Antipatro amico petenti quid iniquum: «Non potes, inquit, o Antipater,» «Phocione simul amico et adulatore uti.» Amicus enim non ad quidvis obsequitur, adulator autem in omnibus obsecundat. Constantinus Imperator tantus erat spadonum et adulatorum hostis, ut eos tineas et sorices palatii appellaret: testis Nicephorus, lib. VIII, cap. LIV. Sigismundus Imperator adulatori alapam dedit, dicentique: «Cur me caedis, Imperator?» respondit: «Cur me mordes, adulator?» testis Aeneas Sylvius, lib. II De Gestis Alfonsi. Denique Alfonsus, Aragonum rex, adulatores suae curiae aiebat esse similes avibus circumvolantibus triremen, attentisque si quis bolus ex triremi excideret, ut illum excipiant, et mox avolent. Refert Panormius, lib. I De Gestis Alfonsi. NEQUE IN OCCASIONE AVARITIAE, — id est occasionem avaritiae, sive avare congregandi opes et ditandi me, non captavi, non sum aucupatus ex Evangelio. Ita Syrus, Vatablus, Anselmus. Potest secundo, Graecum προφάσει verti, praetextu, q. d. Avaritiae meae non praetexui Evangelium, quasi illud propter se non quaererem, sed occulte illud dirigerem ad avaritiam meam, ut ex Evangelio illam explerem, meque locupletarem. Ita Vatablus. DEUS TESTIS EST. — En jurat Apostolus, et Deum in testem vocat. Discant hic Anabaptistae juramentum in se esse bonum, esseque actum virtutis, quae dicitur religio, qua Deum honoramus, uti sacrificia ei offerendo, sic et per eum jurando, ac dicta nostra confirmando; hoc enim ipso testamur et profitemur Deum esse primam, summam et infallibilem veritatem, qui magnus et honor et laus Dei est; ac proinde non tantum in veteri, sed in novo quoque Testamento licitum est jurare, uti hic jurat Apostolus. Secundo nota, quam gravi attestatione amoliatur a se suspicionem adulationis et avaritiae: nihil enim veritatis praeconi ita necessarium est atque sinceritas, et rectae intentionis opinio ac fama, ut auditores sibi persuadeant non sua, sed se suamque salutem ab eo quaeri.
2:7
7. CUM POSSEMUS VOBIS ONERI ESSE UT CHRISTI APOSTOLI: sed facti sumus parvuli. — Pro sed, latinius et clarius diceretur tamen; vel certe omissa vocula cum, retineri posset vocula sed, q. d. Poteram vobis oneri esse, sed malui esse parvulus. Nota: Pro oneri esse, Graece est ἐν βάρει εἶναι, quod primo, verti potest, in pondere et auctoritate esse, et hoc melius respondet ei, quod praecessit: «Non quaerentes ab hominibus gloriam.» Unde Ambrosius legit, non oneri, sed honori esse; huic enim statim opponit, subdens: «Sed facti sumus parvuli.» Parvuli. Secundo, verti potest, graves esse in accipiendo sumptu et alimenta a Thessalonicensibus: de onere enim alimoniae loqui Apostolum patet ex vers. 9, et ex eo, quod tam avaritiam, de qua praecessit, quam fastum hoc versu a se amoliri nitatur Apostolus. Utrumque significat nostrum oneri esse, scilicet graviter et ex auctoritate exigere tam honorem, ait Chrysostomus et Syrus, quam sumptum, ait Theophylactus; utrumque enim jure naturae et divino praestare debent catechumeni et discipuli suis magistris, Apostolis et praeconibus, a quibus docentur et instruuntur. Hebraeum enim כבד kabad, tam onerare, quam honorare significat. Unde illud Decalogi, Exodi xx: «Honora patrem et matrem» (ubi pro honora in Hebraeo est כבד cabbed), verti potest, Onera patrem et matrem, debito scilicet honore et alimonia, ac muneribus: est enim honor onus quoddam, quod honorantes honoratis praestare debent. SED FACTI SUMUS PARVULI. — In Graeco duplex est lectio, et utramque tangit Theophylactus. Quaedam exemplaria legunt νήπιοι, id est parvuli; quaedam ἤπιοι, hoc est blandi, comes: sed eodem redit utraque lectio; q. d. Non fui severus magister et exactor tam honoris, quam sumptus mihi pro mea praedicatione a vobis debiti, sed factus sum vobiscum quasi parvulus, comis, blandus, imo quasi nutrix aut mater, quae cum infante suo balbutit et colludit, cumque alit ac fovet: sic enim et ego quasi nutrix blandissima et amantissima balbutiens de deitate et humanitate Christi, et blanda coeli praemia quasi lac vobis ingerens et promittens, vobiscum quodammodo collusi, ac vobis me meaque omnia impendi, adeo ut cuperem cum Evangelio animam meam vobis tradere, ut sequitur. Ita Chrysostomus, Anselmus, Theophylactus. Nota primo: Apostolum, Episcopum, Doctorem maxime decet et ornat comitas, affabilitas et suavitas morum. Apostoli enim est neminem suo fastu et supercilio gravare, sed lenitate omnes delinire sibique devincire: sic enim quoscumque volet, flectet eos, vitamque cum suis aget tum utilissimam, tum suavissimam. Vide de suavitate amicitiae disserentem hic Chrysostomum, hom. 2, ante finem. Quin et Gentiles idipsum docuerunt. Antaleidas, inquit Plutarchus, in Lacon. apophthegmat., rogatus, quo pacto quis maxime placere possit hominibus? Si, inquit, loquatur illis jucundissime, praestet autem utilissima. «Reprehendendi sunt, qui cum re sint fideles, tamen officium orationis asperitate corrumpunt: his pejores sunt, qui sermone benigni, re taedunt: pessimi vero, qui cum verbis molesti sunt, tum factis noxii.»
2:8
8. ITA DESIDERANTES VOS. — Graece ἱμειρόμενοι, id est cum affectu desiderantes; vel, ut Vatablus, affectu propensi in vos. Theophylactus legit ὁμειρόμενοι, id est obligati vobis vel obstricti agglutinati: compositum enim est ὁμειρόμενοι ab ὁμοῦ, hoc est simul, et εἴρω, id est complico, connecto. CUPIDE VOLEBAMUS TRADERE VOBIS NON SOLUM EVANGELIUM DEI, SED ETIAM ANIMAS NOSTRAS, — ut nimirum animam, id est vitam, pro vobis per martyrium profunderem. Verum quia dicit «tradere vobis,» non autem «pro vobis,» et quia mox amorem nutricis hic se aemulari dicit, planius et efficacius sic accipiemus, q. d. Ita vos quasi foetus meos, ego quasi mater et nutrix amo et depereo, ut non solum lac et ubera mea, sed et animam meam, si possem, vobis tradere cuperem: amor enim summus totum se in amatum transfert, et haec est summa amicitia, qua se totum amicus amico communicat. Hinc Christus, ut summum nobis amorem ostenderet, animam suam ac seipsum totum nobis in Eucharistia communicavit, ac in dies communicat: sed hoc nec Paulus, nec alius homo facere potest re ipsa, sed voto tantum et desiderio. Sic S. Job domesticis suis se tam amabilem et charum fuisse dicit, ut cuperent sua carne vesci ac frui. «Si non dixerunt,» ait cap. xxxi, 31, «viri tabernaculi mei: Quis det de carnibus ejus, ut saturemur?» quae phrasis et hyperbole tantum ingentem in eis Jobi amorem et desiderium significat; nec enim re ipsa et efficaciter ejus vesci carnibus voluissent.
2:9
9. NOCTE AC DIE OPERANTES. — Graeca addunt γάρ, «nocte enim et die operantes,» et sic sensus clarior: est enim hic nova sententia.
2:10
10. QUAM SANCTE. — Graece ὡς ὁσίως, id est, quam sancte, pie, timorate, quanta religione, reverentia ac cultu Dei; q. d. Memor semper me Dei negotium in ejus oculis agere. JUSTE, — ut nemini injuriam fecerim, sed cuique, quod suum est, tribuerim. ET SINE QUERELA, — ἀμέμπτως, id est inculpate, ita ut nemo de me queri potuerit. VOBIS, QUI CREDIDISTIS, FUIMUS — id est vobiscum versati sumus, vobiscum nos gessimus: ample enim et varie sumit Graecum γίνεσθαι, ad instar היה haia Hebraeorum, ut dixi vers. 5.
2:11
11. UNUMQUEMQUE VESTRUM (refer ad «deprecantes et consolantes») TESTIFICATI SUMUS, — id est obtestati sumus et rogavimus, sicut «pater solet filios» charissimos rogare et obtestari, ut digne suis majoribus vivant. Notat S. Chrysostomus «τὸ unumquemque vestrum», atque stupens exclamat: «Papae! in tanta multitudine neminem omittit; non parvum, non magnum; non divitem, non pauperem.» Imitentur Paulum Parochi et rectores animarum, ut singulas, cum opus est, visitent, doceant, hortentur, consolentur. Sic enim pastor oves singulas inspicit, pascit, dirigit.
2:12
12. TESTIFICATI SUMUS (id est obtestati sumus: ita Theophylactus) UT AMBULARETIS DIGNE DEO, QUI VOCAVIT VOS IN SUUM REGNUM ET GLORIAM. — Magnum eis stimulum addit ad patientiam persecutionum et omnem virtutem, dicens: «Digne Deo, qui vocavit vos in suum regnum.» Si enim ad regnum nos vocat Deus, et regnum coeleste, illudque divinum et aeternum, quis pro hoc regno non ferat bonorum jacturam, exilia, verbera, mortem denique ipsam? Ita Chrysostomus et Theophylactus. Qui bene ponderat et aestimat quid sit Deus, quid sit homo, quae hominis erga Deum obligatio, quam purus ac sanctus sit Deus, quamque pure et sancte a nobis Christianis coli velit: hic sciet, quid sit digne ambulare Deo. Secundo, alium stimulum addit subdens:
2:13
13. CUM ACCEPISSETIS A NOBIS VERBUM AUDITUS DEI. — «Auditus,» scilicet vestri, quo vos a me verba Dei audistis; vel potius, «verbum auditus Dei» est verbum auditum a Deo, seu, quod ego et Apostoli a Deo audivimus et accepimus. Sic Isaias, cap. LIII, vers. 1, ait: «Domine, quis credidit auditui nostro?» hoc est sermoni nostro, quem a te, Domine, audivimus. ACCEPISTIS ILLUD, NON UT VERBUM HOMINUM, SED (SICUT EST VERE) VERBUM DEI. — Hinc patet, quod objectum formale fidei sit revelatio non hominis, vel angeli, sed Dei; sive, esse dictum, auditum et revelatum a Deo, ut si quaeras a fideli: Cur credis Deum esse trinum in personis, et unum in substantia? ipse, si praecise et formaliter respondeat, dicet: Id credo, non quia hoc Ecclesia docet, non quia Apostoli, non quia Patres hoc docuerunt; sed quia hoc dixit et revelavit de se Deus. Sicut enim verbum legati fidem habet apud eos, ad quos legatus mittitur, non quia legati verbum est, sed quia verbum est regis, qui legatum misit ad hoc verbum proloquendum, ut non tam legatus, quam rex per legatum loquatur: sic et verbum Pauli et Apostolorum fidem habet, non quia Pauli, sed quia Dei verbum est, qui Paulum misit ac per Paulum loquitur. Atque hinc oritur certitudo fidei, quae nos de articulis, quos fide credimus, ita certos reddit, ut id omne negare malimus, quod sensus nobis dictat, quod scientia nobis demonstrat, quod omnes homines et angeli dicunt, quam id negare quod dictat fides: nititur enim fides Deo revelante, quae prima et infallibilis est veritas, cui omnis alia veritas cedere debet. QUI (Deus) OPERATUR IN VOBIS, QUI CREDIDISTIS. — Graece τοῖς πιστεύουσιν, qui creditis. «Operatur,» supple fidem, ut credatis, et credere pergatis verbis meis, eaque exequi satageatis. Ita Anselmus.
2:14
14. ECCLESIARUM DEI, QUAE SUNT IN JUDAEA IN CHRISTO JESU, — id est quae in fide et religione Christi Jesu sunt perseverantes, juxta Can. 37. QUIA EADEM PASSI ESTIS ET VOS A CONTRIBULIBUS VESTRIS, SICUT ET IPSI A JUDAEIS. — Graecum συμφυλετῶν magis significat eos, qui ejusdem sunt gentis, quam tribus: intelligit enim Judaeos, ut patet ex vers. seq., Thessalonicae indigenas, qui uti persecutionem in Paulum concitarunt, Actor. xvii, 1, 5, ita deinde eamdem derivarunt in Christianos a Paulo conversos, ut illi bonis mulctarentur et proscriberentur: hoc enim in Judaea Christiani passi sunt a Judaeis, ut patet Hebr. x, 24: «Rapinam, ait, bonorum vestrorum cum gaudio suscepistis.»
2:15
15. QUI (scilicet Judaei) ET DOMINUM OCCIDERUNT JESUM, ET DEO NON PLACENT (id est maxime displicent, per μείωσιν), ET OMNIBUS HOMINIBUS (id est omnium hominum saluti) ADVERSANTUR (quia scilicet Christo Salvatori, illius Evangelio, nobisque ejus praeconibus pertinacissime resistunt, et ardentissime persequuntur), PROHIBENTES NOS GENTIBUS LOQUI UT SALVAE FIANT, — ut sequitur. Ita Chrysostomus, Theodoretus, Anselmus.
2:16
16. UT IMPLEANT PECCATA SUA SEMPER. — Nota, «τὸ ut» non finem, sed consecutionem significare hic, uti et alibi saepe, q. d. Hi Judaei continuo peccata peccatis tam parentum, quam suis, maxime illis, quibus Christum occiderunt, accumulant quasi haereditaria improbitate, quoad impleant mensuram, quam designavit Deus, ut ea impleta, omnia eorum peccata simul et plene puniat eversione totius gentis per Titum et Romanos. Nota secundo: Hac phrasi, «implere peccata sua,» semper significatur haereditaria impietas, quasi natura tota sit corrupta et depravata. Tertio, hinc patet, Deum urbibus, regnis, et a pari proportione impiis privatis, certum statuisse peccatorum cumulum, ad quem poenam vel vindictam differt, donec impleatur, ut illo impleto, omnia simul et perfecte vindicet et castiget. Idem patet Genes. xv, 16, ubi Deus terram Chanaan Abrahae promissam, ei dare distulit per quadringentos annos: «Necdum enim,» inquit, «completae sunt iniquitates Amorrhaeorum usque ad praesens tempus,» q. d. Post quadringentos annos complebuntur Amorrhaeorum iniquitates, tumque eos exscindam, et te, id est posteros tuos Hebraeos, in terram eorum inducam. Sic Matth. xxiii, 32 et 35: «Et vos implete mensuram patrum vestrorum,» ut, sicut illi Prophetas occiderunt, ita vos me et Apostolos occidatis, «ut veniat super vos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae, filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare.» Ubi adverte, patres cum filiis unum censeri civili aestimatione. Unde parentum merita vel demerita in filios redundant, ita tamen ut filii parentum peccata imitantes non gravius puniantur, quam propria peccata demereantur: dicuntur nihilominus filii parentum peccata luere, quia parentes improbos imitantur, itaque cumulum peccatorum a Deo vindictae designatum adaugent et implent, ut illius ira in eos tum desaeviat; quae non desaevisset, nisi parentum peccata ad hunc cumulum et ad hanc mensuram conficiendam praecessissent. PERVENIT. — Duplex hic est lectio: alii legunt, praevenit; alii et melius, pervenit. Ita Romana, Syrus, Vatablus et alii. IRA (id est ultio: graece ἡ ὀργή, q. d., ait Theophylactus: Ira illa et ultio insignis et inevitabilis, quam eis praedixit et comminatus est Christus) IN FINEM, — id est ad extremum (hoc enim est Hebraeum לנצח lanetsach, quo alludit Paulus), q. d. Extrema, perpetua et implacabilis ira Dei pervenit in Judaeos, quia scilicet a Deo destinati sunt et jam vicini exitio praesenti per Titum (vigesimo enim anno ab hac scripta epistola Judaeam evertit Titus), et aeterno gehennae per Christum. Ita Anselmus, D. Thomas et alii. Ubi adverte: Haec ira et ultio Dei in Judaeos duplex est: prior culpae, eorum scilicet in peccatis excaecatio, obduratio, reprobatio; posterior poenae, excidium videlicet praesens, et aeternum, ut dixi, gehennae incendium. Potest secundo, Graecum ἔφθασε verti occupavit, praevenit, ut legit Ambrosius, et sic vertit Noster et alii, cap. iv, vers. 15, q. d. Decretum Dei de ulciscendo peccata Judaeorum, jam occupavit eos, ejusque executio brevi praeveniet eos inopinatos, nihil scilicet tale exspectantes, ut, cum ex toto orbe tempore Paschatis Hierosolymam Judaei confluent, tunc subito a Tito in ea concludantur, obsideantur, ac penitus deleantur; uti contigisse narrat Josephus. Graecum enim ἔφθασε significat aliquid subitum et inexspectatum, quod metum et spem cogitationemque hominis praevenit ac praevertit.
2:17
17. NOS AUTEM, FRATRES, DESOLATI A VOBIS. — Graece ἀπορφανισθέντες ἀφ' ὑμῶν, id est disjuncti a vobis, et quasi patres vel matres filiis suis orbati et orphani facti. Ita Theodoretus. AD TEMPUS HORAE, — id est breve, horarium. Sic Horatius: Horae momento cita mors venit, aut victoria laeta. Queritur hic Paulus, quod per Judaeorum persecutionem tam cito a Thessalonicensibus avulsus fuerit, et quasi foetibus necdum satis provectis et adultis orbatus, Actor. xvii, 10.
2:18
18. SED IMPEDIVIT NOS SATANAS. — Quaerit S. Basilius in Regul. brevior., interrog. 275, Quae et quomodo Pauli et Sanctorum bona opera impedire possit Satanas? ac respondet: «Recte, ait, facta, quae in sola animi voluntate posita sunt, haec nullo modo impedire Satanas potest. Quae vero ejusmodi, ad quae consequenda necessaria est etiam opera corporis, in his plerumque etiam Deus nasci impedimenta permittit, vel probandi, vel detegendi causa illius qui impeditur: ut vel, si a recto proposito destiterit, convictus, qualis sit detegatur: ut hi qui supra petram fuerant seminati, qui ad modicum tempus susceperunt fidem verbum cum gaudio, exorta autem tribulatione, statim recesserunt; vel, si in recto perseveraverit, clarius appareat studium ipsius in recte factis, ut ipsius Apostoli, qui cum saepe Romam petere decrevisset et prohibitus esset, ut ipse fassus est, tamen eatenus in ea voluntate permanere non destitit, quoad etiam effecit quod statuerat.»
2:19
19. QUAE EST ENIM NOSTRA SPES, AUT GAUDIUM, AUT CORONA GLORIAE? NONNE VOS ANTE DOMINUM (id est in conspectu Domini, coram Domino) NOSTRUM JESUM CHRISTUM ESTIS IN ADVENTU EJUS? — q. d. Vos estis spes mea, gaudium meum et corona mea, non formalis, sed objectiva sive materialis, quia estis materia et objectum spei, gaudii et coronae meae: spero enim et gaudeo me in adventu Christi ad judicium ab eo recepturum coronam gloriae pro labore vobis ad Christum convertendis impenso. Nota primo: Cum ait Paulus: «Corona gloriae,» respicit ad Hebraeum תפארה tipheret, id est decus, ornatus, splendor, gloria, magnificentia. Noster Interpres subinde dignitatem, subinde jactantiam, subinde pulchritudinem, sed crebrius gloriam vertit, ut Psal. LXXXVIII, 18: «Gloria (hebraice tipheret) virtutis eorum tu es;» hoc est, robur et decus eorum tu es, Domine. Et Isaias, LXII, 3: «Eris corona (hebraice tipheret) gloriae in manu Domini.» Sic Paulus Thessalonicenses hic vocat suum tipheret, id est suum decus, coronam et gloriam. Nota secundo contra Novantes: Si Paulus hic Thessalonicenses sine ulla Dei aut Christi injuria vocat suam spem, suum gaudium, imo suam coronam gloriae, cur non possimus vocare et invocare beatam Virginem, quae mater Dei est et coeli regina, spem nostram, matrem misericordiae, vitam et dulcedinem nostram? Quid hic injurium est Christo? imo quid non honorificum Christo? Nonne gloria matris est Filii gloria? nonne mater intercedendo pro nobis apud Filium, per Filium consolationem, misericordiam, vitam et salutem nobis largitur? Advocatum in curia vocare possum spem causae, aut veniae obtinendae: cur non possim ita vocare matrem Dei, quae mihi advocata est in curia coelesti, et veniam ac gratiam mihi impetrare potest? Pie et vere S. Bernardus, serm. De Nativ. B. Mariae: «Exaudietur, inquit, mater pro sua reverentia; exaudiet utique matrem Filius, et exaudiet Filium Pater. Filioli, haec peccatorum scala, haec mea maxima fiducia est, haec tota ratio spei meae.» Exclamat hic ex Chrysostomo Theophylactus; Nonne haec sunt matrum verba, omnino misericordiae et charitatis visceribus inflammatarum, parvulos pueros suos alloquentium? Non satis erat coronam dicere, ut dilectionis suae fervorem indicaret; sed apposuit gloriae, sive gloriationis: hoc enim est Graecum καυχήσεως. Ubi nota, coronam hic dupliciter accipi posse: primo, pro ipso praemio beatitudinis, de quo gloriabatur Apostolus; secundo, pro ipsis Thessalonicensibus a Paulo conversis, qui Paulum in die judicii stipaturi sunt instar coronae, de qua gloriabitur coram Deo, angelis et hominibus. De hac corona pulchre S. Gregorius, hom. 17 in Evang.: «Pensemus, ait, quod lucrum Deo fecimus nos, qui accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Et illum dicit: Negotiamini dum venio. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monstrabimus? quot ejus conspectui animarum manipulos de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo Judex veniet et rationem cum servis suis, quibus talenta credidit, ponet.» Deinde coronam fidelium singulos Apostolos cingentem describens subdit: «Ecce in majestate terribili, inter Angelorum atque Archangelorum choros videbitur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam in conspectum sui judicis regis conversam ducet. Ibi omnes Dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahant. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni Pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus, et oves, quas ex nutrimento nostro debeamus ostendere, non habemus?» De hac corona plura dixi Philip. cap. iv.
2:20
20. VOS ENIM ESTIS GLORIA NOSTRA ET GAUDIUM. — Similem Christi sententiam ex Evangelio secundum Hebraeos citat S. Hieronymus in cap. v ad Ephes., nimirum hanc: «Nunquam laeti sitis, nisi cum fratrem videritis in charitate.» Vere S. Chrysostomus: «Nunquam, inquit, vel mater, vel pater, etiamsi in unum conspiraverint, amoremque suum utrinque commiscuerint, talem poterunt ostendere amorem, qui Paulo ex aequo respondeat: Gaudium, inquit, et corona. Magis, inquit, in vobis gaudeo, quam in corona.»
2:1
Supra commendavit eos, quod in tribulationibus verbum Dei receperunt, hic commendat eos, quod ab eo non recesserunt propter tribulationes. Et circa hoc tria facit, quia primo commemorat eorum tribulationes; secundo ostendit quale eis remedium adhibuit, in III capite, ibi propter quod; tertio propter quid quia nunc vivimus. Quia vero supra dixit de eis nuntiari ab omnibus introitum apostoli ad eorum conversionem, ideo primo agit de introitu suo; secundo de eorum conversione, ibi ideo et nos gratias. Circa primum tria facit, quia primo commemorat suam constantiam, quam habuit antequam ad eos veniret; secundo sinceritatem doctrinae per quam eos convertit, ibi exhortatio enim nostra; tertio sinceritatem suae conversationis cum conversis, ibi vos enim. Iterum prima in duas, quia primo praemittit tribulationes, quas passus est antequam ad eos veniret; secundo quomodo fiduciam ex hoc non amisit, ibi fiduciam habuimus. Dicit ergo: dico quod annuntiat introitum nostrum, quem et vos scitis, quoniam non fuit inanis, etc., id est levis, sed difficilis, quia per multas tribulationes. Vel non inanis, id est vacuus, sed plenus. Gen. c. I, 2: terra erat inanis et vacua, et cetera. Vel non inanis, id est mobilis, sed stabilis. Phil. c. II, 17: non in vanum cucurri, neque in vacuum laboravi. Sed ante sumus passi passiones corporales. Prov. XIX, 11: doctrina viri per patientiam noscitur. Ps. XCI, 15: bene patientes erunt, ut annuntient. Item spirituales, quia contumeliis ex hoc affecti in Philippis, ubi propter curationem pythonissae passus est tribulationes. Et haec civitas est Macedoniae. Nec tamen propter haec fiducia praedicandi est extincta. Is. XII, 2: ecce Deus salvator meus, fiducialiter agam, et non timebo.
2:2
Et haec fiducia fuit praedicandi ad vos Evangelium Dei in multa sollicitudine de vestra conversione. Rom. XII, 8: qui praeest in sollicitudine. II Cor. XI, 28: praeter ea quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Deinde cum dicit exhortatio, ostendit sinceritatem suae praedicationis. Et circa hoc duo facit, quia primo probat sinceritatem suae doctrinae; secundo quaedam quae dixerat, exponit, ibi non quasi hominibus. Circa primum duo facit, quia primo excludit corruptionem doctrinae; secundo ponit sinceritatem, ibi sed sicut probati. Doctrina autem corrumpitur vel propter rem quae docetur, vel propter intentionem docentis. Propter primum dupliciter corrumpitur doctrina, scilicet vel per errorem, sicut docens salutem esse per Christum cum legalibus. II Tim. III, 13: mali homines et seductores proficient in peius errantes, et in errorem alios mittentes.
2:3
Ideo dicit exhortatio enim nostra non est, sicut aliquorum, de errore. Vel propter immunditiam, sicut dicentium vacandum esse voluptatibus, quae doctrina est a quodam Nicolao, qui permisit promiscua matrimonia, communicans alii suam uxorem; ideo dicit neque de immunditia. Ap. II, v. 20: permittis mulierem Iezabel, quae se dicit prophetam, docere et seducere servos meos fornicari, et manducare de idolotitis, et cetera. Iob VI, 30: non invenietis in lingua mea iniquitatem. Item nec est exhortatio in dolo sicut quorumdam, qui licet verum dicant, habent tamen intentionem corruptam, quia non profectum auditorum neque Dei honorem, sed suum quaerunt honorem. Contra quod dicit neque in dolo. Ier. IX, 8: sagitta vulnerans lingua eorum, dolum locuta est, et cetera. Sua ergo praedicatio non est corrupta, sed sincera. Sincerum autem aliquid est, quod servat suam naturam. Tunc autem est praedicatio sincera, quando quis docet eo tenore et fine quo Christus docuit. Et ideo dicit sed sicut probati, id est, eo modo et ea intentione qua Deus nos elegit et approbavit ad praedicandum Evangelium loquimur. Gal. II, 7: creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut Petro circumcisionis. Act. IX, v. 15: vas electionis est mihi iste, ut portet nomen meum coram gentibus, et regibus, et filiis Israel.
2:4
Deinde cum dicit non quasi hominibus, etc., ostendit quod sua praedicatio non est in dolo. Primo excludens illud per quod videretur esse dolosa; secundo manifestat per signum, ibi neque aliquando; tertio per causam, ibi neque in occasione. Propter primum dicit: praedicatio mea non est quasi hominibus placens, scilicet finaliter. Ps. LII, 6: dissipata sunt ossa eorum, qui hominibus placent. Gal. I, 10: si hominibus placerem, Christi servus non essem. Aliquando tamen debent velle placere hominibus propter gloriam Dei, ut praedicatio magis fructificet, sicut dicitur I Cor. X, 33: ego per omnia omnibus placeo, et cetera. Sed Deo, et cetera. Prov. XVI, 2: omnes viae hominum patent oculis eius. Huius autem signum est, quia non adulati sumus loquentes eis placentia. Is. c. XXX, 10: loquimini nobis placentia, videte nobis errores, et cetera. Prov. XXIV, 28: non lactes quemquam labiis tuis, et cetera. Et idem ostendit per causam. Propter duo enim aliquis quaerit hominibus placere, scilicet vel propter beneficia, vel propter gloriam. Hoc autem hic excludit, et primo, primum, dicens neque fuimus, et cetera. Quia non solum adulationem devitamus, sed etiam omnem occasionem avaritiae. I Tim. VI, 5: existimantium quaestum esse pietatem. Ier. VI, 15: a minori quippe usque ad maiorem, omnes avaritiae student.
2:6
Secundo, secundum, ibi neque quaerentes a vobis neque ab aliis gloriam de doctrina, cum haberemus unde possemus gloriari et accipere, imo oneri esse, quia debebant ei gloriam et sustentationem; unde dicit cum possemus. Et vocat onus, quia perverse eis praedicantes ultra modum haec ab eis quaerebant. Is. III, 14: vos enim depasti estis vineam meam, et cetera.
2:7
Deinde cum dicit sed facti sumus, etc., manifestat haec duo, et primo quod non quaerit humanam gloriam; secundo quod nec occasionem avaritiae, ibi memores enim estis. Circa primum duo facit; quia primo ostendit suam humilitatem; secundo sub similitudine ostendit suam sollicitudinem, ibi tamquam si nutrix. Ponit ergo primum, dicens quod facti sumus parvuli, etc., id est humiles. Eccli. XXXII, v. 1: rectorem te posuerunt? Noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex ipsis. Quod ostendit in similitudine, dicens tamquam si nutrix, quae scilicet condescendit infanti balbutiendo ei loquens, ut puer loqui discat, et in gestibus ei etiam condescendit. I Cor. IX, 22: omnibus omnia factus sum. I Cor. III, 1: tamquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam. Etiam animas. Io. X, 11: bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis, et cetera. Quoniam charissimi, et cetera. II Cor. XII, 15: ego autem libentissime impendam et superimpendar ego ipse pro animabus vestris, et cetera.
2:9
Deinde cum dicit memores enim estis, ostendit, secundum, quod supra dixerat, scilicet item neque per occasionem avaritiae, quia nihil a vobis sumpsimus, sed de labore, quia laboris, et cetera. Et aliqui laborant quidem, sed ex solatio, sed nos non, sed cum labore. Ideo dicit laboris nostri, non propter exercitationem corporis, sed cum fatigatione. Unde dicit et fatigationis. Aliqui etiam laborant de die, nos vero nocte et die. Per hoc enim voluit arcere pseudo, qui nimis accipiebant, et propter otiosos inter eos. I Cor. IV, 12: laboramus operantes manibus nostris, et cetera. Deinde cum dicit vos enim estis, ponit puritatem suae conversationis, et primo quomodo sancta, quo ad vitam; secundo quomodo sollicita, quo ad doctrinam, ibi qualiter unumquemque.
2:10
Dicit ergo: scitis quam sancte, id est pure. Lev. XI, 44 et XIX, 2: sancti estote, quia ego sanctus sum. Iuste, quo ad proximum. Tit. II, 12: sobrie et iuste, et pie vivamus in hoc saeculo.
2:11
Sine querela, vobis qui credidistis, id est ex quo credidistis nihil agentes, unde quis posset scandalizare unumquemque vestrum singulariter. Nota quod singularis praedicatio quandoque multum valet. Tamquam pater. I Cor. IV, 15: in Christo Iesu per Evangelium ego vos genui. Deprecantes. Philem. 8: multam fiduciam habens in Christo Iesu imperandi tibi quod ad rem pertinet, propter charitatem magis obsecro. Et consolantes per verba lenia. Contra quod dicitur Ezech. XXXIV, 4: cum austeritate imperabatis eis cum potentia. Is. LXI, 2: ut consolarer omnes lugentes, et ponerem consolationem lugentibus Sion. Et quid praedicasti? Ut digne, id est, ut vestra conversatio esset talis, qualis decet ministros Christi. Col. I, 10: ambuletis digne Deo per omnia placentes. Deo, qui, et cetera. Sap. VI, 21: concupiscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum.
2:13
Supra ostendit apostolus qualis fuit ad eos introitus suus, hic ostendit qualis fuit eorum conversio. Et circa hoc duo facit, quia primo ostendit, quod perfecte conversi sunt per fidem firmam; secundo quomodo fortiter perstiterunt in tribulationibus, ibi vos enim. Ponit ergo primo bona eorum pro quibus gratias agit, et reddit rationem. Dicit ergo ideo, quia sollicite vobis praedicavi, sicut pater filiis, ideo de bonis vestris gratias ago, sicut pater de bonis filiorum. III Io. II, v. 4: maiorem horum non habeo gratiam, quam ut audiam filios meos in veritate ambulare. Phil. IV, 6: cum gratiarum actione. Sed de quo? Quoniam cum accepissetis a nobis, et cetera. Gratias debet agere praedicator quando verbum eius in auditoribus proficit. Et dicit verba auditus Dei a nobis, id est, per nos. Ps. LXXXIV, 9: audiam quid loquatur in me dominus Deus. Rom. X, 17: fides enim ex auditu, auditus autem per verbum Christi. Accepistis illud, id est, firmiter in corde tenuistis, non ut verbum hominum, quia vana verba hominis. II Cor. XIII, 3: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? II Petr. I, 21: non enim voluntate humana allata est aliquando prophetia, sed spiritu sancto inspirati locuti sunt sancti Dei homines. Et quare gratias agitis? Quia hoc ipsum quod credidistis, Deus in vobis operatus est. Phil. II, 12: Deus est qui operatur in vobis velle et perficere pro bona voluntate. Is. c. XXVI, 13: omnia opera nostra operatus es in nobis, domine. Deinde cum dicit vos enim, ostendit quomodo fortiter perstiterunt in tribulationibus. Et circa hoc duo facit, quia primo ponit tribulationes eorum in quibus steterunt; secundo quod remedium proposuit adhibere, ibi nos autem. Item prima dividitur in duas, quia primo commendat eorum patientiam in adversis; secundo reprehendit eos, qui intulerunt adversa, ibi qui Christum. Dicit ergo: accepistis verbum non ut est hominum, sed sicut est vere verbum Dei, quia exposuistis vos pro illo usque ad mortem. Per hoc enim, quod homo moritur propter Christum, testificatur quod verba fidei sunt verba Dei. Et ideo martyres idem est quod testes. In Iudaea. Ibi enim fides Christi primo est annuntiata. Is. II, 3: de Sion exibit lex, et verbum domini de Ierusalem. Ibi etiam primo persecutio fidei facta fuit. Act. VIII, 1: facta est autem in illa die persecutio magna in Ecclesia, quae erat Ierosolymis, et cetera. Hebr. c. X, 32: rememoramini autem pristinos dies, in quibus illuminati magnum certamen sustinuistis passionum. Et isti similes passiones passi sunt.
2:14
Et ideo dicit eadem passi a contribulibus vestris, id est, ab infidelibus Thessalonicensibus. Matth. X, 36: inimici hominis, et cetera. Deinde cum dicit qui et dominum, vituperat Iudaeos, a quibus incepit persecutio. Et primo commemorat eorum culpam; secundo rationem culpae, ibi ut impleant. Circa primum tria facit: primo eorum culpam ponit in comparatione ad Dei ministros; secundo ad ipsum; tertio ad totum genus humanum. Ministri Dei sunt praedicatores. Praedicatio autem principaliter est a Christo, figuraliter a prophetis, executive ab apostolis. Contra hos tres insurrexerunt Iudaei. Et primo dicit de Christo, ibi qui et dominum. Matth. XXI, 38: hic est haeres, venite, occidamus eum. Nec obstat si gentiles occiderunt eum, quia ipsi suis vocibus petierunt eum occidi a Pilato. Ier. XII, 8: facta est haereditas mea mihi, quasi leo in silva, dedit contra me vocem, et cetera. Secundo dicit de prophetis, ibi et prophetas. Act. VII, 52: quem prophetarum non sunt persecuti patres vestri? Et occiderunt eos, qui praenuntiabant de adventu iusti, cuius vos nunc proditores et homicidae fuistis. Tertio dicit de apostolis et nos, scilicet apostolos. Matth. X, 17: tradent vos in Conciliis, et cetera. Secundo ponit culpam in comparatione ad Deum, ibi Deo non placent, licet crederent in hoc se obsequium praestare Deo Io. XVI, 2. Sed quia zelum Dei habent non secundum scientiam, ideo Deo non placent, quia non faciunt recta fide, et sine fide impossibile est placere Deo, Hebr. XI, 6. Is. V, v. 25: iratus est furor domini in populo, et cetera.
2:15
Tertio ostendit eorum culpam in comparatione ad totum genus humanum, cum dicit omnibus hominibus adversantur. Gen. c. XVI, 12: manus eius contra omnes, et cetera. Adversantur autem in hoc, quia prohibent et impediunt praedicationem gentilium et conversionem. Act. XI, 2 reprehenditur Petrus, quod ivit ad Cornelium. Item Lc. XV, v. 28 filius maior, scilicet populus Iudaeorum, turbatur, quia filius minor, id est, populus gentilium recipitur a patre. Is. XLV, 10: vae qui dicit patri: quid generas? Num. XI, 29: quis det ut omnis populus prophetet?
2:16
Ratio autem huius culpae est ex divina permissione, qua vult ut impleant peccata sua. Omnium enim quae fiunt, sive bona, sive mala, est quaedam certa mensura, quia nihil est infinitum. Et omnium istorum mensura est in praescientia. Bonorum quidem, in eius praeparatione. Eph. IV, 7: quia unicuique nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi. Malorum vero, in permissione, quia si aliqui sunt mali, non tamen quantum volunt, sed quantum Deus permittit. Et ideo tamdiu vivunt, quamdiu perveniant ad hoc, quod Deus permittit. Matth. XXIII, 32: implete mensuram patrum vestrorum, et cetera. Et ideo dicit ut impleant, et cetera. Deus enim dedit Iudaeis post passionem Christi spatium poenitentiae per quadraginta annos, nec conversi sunt, sed addebant peccata peccatis. Et ideo Deus non plus permisit. Unde dicit hic pervenit ira Dei, et cetera. IV Reg. XXII, 13: ira Dei magna succensa est contra nos, quia non audierunt patres nostri verba libri huius, et cetera. Lc. XXI, 23: erit enim pressura magna super terram, et ira populo huic, et cetera. Et non credas quod haec ira sit per centum annos, sed usque in finem mundi, quando plenitudo gentium intraverit, et cetera. Lc. XIX, 44 et XXI, 6 et Matth. XXIV, 2: non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruatur. Deinde cum dicit nos autem, ostendit remedium, quod eis proposuit adhibere, scilicet quod personaliter iret ad eos. Et circa hoc duo facit, quia primo ponit propositum suae visitationis; secundo impedimentum, ibi sed impedivit; tertio causam quare volebat ire, ibi quae autem est.
2:17
Dicit ergo nos autem, fratres, desolati a vobis, a quibus eramus separati, vel propter tribulationes vestras, ore, id est, carentes collocutione, et aspectu, id est, carentes visione: propter haec enim duo necessaria est amici praesentia, quia est consolativa; sed non corde, quia corde sumus praesentes. I Cor. V, 3: ego absens quidem corpore, praesens autem spiritu. Abundantius festinavimus faciem, et cetera. Ut sicut corde, sic et corpore praesens esset. Rom. XV, 23: cupiditatem habens veniendi ad vos ex multis iam praecedentibus annis, et cetera. Festinavimus, dicit pluraliter, quia scribit ex persona trium, scilicet sui, Silvani et Timothei.
2:18
Ideo etiam voluimus venire ad vos, omnes forte semel, sed ego Paulus semel et iterum, id est, bis proposui, sed impedivit nos Satanas, id est, procuravit impedimenta, forte per aeris tempestates. Ap. VII, 1: isti sunt Angeli, qui tenent ventos. Deinde cum dicit quae est enim, ostendit causam propositi. Primo quantum ad futurum; secundo quantum ad praesens, ibi vos enim, et cetera. Dicit ergo: desidero videre vos, et gratias ago de bonis vestris, quae sunt spes nostra. Nam pro his speramus a Deo praemia, quando reddere venerit unicuique secundum opera sua. Maxima enim est retributio praedicatori ex his quos convertit. Aut gaudium, quia gaudium illorum est gaudium apostoli, sicut bonum eorum est bonum apostoli; bonum enim effectus reducitur in bonum causae. Aut corona gloriae, quia pro certaminibus eorum et iste, qui induxit ad certandum, coronatur. Dux enim, qui induxit milites ad pugnam coronabitur. Eccli. XXX, v. 2: qui docet filium, laudabitur in illo, et in medio domesticorum in illo gloriabitur, et cetera. Haec, inquam, spes, quae est? Nonne vos?
2:19
Imo sic in futuro ante dominum nostrum Iesum Christum in adventu eius.
2:20
Sed etiam in praesenti vos enim estis, apud omnes fideles, gloria nostra. I Cor. c. IX, 15: melius est mihi mori, quam ut gloriam meam quis evacuet. Et gaudium, quo laetor de bonis vestris in praesenti.
2:1
1. Nam ipsi scitis, fratres, introitum nostrum ad vos, quia non inanis fuit. Quo sensu dicat, introitum suum ad Thessalonicenses non inanem fuisse, vnriant foterpvetes. Nam Chrysostomus et Theophylactus ita intelligunt: Non fuit levis aut vulgaris, sed difficilis ac periculorum plenus. Oecumenius ad hunc modum: Non fabulae, non mendacia, non nugae fuerunt nostrae praedicationes. Alii vero sic exponunt: Non fuit inanis, id est: fructu vacuus, sed valde fructuosus. Qui sensus optime respondet superioribus, quasi dicat: Sed quid opus, ut vobis referam, quid alii loquantur de meo ad vos accessu, quam prosperum successum habuerit; cum ipsimet probe sciatis, quod non inanis fuerit, sed fructu redundans fidei ac patientiae vestrae? Sic et alibi inaneapud Apostolum accipitur; ut 1 Cor. 15. Jnanis est ergo praedicatio nostra, inanis est et fides vestra; et ibidem: labor vester non est inanis in Domino. Et in hac rursus Epistola capite sequenti: Ne forte inanis fiat labor noster. His enim locis inane dicitur, quod utilitate, fructu, mercede caret. Sed qui id hoc loco aliter exponunt, ea ratione moti videntur, quod verba subsequentia non sonent fructum aut successum Apostolicae praedicationis, sed ipsius Apostoli pericula et doctrinae ejus sinceritatem. Verum hoc eos fallit, quod existiment Apostolum verbis proxime sequentibus explicare, quomodo introitus ejus ad Thessalonicenses non fuerit inanis; prius enim adfert et commemorat media quaedam praeclara, ceu causas, quibus uti solet Deus ai fructum efficiendum apud eo^, quibus Evangelium praedicatur. Ea sunt afflictiones et peisecutiones ejus, qui praedicat, doctrinae et doctoris integritas, studium gloriae Dei, non autem suiipsius; amor salutis eorum, quibus verbum annuntiatur, et cautela, ne sumptu graventur aut offendantur; denique laboris assiduitas in praedicando, exhortanuo, consolando. Posthaec omnia, resumit et explicat, quod dixerat, introitum suum ad Thessalonicenses non inanem fuisse, scilicet ibi: Ideo et nos gratias agimus Deo.
2:2
2. Sed antepassi et contumeliis affecti, sicut scitis, in Philippis. Haec Paulus de se et Sila commemorat; qui, cum praedicassentPhilippensibusEvangelium, occasiono Pythonissae a so curatae gravem persecutionis impetum passi sunt, et publice virgis caesi, id enim est, quod dicit, contumeliis affecti, ac postea in carcerem conjecti; quemadmodum refertur Act. 16.
Fiduciam habuimus in Deo nostro loqui ad vos Evangelium Dei, in multa solicitudine. Graece in multo agone, id est, certamino. Quod autem vartit interpres, fiduciam habuimus, in Graeco est unum verbum Apostolo frequens, quod significat audacter et intrepide agere quippiam. Ambrosianus sicut alibi, ita et hic circumloquitur hoc modo: Exserta libertate ausi sumus. Sensus est: Sed cum paulo ante Philippis graviter exagitati et contumeliose tractati essemus; tamen, in Deo nostro confisi, sumsinius audaciam vobis quoquepraedicandi ipsius Evangelium, quamvis cum multo certamine, id est, latore ac difSeultate, propter adversarios, qui tumultum populi contra nos concitabant. Quin potius ea res animum et fiduciam nobis adauxit, quod sciremus ita Deo visum esse, ut Evangelium ejus absquo praeviis hujusmodi periculis et persecutionibus non fructificet. De hoc certamine concule historiam Act. 17. Porro rationem fiduciae atquo ex ea boni successus continent ea, quae sequuntur.
2:3
3. Exhortatio enim nostra non de errore, neque de immunditia, neque in dolo. Pro de, Graece est ex, ut non tam materia exhortationis, quam animus et ingeiJum exhortantis significetur, quemadmodum siguificatar ultima parte, neque in dolo: quamvis ex consequenti intelligatur etiam materia exhortationis seu doctrinae. Consonat Graecis Ambrosianus, qui ita legit: Nam exhortatio nostra non ex fallacia, neque ex immunditia etc. Ubi recte pro errore, fallacia legitur, quam imposturam vertit Erasmus: quia Graeca dictio TcXofvrj significat errorem, ut est decipientis et fallere volentis. Unde Graecis impostores ieAgcvo'. vocantur. Sensus: merito cum libertate et fiducia, quam in Deo nostro habebamup, praedicavimus vobis, tanquam nobis optime cousci.i: quia Joctrina nostra non est fallax, non sumus impostores, non docemus errores, quemadmodum philosoph' gentiles, neque ex impuro ac libidiuoso pectore doctrina nostra procedit, aut immundum ac turpe aliquid tradit, velut illa Simonis magi: nec denique cum dolo et astu conjuncta fuit praedicatio nostra, quasi in tradendo Evangelio non Christi gloriam, neque s.ilutem vestram, sed lucrum et gloriam nostram spectaremus: quemadmodum Judaei pseudapostoli. Nam ejusmodi, Liquit de iis 2 Cor. 11., sunt operarii subdoli, transfigurantes se in Apostolos Christi.
2:4
4. Sed sicut probati sumus a Deo, ut crederetur nobis Evangelium, ita loquimur. Id est: Sed sicut habiti fuimus a Deo fideles, integri et sinceri, quibus ut ministris suis committeret Evangelium praedicandum: ita cum omni fide, sinceritate et integritate illud praedicamus. Simile est illud 1 Tim. 1. Quia fidelem me existimavit, ponens in ministerio. De hac integritate doctrinae ac ministerii sui multa iu 2. ad Cor. atque imprimis illud capitis secundi: Non enim sumus, sicut plurimi, adulterantes > erbum Dei, sed ex sinceritate, sed sicut °,x Dec, coram Deo, in Christo loquimur. Unde et hic sequitur:
Non quasi hominibus placentes, sed Deo, qui probat corda nostra. Explicatio est sinceritatis animi. Non, inquit, loquimur velut hominibus placere stucientes, et per hoc eorum affectibus et cupiditatibus doctrinam nostram accommodantes, uti pyeudapostoli faciunt: sed Deo cupientes placere, cujus in Evangelio praedicando ministri sumus, et quem fallere non possumus, utpote coidium nostrorum inspectorem et exploratorem. Sic ad Gal. 1. An quaero hominibus placere? si adhuc hominibus placerem, Chrisli servus non essem.
2:5
5. Neque enim aliquando fuimus in sermone adulationis, sicut scitis. Pergit suam et collegarum suorum in Evangelio tradendo sinceritatem declarare. Nunquam, in^ult, studium nobis fuit vobis assentari: non fuimus vobis locuti placentia, sed utilia: quemadmodum ipsi nostis ac testari potestis.
Neque in occasione avaritiae: Deus testis est. Occasionem avaritiae vocat occasionem ad avaritiam explendam, sive ad ea consequenda, circa quae versatur avaritia. Sensus est: Sub occasione Evangelii ac titulo Christi non quaesivi lucrum meum privatum, atque hujus rei Deum testem invoco; est enim juiamentuin: Deus testis est. Non hic dicit, ut in priori parte, sicut scitis, quia quod non esset iis assentatus, ipsi Thessalonicenses testari poterant: quod autem privata, commoda non spectasset, cum ea res sit intentionis animi, non perinde hominibus notum esse poterat: idcirco Deum adhibet testem.
2:6
6. Nec quaerentes ab hominibus glo-,iam, neque a vobis, neque ab aliis. Primo loco est praepositio e£, in Graeco ex hominibus: ut hic videatur esse sensus: Nec fuimus aliquando quaerentes gloriam, quae ex hominibus est: id est, expeteutes gloriam humanam, neque a vobis, neque ab aliis quibuscunque. Oblique notat vitia pseudapostoloium et carnalium verbi Dei ministrorum: quae sunt hominibus placere et assentari, quaestum ex Evangelio venari, gloriam suam quaerere.
2:7
7. Cum possemus vobis oneri esse, ut Christi Apostoli. Vobis in Graeco et Syriaco non est; legunt autem hoc medo Graeca: potentes, ld est, cum possemus, in onere esse velut Christi Apostoli. Nonnulla etiam MSS. pronomen non habent. Nostra lectio postulat hunc sensum: Cumpossemus, id est potestatem et jus haberemus onerandi vos sumptu sustentationis nostrae, sicut habent Apostoli Christi; quibus scilicet dedit iltein potestatem, quando ordinavit iis, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere, uti refert 1 Cor. 9. Unde et ibidem ait: Non sum Apostolus? nunquid non habemus potestatem manducandi et bibendi, sicut et caeteri Apostoli etc.? Hic sensus est Latinorum: faventque et haec ejusdem Apostoli loca 2 Cor. 11. Cum essem apud vos et egerem, nulli onervsus fui, et rursum: In omnibus sine onere me vobis servavi et servo, et cap. 12. Ego ipse non gravavi vos etc. iterum: Non ero gravis vobis. Quae omnia procul dubio dicta sunt de gravamine sustentandi praedicatoris Evangelici. Quo pertinet etiam illud, quod in hcc capite paulo post sequitur: Nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus. Quod et repetit in 2. epist. cap. 3. Observa quoque juxta datam expositionem Paulum dissimulare se esse Apostulum Christi. Non enim dicit: sicut caeteri Apostoli Christi, quemadmodum dixit ad Cor. seipsum et Bamabam in nomine Apostolorum volens comprehendere, sed sicut Apostoli Christi, quasi ipse ex eorum numero non esset. Unde et ob hanc foitasse causam in capite Epistolae non se Apostolum nominavit: nondum enim necessitas auctoritatis suae tuendae ipsum eo compulerat. Quanquam hoc, quod dicit: ut Christi Apostoli, potest accipi dictum non per similitudinem, sed per veritatem, hoc sensu: utpote qui sumus Christi Apostoli. Porro Graeci suam lectionem malunt hoc modo exponere, quomodo vertunt etiam Erasmus et Hentenius: Cum possemus in auctoritate esse tanquam Christi Aposloli. Consonat Ambrosianus textus, qui sic habet: Cum possemus apud vos in honore esse ut Christi Apos*oh. Non quod Graeca vox proprie honorem vel auctoritatem significet, sed quia viris honore et auctoritate praestantibus gravitas metaphorice solet adscribi. Sequitur hanc interpretationem Cajetanus, et pro ea facit contextus orationis Apostolicae: Non quaerentes ab hominibus gloriam, etsi possemus esse in auctoritate et honore. Nam secundum priorem sensum pars haec cum superiori non videtur cohaerere. Verumtamen cum dictio Graeca nusqiUim alibi, ne metaphorice quidem roperiatur auctoritatem significare, cumque toties alibi apud Apostolum hae voces, onus et onerare seu gravaro, referantur ad gravamen sustentatioms, fit ut prior sensus, quem et Graeci ita proferunt, ut non rejiciant, videatur praeferendus. Nec vero incommodam habet cum praecedentibus coanexionem; potest enim refeiri ad illud, quod dixerat: nejiie in occasione avaritiae, quasi dicat: adeo non vertimus Evangelium in occasionem avaritiae, ut nec vitae necessaria a vobis acceperimus, cum alioqui jure Apostolico possemus vobis oneri esse.
Sed facti sumus parvuli in medio vestrum. Variant liic Graeci codices, occasione affinitatis dictionum vqrtioi et ^tcioi, quarum prior in paucioribus est Graecis, et parvulos significat; posterior in compluribus et significat leaes, mites, placidos. Haec apud Chrysostomum est, illa apild Oecumenium, utramque Theophylactus attingit. Syrus interpres vertit humiles. Latina quoque MSS, lenes legunt, et Erasmus placidos vertit. Atqui vocabulum vVjtcloi ^ id est, parvuli, multo est usitatius in sacris literis. Quod vero ad sensum attinet, non admodum refert, utrum legatur: cum iu Evangelio parvuli nobis in exemplum humilitatis ac lenitatis a Chri-to proponantur. Potest igitur hic reddi sensus: Cum apud vos essemus, nec opus nec gloriam quaesivimus, sed fuimus inter vos parvuli, id est, humiliter ac submisse nos gerentes, itemque lenes ac placidi: nec auctoritatem praeferentes, nec allegantes potestatem.
Tanquam si nutrix foveat filios suos. Id est, more matris prolem nutrientis, quae parvulo fit parvula, dum se ei quodammodo coaequat, ejusque moribus assimilat, blandiens non imperans. Ita nos, inquit, ut vestram promoveremus salutem per omnia nos vobis accommodavimus, neque jus nostrum neque imperium urgentes, sed contra potius nos totos vobis effundentes. Sic enim comparationem explicat ipse Apostolus verbis sequentibus:
2:8
8. Ita desiderantes vos, cupide volebamus tradere vobis non solum Evangelium Dei, sed etiam animas nostras. Capide non est in Graeco, sed ab interprete additum explendi sensus gratia, potestque referri vel ad participium praecedens vel ad verbum subsequens. Quod posterius magis apparet. Nam pro eo, quod est cupide velle, textus Ambrosianus habet cupere, et Graeca vox passim in Scripturis significationem habet animi propensi ac praecipui cnjasdam affectus. Sensus est: Ai eum racdum nos amantisime affecti erga vos, ex animo cupiebamus vobis non solum impertire doctrinam evangelicam, verum etiam vitam nostram impendere. De vocabulo Graeco, quod interpres noster vertit deside^antes, consule Tneophyla^tum, qui diversum verbum una litera mutata legendum putat, ejusque significationem exponit.
Quoniam carissimi nobis facti estis. Graece: propterea quod dilecti nobis facti estis. Quasi dicat: id volebamus, non" quod a vobis quidquam speraremus praemii, sed quia vos ex animo diligebamus; hoc autem confirmat sequentibus verbis.
2:9
9. Memores enim estis fratres laboris nostri et fatigationis. Intelligit opus manuum, quod cum labore et fatigatione exercebat, victus quaerendi causa, ne Thessalonicenses sumptu gravaret, quod sane inaxlmi erga eos amoris inlicium erat. Nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus, praedicavimus in vobis Evangelium Dei. In Graeco melius cohaeret oratio: Nocte enim et die operantes etc., nec est: in vobis, sed eic; ujJidq ad vos, id est, erga vos; tametsi Erasmus vertit apud vos, minus recte. Nam sensus est: vobis ac pro ve sira salute praedicavimus Evangelium Dei; nihil tamen a vobis accipientes. ne quem vestrum gravaremus, sed opere manuum nos transigentes. Quod autem dicit: nocte et die, assiduitatem operandi significat, quemadmodum alibi saepe ea phrasis accipitur in Scriptura, in qua etiam nox plerumque ante diem nominatur, propterea quod in mundi creatione nox diem praecesserit. Unde et Hebraei diem naturalem a nocte incipiebant. Quamvis autem Apostolus a Thessalonicensibus nihil acciperet, sed apud ecs manibus operaretur; accipiebat tamen agens Thessalonicae ea, quae mittebantur a Philippensibus, sicut ipse testatur Phil. 4. dicens: quia et Thessalonicam semel et bis in usum mihi misistis. Id autem hic non commemorat, ne Thessalonicenses pudore gravet. Nam sicut ea res pertinebat ad laudem Philippensium, ita vergebat nonnihil in vituperium Thessalonicens;um.
2:10
10. Vos testes estis et Deus. Id est, vosipsos hujus rei, quam dicturus sum, testis appello. Imo et Deum advoco testem. Juramentum esthac posterioriparte. Quam sancte et juste et sine querela vobis, qui credidistis, fuimus. Tro quo legit Ambrosianus: Vobiscum, qui creditis, conversati sumus. Graece tcioxsuouotv. Quanquam id etiam ad prae teritum extenditur, propter verbum fuimus, a quo dependet. Quod ait sancte, ad munditiem vitae atque doctrinae pertinet, quod juste, injuriis et eyactionibus opponit, quod addit sine querela, Graece inculpate, irreprehensibiliter, significat etiam infirmorum offendicula se diligenter vitasse.
2:11
11. Sicut scitis qualiter unumquemque vestrum. Non sine caasa jam toties repetit scire Thessalonicenses vera esse, quae dicit, nullum enim certius testimonium, quam eorum experientia, quibus cum loquimur. Sicut pater filios vos, paulo acie comparavit se nutrici seu matri foventi filios suos, nunc se comparat patri, filios suos instituentl.
2:12
12. Deprecantes vos et consolantes, testificati sumus. In Graeco sententia est imperfecta: Obsecrantes sive exhortantes vos et consolantes et testificantes sive contestantes. Noster interpres, ut absolutam redderet orationem, ultimum paiticipium abjecta conjunctione mutavit in verbum: testificati sumus. Potest et aliter suppleri sententia, si verbum fuimus superius positum repetanms, ad hunc modum: Qualiter unumquemque vestrum, veluti pater filios suos, fuimus obsecrantes vos etc. Ubi et pleonasmus est in vocabulo vos, cum sufficeret dixisse, unumquemque vestrum. Est autem hic sensus: Prout nostis, quemadmodum unumquemque vestrum perinde, ut pater filios suos, cum precibus exhortaci fuerimus ad fidei perseverantiam, et consolati super aflflictione propter evangelium exurgente: denique contestati sumus de eo, quod sequitur.
Ut ambularetis digne Deo. Id est, ut conversaremini sicut decet cultores ac servos Dei. Doctrinam hanc sanctae conversationis repetit ac pluribus tradit cap. 4. Qui vocavit vos in suum regnum et gloriam. Vocavit per iidem et baptismum. Nam efficax intelligitur vocatio, c^ua facti fideles incorporati fuerant ecclesiae, quae est regnum Dei, et futurae gloriae pignus acceperant Spiritum sanctum. Gloriae mentionem adjungit, ut eos inter afflictiones animet, et spe praemii corroboret ad perseverantiam conversationis Deo dignae.
2:13
13. Ideo et nos gratias agimus Deo sine intermissione. Graece, indesinenter, id est, assidue. Quod initio capitis dixerat, introitum suum ad Thessalonicenses non inanem fuisse; id nunc, post multa de suo erga eos officio interposita, deslarat gratias agens Deo pro beneficio tam boni successus. Quoniam cum accepissetis a nobis verbum auditus Dei. In Graeco hic est ordo: Quod cum acceperitis verbum auditus a nobis, Dei; id est, verbum Dei, quod audieratis a nobis, quod nos vobis praedicav imus; verbum Dei vocat evangelii doctrinam ab ipso Deo traditam, sive ea scripto mandata sit, sive non. Cum enim haec sit epistola Pauli omniu.m prima; nondum utique literis consignaverat verbum, quod praedicabat. Notandum id contra haereticos, nullum Dei verbum praeter id, quod scriptum est, agnoscentes.
Accepistis illud, non ut verbum hominum, sed (sicut est vere) verbum Dei. Accepistis m Graeco aliud est verbum a praecedenti et significat, suscepistis; quemadmodum vertit interpres Ambrosianus. Qi:amvis autem in Graeco non addatur vocula ut: omnino tamen subaudienda est: nam et Ambrosianus eam legit, atque etiam in altero membro repetit, ut verbum Dei. Breviter, sensus est: Credidistis ei, tanquam verbo Dei; quicunque enim evangelio credunt sicut oportet, id est, fido Christiana: suscipiunt verbum Dei quale revera est, nempe ut verbum Dei, id est, ut verbum, quod Deus ipse locutus est: qui cum cit prima veri tas, nec falli potest, nec fallere. Qui autem non ita credunt: accipiunt ut verbum hominum, id est, ut dubium, aut ut probabile tantum, aut ut humana solum ratione, vel auctoritate firmatum: quomodo recipiuntur placita philosophorum, in quibus non est certissima vevitas, quia omnis homo mendax. Unde David dicebat ad Saul: Quare audis verba hominum, loquentium, David quaerit malum adversum te? 1 Reg. 24. Hic locus docet, proprium objoctum fidei esse verbum Dei, seu veritatem primam hominibus loquentem; ostendit quoque, fidem, id est assensum, quo suscipitur verbum Dei, esse opus gratiae divinae: id enim manifeste convincit gratiarum actio.
Qui operatur in vobis, qui credidistis. Graece: Qui operatur in vobis credentibus. Quod tamen ad praeteritum referri potest: ut recte noster interpres verterit, qui credidistis, quomodo legit etiam Ambrosianns. Apud quem tamen non est, qui operatur, sed quod operatur: Quomodo legit et Augustinus de praedest. sanct. cap. 19., ut relativum respiciat verbum Dei, non Deum: cum Graeca relatio ambigua sit. Rectius autem, yuod operatur, idque significatione passiva: nam in Graeco verbum est Ivspy£"iTCU, quod nunquam active sumitur. Itaque sensus est: Quod verbum agitur, exercetur, incitatur (nimirum agente Deo) in vobis, qui credidistis: id est, qui illud velut semen quoddam fructiferum fide suscepistis: agitur autem ad omne genus piarum actionum. Loquitur Apostolus, ut saepe alibi, de verbo credito, id est, dj fide ipsa: nam fides per charitatem operatur. Galat. 5. In cujus etiam loci commentario vim Graeci verbi latius exposuimus.
2:14
14. Vos enim imitatores facti estis, fratres, ecclesiarum Dei, quae sunt in Onll Estil Comm. Tom. II. Judaea, in Christo Jesu. Ex hoc, inquit, liquet, verbum Dei operatum esse in vobis, quia facti estis imitatores ecclesiarum Dei Christianarum, quae in Judaea sunt; addidit enha, in Christo Jesu, ne quis Judaeorum synagogashic suspicetur. Nam de ecchsiis loquitur Judaeorum, qui erant primitiae credentium, ac praecipue de eceleeia Jerosolyrnitana, quemadmodum patet ex sequentibus.
Quia eadem passi estis et vos a contrihalibus vestris, sicut et ipsi a Judaeis. Graece est, a propriis contribulibus. Intelligit autarn non tam ejusdem tribus homi.nes, quam ejusdem gentis aut civitatis. In qua generali significatione etiam Terentius usus est vocabulo tribulis. Unde Ambrosianus legit, concivibus. Commemorat autem Aj.ostolus, in quo facti fuerint Thessalonicenses Judaicarum Dei ecclesiarum imitatores, scilicet in eo, quod a suis civibus propter verbum Dei talia pasd fuissent, o^ualia illi a Judaeis. De Judaeorum ecclesiis, quam gravem ah infidelibus Judaeis persecutionem passae fuerint, abunJe testatur Lucas in actis: eodemque pertinet, quod Apostolus ad Hebraeos scribit, cap. 10. Remcmoramini pristinos dies: in quibus illuminati, magnum certamen sustinuistis et quae sequuntur. De Thepsalonicensibus autem, quod non solum a Judaeis, verum etiam a corcivibus suis graviter infestati fuerint, si^nificat locus ille Act. 17. Zelantes cutem Judaei, assumentesque de vulyo viros quosdam malos et turba facta concitaverunt civitatem etc. Nam eo respicit Apostolus.
2:15
15. Qui et Dominum occiderunt Jesum et Prophetas. Graece: et proprios Prophetas. Similiter Ambrosianus. Quae lectio vehementior est, magisque facit ad exaggerandam Judaeorum persequentium malitiam. Continet autem haec digressio consolationem Thessalonicensium, apud quos, ut ex loco Act. proxime citato liquet, Judaei fuerant auctores et incentores persecutionis adversus eos commotae; quasi dicat Apostolus: Quid mirum, si vos persecuti sint Judaei; quando et Christum Dominum occiderunt, nec a propriis et domesticis suis prophetis manus impias abstinuerunt. Quin potius consolamini vos et gratulamini vobis, ob societatem passionum Christi et prophetarum ejus. Occiderunt autem Christum Judaei, non suis manibus ei mortem inferendo, id enim jussu Pilati praesidis, milites ejus gentiles fecerunt, sed, quod deterius est, ex odio atque invidia tradendo, accusando et postulando ad mortem. Unde ait ipse ad Pilatum: Qui me tradidit tibi, majus peccatum habet, Joan. 19. Occiderunt ergo voluntate et impulsu suo, licet manibus alienis. Unde et Petrus ad illos Act. 3., auctorem vitae interfecistis, et Stephanus Actor. 7. Cujus vos nunc proditores et homicidae fuistis. Jesum vocat Apostolus Dominum, ut alibi; ratione redemptionis, qua nos sibi ut servos vendicat, quanquam et vere dicitur, quod Deum occiderunt; propter communionem idiomatum utriusque in Christo naturae. Non quidem verisimile est, Judaeos, quos Paulus infesto3 sibi et ecclesiae sentiebat, fuisse ex iis ipsis, qui Christum postulaverant ad necem, fluxerant enim jam a morte Christi septemdecim anni plus minus; sed erant ejusdem gentis, et in facinus illorum hi expresse consentiebant, dicentes bene et juste factum esse. Prophetas autem occidisse dicuntur, quia patres ac majores eorum, a quorum moribus et ingenio non recedebant, illos occiderant; ipsi quoque patrum suorum socii in sanguine prophetarum futuri, si in diebus eoium fuissent. Argumento est, quod Christum et Apostolos, eadem, quae prophetae praedicantes, occiderint, patrum suorum mensuram implentes, ut dicitur Matth. 23. Erat ergo consensus et communio sceleris atque malitiae inter ipsos et patres eorum.
Et nos persecuti sunt, Christi Apostolos ac miniotros. Et Deo non placent. Imo magnopere displicent atque exosi sunt, gravissime ab eo puniendi; tantum abest, ut Deo placeant, et obsequium ei praestent, sicut ipsi arbitrantur. Est igitur liptote, qua minus dicitur, quam significatur. Et omnibus hominibus adversantur; sive quia seditiosum erat hominum genus, quodque caeteras g-entes prae se contemneret; sive quia saluti generis humani per invidiam et malitiam obsistebant, velut communes orbis terrarum hostes, juxta id, quod sequitur:
2:16
16. Prohibentes nos gentibus loqui, ut salvae fiant. Id est, impedientes nos quantum in ipsis est, ne gentibus annuntiemus evangelium salutis. Ea res clara est ex Actis Apostol. Ut impleant peccata sua sernpir. Ut consecutiva particula est, non causalis. Graece el<z to 5cva- TwAYjpaiaat, etc. quasi dicat: Atque ita, dum peccare non desinunt, semper peccata peccatis accumulant, donec tandem impleant eorum mensuram usque ad summum; quando jam non aliud eis restabit, quam terribile judicium Dei.
Praevenit enim ira Dei super illos usque in finem. Graece: Praevenit autem super eos ira in finem. Quanquam etiam verti potest: Pervenit, ut habet Syriaca translatio. Quod verbum et in Latinis quibusdam iegitur: tametsi plurium et antiquiorum codicum lectio est: Praevenit, quam etiam exhibent et exponunt Ambrosianus, Anselmus, Haimo et alii quidamLatinorum: estque hoc magis proprium et usitatum Graeci verbi significatum. Atque eo modo etiam infra accipitur cap. 4. hujus epist., ubi nos habemus: Non praeveniemus eos, qui dormierunt. Multi quoque Latini codices cum Graecis et Syris autem, non enim, legunt; annuente Ambrosiano textu, qui habet, sed praevenit. Sensus igitur est: Cum post hanc vitam sit tempus irae et vindictae divinae super malos (unde canit ecclesia: Dies irae, dies illa), in istos tamen, ut in alios quosnam egregie malos, ira Dci etiam in hac vita exercetur, et tempus suum quodammodo praevenit: dum justo Dei judicio, propter praecedentia peccata, subinde in alia atque alia graviora cadere permittuntur: praevenit, inquam, non aliquando cessatura, sed permansura super eos usque in finem, id est, ad extremum usque. Qua phrasi in scripturis significatur aeternitas, ut Psalm. 9. bis in eodem versu: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum no.i peribit in finem. Hic ergo significatur Judaeorum, tanquam a Deo reprobatorurn, justa derelictio iu peccatis et futura damnaUo: quemadmo dum et in 2. epist. cap. 2. eorum, qui Antichristum sunt recepturi. Loquitur autem Apostolus de Judaeis, qui illo erant tempore, nec de emnibus iis: nam et ipse Judaeus erat, et paulo ante laudaverat ecclesias Christianas, quae erant ex Judaeis; sed de populo seu multitudine, quae Christum non recepit; juxta illud Joan. 1. In propria venit et sui eum non receperunt: et de cujus infidelitate atque abjectione latius agit Rom. 9. Quare etsi locus praesens referri possit etiam ad futuras generationes illius populi; non tamen ex eo consequens erit falsum esse, quod idem Apostolus Rom. 11. docet, quodque ab omnibus fere patribus traditum est, Israelem crediturum et salvum futurum, poscquam pletiitudo gentium intraverit. Nam illud, usque in finem, non exponimus de consummatione saeculi, quasi ad illud usque tempus ira Dei permansura sit super Judaeos; sed de permanentia irae divinae usque in aeternum super multitudine eorum, qui ex illo populo sunt a Deo reprobati.
2:17
17. Nos autem fratres, aesolati a vobis ad tempus horae, aspectu noti corde. Ostendit, se invitum urgente persecutione ab eis discessisse, de quo vide Act. 17. Desolati, Graece orbati, vel exorbati, anop^av.afrivTcC, quomodo filius patre, aut pater filiis orbatur. Respicit enim ad id, quod supra de se dixit, sicut pater filios suos. Nos autem, inquit, o fratres, orbati vobis tanquam carissimis pignoiibus, ad breve tempus, id est per hanc exigui temporis absentiam, idque dumtaxat aspectu, non corde; vel, ut in Graeco et apud Ambrosianum, facit, non corde: nam in corde vos semper circum ferimus:
Abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio. Id est, vehementi studio egimus atque operam dedimus cum magno vestri desiderio, ut quam citissime faciem vestram videremus; id est, vcbis, etiam corpore, praesentes essemus; erat enim Apostoli praesentia corpcralis, ad eos in fide nuper suscepta confirmandos, non parum necessaria.
2:18
18. Quoniam volum.us venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel et iterum. Quoniam, Graece, propterea vel quapropter, ut uabet Ambrosianus. Quapropter, inquit, eo desiderio impr.lsi, voluimus, id est, omnino statueramus venire ad vos, ac nominatim ego Paulus, qui de meo desiderio ac voluntate certius, quam de aliorum testari possum; atque id voluimus semel et iterum, adornantes profectionem. Juxta hanc expositionem solum illud, ego quidem Paulus, parenthesi claudendum est. Alii etiam id, quod sequitur, et semel et iterum, ad solumPaulumrefernnt: quod neu estnecesse. Graece legitur, et semel et bis, sed bene vertit interpres.
Sed impedirit nos satanas. Id est, adversarius, nimirum diabolus, qui in scripturis per antonomasiam satanas appellatur. Alibi dicitur impeditus seu prohibitus a Deo, ut Act. 16. Vetati sunt, inquit Lucas, a Spiritu sancto loqui verbum in Asia. Et rursum: Tentabant ire in Bithyniam, et non permisit eos spiritus Jesu: prohibebantur enimocculta Dei suggestione, ne ea loca adirent ad praedicandum evangelium. Hic vero dicit se impeditum a satana; quia mali homines instigante satana progressum evangelii impediebant; vel insidias Apostolo struentes in via, vel turbas adversus eum passim in civitatibus suscitantes, vel alia quaecunque obstacula studiose ac malitiose objicientes.
2:19
19. Quae zst enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? Sensus est: Non abs re tantopere vos amo ac desidero, utpote qui sitis spes nostra, id est, spei nostrae materia; quia pro fructu, quem apud vo3 feci, praemium a Domino 30 * acccpttimm me.*pero. Et gaudium nostrum, quia Je vestra salute, quam per me Deus operatur, mirifice gaudebo in adventu Christi, quando mihi dicturus est: Euge serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui. tetcorona gloriae, vel ut in Graeco, gloriationis, quia pro labore praedicationis, qua vos ad Christum adduxi, coronam ab eo, quum venerit, exspecto, de qua piopter vos gloriabor. Totam hanc pavtem referimus ad futurum tempus adventus Christi: uam id posiukt interrogatio subjuncta.
Nonne vos ante Dominum nostrum Jesum Christum estis, in adventu ejas? Id est, nonce vos estis spes nostra et gaudium nostrum et corona gloriae coram Domino nostro Jesu Christo, quum ad venerit redditurus unicuique secundum opera sua? Graece legitur: An non et vos. Idque sic urgent Graeci interpretes, quasi velit innuere Apostolus, Thessalonicenses quidem, sed non solos, esse spem ejus et gaudium et coronam; itt qui praeter lios tam multos alios ad salutem adduyerit. Verum simplicius est si dicamus voculam et redundare. aut dumtaxat intendendae orationi inservire; quod non infrequens est apud Apostolum. Ita cap. 4. Sicut et gentes quaz etc, et iterum, sicut et cceteri, qui spem non habent, et cap. 5. non dormiamus sicut et caeleri. Id animadvertens interpres noster aliquando eam omittit.
2:20
20. Vos enim estis gloria nostra et gaudium. AflSrmatio est ejus, quod duae interrogationes quaerebant, quasi dicat: Certe vos estis gloria nostra et gaudium coram Domino in adventu ejus; nempe juxta sensum jam explicatum. Hic quidem in Graeco est gloria, non gloriatio: sed sensus eodem fere recidit; estque hujusmodi: Per vos ero gloriosus et illustris in regno Christi, ut merito de vobis gloriari possim. Quaeres, quomodo Thessalonicenses vocet coronam gloriationis suae, et gloriam suam: cum alibi dicat: Mihi absit gloriari nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi? Respondemus, hane ipsam Apostoli gloriationem, quam ex Thessalonicensibus sibi promittit, non in alia re fundari, quam in cruce Domini, quae est fons omnis gratiae et gloriae. Jam si recte Paulus homines inferiores se, atque a se institutos, vocat spem, gaudium, coronam et gloriam suam: sane frustra Calholicos calumniantur haeretici, quod beatissimam Dei Matrem iisdem aut similibus nominibus salutent, vocantes eam vitam etspera suam: vitam, quod per eam vivant, quatenus illa vitam mundo peperit; spem vero propter ejus intercessionem, qua opem et salutem nobis a Filio impetret.
2:1
Quindi Gesù si riferisce a questo castigo determinato (17, 25, 30). Invece di investigarne il tempo (cf. I Thess. 2, 1-11), i discepoli curino di essere sempre in grazia, che nel castigo nazionale anch'essi potranno essere sorpresi dalla morte (vv. 26-30, 33-36). Gli Apostoli chiedono dove il castigo …
2:2
TESSALONICESI, EPISTOLE I-II AI
I E. AI T. - 1. Occasione. - All'inizio del 2° viaggio apostolico, nei primi mesi del 50, s. Paolo, dopo aver evangelizzato Filippi (Act. 16) incontrando, come al solito, opposizione da parte dei giudei che gli procurarono « sofferenze ed oltraggi » (I Thess. 2, 2), si diresse con Sila (Act. 16, 25-17, 4) verso la Tessaglia.
2:13
1, 2, 9, 12; Philip. 4, 9; Col. 2, 6; 4, 17; I Thess. 2, 13;
… scrisse: «Nessuno ha mai visto Dio; il Dio unigenito, essendo nel seno del Padre, egli stesso ha parlato» (Io. 1, 18). La stessa chiara coscienza di una R. divina, riguardante specialmente i disegni di Dio sull'umanità, si trova presso s. Paolo (cf. 1 Thess. 2, 13; 1 Cor. 2, 10-16; Gal. 1, 12-13; Eph. 3, 1-9). L'autore della lettera agli Ebrei riassume il pensiero comune: «A più riprese e in più modi, fin dall'antico, Dio ha parlato ai padri …
2:14
… L'antimessianismo diventa anzi triste caratteristica giudaica (Act. 4, 24-32; I Thess. 2, 14-16; 4ª Vangelo; Apoc. 2, 9; 3, 9). I Vangeli non mentovano un A. individuale. …
… altro quale suo procuratore, con il compito di conservarla e restituirla intatta. È così che il fedele, pur ricevendo tutto dalla Chiesa per mezzo dei suoi capi, Apostoli e altri (II Tim. 2, 2) non aderisce a dottrine umane ma propriamente divine (I Thess. 2, 14). E, non essendo possibile che questa Chiesa insegni una dottrina diversa da quella che ha avuto ordine e carisma d'insegnare per mandato e indefettibile assistenza divina (Mt. 28, …
TESSALONICESI, EPISTOLE I-II AI
… A Tessalonica, si era verificata la stessa situazione che in Palestina (lo dice espressamente s. Paolo in I Thess. 2, 14 sgg. con un parallelismo perfetto). …
2:15
… Ma, dopo il Calvario, l'odio giudaico contro i cristiani era molto attivo, come attestano, oltre i libri sacri del Nuovo Testamento (I Thess. 2, 15-16; B. Allo, L'Apocalypse, Parigi 1921, p. IV: «Les ennemis les plus actuels sont encore les Juifs»),
TESSALONICESI, EPISTOLE I-II AI
… L'Apostolo quindi fortifica i neofiti perseguitati dai giudei, esponendo loro la celebre profezia di Gesù; accennata d'altronde ibid. 2, 15 sgg.: «I giudei, perseguitando la Chiesa, colmano sempre più la misura dei loro peccati; già l'ira di Dio piomba su di essi, in tutta la sua forza»; anche qui l'avvicinamento con Mt. 23, …
2:16
TESSALONICESI, EPISTOLE I-II AI
Gerusalemme sarebbe avvenuta prima che perisse la generazione contemporanea del Redentore (Mt. 24, 34 e paralleli), ma ne ignorava la data precisa taciuta dal Signore (Mt. 24, 36; Mc. 13, 32). Eran passati ca. 20 anni (dal 30 d. C. al 51 ca.) e Paolo la riteneva già prossima (I Thess. 1, 10; 2, 16; cf. 5, 1-11). Nessuna meraviglia e nessun errore (nessuna dottrina nuova), se ancor più i fedeli, sotto la sferza delle persecuzioni, l'avessero creduta imminente. …
2:18
… tentatore che sa sfruttare perfino la Scrittura (Mt. 4, 6) per sedurre il Messia; Giuda ne è vittima (Lc. 22, 3; Io. 13, 27); Pietro e gli Apostoli ne sono scossi (Lc. 22, 31). Sovrumana è la sua potenza (II Thess. 2, 9), che si oppone all'evangelizzazione (I Thess. 2, 18). Il regno di S. contrasta il Regno di Dio (Mt. 12, 26; Mc. 3, 24). Ma S. e i suoi demōni riconoscono la potenza di Gesù, Messia inviato da Dio per distruggere le opere di S. e dei …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Reims 1582), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.