Job complains of the cruelty of his friends; he describes his own sufferings: and his belief of a future resurrection.
Iob lamenteth of his freindes crueltie, 6 affirmeth that his so great affliction is not for his sinnes. 25. and comforteth himself with his vndoubted belief• of the Resurrection.
1Then Job answered, and said:Ma Giobbe rispose, e disse:BVT Iob answering, sayd:Respondens autem Job, dixit: 2How long do you afflict my soul, and break me in pieces with words?Sino a quando affliggerete voi l'anima mia, e mi struggerete co' vostri ragionamenti?How long doe you afflict my soule, and weare me with wordes?Usquequo affligitis animam meam, / et atteritis me sermonibus ? 3Behold, these ten times you confound me, and are not ashamed to oppress me.Ecco che per la decima volta voi mi svergognate, e non avete rossore di opprimermi.Behold, ten times you counfound me, and are not ashamed oppressing me.En decies confunditis me, / et non erubescitis opprimentes me. 4For if I have been ignorant, my ignorance shall be with me.Certamente quando io sia nell'ignoranza, l'ignoranza mia resterà con me.For although I haue beene ignorant, mine ignorance shal be with me.Nempe etsi ignoravi, / mecum erit ignorantia mea. 5But you set yourselves up against me, and reprove me with my reproaches.Ma voi vi alzate contro di me, e mi rimproverate le mie umiliazioni.But you are set vp against me, and reproue me with my reproches.At vos contra me erigimini, / et arguitis me opprobriis meis. 6At least now understand, that God hath not afflicted me with an equal judgment, and compassed me with his scourges.Almeno adesso intendete, che Dio non per effetto di suo retto giudicio mi ha afflitto, e mi ha investito co' suoi flagelli.At the least now vnderstand ye, that God hath afflicted me not with equal iudgement, and hath compassed me with his scourges.Saltem nunc intelligite quia Deus non æquo judicio afflixerit me, / et flagellis suis me cinxerit. 7Behold I shall cry suffering violence, and no one will hear: I shall cry aloud, and there is none to judge.Se violentato ad alta voce io mi querelo, nissuno ascolta, e se getto strida nissuno mi fa ragione.Behold I shal crie suffering violence, and no man wil heare: I shal crie out, and there is none to iudge.Ecce clamabo, vim patiens, et nemo audiet; / vociferabor, et non est qui judicet. 8He hath hedged in my path round about, and I cannot pass, and in my way he hath set darkness.Egli mi ha serrata da tutte parti la strada, onde non ho passaggio, ed ha ingombrato di tenebre il mio cammino.He hath hedged my path round about, and I can not passe, and in my way hath put darkenesse.Semitam meam circumsepsit, et transire non possum: / et in calle meo tenebras posuit. 9He hath stripped me of my glory, and hath taken the crown from my head.Mi ha spogliato della mia gloria, e mi ha levata di capo la mia corona.He hath spoiled me of my glorie, and hath taken the crowne from my head.Spoliavit me gloria mea, / et abstulit coronam de capite meo.
10He hath destroyed me on every side, and I am lost, and he hath taken away my hope, as from a tree that is plucked up.Egli d'ogni parte mi strugge, ed io perisco, ed ogni speranza a me toglie come a pianta che è sradicata.He hath destroved me on euerie side, and I perish, and as it were from a tree plucked hath he taken away my hope.Destruxit me undique, et pereo: / et quasi evulsæ arbori abstulit spem meam. 11His wrath is kindled against me, and he hath counted me as his enemy.Il suo furore arde contro di me, ed ei mi ha trattato come nemico.His furie is wrath against me, and he hath so accounted me as his enemie.Iratus est contra me furor ejus, / et sic me habuit quasi hostem suum. 12His troops have come together, and have made themselves a way by me, and have besieged my tabernacle round about.Son venute tutte insieme le sue milizie, e si sono fatta strada sopra di me, ed hanno assediata la mia casa da ogni lato.His serian•es haue come together, and haue made them selues a way by me, and haue besieged my tabernacle round about.Simul venerunt latrones ejus, / et fecerunt sibi viam per me, / et obsederunt in gyro tabernaculum meum. 13He hath put my brethren far from me, and my acquaintance like strangers have departed from me.Ha tenuti lungi da me i miei fratelli, e i miei familiari si son ritirati da me quasi fossero estranei.He hath made my brethren far from me, and my acquaintance as strangers haue departed from me.Fratres meos longe fecit a me, / et noti mei quasi alieni recesserunt a me. 14My kinsmen have forsaken me, and they that knew me, have forgotten me.I miei parenti mi han lasciato in abbandono, e chiunque mi conosceva si è scordato di me.My kinfemen haue forsaken me, and they that knew me haue forgotten me.Dereliquerunt me propinqui mei, / et qui me noverant obliti sunt mei. 15They that dwell in my house, and my maidservants have counted me as a stranger, and I have been like an alien in their eyes.Quelli che nella casa mia abitavano, e le mie serve, mi han riguardato, come uomo non più veduto, e agli occhi loro comparisco come straniero.The ghestes of my house, and my maydseruantes haue counted me an aliene, and I haue bene as it were a stranger in their eies.Inquilini domus meæ et ancillæ meæ sicut alienum habuerunt me, / et quasi peregrinus fui in oculis eorum. 16I called my servant, and he gave me no answer, I entreated him with my own mouth.Chiamai il mio servo, e non mi rispose, benché di propria bocca il pregassi.I called my seruant, and he did not answer me, with mine owne mouth I besought him.Servum meum vocavi, et non respondit: / ore proprio deprecabar illum.
17My wife hath abhorred my breath, and I entreated the children of my womb.La mia moglie ha avuto a schifo il mio alito; e a' miei figliuoli lo porgeva preghiere.My wife hath abhorred my breath, and I prayed the children of my wombe.Halitum meum exhorruit uxor mea, / et orabam filios uteri mei. 18Even fools despised me, and when I was gone from them, they spoke against me.Gli stolti ancora mi dispregiavano, e dietro alle mie spalle sparlavan di me.Fooles also despised me, and when I was departed from them, they backbited me.Stulti quoque despiciebant me: / et cum ab eis recessissem, detrahebant mihi. 19They that were sometime my counsellors, have abhorred me: and he whom I loved most is turned against me.Quelli che erano una volta miei consiglieri mi hanno in abominio, e l'amico più caro mi ha voltato le spalle.My counselers sometime haue abhorred me: and he whom I loued most hath turned against me.Abominati sunt me quondam consiliarii mei, / et quem maxime diligebam, aversatus est me. 20The flesh being consumed, my bone hath cleaved to my skin, and nothing but lips are left about my teeth.Le ossa mie, consunte le carni, stanno attaccate alla pelle, e le sole labbra sono rimase attorno a' miei denti.The flesh being consumed my bone hath cleaued to my skinne, and there are left onlie lippes about my teeth.Pelli meæ, consumptis carnibus, adhæsit os meum, / et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos. 21Have pity on me, have pity on me, at least you my friends, because the hand of the Lord hath touched me.Abbiate pietà di me, abbiate di me pietà almen voi, amici miei, perocché la man del Signore mi ha percosso.Haue mercie vpon me, haue mercie vpon me, at the least you my frendes, because the hand of our Lord hath touched me.Miseremini mei, miseremini mei saltem vos, amici mei, / quia manus Domini tetigit me. 22Why do you persecute me as God, and glut yourselves with my flesh?Perché mi perseguitate voi come fa Dio, e vi satollate delle mie carni.Why doe you as God persecute me, and are filled with my flesh.Quare persequimini me sicut Deus, / et carnibus meis saturamini ? 23Who will grant me that my words may be written? who will grant me that they may be marked down in a book?Chi mi darà, che siano scritte le mie parole? Chi mi darà, che siano impresse in un libro con istile di ferro,Who wil grant me that my wordes may be writen? who wil geue me that they may be drawen in a booke,Quis mihi tribuat ut scribantur sermones mei ? / quis mihi det ut exarentur in libro 24With an iron pen and in a plate of lead, or else be graven with an instrument in flint stone?E scolpite rimangano in tavola di piombo, ovver sulla pietra collo scalpello?with yron penne, and in plate of leade, or els with stile might be grauen in flintstone?stylo ferreo et plumbi lamina, / vel celte sculpantur in silice ?
25For I know that my Redeemer liveth, and in the last day I shall rise out of the earth.Imperocché io so, che vive il mio Redentore, e che nell'ultimo giorno io risorgerò della terra:For I know that my Redemer liueth, and in the last day I shal rise out of the earth.Scio enim quod redemptor meus vivit, / et in novissimo die de terra surrecturus sum: 26And I shall be clothed again with my skin, and in my flesh I shall see my God.E di nuovo sarò rivestito di questa mia pelle, e nella mia carne vedrò il mio Dio,And I shal be compassed agayne with my skinne, and in my flesh I shal see God.et rursum circumdabor pelle mea, / et in carne mea videbo Deum meum: 27Whom I myself shall see, and my eyes shall behold, and not another: this my hope is laid up in my bosom.Cui vedrò io medesimo, e non un altro, e in cui fisserò io stesso i miei occhi: questa è la speranza che nel mio seno io tengo riposta.Whom I my self shal see, and mine eies shal behold, and none other: this my hope is layd vp in my bosome.quem visurus sum ego ipse, / et oculi mei conspecturi sunt, et non alius: / reposita est hæc spes mea in sinu meo. 28Why then do you say now: Let us persecute him, and let us find occasion of word against him?Perché adunque dite voi ora: Perseguitiamolo, e attacchiamoci alle sue parole per accusarlo?Why then doe you say now: Let vs persecute him, and let vs finde roote of word agaynst him?Quare ergo nunc dicitis: Persequamur eum, / et radicem verbi inveniamus contra eum ? 29Flee then from the face of the sword, for the sword is the revenger of iniquities: and know ye that there is a judgment.Fuggite adunque il lampeggiar della spada; perocché spada vi è ultrice delle iniquità: sappiate che v'ha un giudizio.Flee therfore from the face of the sword, because the sword is the reuenger of iniquities: and know ye that there is iudgement.Fugite ergo a facie gladii, / quoniam ultor iniquitatum gladius est: / et scitote esse judicium.
19:3
Ten times; very often.
Calmet
Oppress me. Hebrew word occurs no where else, and is variously translated. It may signify, "to dig a pit for me," chap 6:27., and Psalm 6:6. Job repeats nearly what he had said before, only with greater vehemence. He admits that Providence treats him in an unusual manner. Yet he still retains an assured hope, and arraigns his adversaries before the divine tribunal. (Calmet)
Haydock
Yet he rather hesitates; (ver. 4, 6.) and this species of ignorance is the folly of which he, at last, accuses himself, Job 42:3. It was no real fault, Job 42:8. (Haydock)
19:4
Calmet
With me. I alone am answerable for it. But I am no wiser for your remarks. If I have sinned, have I not been sufficiently punished? (Calmet)
Haydock
Septuagint, "Yea, truly, I was under a mistake; and the mistake still remains with me, to have spoken a word which was not becoming. But my speeches are erroneous and importunate." He talks thus ironically. (Haydock)
19:5
Haydock
Reproaches, which I endure, as if they were a sure proof of your assertion. (Haydock)
Calmet
I must therefore refute you. (Calmet)
19:6
Challoner
With an equal judgment. St. Gregory explains these words thus: Job being a just man, and truly considering his own life, thought that his affliction was greater than his sins deserved; and in that respect, that the punishment was not equal, yet it was just, as coming from God, who gives a crown of justice to those who suffer for righteousness' sake, and proves the just with tribulations, as gold is tried by fire. (Challoner)
Worthington
He knew that God would surely give a just reward, 2 Timothy 4:(St. Gregory 14:16.) (Worthington)
Calmet
The friends of Job had too contracted a notion of Providence, supposing that the virtuous could not be afflicted. Job allowed that the ordinary rules were not here observed. Hebrew, "the Lord hath perverted or overthrown me." (Calmet)
Houbigant
This gave him no small uneasiness. If the thing had been as plain as it appears now to us, he might have refuted all with a bare denial. (Houbigant)
19:7
Calmet
Hear. Jeremias makes the same complaint, Lamentations 3:8. (Calmet)
19:12
Sanctius
Troops: (latrones) "free-booters," (Haydock) or "soldiers." (Sanctius)
Haydock
Those nations made a practice of plundering one another's territories, without any declaration of war. Mercury and Autolychus are praised for thefts of this description. (Odys. xix.) See Judges 11:3. Septuagint, "his temptations (Calmet; or militia; peirateria) came rushing together upon me; lying down (Haydock) in ambush, (Calmet) they surrounded my paths." (Haydock)
19:17
Haydock
Entreated. Protestants add, "for the children's sake of mine own body." Septuagint, "I invited with flattering speeches the sons of my concubines. (18) But they cast me from them for ever. When I arise, they speak against me." (Haydock)
Calmet
Interpreters generally suppose that Job speaks of the children by his inferior wives: though he might have some at home by the first wife, who were not old enough to be invited to the feast, with those who were destroyed. (Calmet)
19:18
Haydock
Fools; wicked men, (Menochius) or the meanest of the people, (Calmet) whom (Haydock) these unnatural children (Calmet) resembled. Hebrew, "young children." (Protestants) (Haydock)
19:19
Some. Hebrew, "men of my secret." Septuagint, "who knew me;" my most intimate friends.
Haydock
And he. Hebrew and Septuagint, "They whom I love are." (Haydock)
Worthington
These ungratefully joined with the rest, in turning their backs on their benefactor. (Worthington)
19:20
Haydock
Teeth. I am like a skeleton, so strangely emaciated, and my flesh corrupted: even my bones are not entire. (Haydock)
Hebrew, "I have escaped with the skin of my teeth." Only my gums are left. My bones cut the skin. Symmachus, "I tore my skin with my teeth."
19:22
Calmet
Flesh? acting with the like inhumanity towards me. Am I not then sufficiently tormented in your opinion, that you insult over my distress? (Calmet)
19:24
Haydock
In a. Hebrew, "lead, in the rock for ever." (Protestants) Septuagint have, "for ever," after book, (ver. 23) and subjoins, "with a writing instrument of iron and (or) lead, or be engraven on the rocks for a memorial." Grabe insinuates that before there was only, "and on lead, or be engraven on the rocks." (Haydock)
Pineda
Instrument, (celte) means "a chisel," (Haydock) like coelum from coelo: " I engrave." (Pineda)
Haydock
St. Jerome, (ad Pam.) and the late editor of his works, retain this word, as the older editions of St. Gregory did; (Calmet) though certe, "surely," has been inserted instead, from several manuscripts by the Benedictines. (Haydock)
Ancient manuscripts and Latin Bibles have more generally the latter word. But the received editions are supported by many manuscripts (Calmet) and the Septuagint eggluthenai, expresses as much. Celtis est, gluthaion. (Amama). (Casaub. in Athen. 7:20. p. 556.)
Calmet
An inscription, in Dalmatia, has the same sense: Neque hic atramentum vel papyrus aut membrana ulla adhuc; sed malleolo et celte literatus silex. "Here as yet was neither ink, nor paper, nor any parchments; but a flint stone was lettered with a mallet and a chisel.." The former modes of writing were not, in effect, invented in the days of Job. (Calmet)
Pineda
But it was long very usual to make use of lead. (Pineda)
Tirinus
What he desired to have written in such durable characters, (Haydock) was the following sentence, in proof of his unshaken confidence in God, and as a refutation of his friends, who accused him of despair and blasphemy, (Calmet) as also the whole history of his conflict. His desire has been granted. (Tirinus)
19:25
Calmet
Redeemer may be understood of the Deity, without confining it to the second Person; (Isaias 41:14., and 49:7.; Piscator) though it may have a more peculiar reference to Christ: (Junius; Haydock) in whom he believed, as the Redeemer of all mankind. (Calmet)
Deodat
Earth. Yea, ere long I shall be restored to health, (St. Chrysostom; Grotius) as an earnest and figure of the resurrection. Nothing is more common, in Scripture, than for the same prophecy to have a double accomplishment; one soon after it is made public, and another more sublime and remote. Job seemed to have no expectation of surviving his present misery, (ver. 7., and Job 7:7., and 24:15.) unless God now revealed it to him, as a figure of his future resurrection, founded on the hope of our Saviour's, which he expresses in much clearer terms. Hebrew, "I know that my Redeemer is living, and that he will raise himself one day upon the earth," (Calmet) like a conqueror, (Haydock) or wrestler, having overthrown his antagonist: (Amama) or, "he will stand the last upon the earth, or dust," (Piscator) ascending his throne, to judge all. (Deodat.)
Pagnin
Yet Luther translates, "and one day he will raise me up from the earth;" which is not conformable to the Hebrew. Others explain, "he....will place (26) this, my skin, after they (worms) shall have ruined it." (Pagnin; Montanus)
But Amama suspects that the latter is not in earnest. Pineda defends the Vulgate and observes that yakum (Haydock) may signify, "will raise" himself, or "me;" the latter being at least a consequence of the former, if St. Jerome did not read it me in his copy. So St. Paul argues; If Christ be risen, we also shall rise again. Septuagint, "For I know that he is eternal, who will set me free," (Haydock) by death, (Calmet; or redemption; ekluein) "upon the earth."
19:26
Calmet
And 1:Septuagint, "But he will raise up my body or skin, which has sustained these things. This now has been accomplished for me by the Lord; (27) which I know within myself, which my eyes have seen, and not another. For all things are accomplished in my bosom." I am as fully convinced of this glorious event, (Haydock) as if it were past. (Calmet)
Haydock
Hebrew, "and though, after my skin, worms destroy this body, yet in my flesh shall I see God." (Protestants, or in the margin, "After I shall awake, though this body be destroyed, yet out of," etc. Various other interpretations are given. (Haydock)
Du Hamel
But we had as well adhere to the Septuagint, Vulgate, etc. (Du Hamel)
Calmet
God. Sixtus V and some other editions, add "Saviour." (Calmet)
Sanctius
Job would see the Messias by the eyes of his posterity. (St. Augustine or Faustus, ser. 234. t. V. App.) (Sanctius)
Calmet
He hoped also to see God face to face in glory (Calmet) though not by means of his corporeal eyes, (Haydock) and to be restored to favour, so that God would no longer turn his back on him, Job 42:5. St. Gregory, when legate at Constantinople, convinced the patriarch Eutychius, by this text, that after the resurrection, our bodies would still be palpable, and not aerial only. (Calmet)
19:27
Calmet
Myself. Hebrew, "for myself," and for my comfort; not like the reprobate, who shall see their judge to their eternal confusion. Job insists so much on this point, that he shews he is not speaking merely of the divine favour being restored to him, in the re-establishment of his health and affairs, but that he raises his mind to something more solid and desirable, of which the former was only a faint representation. (Calmet)
St. Jerome
"No one since Christ has spoken so plainly of the resurrection, as this man did before the coming of the Messias." (St. Jerome, ad Pam.)
Calmet
This. Hebrew, "though my reins be consumed within me;" (Protestants; Haydock) or, "my reins (desires and tender affections) are completed in my bosom." (Calmet)
19:28
Haydock
Let us. Septuagint, "Why do we contend against him? and the root of the word (reason) we shall find in him." He provokes us to speak thus. (Haydock)
Calmet
Hebrew reads, "in me." But the Chaldean, etc., "have him," as the sequel requires; unless Job speak this in his own person. I am ready to answer you; or, have you really discovered in me any grounds for your virulent attack? (Calmet)
19:29
Haydock
Know. Septuagint, "And then they shall know that their power is nowhere;" or, "where is their substance?" (Grabe) (Haydock)
Calmet
Job menaces his friends with God's judgments, as they had done him. (Calmet)
19:6
With an equal judgment.... St. Gregory explains these words thus: Job being a just man, and truly considering his own life, thought that his affliction was greater than his sins deserved: and in that respect, that the punishment was not equal, yet it was just, as coming from God, who gives a crown of justice to those who suffer for righteousness’ sake, and proves the just with tribulations, as gold is tried by fire.
19:25
Ver. 25, 26, and 27 shew Job’s explicit belief in his Redeemer, and also of the resurrection of the flesh, not as one tree riseth in place of another, but that the selfsame flesh shall rise at the last day, by the power of God, changed in quality but not in substance, every one to receive sentence according to his works in this life.
19:6
Blessed Iob (saith S. Gregorie li. 14. c. 16. 17.) looking sincerly on his owne life, saw that his affliction was greater then his sinnes deserued, and in that respect was not equal: yet it was iust, for God, being iust geueth a iust reward: a crowne of iustice as S. Paul speaketh of himself (2. Tim. 4.)
19:19
Al refused holie Iob in his affliction euen those whom he had loued most: who therfore ought most to haue loued him againe.
19:25
An expresse profession of his faith of the Resurrection.
19:27
VVe shal rise againe, not as one tree riseth in place of an other, but the self same persones, changed in qualities not in substance.
19:4
Pope St Leo I the Great † AD 461 Sermons 21
… Truly foreign to this nativity is that which we read of all others, “no one is clean from stain, not even the infant who has lived but one day upon earth
19:5
St John Chrysostom † AD 407 Three Homilies Concerning the Power of Demons 3.6
… For the character of calamities is not of such a kind, that they who reproach us about our calamities are wont to vex our soul. Not only was there no one to soothe him but many even on many sides beset him with taunts. And thou seest him lamenting this bitterly, and saying “but even you too fell upon me.”
19:9
St John Chrysostom † AD 407 Three Homilies Concerning the Power of Demons 3.6
… And thou seest him lamenting this bitterly, and saying “but even you too fell upon me.” And he calls them pitiless, and says “My neighbours have rejected me, and my servants spake against me, and I called the sons of my concubines, and they turned away from me.” “And others” saith he “sport upon me, and I became the common talk of all.
19:14
St John Chrysostom † AD 407 Three Homilies Concerning the Power of Demons 3.6
… Not only was there no one to soothe him but many even on many sides beset him with taunts. And thou seest him lamenting this bitterly, and saying “but even you too fell upon me.” And he calls them pitiless, and says “My neighbours have rejected me, and my servants spake against me, and I called the sons of my concubines, and they turned away from me.”
19:21
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 3.22
130. How nobly Job when he was in adversity said: “Pity me, my friends, pity me.”
19:23
St Jerome † AD 420 To Pammachius against John of Jerusalem 30
30. Listen to those words of thunder which fall from Job, the vanquisher of torments, who, as he scrapes away the filth of his decaying flesh with a potsherd, solaces his miseries with the hope and the reality of the resurrection:
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 16.0
The inscription of the title, of David himself.
19:25
Pope St Clement I † AD 99 The First Epistle of Clement to the Corinthians 26
… For [the Scripture] saith in a certain place, “Thou shalt raise me up, and I shall confess unto Thee;” and again, “I laid me down, and slept; I awaked, because Thou art with me;” and again, Job says, “Thou shalt raise up this flesh of mine, which has suffered all these things.”
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 53.8
… “I know,” Job says, “that my redeemer liveth, and that at the last day I shall rise again from the earth; and I shall be clothed again with my skin, and in my flesh shall I see God. Whom I shall see for myself, and mine eyes shall behold, and not another. This my hope is stored up in my own bosom.”
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise on Nature and Grace 72
… now such worship of God is the proper work of righteousness.” It is what Job had done which the writer here spoke of, not what he had brought to perfection in this world,—much less what he had done or perfected without the grace of that Saviour whom he had actually foretold.
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 19.15
15. “And the words of my mouth shall be pleasing, and the meditation of my heart is always in Thy sight” ( ver. 14 ). The meditation of my heart is not after the vain glory of pleasing men, for now there is pride no more, but in Thy sight alway, who regardest a pure conscience. “O Lord, my Helper, and my Redeemer”
19:26
St Cyril of Jerusalem † AD 386 The Catechetical Lectures of S. Cyril 18.15
… And that thou mayest not suppose that I am forcing the words, read what follows; for after saying by way of question, When mortal man falls, is he no more? he says, For if a man die, he shall live again ; and immediately he adds, I will wait till I be made again ; and again elsewhere, Who shall raise up on the earth my skin, which endures these things
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Decease of His Brother Satyrus 2.67
… “Thou shalt raise me up and I will praise Thee.” Or that other passage in which holy Job, after experiencing the miseries of this life, and overcoming all adversity by his virtuous patience, promised himself a recompense for present evils in the resurrection, saying: “Thou shalt raise up this body of mine which has suffered many evils.”
St Augustine of Hippo † AD 430 City of God 22.29
… for mine eyes have seen Thy salvation.” As for the words of the above-mentioned Job, as they are found in the Hebrew manuscripts, “And in my flesh I shall see God,”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 104.1
… “Ye were sometime darkness, but now light in the Lord.” “Stretching out the heaven like a skin:” either as easily as thou dost a skin, if it be “as easily,” so that thou mayest take it after the letter; or let us understand the authority of the Scriptures, spread out over the whole world, under the name of a skin; because mortality is signified in a skin,
19:2
Baldad in praemissis verbis ad duo attendisse videtur: primo quidem ad confutandum Job de insipientia et superbia et furore, per quod eum affligere intendebat, similiter et alii amici sui; et ideo dicit, Usquequo affligitis animam meam. Secundo ad confirmandum suam sententiam, quod adversitates praesentis vitae pro peccatis proveniunt: quod quidem prolixe prosecutus fuerat, enumerando diversas adversitates absque alia probatione inducta; et quantum ad hoc subdit, Et atteritis me sermonibus, ;lest verbis fatigatis, non probationibus convincitis. Est autem tolerabile si semel aliquis contra amicum suum loquatur; sed si homo multiplicet hujusmodi verba, videtur esse malitiae confirmatae; unde subdit. En decies confudistis me: et ipsi loquendo, et me cum quadam indignatione audiendo. Ante hanc autem responsionem quinques Job invenitur locus—tus, si incipiamus ab hoc quod dixit, Pereat dies in qua natus sum: et quinques ei respondisse amici sui inveniuntur.
19:3
Saltem autem prae confusione, etsi non propter amicitiam, debuissent ab afflitti afflictione cessare; unde subdit: Et non erubescitis opprimentes me, scilicet tam opprobriis quam proflitiate verborum me gravantes.
19:5
Inter caetera autem opprobria videtur eum Baldad de ignorantia notasse, cum dixit, Intellige prius, et sic loquamur: quae quidem ignorantia toleranda ab amicis esset, et propter cam excusandus: non autem erat ei improperanda, maxime tempore adversitatis; et ideo subdit: Nempe si ignoravi, mecum erit ignorantia mea; quasi dicat, Nihil vos, sed me solum gravat: unde ad vos non pertinebat inter adversa mihi ignorantiam improperare; et ideo subdit: At vos contra me erigimini, scilicet scientiam vestram ostendentes: Et arguitis me opprobriis meis, idest quae ad me solum pertinent, et alios non gravant.
Quibus praemissis ad confutationem amicorum pertinentibus, accedit ad principale propositum prosequendum, intendens ostendere falsum esse quod dicebant, quod praesentes adversitates semper propter peccata praeterita proveniunt.
19:6
Ex qua suppositione statim a principio ad inconveniens ducit, dicens: Saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio, afflixerat me; quasi dicat: Si adversitates non adveniunt nisi pro peccatis, non est aequum Dei judicium, quo me non graviter peccantem tam gravi-ter afflixit. Dicit autem, Saltem nunc, quia haec-nus non ita particulariter enumeravit suas adversitates sicut nunc. Non solum autem se dicit adversitatibus afflictum, sed et eis conclusum, ut viam evadendi invenire non possit: unde sequitur: Et flagellis suis me cinxerit: quia scilicet ipsa flagella remedium viam subtraxerunt.
19:7
Et hoc secundum primo quidem per auxilium humanum; et hoc dupliciter: uno modo in ipso facto, puta cum aliquis ab aliquo violenter opprimitur, et ab illo succursus habet; et ad hoc excludendum dicit: Ecce clamabo, vim patiens, et nemo exaudiet: quasi dicat: Si clamarem contra eos, qui me violenter opprimunt, nullus exaudiret ut auxilium ferret. Alio modo post factum: puta cum aliquis injuriam passus, conqueritur judici, qui eum sententialiter restituit et vindicat; et hoc excludens subdit, Vociferabor, et non est qui judicet: idest si vociferarer conquerendo, non adesset judex, qui in suo judicio liberaret. Secundo invenitur in adversitatibus remedium ab ipso homine, qui adversitates evadit; et hoc dupliciter: uno modo per potentiam; et hoc excludit dicens: Semitam meam circumscriptit, et transire non possum; quasi dicat: Tot impedimenta processibus meis apposuit, ut ea amovere non possim.
19:8
Alio modo per prudentiam; et ad hoc excludendum subdit: Et in calle meo tenebras posuit, ut scilicet non videam qualiter sit procedendum. Deinde exclusis remediis, subjungit adversitates, incipiens ab exterioribus bonis quae perdidit: inter quae primo ponit jacturam honoris et gloriae, cum dicit, Spoliavit me gloria mea: quia cum
prius in honore et reverentia haberetur, postea etiam juniores tempore eum irridebant, ut dicitur infra 50.
19:9
Secundo ponit dispendium dignitatis: unde subdit: Et abstulit coronam de capite meo: quia ante sedebat quasi rex circumstante exercitu, ut infra 29: nunc sedens in sterquilinio, testa sa-niem radebat, ut dictum est supra 2.
19:10
Tertio ponit damnum exterius rerum cum dixit, Destruxit me undique, scilicet devastatis omnibus exterioribus bonis, et adversitate durante, quia non est spes recuperandi: unde subdit: Et quasi avulsae arbori abstulit spem meam: arbor enim quamdiu radicibus terrae inhaeret, labet spem, etiam si praecisi fuerint rami ejus, ut rursum vireseant; sed si evellantur ejus radices de terra, necesse est ut siccetur et pereat: ita etiam ipse, quasi avulsis radicibus, nullam habebat spem prosperitatem temporalem recuperandi. Radix autem spei est duplex: una quidem ex parte divini auxilii; alia vero ex parte auxilii humani; radix autem spei quae est ex divino auxilio, videbatur esse avulsa propter hoc quod Deus ei graviter videbatur iratus secundum illorum opinionem, qui divinam punitionem in solis adversitatibus hujus vitae ponebant; unde dicit: Iratus est contra me furor ejus; quod dicit ad designandum vehementiam irae, nam furor est ira accensa. Solct autem furor, quo vehementior est, eo citius transire; et sic potest in futurum remanere spes de irato.
19:11
Sed si ira in odium transeat, jam non videbitur spes ulla restare; et ad hoc signandum subdit: Et sic me habuit quasi hostem suum; ab inimico autem non speratur remedium. Divinae autem irae et odii signum ponit, cum subdit: Simul venerunt latrones ejus: latrones nominat Sabaeos et Chaldaeos et daemones, qui ejus bona vastaverant simul, quasi ex dicto; quos nominat Dei latrones, quasi hoc ex ordinatione divina contigerit, sicut et amici Job dicebant.
19:12
Praedicti autem latrones depraedati sunt Job publice, absque aliqua reverentia vel metu; unde subdit: Et fecerunt sibi viam per me; quasi dicat, Ita me sunt depraedati, sicut hostis, qui invenitur in via: infestaverunt etiam universaliter et perseveranter; et quantum ad hoc subdit, Et obsederunt, scilicet perseveranter: In gyro, universaliter quantum ad omnia: Tabernaculum meum, idest bona domus meae.
19:13
Deinde ostendit avulsam esse radicem spei quae est ex humano auxilio, ostendens, quod nihil auxilii poterat expectare ab illis, de quibus magis videbatur; et enumerat primo illos qui non sunt habitatione domus separati, incipiens a fratribus, dicens: Fratres meos longe fecit a me, ut scilicet auxilium mihi ferre vel non velint vel non possint. Deinde ponit familiares amicos, cum subdit, Et noti mei quasi alieni recesserunt me, mihi scilicet auxilium non ferentes.
19:14
Quantum autem ad consanguineos, vel quacumque alia necessitudine conjunctos subdit, Dereliquerunt me propinqui mei, auxilium non ferentes. Quantum vero ad illos cum quibus aliquando fuerat conversatus, subdit: Et qui noverant, scilicet olim quasi familiares amicum, nunc in tribulatione oblii sunt mei, scilicet de me non curantes.
19:15
Post hoc accedit ad enumerandum domesticos, dicens: Inquilini domus meae, qui scilicet mihi servire consueverunt, et ancillae, sicut alieni habuerunt me, de meis scilicet afflictionibus non curantes: Et quasi peregrinus fui in ōculis eorum, me scilicet penitus contemnentes.
19:16
Deinde de inobedientia servorum subdit, Servum meum vocavi, et non respondet mihi. Addit autem et superbum contemptum: Ore proprio deprecabor illum, idest oportebat me ad eum agere non imperio, sed precibus, propter hoc quod me contemnebat. Deinde enumerat personas maxime conjunctas, scilicet uxorem et filios.
19:17
Solet autem uxoribus maxime delectabilis fieri praesentia viri, nisi forte ex aliqua gravi corruptione horribilis reddatur; et ad hoc signandum subdit, Halitum meum exhorruiit uxor mea, scilicet propter foetorem ulcerum, ex quibus ei horribilis reddebar. Filii autem ex solo nutu parentis solent ejus voluntatem implere: ex magno autem contemptu parentis provenit, quod patrem, cui oportet a filio reverentiam exhiberi, oporteat suppliciter filium deprecari: et ad hoc ostendendum subdit, Et orabam filios uteri mei. Sed hoc videtur contra id quod dictum est supra primo, quod ifilii ejus et filiae oppressi sunt per domus ruinam. Sed potest dici quod aliqui parvuli remanserant, qui non interfere rant illi convivio: vel forte alii filii filiorum, qui mortem propriorum parentum peccatis propriis, imputantes peccatis Job, ipsum contemnebant. Postquam ergo se despectum dixit a domesticis et a forinsecis, ostendit consequenter se despectum esse et a sapientibus.
19:18
Est autem stultorum proprium, ut eos despiciant quos in miseriiis vident, quia sola bona terrena honoranda putant; et ideo dicit: Stulti quoque despexerunt me, scilicet corde praesentem: Et cum ab eis recessissem, detrahebant mihi, scilicet ore pronunciates quae in praesentia dicere vercebantur.
19:19
Deinde etiam se a sapientibus despectum dicit, quos aliquando familiares habuerat; unde dicit, Abominati sunt me quondam consiliarii mei, quos scilicet propter eorum sapientiam ad meum consilium admittebam: Et quem marime dilige bam, aversatus est me. Et forte dicit propter aliquem eorum qui praesentes aderant, qui ei gravius adversabatur. Sic igitur praemissis adversitatibus quae pertinent ad exteri ora, subjungit de proprii corporis consumptione, dicens: Pel-li meae, consumptis carnibus, adhaesit os meum: quia scilicet propter gravitatem aegritudinis carnes ejus consumptae erant, ita quod cutis ejus ossibus adhaereret.
19:20
Sed quia labia sunt carnea, quae dentibus sicut ossibus adhaerent; ideo ad haec excipienda subdit, Et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos, per quod videtur occulte innuere, quod omnibus aliis officiis membrorum cessantibus, solum ei remanserat locutionis officium.
19:21
Enumeratus ergo adversitatibus suis, eos ad compassionem invitat, geminans nunc petitionem propter multitudinem miseriarum, dicens, Miseremini mei, miseremini mei saltem vos amici mei, ex quo ab aliis sum derelictus. Causa autem misericordi est miseria quae tanto gravior est, quanto a fortiori inducitur: ideo subdit, Quia manus Domini tetigit me: intellegebat enim se a Deo percussum.
19:22
Non videtur autem decens, ut homini afflictio afflictionem addatis: et ideo subdit, Quare persequimini me sicut Deus? quasi dicat, Sufficit mihi persectutio quae est a Deo, vestrum autem esset magis consolationem adhibere. Qualiter autem persequeruntur, ostendit, Et carnibus meis saturamini: quod proprie ad detractores pertinet: qui carnibus humanis vesci dicuntur, inquantum iniquitatibus aliorum delectantur: caro enim est infirmior pars animalis.
19:23
Dixerat superius Job, spem suam esse ablatam, quasi arboris avulsae; quod quidem dixit, referens ad spem temporalis prosperitatis recuperandae, ad quam eum amici ejus multipliciter incitabant. Hanc autem spem sibi habendam non esse, supra multipliciter ostendit ad diversa inconvenientia deducendo; nunc autem manifeste suam intentionem aperit, ostendens se praedicta non dixisse quasi de Deo desperans, sed quia altiorem spem de eo gerebat, non quasi relatum ad praesentia bona, sed ad futura. Et quia grandia et mira et certa dicturus erat, praecostendit desiderium suum ad hoc, quod sententia quam dicturus erat, in fine posteriorum perpetuetur. Transmitimus autem sensus et verba nostra in posteros per scripturae officium: et ideo dicit: Quis mihi tribuat, ut scribantur sermones mei? scilicet quos dicturus sum de spe quam in Deo firmavi, ne oblivione delcantur. Solent autem ea quae atramento scribuntur, per longinquitem temporis deleri: et ideo quando volumus aliquam scripturam in longinquum servari, non solum per modum scripturae eam describimus, sed per aliquam impressionem sive in pelle, sive in metallo, sive in lapide.
19:24
Et quia illud quod sperabat, non erat in proximo futurum, sed in fine temporum reservatum implendum, ideo subdit, Quis mihi det, ut exarentur in libro stylo ferreo, quasi in impressione aliqua facta in pelle, aut si hoc parum est, impressione facta fortiori, In lamina plumbi: vel si et hoe parvum videtur, Celle sculptantur stylo ferreo in silice. Qui sint autem hi sermones, quos tanta diligentia velit conservari, ostendit subdens: Scio enim quod! Redemptor meus vivit. Signanter hoe per modum causae assignat: ea enim quae pro certo non habemus, non curamus mandare memoriae; et ideo signanter dicit, Scio enim, quia scilicet per certitudinem fidei. Est autem haec spes de gloria resurrectionis futurae, circa quam primo assignat causam, cum dicit, Redemptor meus vivit. Ubi considerandum, quod homo qui immortalis constitutus fuerat a Deo, mortem per peccatum incurrit, secundum illud Rom. 5: «Sicut per unum hominem peccatum intravit in hunc mundum, et per peccatum mors:» a quo quidem peccato per Christum redimendum erat genus humanum; quod Job per spiritum fidei praevidébat. Redemit autem nos Christus de peccato per mortem pro nobis moriendo; non autem sic mortuus est quod eum mors absorberet: quia etsi mortuus sit secundum humanitatem, mori tamen non potuit secundum divinitatem.
19:25
Ex vita autem divinitatis etiam humanitas est reparata ad vitam resurgendo, secundum illud 2 ad Cor. ult.: «Nam et si crucifixus est ex infirmitate naturali, sed vivit ex virtute Dei.» Vita autem Christi resurrectis ad omnes homines diffundetur in resurrectione communis: unde et ibidem subdit Apostolus: Nam et nos infirmi sumus in illo; sed vivimus cum eo ex virtute Dei in nobis; unde et Dominus dixit Joan. 5: «Quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint, vivent: sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso.» Ergo primordialis causa resurrectionis humanae est vita Filii Dei, quae non sumit initium ex Maria, sicut Ebionitae dixerunt, sed semper fuit, secundum Apostolum Hebr. ult.: Jesus Christus heri et hodie, ipse et in saecula: et ideo signanter non dicit, Redemptor vivet, sed vivit: et ex hac causa futuram resurrectionem pronunciat, tempus ipsius determinans, eum subdit, Et in novissimo die de terra surrecturus sum.
Ubi considerandum est, quod quidam ponentes motum caeli, et hunc statum mundi in aeternum duraturum, posuerunt, quod circa revolutiones annorum, redeuntibus stellis ad situs eosdem, homines mortui repararentur ad vitam.
19:26
Cum autem dies ex motu caeli causetur; si motus caeli in aeternum durabit, nullus erit novissimus dies: et ideo ad praedictum errorem tollendum signanter dicit: In novissimo die: et concordat sententiae Domini, qui dicit Joan. 6: «Ego resuscitabo eum in novissimo die.» Fuerunt alii, qui dixerunt, quod homines resurgent remanendo non terrena, sed quaedam caelestia corpora; sed ad hoc excludendum subdit: Et rursum circumdabor pelle mea: quod signanter dicit, quia supra dixerat solam pellem circa ossa remansisse; ex ipso autem modo loquendi rationem resurrectionis assignat, ne scilicet anima a proprio indumento semper remaneat denudata. Rursus fuerunt alii, qui dixerunt animam idem corpus quod deposuerat, resumpturam, sed secundum conditionem eamdem, ut scilicet indigeat cibis et potibus, et alia opera carnalia hujus vitae exercere; sed hoe excludit subdens, Et in carne mea videbo Deum. Manifestum est enim, quod caro hominis secundum statum vitae praesentis corruptibilis est. Corpus autem quod corrumpitur, aggravat animam, ut dicitur Sap. 9. Et ideo nullus in hac mortalì carne vivens potest videre Deum; sed caro quam anima in resurrectione resumet, eadem quidem erit per substantiam, neque corruptionem habebit ex divino munere, secundum illud Apostoli ad Cor. 15: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem:» et ideo illa caro hujus conditionis erit, quod in nullo animam impediat, quin Deum possit videre; sed erit ei omnino subjecta: quod ignorans Porphyrius dixit, quod anima ad hoc quod fiat beata, omne corpus fugiendum est, quasi anima sit Deum visa, non homo: et ad hoc excludendum subdit: Quem visurus sum ego ipse: quasi dicat: Non solum anima mea Deum videbit, Sed ego ipse, qui ex anima et corpore subsisto. Et ut ostendat quod illius visionis etiam suo modo erit particeps corpus, subjungit: Et oculi mei conspecturi sunt: non quia oculi corporis divinam essentiam sint visuri: sed quia oculi corporis videbunt Deum hominem factum, videbunt etiam gloriam Dei in creatura refuglentem, secundum Augustinum in fine de Civitate Dei. Et ut idem numero, non solum specie, reparandus homo credatur ad Deum videndum, subjungit, Et non alius, scilicet numero: scilicet ne credatur tale se vitae reparationem expectare, qualem describit Aristoteles in 2 de Generatione, dicens quod quorumcumque substantia est corruptibilis, reiterantur eadem specie, non eadem numero.
19:27
His ergo praemissis de causa resurrectionis, tempore, et modo, et gloria resurrectis, et indentate ejusdem, subjungit, Reposita est haec spes mea in sinu meo: ad ostendendum, quod hanc spem non solum habebat in verbis, sed in corde absconditam; non dubiam, sed firmissimam; non quasi vilem, sed quasi pretiosam: quod enim in sinu absconditur, in occulto habetur, et firmiter conservatur, et carum reputatur.
19:28
Sic ergo ostensa altitudine spei suae quam habebat de Deo, excludit eorum calumnias, quas contra eum quaerebant, quod Dei spem et amorem abjiceret, quia in temporalibus spem nonponebat: unde subdit: Quare ergo nunc dicitis, persequamur eum? scilicet tamquam de Deo desperantem, vel Deum non timentem: Et radicem verbi inveniamus contra eum, improbando dicta mea, quasi providentiam Dei negaverim, quam non nego, sed assero, dicens, praemia et poenas a Deo praeparari hominibus etiam post hanc vitam; et ideo subdit, Fugite ergo a farie gladii, idest divinae ultionis in futura vita nobis reservatae, quamvis temporali prosperati floreatis: Quoniam ulior iniquitatum gladius est, idest ultio, quam ipse proprie inducet post mortem: Et scilote esse judicium, non solum in hac vitae, sed post hanc vitam in resurrectione honorum et malorum.
19:1
Sermo Baldad totus erat ad animum exacerbandum factus, maxime quia in sorte improbi Iobi casum delineavit. Unde Iobus de amico, qui etiam nomine et approbatione aliorum dixerat, merito conqueritur
19:2
v. 2 « Usquequo affligitis animam meam et atteritis me sermonibus »? — animum pandit, non ira, sed do/ore tactum. Ex spe enim illa concepta 16, 21 ingentes commotiones et tumultus animi, quibus antea iactabatur, paulatim subsidunt; lobus magis fit tranquillus, sui compos, ab irà et vehementia alienus. Ita patientiae exemplum illustrius proponitur et sacer auctor non sine arte docet, quomodo Iobus in ipsa aerumnarum palaestra profecerit. E re monet Cod.: « impetitus et vulneratus mordacissimi Bildadis convicio non tamen remordet vir sanctus, sed altos ducens gemitus ex imo pectore de eorum iniquitate et crudelitate expostulat, quod se innocentem deque sibi illatis iniuriis apud Dominum conquerentem eiusque opem supplicibus votis invocantem. quasi compositis et subornatis testibus obrütum et oppressum damnarent ». Rei iniquitatem nervose illis obiicitv. 3« en, decies confunditis me et non erubescitis opprimentes me »; — i. e. iam decima vice (saepe saepius ; vel, ut nimia diligentia alii: quinquies loquendo ad me, et quinquies me cum quadam indignatione et taedio audiendo, S. Thom. Caietanus, Cod.*) me probrisetignominia aflicitis et sine ulla meae miseriae reverentia — res sacra miser ! — me subsannare minime dubilatis, misero irridere et addere vulnera vos non pudet! Bene OZ. : « vos pudore omni abiecto coram et in os conviciis me proscinditis et sine misericordia aut calamitatis meae affectu ullo mihi insultatis ». Rei indignitatem auget; nam quid ad eos pertinet ipsum lacessere?
19:4
etsi ignoravi, mecum erit ignorantia mea » ; — si lapsus sim, uti 13, 26 non negavit quia seit hominem se esse (efu 19, 31. 38), mecum habitat (permanet, pernoctat) peccatum meumi. e. quid ad vos, ego solus luo poenas, mihi damno est, quare igitur vos me punitis, quasi vobis noeuerim? Dicit lobus : si vobis intulissem mala, intelligerem, eur me adeo affligeretis. Unde demum quasi secum mirabundus quaerit : quare, dum ego poenas luo, vos quasi laesi in me invehimini ultionem capientes?
19:5
v. 5 « at vos contra me erigimini et arguitis me opprobriis meis »; — i. e. superbis in me iusurgitis sermonibus et solis ;ie/s opprobrüisi. e. probrosis quas sustineo aerumnis ulimini tamquam argumentis contra me, quibus criminum convincar; ex eo solo quod affligor arguitis me impium esse (cf. Pin. Mar. Tirs). Eundem sensum ex hebr. colligimus; pN interrogationem vestit : profectone in me insolenter vos erigitis et demonstratis contra me ignominiam meam? cf. Malv. IV. Hirz. Hitz. Zsch. ; alii affirmative sane etc. cf. Ros. Plerique tamen protasin conditionalem et v. 6 eius apodosin accipiunt (Mar. Malv. Calm. W. Del. P.); sed, ut est oratio commota, brevia incisa magis apta sunt. Iznominiam quam sustinet, ostendere volunt iure merito ei incumbere, proinde eum esse talem peccatorem, qualem Baldad descripsit. Ex textu lat. huius rei argumenta. ex ipso eius infortunio depromunt. Ita facile cum hebr. conciliatur, et apte ad propositum. Minus placet : contumeliose, probrose, opprobriis in me iactis me petitis (Men.). Contra amicorum argumentandi rationem breviter ae dilucide suam asseverat innocentiam non sine magna dicendi vi
19:6
v. 6 « saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo iudicio afflizerit me et flagellis suis me cinxertt » ; — hebr. scitote iam, quod Deus me pervertitet rete suum super me cinxit (cf. Mar. Malv. Pin.), id quod intelligi potest vel : me evertit, statum meum prosperum subvertit, fortunas evertit ^, vel, ut S. Hier. intellexit : ius meum pervertit, non aequo iure mecum agit; verbum enim, ut bene Pin. notat, affert curvitatem quandam ac perversitatem deviantem a recto. Haec si consideratur ex parte Dei, sic anonnullis explicatur: Deus agit contra me insolito sibi more. iba nae nescium et inceonsultum peccare, cf. Num. 15, 32 quod si per ignorantiam praeterieritis quidquam horum; Lev. 4, 13 etc. Si in vita ante acta lapsus sim Cord. Malv.; alii minus apte, si quid in praesenti disceptatione erroneum dixi Men. Tir. — utrumque proponit Ol. — alii, si in errore versor de mea innocentia Calm., vel si mea sententia quam defendo falsa sit Vav., sed ad vim usumque verbi haud satis apte, neque lobus censendus est id conc edere per notam dicendi figuram, quia v. 6 re P 9. Ita LXX et vet. lat. « scitote ergo quia Dominus est qui me turbavit » (ó t%gáķas p. cf. Ol.; ita membrum alterum suadet; ita usus verbi my! Ps. 146, 9 (hebr.) vias ei rum disperdet; Lament. 3, 9 semilas meas subvertit; Eccl. 7, 13; Is. 24, 1. Alii censent, nihil lam dure ae crude dictum, quam haec verba (Est.), esse verba hominis malis irritati &Mar.), eum aegrolorum more loqui (exp. in.), propterea diei ab ipso postmodum : insipienter locutus sum et quae ultra modum excederent scientiam meam (Phil.); alii verba emolliunt: « videbat aequum non esse, utad talem vitam talia flagella reciperet » (S. Greg.). vel, uti clarius rem Rup. elucidat : « non flagella factis meis aequando, aequalia aequalibus compensando, ut arbitramini vos » ; vel, ut S. Thom. praeclare commentatur: « si adversitales non adveniunt nisi pro peccatis, non est aequum Dei iudicium, quo me non graviter peccantem lam graviter afflixit » ; sim. Male. Vav. Men. Tir. — Haec altera. significatio videtur cum S. Hier. retinenda (cf. 8, 3; 34, 12, eamque recentiores quidam sequuntur (W. Del. Zsch. P.), dum alii (Hzrz., Hitz.) priorem viam, fortunas meas subvertit amplectuntur. Contendit igitur lobus, Deum consuetas suae iustitiae leges se puniendo non servasse (Calm. Le Hir); dein doloribus se totum vinctum captumque lamentatur, ita ut effugere nequeat, reti scil. conclusus.
19:7
v. 1 « Ecce, elamabo vim patiens et nemo audiet; vociferabor et non est qui iudicet »; — hebr. clamo « oppressionem » et non exaudior; vocrferor et non iudicium. e. frustra iudicem appello; causam meam non agit (cf. 9,35; 13,22). Et dum recusat innocentiae fobi testimonium reddere, eum insuper ita malis circumsepit, ut effugere nullatenus possit;
[am hos dolores lamentando recolit et quanti sint declarat, ea scil. mente, ut pateat se zalia et tam atrocia culpis suis non sibi attrahere potuisse (cf. Cord. Pin.). Et primum quidem quasi in atrocitatis culmine ponitur, quod oppressus neminem habeat qui innocentiam eius testetur aut vindicet; unde
19:8
v. 8 « semitam meam circumsepsit et transire non possum et in calle meo tenebras posuit »; — ef. 10, 3.17. Lament. 3,6. 7; viam muro occlusit (hebr.); nullus evadendi locus; insuper tenebris offusis, si adesset, absconderetur; tenebrae i. e. calamitates, eaeque quae nullo modo, cur adsint, explicari possunt, ei gravi onere incumbunt (ef. Cord. W.). « Deinde exclusis remediis subiungit adversitates incipiens ab exterioribus bonis quae perdidit, inter quae primo ponit iacturam honoris et gloriae, dum dicit » (S. Thom.):
19:9
v. 9 « spoliavit me gloria mea et abstulit coronam de capite meo »3 — i. e. «iis me bonis omnibus exuit quae me gloriosum efficiebant et quibusexcellebam et efferebam eaput prae ceteris mortalibus » (Pin.); antea m honore et reverentia, iam a iunioribus irridetur (31,1); ante sedebat quasi rex circumstante exercitu (29,25), nunc in pulvere N 3 ich 5 , | . 1 sedet testa saniem radens (S. Thom.). Iobum regem fuisse (Pin.), ex hoc loco minime constat ; nam 29, 14 iustitiam dicit suum vestimentum regium el diadema, et 29,25 se quas? regem sedisse inter ceteros affirmat; quare corona de regia dignitate explicari nequit, sed usitata metaphora vel generatim vitae ornamenta et decora dicit, vel (quod lamen difficilius) Zustitiam sibi in opinione hominum esse ablatam conqueritur (cf. 29,14. Vav. Cod. Men. W. Hirz.). « Tertio ponit damnum rerum exteriorum, scil. devastatis omnibus exterioribus bonis », ita ut non sit « spes recuperandi » (S. Thom.);
19:10
v. 40 « destruxit me undique et pereo, et quasi evulsae arbori abstulit spem meam » ; — bebr. e£ evulsit guasi arborem spem meam; bene Pin. : « evertit, demolitus est; est enim verbum quod de aedificiis dicitur » (yn cf. Lev. 14,45. Iud. 9, 45. Ier. 39, 8); co aptius undique, quia non solum bona ei ablata sunt sed et ipsum corpus morbo discissum est atque dirutum: ita destructus debet ire (hebr.), i. e. perire, in mortem ire cf. 10,21; 14, 20. Arbor sia radice eruitur et a fibris ipsis exstirpatur, nulla superest germinandi spes (Cord.); ita obi spes irreparabili ruina periit, ut ipse opinatur. « Radix spei est duplex; una quidem ex parte auxilii divini; haec videbatur esse avulsa propter hoe quod Deus ei videbatur graviter iratus » (S. Thom.);
19:11
v. 44 « iratus est contra me furor etus el sic me habuit quas hostem suum »; — causam reddit et simul auget calamitatem, cum Deus illam moliatur destructionem cum animo irato, eumque tamquam Aostem tractet. Iu hebr. 'accendit. contra me iram suam (Cod.). Verborum vim perpendit Pin.: « exaggeratio aulem est incredibilis supplicii, tum etiam divinae indignationis, cum ait quasi hostem; nam cum hostilis ira etiam inermes et imbecilles armare soleat, quid, cum coniungilur cum potentia divina et cum Deus adversus hostes procedit »? ? « Divinae autem irae et odii signum ponitur, cum subditur » (S. Thom.):
19:12
v. 142 « simul venerunt latrones eius et fecerunt sibi viam per me et obsederunt. in. gyro tabernaculum meum »; — hebr. simul venerunt turmae eius (cunei militum eius) e£ aggeraverunt contra me viam suam (comportarunt aggerem) e£ castra. posuerunt... (cf. Mar. Malo. Pin.); cf. 40, 17; 16, 13. Deus milites suos contra eum conscripsit; isti contra Iobum quasi contra arcem expugnandam vallum et aggerem comportant eumque obsidione cingunt; ita scil. dolores divinitus immissi eum premunt, oppugnant; cf. 6,4 terrores Domini militant contra me; 16, 15. 1. LXX £iéxoyev 07 d; nep Gévàgov thy rnida yov; vet. lat. excidit. « Deinde ostendit avulsam esse radicem spei quae est ex humano auxilio, ostendens quod nihil auxilii poterat exspectare ab illis, de quibus magis videbatur » (S. TAom.). Praeter Deum homines iique, quibuscum vinculis cognationis et familiae erat iunctus, eum aerumnis cumulant. Novum igitur aerumnarum genus neque leve pandit;
19:13
v. 13 « Fratres meos longe fecit a me et noti mei quasi alieni recesserunt ame »; — Deus scil. abegit, abalienavit ab eo consanguineos, propinquos; hos fratrum nomine iure comprehendunt. Pin. Men. W. Zsch. Hitz. ; nam de ipsis fratribus, quos hoc loco iam aliqui (S. Thom. Del.) agnoscere volunt, demum v. 11 loquitur; praeterea amici, familiares eum reliquerunt, vel saltem animo et benevolentia ab eo recesserunt, uli interlocutores, qui eum accusatlionibus obruunt. Praeterea
19:14
v. 14 « dereliquerunt me propinqui met, et qui me noverant obliti. sunt mer»; — qui mihi adstare solebant et a latere meo non discedere (Pin.)' 1. e. noti mei et familiares « quibus propter necessitudinem et familiaritatem me totum credebam » (Pzn.). Iam ad domesticos transit;
19:15
v. 45. « inquilini domus meae et ancillae meae sicut alienum me habuerunt et quasi peregrinus fui in oculis eorum »; — illi ipsi, quos domi suae commorari sinebat, quibus habitaculum et tutelam praebuerat, iam beneficiorum obliti eum plane negligunt; bene Pen. : « inquilinos dicas peregrinos et hospites quos sub tecto suo recipiebat Lobus, aut servos adventitios, non vernaculos neque domi natos »2. Quantopere eum servi contemnant et. negligant, exemplum subdit
19:16
V. 16 « servum meum vocavi et non respondit; ore proprio deprecabar illum » ; — quae mutatio? alias ad nutum heri prompte properabant ; nunc precibus et obsecrationibus vix obsequuntur?. Quantae vero est patientiae, et quam insolitae, servorum iniquum ingenium ferri sine excandescentia a tali hero, qui illos benevolentia et benignitate cumulaverat (cf. 31,13)! Unde Of. : « hoc inter acerbissima locum meretur, si quis morbo laborans opem eius imploraverit qui obsequium praestare debet nee. tamen audiatur ; » et S. Chrys. : « gravis fuit diaboli vicinis, foedere iunctis; LXX oi Zyyócatot vov; vet. lat. « non curaverunt me proximi mei et scientes nomen meum obliti sunt me ». 3. Vim verbi un (hithp.) Pin. rite perpendit: « misericordiam alterius allicere fusis precibus, nihil ex debito, sed ex gratia et misericordia implorando ». praestabant, conviciis proseindebant, contra eum loquebantur.. » ; ef. Vi, 6. « Deinde enumerat. personas maxime coniunctas » (S. Thom.) i. e, uxorem et fratres quorum quo magis necessarius et suavis est amor, eo magis offensioni putatur et dolori contemptus : v. AT « kalitum meum exhorrutt uxor mea et orabam filios uteri met » ; — « scil. propter foetorem ulcerum, ex quibus ei horribilis reddebar » (5. Thom.); praeterea halitus in elephantiaco morbo gravcolentissimus esL et quam maxime fastidio (hebr.). In textu lat. orabam i. e, suppliciter auxilium, opem ab eis efflagitavit; sim LXX et vet. laf. « invoeabam blandiens filios (zoxXXoxlóov uou) uteri mei» ita et Chald. et Syr. vertunt ae si in hebr. hithp. verbi *zm legissent, quae tandem forma suppliciter inclinari, flagitare etc. significat et cum 5 iungitur (cf. Os. 12, 5. Esth. 8, 3). At quod nos in hebr, legimus sp non potest ita verti, quia pn in qui non est, nisi propitium esse, favere, misereri, gratificari, nisi arabismum statuas, in quo in est prae desiderio ingemiscere, conqueri. Unde spysp aliter a recentioribus explicatur; vel enim pluralem vocis pgn volunt esse significatione non adeo a gratia, misericordia aliena precum et supplicationis — unde : halitus meus fastidio est uwor meae et preces meae filiis uteri mei (cf. Ges. Thes. l. hebr.) — sed ipsa vox rm dubia est, cum certo hoc appellativum non inveniatur! — vel ex alio arabismo (cui Syr. yon rancidus affine est) explicant et foetori sum (Ros. Ewald, Hahn, Schlottmann, Del.), vel assumunt substantivum fem. a radice un cui gemendi nolionem tribuunt; unde et gemitus meus filiis.. (cf. Fürst L. Hitz). Quaeslionem movent, quinam sint ///éi uteri mer? nam filios et filias morte subito abreptos iam non poterit intelligere. Graeci legunt ulcus naàaziðwv uov ^; et ita explanant. Cord. Men. Tir. Pin. Sanct. Ros.; alii nepotes vel pronepotes (Sym. Phil. ? S. Thom. Sa, Hirz. Zsch.) intelligunt; alii (Vav. Cod.) conditione subintelleeta s? gu: essent superstites explicant; a qua re non longe abest. W. : sum sicuti is qui proprios filios suppliciter debeat adire. Quod quam arbitrariuin sit, immo et languidum, nemo non videt. Neque graecorum placet interpretatio, quia in prologo de pluribus uxoribus non est sermo. Idem prologi, qui tamen de Iobi familiae conditione minutatim refert, silentium nepotes excludere videtur. Sententia ab EzeAorn et Ofsheru- 1. Nam. Ps. 17, 10 pham est certe inf. ex norma yh formalus; quem intellexit etiam 2. Sym. vioù; natõðwv pov. ic SR sen prolala, valem sacrum ardore poetico abreptum prologi esse oblitum, refutationem non meretur. Vera proin explicatio est, Tobum loqui de fratribus suis uterinis, qui sunt filii ezusdem. vulvae, quae erat Tobi, ita enim Iobus loquitur 3, 10 in hebr. guza non conclusit ostia ventris meri. e. illius qui me portavit (ef. Del. Hitz. P.). Neque quis iure mirabitur, fratrum mentionem in prologo non fieri; nam Tobi familia describitur, fratres vero cum suis familiis alibi habitasse et demum, uti interlocutores, nuntio de lobi morbo accepto advenisse, obvium est et creditu facillimum. Insuper infimae plebeculae factus est contemptui et irrisioni; adeo vilis et abiectus, ut vilissimi quique eum abominentur;
19:18
v. 18 « stulti quoque despiciebant me, et cum ab eis recessissem, detrahebant mihi »; ~ i, e. « praesentes ines contemptores mei contemptos ipsos ac leves homines : ubi autem primum ab eis discessi, obtrectatores » (Vav.) `. A familiaribus non est tantummodo derelictus (v. 13. 14), verum etiam despicatui et abominationihabitus — qualis fortunae conversio!
19:19
v. 19 « abominati sunt me quondam consiliarii mei et quem marime diligebam, aversatus est me »; — hebr. versi sunt in me (Mar. Malv.). Bene notat S. Thom. grave esse « sapientibus despiei. Tales erant viri consilii eius i. e. quibuscum consilia conferebat, secretorum conscii et ei coniunctissimi (Cord. Pin.); grave quoque, ab illis ipsis, quibus maximum impenderis amorem derisui haberi et eos inimicos experiri, ibi praesertim, ubi solatio quam maxime in digeas. Haec omnia lobus expertus lamentatur; quanta dolorum materies! quanta patientiae seges? Accedit ad has aerumnas eorporis putrescentis et fere iam collapsi conditio miserrima ;
19:20
v. 20 « pelli meae consumptis carnibus adhaesit os meum et derelicta sunt tantummodo labia circa dentes meos »; — « ob oculos ponit. extremam sui corporis maciem, quam ait fuisse tantam, ul carne. consumpta sola ossium pelle tectorum structura remanserit » Cord. Sensum dedit Aer. ; in hebr. cuti meae et carni meae adhaerent ossa met 1. Hebr. mon (ef. 16, 11) alit ex 21, 1i de pueris petulantibus explicant (Chald. Malv. UI. loquendi modus: nihil fere in toto corpore sanum est atque integrum (ef. Ges. Ros. W. Hirz. Zsch. Hitz. Renan). Pellem dentium S. Hier. labia explicat. Qui locutionem proverbialem ? non agnoscunt, explanant vel ad litecam (Mar. Del.) vel sermonis instrumenta ei fuisse relicta agente daemone volunt, ut sacrilegum quid in Deum committeret (cf. Phil. Thom. Pin. Cord. Vav. Sanct. Malv.). Scd hoclongius petitum et argnutius excogitatum videtur, neque placet expositio Biteralis, quae nimiam quandam et putidam sapit diligentiam; ergo proverbialis seligenda est, utpote quam maxime simplex et facilis ; exstare tales loquendi formas fere in omnibus linguis constat; similes ex arabico SeAu/tensius attulit. Aliud habet Sym. xat 2££z03ov zò 2£cux mou óOoüctw Suot. -
19:21
v. 21 « Miseremint mei, miseremini met, saltem vos amici mei, quia manus Domini tetigit me »; — lobus omni iam acrimonia omissa supplex et flebilis amicos implorat, ne addant vulnera, ne plus eum affligant, ul tot malis moti misericordiam ei exhibeant. Rationem affert, quia manus Domini i. e. potentia Dei et severitas, qua forti manu vulnera infligit, me tetigit, percussit; verbum 2 de lepra saepius usurpatur, cf. Lev. 13, 3. 25; ceterum Pin. bene vim vocis exprimit : « manu tangere in Deo vehementem indignalionem ad percutiendum indicat ». Qua ratione eos velit sul misereri, explanat
« Enumeratis ergo adversitatibus suis eos ad compassionem invitat geminans nunc petitionem propter multitudinem miseriarum » (S. Thom.). Sane, quae praecesserant, optime praeparaverunt exclamalionem
19:22
v. 22 « quare persequimni me sicut Deus et carnibus mers saturamini »? — i. e. uti Deus vulnera mihi tamquam inimico suo infligit, ita et vos me hostili modo et dure traetatis; persequuntur eum potissimum, quia calumniis ae dieteriis eum proscindunt, eum tamquam scelestum et improbum traducunt. Ne id faciant, vel, ut nunc saltem cessent morbum eius scelerum poenam dicere, instanter flagitat : quare ita valde emphatice subditur ad miseremini met. In hebr. (quare) carne mea non saturamini ? i. e. quare tandem non A zd EL : Subs: 1 | NNAS explere potestis vestram calumniandi libidinem et demum cessare? an nondum satis mihi detraxistis? Metaphora a ferarum more decerpta dicit — aliquem pessime affligere (Mich. 3, 3), verbis eum discerpere (cf. Ps. - 26, 2. Gal. 3, 13) praesertim calumniis proscindere (cf. Dan. 3, 8; 6, 25 chald. manducaverunt frusta eius, i. e. falso accusabant cum, gr. 9i£f322.ov). Hane sermonis semitiei metaphoram et veteres et recentiores agnoscunt. Ita S. Aug. (in Ps. 26, 2) maledico dente consumere! explanat ; S. Greg. : proeul dubio carnibus saliantur » ; Ol. : « contumeliosi sermones ad depascendas carnes per se sufficiunt »; sim. Rup. S. Thom. Pin. Mar. Tir ; ali solius saevitiae et erudelitatis, qua quasi dentibus eum lacerare vellent, mentionem faciunt (Cord. Men. Vav. Gord. Calm.); at iure recentiores observant, peculiarem. illam ealumniandi notionem phrasi speciatim inesse (cf. Ges. Thes. s. v. 5x, Ros- W. Hirz., Del. Zsch. Hitz. P.), idque usu arabico et aramaico (ef. diabolus syriace vocatur fruste comedens) satis superque constat (cf. Sehultensius ; vers. syr. Matth. 4, 1; Luc. 4, 2; 16, 1). Falsa enim accusatio, detractio, calumnia alterius famam vel ipsum rabido dente et ferarum in modum rodere, dilacerare, devorare facile concipitur. Efflagitat igitur. lobus, ut se innocentem landem agnoscant, fateantur. Moram quandam interponit. Amicos aspicit, cedant necne? lili in sua sententia perstant, quod lugubri silentio eorum ei innotescit. Quare ipse sollemni protestaüione publicum et aeternum suae innocentiae testimonium edere cupit ?. Et praeclara ratione edit. Ecce enim scena magnifica: lobus ab oninibus derelictus, despectus et iniuriis affectus quasi scelestus ab omni hominum genere, corpore iamiam computrescente et sanie diffluente, morti, uti censet, proximus, alterius vitae el futurae demum recompensationis spem certissimam sublimi modo profitetur, ex imis miseriis ad spei fastigium el culmen evectus. Spem temporalis prosperitatis reeuperandae abiecerat, ul bene notat S. Thom. : « nune autem manifeste suam intentionem aperit, ostendens se praedieta non dixisse quasi de Deo desperans, sed quia altiorem spem de eo gerebat, non quasi relatam ad praesentia bona, sed ad futura ». Ut manifestum constet et aeternum suae innocentiae testimonium, exoplat, ut sollemnis protestatio quam est editurus, ad omnium hominum aetatumque omnium perveniat memoriam. Unde v. 23 « quis libro
19:24
v. 24 stylo ferreo. et plumbi lamina, vel cel sculpantur in silice »? — hoc ut modo efficacissimo fiat ac nulla aetate. delendo, expetit. Quare scribendi modos multiplicat et optima instrumenta vult adhibita : ut seribantur sermones, verba scil. quae statim est prolaturus v. 25-21, quae omnibus ostendunt, quid sua fretus conscientia cerlissime exspectet. Haec enim verba intelligi, plerique interpretum statuant (Phil. S. Thom. Pin.? Mar. Malv. Men. Caiet. Sanct. Cod. Gord. Vav. Ros. Patritius?, Hitz.; ab hisce non dissentit Tir. : « optat aeternam statui memoriam sui huius agonis, afflictionis, constantiae et spei, praesertim eius, quam de resurrectione mox subiungit »; sim. Cord. Zsch.) et ipso contextu suadetur; nam verba mea scribi vult; ergo quaenam? omnia? minime sane; vel incerta quaedam? neque hoc; ergo ea, quae ipsa serie post talem protestationem sequuntur ; ideo tanta cum sollemnitate ea effert; et ea continent, quae omnium animis lobus imprimi vult, scil. se scire Deum innocentiam suam praemio coronaturum esse, Alii sermones generatim intelligunt (Rup. Br.), alii, innocentiae testimonium, scil. se pati innocentem (W. Hirz. Del.) vel, ut appareat iusta eius causa (Sa); sed lobus verba sua vult inscribi, ergo certa, definita, circumscripta, ea quae statim profert. Exoptat, ut scribantur, ne oblivione deleantur, et in insigne volumen, in publicum quasi commentarium, in quo acta annotantur illustriora (ef. Patr. p. 238) referantur; et, quo magis ad posteritatis memoriam valeant, ut stilo ferreo exarentur in plumbo, inscribantur plumbi laminae, ergo in metallo, quod durat, alte calamo ferreo imprimantur; vel, quod maiorem etiam firmitatem et stabilitatem prae se fert, ut celte sculpantur in scilicei. e. ut ad perpetuam rei memoriam petrae (hebr.) immobili, quae nullo tempore sit delenda, incidantur. Ce/te, ut fert lectio romana (multi enim antiquiores certe legebant et interpretabantur) * instrumentum indicatur sculptorium, a caelando dictum. 2. Pin. : « sequitur communis interpretum sententia atque contextus ipse sic exigit ». 3. Cf. de toto hoc loco : Patritius, de interpr. s. script. Romae 1844 II p. 238 et seq. In hebr. v. 23 quis dabit ergo et scribentur (i. e. utinam scribantur) verba mea, quis dabit (utinam) ! in libro, et exarabuntur v. 24 in stilo ferreo et plumbo in aeternum in saxum incidentur — 1. c. « ut in saxum incidantur stilo ferreo et plumbo in sulcos literarum infuso ; qui enim lapidibus literas inseulpunt, vacua et cava literarum infuso plumbo replent, ut literae ipsae diutius durent ; alioquin ipsae literarum scripturae facile detererentur et scriptura aboleretur » (Male. Cod. Sa, Hos. W. Hirz. Del. Zsch. Ew. Dill.) At optime cum vulg. quadruplex modus distingui potest: utinam a) scribantur, et quidem b) volumine, immo c) stilo ferreo in plumbi lamina", et demum d) ad perennem memoriam in saxo. Nam plumbi laminis olim seriptitari solitum, notum esse ait Pin. vel imperitissimis et affert Plinii (43, 21) testimonium : « publica. monumenta?plunibeis voluminibus, mox et privata linteis confici coepta aut ceris » (plura ex veteribus dant Malv. Ros. Patr. Hitz: Pausan. 9, 31, 4; Iosephus c. Ap. 1, 34; Tacit. Ann. 2, 69,) frequentius cupreis. Ita maior habetur vis, rei simplícitas, gradatio et amplificatio (cf. Pin. Vav. Hitz. Le Hir). LXX et vet. lat. « aut in testimonium in petris sculpantur » (ita saltem in aliq. codd.) ergo legebant cum Theod.? uti, B. quoque scribit 375 ; ex nostra lectione y5 (in aeternum) certe a S. Hier. «nisi forte legerit yn quod sealpellum ! significat, sed librarium » (p. 241 Sunt, qui eenseant lobum hisce verbis exoptasse, ut sequentia tamquam carmen. epitaphium suum lapidi incidantur columna super profecto obtinuit, quod optavit; immo plus est eonsecutus; « ecce enim scripta sunt, non quidem stilo ferreo, sed multo magis Hisce quam postulavit ; illa enim, si ita scripta fuissent, tempus delevisset, haec vero altius ac permanentius exarata sunt » (CArys.), « nam libro hoe sacro longe certius quam plumbi lamina triumphus eius consignatus est aeternitati » (Cord.). Versus hi 25-27 iuremerito apropia Iobi nominantur. Exprimunt enim certissimam eius spem de Deo liberatore, praemiatore innocenlae aeterno. Singula prius ex hebr. expendemus v. 23 at ego scio : redemptor meus vivus (est) et ultimus super pulverem surget (exsurget, stabit). Quod sententia a y ez incipiat, aliqui obstare censent (Dillmann; cf. Hitz.) quominus haee verba saxo insculpenda esse ecenseamus, quia a y et inscriptio non possit ordiri. Praeclara utique ratio! quasi vero lobus scribenti vel incidenti verba iam nunc dictaret! Effert vero quod ipse intime sentit, idque eum vi effert, quia amici quorum misericordiam imploraverat, tacent et silentio suo eum damnant. Unde 4 emphaticum est : ego vero, ego pro mea parte, at ego. Asseverat innocentiam eamque ab ipso Deo demum iri vindicatum et assertum asseverat ipse, dum alii silentes eum scelestum sua taciturnitate eomprobant. Quare triumphantis in morem ipse ad Deum vivum et aeternum provocat, qui eius assertor et vindex certo futurus sit : at ego. Bene Pin. verborum vim expendit : « pronomen quod in hebraeo est, asseverationem et emphasin habet atque in. verbum coniunctum refundit vim significationis. Ego scio : certo novi, peculiari et mihi bene familiari scientia, tam certa, quam si oculis haurirem aut ipso experimento didicissem; verbum omnem dubitationem excludit et affert certam. quandam atque firmam mentis adhaesionem ad rem satis superque exploratam ». Statim in limine quaestio est expedienda, de quanam spe lobus id "n Num. 6, 5; Is. 7, 20 vertitur novacula (cf. Num. 8. 5; Ez. 5, 1); ler. 36, 93 additur 45 2b scalpellum scribae, quo scil. loakim rex seidit volumen sermonum censendus sit loqui. Nam lobum de spe loqui melioris vitae terrestris conditionis atque fortunae, cum surrecturus sit de terra et sordibus morbi, inter catholicos S. Chrys. (cf. infra p. 256) haud improbat, Eugubinus vero clariorem et veriorem interpretationem existimavit, eumque longo agmine ralionalistae imitantur. Arguunt, uti HEugubinus, ex iis, quae in fine libri de Iobi fortuna mutata narrantur; nam novissime tandem post calamitosam conditionem Redemptor eius stetit, apparuit super terram, visus est Deus ipsi lobo, lobus iterum circumdatus est pelle sua, cum/lilli integra et sana sit restituta, redditus est externus splendor; vidit Deum in carne sua sana innocentiae vindicem et bonorum omnium restitutorem etc., ergo convenienliore quo fieri potest modo ipse liber loci explicationem suppeditat (ita fere Eugubinus apud Pin. ; ita inter alia iam Barh. ; ita sim. Grotius, Augusti, Umbreit, Stickel, Hirz. Hitz.. Neque abnuit Catmetus, qui renovationem hane mortalem i. e. lobi in pristinam valetudinem ac fortunam restitutionem, vere enuntiari hie vult, sed ita tamen, ut haec indicium sit illius, quam fides docet, resurrectionis, et addit : « familiarissimum est autem Scripturae id propheticarum figurarum genus seu duplieium oraculorum, cuius una quidem facies temporalem aliquem et proximum eventum spectat, altera quiddam ex fide sublimius atque remotius ». Verum haec quanta rerum inconsiderantia dicantur, facile ostenderis. Amici lobo (si pietatem amplecteretur) renovationem. illam temporalem polliciti sunt; Jobus vero eam spem minime fovet (cf. 6, DES D9 10. 212:40, 21543, 15. (hebr): 34, 40::16528 5 TUI 16), ea spe se tangi in tantum negat ut dicat : putredini dizi : pater meus es; mater mea et soror mea vermibus (Vi, 14); negat hac ipsa oratione v. 7-12; negal postea 30, 23. Quomodo nunc subito id amplectitur, quod hucusque negavit? Num sacri carminis auctor post illam v. 23. 24 pompam ad tam ridiculum exitum rem perduxisse ulla verisimilitudinis umbra censeri potest? Sed dicunt: in. hune modum disputatio revera finitur. Praeclaram interpretandi normam ! ex His quae. lobus penitus ignorabat, minime exspectabat, nos eius verba et animi sensa. debemus explicare! Bene iam notat Vav. : « si novum quiddam et mauditum et inusitatum dicturus non esset, nihil erat quod tanta praemunitione uteretur ad reliquum sermonem, tanto apparatu, tamque valde commendari vellet monumentis literarum, memoriae posteritatis sempiternae, quae tum verba maxime faceret ». Ergo illud enuntiat Tobus, ad quod iam gradum quendam et praeparationem fecerat 14, 13: 16,18 n. :Dem in altera. vita post mortem osse remuneratorem totius hominis et animae et corporis. Id vero ipsis verbis perspicue constat. redeamus. Primum quod se certo scire profiterante populum ex servitute aegyptiaca (cf. Ex. 6, 6; 15, 3. Ps. 14, 2; T71, 16) vel babylonica (Is. 43, 1; 44, 22) usurpatur. Hebraei vero, ut bene Calm. advertit, redemptorem (Goél) appellant illum, penes quem ius est redimendi hereditatem hominis cognati, quique necessariorum famam tueri ac mortem ulcisci tenetur (cf. Lev. 25, 25. Num. 35, 19. Deut. 19, 6. 12. Ruth 3, 13; 4, 4. 6). Igitur Deus Goe/ ille est, qui liberat ab afflictione, oppressum tuetur, restituit, vindicat (cf. Ps. 148, 154. Lament. 3, 58) : Servator, Liberator, cuius est iure quodam et vi muneris et officii servare, liberare, vindicare causam. Talis assertor et vindex vivit pro Iobo, vivus, nunquam morte removendus; virus, nulla desidia vel muneris oblivione affectus; rivus, qui certissime talem se praestiturus est; quare simul ultimus, postremus atque omnium novissimus (cf. Is. 44, 6; 48, 12 ego primus et ego novissimus), qui omnia tempora complexus plena potestate et auctoritate tum adhuc pollet, quando humana omnia penitus sunt collapsa. Talis igitur ezsurget super pulverem. Frigide illi, neque ad lobi mentem, qui super terram explanant. (Hitz. Hirz. Renan) et $32y idem esse volunt quod pysy; frustra quoque ad 28, 2 ; 30, 6; 41, 25 provocant, nam Iobi mens non est ex illis colligenda, quae postmodum alio in rerum contextu et alia animi conditione constitutus in medium profert, sed ex iila cogitationum affectuumque serie, quam in antecedentibus pandit.Iam «zy y modo dixerat[17, 16; dixerat 7, 21 Zn pulvere dormiam et lsi el *zy5y statim in subsequentibus iterum a Sophar et lobo usurpatur : 20 11 ossa eius... cum eo in pulvere dormient ; 21, 26 simul in pulvere dormient el vermes operient eos, idque postquam dixit: iste moritur, alius moritur v. 93. 95; proinde super pulverem sepulchrum dicit, illum dicit pulverem, in quem corpus suum putridum mox esse resolvendum lobus exspectat et in quem. humana demum omnia, utpote mortalia, recident; super June pulverem. ultimus, Deus primus ac novissimus i. e. aeternus exsurget (cf. Corluy l. c. pag. 287). lam ezsurgere cp de. teste dicitur (Deut. 19, 5. Ps. 26, 12; 35, 11), de adiutore, opem ferente, de Deo iudice (cf. lob 31, 14; Is. 2, 19. 21; 28, 21; 33, 10. Ps. 141, 6; 93, 16). Quare Deum stantem super pulverem apposite delineat tamquam testem innocentiae, liberatorem, vindicem, qui opem laturus sit huic pulveri. Apta connexione vocal suum Goél, vocat eum viventem `n quae vox de Deo in sollemni attestatione toties adhibetur; huie intime iungitur ul/imus, quia ex vita sibi propria est aeternus ; Go? vero explicatur sententia. adiecta super pulve- - 108 19, 26 rem ezsurget'. lam sequentibus versibus proxime tangit, qua ratione Versiculus brevis, septem constans voculis, at undequaque difficultatibus septus. Ipsa versio dubia est; tamquam probabiliorem. hanc proponimus : e£ postea pelle mea cireumdabuntur haec et ex carne mea videbo Deum. Scio, paucos ex Hebraistis huie versioni accedere (approbant Pin. Hebraeus Caietani, Tigurin. Castalto, Eugubinus, Patr. Corluy ; vertunt circumdederunt Leo Iudas, Mar. Le Hir), sed plerosque vertere vel postquam. pellem meam contriverunt hanc (Sanctes, Vat. confoderint ista, Avcenartus, Schzndlerus, Hos. et postquam corpus meum, hoc inquam, consumptum fuerit, Ges.) vel frequentius : post pellem meam quam conciderunt, hane (Harz. W. Del. Zsch. Hitz. P. Renan). Unde primo versio proposita est. vindicanda. Praecipuum est in verbo "p recentiores piel explicant : decutere, conterere, qua in significatione invenitur Is. 10,34; ad eandem refertur pi (exeussio) Is. 41, 6; 24, 13. S. Hier. hisce tribus locis rite vertit subvertere, excussto. Alias hoc verbum in hac significatione non occurrit, occurrit vero "pi (recentiores enim plerumque unam hane radicem agnoscunt abiecto figmento illo ay) octodecim in locis in significatione circuire. circulare, m gyrum versari ; Xa Is. 29, 4; 15, 8. Ps. (hebr.) 22,471; 11,9; 48,13; 88,18. Ios. 6,3. 41. 1 Reg. (hebr.) 7, 24. 2 Reg. 6, 14; 11, 8. 2 Chron. 4,3; 23,1. Lament. 3,5 et cum omni probabilitate etiam Lev. 19, 27? et quod bene attendendum est in ipso libro Iob 1,5, 1. Aliqui in textu hebr. ipsam Christi resurrectionem praediei opinantur (Pin. Sanct. Malv.). Sed ne quid nimis! Nam de Messia proxime et directe non est sermo, sed de eo quem Tobus, uti per totum librum, ita hoe loco Deum (v. 26) Eloah vocat. Nequeillud praediceretur, etsi quis explieitam fieri ae distinctam unius Christi menlionem contenderet; bene enim notat Patr. : « cui tameu rei praedicendae nune nullus est locus, nec eam patitur orationis series; modo enim lobus dixit redemptorem suum vivere neque unum quidem verbum de eius morte protulit, protinus vero dieturus est, quod boni ab eo semper vivente tandem exspeetet »; vide quoque Corl. l. e. pag. 295. 2. Hunc locum quod spectat, haec affert Fürst C. p. 730: « multi sunt. qui PPI vi ton1mmo in nostro capite 19,6 ; addi potest Is. 3, 24 napi funiculus, scil. a cingendo dictus; istis porsus affinis est ne n circulus, ambitus, periodus, cyclus Ex. 34,22. 4 Sam. 1,20. Ps. 19,7. 2 Chron. 24, 23 (cf. Fürst C. p. 130. 988). In dialectis quoque cognatis eadem ràdix et ex ea formationes eiusdem significationis occurrunt. Quae cum ita sint, non dubitamus pro nostro loco illam praeferre significalionem, quam iam S. Mier. seligendam daxit; idque eo magis, quia in eodem capite, ut monui, 19, 6 invenitur. Forma est niphal ; haec autem est forma passiva correspondens formae activae AipAil, is in verbis usitata, quorum gal intransitive adhibetur; id quod in nostro verbo cernitur. Neque difficultatem movet, poni ny; fem. sing.; nam talis enallage vel talis constructio ad sensum Hebraeis est frequenter in more posita, praecipue in substantivis fem. gen. cf. 4 Reg. 5,17. Ps. 119,105 (eadem est collocatio, acsi lat. diceres : quam dulcescunt oratio tua) Ys. 45, 3 etc. Ewald Hebr. Gr. p. 182, S. 347. Vertimus ef postea àriss ; negant ita posse accipi, sed praeposttionis loco accipi et necessario dici debere contendunt e£ post pellem meam. Ratio unica quae affertur est haee : si any esset adverbium (postea), deberet immediate verbum sequi, neque ex lege collocationis et conseeutionis hebr. aliud membrum inseri licuisset (W. Mirz.\. Sed haec ratio minime valet. Nam 1° emphasis gratia etiam Hebraei, praesertim in dictione poetica, a consueta verborum serie recedunt et illud eminentiore in. loco collocant, quod ¿ctu premere desiderant (cf. Ewaid Hebr. Gr. p. 161,8. 309) — unde si cute mea peculiari modo efferre volueris, ex lege grammatcali poteris ante verbum collocare ; 2° varia adsunt exempla, in quibus a consueta collocatione multo magis receditur, quam in nostro loco; cf. Is. 10,13; 19,8 etc. alia cf. Ewald p. 166, §. 301; 3^ immo in hoe ipso 4mx* sine ulla dubietate eadem collocatio cernitur Ps. 13,24 npn aonni et postea in gloria me suscipies ; Ma omnes vertunt; ita accentuatio hebr. coniungit; ita sensus exigit. Sed uti hoc loco in gloria est insertum, ita Iob 19, 25 cute mea; veteribus aberrantibus (cf. 17, 5). Secundo, ad hane accedere videtur Chald. postquam convaluerit!. cutis mea (cf. Ges. Thes. s. v. 7p:)- Tertio hanc prae se fert Syrus (vide infra p. 255). Quarto et maxime ipso contextu et sermonis gradatione suadetur. Postquam enim lobus dixit : super pulverem ezsurget, iam non corporis sui discissi descriptionem, quam toties hucusqus proposuit, exspectamus ; super pulverem corpus dieit penitus destructum; ultimus lobum iam in ultima totius mortalitatis epocha mente et animo versari indicat; cur ergo pergens el nihilominus censendus sit mente et cogitatione iterum Qu ad corporis tabem toties iam deploratam? Accedit, quod "ns praeclare Ww excipit et quid in illa ultima periodo futurum sit pro lobo, ipsa soni aequalitate delineat. Demum, cum membrum subiunctum incipiat et ex carne mea, hoc non facile fluit nisi in nostra interpretatione, in qua sola aequalis quidam atque continuus membrorum cernitur progressus, quem tamen particulae e£ usus postulat. lam quali felicitate corpore restituto fruiturus sit, exponit e/ es carne mea videbo Deum. yn quo.sensu sit accipiendum, disceptant. Verum est pa sensu quem vocant privativo inveniri (cf. 11, 15; 21, 9. Gen. 27, 39. Num. 15,24. Mich. 3, 6. Ier. 48, 45. 2 Reg. 13,46), at hoe loco non posse verti sine carne mea (uti volunt Ew. Vaihinger, Hupfeld, Oehler, Dillmann, Hirzel, Del. Schlottmann, Hitz. Renan), elucet 1° quia in adversariorum sententia hoc ad nauseam usque redundat; quoties enim de corpore iam consumpto et de mortis dissolutione iam disseruit? nonne secundum adversarios idem modo in membro antecedente dixerat? cur denuo id repetit? cur in hoe uno versiculo nihil nisi tautologiam adstruunt? 2° statim subiungit oculi mei videbunt, idque post ego videbo mihi : ergo cum emphasi se suis oculis videntem describere et efferre vult. Quid zautologia, quam eliam ibi in duobus membris iterum adstruere debent? Num Iobus post sollemne exordium (v. 23. 24) tanto verborum cumulo uti censendus est, ut dieat, quod lam toties dixit, corpus iri dissolutum? num tot tautologiis? Retinenda proinde est interpretatio, quae et nativae vocis significationi convenit et seriei rerum optime correspondet e er carne mea, de carne mea. e, in hae carne exsistens, ex hae carne constans, restituta scil. et ad novam vilam ex pulvere (v. 25) revocata (ef. Pin. Cord. Cod. Mar. Malv. Ros. W. Patr. Corl. Zsch. P. Le Hir). Deum liberato- . Levy (Chald. Woerterbuch, T1, 119) vertit : nachdem meine Haut angeschwollen sein orem innocen cum ad novam vilam corporalem est suscitaturus, ita ut. Deum sibi propitium videat, eius favore, amore, conspectu fruatur. Ut Deus eum innocentem declaret et aerumnas. explicet, Fobus frustra hucusque expetiit. Iam fore ut hoc modo excellentissimo fiat, spe firma obtreetatoribus audientibus profitetur :
19:25
V. 25 « scito enim quod redemptor meus vivit et in novissimo die de terra surrecturus sum — fortasse legit D*pN ': vel quod alias etiam faeit, sensum lectoribus clariorem reddere studuit sua. versione, uli dicit v. g. ad Is. 11, 10 : « nos autem, ut manifestum legenti sensum faceremus, sepulchrum vertimus ». Resurrectio enim etiam in textu cum Deus liberator super pulverem ultimus exsurgere dieitur; dislnetius vero v. 26 cute mea circumdabuntur haec; ex carne mea v. 27 oculi mei videbunt.
19:26
V. 26 « et rursum. circumdabor pelle mea et in carne mea videbo Deum meum; v. 2quem visurus sum ego ipse et oculi mei conspecturt sunt, et non alius; reposita est haec spes mea in sinu meo »; — haee rite esse translata, iam pluribus vindicavimus. Ultimum membrum S. Heer. bene sensum exprimens reddidit. LXX ita habent: oidx Xo óct &évvaóg iot 6 Bde ue uv. En 7s ix con Tò Ofpua uou tò ayavc)oUv tata. Ita fert-textus vaticanus; codex alexandrinus praebet : dvxcváícet ð pou tò cx. tò.. quem partim vet. lat. sequitur ex emendatione Hier.: « scio enim quia aeternus est qui me resoluturus est; super terram resurget cutis mea quae hace patitur ». Reliqua aequali modo in versione graeca et vet. lat. habentur : « a Domino enim mihi haec contigerunt (cuveze)éc Sn), quorum ego mihi conscius sum, quae oculus meus vidit et non alius , et omnia mihi consummata sunt in sinu (suvzezéAeszat. & xoro) ». Ex T'heodotionis versione haec servata sunt: ô ayywveóc uou C) xat čoyatov ETL quaro AVAGTÁOEL... $xXtmov O& ad qpéveg mou Ev TË xÓXm iov. Targum chaldaicum haec habet peculiaria : « et ego scio quod liberator (redemptor) meus stabilis (à*5 manens, durans, cf. Dan. 4, 23) et. post haec liberatio eius (redemptio) super pulverem surget; et postquam convaluerit ' culis mea, erit hoc et de carne mea videbo iterum Deum ». Versio syriaca: « ego scio (sciens sum), quod liberator meus vivens esl eL in fine super terram manifestabitur (apparebit! et super cutem meam cireumiverunt haee (cireumdata sunt haec) et super carnem meam. Si viderint Deum oculi mei, videbunt lumen ». Versiones in multis discrepantes tamen id quod rei caput est, satis clare enuntiant, uti legenti patet 2. E veteribus Patribus non multi sunt, qui hoc textu in. vindicanda resurrectionis doctrina. utantur. Atque. Alhenagoram illum non in medium attulisse, facile ex indole libri eiusque consilio explicatur, cum potius ad gentilium de resurrectione. obiectiones refutandas incumbat; at S. Iustinum, Irenaeum, Tertullianum textum non protulisse, iure miraberis. Adhibuit autem Clemens Rom. (Y Cor. cp. 26). Origenes (in Matth. 22, 23. M. 13, 1565) ^, Cyrillus Hieros. (cat. 18, us, Chrysostomus, qui lobum aliquid de resurrectione. seisse. saepius sisse refertur ad nostrum locum : « utinam, inquit, Deus cutem meam resuscitet, quae haee perpessa est. Hine autem dogma Ecclesiae docemur, quod corpus scil... una cum anima resurgat, ut gloria cum illa simul fruatur. Non ignarus igitur resurrectionis fuit, neque mea quidem sententia resurrectionis corporum, nisi quis dicat liberationem ab aerumnis, quibus premebatur, resurrectionem esse... Immortalis est Deus, cuius nos genus sumus; me vero postquam 1n terram per mortem resolverit, rursus a terra per resurrectionem suscitabit; vel postquam a morbo resolverit i. e. liberaverit, rursus cutem meam tabe corruptam renovabit : ille enim est, qui dolere facit et sanitati rursus restituit, qui interficit et vivificat » (M. 64, 620). Ex latinis Patribus locum hunc ex veteri versione saepius allegat S. Ambrosius, v. g. resuscitabit corium meum (in Ps. 118 n. 18. M. 15, 1336), suscitabis corpus meum, quod multa mala passum est (de excessu fratris sui Satyri l. 2. n. 67. .M. 16, 1334); de resurrectionis fide quam [obus habuerit, etiam S. Ambrosius libro de interpell. Lob disserit (ep. 8; M. 14, 808), ita tamen, ut hune loeum non afferat. Eo vero utitur Rufinus (de expos. Symb.) : qué resuscétaturus est. super terram (de terra, ut habet. codex sangerm.) pellem meam, quae haec nunc haurit * (M. 21, 383). Quam maxime vero hune loeum laudibus celebrat S. Hier. : « resurrecetionem corporum sie prophetat, ut nullus de eo vel manifestius vel cautius scripserit » (ep. 53 n. 8. M. 22, 545); « tonet Iob tormentorum victor, et testa radens putridae carnis saniem miserias suas resurrectionis spe el veritate soletur (affert locum)... quid hac prophetia manifestius? Nullus tam aperte post Christum, quam iste ante Christum de resurrectione loquitur, Vult verba sua in perpetuum durare et ut nulla possint vetustate deleri, exarari ea vult in plumbi lamina et sculpi in silice » (lib. c. Ioan. Hieros. n. 30. M. 23, 381). Ex versione. S. Hier. argumentatur S. Augustinus (de civ. Dei 20, 29. M. 44, 199), et cum ille sensum textus hebr. adeo lucide expresserit, non est mirum, quod in Ecclesia latina lobi effatum celeberrimum evasit (ef. Cassiodorus, de div. inst. 1. 6. M. 10, 311483 S. Greg. eta). locus de adventu Christi secundo explanari posse videtur. Barh. vero tria proponit : « vel de Incarnatione Domini vaticinatur vel de seeundo adventu docet vel sie : quando castieationes meae finem habebunt, revelabitur mihi et sanabit me ». !. Lectionem ergo sequitur eandem qnam Epiphanius xv22o2v. Iam ex dietis applicationem pro amicis colligit. Cum scil. iudex ac liberator meus me meamque innocentiam ita vindicaturus sit :
19:27
v. 27 quem ego conspiciam mihi et oculi mei cernunt et non alienus. Consumuntur renes mei in sinu meo. Nota emphasin, qua in hac carne. Dei favorem se experientia cogniturum esse asseverat; Deum enim conspicere ex varus lobi sermonibus (cf. 6, 8; 9, 35; 10, 2; 13, 20-22; 14, 13;46, 10. 20) praecipue enuntiat, Deum se illi staturum tamquam benignum, praemiatorem, laudatorem, ex quo aspectu Tobus ingentem felicitatem sit perceplurus : quare ea omnia complexus ego, inquit, conspiciam mihi i. e. in meum bonum atque solatium immensum. Has vero deliclas animi in ipsum corpus redundaturas esse et corporis organis et sensibus (prout fieri poterit) sese infusuras, certo declarat : e£ oculi mei cernunt, i. e. oculi, quos morbo iam fere consumptos esse dixerat (16, 417; 17, T) oculi hi met novam illam vitam. Deique favorem videbunt. Bene Pn. : « mille modis amplificat illud in beata resurquem visurus sum ego mihi : est ille dativus, ut cum grammalieis loquamur, commodi, gaudii, beatitudinis, constantiae, certitudinis, ingentis in praesentibus aerumnis solatii et. euiusdam etiam timoris clam intentati suis amicis : debo (inquit) Deum iudicem mihi, non adversum me sed pro me pronuntiaturum adversus meos hostes... » Aliorum vero resurrectionem lobus satis innuit, cum causam suam a Deo eoram amicis iudicari semper expetat et demum amicos ad hoc iudicium remittat. Nos re christiana edocti Redemptorem et Iudicem oculis corporeis fore conspieiendum, Christum seil. in sacra eius humanitate, seimus; ex lobi mente non de divina essentia oculis cernenda, sed de Dei quadam apparitione visibili erit cogitandum, quales apparitiones v. g. in veteri lege angelorum ministerio fieri solebant (cf. Gal. 3, 19. Hebr. 2, 2; 13,2. Act. 7, 30, 35. S. Thom. I. qu. 51a. 2; I. H qu. 98 a. 3; Suarez de angelis l. 6. c. 20). micum videbit (JIitz.) ; sed hoc friget post v. 25, et veteres iam versiones dAÀoc, alius, non alium transtulerunt. Quare, uti fit in animi commotione et uti in parallelismo hebr. saepe assolet, id quod modo directe et cum assertione. dixerat, idem denuo negatione adhibita — profert, alludens simul ad praesentem conditionem, qua tamquam inimicus a Deo habetur (cf. 6, 20; 10, 47; 13, 24); tunc scil. videbit sibi Deum et iam non ut Deo contrarius, inimicus, qualis nunc a Deo tractari et existimari videtur; meiosis simul est multo maiora ac feliciora insinuans. Quanto vero eius rei desiderio urgeatur, exprimit : consumuntur „5> dicityr de vehementissimo desiderio, quo quis consumitur, deficit (cf. Ps. 69, 4; 13, 26; 84, 3; 119, 81. 82; 143, 1; cf. Pin. Cord. Mar. Ros. Patr. W. Hirz. Del. Zsch. Hitz. P.). Quod quidam proponunt : vires. meae plane defecerunt (cf. Malv.), neque verbis neque contextui est aptum. Renes vehementissimorum affectuum sedes Hebraeis censentur. Hane spem quam amantissime sinu suo fovere et intime amplecti et Loto animi desiderio se retinere profitetur. Desideria quo ardentiora sunt, eo magis pro eius innocentia testantur. [ta solus iste locus praeclarum est Iobi fidei, spei, integritatis testimonium. llebraici textus proposita explanatione simul elucet S. Hieronymum secundum sensum /ideliter transtulisse, atque prorsus immerito eum ab heterodoxis /a«/satae versionis, levitatis, textus corrupti, caeci partium studii, nimiae audaciae ete. insimulari. Quae enim in textu hebr. insunt, expressit, utique non ubique verbum e verbo reddens et aucupans syllabas, sed sensum et sententias secutus et assecutus :
19:28
v. 28 « Quare ergo nunc dicitis : persequamur eum et radicem verbi inventamus contra eum »! — i. e. ut bene Pin. : «cum haec ita sint, quare adhue perstatis in vestra ista contentione et studio me persequendi atque vexandi »? Suae innocentiae testimonio, quod sollemni confirmatione proposuit, illos a sententia removere studet. Inde simul explanatur, quid sit radicem verbi invenire contra eum.Potest quidem.ut Pin. notat, translatio similitudoque radicis ad multa trahi; nam radix est rei initium, fundamentum, ipsa virtus; rursus verbum pro sermone ipso aut pro re, quae verbo explicatur, sumi potest; tandem haec ipsa res aut pro poena peccati aut pro salute, aut pro disputatione ; demum ipsa sententia cum interrogatione, aut cum affirmatione legenda. Sed certe radix verbi i. e. rei de qua agitur, quae disceptatur, est ipsa illa aerumnarum causa, quam in [obi peccatis esse positam amici affirmant et haec simul est illa persecutio, quam adeo abhorret. Unde eos vituperat, quia rez causam i. e. poenarum et afflicüonum rationem in Iobi sceleribus sitam esse assererent et novas accusationes et calumnias in lobum confingerent; ita revera znvenzunt eam contra Iobum. Bene Cod.: « est autem fundamentum litis ( radix verbi) culpa » (cf. W. Del. Zsch. Le Hir). Prope ad hanc explicationem alii accedunt, qui materiam ad criminationes iactandas captare amicos explanant ( Vav. Sa, Men. Tir.); at expositio ipsa non est satis ad rem circumscripta. Alii, nimium insistentes të verbi (sed 723 latiorem habe! significatum rei, causae, eventus etc.) sermones Sed aliqui hune versum ad ipsam iudicii modo descripti scenam referunt, scil. si ego ita a Deo restituor, tunc profecto vos huius rei testes exclamabitis : quare eum persecuti sumus (cf. Mirz. Hitz.), tunc rei radix, de qua nunc disceptatur, invenitur in me, i. e. mea innocentia, quam nunc negatis (vel, quod Pin. placet: recta Iobi fides, spes, Dei dilectio). Scena utique grandis, illi non absimilis, quam Sapiens depingit Sap. 5, 1-14; hebraeum wen 3 ita accipi potest, quamvis in hae emphasi particulam aliquam illud temporis momentum gravissimum explicatius efferentem desideres. Rei indignitatem exhibuit; monitionem subiungit minis fultam et saneitam, ut demum a falsa accusatione et ira in Iobum cessent :
19:29
v. 29 « fugite ergo a facie gladii, quoniam ultor iniquitatum gladius est, et scitote esse iudicium ». — Hoc certe loco amicos ipsius illius periodi novissimae et iusti Dei iudicii admonet. Unde illos quoque ad novam vitam post hane mortalem esse revocandos aperte supponit, arguit enim ex re ulrimque admissa, omnibus certa. G/adzum vocat Dei ultoris poenam, vel supplicium mortis, vel generatim vindictam quamcumque graviorem, quam quis armis, gladio, de inimico sumit : ergo fugite ab ultrice Dei dextera (Men. sim. Pin. Cord. Malv. Tir. W.). lure Dei ultionem timeant : nam omnis iniquitas talem ultionem provocat; modum autem, quo ipsum calumniis afficiunt et doloribus vulnerant, ut rem impiam et iniquam, alienam a miseratione et iustitia, proinde tamquam 7nzquitatem merito traducit. Demum iudicii veritate concludit apte simul et gravissime ' Textus hebr. eodem modo intelligendus est : timete vobis a facie gladii; quia irae (sunt) peccata. gladii, ut sciatis, quod iudicium (futurum sit) i. e. ira pertinet ad peecata, quae gladio (i. e. severe) puniuntur, ira est complectens in se et fovens peccata gravia (cf. Ros. W. Zsch. P.). Haec explicatio facilis est et plana. Quod alii volunt : ira iniquitatibus gladii scil. imminet (cf. Pin. Malv. Del.) verbis hebr. minus respondet — exspectares enim rzyy5 vel simile quid — deinde neque apparet, cur amicorum delicta dicantur,iniquitates gladii, dum e contra eorum agendi modus ira et excandescenlia optime dicitur et cur ita dicatur, facile perspicitur (cf. 6, 26. 27. 12, 4). Alii liberius et à verborum proprietate remotius : ardor (i. e. ardentes) sunt gladii punitiones (cf. Hirz. Le Hir); insuper rationem reddi exspectamus, cur amicis gladius immineat ; nam non esse gladii poenam rem iucundam, nimis liquet neque ulla indiget probatione; quare haec interpretatio duplici naevo laborat. Hitz. textu mutato ? vertit : timete... ab irae aestu gladium vibrante — prorsus arbitrarie neque ad aliquod sensus emolumentum. Esse iudicium amicos monet; proinde illos minime fore impunes, si innocentem — derivarunt, vertunt enim öm oMxuoü cbr f, isjos ioi»; aliqui recentiores - fere sequuntur : ut cognoscatis Omnipotentem Onw); at R adest ratio dere- - linquendi veterum explanationem (cf. Cod. W.), qua Iobi pagzvpta efficaciter cona Arg. — Sophar aegre fert Iobi expostulationem, quare ad respondendum vehementer impellitur (20, 1-3); a principio enim fixum ratumque esse impii felicitatem non esse nisi perórevem, eamque subito atque inexspectato corruere, ita ut neque dignitatis ullius sublimitate, neque divitiarum amplitudine, neque liberorum numero a ruina protegatur (20, 4-10). Idque iure merito. Nam peccatum quod est venenum hausit, unde naturae necessitate perire debet ; neque ullo pacto frui poterit divitiis male partis; cum dolore illis privabitur (20, 11-16.) Et recte quidem; iniustus enim erat et cupiditatis insatiabilis, quare Deus eum afflictionibus satiabit, quibus undique grave ei bellum infertur et vulnus, cui remedium afferri nequit. Ita scil. ultio in impium devolvitur coelo et terra cons pirantibus (20, 18-28). Epiphonema et conclusio enuntiatur v. 29. Disputationis vero progressus maiorque dramatis psychologici explicatio in eo habetur, quod 4° preces et obtestati ones Iobi, immo et sollemnis protestatio vanae cernantur et inefficaces, neque amicos a proposito dimoveant, verum potius ad acerbiores accusationes eos propellant; unde gravissima exoritur Iobi patientiae exercitatio; 29 idem a Sophar propugnatur, at maiore animi vehementia, maiore exaggeralione, eum Iobum esse talem pestem apertius iam declaret; insuper in ipsa probatione clarius proponit, poenam esse interna quadam naturae necessitate cum peccato connexam atque colligatam.
19:3
… thesis by the affirmation of his innocence, S. insists on pointing out possible hidden faults and on counseling repentance (Job 11:1-20). In the second dispute, offended by Job's strong expressions against his supposed friends (ibid. 13:4 ff.; 16:2; 19:3), S. reproaches him for such boldness in judging and briefly sketches the figure and the fate of the wicked (ibid. 20:1-29). In the third dispute S. does not take part, but this could …
19:15
… In Is. 26:19 is the oldest explicit attestation of the resurrection (= "going up" from the f.: Job 7:9). The divine promises of redemption and spiritual restoration present themselves as liberation from the f. (Hos. 13:14 = I Cor. 15:55; Is. 25:8; 26:19, etc.; Ez. 37:1 ff.; Job 19:15 ff.; Dan. 12:2) as "resurrection from the dead" (Rom. 11:15); rising again from the abyss-necropolis ("from the dead") is the supreme messianic hope (cf. I Cor. 15:54-58; Apoc. 20-21).
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.