Ierusalem shal be destroyed for trangressing Gods law: 8. and contemning admonitions. 16. Yet God admonisheth againe the Iewes, and they contemning, 18. he calleth the Gentiles, and reiecteth the Iewes.
1Strengthen yourselves, ye sons of Benjamin, in the midst of Jerusalem, and sound the trumpet in Thecua, and set up the standard over Bethacarem: for evil is seen out of the north, and a great destruction.Fatevi cuore, figliuoli di Beniamin, in mezzo a Gerusalemme, e in Thecua suonate la tromba, e alzate le stendardo sopra Bethacare; perocché un flagello si fa vedere da Settentrione, ed una afflizione grande.TAKE courege ye children of Beniamin in the middes of Ierusalem, and in Thecua sound with the trumpet, & ouer Bethacarem lift vp the standart: because there is euil seene from the North, and great destruction.Confortamini, filii Benjamin, in medio Jerusalem: / et in Thecua clangite buccina, / et super Bethacarem levate vexillum, / quia malum visum est ab aquilone, / et contritio magna. 2I have likened the daughter of Sion to a beautiful and delicate woman.Io paragono la figliuola di Sion ad una bella, e molle femmina.I haue resembled the daughter of Sion to a beautiful & delicate woman.Speciosæ et delicatæ assimilavi filiam Sion. 3The shepherds shall come to her with their flocks: they have pitched their tents against her round about: every one shall feed them that are under his hand.A lei verranno i pastori co' loro greggi: intorno a lei pianteranno le tende; ciascuno governerà quegli, che sono sotto di lui.To her shal pastours come, and their flockes: they haue pitcht tents in her round about: euerie one shal feede them that are vnder his hand.Ad eam venient pastores et greges eorum; / fixerunt in ea tentoria in circuitu: / pascet unusquisque eos qui sub manu sua sunt. 4Prepare ye war against her: arise, and let us go up at midday: woe unto us, for the day is declined, for the shadows of the evening are grown longer.Preparatevi a farle guerra santa; sorgete, diamo la scalata sul bel mezzo giorno. Poveri noi: il giorno declina, e le ombre della sera diventan più grandi.Sanctifie ye battel vpon her: arise, and let vs go vp in the midday: wo vnto vs, because the day is declined, because the shaddowes of the euening are waxen longer.Sanctificate super eam bellum: / consurgite, et ascendamus in meridie: / væ nobis, quia declinavit dies; / quia longiores factæ sunt umbræ vesperi ! 5Arise, and let us go up in the night, and destroy her houses.Sorgete, e diamo la scalata di notte, e roviniamo i suoi casamenti.Arise, and let vs goe vp in the night, and destroy her houses.Surgite, et ascendamus in nocte, / et dissipemus domus ejus. 6For thus saith the Lord of hosts: Hew down her trees, cast up a trench about Jerusalem: this is the city to be visited, all oppression is in the midst of her.Ma così dice il Signor degli eserciti: Tagliate le sue piante, e alzate terra intorno a Gerusalemme. Questa è la città destinata alla vendetta; in mezzo a lei regna ogni maniera di oppressione.Because thus saith the Lord of hostes: Hew downe her wood, cast a trench about Ierusalem: this is the citie of visitation, al oppression is in the middes thereof.Quia hæc dicit Dominus exercituum: / Cædite lignum ejus, / et fundite circa Jerusalem aggerem. / Hæc est civitas visitationis: / omnis calumnia in medio ejus.
7As a cistern maketh its water cold, so hath she made her wickedness cold: violence and spoil shall be heard in her, infirmity and stripes are continually before me.Come la cisterna tiene fresche le sue acque, così ella serba fresca la sua malvagità. La violenza, e l'oppressione si odono dentro di lei: io veggo sempre gente afflitta, e straziata.As a cesterne maketh colde the water therof, so hath she made colde her malice: iniquitie and spoile shal be heard in her, infirmitie and plague alwaies before me.Sicut frigidam fecit cisterna aquam suam, / sic frigidam fecit malitiam suam. / Iniquitas et vastitas audietur in ea, / coram me semper infirmitas et plaga. 8Be thou instructed, O Jerusalem, lest my soul depart from thee, lest I make thee desolate, a land uninhabited.Impara, o Gerusalemme, affinchè non si alieni da te l'anima mia, affinchè io non ti renda terra deserta, e inabitata.Be thou taught Ierusalem, lest perhaps my soule depart from thee, lest perhaps I make thee a desert land not habitable.Erudire, Jerusalem, / ne forte recedat anima mea a te; / ne forte ponam te desertam, / terram inhabitabilem. 9Thus saith the Lord of hosts: They shall gather the remains of Israel, as in a vine, even to one cluster: turn back thy hand, as a grapegatherer into the basket.Queste cose dice il Signore degli eserciti: Fino a un gracimolo saran raccolti gli avanzi d'Israele, come in una vigna: torna quasi vendemmiatore a portar la mano al canestro.Thus saith the Lord of hosts: Euen to one cluster shal they gather as in a vineyard the remaines of Israel, turne back thy hand, as the grapegatherer to the basket.Hæc dicit Dominus exercituum: / Usque ad racemum colligent quasi in vinea reliquias Israël. / Converte manum tuam quasi vindemiator ad cartallum. 10To whom shall I speak? and to whom shall I testify, that he may hear? behold, their ears are uncircumcised, and they cannot hear: behold the word of the Lord is become unto them a reproach: and they will not receive it.A chi volgerò io la parola, e chi scongiurerò io di ascoltarmi? dappoiché sono incirconcise le loro orecchie, e non possono udire: ecco, che la Parola del Signore è spregiata da essi, e non la riceveranno.To whom shal I speake? and whom shal I contest, that he may heare? behold, their eares are vncircumcised, and they can not heare: behold the word of our Lord is become vnto them as a reproche: and they wil not receiue it.Cui loquar, et quem contestabor ut audiat ? / ecce incircumcisæ aures eorum, / et audire non possunt: / ecce verbum Domini factum est eis in opprobrium, / et non suscipient illud.
11Therefore am I full of the fury of the Lord, I am weary with holding in: pour it out upon the child abroad, and upon the council of the young men together: for man and woman shall be taken, the ancient and he that is full of days.Per questo io sono pieno del furor del Signore, duro fatica a contenermi: spandilo sopra i piccoli per le strade, ed insieme sopra le adunanze della gioventù. Imperocché sarà preso l'uomo colla donna, il vecchio, e l'uomo sazio di vivere.Therefore am I ful of the furie of our Lord, I haue laboured sustayning: power out vpon the litle one without, and vpon the counsel of the yong men together: for man with woman shal be taken, the ancient with him that is ful of daies.Idcirco furore Domini plenus sum; / laboravi sustinens. / Effunde super parvulum foris, / et super consilium juvenum simul: / vir enim cum muliere capietur; / senex cum pleno dierum. 12And their houses shall be turned over to others, with their lands and their wives together: for I will stretch forth my hand upon the inhabitants of the land, saith the Lord.E passeranno ad altri le loro case, e i campi, e le mogli insieme: perocché io stenderò la mia mano sopra gli abitatori di questa terra, dice il Signore;And their houses shal passe to others, their landes and wiues together: because I wil extend my hand vpon the inhabitants of the land, saith our Lord.Et transibunt domus eorum ad alteros, / agri et uxores pariter, / quia extendam manum meam super habitantes terram, dicit Dominus: 13For from the least of them even to the greatest, all are given to covetousness: and from the prophet even to the priest, all are guilty of deceit.Perocché dal più piccolo fino al più grande, tutti sono dati alla avarizia: e dal profeta fino al sacerdote tutti pensano a gabbare.For from the lesser euen to the greater, al studie auarice: and from the prophets euen to the priest, al commit guile.a minore quippe usque ad majorem / omnes avaritiæ student, / et a propheta usque ad sacerdotem / cuncti faciunt dolum. 14And they healed the breach of the daughter of my people disgracefully, saying: Peace, peace: and there was no peace.E curavano le piaghe della figlia del popol mio con burlarsi di lei, dicendo: Pace, pace, e pace non era.And they cured the destruction of the daughter of my people with ignominie, saying: Peace, peace: & there was not peace.Et curabant contritionem filiæ populi mei cum ignominia, / dicentes: Pax, pax ! / et non erat pax.
15They were confounded, because they committed abomination: yea, rather they were not confounded with confusion, and they knew not how to blush: wherefore they shall fall among them that fall: in the time of their visitation they shall fall down, saith the Lord.Si sono eglino confusi per aver fatto cose abbominevoli? anzi la confusione non gli ha confusi, e non hanno conosciuto vergogna: per questo cadranno tra que' che periscono; precipiteranno quando saran visitati, dice il signore.They were confounded, because they did abomination: yea rather they were not confounded with confusion, and they knew not how to blush, for the which thing, they shal fal among them that fal: in the time of their visitation, they shal fal downe, saith our Lord.Confusi sunt, quia abominationem fecerunt: / quin potius confusione non sunt confusi, / et erubescere nescierunt. / Quam ob rem cadent inter ruentes: / in tempore visitationis suæ corruent, dicit Dominus. 16Thus saith the Lord: Stand ye on the ways, and see, and ask for the old paths, which is the good way, and walk ye in it: and you shall find refreshment for your souls. And they said: We will not walk.Queste cose dice il Signore: Fermatevi sulla strada, e considerate, ed interrogate intorno alle antiche strade, quale sia la strada buona, e camminate per essa, e troverete ristoro all'anime vostre. Ma eglino han detto: Noi non cammineremo.Thus saith our Lord: Stand ye vpon the waies, and see, and aske of the old pathes, which is the good way, and walke ye in it: and you shal find refreshing for your soules. And they said: We wil not walke.Hæc dicit Dominus: / State super vias, et videte, / et interrogate de semitis antiquis quæ sit via bona, / et ambulate in ea: / et invenietis refrigerium animabus vestris. / Et dixerunt: Non ambulabimus. 17And I appointed watchmen over you, saying: Hearken ye to the sound of the trumpet. And they said: We will not hearken.Ed io vi deputai delle sentinelle. Badate al suon della tromba. E quegli dissero: Non vi baderemo.And I appointed watchmen ouer you. Heare yee the voice of the trumpet. And they said: We wil not heare.Et constitui super vos speculatores: / Audite vocem tubæ. / Et dixerunt: Non audiemus. 18Therefore hear, ye nations, and know, O congregation, what great things I will do to them.Per questo udite, o genti, tutte insieme intendete, quanto terribili mali io farò loro.Therefore heare ye, ô Gentiles, and thou congregation know, what great thinges I wil doe to them.Ideo audite, gentes, / et cognosce, congregatio, / quanta ego faciam eis.
19Hear, O earth: Behold I will bring evils upon this people, the fruits of their own thoughts: because they have not heard my words, and they have cast away my law.Ascolta, o terra: Ecco, che io sopra questo popolo manderò flagelli, frutto de' suoi consigli: perch'ei non ha ascoltate le mie parole, ed ha rigettata la mia legge.Heare ô earth: Behold I wil bring euils vpon this people, the fruites of their cogitations: because they haue not heard my wordes, and they haue cast of my law.Audi, terra: / ecce ego adducam mala super populum istum, / fructum cogitationum ejus: / quia verba mea non audierunt, / et legem meam projecerunt. 20To what purpose do you bring me frankincense from Saba, and the sweet smelling cane from a far country? your holocausts are not acceptable, nor are your sacrifices pleasing to me.Perchè mi offerite voi l'incenso di Saba, e la cannella odorosa di rimoto paese! Gli olocausti vostri non sono accetti, e non mi piacciono le vostre vittime.To what purpose bring you me frankencense from Saba, and the sweete smelling cane from a farre countrie? your holocaustes are not acceptable, and your victimes haue not pleased me.Ut quid mihi thus de Saba affertis, / et calamum suave olentem de terra longinqua ? / Holocautomata vestra non sunt accepta, / et victimæ vestræ non placuerunt mihi. 21Therefore thus saith the Lord: Behold I will bring destruction upon this people, by which fathers and sons together shall fall, neighbour and kinsman shall perish.Per questo così parla il Signore: Ecco, che io pioverò sciagure sopra di questo popolo: cadranno tra loro i padri insieme, ed i figli, il vicino perirà col vicino.Therefore thus saith our Lord: Behold I wil bring ruine vpon this people, & the fathers with the children shal fal in them together, neighbour and neighbour, and they shal perish.Propterea hæc dicit Dominus: / Ecce ego dabo in populum istum ruinas: / et ruent in eis patres et filii simul; / vicinus et proximus peribunt. 22Thus saith the Lord: Behold a people cometh from the land of the north, and a great nation shall rise up from the ends of the earth.Queste cose dice il Signore: Ecco, che un popolo viene dalla terra di settentrione, e una nazione grande si muoverà dalle estremità della terra.Thus saith our Lord: Behold there cometh a people from the land of the North, & a great nation shal arise vp from the endes of the earth.Hæc dicit Dominus: / Ecce populus venit de terra aquilonis, / et gens magna consurget a finibus terræ. 23They shall lay hold on arrow and shield: they are cruel, and will have no mercy. Their voice shall roar like the sea: and they shall mount upon horses, prepared as men for war, against thee, O daughter of Sion.Darà di mano alle saette, e allo scudo: ella è crudele, e non avrà misericordia. Il suo rumore è come quello del mare: saliranno sopra i cavalli preparati a combatter da forti contro di te, o figliuola di Sion.It shal take arrow and shild: it is cruel, and wil haue no mercie. The voice thereof shal sound as the sea: & they shal mount vpon horses, prepared as a man to battel, against thee ô daughter of Sion.Sagittam et scutum arripiet: / crudelis est et non miserebitur. / Vox ejus quasi mare sonabit: / et super equos ascendent, / præparati quasi vir ad prælium / adversum te, filia Sion.
24We have heard the fame thereof, our hands grow feeble: anguish hath taken hold of us, as a woman in labour.Ne abbiamo udito la fama, e si sono illanguidite le nostre braccia: ci ha sorpresi l'afflizione, e i dolori come di partoriente.We haue heard the fame thereof, our handes are dissolued: tribulation hath caught vs, sorowes as a woman in trauel.Audivimus famam ejus; / dissolutæ sunt manus nostræ: / tribulatio apprehendit nos, / dolores ut parturientem. 25Go not out into the fields, nor walk in the highway: for the sword of the enemy, and fear is on every side.Non uscite alla campagna, e non camminate per le strade: perchè la spada dell'inimico, il terrore e tutt'all'intorno.Goe not out to the fieldes and walke not in the way: because the sword of the enemie is feare round about.Nolite exire ad agros, / et in via ne ambuletis, / quoniam gladius inimici, / pavor in circuitu. 26Gird thee with sackcloth, O daughter of my people, and sprinkle thee with ashes: make thee mourning as for an only son, a bitter lamentation, because the destroyer shall suddenly come upon us.Figliuola del popol mio vestiti di cilizio, giaci sopra la cenere: piangi come si piange la morte d'uno unigenito con pianto amaro; perocché verrà repentinamente sopra di te lo sterminatore.Be girded with sackcloth ô daughter of my people, & be sprinkled with ashes: make thee a bitter lamentation as the mourning of the only begotten, because the destroyer shal sodenly come vpon vs.Filia populi mei, accingere cilicio, / et conspergere cinere: / luctum unigeniti fac tibi, / planctum amarum, / quia repente veniet vastator super nos. 27I have set thee for a strong trier among my people: and thou shalt know, and prove their way.Io ti ho costituito qual saggiatore robusto in mezzo al mio popolo: e tu disaminerai, e farai saggio de' lor costumi.I haue sette thee a strong prouer in my people: and thou shalt know, and proue their way.Probatorem dedi te in populo meo robustum: / et scies, et probabis viam eorum. 28All these princes go out of the way, they walk deceitfully, they are brass and iron: they are all corrupted.Tutti questi magnati vanno fuori di strada, camminano con frode, rame, e ferro: sono tutti corrotti.Al these princes are declyning, walking deceitfully, brasse and yron: they are al corrupted.Omnes isti principes declinantes, / ambulantes fraudulenter, / æs et ferrum: / universi corrupti sunt. 29The bellows have failed, the lead is consumed in the fire, the founder hath melted in vain: for their wicked deeds are not consumed.Il mantice è venuto meno, il piombo si è consunto nel fuoco: inutilmente il fonditore gli ha fusi: le loro malvagità non sono state consunte.The bellowes haue failed, the lead is consumed in the fire, the founder hath melted in vaine: for their malices are not consumed.Defecit sufflatorium; / in igne consumptum est plumbum: / frustra conflavit conflator, / malitiæ enim eorum non sunt consumptæ.
30Call them reprobate silver, for the Lord hath rejected them.Chiamateli argento di rifiuto, perchè il Signore gli ha rigettati.Cal ye them reprobate siluer, because our Lord hath reiected them.Argentum reprobum vocate eos, / quia Dominus projecit illos.
6:1
Strengthen. Hebrew also, "Flee, Benjamites, from the midst," etc. Jerusalem belonged partly to this tribe, which prided itself on its valour.
Thecua was in the lot of Juda, 15 miles south of Jerusalem.
6:3
Worthington
Shepherds. So captains are styled, because they feed and govern soldiers. (Worthington)
6:4
Prepare. Literally, "sanctify." Observe the usual formalities of demanding reparation, offering victims, etc. The Chaldeans thus encourage one another, and will allow themselves no rest day or night, ver. 5.
6:7
Cold. Hebrew, "come forth." All the citizens imitate her vices.
6:8
Instructed, by afflictions and prosperity, by public and internal admonitions. Willful ignorance is criminal, and drives God away, Jeremias 51:9., and Psalm 80:12.
6:9
Basket. Chaldeans, destroy all. Nabuchodonosor took Joakim twice, and afterwards Jechonias and Sedecias, Jeremias 29:2.
6:10
Calmet
Uncircumcised. Impure and deaf. (Calmet)
St. Jerome
Non vocat impossibilitas supplicio quae de contemptu et infidelitate descendit. (St. Jerome)
6:11
Calmet
In. Jeremias is indignant. The Lord then orders him to pour, or declare what will ensue. (Calmet)
6:13
Haydock
Prophet. Septuagint, "false prophet," Jeremias 4:31. (Haydock)
6:14
Disgracefully. They shall be ashamed, when the contrary to what they declared shall come to pass, Jeremias 8:11.
6:16
Calmet
Paths, of patriarchs, and of Moses. Avoid novelty in religion. (Calmet)
Haydock
This advice is very applicable to the present generation. (Haydock)
6:17
Watchmen. Prophets, Ezechiel 3:17., and 33:2.
6:18
Calmet
Congregation. Septuagint, "shepherds feeding their flocks have heard." The Chaldeans are apprised of my resolution against Juda. (Calmet)
6:20
Calmet
To me. For want of proper dispositions; otherwise the offerings of the best things were enjoined, and commendable. The Jews are taught not to depend on external observances, while they neglect the heart. (Calmet)
6:22
Haydock
North. As Babylon lay with respect to Jerusalem, (Worthington) or rather to the east. (Haydock)
6:26
Only son. Let thy grief be extraordinary, Amos 8:10., and Zacharias 12:10.
6:27
Trier of my people, as of gold in the furnace, Job 22:25.
6:29
Bellows, or crucible.
Calmet
Lead, which was intermixed to purify the dross (St. Jerome) of gold and silver. But brass and iron could not be thus purified. All would be lost labour. Afflictions do not correct the obstinate. (Calmet)
6:3
Captaines are called pastours, because they feede and gouerne their soldiars.
6:13
Concordanza Isa. 56.
6:16
Mat. II.
6:18
6:20
Concordanza Isa 1.
6:22
That is from Babylon which is northward from Ierusalem.
6:7
Afraate † 346 d.C. Aphrahat: Select Demonstrations 21.7
… And again He said:— I have cut off the Prophets, and slain them by the word of My mouth. And to Jerusalem He said:— By afflictions and scourges be instructed, O Jerusalem, lest thy life depart from thee .
6:10
san Tascio Cecilio Cipriano † 258 d.C. Three Books of Testimonies Against the Jews 1.4
… “They have forsaken me, the fountain of living water, and have dug for themselves worn-out cisterns, which could not hold water.” Moreover, in the same: “Behold, the word of the Lord has become unto them a reproach, and they do not wish for it.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 23
… Let us rise again then, late though it be, beloved, let us rise again, and let us stand nobly. How long do we lie prostrate? How long are we drunken, besotted with the excessive desire of the things of this life? It is a meet opportunity now to say, (
6:16
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 14
… you will name with me, even our Lord Jesus Christ Who said, ‘I am the Way.’ For it is He Who, according to the blessed John, ‘taketh away the sin of the world .’ He purifies our souls, as Jeremiah the prophet says in a certain place, ‘Stand in the ways and see, and enquire, and look which is the good path, and ye shall find in it cleansing for your souls
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 54.11
… After the holy scriptures you should read the writings of learned men; of those at any rate whose faith is well known. You need not go into the mire to seek for gold; you have many pearls, buy the one pearl with these. Stand, as Jeremiah says, in more ways than one that so you may come on the true way that leads to the Father.
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 24.25
… “Stand ye on the ways and see, and ask for the old paths, which is the good way, and walk ye in it: and you shall find refreshment for your souls.” For to them at once “the crooked shall become straight and the rough ways plain;” and they shall “taste and see that the Lord is gracious,”
Early Popes (Pseudo-Isidorian Decretals) The Epistle of Pope Anterus 1
… But, most dearly beloved, “stand ye in the ways, and see, and ask for the old paths of the Lord, and see what is the good way and the right, and walk therein, and ye shall find rest for your souls.”
6:17
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 4.36.2
… for the children of Judah have done evil in my sight, saith the Lord.” And again in like manner does Jeremiah speak: “I set watchmen over you; hearken to the sound of the trumpet; and they said, We will not hearken. Therefore have the Gentiles heard, and they who feed the flocks in them.”
6:18
san Tascio Cecilio Cipriano † 258 d.C. Three Books of Testimonies Against the Jews 1.22
… “Behold, the people shall rise up as a lion-like people.” In Deuteronomy: “Ye Gentiles shall be for the head; but this unbelieving people shall be for the tail.” Also in Jeremiah: “Hear the sound of the trumpet. And they said, We will not hear: for this cause the nations shall hear, and they who shall feed their cattle among them.”
6:20
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 4.17.2
… But inasmuch as God is merciful, He did not cut them off from good counsel. For after He had said by Jeremiah, “To what purpose bring ye Me incense from Saba, and cinnamon from a far country? Your whole burnt-offerings and sacrifices are not acceptable to Me;”
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 19
… Therefore, although such persons feign to offer sacrifices, yet they hear from the Father, ‘Your whole burnt-offerings are not acceptable, and your sacrifices do not please Me; and although ye bring fine flour, it is vanity, incense also is an abomination unto Me
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 11
… l. 23 ), and, “the sacrifice of God is a broken spirit” ( Ps. li. 17 ); and “what doth the Lord require of thee but” to hearken to Him? ( Mic. vi. 8 .) “Burnt-offerings and sacrifices for sin Thou hast had no pleasure in: then I said, Lo I come to do Thy will, O God!” ( Ps. xl. 6, 7 ), and again, “To what purpose do ye bring the incense from Sheba?” (
6:29
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 16.11
11. Perchance He will say to me, who am not reformed even by blows, I know that thou art obstinate, and thy neck is an iron sinew, the heedless is heedless and the lawless man acts lawlessly, naught is the heavenly correction, naught the scourges. The bellows are burnt, the lead is consumed,
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 6.11
… “The bellows have failed in the fire, the founder hath melted in vain: for their wicked deeds are not consumed. Call them reprobate silver, for the Lord hath rejected them.”
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 3.13
… xxiv. 12 ). For He brings upon us the fire of tribulation, that He may purge us from the rust of vices; but we lose not our rust even by fire, when even amid scourges we lack not vice. Hence the Prophet says again, The founder hath melted in vain; their wickednesses are not consumed (
6:30
Afraate † 346 d.C. Aphrahat: Select Demonstrations 5.21
… What shall we say concerning this? Have the children of Israel received the Kingdom of the Most High? God forbid. Or has that people come upon the clouds of heaven? This has passed away from them. For Jeremiah said concerning them:— Call them rejected silver, for the Lord has rejected them .
Afraate † 346 d.C. Aphrahat: Select Demonstrations 21.3
… and on the vine of Sodom and planting of Gomorrha to eat bitter grapes and gather clusters of gall; and to eat the eggs of the basilisk and to clothe themselves with spiders’ webs, to be used with wild grapes of the vineyard , and to be turned into reprobate silver .
6:1
1. CONFORTAMINI, FILII BENJAMIN, IN MEDIO JERUSALEM, — ut resistatis Chaldaeis. Loquitur ac si Chaldaei jam adessent, ut obsiderent Jerusalem, et ac si dux cives ad urbis defensionem hortaretur. Ita Hugo, S. Thomas et Lyranus. Est ironia. Sciebat enim Jeremias Chaldaeos urbem expugnaturos, nec Judaeos posse eis resistere. Secundo, Chaldaeus, Vatablus et Pagninus Hebraeum haizu, a radice aiaz, id est confugere, deducentes, vertunt: Fugite de medio Jerusalem in arcem Sion, vel loca tuta, quia hostis adest. FILII BENJAMIN. — Quia, ut ait S. Hieronymus, Jerusalem erat in tribu Benjamin, Josue XVIII, 28. Sed Benjamin commixtus erat cum Juda: unde arx Sion dicta est civitas David, qui erat ex Juda. Nominat potius Benjamin quam Judam, quia Jeremias erat ex Anathoth vico Benjamin, unde cives suos alloquitur. IN THECUA CLANGITE BUCCINA. — Thecua urbs erat non in tribu Zabulon, ut censuit Epiphanius; sed in Juda et Benjamin, sita in monte, sex millibus passuum distans a Bethlehem, et duodecim a Jerusalem: ex qua oriunda fuit sapiens illa mulier Thecuitis, quae pro Absalone Davidem exoravit, II Reg. XIV, 1; huic urbi adjacebat desertum Thecuae vastissimum, ait S. Hieronymus. Quaeres, cur in Thecua clangi jubet? Respondet Lyranus: Quia Thecua erat ad Aquilonem Jerusalem, unde venturus erat Nabuchodonosor. Sed fallitur. Nam S. Hieronymus asserit Thecuam fuisse ad meridiem Hierosolymae. Respondeo ergo: Causa vera est, quod Thecua munitissima erat et situ, utpote in monte, et muris, et armamentario hastarum, quod ibi constituit Roboam, II Paralip. XI, 12, q. d. Ibi delectum facite, ibi ex armamentario arma depromite ad repugnandum Chaldaeis. Nota: In Hebraeo pulchra est paronomasia, in Thecua tiku, q. d. In tuba tubificate. ET SUPER BETHACAREM LEVATE VEXILLUM. — Bethacarem vicus est medius inter Jerusalem et Thecuam in monte; a vinetis dictus est Bethacarem, id est domus aut villa vineae, q. d. O Hierosolymitae, arma corripite, et in Thecua clangite, et in Bethacarem levate vexillum, colligite milites ad resistendum hosti. Nota: Pro vexillum hebraice est maset, id est elevatio; Septuaginta vertunt, signum; Pagninus, turrim; Vatablus, ignem et fumum, ut scilicet eo in altum elevato, moneant vinitores et agricolas hostem adesse, ut se in urbem et in tuta loca recipiant.
6:2
2. SPECIOSAE ET DELICATAE (mulieri) ASSIMILAVI FILIAM SION. — Ita vertunt S. Hieronymus, Chaldaeus et Theodoretus; sed Kimchi, Vatablus et Pagninus pro speciosa vertunt: mulieri quae habitat in tentorio suo cum summa tranquillitate; utrumque enim significat Hebraeum nava, q. d. Filiam Sion, id est Jerusalem, similem feci mulieri pulcherrimae, ob aedificia et arcem Sion pulcherrimam; et delicatae, quia cives ejus ditavi; unde si divites in deliciis vivunt, q. d. Sicut mulieres delicatae, tenerae et pulchrae, consternantur ad hostis et tubae sonum: ita et Hierosolymitani ad adventum Nabuchodonosoris percellentur, quia otio et deliciis assueverunt. Ubi nota, assimilavi non significare, similem esse pronuntiavi, juxta Can. XXIX.
6:3
3. AD EAM VENIENT PASTORES (id est principes et duces Nabuchodonosoris), ET GREGES (id est turmae et exercitus) EORUM (quisque principum): PASCET (id est reget) EOS QUI SUB MANU SUA SUNT, ut figant tentoria sua circa Jerusalem ad ejus obsidionem. Ita S. Hieronymus, Theodoretus et Chaldaeus. Nota: Pro roim, id est pastores, legi potest reim, id est amatores; venient, q. d. Chaldaei, quasi amasii, per gladios et tela ruent, ut potiantur Sion quasi sponsa tam speciosa et opulenta. Secundo, pro pascet unusquisque eos qui sub manu sua sunt, hebraice est, pascet quisque manum, id est aciem et turmam, quae sub ejus est manu, id est potestate ac imperio. Ita S. Hieronymus et Theodoretus. Aliter Kimchi, Pagninus et Vatablus: manum, inquiunt, id est locum suum, quisque principum depascet, id est quisque suam urbem vel locum urbis sibi assignatum expugnabit.
6:4
4. SANCTIFICATE. — Id est solemni et publico ritu bellum hoc contra Judaeos quasi sacrum indicite, et, ut Septuaginta ac Chaldaeus vertunt, praeparate; Syrus et Arabicus, parate, congregate. Sic sanctificare jejunium, Joel I, 14, est solemne et sacrum piunium omnibus indicere. Verba sunt Chaldaeorum, quae ideo Propheta recitat, ut ostendat quam avide contra Jerusalem pugnaturi sunt, ut non tantum die, sed et nocte contra eam dimicent. Nota Chaldaeos bellum contra Jerusalem vocare sanctum. Primo, quia censent se pro Deo ejus injurias ulcisci, eique quasi restituere honorem et sanctitatem, puniendo ejus violatores Judaeos. Secundo, quia erant quasi Dei milites et consecrati sacerdotes, ut ejus sanctam voluntatem et justam sententiam implerent, ut scilicet Judaeos, quasi hostias piaculares, Deo jugularent. Ita S. Hieronymus et D. Thomas. Tertio, vocant hoc bellum sanctum, id est quod violare, a quo discedere non licet, nisi facta ultione: sicut muri dicuntur sancti, quos transilire non licet. Unde, ascendamus, inquiunt, in meridie et in nocte, id est etiamsi urgeat aestus, etiamsi nox gelida, urgeamus oppugnationem. Ita Lyranus: Bellum, inquit, hoc erat sanctum, id est firmum et inviolabile. Nota, hanc Dei voluntatem de punienda per Chaldaeos Jerusalem, intelligere potuerunt Chaldaei ex scriptis Jeremiae, vers. 5 et 6, et aliorum Prophetarum. Unde Nabuchodonosor, capta Jerusalem, omnia quae Jeremias petiit, et indulsit, cap. XXXIX, 11. Sic Cyrus ex Isaia sibi a Judaeis ostenso, cognovit se monarchiam Babylonis eversurum, ut dixi Isaiae XLV, 1. Sic Alexandro victoriam contra Persas ex prophetia Danielis promiserunt Judaei, et Jaddo pontifex in visione ei apparens hortatus est ad idem bellum, eique Asiae imperium addixit, teste Josepho, lib. XI Antiq. VIII. Nota, secundo, hanc Dei voluntatem non dedisse jus aut potestatem Chaldaeis invadendi Judaeos; sed praesupposuisse eorum tyrannidem et dominandi libidinem, eaque uti voluisse, eamque ordinasse ad punitionem Judaeorum. Est itaque hic et alibi tantum prophetia seu praedictio futurae per eos vastationis, ejusque ordinatio ad punienda Judaeorum scelera. Sic Totila, Gensericus et alii fuerunt flagellum Dei, uti nunc Turcae. Adde, etiamsi fuisset Dei voluntas jubens Chaldaeis ut everterent Jerusalem, Chaldaeos tamen, non ut Dei voluntati, sed ut suae ambitioni satisfacerent, invasisse Jerusalem. Vide Can. XXXVI. VAE NOBIS! — Sunt Chaldaeorum verba, ut dixi, dolentium valde ex nimio desiderio capiendae Jerusalem de expugnationis mora, q. d. Vae nobis, quia non expugnavimus Jerusalem ante vesperam cum longiores sunt umbrae! surgite, ascendamus rursum nocte, ut rem conficiamus. Ita Theodoretus, Hugo, Lyranus, Vatablus. Aliter S. Hieronymus, S. Thomas et Sanchez explicant, ut sint querelae et verba populi obsessi, q. d. Si per diem haec patimur, quid de nocte in tenebris, cum nullus fugae aut pugnae est locus, patiemur? Insuper Sanchez per meridiem accipit prosperitatem, per noctem adversitatem. Hoc mysticum videtur.
6:6
6. QUIA HAEC DICIT DOMINUS — Chaldaeis. Innuit Deum Chaldaeos adduxisse, eisque per naturalem instinctum et dictamen artis bellicae suggessisse modum capiendi Jerusalem, dicendo: Caedite lignum ejus, id est arbores quae circa Jerusalem sunt, ut ex lignis aggeres faciatis, ex quibus contra eam dimicetis. HAEC EST CIVITAS VISITATIONIS, — id est punitionis; Chaldaeus, cujus peccata visitantur, q. d. Haec urbs punienda est a Deo, et poenae ac excidio addicta, est piaculum, est catharma: quia omnis calumnia, oppressio et injustitia regnaverunt in ea.
6:7
7. SICUT FRIGIDAM FECIT CISTERNA AQUAM SUAM (cisterna enim aquam infrigidat, itaque conservat), SIC FRIGIDAM FECIT (Jerusalem) MALITIAM SUAM, — scilicet in operibus suis malis omnem calorem virtutis, et vitam gratiae exstinguens. Ita S. Hieronymus. Secundo, sicut cisterna, ait Theodoretus, mutat pluviam, et aquam etiam calidam in frigidam: ita Jerusalem bonitatem mutavit in malitiam. Tertio, Chaldaeus: sicut cisterna sustentat et conservat frigidam: ita Jerusalem recipit, fovet et tutatur (datque asylum) impios. Quarto et nervose, Sanchez: Sicut cisterna lapidea in hieme stringit et conglaciat aquam in se stantem, et quasi stagnantem: ita Jerusalem, et quivis animus, in quo aliquandiu insedit peccatum, concrescit in glaciem, aut instar crystalli vel adamantis ita durescit, ut neque ab igne aut sole emolliri, neque malleo conteri et frangi queat: ea est vis consuetudinis, praesertim diuturnae et inveteratae. Hinc et Galfridus, et ex eo Delrio, adagio 825: Frigidam, inquit, facit cisterna aquam, quoties in quadam insensibilitate perpetratam conservat mens obstinata malitiam, nec tantum conservat, sed et auget instar cisternae; quae quo profundior est, eo plures et frigidiores habet aquas: ita obstinatus profunde peccatum in corde defodiens, illud adauget, praesertim haereticus, ait Hugo; hic enim auditores infrigidat, esto zelum prae se ferat. Notat S. Thomas peccatum dici frigus, primo, quia exstinguit calorem dilectionis; secundo, quia congelat humorem devotionis; tertio, quia retardat motum bonae operationis; adde quarto, quia inducit gelu obdurationis. Nota secundo, Hebraeum hakir a radice kur, significat venam aquae fodere, scaturire, ebullire. Unde secundo, sic efficacius verti potest: Sicut fons vel puteus fundit, ebullit et scaturire facit perennem aquam frigidam: sic Jerusalem perennem fundit et ebullit malitiam. Ita R. Salomon, Kimchi, Pagninus, Vatablus, Lyranus et Maldonatus. INIQUITAS. — Hebraice chamas, id est violentia, vis, rapina. VASTITAS. — Hebraice schod, id est vastatio, spoliatio, qua scilicet potentes opprimunt pauperes, semper est in Jerusalem: sicut aqua semper est in puteo. Aliter Sanchez: censet enim haec quatuor attribui Deo punienti; iniquitatem enim sumi pro iniquitatis supplicio. CORAM ME SEMPER INFIRMITAS ET PLAGA. — Hebraice macca, id est percussio qua potentes feriunt et flagellant pauperes, q. d. Jugiter video Judaeos affligere et percutere pauperes et innocentes. Enumerat scelera Jerusalem. Chaldaeus tamen et Hugo duo ultima, scilicet infirmitas et plaga, quibus scilicet percutiam Jerusalem, referunt ad poenam duorum scelerum praecedentium, scilicet iniquitatis et vastitatis.
6:8
8. ERUDIRE, JERUSALEM (resipisce, ad mentem redi, mores commuta), NE FORTE RECEDAT ANIMA MEA A TE. — Anima, id est affectus, amor, favor, cura, q. d. Ne te abjiciam, tradamque hostibus vastandam.
6:9
9. USQUE AD RACEMUM COLLIGENT, — q. d. Sicut post vindemiam racemi reliqui leguntur in cartallo, id est canistro, ut ferantur ad torcular, vel potius ut comedantur: ita plerique omnes Judaei, etiam qui alias captivitates sub Joakim et Joachim evaserint, sub Sedecia captivi trahentur in Babylonem. Ita S. Hieronymus. CONVERTE MANUM TUAM AD CARTALLUM. — Sunt verba Dei ad Chaldaeos, ait Lyranus, vel Chaldaeorum ad se invicem, ut subaudiatur, dicentes: Converte, etc. Pro cartallo Lyranus vertit, iteratas scrutationes; quasi hortentur se Chaldaei, ut secundo et tertio scrutentur vineam, id est Jerusalem, an qui racemi, id est cives, sint reliqui, q. d. Sicut vindemiator postquam vindemiavit redit, et racematur, id est colligit racemos, si quos reliquerat, in cartallo, id est canistro: sic Chaldaei, cum primores civitatis captivos duxerint, ducent etiam infimos quosque. Ita Maldonatus. Tropologice, hic vindemiator et racemator est daemon, qui semper circuit quaerens quem devoret, ut residuos homines, vel opera bona quae prius praeterierat, disperdat.
6:10
10. CUI LOQUAR? (Verba sunt Dei, vel Jeremiae, q. d. Cum haec ita sint uti vociferor, frustra tamen eis loquar, quia) AURES EORUM (sunt) INCIRCUMCISAE. — Chaldaeus, obturatae, ideoque ad audiendum ineptae. Vide dicta cap. IV, vers. 4. VERBUM DOMINI FACTUM EST EIS IN OPPROBRIUM, — id est rident illud, et habent probro ac contumeliae.
6:11
11. IDCIRCO FURORE DOMINI PLENUS SUM. — Possunt haec accipi quasi verba Dei, q. d. Quia tanta est Judaeorum malitia, idcirco furore Domini, id est ira vehementi, plenus sum; ita ut in corde meo ipsum cohibere et compescere nequeam; do ergo illi habenas: quare ensem evaginabo, distringam telum, et effundam naso flatum, vultu flammas, manu hostium meorum sanguinem. Sed verius est haec esse verba Prophetae, q. d. Nolunt viri audire verbum Dei; ideo indignor, et furore, id est zelo justitiae, angor, vim facio ut verbum Domini apud me contineam, sed non valeo. Addit Sanchez: Furor, ait, est vehemens ille Spiritus, qui Prophetae animum ad prophetandum exstimulat, urget, nec sinit esse quietum. Unde et Cicero, lib. I De Divinat.: Interest, inquit, animis praesagitio intrinsecus injecta, atque inclusa divinitus; ea si exarsit acrius, furor appellatur, cum a corpore animus abstractus divino instinctu concitatur. Verum Gentilium fuit iste caecus et impotens, utpote a daemone abreptitiorum, furor in divinando, non Prophetarum Dei, uti dixi in Prooemio. Furor ergo hic est ira et zelus vindictae, Jeremiae aspiratus a Deo, ad arguendum sceleratos, eisque intentandum minas et plagas coelestes. LABORAVI SUSTINENS (id est non possum me continere; hinc mihi ipsi dico): EFFUNDE (o Jeremia, hunc furorem et funestum verbum Domini, in) PARVULOS (et in) CONSILIUM (id est cognationem) JUVENUM, — ut ipsi illud patribus et avis narrent; aut saltem sciant et doleant se cum patribus rebusque omnibus capiendos. Septuaginta addunt, et non consumpsi eos.
6:12
12. EXTENDAM MANUM MEAM, — percutiam incolas Judaeae.
6:13
13. QUIPPE OMNES AVARITIAE STUDENT. — Omnes, id est plerique, multi. Nota to quippe: dat enim causam praecedentium, significatque avaritiam Judaeorum, usuras et fraudes, causam esse cur eorum domus et bona diripienda sint a Chaldaeis. Ita excubat Dei justa vindicta, ut in quo quis peccat, in eo et puniatur: rapis bona proximi, scito alium quoque tua direpturum: calumniaris, calumniam patieris: occidis, occideris.
6:14
14. ET CURABANT (Prophetae et sacerdotes, id est curare et avertere nitebantur) CONTRITIONEM, — id est plagam, puta vastationem et captivitatem imminentem et incipientem. Rursum curare, id est consolari, nitebantur contritionem, id est dolorem; quem instante vastatione, quam illi comminabar, populus concipiebat. Sed cum ignominia, id est ignominiose; Chaldaeus, mendaciter; Vatablus, verbis leviculis, quasi per jocum; Septuaginta, parvi pendentes vel contemnentes, scilicet minas meas et Prophetarum, vel cum ignominia, id est ad ignominiam, uti vertit Noster cap. VIII, vers. 11, et confusionem, qua populus ab eis deceptus confundetur et pudefiet; dicunt enim: Pax erit nobis, non veniet Nabuchodonosor; sed mentiuntur. Quocirca dum repromittunt prospera, et clementem praedicant Deum, magis illos supplicio et iracundiae praeparant, ait S. Hieronymus. Unde pudefient omnes, cum se falsos, ac reipsa vastari capique videbunt. Vere S. Augustinus, in Sententiis, num. 77: Sicut praepostera securitas in periculum impellit, ita ordinata sollicitudo securitatem parit; et num. 199: Nunquam secura esse debet felicitas, quia periculosiora sunt animo secura quam corpori adversa; prius enim corrumpunt prospera, ut inveniant adversa quem frangant.
6:15
15. CONFUSI SUNT, — confundentur in vastatione futura: ita Lyranus et S. Thomas; vel, ut Theodoretus, confusi sunt, quia tunc patebit eos falso dixisse: Pax erit Judaeis. QUIN POTIUS CONFUSIONE NON SUNT CONFUSI, — quia, cum eos scelerum et cladium imminentium admonui, non eos puduit, non poenituit. Secundo, S. Hieronymus, Rabanus, Hugo, Pagninus et Vatablus apte legunt per interrogationem: Numquid confusi sunt, cum tot abominationes fecerint? numquid erubuerunt? et respondet: Quin potius confundi et erubescere nescierunt. Huc pertinet explicatio Sanchez, qui assertive legit, sed sic explicat: Confusi, id est confusione digni, sunt, sed actu et reipsa non sunt confusi, q. d. Confundi debuissent Judaei, si sua scelera, ut par est, perpendissent et ponderassent: sed tanta est eorum nequitia aut stupor, ut nolint aut nesciant confundi, vel erubescere. IN TEMPORE VISITATIONIS, — cum eos puniam. Prophetae enim saepe visitare ponunt pro punire, per metalepsin: praetor enim dum visitat sontes eos plectit.
6:16
16. HAEC DICIT DOMINUS: STATE SUPER VIAS, — q. d. Speculamini et considerate vias, id est vivendi rationes, et semitas antiquas, id est quomodo vixerint majores vestri et Patriarchae, ac imitamini fidem Abrahae, Isaaci obedientiam, Jacobi labores, Josephi castitatem, Mosis mansuetudinem, Jobi patientiam, Davidis sanctitatem. Ita S. Hieronymus, Theodoretus, Rabanus, Hugo et Vatablus. Vere Poeta: Qui veteres linquit calles, sequiturque novatos, / Saepius in fraudes incidet ille suas. Secundo, S. Thomas, Lyranus et Dionysius, q. d. Speculamini quasi ex edito loco, quae sit optima via ac vivendi ratio; considerate majorum vestrorum et bonorum et malorum bonos vel malos, felices vel infelices exitus; et videte an bonos sequi cum bono exitu, an malos cum malo velitis. Haec verba sibi dicta putent singuli fideles: Christianus es? speculare vias antiquas, vide quomodo vixerit Christus et primi christiani, quales fuerint humiles, sobrii, amabiles, patientes, zelosi, eosque imitare. Pastor es? Episcopus es? speculare vias antiquas, vide quomodo vixerint Apostoli, et primi Pastores ac Episcopi, S. Ignatius, Polycarpus, Dionysius, etc. Vide quomodo non sua lucra, non suos honores quaesierint, sed fidelium saluti se totos, vitamque ipsam per martyrium impenderint, eosque imitare. Religiosus es? speculare vias antiquas, quomodo vixerint S. Marcus, Esseni, S. Antonius, S. Basilius, S. Hieronymus, Bernardus, Dominicus, Franciscus, S. Thomas, quam mortui fuerint et crucifixi mundo, quam eorum vita et conversatio fuerit angelica et coelestis, eosque imitare.
6:17
17. ET CONSTITUI SUPER VOS SPECULATORES, — Prophetas et Doctores, qui futura praevident et praenuntiant, ut eorum vocem quasi tubam meam audiatis. Ita S. Hieronymus, Chaldaeus et Theodoretus. Alii, ut Vatablus sic exponunt, q. d. Speculatores, id est Prophetae, praenuntiant vobis vocem Chaldaeorum tuba concrepantium; illam ergo tubam audite.
6:18
18. COGNOSCE, CONGREGATIO (scilicet omnium gentium), QUANTA EGO FACIAM EIS. — Hebraice quae eis, scilicet Judaeis, supplicia a me imminent.
6:19
19. FRUCTUM COGITATIONUM. — Chaldaeus: retributionem operum, id est supplicia machinationibus ejus digna infligam.
6:20
20. UT QUID MIHI THUS DE SABA AFFERTIS? — Thus enim gignitur in Arabia Sabaea. Porro omnium gentium usu thus adoletur Deo: unde thus dicitur ἀπό τοῦ θύειν, a sacrificando. Alludit Saba (imo nonnulli putant hoc ejus esse etymon) ad σέβεσθαι, id est venerari et revereri; quia thus mittit odorem, quo Deum veneramur. Hinc et Sabim Arabes Deum appellant, illique decimas mensura, non pondere persolvunt: sicut prisci Italiae indigenae et Aborigenes, a religione et deorum cultu dicti sunt Sabini, quasi Sebini, ἀπό τοῦ σέβειν, ait Plinius, lib. III, cap. XII, licet Silius, lib. III, a Sabo gentis auctore Sabinos dici putet. Sunt qui dicant Saba, Arabum lingua, significare mysterium. Hebraice Saba significat conversionem, uti Sabaei ab idolis dicuntur convertendi ad Christum, Isaiae cap. LX, 6. Ita S. Hieronymus. ET CALAMUM SUAVE OLENTEM (id est calamum aromaticum), DE TERRA LONGINQUA; — afferebatur enim ex India, inquit Hieronymus. Nota: Pro calamo Septuaginta et Theodotion vertunt, cinnamomum. Sed kinnamon, id est cinnamomum (unde perperam nonnulli cinnamomum dictum putant quasi Chinae amomum, praesertim cum non e China, sed ex India advehatur), a kane, id est calamo, distinguitur Exodi cap. XXX, vers. 23. Alii calamum putant esse cannam, sive casiam fistulam; sed ab hac pariter distinguitur calamus, Exodi XXX, 23. Ex quo loco patet, hic calamum aromaticum accipi debere: ex eo enim cum cinnamomo, myrrha, casia et oleo commixto, fiebat non thymiama, sed unguentum, quo ungebantur et consecrabantur tam sacerdotes, quam vasa tabernaculi, uti dixi Exodi XXX, 23. Jam sensus est, q. d. Frustra ex lege mihi offertis holocausta, thus et unguenta vestra, quia meam voluntatem in lege expressam non facitis: ego enim magis morum emendationem, quam sacrificiorum et unguentorum oblationem specto et jubeo. Ita S. Hieronymus. Idem habet Isaias, cap. I, vers. 11: Quo mihi multitudinem victimarum vestrarum, dicit Dominus? etc.
6:21
21. DABO IN POPULUM ISTUM RUINAS, — strages scilicet et clades, in quas incident et corruent. Potest, secundo, esse hypallage: Dabo in populum ruinas, id est dabo populum in ruinas, quibus prosternetur et corruet. Sic dicunt Hebraei: Miserunt civitatem in ignem, id est miserunt ignem in civitatem; habuerunt calceamenta in pedibus, id est habuerunt pedes in calceamentis.
6:23
23. PRAEPARATI (venient Chaldaei) QUASI VIR AD PRAELIUM. — Septuaginta: quasi ignis ad bellum, quia pro שיא is, id est vir, legerunt אש es, id est ignis.
6:24
24. AUDIVIMUS FAMAM, — q. d. Solo rumore et fama adventus et ferocitatis Chaldaeorum perculsi, et pene exanimati sumus. Verba sunt Jeremiae et Prophetarum sociorum Jeremiae, qui hic loquuntur in persona Judaeorum. Est ergo ethopoeia: imitatur enim et exprimit affectus et voces populi, ad famam hostium trepidantis, mortemque et dira quaeque praestolantis.
6:25
25. NOLITE EXIRE AD AGROS. — Inducit Judaeos loquentes alios aliis, ac si hostes jam obsiderent Jerusalem. QUONIAM GLADIUS INIMICI, PAVOR (id est hostis armatus, pavendus et pavorem incutiens, est) IN CIRCUITU — Jerusalem.
6:26
26. FILIA POPULI MEI (o Jerusalem, o popule mi dilecte ut filia), ACCINGERE CILICIO. LUCTUM UNIGENITI. — Id est vehementissimum, qui solet fieri mortuo unigenito. FAC TIBI. — Verba sunt aut Prophetae aut Dei.
6:27
27. PROBATOREM DEDI TE. — Vatablus: excoctorem dedi te: hoc enim est bachon; Syrus vertit, scrutatorem; et Arabicus, feci (constitui) te ut scruteris et consideres opera populi mei. Aliter vertit Chaldaeus: electum posui te in populo, quasi munitionem fortem. Aliter quoque Pagninus et Kimchi: Munitionem vel arcem et turrim munitissimam et probatam dedi te. Verba sunt Dei, q. d. In te, o Jeremia, sua tela, et odia et maledicta conjicient Judaei, quasi in rupem vel propugnaculum, ac probatus evades et probator eorum. Sicut enim ad lydium lapidem affricando probatur aurum: sic mores et malitia Judaeorum, tibi quasi lapidi probato et robusto affricta, tuam invincibilem constantiam et veram prophetiam, ipsorum vero malitiam et apostasiam ostendet; hoc enim est quod subdit: Et scies et probabis viam eorum. Secundo, et potius, probatorem, id est conflatorem, ut jam patebit ex sequentibus. ROBUSTUM. — Aquila vertit, munitum; Symmachus et Septuaginta, clausum et circumdatum; robustum ergo, id est interritum et impavidum ad omnem vim et minas, utpote Dei ope vallatum, qui simul tibi animos et audaciam hanc aspirat et indit.
6:28
28. OMNES ISTI PRINCIPES DECLINANTES. — Hebraeus: omnes isti principes rebellium; aut rebelles rebellionum, id est nobilissimi et maximi rebelles sunt. AES ET FERRUM; UNIVERSI CORRUPTI SUNT. — Sicut argentum vitiatur et chalybs cum ferro miscetur, videntur enim totum esse chalybs, cum mixtum ferro: sic hi Judaei commixti sunt, et pleni fraude et dolo. Ita Chaldaeus et alii. Unde Theodotion: Adulterini, ait, sunt, nihil habentes probi. Secundo, Vatablus, S. Thomas et Lyranus sic explicant, q. d. Duri sunt et impudentes, uti aes et ferrum, quod pulsatum, resonat fortissime. Hinc Plutarchus censet in aere quod percussum remurmurat, notari impatientiam; in ferro, quod ad incudem magis induratur, et in igne magis denigratur, eorumdem in sceleribus obdurationem. Simile est Job XL, 13. Tertio, pro corrupti cum Chaldaeo verti potest, corrumpentes, q. d. Sicut aes mixtum argento, illud corrumpit; et sicut ferrum aeri mixtum, illud corrumpit: sic Judaei hi et se et alios corrumpunt. Ita apud Eusebium, lib. XII Praep. cap. XXV: Omnes, ait, in urbe fratres sumus; sed cum Deus nos faceret, aurum cum illis miscuit, qui apti sunt ad gubernandum; argentum cum illis, qui armis rem defendunt; ferrum et aes agricolis et opificibus infudit: quod si aurum, id est magistratus, in argentum; aut argentum, id est milites, in aes, id est agricolas, degeneret, civitas destruitur. Quarto, Delrio, adagio 229, explicat, q. d. Qui argentum doctrina, et aurum charitate et vita esse debebant, hi vita et moribus se ferrum, doctrina vero aes tinnulum exhibuerunt, videbantur esse quod non erant. Quinto, Isidorus Clarius exponit de ministris, qui dominorum suorum jussa inhumana exsequebantur contra inopes: aes enim et ferrum ad arma fabricanda conjunguntur. Sensum ergo esse, q. d. Alter alteri copulatur ad perpetranda scelera, ad eaque vires, studia et arma conjungunt.
6:29
29. DEFECIT SUFFLATORIUM. — Syrus: abrasum (exustum, corruptum est, defecit) sufflatorium igne. Nota, primo, Jeremiam hic a Deo statui probatorem, id est conflatorem, ut scilicet probet et purget viam et mores populi delinquentis; populum vero quasi argentum firmissimo aere admistum nulla ratione potuisse purgari. Unde nota secundo, argento aliisque metallis adulteratis per conflatorium vi ignis separetur scoria, et materia aliena, admisceri plumbum: et sic metallum fluit argentum, et minori detrimento repurgatur. Dum enim ignis agit in plumbum, illique quasi pabulo sibi congruo totus incubat, minus agit in argentum; unde illud illaesum evadit, sed depurgatum; quocirca mystice multi per plumbum, utpote metallorum imum et maxime terrestre, accipiunt memoriam mortis, quae animam humiliando, facit ut vincamus omnes tentationes carnis et mundi. Ita S. Hieronymus, Theodoretus, D. Thomas et alii. Ita olim fiebat antequam nota esset argenti vivi efficacia ad id ipsum praestandum. Plumbum enim magnam vim habet separandi scoriam aliaque mixta, quia vim habet liquandi. Audi Mathiolum in Dioscor. lib. V, cap. LVI: Plumbum, inquit, miscetur conflationi, quia plumbi adminiculo facilius metalla igni cedunt. Quod si argentum purgandum ita pertinax sit, ut hac ratione non purgetur, tum plumbum omne si semper in igne persistat, tandem consumitur, et in fumum abit ac evanescit, nulla facta circa argentum et aurum operatione aut purgatione. Nam alias signum plenae purgationis auri vel argenti ab aere et scoria est, cum plumbum plane cum aere et scoria in fumum abiit: tunc enim reliquum est solum purum aurum vel argentum. Plumbo liquari et purgari metalla docet quoque Nicetas in orat. 41 Nazianzeni, et S. Cyrillus in Zachar. IV, 10, qui et addit plumbo frangi adamantem; quod tamen gemmarii et conflatores negant. Rursum S. Hieronymus in Zachar. IV, 20, asserit stanno (cui affine est plumbum) liquari et purgari metalla. Verum aurifices Romani, qui praecellentes sunt, a me consulti, constanter de stanno id negant; de plumbo affirmant, eo scilicet purgari aurum et argentum ab aere admixto: aes enim cum plumbo in fumum abire, itaque remanere purum aurum et argentum. Unde tertio, Jeremias est conflator; follis seu sufflatorium est os Jeremiae; flatus est ipsa ejus a Deo afflata increpans prophetia; plumbum est assiduitas et diligentia in praedicatione, sive instantia et pondus verborum et minarum; argentum impurum et adulteratum sunt Judaei; aes et ferrum sunt eorum doli et nequitiae durae pertinaces, impudentes. Follis defecit, id est vox Prophetae rauca facta est: plumbum consumptum est, id est omnis diligentia praedicandi inanis fuit, omnis exhortatio Dei et Prophetarum apud Judaeos periit, quia ipsi audire contempserunt, ideo malitiae eorum non sunt consumptae. Unde argentum reprobum vocate eos, quia impurgabiles et inexpiabiles sunt. Ita S. Hieronymus, Lyranus, D. Thomas et Vatablus. Similem allegoriam et sententiam habet Ezechiel, cap. XXIV, 12. Hinc infert S. Thomas: Quod ergo aliquis frequenter rigetur praeceptis salutaribus, signum est reprobationis si persistat in peccatis: idque probat ex S. Paulo, Hebr. VI, 7 et 8. Aliter Maldonatus: Follis, inquit, erant Chaldaei; prunae erant eorum caedes et rapinae; iis enim quasi carbonibus Deus excoquebat Judaeorum peccata; ignis erat ira Dei; plumbum erant corpora et bona omnia Judaeorum, in quibus a Deo puniebantur: multo enim plumbo parum argenti misceri solet, quod excoquendo separatur: sic inter multos impios Judaeos pauci pii separati et servati sunt. Hic sensus priori, qui aptior et plenior est, aptari et connecti potest. Jeremias enim erat probator et conflator Judaeorum, hoc ipso quo Chaldaeorum vastationem eis intentabat. Allegorice Hugo Cardinalis: Plumbum, inquit, est humanitas Christi, quae in fornace passionis consumpta est, ut omnes peccatorum feces a nobis separaret; et tamen jure optimo conqueri potest, quod malitiae non sint consumptae, et quod conflator frustra conflaverit, eo quod pauci purgati fuerint. Qua de re ipse per Isaiam conqueritur cap. XLIX, 4: In vacuum laboravi, sine causa et vane fortitudinem meam consumpsi. Tropologice, Praelatorum officium est, subditorum virtutem probare, an vera sit, an simulata, uti docet S. Gregorius, II part. Pastor. cap. X.
6:1
Hic excludit secundum remedium in quo confidere poterant, scilicet in fortitudine urbis regiae, cujus destructionem prophetat in hoc capite: et circa hoc facit duo. Primo ponitur civium praeparatio, scilicet ad resistendum, confortamini, ut designet quomodo se invicem, advenientibus hostibus, exhortabuntur. Vel irrisorie dicit. Fili Beniamin, quia Jerusalem in sorte illius tribus erat quantum ad superiorem partem; sed quantum ad inferiorem, in tribu Juda. Josue 15: ascenditque per convallem filii Ennon ex latere Jebusaei ad meridiem: haec est Jerusalem. Et in Thecua clangite buccina, et super Bethatarem, loca munita prope Jerusalem. Supra 4: levate signum in Sion.
6:2
Secundo ponit ipsius civitatis destructionem, ibi, speciosae et delicatae assimilavi filiam Sion. Et primo ponitur conditio hostium vastantium, sub quibusdam metaphoris; secundo describuntur aperte et expresse, ibi, haec dicit dominus. Circa primum duo. Primo describit urbis obsidionem; secundo congressionem, ibi, sanctificate super eam bellum. Circa primum tria. Primo describitur civitatis pulchritudo: speciosae. Quantum ad decora aedificia et multitudinem habitantium, delicatae, quantum ad fertilitatem terrae. Ezech. 16: similam et mel et oleum comedisti, et decora facta es vehementer nimis.
6:3
Secundo describitur obsidio: ad eam venient pastores, metaphorice, principes Chaldaeorum quasi ubertate pascuorum illecti. Infra 12: pastores multi demoliti sunt vineam meam, conculcaverunt partem meam. Fixerunt, ad obsidionem urbis. Tertio describitur exercitus debita ordinatio pascet, idest gubernabit, sub manu, potestate: diversis enim turmis, diversi principes erant.
6:4
Hic ponitur congressio ad capiendam urbem: et circa hoc tria ponit. Primo congrediendi praeceptum, sanctificate, idest formate; vel sanctum ostendite et justum, quasi Dei voluntate assumptum. Et est vox principum ad milites. Michaeae 3: si quis non dederit in ore quippiam, sanctificant super eum praelium. Secundo ponitur congredientium desiderium, quod ostenditur in tribus. In mutua exhortatione. Surgite, vox militum adinvicem, ascendamus, ad impugnandum, quamvis in monte sitam: et quia non retrahuntur temporis importunitate neque calore diei, in meridie, neque horrore noctis, in nocte: et quia conqueruntur de temporis brevitate: vae nobis quia declinavit dies, in qua erat tempus aptum ad bellandum. Longiores: quanto enim sol magis appropinquat ad Zenith capitis, tanto fit longior umbra in parte opposita. Isa. 10: confortamini, adhuc dies est, ut in Nobe stetur. Sed secundum Glossam, vae nobis, dicitur ex persona populi timentis noctis insidias, quia etiam in meridie resistere vix valebat. Tertio ostendit aggrediendi modum: quia haec dicit dominus; quasi, secure possumus pugnare, quia domini praeceptum est: caedite lignum, ad faciendas machinas, fundite aggerem, quem fecerant ad defensionem murorum suorum, destruentes ipsum: vel fundite, erigentes terram in acervum ad ponendas munitiones contra civitatem. Habac. 1: ipse super omnem munitionem ridebit, et comportabit aggerem, et capiet eam.
6:6
Hic ponit obsidionis causam ex culpa: et circa hoc tria. Primo ponit malitiae universalitatem: haec est civitas visitationis, quasi correctione digna, omnis calumnia, omnis calumniandi modus. Psal. 54: non defecit de plateis ejus usura et dolus.
6:7
Secundo cordis obdurationem: sicut frigidam facit cisterna aquam suam, et ita conservat quasi illaesam a calore. Supra 2: foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas. Tertio peccati continuitatem. Iniquitas. Isa. 59: vastitas et contritio in viis eorum: viam pacis nescierunt et cetera. Infirmitas, quasi poena respondens praedictis duabus culpis.
6:9
Hic ostendit destructionem: et circa hoc tria. Primo ponit consilium ad evitandam destructionem; secundo ponit consilii contemptum, ibi, cui loquar et quem contestabor ut audiat; tertio comminatur destructionis judicium, ibi, idcirco furore domini plenus sum. Circa primum duo. Primo ponit consilium. Erudire, scilicet flagellis praecedentibus castigata. Isa. 28: sola vexatio intellectum dabit auditui. Secundo ponit imminens periculum in amissione divini amoris, ne forte. Ezech. 16: auferetur zelus meus in vastatione regionis. Psalm. 106: posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in siti. Et in captivitate gentis: haec dicit dominus exercituum: usque ad racemum colligetur, inclusive, quia nec racemus relinquetur. Metaphorice per vineam Judaeos: Isa. 5: vinea domini Sabaoth, domus Israel est: per racemos homines: per vindemiam captivitatem significans. O Chaldaee, converte, servat metaphoram, quasi vindemiator, qui collectos racemos in vase, quod cartallum dicitur, ponit, ut ad torcular portet. Ita Judaeos in carcere concludas, et in Babylonem ducas. Abdias: si vindemiatores introissent ad te, numquid saltem racemum reliquissent tibi? Vel usque ad racemum, exclusive, quia reliquias populi, scilicet rusticos et viles, ibi dimittent. Converte; et significat reversionem ipsorum ad terram suam, quae ostenditur juxta hoc per cartalli signum.
6:10
Hic ostendit consilii dati contemptum: et primo propheta quaerit idoneum consilii auditorem: cui loquar, fructuosa verba domini, contestabor, adjurabo? In quo significat raritatem. Isa. 28: quem docebit scientiam, et quem intelligere faciet auditum? Secundo ostendit idoneitatem, quia audire noluerunt: ecce incircumcisae, quasi gentilibus fabulis plenae. Act. 7: dura cervice, et incircumcisis cordibus et auribus. Et quia etiam audita contemnunt: ecce verbum domini factum est eis in opprobrium. Infra 20: et factus est mihi sermo domini in opprobrium et in derisum tota die.
6:11
Hic comminatur eis destructionis flagellum: et primo ostendit illis justitiae zelum: furore domini plenus sum, igne scilicet zeli pro domini justitia. Num. 25: zelo meo commotus est contra eos, ut non ipse delerem filios Israel in zelo meo. Secundo dat hostibus destructionis praeceptum: effunde, o Chaldaee, iram, scilicet tuam abundanter, foris, in plateis et agris. Eccli. 36: excita furorem, et effunde iram. Parvulum, nulli pareatur aetati. Tertio ponit praecepti complementum, et quantum ad personas, et quantum ad possessiones: vir enim cum muliere, uxore. Thren. ult.: hereditas nostra versa est ad alienos, domus nostrae ad extraneos.
6:16
Hic ponit causam destructionis: primo avaritiam; secundo inobedientiam, ibi, haec dicit dominus: state super vias, et videte; tertio sacrorum abusum, ibi, ut quid mihi thus de Saba affertis? Circa primum tria. Primo ponit culpam, ponens avaritiae studium in desiderando: omnes avaritiae student. Isa. 56: omnes in viam suam declinaverunt, unusquisque ad avaritiam suam a summo usque ad novissimum. Dolum in consequendo: et a propheta usque ad sacerdotem, cuncti faciunt dolum. Ps. 37: dolos tota die meditabantur. Et dolositatis modum, quia adulando, et curabant, scilicet verbis excusando culpas, et excludendo poenas. Ezech. 13: prophetae Israel qui prophetant ad Jerusalem, et vident ei visionem pacis: et non est pax, ait dominus Deus. Secundo ponit inverecundiam etiam inter poenas: confusi non sunt, poenis, confusione, salubri, quae poenitentiam provocet. Eccli. 4: est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam et gratiam. Tertio comminatur poenam: quamobrem cadent, ipsi prophetae, inter ruentes, plebeos, corruent, morte, vel captivitate, ipsis sociati in poenis a quibus non sunt divisi in culpis.
Hic ponitur ipsorum inobedientia: et primo ponit culpam, scilicet inobedientiam praecepti de imitatione sanctorum, ponens praeceptum: state super vias, considerate diversas operationes bonorum et malorum, ut utrorumque progressum et exitum videatis. Antiquis, quae sanctorum vestigiis sunt tritae. Thren. 3: scrutemur vias nostras, et quaeramus, et revertamur ad dominum. Vel super vias, prophetas. Praecepti fructum: et invenietis refrigerium. Ps. 65: transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium. Matth. 11: discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris. Et praecepti contemptum; et dixerunt. Non audiemus. Et etiam quantum ad inobedientiam praecepti de obedientia praelatorum: et constitui speculatores, prophetas et principes, vocem tubae, praedicationem ipsorum. Ezech. 3: fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel, et audies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me.
6:18
6:20
Hic ponit sacrorum abusum, inquantum peccatis polluti, Deo sacrificia offerre praesumebant, quae propter hoc accepta non erant: et circa hoc duo. Primo ex hoc quod non sunt accepta, designat ipsorum culpam. Et quantum ad ea quae offerebantur in altare thymiamatis: ut quid mihi thus de Saba: regio ubi nascitur thus, calamum, cinnamomum, quod ponebatur in thymiamate, cujus compositio habetur Exod. 34: longinqua, scilicet India. Isa. 66: qui recordatur thuris, quasi qui benedicat idolo. Et quantum ad altare holocaustorum, holocaustomata. Isa. 1: holocausta arietum et adipem pinguium et sanguinem vitulorum et agnorum et hircorum nolui. Secundo ponit poenam.
6:21
Propterea haec dicit dominus Isa. 3: corruet populus vir ad virum, et unusquisque ad proximum suum.
6:22
Hic describit aperte hostes venientes: et primo describit hostium conditionem; secundo populi incorrigibilitatem, ibi, probatorem dedi te in populo meo robustum. Circa primum tria. Primo describit hostes gentem fortem multitudine: gens magna, et armis, sagittam, crudelem, crudelis est quasi mare, ut et voce terreat et intentione: et super equos ascendent praeparati quasi vir ad praelium. Infra 50: ecce populus veniet ab Aquilone, gens magna, et reges multi consurgent a finibus terrae. Arcum et scutum apprehendent: crudeles sunt, et immisericordes.
6:24
Secundo ponit ex fama, Judaeorum timorem: audivimus famam ejus, dissolutae sunt manus nostrae: prae timore nihil facere possumus. Ps. 47: ibi dolores ut parturientis.
6:25
Et timoris effectum: nolite exire. Deut. 32: foris vastabit eos gladius, et intus pavor.
6:26
Tertio hortatur ad poenitentiae dolorem: filia populi mei, accingere Cilicio. Supra 4: super hoc accingite vos Ciliciis, et ululate: quia non est aversa ira furoris domini a vobis.
6:28
Hic ostendit populi incorrigibilitatem: et primo inducit prophetae testimonium, probatorem, ut quasi experimento discas eorum duritiam, dum eos flectere ad bonum non vales. Proverb. 27: diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera. Secundo ponit universale peccatum: omnes isti principes declinantes. Aes et ferrum; quasi dicat: non solum sunt immundi, sed tecti sunt immunditia, sicut ferrum, et aes est immunditia argenti. Vel ferrum propter duritiam, aes propter impatientiam, quia tremulum est. Job 40: ossa ejus velut fistulae aeris et cetera. Ps. 13: corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in studiis suis.
6:29
Tertio ponit incorrigibilitatis exemplum: defecit sufflatorium: argentum enim admixtum plumbo in fornace ponitur, et sufflante argentario faeces consumuntur et argentum melioratur, sed plumbum minuitur. Isti autem positi in fornace tribulationis, consumpti malis quasi plumbo, non sunt correcti. Frustra, verbum Dei, conflavit conflator, Deus, vel praedicator. Eccli. 2: in igne probatur aurum et argentum, homines vero receptibiles in camino humiliationis.
6:30
Quarto concludit reprobationis argumentum: argentum reprobum. Thren. ult.: sed projiciens repulisti nos, iratus es contra nos vehementer. Notandum, quod peccatum dicitur frigus, quia extinguit calorem dilectionis. Matth. 24: quoniam abundavit iniquitas, refrigescet caritas multorum. Quia congelat humorem devotionis. Eccli. 43: frigidus ventus Aquilo flavit et gelavit chrystallus ab aqua. Quia retardat motum bonae operationis. Prov. 20: propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur illi. Item nota, quod quaedam sunt viae praeceptorum. Psal. 118: viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum. Actionum. Thren. 3: scrutemur vias nostras, et quaeramus, et revertamur ad dominum. Virtutum. Prover. 4: viam sapientiae monstrabo tibi et ducam te per semitas aequitatis. Doctorum. Ibid. 3: viae ejus viae pulchrae, et omnes semitae ejus pacificae. Ipse Christus, Joan. 14: ego sum via, veritas, et vita.
6:10
CIRCONCISIONE (DAL LAT. CIRCUMCISIO, «TAGLIO INTORNO»; GR. ΠΕΡΙΤΟΜΉ; EBR. MILĀH)
… Già in Deut. 30, 6 si sottolinea la necessità di questa c. spirituale (cf. Ier. 4, 4: «c. del cuore»), e in Lev. 26, 41 i cattivi e ribelli vengono detti «incirconcisi di mente» (cf. Ier. 6, 10; 9, 26; Act. 7, 51: «incirconcisi di cuore e di orecchi»). …
6:11
GEREMIA (EBR. JIRMÉJÂH[Â] = « JAHWEH INNALZA O STABILISCE »)
… Patetiche allusioni alla bellezza della vita familiare (cf. Ier. 6, 11; 9, 20; 16, 9; 25, 10; 31, 4-5, 20; 48, 33) e la lotta psicologica provocata in lui dalla vocazione profetica ci fanno intravedere il suo animo mite, alieno da facili entusiasmi. È …
6:16
In tale significato simbolico si trova usato già nel Vecchio Testamento (Ps. 65, 11; Sap. 4, 7; Ier. 6, 16); nel Nuovo il ricco epulone riarso chiede a Lazzaro ut refrigeret linguam (Lc. 16, 24). S. Paolo scrive: Det misericordiam Dominus Onesiphori domui; quia saepe
6:19
… E suppongono conosciuti questi precetti, quando inveiscono contro la loro violazione: Am. 2, 4-16; Os. 4, 6; 6, 5-11; Is. 1, 12; Jer. 6, 19; Mi. 6, 8; ecc.
… spirituale (Am. 2, 4); « la t. del nostro Dio » racchiude le norme di moralità in cui consiste il vero servizio di Dio (Is. 1, 10; 5, 24; 8, 16, 20; 30, 9). Il profeta è detto môrah (« insegnante»), della stessa radice di t. (Is. 9, 14; 30, 20). In Ier. 6, 19; 9, 13; ecc., t. designa sia la predicazione dei profeti, sia la tradizione mosaica. …
6:20
… fragranza dell'i. suggerisce immagini graziose al Cantico dei Cantici (4, 6, 14); la sua colonna di fumo giunge gradita a Dio come la preghiera (cf. Ps. 140, 2; Apoc. 8, 3, 4). La Bibbia allude al suo alto costo, trattandosi di un prodotto importato da Saba (Ier. 6, 20) e da altre località dell'Arabia meridionale (Is. 68, 6). La medesima provenienza è indicata da autori classici (cf. Virgilio, Georg., I, 58). L'i. veniva estratto, a quanto sembra, …
… E se nella lotta contro le errate ideologie si espressero talvolta con veemenza (cf. Am. 5, 21-25; Os. 6, 6; Is. 1, 11-14; Mich. 6, 6-8; Ier. 6, 20; 7, 21 sg.; Ps. 49, 7-15), con ciò non intese riprovare i s. in quanti tali, da Dio stesso voluti e ordinati, ma riportare il culto esteriore al suo significato religioso e morale, …
6:26
Nella S. Scrittura il c. o sacco (ebr. laq, gr. ἀσπύς) designa generalmente una veste di tal panno, che s'indossava in segno di lutto o di penitenza (cf. Gen. 37, 34; I Reg. 21, 27; II Reg. 2, 30; Ier. 4, 8; 6, 26 ecc.). …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.