VVhosoeuer geueth of his seede to Moloch must be stoned to death. 6 Althat decline to Magicke, 9. eurse their parents, 10. commit adultrie, certaine incest, or bestialitie shal die 19. Other incest is depriued of children. 22. The Israelites also shal be cast out of the Land if they committe such
1And the Lord spoke to Moses, saying:E il Signore parlò a Mosè, e disse:AND our Lord spake to Moyses, saying:Locutusque est Dominus ad Moysen, dicens: 2Thus shalt thou say to the children of Israel: If any man of the children Israel, or of the strangers that dwell in Israel, give of his seed to the idol Moloch, dying let him die. The people of the land shall stone him.Tu dirai a' figliuoli d'Israele: Chiunque de' figliuoli d'Israele, e de' forestieri, che abitano con Israele, darà dei suoi figliuoli all'idolo Moloch, sarà punito di morte: la plebe lo lapiderà.These thinges thou shalt speake to the children of Israel: If anie man of the children of Israel, and of the strangers, that dwel in Israel, geue of his seede to the idol Moloch, dying let him die: the people of the land shal stone him.Hæc loqueris filiis Israël: Homo de filiis Israël, et de advenis qui habitant in Israël, si quis dederit de semine suo idolo Moloch, morte moriatur: populus terræ lapidabit eum. 3And I will set my face against him: and I will cut him off from the midst of his people, because he hath given of his seed to Moloch, and hath defiled my sanctuary, and profaned my holy name.E io sarogli nemico, e lo schianterò dalla società del suo popolo per aver dato a Moloch i suoi figliuoli, e per aver profanato il mio santuario, e disonorato il nome mio santo.And I wil set my face against him: and wil cut him of from the middes of his people, because he hath geuen of his seede to Moloch, and hath contaminated my Sanctuarie, and polluted my holy name.Et ego ponam faciem meam contra illum: succidamque eum de medio populi sui, eo quod dederit de semine suo Moloch, et contaminaverit sanctuarium meum, ac polluerit nomen sanctum meum. 4And if the people of the land neglecting, and as it were little regarding my commandment, let alone the man that hath given of his seed to Moloch, and will not kill him:Che se il popolo trascurerà, e metterà quasi in non cale i miei comandi, e lascerà impunito colui che ha dato dei suoi figliuoli a Moloch, e non vorrà ucciderlo,And if the people of the land neglecting, and as it were litle esteming my commandement, let alone the man that hath geuen of his seede to Moloch, and wil not kil him:Quod si negligens populus terræ, et quasi parvipendens imperium meum, dimiserit hominem qui dedit de semine suo Moloch, nec voluerit eum occidere: 5I will set my face against that man, and his kindred, and will cut off both him and all that consented with him, to commit fornication with Moloch, out of the midst of their people.Sarò io il nemico di colui, e della sua stirpe; e schianterò dalla società del suo popolo e lui, e tutti quelli che hanno acconsentito, ch'ei si prostituisse a Moloch.I wil sette my face vpon that man, and his kinred, and wil cut of both him, and al that consented with him, to committe fornication with Moloch, out of the middes of their people.ponam faciem meam super hominem illum, et super cognationem ejus, succidamque et ipsum, et omnes qui consensuerunt ei ut fornicarentur cum Moloch, de medio populi sui.
6The soul that shall go aside after magicians, and soothsayers, and shall commit fornication with them: I will set my face against that soul, and destroy it out of the midst of its people.Chiunque anderà dietro ai maghi, e agl'indovini, e si affezionerà ad essi, io sarogli nemico, e lo sterminerò dalla società del suo popolo.The soule, that shal decline to Magitians, and south sayers, and shal committe fornication with them, I wil sette my face against it, and destroy it out of the middes of his people.Anima, quæ declinaverit ad magos et ariolos, et fornicata fuerit cum eis, ponam faciem meam contra eam, et interficiam illam de medio populi sui. 7Sanctify yourselves, and be ye holy: because I am the Lord your God.Santificatevi, e siate santi; perocché io sono il Signore Dio vostro.Sanctifie your selues, and be holie, because I am the Lord your God.Sanctificamini et estote sancti, quia ego sum Dominus Deus vester. 8Keep my precepts, and do them. I am the Lord that sanctify you.Osservate i miei precetti, e mettetegli in pratica. Io il Signore, che vi santifico.Keepe my precepts, and doe them. I the Lord that sanctifie you.Custodite præcepta mea, et facite ea: ego Dominus qui sanctifico vos. 9He that curseth his father, or mother, dying let him die. He hath cursed his father, and mother: let his blood be upon him.Chi maledirà il padre suo, o la madre sua, sia punito di morte: ha maledetto il padre, o la madre, sia sopra di lui il suo sangue.He that curseth his father, or mother, dying let him die: he hath cursed father, and mother, his bloud be vpon him.Qui maledixerit patri suo, aut matri, morte moriatur: patri matrique maledixit: sanguis ejus sit super eum. 10If any man commit adultery with the wife of another, and defile his neighbour’s wife: let them be put to death, both the adulterer and the adulteress.Se uno pecca colla donna altrui, e commette adulterio colla moglie del suo prossimo, sien puniti di morte l'adultero, e l'adultera.If any man commit adulterie with an other mans wife, and commit aduontrie with his neighbours wife, dying let them die, both the adulterer and the aduoutresse.Si mœchatus quis fuerit cum uxore alterius, et adulterium perpetraverit cum conjuge proximi sui, morte moriantur et mœchus et adultera. 11If a man lie with his stepmother, and discover the nakedness of his father, let them both be put to death: their blood be upon them.Se uno pecca colla sua matrigna, disonorando il proprio padre, saran puniti di morte ambedue: sia sopra di essi il sangue loro.He that lieth with his stepmother, and reuealeth the ignominie of his father, dying let both die: their bloud be vpon them.Qui dormierit cum noverca sua, et revelaverit ignominiam patris sui, morte moriantur ambo: sanguis eorum sit super eos.
12If any man lie with his daughter in law: let both die, because they have done a heinous crime. Their blood be upon them.Se uno pecca con sua nuora, saran puniti di morte ambedue; perocché hanno fatto una cosa scellerata: sia sopra di essi il loro sangue.If anie man lie with his daughter in law, let both die, because they haue done an heinous fact: their bloud be vpon them.Si quis dormierit cum nuru sua, uterque moriatur, quia scelus operati sunt: sanguis eorum sit super eos. 13If any one lie with a man as with a woman, both have committed an abomination: let them be put to death. Their blood be upon them.Se uno pecca con un maschio, come se questo fosse una donna, ambedue han fatto una cosa esecranda; sien puniti di morte: sia sopra di essi il loro sangue.He that lieth with man as if he should companie with woman, both haue committed abomination dying let them die: their bloud be vpon them.Qui dormierit cum masculo coitu femineo, uterque operatus est nefas: morte moriantur: sit sanguis eorum super eos. 14If any man after marrying the daughter, marry her mother, he hath done a heinous crime. He shall be burnt alive with them: neither shall so great an abomination remain in the midst of you.Se uno dopo la figliuola sposa anche la madre di lei, fa cosa scellerata: sarà bruciato vivo con esse, e non si tollererà tra voi tanta indegnità.He that besides his wife the daughter, marieth her mother, hath done wickednes: he shal burne aliue with them, neither shal there so great abomination remaine in the middes of you.Qui supra uxorem filiam, duxerit matrem ejus, scelus operatus est: vivus ardebit cum eis, nec permanebit tantum nefas in medio vestri. 15He that shall copulate with any beast or cattle, dying let him die: the beast also ye shall kill.Chi pecca con una qualunque bestia, sia punito di morte: uccidete anche la bestia.He that shal companie with beast and cattel dying let him die: the beast also doe ye kil.Qui cum jumento et pecore coierit, morte moriatur: pecus quoque occidite. 16The woman that shall lie under any beast, shall be killed together with the same. Their blood be upon them.La donna, che peccherà con un animale qualunque, sarà messa a morte con esso: sia sopra di essi il loro sangue.The woman that shal lie vnder anie beast, shal be killed together with the same: their bloud be vpon them.Mulier, quæ succubuerit cuilibet jumento, simul interficietur cum eo: sanguis eorum sit super eos. 17If any man take his sister, the daughter of his father, or the daughter of his mother, and see her nakedness, and she behold her brother’s shame: they have committed a crime. They shall be slain, in the sight of their people, because they have discovered one another’s nakedness. And they shall bear their iniquity.Se uno peccherà colla sua sorella figliuola di suo padre, ovver di sua madre, ed ei la disonora, ed ella disonora il fratello, hanno fatto una cosa esecranda: saranno uccisi ambedue al cospetto del popol loro; perché si sono scambievolmente disonorati, e porteranno la loro iniquità.He that taketh his sister the daughter of his father, or the daughter of his mother, and seeth her turpitude, and she beholdeth her brothers ignominie: they haue committed a shameful thing: they shal be slaine, in the sight of their people, because they haue reuealed one an others turpitude, and they shal beare their iniquitie.Qui acceperit sororem suam filiam patris sui, vel filiam matris suæ, et viderit turpitudinem ejus, illaque conspexerit fratris ignominiam, nefariam rem operati sunt: occidentur in conspectu populi sui, eo quod turpitudinem suam mutuo revelaverint, et portabunt iniquitatem suam.
18If any man lie with a woman in her flowers, and uncover her nakedness, and she open the fountain of her blood: both shall be destroyed out of the midst of their people.Chi ha che fare con la donna nel tempo de' suoi mesi, e la disonora, ed ella scuopre la sua immondezza, saranno ambedue sterminati dalla società del loro popolo.He rhat compaineth with a woman in her menstrual fluxe, and reuealeth her turpitude, and she openeth the fountaine of her bloud, both shal be destroyed out of the middes of their people.Qui coierit cum muliere in fluxu menstruo, et revelaverit turpitudinem ejus, ipsaque aperuerit fontem sanguinis sui, interficientur ambo de medio populi sui. 19Thou shalt not uncover the nakedness of thy aunt by thy mother, and of thy aunt by thy father. He that doth this, hath uncovered the shame of his own flesh: both shall bear their iniquity.Non avrai che fare colla zia da canto di madre, o da canto di padre: chi fa tal cosa, fa ignominia alla propria carne: porteranno l'uno e l'altra la loro iniquità.The turpitude of thy aunt by thy mother, and of thy aunt by thy father, thou shalt not discouer: he that doeth this, hath disclosed the ignominie of his flesh, both shal beare their iniquitie.Turpitudinem materteræ et amitæ tuæ non discooperies: qui hoc fecerit, ignominiam carnis suæ nudavit; portabunt ambo iniquitatem suam. 20If any man lie with the wife of his uncle by the father, or of his uncle by the mother, and uncover the shame of his near akin, both shall bear their sin. They shall die without children.Se uno pecca colla moglie di suo zio paterno, o materno, e disonora la propria parentela, ambedue porteranno il loro peccato: morranno senza figliuoli.He that compaineth with the wife of his vncle by the father, or of his vncle by the mother, and reuealeth the ignominie of his kinted, both shal beare their sinne: without children they shal die.Qui coierit cum uxore patrui vel avunculi sui, et revelaverit ignominiam cognationis suæ, portabunt ambo peccatum suum: absque liberis morientur. 21He that marrieth his brother’s wife, doth an unlawful thing: he hath uncovered his brother’s nakedness. They shall be without children.Chi sposa la moglie di suo fratello, fa cosa illecita, disonorando il proprio fratello: non avranno figliuoli.He that marieth his brothers wife, doth an vnlawful thing, he hath reuealed his brothers turpitude: they shal be without children.Qui duxerit uxorem fratris sui, rem facit illicitam: turpitudinem fratris sui revelavit: absque liberis erunt.
22Keep my laws and my judgments, and do them: lest the land into which you are to enter to dwell therein, vomit you also out.Osservate le mie leggi, e i miei comandamenti, e mettetegli in pratica, affinché la terra, in cui siete per entrare, e per abitare, non vomiti anche voi.Keepe my lawes, and iudgementes, and doe them: lest the land which you shal enter into and inhabite, vomite out you also.Custodite leges meas, atque judicia, et facite ea: ne et vos evomat terra quam intraturi estis et habitaturi. 23Walk not after the laws of the nations, which I will cast out before you. For they have done all these things: and therefore I abhorred them.Non vi governate secondo le leggi di quelle nazioni, le quali io sterminerò dal cospetto vostro: perocché elle han fatto tutte queste cose, e le ho avute in abbominio.Walke not in the ordinances of the nations, which I wil expel before you. For al these thinges haue they done, and I haue abhorred them.Nolite ambulare in legitimis nationum, quas ego expulsurus sum ante vos. Omnia enim hæc fecerunt, et abominatus sum eas. 24But to you I say: Possess their land which I will give you for an inheritance, a land flowing with milk and honey. I am the Lord your God, who have separated you from other people.Ma a voi io dico: Entrate in possesso della loro terra, la quale io darò a voi in retaggio; terra, che scorre latte, e miele. Io il Signore Dio vostro, che vi ho separati da tutti gli altri popoli.But to you I speake: Possesse their land, which I wil geue you for an inheritance, a land flowing with milke and honie. I the Lord your God, that haue seperated you from other peoples.Vobis autem loquor. Possidete terram eorum, quam dabo vobis in hæreditatem, terram fluentem lacte et melle. Ego Dominus Deus vester, qui separavi vos a ceteris populis. 25Therefore do you also separate the clean beast from the unclean, and the clean fowl from the unclean. Defile not your souls with beasts, or birds, or any things that move on the earth, and which I have shewn you to be unclean:Separate dunque anche voi la bestia monda dall'immonda, i volatili puri dagli impuri: non contaminate le anime vostre, facendo uso degli animali, e degli uccelli, e di tutto quel che muovesi sopra la terra, che io vi ho mostrato esser immondi.Therfore doe you also seperate the cleane beast, from the vncleane, and the cleane foule from the vncleane: pollute not your soules, in beastes, and birdes, and al thinges that moue on the earth, and which I haue shewed vnto you, to be polluted.Separate ergo et vos jumentum mundum ab immundo, et avem mundam ab immunda: ne polluatis animas vestras in pecore, et avibus, et cunctis quæ moventur in terra, et quæ vobis ostendi esse polluta.
26You shall be holy unto me, because I the Lord am holy: and I have separated you from other people, that you should be mine.Voi sarete il mio popolo santo; perché santo son io il Signore, e vi ho separati da tutti gli altri popoli, perché foste miei.You shal be holie vnto me, because I the Lord am holie, and I haue separated you from other peoples, that you should be mine.Eritis mihi sancti, quia sanctus sum ego Dominus, et separavi vos a ceteris populis, ut essetis mei. 27A man, or woman, in whom there is a pythonical or divining spirit, dying let them die. They shall stone them. Their blood be upon them.L'uomo, o la donna, che ha lo spirito di pitone, o d'indozzamento, saran messi a morte: li lapideranno: sia sopra di essi il lor sangue.Man, or woman, in whom is a pithonical or diuining spirite, dying let them die, they shal stone them: their bloud be vpon them.Vir, sive mulier, in quibus pythonicus, vel divinationis fuerit spiritus, morte moriantur: lapidibus obruent eos: sanguis eorum sit super illos.
20:1
Year of the World 2514.
20:2
20:3
Haydock
I will thus execute vengeance upon him by the hands of the people; and, in case they neglect it, or the crime be secret, I will surely punish the guilty person, and all who may have consented to his wickedness, ver. 5. (Haydock)
Du Hamel
Face: Chaldean, "wrath," which manifests itself on the countenance. (Du Hamel)
20:4
My commandment: Hebrew, "If the people hide their face not to see:" (Calmet) or Septuagint, "look over on purpose, and neglect the man who has given of his seed to the ruler."
20:6
Them. To have recourse to them, is to deal with the devil and to commit idolatry. See Leviticus 19:31.
20:8
Haydock
Sanctify you, and order you to keep at a distance from the impure worship of other nations. (Haydock)
20:9
Die. The Rabbins say, by being strangled, when nothing farther is added: but if the following addition be made, stoning is understood. But their authority is not of much weight, and is contradicted, ver. 2. Stoning was the most usual method of putting to death in the days of Moses, and is commonly meant; or perhaps the judges might determine the mode of execution.
Calmet
Upon him. He deserves to die. He can blame no other. See Matthew 27:25. (Calmet)
Tirinus
For greater infamy, the person to be stoned or hung, was stripped of his clothes. (Tirinus)
The punishment of lapidation (ver. 2,) seems to be designed for the following crimes, as it was for adultery, Deuteronomy 22:24. (Menochius) (John 8:5.)
20:10
Adulteress. Philo (de Josephus) says, whoever discovered a man in the very act, might kill him; and the Roman law allowed the same liberty, impune necato. But God requires a juridical process, and witnesses, as we see in the case of Susanna, (Daniel xiii.) and in that of the woman who was brought to our Saviour. [John viii.] One witness might authorize a person to put his wife away, and if he then retained her, he was esteemed a fool, Proverbs 18:23. But more witnesses were requisite before she could be put to death. They put their hands on the heads of the guilty, thus taking their blood upon themselves, if they accused them wrongfully. Solon allowed the husband to kill the adulterer. The woman was not permitted to wear any ornaments, or to enter any temple afterwards. If she did, any one might tear her clothes, and beat, but not kill her.
20:11
Calmet
Father. See Leviticus 18:8. It is supposed that the father was dead, otherwise the punishment would probably be greater than for adultery. The Samaritan, "with the wife of his father's brother." (Calmet)
20:12
Haydock
Crime. Hebrew tebel, "confusion," the same term which is used in speaking of bestiality, (chap. 18:23,) though the latter crime be more enormous. (Haydock)
20:14
Calmet
Alive, is not in the original; but must be understood. The Rabbins say melted lead was to be poured down the throats of the guilty. The words of Moses seem rather to refer to external fire. (Calmet)
Menochius
With them, if they both gave their consent to the crime. (Menochius)
20:15
Challoner
The beast also ye shall kill. The killing of the beast was for the greater horror of the crime, and to prevent the remembrance of such abomination. (Challoner)
Jonathan
The beast was to be killed with clubs; the man was stoned to death. (Jonathan)
20:16
Apuleius
Them. This monstrous abomination, teras, as Herodotus, an eye-witness calls it, was not unknown to the Egyptians. Gunaiki tragos emisgeto; (B. 2:46,) nor to other nations. (Apuleius, Met. 10.)
20:17
A crime. Hebrew chesed, commonly signifies an act of piety or goodness, as if Moses intended to insinuate that such marriages were at first lawful. (Thalmud; Selden, Jur. 5:8.) But a softer term is used to denote a great impiety, as the Hebrews say to bless, when they mean to curse, or to blaspheme; (Calmet) and the Greeks call the furies Eumenides, or "the good-natured."
Haydock
One another's. Hebrew, "He hath uncovered his sister's," etc. Whether they saw what was indecent or not, if they admitted of any unlawful commerce, they were to be stoned to death. (Haydock)
20:18
People, if the action become public; otherwise the man may be purified, chap 15:24. This intemperance was by a positive law declared a mortal offence in the Jews, though in itself it might be venial. (Sanchez 9:21.) The text shews that the woman here gives her consent.
Haydock
And she open. Hence she deserves to die, for exposing herself and her children to great danger. (Haydock)
20:19
Menochius
Flesh, or relation. (Menochius)
20:20
Calmet
Children. The Sadducees read, "they shall die naked." The present Hebrew has simply, "they shall be without children;" their offspring shall be illegitimate. (St. Augustine, q. 76.) God will not bless their marriage. "Such we know can have no children." (St. Gregory, q. 6.; St. Augustine, Apost. Anglorum.) The guilty shall be slain without delay. (Grotius) (Calmet)
20:24
Menochius
Honey. Most fertile and delicious. (Menochius)
20:26
Calmet
Mine. This is the reason of these different prescriptions, that they may know the dignity to which they have been raised, and may avoid the manners of the profane. (Calmet)
20:27
Haydock
Spirit. Hebrew ob, means also a bottle. See Leviticus 19:31. If those who consult such people be guilty, the authors of the delusion deserve death still more. (Haydock)
Calmet
The spirit of python is no other than the spirit of the devil, or of Apollo, who was called Pythius, on account of his having slain the serpent python. His oracles were in great request, as he was supposed to know the secrets of futurity. (Calmet)
20:15
The beast also ye shall kill.... The killing of the beast was for the greater horror of the crime, and to prevent the remembrance of such abomination.
20:14
Violating this law in anie degree in the rightline, either of consanguinitie, or affinitie, or in the first colla teral degree of cōsanguinitie, was punished with death; but in the first collateral of affinitie, and in the second collateral degree as wel of cōsanguinitie, as affinitie, with lesse punishment. VVhich sheweth greatter obligation, & greatter sinne, cōcerning the right line, then the collateral, also in the first degree of consanguinitie then in the second; and more in consanguinitie then in affinitie.
20:23
Not for euerie kind of sinne (though euerie one is punishable,) but for the more hainous, & for altogether the Chananites were cast out of their land.
20:7
san Tascio Cecilio Cipriano † 258 d.C. On the Lord's Prayer 12
12. After this we say, “Hallowed be Thy name;” not that we wish for God that He may be hallowed by our prayers, but that we beseech of Him that His name may be hallowed in us. But by whom is God sanctified, since He Himself sanctifies? Well, because He says, “Be ye holy, even as I am holy,”
20:9
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on Matthew 11.9
… “Honour thy father and thy mother, that it may be well with thee, and that thy days may be long on the land which the Lord thy God giveth thee;” and the other was written thus in Leviticus, “If a man speak evil of his father or his mother, let him die the death; he has spoken evil of his father or mother, he shall be guilty.”
20:10
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 1.29
… according to the judgment of its founder Himself, who not only said, “Be fruitful, and multiply,” but also, “Thou shalt not commit adultery,” and, “Thou shalt not covet thy neighbour’s wife;” and who threatened with death the unchaste, sacrilegious, and monstrous abomination both of adultery and unnatural sin with man and beast.
Pseudo-Cyprian Of the Discipline and Advantage of Chastity 6
6. Christ gave this judgment when, being inquired of, He said that a wife must not be put away, save for the cause of adultery; such honour did He put upon chastity. Hence arose the decree: “Ye shall not suffer adulteresses to live.”
20:18
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. Register of the Epistles of St. Gregory the Great 11.64
… so much so that the sacred law smites with death any man who shall go into a woman having her sickness (
20:21
Tertulliano † 220 d.C. On Monogamy 7
… Since, moreover, even in Leviticus there is a caution, “Whoever shall have taken (his) brother’s wife, (it) is uncleanness—turpitude; without children shall (he) die;”
20:24
san Barnaba † 61 d.C. The Epistle of Barnabas 6
… Enter into the good land which the Lord swore [to give] to Abraham, and Isaac, and Jacob, and inherit ye it, a land flowing with milk and honey.”
20:2
Homo de filiis Israel et de advenis, — puta de Gentilibus conversis ad judaismum et circumcisis: hi enim per circumcisionem transierant in legem et Ecclesiam Judæorum, ac consequenter omnibus præceptis cæremonialibus et judicialibus Judæorum obligabantur. Ita Abulensis. Populus terræ (plebs) lapidabit eum.
20:3
Succidamque eum de medio populi sui. — Si videlicet judices eum plectere et lapidare neglexerint (ut sequitur), tunc ego quasi vigil ultor casuali morte eum plectam et succidam. Vide dicta cap. XVII, 10. Eo quod dederit de semine suo Moloch, et contaminaverit sanctuarium meum (talis enim tabernaculum et templum meum habuit ut contaminatum, illudque vilipendit, et gravem injuriam et ignominiam illi irrogavit, dum ab eo ejusque cultu ad Moloch et Topheth se convertit), ac polluerit nomen sanctum meum, — nomen Dei dando ipsi idolo Moloch. Quantum peccatum sit profanare nomen Dei, docent Hebræi hisce duobus axiomatibus: Primum: «Quicumque violat nomen Dei in occulto, de illo pæna sumetur in propatulo.» Secundum: «Alia peccata eorumque punitio suspenduntur per pænitentiam et diem expiationis; in quocumque vero inventa fuerit violatio nominis divini, pænitentia, dies expiationis et castigationis suspendunt, mors vero expurgat.»
20:4
Quod si negligens populus terræ. — Repetit, explicat et inculcat id quod dixit versu præcedenti, q. d. Quod dixi, «succidam eum,» intellige si populus eum punire neglexerit: tunc enim ego id non negligam, sed succidam eum. Ita Vatablus.
20:6
Anima (homo) quæ declinaverit ad magos et ariolos, — Hebraice, ad pythones et divinos. Vide dicta cap. XIX, 31. Et fornicata fuerit cum eis, — eis adhæserit, et per consequens dæmoni, me vero Deo et animæ sponso relicto.
20:8
Ego Dominus qui sanctifico vos, — qui jubeo et volo vos esse sanctos: ponitur enim hic verbum reale pro mentali, juxta Can. 11.
20:9
Qui maledixerit patri, sanguis ejus sit super eum. — «Sanguis,» id est reatus et pæna sanguinis, hoc est mortis quam meruit, q. d. Sua culpa pereat, et morte puniatur per judicis sententiam.
20:10
Morte moriantur et mœchus et adultera. — Statuitur hic in adulteros pæna mortis, nimirum lapidationis, uti exprimitur Deuter. XXII, 23 et 24. Pœna enim lapidationis quæ in dantes semen Moloch sancitur, vers. 2, utpote primo loco posita, ad alios sequentes casus, et consequenter ad adulteros hos referenda videtur, eo quod alia deinceps non apponatur nec exprimatur, uti clarius ostendam versu ultimo. Et hoc est quod Judæi de adultera dicunt Christo, Joan. VIII, 5: «In lege Moses mandavit nobis hujuscemodi lapidare.» Idem patet Ezech. XVI, 38, juncto cum versu 40. Idque diserte docet Hieronymus Prado ibidem.
20:11
Qui dormierit cum noverca sua, et revelaverit ignominiam patris sui. — Turpitudo enim novercæ est turpitudo patris; per matrimonium enim facti sunt quasi una caro. Vide dicta cap. XVIII, 8. Sanguis, — pæna sanguinis, id est mortis, uti dixi versu 9.
20:14
Qui supra uxorem filiam, duxerit matrem ejus, scelus operatus est, vivus ardebit cum eis, — puta cum filia et matre quas duxit, si videlicet utraque consenserit ut altera superinduceretur, vel si simul illi nupserint: nam si una prius nupta repugnasset secundo matrimonio, cum matre vel filia incundo, insons erat, nec puniri poterat. Incendii pæna statuitur huic incestui, cum aliis etiam gravioribus criminibus statuatur tantum pæna lapidationis, quia magis ad hunc incestum proclives erant Judæi: unde ille eis graviori pæna interdicendus erat. Audi Gentiles virgines, quæ incestum vindicarunt per parricidium: tragœdiam narrat ex Aristide Plutarchus in Parallelis: «Rovace, ait, cum celebrarentur Liberalia, Aruntius, qui ab ortu fuerat abstemius, vim Liberi despicatui habuit. A quo in ebrietatem conjectus, filiæ suæ Medullinæ virginitatem per vim eripuit. Ea ex annulo violatorem agnoscens, majus ætate sua facinus meditata, patrem inebriavit ac coronavit; adductumque ad aram Fulminis, illacrymans interfecit eum qui suæ virginitati insidias struxerat.» Addit Plutarchus similem, imo duplicem tragœdiam: «Cyanippus, ait, Syracusanus ebrius filiam Cyanem compressit. Peste oborta, cum Apollo Pythius respondisset incestum hominem esse diis averruncatoribus malorum immolandum, Cyane sensum oraculi alios fallentem percipiens, crinibus» permisceri: sic enim hæc præcepta permiscentur cap. præced., Exod. vers. 20, et alibi.
20:17
Qui acceperit sororem suam (etiam ex altero tantum parente; hoc enim est quod sequitur) filiam patris sui, vel filiam matris suæ, et viderit turpitudinem ejus, etc., occidentur, — quia ista demonstratio membrorum horum inhonestissima est, et præludium ac incitamentum ad copulam. Secundo, recte S. Augustinus, Quæst. LXXII, «viderit» explicat per «tetigerit et concubuerit.» Præcedit enim: «Qui acceperit;» et sequitur: «Eo quod turpitudinem suam mutuo revelaverint;» quæ phrasis passim hic et cap. XVIII, non solum aspectum, sed et congressum significat. Vide dicta Exod. XX, 18. Portabunt iniquitatem suam, — iniquitatis suæ pænam, scilicet lapidationem et mortem.
20:18
Qui coierit cum muliere in fluxu menstruo, ipsaque aperuerit fontem sanguinis sui (id est membrum genitale, per quod sanguis menstruus fluit), interficientur ambo, — quia hic congressus est inhonestus et proli noxius. Nota: Congredi cum menstruata, non videtur ex solo jure naturæ tam grave esse malum et peccatum, nec proli generandæ ita noxium, ut morte plectendum sit. Unde Theologi graviores (licet aliqui contrarium sentiant) docent jam in lege nova non esse mortale peccatum, si maritus congrediatur cum uxore in menstruis constituta. Ita docet Navarrus, cap. XVI Enchiridii, num. 32; idem docent D. Antoninus, Paludanus, Abulensis, Soto, Cajetanus et alii quos citat et sequitur Thomas Sanchez, lib. IX De Matrimonio, disput. 21. Unde sequitur congressum cum menstruata Judæis hic vetari tam severe, lege non tam naturali quam positiva et cæremoniali, perinde ac eadem vetitus fuit eis esus adipis et sanguinis sub pœna mortis, cap. VII, 25 et 27. Pari ergo modo menstruatæ et congredienti cum ea intentatur hic pæna mortis, non tam ob prævaricationem legis naturalis, quam cæremonialis ita rigide hanc immunditiem vetantis, eo quod Deus vellet Judæos corpore esse purissimos. Dices: Si hæc lex est cæremonialis, cur ergo ponitur hic inter alia naturalia præcepta? Respondeo: Quia hæc omnia congressum et libidinem spectant, et quia congressus hic cum menstruata jure naturæ malus est et vetitus, ac peccatum saltem veniale; accedente vero hoc præcepto Dei positivo, erat peccatum mortale; nec mirum naturale præceptum cum positivo permisceri: sic enim hæc præcepta permiscentur cap. præced., Exod. vers. 20, et alibi.
20:19
Qui hoc fecerit, ignominiam carnis suæ (consanguineæ suæ, puta materteræ vel amitæ, ut patet ex Hebræo et Chaldæo) nudavit.
20:20
Cognationis suæ, — patrui scilicet vel avunculi, uti præcessit. Absque liberis morientur. — Hebraice est, orbi morientur, q. d. Hi incestuosi non sinentur in hoc scelere permanere, donec liberos habere possint, sed statim ut scitum fuerit, per judicis sententiam occidentur. Hoc enim significat «portabunt iniquitatem suam,» id est pænam iniquitatis suæ, scilicet mortem; quod versu et casu sequenti, ubi pariter dicitur «absque liberis erunt,» pari modo repetendum est; tam enim illi incestui quam huic decernitur pæna mortis, idque statim, ita ut proles quam quærunt ex eo, non sinatur concipi. Ita Abulensis. Cui adde videri hic Deum peculiariter incestuosis pænam orbitatis intentare, quasi ipse peculiari sua providentia facturus sit, ne ex tali incestu proles succrescat. Sic enim et hodie tales illiberos manere sæpe experimur, idemque se expertum esse asserit S. Gregorius, ad interrogationem S. Augustini Anglorum Episcopi, cap. VI. Aliter S. Augustinus, Radulphus et Cajetanus explicant «absque liberis erunt,» q. d. Si qui eis nati fuerint filii, spurii reputentur, non filii, et nullo jure parenti succedant.
20:21
Rem facit illicitam. — Hebraice nidda, id est fugiendam, aversandam, abominandam.
20:23
Nolite ambulare in legitimis nationum (in ritu vivendi Gentium) quas ego expulsurus sum ante vos, — coram vobis, in terram eorum, puta Chanaanæam, subintrantibus.
20:24
Terram fluentem lacte et melle, — terram fertilissimam; est hyperbole.
20:25
Separate ergo et vos jumentum (animal vel pecus; ita Hebræa et Chaldæa) mundum ab immundo. — Vide de hac animalium distinctione dicta cap. XI. Ne polluatis (partim per inobedientiam, partim per irregularitatem legalem) animas vestras, — id est vos ipsos.
20:26
Eritis mihi sancti, quia sanctus sum ego Dominus. — Loquitur hic Deus omnibus Israelitis, non solum sacerdotibus, sed et laicis. Pie hanc sententiam pertractat Adamus Sasbout, homilia 1 et 2, eamque in prima laicis, in secunda sacerdotibus adaptat. Nota: Sanctus hebraice vocatur cados, id est segregatus ab usibus profanis, et Dei cultui destinatus et quasi consecratus, qui proinde purus a vitiis, castus, incontaminatus et purus a sordibus esse debet. Secundo, sanctus græce dicitur agios, vel osios. Origenes agios dici putat quasi a-ge, id est «sine terra.» Verum a privativum, id est «sine,» caret aspiratione quæ est in agios. Quare melius alii agios deducunt ab agauo, id est veneror, quasi dicas: Ob virtutem et puritatem colendus et venerandus. Tertio, Latini sanctum deducunt a sancio, quod a sanguine dicitur, eo quod mactatæ hostiæ sanguine fœdera solerent sanciri, id est confirmari. Unde Servius explicans illud Æneid. XII: «Audiat hæc genitor, qui fœdera fulmine sancit:» «Sanctum, ait, dicitur, quasi sanguine sancitum et consecratum.» Unde et sanctio vocatur lex, qua violantibus pæna præscribitur. Hinc sanctum dicitur quod religiosum est, ita ut violari non liceat. Sanctum ergo primo dicitur, quod purum est et impollutum. Unde Virgilius, lib. XII Æneid.: «Sancta, ait, ad vos anima, atque istius nescia culpæ descendam.» Et: «Tuque, o sanctissima (id est purissima) conjux.» Secundo, quod religiosum est et divinum, ideoque inviolabile. Tertio, quod firmum est et perpetuum. Inde enim fœdera sanguine sancita habebantur sancta, quod ea usque ad sanguinem et mortem rata et firma, sancte et inviolabiliter essent conservanda. Sic ergo Judæi, et multo magis Christiani, coram Deo sancti in omnibus actibus et moribus esse debent; sancti, inquam, juxta omnia etyma omnesque modos jam dictos. Tam enim Judæis a Mose dicitur Exod. XIX, 6, quam Christianis a S. Petro, epistola I, cap. II, 9: «Vos genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus acquisitionis.» Sic Christus est Sanctus Sanctorum, Daniel IX, 14. Sic sanctissima, id est purissima fuit B. Virgo Deipara. Sic ait David, Psalm. LXXXV, 2: «Custodi animam meam, quoniam sanctus sum.» Sic Jerem. I, 5, dicitur: «Antequam exires de vulva, sanctificavi te.» Sic S. Joannes Baptista sanctificatus fuit in utero, qui ut hanc sanctitatem illibatam tueretur, secessit in eremum, «ne levi saltem maculare vitam famine posset.» Sic virgo est sancta, id est pura, corpore et spiritu, I Cor. VII, 34. Sic sanctæ, id est castæ fuerunt S. Agnes, Lucia, Agatha aliæque sanctæ virgines. Secundo, sancti, id est a mundo separati, Deoque devoti et consecrati fuerunt S. Eremitæ, Religiosi, Sacerdotes. Tertio, sancti, id est ob pietatem et virtutem venerabiles, fuerunt S. Patriarchæ, Prophetæ, Episcopi. Quarto, sancti, id est Deo fideles usque ad mortem, fuerunt Apostoli et Martyres.
20:27
Lapidibus obruent eos. — Probabiliter censet Abulensis pænam hanc lapidationis ad omnes casus et crimina hujus capitis (excepto illo incestus vers. 14, ubi pœna alia, scilicet ignis, assignatur) pertinere, eo quod lapidatio hic ponatur et exprimatur, tam initio capitis, quam in fine. Unde videtur omnes cæteros casus medios (in quibus proinde certum supplicii genus non exprimitur) quasi compendio complecti; idque confirmatur ex vers. 16, collato cum Joannis VIII, 5, ubi adulteræ juxta legem Mosis dicuntur esse lapidandæ. Nec id mirum; omnes enim hi casus, et crimina enormia sunt, ita ut duram lapidationis pænam mereantur. Nam in minoribus criminibus commune supplicii genus, ubi aliud non exprimitur, fuisse suspendium, sive crucem censet Abulensis, idque innuitur Deuter. XXI, 22. Verum hæc sententia parum est probabilis: crux enim enormium tantum criminum pæna apud Judæos fuisse videtur; nam Deuter. XXI, 23, dicitur maledictus a Deo suspensus. Unde Judæis summe execrabilis erat crux, et crucifixi; ideoque eodem die terra contegi debebant et sepeliri. Hinc et Christus est crucifixus, ob summum crucis tormentum, pariter et infamiam; hoc enim est quod Judæi dicunt Sapient. II: «Morte turpissima condemnemus eum.» Vide Jansenium in cap. CXLIII Concordiæ Evangelicæ. Verius ergo est minorum criminum commune supplicium fuisse gladii aut securis, licet id nusquam in lege veteri expressum et decretum inveniamus; hoc enim mortis genus levissimum est, et plurimis gentibus usu receptum: et sic Joannes Baptista ab Herode decollatus est. Denique notat Carolus Sigonius, lib. VI De Republica Hebr., cap. ult., lege veteri hæc supplicia decreta inveniri, mulctam, talionem, verberationem, exilium, venditionem et mortem; mortis autem tria tantum genera, scilicet lapidationem hic, combustionem vers. 14, et crucifixionem Deuter. XXI. Sic apud Romanos octo pænarum genera in legibus contineri Tullius scripsit, scilicet damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem, inquit Isidorus, lib. II Etymologiarum.
20:1
v. 1 « Locutusque est Dominus ad. Moysen dicens » :
20:2
v. 2 « Haec loqueris filiis Israel : Homo de filiis Israel et de advenis , qui habitant in [srael », qui advenae 17,8 sqq. intra fines Israelis ab idololatria et comedendo sanguine interdicebantur, « s? quis dederit de semine suo [dolo] Moloch », — verte uti 18,21 mulier? adventitiae. Vta Syr. ; LXX &eyov« nonsane cogitabantidolum Moloch ; e contra Ps. Ion. voces etiam inserit « comburens igni ». Igitur advenae quoque prohibebantur secum adducere vel sibi arcessere mulieres alienas, quia hae quoque periculo fuissent Israelitis — « morte moriatur, populus terrae lapidabit eum ». Rationem eius severitatis pandit
20:3
v. 3 : « Et ego ponam faciem meam contra illum, succidamque eum de medio populi sti » , iud per populares supplicium infligendo, « eo quod dederit de semine suo Moloch », muhleri alienigenae, « ef contaminaverit sanctuarium meum, ac polluerit nomen sanctum meum ». Superstitio quaevis intra fines populi electi admissa in ipsum sanctuarium redundat.
20:4
v. & « Quodsi negligens populus terrae [et quasi parvipendens imperium mewum)], dimiserit hominem, qui dedit de semine suo Moloch », mulieri alienigenae, « nec voluerit eum occidere » :
20:5
v. 5 « ponam faciem meam super hominem illum et super cognationem eius », qui sane ceteris acrius censendi sunt eius supplicio obstitisse, « succidamque et ipsum et omnes , qui consenserunt ei, ut fornicaretur cum Moloch », i. e. cum alienigena, « de medio populi sui ». Nervosius Hebr. : qui fornicati sunt cum ipso in fornicando cum alienigena. Qui enim alterius peccatum adiuvat vel defendit, eius peccati ipse quoque reus fit. Hae porro minae includunt fautores etiam illos, qui cognati non essent.
20:6
v. 6 « Anima, quae declinaverit ad magos et ariolos » (19,31), « et fornicata fuerit cum eis, ponam faciem, meam contra eam, et interficiam illam de medio populi sut ». « Est enim implicita quaedam idololatria atque adeo et spiritualis fornicatio, à daemone responsa quaerere de futuris vel internis... Qui de iis daemonem consulunt, ei scientiam Deo propriam attribuunt » (Bonf7.). Exordium constat duabus formulis e consuetis, quaeque v. 92. 26.
20:7
« et estote sancti, quia ego sum Dominus Deus vester ».
20:8
v. 8 « Custodite praecepta mea et facite ea : ego Dominus , qui sanctifico vos » Haec monitio est sat similis clausulae 11,44, quin ex ea similitudine cum Di/Im. inferre liceat, perperam Sam. LXX v. 1 omittere anwpnm. Quae vox cum vix non omnes litteras habeat easdem cum sequente m'v3p mnvnm, et faclle ante eam potuit exeidere, et facile eiusdem reduplicatione produci.
20:9
v. 9 « Qui maledixerit patri suo aut » — ita recte LXX Vulg. interpretantur copulam — « matri, morte moriatur ». Repetitur poena Ex. 91,17 indicta pro laesa obligatione Lev. 19,3 expressa. « Patri matrique maledixit : sanguis eius. sit super eum », reus est (LXX); tantum scelus patravit, quod necis infligendae abunda est ratio. « Aliam mortis causam ne require : satis est hac una » (Bonfr.). Qua emphasi enormitas sceleris depingitur. Monetque Ca?., sicut unam . blasphemiam in Deum (25,16), ita unam etiam parentum maledictionem morte fuisse luendam. Sed merito quaeres, cur eius maledictionis poena principem locum obtineat in catalogo poenarum infligendarum ob attentata infanda connubia. Adverte, 18,7 scelus eum matre commissum primum item locum obtinere. Igitur 20,9 poena sancitur in parentum maledictionem, quo et haec maledietio puniatur, et simul euphemistice ipse ille infandus inecestus plectatur : atrocius quippe patri opprobrium infligi nequit, quam si « reveletur turpitudo eius » (Gen. 9,93), turpitudo autem matris est turpitudo patris. Poena igitur 20,9 omnino indicitur etiam in scelus 18,7.
20:10
v. 10 « S? moechatus quis fuerit cum uxore alterius, et adulterium perpetraverit cum coniuge prozümi sui, morte moriantur et moechus et adultera ». Cf. 18,20; Deut. 22,922. Poena Io. 8,5 infligebatur lapidatio. Textus hebraeus est impeditior, censetque Dil/m. duos centones a libri redactore esse consutos : potuerunt etiam, diu post absolutum librum, duae eiusdem versus lectiones confundi. Sed melius tamquam spurium dele alterum ?vN, et habebis eandem atque v. 11 constructiouxore prozimi sui, morte moriantur etc. —
20:11
v. 41 « Qui dormierit cum noverca sua», — Hebr. cum uxore patris 48,1 sq. : ergo cum altera patris uxore superstite matre, quae tum uxor non erit noverca; cum pairis uxore aliqua, etiam defuncta matre — « et revelaverit ignominiam paíris Sui », — aliter Hebr. construit, enormitatem sceleris uti v. 9 demonstrans : ?gnomintam patris sui revelavit! — « morte moriantur ambo : sanguis eorum stt super eos ». Idem sine dubio et ob eandem rationem dicendum erat de coitu cum filia vel nepte. —
20:12
v. 12 « S7 quis dormierit cum nuru sua » (18,15), « uterque moriatur, quia. scelus » (18,23) « operati sunt : sanguis eorum sit super. eos ». Agitur imprimis de nuru et noverca viduis (Ca?.) : secus iam ex lege v. 10 supplieium imminebat.
20:13
v. 13 « Qui dormierit cum masculo coitu femineo, uterque operatus est nefas : morte moriantur, stt. sanguis eorum super eos ». Cf. 18,22.
20:14
v. 1& « Qui supra uxorem filiam duxerit matrem eius, scelus operatus est : vivus ardebit cum eis, nec permanebit |tantum| nefas in medio vestri ». Cf. 18,17.
20:15
v. 15 « Qui cum - fumento et| pecore coierit , morte moriatur, pecus quoque occidite ». Cf. 18,23; Ex. 22,19.
20:16
v. 16 « Mulier, quae succubuerit cuilibet 2umento, simul tnterficietur cum eo, sanguis eorum sit super eos ». Cf. 18,93. in conspectu populi sut », civiliter mortui habebuntur, « eo quod turpitudinem suam |mutuo|revelaverint, et portabunt iniquitatem suam », liberis illegitimis reputatis (v. 20).
20:18
v. 18 « Qui coterit cum muliere in fluxu menstruo, et revelaverit turpitudinem eius ipsaque aperuerit fontem sanguinis sut » (v. s.), « interficientur ambo de medio populi sui ». Nulla habetur contradictio, quod h. 1. proles declaretur illegitima, 15,24 praescribatur purifieatio : cap. 15 egerat de immunditiis et purificationibus, cap. 20 agit de poenis civilibus. v. 19 auctor mutans eam, qua hucusque utebatur, constructionem et conformans constructioni cap. 18 (v. 12 sq.), prodit se illud caput oppido nosse ( DilIm.) : « Turpitudinem materterae et amitae tuae non discooperies - [qui hoc fecerit], ignominiam carnis suae » (cf. 18,10. 12. 13 : quia parentum caro est etiam filii caro, materterae vero vel amitae caro est parentum caro) « nudavit, portabunt |ambo|] iniquitatem suam ».
20:20
v. 90 « Qui coierit cum uzore patrui vel avunculi sui, et revelaverit ignominiam cognationis suae, portabunt |ambo| peccatum suum, absque liberis "morientur »; non dicuntur illico occidendi, antequam liberos procreare possint (Men.), sed talis unionis proles declaratur illegitima (Aug.). Licet 5*7 etiam latiori sensu omnes designet cognatos, tamen hie sensu nativo sumendum est pro patruo (vel avunculo) : ?gnominiam patrui sui revelavit , quibus rursum verbis incestus foeditas exaggeratur. Cf. 18,15.
20:21
v. 91 « Qui duxerit uxorem fratris sui, rem facit illi- Igitur poenae 20,9-21 statutae correspondent legibus 18,7-23 latis. Coitus cum matre 18,7 omnino, uti dicebamus, censendus est puniri poena 20,9. Mulieris, quae viri mater non est sed eius patris uxor, filia non ex hoc patre genita 18,11 aequiparatur sorori : quodsi ergo vir cum ea rem habuerit, subiacent ambo poenae 20,17 statutae. Desideratur poena in coitum 18,10 cum nepte : aut versus excidit, aut ille incestus a fortiori inclusus censebatur incestu 20,12 cum nuru commisso ; certissime morte plectebatur. exemplum in medio proferat Chananaeorum ob illas leges neglectas (us sum eds »,
20:24
v. 9& « vobis autem loquor : Possidete terram eorum, quam dabo vobis in haereditatem, terram fluentem lacte et melle. Ego Dominus Deus vester, qui separavi vos a ceteris populis ». Quia. Deus separavit eos a ceteris populis, debent ipsi item ab iisdem se separare atque discernere moribus ; debent etiam separare se ab immundis animalibus, quae Deus lege separavit a mundis.
20:25
v. 25 « Separate ergo et vos iumentum mundum ab immundo, et avem mundam ab immunda, ne polluatis anamas vestras inpecore et avibus et cunctis , quae moventur in terra et quae vobis ostendi esse polluta ». Hebr. quae separavi vobis, ut sint immunda. Ergo ciborum leges genti electae in memoriam revocare debebant eorum prae ceteris nationibus electionem (Calm.) et, quae ex hoc consequebatur, sanctitatis obligationem.
20:26
v. 26 « Eritis mihi sancti, quia sanctus sum ego Dominus et separavi vos a ceteris populis, ut essetis mei ». « Ex quo colligitur, sanctitatem importare proprie munditiam, et oriri ex separatione ab iis, quae inquinant » (Jans.). h. Leges de munditia sacerdotum et victimarum Lev. 91 sq. Aequum erat, ut qui tot legibus populi munditiem inculcaverat, sacerdotum item munditiem specialibus legibus sepiret. Id praestitit 21,1-92,16. Quas sacerdotibus 21,1. 17; 22,2 inscripsit, apte formula 21,15. 93; 92,9. 16 conclusit : « Ego Dominus, qui sanctifico vos ». Unus idemque sc. scriptor, qui modo 20,24. 26 populum celebraverat, quod esset a Deo separatus a populis, nunc sacerdotes celebrat, quod de iis, quae sacerdotes munditiae ergo servare. debeant in funeribus et nuptiis; 21,16-24 describit irregularitates, quibus sacerdotes cultu excluduntur; 92,1-9 recenset alias sacerdotum immundities et. 22,10- 16, eodem divino eloquio, de sacerdotum familiis agit. Convenienter item tractatui de munditia sacerdotum adiectus est alter 22,17-95 de munditia victimarum, i. e. de iis quae in pecoribus mundis requirebantur, ut in victimas possent assumi. Quia vero haec non a solis sacerdotibus in victimis admittendis, sed a civibus quibusque iu illis seligendis observari oportebat, hic tractatus non solis sacerdotibus, sed Israelitis universis inscribitur. Additur v. 26-30 appendicula sane ad eosdem directa. Clauditurque v. 31-33 universa cap. 21 sq. pericope, quae cum potissimum ad sacerdotes dirigatur, rursum obsignatur formula : « Ego Dominus, qui sanctifico vos ». Clausula triplex habet « Ego Iahve ». | Legum harum initia aliqua similia sunt eorum, quibus alias leges vidimus ordiri. Intime sibi correspondent 21,17 **N Dn qmm UN, et 22,3 UN U*N 5. nn. Tandem 22,18 iterum habetur expressio "WN ON D'235 U'NUUV"N. Causatur Dillm., expressionem 21,1 « Loquere ad sacerdotes filios Aaron » in Pentateucho non legi. Verum id est, sed expressio de se est simplicissima, et h. 1. aliqua eius adhibendae ratio cerni potest in eo, quod a legibus tam sacerdotes quam populum attingentes transitus fiat ad leges, quae solos sacerdotes respiciant. . Causatur idem, dum sequens oratio ad sacerdotes dirigatur, hos appellari 38 pers., imo v. 8 directe populum appellari. Sed Deus Moysi dicens, quid ipse dicere debeat Aaronitis, id dicere potest aut 23 pers. tamquam Moysis ore prolata ad ipsos, aut 3a pers. tamquam Dei ore prolata ad Moysen. Ceterum notentur haec. 21,1-22,16 de sacerdote vel pontifice generatim est sermo 38 pers. sing.; sed formulae textui legum - interseri vel appendi solitae scribuntur 32 pers. plur. Ita 21,6; 22,9; 21,23 (« qui sanctifico eos »); 21,8 ubi omnino cum Sam. LXX Vulg. pro D2w'rpa corrigendum est cw", cum in hae pericope semper sacerdotes exhibeantur ut sanctificati e populo, dum in praecedentibus populus exhibebatur separatus e gentibus. Praeterea obscurior esset ratio, debere populum sanctos habere sacerdotes, quia Deus sanctificeaverit populum : plana e contra est ratio, sanctos habendos esse sacerdotes, quod - Deus sanctificaverit eosdem. Porro e formulis istis 3a pers. plur. quandoque penetravit in orationem immediate antecedentem vel consequentem, fortasse librariorum incuria : ita 21,5. 7, ubi notandum extremo v. 7 et toto v. 8 (contra Vulg.) orationem ad numerum síng. redire. Item 22,9 verba scribuntur plurali, sane quod versus desinat in consuetam formulam « qui sancetifico eos », suffixum habens plurale. E contra, quem ib. v. 8 Sam. Vulg. habent pluralem, is ad solam punctationem revocari potest. Rursum 22,18-25 et 27-30 sermo habetur 2a pers. plur., fortasse quod is sit ad sacerdotes et populum. — Notentur tandem haec. 21,17 à singulari « homo de semine tuo » transitur ad pluralem « generationes eorum », cum semen illud sit collectivum quid multos includens. 22,3 iungendum eum LXX : « Dic ad eos : In ge- E nerationibus vestris, omnis homo de stirpe vestra ete. ». 22,18 de singulari transitur - ad pluralem, sed ille singularis reapse est collectivus. Pro nwyn 22,23 habet Sam. n "Wyn (cf. v. 24). Ut Deus 21,17 Aaroni dicat « Homo de semine tuo » et, aliquo in- Ó teriecto intervallo, pergat v. 21 « homo de semine Aaron », minima aliqua est stili. inaequalitas. Restat tandem illud 21,8 stilum ad populum converti, quod Vulg. quidem supprimit. Textus ita sonat: « et sanctum habebis eum, quia panem Dei tui P ipse offert; sanctus erit tibi, quia etc. ». Respondeo igitur, orationem 21,1-15 utique superscriptione ad solos sacerdotes inscribi v. 1, ideoque ad solos sacerdotes, non . ad populum spectasse inquirere, quis sacerdotio esset excludendus etc.; tamen le- " cem hanc solis sacerdotibus inscriptam lectam esse v. 24 etiam populo, quo sacerdo- B tum sanctitatem plenius perspiceret, ideoque in ea potuisse alloquium etiam ad r populum dirigi. t
20:1
(cf. Lev. 20, 1-5; Deut. 12, 31; 19, 9 sg.). …
I s. di vite umane, largamente praticati dagli antichi popoli (Sumeri, Egiziani, Greci, Romani, Germani) sono severamente proibiti nella Bibbia, che li considera come un'empietà propria dei Cananei (Lev. 18, 21; 20, 1-5; Deut. 12, 31; 18, 9 sgg.). …
20:2
… Nella Legge è comminata per l'idolatria (Deut. 13, 10; 17, 5), per i sacrifici a Moloch (Lev. 20, 2), per il falso profeta (Deut.
Nel Vecchio Testamento M. è sempre messo in relazione con i sacrifici umani, particolarmente dei bimbi (Lev. 18, 21; 20, 2-5; I Reg. 11, 7; II Reg. 23, 10; Ier. 32, 35); essi venivano sgozzati (Ez. 16, 21) e quindi posti su una griglia (tōpheth) a bruciare, secondo la tipica espressione ebraica: ha-ābhīr... …
20:6
15, 5), per la divinazione, la magia (Lev. 20, 6.27; Deut. 18, 10 sgg.), per la bestemmia (Lev. 24, 14), per la profanazione del sabato (Ex. 31, 14 sg.; Num. 15, 35), per l'indocilità testarda di un figlio verso i suoi genitori (Deut. …
In Ex. 22, 18 si condannano a morte le streghe (ebr. mĕkhāšĕphāh, Lev. 20, 27; cf. ibid. 19, 26. 31; 20, 6).
… L'evocazione degli spiriti ('ōbhōbh) dei morti, benché proibita dalla Legge (Lev. 19, 31; 20, 6, 27; Deut. 18, 11), fu praticata in Israele fino all'epoca talmudica; è menzionata nel Manuele di disciplina (ca. 100 a. C.) di Hirbet Qumrān.
20:9
… Una particolare gravità e malizia riveste l'i. quando è rivolta a persone che hanno diritto a un rispetto speciale, oppure a persone verso cui esistono dei doveri peculiari come i parenti, i superiori: «Qui maledixerit patri suo et matri, morte moriatur» (Lev. 20, 9).
20:10
ADULTERIO (DAL LAT. ADULTERIUM OSSIA, SECONDO UNA PROBABILE ETIMOLOGIA, AD ALTERUM TORUM ACCESSUS)
… Così, a Babilonia, il codice di Hammurabi disponeva che l'adultera sorpresa in flagrante venisse uccisa insieme col suo complice; e la stessa sanzione era prevista dalla legge mosaica (Lev. 20, 10; Deut. 22, 22), la quale, per il caso che il delitto non potesse in altro modo provarsi, consentiva al marito di far sottoporre la moglie all'esperimento dell'acqua amara (Num. 5, 11-31).
… Nella legge mosaica si sanciscono severissime pene contro gli adulteri, particolarmente quando ne è colpevole la donna (cf. Gen. 39, 7-20; Ex. 20, 14.17; Lev. 18, 20; 20, 10; Deut. 22, 22; II Sam. 11, 2 sgg.; Ier. 5, 8 sgg.; Ex. 23, 20; Os. 4, 2). È la severità che si riscontra in altre legislazioni semitiche (cf. codice di Hammurabi, § 129; …
… Così nel codice mosaico, la pena di morte è espressamente sancita (cf. Ex. 21, 12, 14-17, 23; 22, 3 ecc.; Lev. 20, 10-18 ecc.). …
20:11
1. L'AFFINITÀ COME IMPEDIMENTO MATRIMONIALE. - Risale alla legislazione mosaica (Lev. 18, 8.14-18; 20, 11-12.14. 19-21; Deut. 27, 20.33), la quale vietava severamente le nozze con la matrigna, con la figliastra, con la figlia di questa o del figliastro, con la suocera, con la nuora, con la vedova …
… tra il suocero e la nuora (ibid. 18, 14-15). Le pene stabilite contro gli incestuosi erano gravi: così chi peccava con la matrigna, con la nuora, con la figliastra, con la sorella germana o uterina doveva subire la pena di morte insieme con la donna (ibid. 20, 11, 12, 14, 17). Del nipote che commette i. con la zia paterna o materna è detto che insieme con la donna porterà la pena del suo delitto (non è stabilita la pena). …
La legge contro i m. consanguinei spiega l'orrore per le relazioni incestuose (cf. Gen. 19, 30-37; 35, 22; 49, 4; Lev. 20, 11 sgg.; Deut. 27, 20.22 sg.; Ex. 22, 11). La santità del m., con evidente allusione alla primitiva forma monogamica, risalta dall'uso costante nei profeti e nel Cantico dei Cantici …
20:13
… alla semplice polluzione, come si rivela dalle forti parole di condanna dell'Apostolo (Rom. 1, 24-27; I Cor. 6, 10), che la classifica tra i peccati che escludono dal regno di Dio, e dall'analogia con la legge positivo-divina per il mondo giudaico (Lev. 20, 13), che infiggeva la morte al reo di simile delitto.
20:14
… sgg.), con la zia paterna e materna (Lev. 18, 12 sg.; 20, 19), con la nuora (ibid. 18, 15), con la cognata (ibid. 18, 16; 20, 21), con la figliastra (ibid. 18, 17), con la figlia del proprio figlio o della moglie (ibid. 18, 17) e con la suocera (ibid. 20, 14). La legge contro il m. fra cognati subiva un'eccezione nel caso che uno morisse senza figli; il fratello del defunto era obbligato a sposare la vedova per perpetuarne il nome e il …
20:15
La bestialità, o zoofilia erotica, è la perversione di coloro che si congiungono carnalmente con animali. È grave peccato (Lev. 20, 15-16; Ex. 22, 19), anzi il più grave dei peccati di l. consumata contro natura (Sum. theol., 2°-2°c, q. 154, a. 12 ad 4), ed è specificamente distinta dalle altre specie di aberrazioni …
20:17
… Nel Lesitico si proibiscono m. fra consanguinei, ed in particolare con la propria madre o con il padre (Lev. 18, 7), con la matrigna (ibid. 18, 8; 20, 11; cf. Deut. 22, 30; 27, 20), con la sorellastra (Lev. 18, 9; 20, 17; cf. Deut. 27, 22; II Sam. 13, 1 sgg.), con la zia paterna e materna (Lev. 18, 12 sg.; 20, 19), con la nuora (ibid. 18, 15), con la cognata (ibid. 18, 16; 20, 21), con la …
20:18
Parimenti è cessato come norma di diritto divino (con il cessare della legge mosaica) il divieto contenuto in Lev. 20, 18 sgg., che però in vari tempi e luoghi, soprattutto nei primi secoli della Chiesa, è stato riprodotto in leggi ecclesiastiche, ormai da vario tempo abrogate.
20:19
… Se uno si macchierà d'i. con la moglie dello zio paterno o materno, morrà con lei senza figli (ibid. 20, 19-21). Nel Deuteronomio sono lanciate maledizioni contro gli incestuosi e sono ricordati gli i. più gravi (Deut. 27, 20, 22-23).
… la propria madre o con il padre (Lev. 18, 7), con la matrigna (ibid. 18, 8; 20, 11; cf. Deut. 22, 30; 27, 20), con la sorellastra (Lev. 18, 9; 20, 17; cf. Deut. 27, 22; II Sam. 13, 1 sgg.), con la zia paterna e materna (Lev. 18, 12 sg.; 20, 19), con la nuora (ibid. 18, 15), con la cognata (ibid. 18, 16; 20, 21), con la figliastra (ibid. 18, 17), con la figlia del proprio figlio o della moglie (ibid. 18, 17) e con …
20:21
… 18, 8; 20, 11; cf. Deut. 22, 30; 27, 20), con la sorellastra (Lev. 18, 9; 20, 17; cf. Deut. 27, 22; II Sam. 13, 1 sgg.), con la zia paterna e materna (Lev. 18, 12 sg.; 20, 19), con la nuora (ibid. 18, 15), con la cognata (ibid. 18, 16; 20, 21), con la figliastra (ibid. 18, 17), con la figlia del proprio figlio o della moglie (ibid. 18, 17) e con la suocera (ibid. 20, 14). La legge contro il m. fra cognati subiva un'eccezione …
20:24
… « Mettevanno il nome di Jahweh sui figli di Israele » benedicendoli con il triplice auspicio di divina custodia, grazia, salvezza-pace (Num. 6, 23-27). « Segregati » da Dio dal popolo d'Israele, « segregato » da tutti i popoli (Lev. 20, 24. 26; Deut. 14, 2; 26, 18 sg.), erano i mediatori della « santità ». Ad essi, e mediante essi a tutto Israele, si rivolge il comando divino che riecheggia nella « Legge di santità » (Lev. …
20:25
… Nella stessa Bibbia si fa menzione di vari s. fuori del popolo eletto (il madianita Iethro suocero di Mosè, Ex. 18, 20; Balaam, Num. 23, 1, 13; Giobbe, Job 1, 7; 42, 8) senza parlare dei s. in uso presso i popoli cananei (Lev. 18, 21; 20, 25). Pertanto Mosè regolò e consacrò al culto del vero Dio un cerimoniale già praticato, epurandolo dalle forme superstiziose. …
20:27
In Ex. 22, 18 si condannano a morte le streghe (ebr. mĕkhāšĕphāh, Lev. 20, 27; cf. ibid. 19, 26. 31; 20, 6).
… Se le osservanze comportano una invocazione o un patto esplicito con il demonio, si ha evidentemente peccato grave (cf. Deut. 18, 10-11; Lev. 19, 31; 20, 27), anche perché nessuna utilità temporale può compensare il danno spirituale, che segue alla invocazione demoniaca (Sum. …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.