Iob refuteth his aduersariese needles and common argumentes, by more sound discoursing of Gods powre, and wisdome.
1Then Job answered, and said:E Giobbe rispose, e disse:BVT Iob answering, sayd:Respondens autem Job dixit: 2Whose helper art thou? is it of him that is weak? and dost thou hold up the arm of him that has no strength?A chi vuoi tu dar soccorso? forse ad uno che sia spossato? e vuoi tu sostentar le braccia di un che forza non abbia?whose helper art thou? his that is weake? and doest thou hold vp the arme of him, that is not strong?Cujus adjutor es ? numquid imbecillis ? / et sustentas brachium ejus qui non est fortis ? 3To whom hast thou given counsel? perhaps to him that hath no wisdom, and thou hast shewn thy very great prudence.A chi dai tu consiglio? forse a colui che saggezza non ha? ed hai fatto mostra della moltissima tua prudenza?To whom hast thou geuen counsel? perhaps to him, that hath not wisdom, and thy prudence hast thou shewed very great.Cui dedisti consilium ? / forsitan illi qui non habet sapientiam: / et prudentiam tuam ostendisti plurimam. 4Whom hast thou desired to teach? was it not him that made life?A chi volevi tu insegnare, se non a lui che fece gli spiriti?Whom wouldest thou teach? not him that made breath?Quem docere voluisti ? / nonne eum qui fecit spiramentum ? 5Behold the giants groan under the waters, and they that dwell with them.Ecco che i giganti gemono sotto le acque insieme cogli altri, che in esso dimorano.Behold the gyantes grone vnder the waters, and they that dwel with them.Ecce gigantes gemunt sub aquis, / et qui habitant cum eis. 6Hell is naked before him, and there is no covering for destruction.Agli occhi di lui è aperto l'inferno, e l'abisso non ha telo che lo ricuopra.Hel is naked before him, and there is no couert to perdition.Nudus est infernus coram illo, / et nullum est operimentum perditioni. 7He stretched out the north over the empty space, and hangeth the earth upon nothing.Egli ne' vuoti spazj stese il settentrione, e sopra il niente sospese la terra.Who stretcheth out the northwind ouer the vacant, and hangeth the earth vpon nothing.Qui extendit aquilonem super vacuum, / et appendit terram super nihilum. 8He bindeth up the waters in his clouds, so that they break not out and fall down together.Egli che serra le acque nelle sue nuvole, affinchè tutte insieme non precipitino al basso.Who bindeth the waters in his cloudes, that they breake not forth together downeward. Who holdeth the countenance of his throne,Qui ligat aquas in nubibus suis, / ut non erumpant pariter deorsum. 9He withholdeth the face of his throne, and spreadeth his cloud over it.Egli nasconde alla vista il suo trono, e le sue nubi spande sopra di esso.and spreddeth his clowde ouet it.Qui tenet vultum solii sui, / et expandit super illud nebulam suam.
10He hath set bounds about the waters, till light and darkness come to an end.Tirò i confini intorno alle acque, per sino a tanto che la luce, e le tenebre abbiano fine.He hath made a limite about the waters, til light & darkenes be ended.Terminum circumdedit aquis, / usque dum finiantur lux et tenebræ. 11The pillars of heaven tremble, and dread at his beck.Le colonne del cielo tremano, e si impauriscono ad un cenno di lui.The pillers of heauen tremble, and dread at his beck.Columnæ cæli contremiscunt, / et pavent ad nutum ejus. 12By his power the seas are suddenly gathered together, and his wisdom has struck the proud one.Dalla possanza di lui furon riuniti in un attimo i mari, e la sapienza di lui percosse il superbo.In his strength sodenly the seas are gathered together, and with his wisdom he stroke the proud man.In fortitudine illius repente maria congregata sunt, / et prudentia ejus percussit superbum. 13His spirit hath adorned the heavens, and his obstetric hand brought forth the winding serpent.Lo spirito di lui ornò i cieli, e pelle mani di lui fu tratto in luce il tortuoso serpente.His spirite hath adorned the heauens, and his hand being the midwife, the winding serpent is brought forth.Spiritus ejus ornavit cælos, / et obstetricante manu ejus, eductus est coluber tortuosus. 14Lo, these things are said in part of his ways: and seeing we have heard scarce a little drop of his word, who shall be able to behold the thunder of his greatness?Ecco che si è rammentata una parte delle opere di lui: che se quello, che abbiamo udito o una piccola stilla rispetto a quel che può dirsi, chi potrà reggere al tuono di sua grandezza?Loe, these things are sayd in part of his waies: and where as we haue heard scarce a litle droppe of his word, who shal be able to behold the thunder of his greatnes?Ecce hæc ex parte dicta sunt viarum ejus: / et cum vix parvam stillam sermonis ejus audierimus, / quis poterit tonitruum magnitudinis illius intueri ?
26:4
Calmet
Life. Septuagint also seem to understand this of God. (Calmet)
Menochius
Job does not blame his friends for undertaking to approve the ways of Providence, but for condemning himself (St. Chrysostom) rashly, (Haydock) and, with an air of haughtiness, endeavouring to restrain him from pleading his cause before the divine tribunal. (Menochius)
Calmet
Hebrew, "Whose spirit came from thee?" (Protestants) (Haydock) Did I receive my life, or do I seek advice from thee? (Calmet)
Haydock
God stood in no need of Baldad's wisdom (Worthington) no more than Job. (Haydock)
26:5
Virgil
With them. The less and greater fishes, (Menochius) or rather the giants and others who were buried in the waters of the deluge, and are confined in the dungeons of hell. The poets speak in the same manner. "Hic genus antiquum terrae, Titania pubes, Fulmine dejecti fundo voluntur in imo. -----Aliis sub gurgite vasto, Infectum eluitur scelus aut exuritur igni." (Virgil, Aeneid vi.)
26:6
Hell. The grave.
Haydock
Destruction. Hebrew abaddon. (Haydock)
St. John (Apocalypse 9:11.) styles the bottomless abyss; (Calmet) or its angel, (Haydock) Abaddon, or Apollyon. It may here be called destruction, (Calmet) as all its victims are lost for ever to every thing that is good. The obscurity of the grave, and even that of hell, can hide nothing from God.
26:7
Calmet
North pole, which alone was visible in Idumea, and continued unmoved, while all the stars performed their revolutions. (Calmet)
Calmet
Nothing. Terra, pilae similis, nullo fulcimine nixa. (Ovid, Fast, vi.) (Calmet)
Haydock
All tends to the centre, (Menochius) by the laws of attraction. (Newton, etc.) (Haydock)
26:8
Clouds, as in a vessel or garment, Proverbs 30:4.
26:9
Over it. The firmament, with all its beauty, is but like a cloud, to conceal from our feeble eyes the splendor of God's throne.
26:10
Haydock
End. Till the end of the world, the ocean will respect these limits. (Haydock)
Cicero
The ancients looked upon it as a continual miracle that the world was not deluged, as the waters are higher than the earth, Jeremias 5:22., and Amos 5:8. (St. Basil and St. Ambrose, Hexem.) (Cicero, Nat. ii.)
Calmet
Philosophers have explained this phenomenon. But it is still certain that the power and wisdom of God preserve the equilibrium, without which all would return to the ancient chaos. (Calmet)
26:11
Petronius
Heaven. The mountains are so styled by Pindar; and the poets represent them supporting the heavens. Totum ferre potest humeris minitantibus orbem. (Petronius)
26:12
Calmet
Together, at the beginning, Genesis 1:9. Hebrew, "By his strength he has divided the sea; and by his wisdom he has pierced the proud, or Egypt." Rahab, (Haydock) or Rachab, is often put for Egypt; (Psalm 88:11.) and all would naturally have concluded that the fall of Pharao was pointed at, if it had not been supposed that Job lived before that event. That is, however, dubious. Isaias (li. 9.) uses the same terms in describing the fall of this tyrant. (Calmet)
Haydock
Yet the Septuagint translate, "the whale," (Haydock) or some sea monster, which God holds in subjection, (Pineda) like the weakest creature. (Haydock)
Haydock
The foaming billows (Menochius) are likewise subject to his control. (Haydock)
26:13
Calmet
Heavens, with stars, etc., Psalm 32:6., and Wisdom 1:7. God also sends winds to disperse the clouds, that the heavens may appear. (Calmet)
Worthington
Artful, (obstetricante) "being the midwife." The least things are ruled by Providence. (Worthington)
Calmet
Serpent; a constellation, lightning, the devil, or rather the leviathan, Isaias 27:1. (Drusius) (Calmet)
Haydock
Septuagint, "by his decree, he killed the apostate dragon." (Haydock)
Calmet
But there is no need of having recourse to allegory. (Calmet)
26:14
Calmet
Drop. This comparison is often applied to speech, Deuteronomy 32:2., and Isaias 55:10. If the little that we know of God's works give us such an exalted idea of his greatness, what should we think if we could fully comprehend his mysteries? (Calmet)
26:13
His obstetric hand brought forth the winding serpent.... That is, the omnipotent power of God: which brought forth all things created in time, but conceived in the Divine mind from all eternity. The winding serpent, a constellation of fixed stars winding round the north pole, called Draco. This appears from the foregoing part of the same verse, His spirit hath adorned the heavens.
26:1
Iob sheweth that neither God nedeth mans helpe:
26:3
Neither is Baldads prudence able to helpe if there were nede:
26:5
Giantes were not able to wade in Noes floud, but were drowned with the rest.
26:13
Not only great thinges before recited but also the very least are made by God, and depend vpon his prouidence.
26:5
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. Register of the Epistles of St. Gregory the Great 7.4
… and often to watch alone when all who are without charge of the ship are at rest. How, moreover, having undertaken the burden of pastoral charge, can you have serenity of thought, seeing that it is written, Behold giants groan under the waters (
26:7
san Gregorio di Nissa † 395 d.C. Answer to Eunomius' Second Book 1
… At the entrance of light, by the will of God the darkness that prevailed over the earliest creation is scattered. But the earth lying in the midst, and being upheld on all sides by its surrounding of different elements, as Job saith, “He hangeth the earth upon nothing
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 9.8
8. And who is there that must not feel astonished and amazed at these things; and confidently pronounce that they are not the works of nature, but of that Providence which is above nature? Therefore one speaks thus: “Who hangeth the earth upon nothing.”
san Giovanni Damasceno † 749 d.C. An Exact Exposition of the Orthodox Faith 2.10
… For in the beginning , he said, God created the heaven and the earth : but the seat and foundation of the earth no man has been able to declare. Some, indeed, hold that its seat is the waters: thus the divine David says, To Him Who established the earth on the waters . Others place it in the air. Again some other says, He Who hangeth the earth on nothing
26:8
san Cirillo di Gerusalemme † 386 d.C. The Catechetical Lectures of S. Cyril 9.9
… Who can number the clouds in wisdom ? Whereof in Job it saith, And He knoweth the separations of the clouds , and hath bent down the heaven to the earth : and, He who numbereth the clouds in wisdom : and, the cloud is not rent under Him
26:10
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 28
… Or shall I give the really scientific explanation of it from Scripture concisely, and yet more satisfactorily and truly than by the longest arguments? “He hath fenced the face of the water with His command.”
26:14
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Holy Spirit 2.6
… For although they could not receive the grace of the truth, yet they confessed unwillingly, and in their ignorance were speaking mysteries, so that there resulted a great testimony of the Father to the Son. And in the Book of Job, too, the Scripture says: “And who knows when He will make the power of His thunder?”
26:2
Baldad in verbis praemissis Job convincere voluit ex consideratione divinae potestatis omnium tremendae, respectu cujus nullus potest justitiam aut innocentiam praetendere, ut se asserat absque peccato punitioni: unde Job triplicem responsionem subjungit: quarum prima specialiter est contra Baldad, qui Job terrere conatus fuerat ex consideratione divinae potestatis. Solutum autem homines non ratione contra aliquem condemnatum utentes, sed judicis potentiam et sapientiam allegantes, hoc facere in judiciis favorem. Adhibetur autem favor alii cui personae dupliciter: uno modo propter defectum potentiae illius cui favetur; alio modo propter defectum sapientiae. Quantum ergo ad primum dicit, Cujus adjutor es, numquid imbecillis? quasi dicat: Haec quae locutus es, non secundum viam rationis, sed quasi in Dei favorem, numquid ad hoc dixisti ut ferres auxilium quasi infirmo? Adjuvare autem videtur aliquem qui ejus operationem defendit; unde subdit, Et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? quasi dicat: Numquid vis tu iis verbis defendere operationem qua punitus sum ab eo, ac si non esset fortis ad se defendendum? Deinde quantum ad favorem qui alieui adhibetur propter defectum sapientiae, considerandum est, quod hic favor est duplex: unus quidem ex hoc quod consilium datur alicui circa res agendas; et quantum ad hoc dicit, Cui dedisti consilium?
26:3
Videtur aliquis alicui consilium dare, quando ejus causam sine ratione defendit; non autem consilio Deus indiget qui est in sapientia perfectus; unde subdit, Forsitan illi qui non habet sapientiam? quasi dicat: Numquid dubitas Deum sapientiam non habere, ut tam stulte pro eo loquaris? Qui autem sapienti consilium dat, videtur hoc facere ad suam sapientiam ostendendam; unde subdit: Et prudentiam tuam ostendisti plurimam? quasi dicat, Numquid per hoc voluisti tuae prudentiae abundantiam ostentare?
26:4
Alius autem modus favoris contra defectum sapientiae est, ut quis instruat ignorantem circa scibilia; et quantum ad hoc subdit: Quem docere voluisti? visus es enim Deum docere, inquantum ejus potentiam contra me allegasti; sed ipse doceri non indiget, qui est totius humanae scientiae causa; unde subdit: Nonne eum qui fecit spiramentum? idest qui creavit humanam animam, per quam homo et intelligit et spirat: una enim et eadem anima est, quae per intellectum scientiam percipit, et per alias vires corpus vivificat.
Deinde ne videatur in aliquo potentiae Dei derogare, commendat ipsum multo diffusius quam Baldad, enumerans multos effectus divinae potentiae: et incipit ab iis quae potenter fecit in genere humano circa diluvium: legitur enim Gen. 6, quod gigantes erant super terram in diebus illis: et postea subditur: Cumque vidisset Deus terram esse corruptam, omnis quippe caro corruperat viam suam super terram, dixit ad Noe: Finis universae carnis venit coram me; et postea subdit, Ecce ego adducam aquas diluvii super terram, et interficiam omnem carnem. Hunc ergo effectum divinae potentiae ostendit subdens: Ecce gigantes, scilicet antiqui: Gemunt scilicet in poenis inferni: Sub aquis, idest qui fuerunt submersi aquis diluvii.
26:5
Et quia non soli ipsi perierunt, sed multi alii eum eis: ideo etiam postea subjungit, Et qui habitant cum eis, scilicet similiter gemunt, scilicet a virtute potestatis ipsius.
26:6
Et ne aliquis crederet quod divina providentia se extenderet solum ad judicandos homines in hac vita, non autem post mortem, sicut amici Job sentire videbantur; ad hoc excludendum subdit, Nudus est infernus coram illo; quasi dicat: Ea quae in inferno aguntur conspiciunt sunt oculis ejus, et secundum ejus judicium aguntur: unde ad hujusmodi expositionem subdit: Et nullum est operimentum perditionis, idest iis qui sunt perditi in inferno, ut possint ab oculis Dei occultari, sicut occultantur a nobis.
Deinde enumerat effectus divinae potentiae in rebus naturalibus: et incipit ab extremis, scilicet a caelo et terra, in quorum utroque aliquid apparet ex divina potentia institutum quod humanas vires excedit. Secundum autem id quod sensibiliter apparet, videtur caelum extensum esse super terram, sicut quoddam tabernaculum; terram autem esse sub caelo, sicut tabernaculi pavimentum.
26:7
Quicumque autem tabernaculum erigit, aliquid supponit quo tabernaculum sustentatur; sed hoc in caelo non apparet; non enim videtur aliquid caelum sustentans, nisi virtus divina; unde dicit, Qui extendit aquilonem super vacuum: per aquilonem intelligit superius hemisphaerium quoad nos: nobis enim aquilonaris polus super orientem elevatur; australis vero sub horizonte deprimitur; unde dicit: Aquilonem extendit super vacuum, quod de superiori hemisphaerio caeli nihil nobis apparet, nisi spatium aere plenum, quod vulgares homines reputant vacuum: loquitur enim secundum existimationem vulgarium hominum, prout est mos in sacra Scriptura. Sic etiam, qui pavimentum facit, super aliquod ipsum firmat; terra autem quae est quasi caeli fundamentum, non apparet super aliquod firmata, quod eam possit sustentare, sed sola Dei potentia sustinetur; unde subdit, Et appendit terram super nihilum. Haec autem non ita dicuntur quasi caelum sit ponderosum, ut indigeat sustentamento, ne cadat; aut terra possit descendere nisi usque ad centrum; sed ipsas naturales virtutes quibus in suis locis corpora naturaliter continentur, ex divina potestate processisse significat: sicut enim motus violentus est a potestate humana, ita inclinatio naturalis est ex virtute divina, qui est naturae principium.
26:9
Deinde enumerat effectus divinae potentiae in spatio medio quod est inter caelum et terram: et primo in aere, in quo hoc admirabile videtur: quod aqua in aere suspendatur, vaporaliter elevata, et non tota simul cadit, sed guttatim, ut apparet in pluviis; unde dicit: Qui ligat aquas in nubibus suis; idest ejus virtute causatis: Ut non erumpant, scilicet aquae pluviarum, Pariter deorsum, sed guttatim secundum quod expedit ad temperiem terrae, quasi divina virtute illud quod remanet in nubibus esset ligatum, ut non a principio cadat: fit enim divina virtute, ut vapores non simul condensentur, ut oporteat simul eos in aquam conversos pariter cadere, pluviis ex nubibus deorsum cadentibus, remanent quaedam vaporem reliquiae ex quibus nebulae generantur, per quas nobis tegitur caelum, quod est quasi solium Dei, secundum illud Isa. ult.: « Caelum mihi sedes est: » et quantum ad hoc subdit: Qui tenet vultum solis sui, idest qui tenet quasi occultatum faciem caeli, quod est solium ejus: et hoc per nebulas, quibus prohibemur caelum videre; unde subdit: Et expandit super illud nebulam suam, idest ejus virtutem productam.
26:10
Deinde ostendit effectum divinae potentiae in aquis, cum subdit: Terminus circumdedit aquis: aquae enim secundum elementorum naturaliter ordinem undique terram operire deberent; sed quod aliqua pars terrae remaneat discooperta ab aquis, hoc factum est divina virtute, quae usque ad certum terminum terram fecit operiri ab aquis; et hoc praecipue videtur ad oceanum pertinere, qui undique terram circumdat; et propter hoc subdit: Usque dum finiuntur lux et tenebrae: sumit enim lucem diei et tenebras noctis, sole accedente vel recedente ab hemisphaerio superiori, quod supponitur nostrae terrae habitabili, quae quasi undique oceano concluditur. Vel potest intelligi, quod terminus aquarum intransmutabilis permanebit, manente hoc statu mundi, in quo est successio lucis et tenebrarum.
26:11
Sic ergo enumeratis effectibus divinae potentiae in corporalibus creaturis, ostendit ejus effectum in creaturis spiritualibus, quas vocat columnas caeli, quia scilicet eorum officio administratur motus caelorum; unde dicit, Columnae caeli, scilicet angeli: Contremiscunt, et pavescent ad mutum ejus, idest obedienti ei ad nutum: et loquitur ad similitudinem alicujus ad nutum obedientis Domino propter timorem et tremorem ipsius; ut timor referatur ad animam, tremor ad corpus. Non est autem putandum, quod inferatur angelis timor poenalis, sed eorum reverentia ad Deum hic timor notatur; et sic pavor refertur ad affectum, tremor autem ad exteriores effectum. Et quia in angelis aliqui sunt qui a debita Dei reverentia discesserunt, de quibus supra 4, dictum est: In angelis suis reperit pravulatem; ideo consequenter de distinctione bonorum et malorum angelorum subjungit.
26:12
Creditur autem simul cum distinctione creaturae corporalis etiam creaturae spiritualis distinctionem fuisse; et ideo ad insinuandam distinctionem creaturae spiritualis praemittit de creatura corporali, dicens: In fortitudine illius repente maria congregata sunt, secundum illud Gen. 2: « Congregentur aquae, quae sunt super terram, in locum unum, et appareat arida. » Et sicut creaturae corporales sunt distinctae divina virtute, ita etiam creaturae spirituales; unde subdit: Et prudentia ejus percussit superbum. Per virtutem prudentiae ipsius diabolus superbienis de sua gloria privatus est; et sic eo percusso, bonis angelis sunt spiritualia dona augmentata; unde subdit: Spiritus ejus ornavit caelos, idest caelestes spiritus, ornamentis scilicet spiritualium donorum.
26:13
Non erat autem conveniens, ut percussus per privationem gloriae. cum ornatis per Spiritum sanctum remaneret; unde subdit, Et obstetricante manu ejus, eductus est, idest a societate bonorum angelorum: Coluber tortuosus, idest diabolus, qui colubro comparatur propter malignitatis venenum, et tortuosus dicitur propter calliditatem. Signanter autem dicit eum eductum obstetricante manu Dei: sicut enim obstetrix educit infantem, quandoque mortuum, ut mater non laedatur, ita Deus sic educit diabolum de medio angelorum, ut honorum angelorum societas in nullo detrimentum sit passa.
26:14
Et ne aliquis crederet hos effectus, licet sint magni, divinam potentiam adaequare, subdit: Ecce haec ex parte sunt dicta varum ejus, idest operum ejus, quibus et nos in Dei cognitionem ascendimus, et Deus nobis se quodammodo communicat. Et ne videantur haec, etsi non totam
26:2
v. 2 «Cuius adiutor es? numquid imbecillis? et sustentas brachium eius qui non est fortis »? — latini interpretes ita saepe explicant, quasi Baldad dicatur Dei partes male defendisse, Deum scil. minime tali egere vindice et defensore (cf. 13, 1). Id revera textus vulg. v. 4 suadere videtur et certe exigunt LXX et vet. lat. : « cui ades vel quem adiuturus es? nonne eum, cui multa virtus est et brachium forte? cui tu das consilium? nonne cui omnis est sapientia? vel quem sequeris? nonne eum, cui magna est fortitudo » ? Verum cum in hebr. proprie habeatur : quantopere adiuvisti impotentiam, auxiliatus es brachio invalido, v. 3 quam consuluisti insipientiae (non sapientiae, uti v. 2 non fortitudinem) e£ prudentiam (cf. 5, 12) abunde indicasti? v. & cui annuntiasti verba? et cuius spiritus exiit a te ? — iam Vat. Eugub. Malo. IV. V. Cod. Calm. et recentiores sententias ad Iobum referunt, quem infirmum, ope et consilio destitutum tam egregie consolatus sit et docuerit. Ironia haec eo magis apta est et interlocutorem pungit, quo brevior eius sermo fuerit, et quo magis ea tantum paucis protulerit, quae Iobo optime iam nota sunt. Unde
26:3
v. 3 « ew? dedisti consilium ? forsitan ili, qui non habet sapientiam? et prudentiam ostendisti. plurimam »? — i. e. copiose, alludere certo videtur ad pauca verba prolata; accedit quod Iobus in sua responsione (v. 5-14) ea tantum tangit, quae cap. 25 a Baldad dicta legimus; nihil vero de sorte impiorum; quare salis certum est contra B., nihil illi sermoni esse addendum. Acerbam allusionem etiam v. 4 in hebr. prae se fert et consentiunt LXX et vet. lat. : « cui annuntiasti sermones aut spiramen cuius est quod exit a te »? 1. e. ex cuius tu inspiratione loqueris, quis te ad dicenda ista animavit? num etiam tu ex superna revelatione loqueris, uti 4, 12? Aliud vulg.
26:4
v. 4 « quem docere voluisti? nonne eum qui fecit spiramentum »? — si hic sensus genuinus foret', in sermone Baldad pars illa de sorte impiorum forte supponenda foret; nam tunc demum ezpicite Baldad posset dici Deum rerum omnium creatorem edocere (cf. 24, 22), si, quali sorte impii puniendi essent, latius proponeret. Nam ea, quae nunc cap. 25 dicere perhibetur, ad Deum docendum non referuntur, nisi quatenus Baldad suam doctrinam erroneam se retinere sua responsione satis quidem, sed indirecte prodit.
26:5
v. 5 « Ecce gigantes gemunt sub aquis et qui habitant cum eis;
« Cum haec ad eum per irrisionem locutus fuisset, ad Dei potentiam stilum orationis convertit et ostendens se illo de Dei potentia rectius sentire, dicit » (CArys., sim. Of.) :
26:6
v. 6 nudus est infernus coram illo et nullum est operimentum perditioni »; — Baldad inceperata sublimibus (25, 2); Tobus ab inferis, usque adeo scil. extendi Dei potentiam, cum maius videatur terrorem incutere usque ad ima, quam pacem facere in suo quasi habitaculo. pya) dicuntur tribus antiqua, olim Palaestinae incolae (cf. Gen. 14, 5; 15, 20. Deut. 3, 11. Ios. 42, 4 etc.) qui cum staturae procerae essent, sicut Emim, Zamzummim, facile gigantesnominari poterant; sed idem de mortuis dicitur, v. g. Prov. 2, 18 quo in loco vulg. bene vertit znferos; illi autem pw 1. e. debiles, flaceidi, quieti nominantur, quia Scheol generatim tamquam regio quietis, oblivionis, otii describitur (cf. Ps. 93, 11; 113, 415; 81, 49. 43 !. Prov. 15, 44. Is. 38, 18). Mortuos h. l. intelligi in aperto est (cf. Cod. Vav. Gord. W. Zsch. P. Le Hir). Si retinere volueris gigantes, explica de terrore et horrore, quem manes incutere solent hominibus *. Dicuntur gemere, tremere, terrore concuüi, Dei potentiam pertimescere; sub «quis, in regione submarina, in ima terrae parte, ubi Scheol coilocatur. In hebr. gemunt sub aquis et habitatoribus earum i. e. marium. Dei enim potentia inferorum locum intime pervadit; hoc v. 6 docet : locum mortis et interitus scil. apertum iacere coram oculis Dei omni velamine ablato; id scil. quod homini maxime est opertum, ignotum, remotum, notum est ac plane apertum Deo atque proximum. Ab inferis Iobus nos ducit ad Dei potentiam admirandam in ipsa molis mundanae constitutione : v. T « qui extendit aquilonem super vacuum et appendit terram super nihilum »; — i. e. qui extendit (cf. 9, 9) aquilonarem coeli partem, totum hemisphaerium nostrum, polum praecipue arcticum super vacuum :i. e. coelum septencapita nostra nullo innixum fundamento, sed Dei voluntate suffultum. De eo esse sermonem (cf. Pin. Tir. Cord. Vav. Cod. Sa, Malv. Del. P.), et non de terrae parte aquilonari elucet ex verbo extendere, cf. Ps. 103, 2. Is. 40, 22, et ex zerrae in altero membro mentione, quia vix probabile est (quod alii volunt, cf. W. Zsch. Hitz.) totum globum terrestrem tum demum: memorari, postquam partis aquilonaris eiusdem globi mentio facta sit. Terram dicit suis ponderibus appensam veluti nihilo niti, ut Dei potentia rebus stabile fundamentum praebentis et fulcrum illustrior cernatur et hebetes quoque mentes tantae molis libratione perculsae eam revereantur. Postquam mundi machinae partes praecipuas, polum stelliferum et terram, insigne potentissimi Dei documentum in medium protulit, iam ex mole hac aliqua magis consideranda proponit, atque primo nubes :
26:8
v. 8 « qui ligat aquas in nubibus suis, ut non erumpant pariter deorsum »; — aquas veluti in receptacula colligit easque nubibus veluti utribus includit, quae tanto pondere pressae tamen non diffinduntur (hebr.), sed aquas retinent, donec illas Dei iussu guttatim per pluvias salutares effundant; sunt enim Dei nubes (cf. Gen. £697 in quibus Dei providentiam cerni et. potentiam saepius docemur (cf. Ps. 103, 3. Ier. 10, 13). Dein id quod supra nubes cernitur, firmasuper illud nebulam suam » ; — coelum Dei sedes est (Is. 66, 1), ut bene notat S. Thom., unde vultus divini solii est coeli conspectus visibilis (cf. Cord. Men.), quasi frons et superficies coeli (Vav.); illud autem continet, firmat et in illa superficie pro lubitu nubes expandit. Splendor proinde firmamenti quasi relucentia quaedam est coelestis Dei throni proiecta in terram et veluti umbra veri Dei solii in coelorum penetralibus collocati. Immensam vero coeli superficiem de repente nubibus obtegi et involvi, ad Dei maiestatis reverentiam hominum animis incutiendam valet. Aliud divinae providentiae documentum est, quod rebus suam cuique provinciam assignavit et intra suos quamque limites continet ; ita v. 40 in hebr. limitem circinavit super faciem aquarum. (terminum descripsit, vel termino circumseripsit aquas), «sque ad summam perfectionem (i. e. exactissime) luci cum tenebris (scil. limitem descripsit) i. e. aquás suo loco et ordine continet conclusas; neque opus est cum plerisque veterum de solis aquis maris rem explieare, quibus legem ponebat, ne transirent fines suos (cf. Prov. 8, 29. Jer. 5,22; Ps. 103, 9. Iob 38, 10. 22), sed aquae etiam superiores certa lege circumseptae intelliguntur (cf. Gen. 1, 6. 7). Ab hac aquarum discretione ascendit Iobus ad lucis et tenebrarum distinctionem (Gen. 1, 4. 5) et unicuique suos terminos accurate definitos esse affirmat ; miratur scil. noctis ac diei vicissitudinem certo ordine sine ulla perturbatione perpetuo succedentem '. . Textus lat.
26:10
v. 40 « terminum circumdedit aquis, usque dum finian- tur luz et tenebrae »; — illam aquarum certa lege circumscriptionem perpetuam fore, quamdiu dies et nox circa terram suos agent giros, indicat (cf. Cord. Mar. Pin.) ; cf. Yer. 31, 35. Iam haee mundi machina non tantum sua conditione certisque legibus Dei potentiam annuntiat, verum etiam alia ratione terroris divini praeco est :
26:11
v. 14 « columnae coeli contremiscunt et. pavent. ad nutum eius » ; — hebr. et horrent ab increpatione * etus i. e. « firmamenta. contremiscunt tonitruis, fulguribus et orbis concussione ; tum enim videntur columnae huius universi vacillare orbisque totus quasi loco commoveri atque subverti » (Cord.). Varie columnas coeli explicant, vel eam coeli vim, quae valido nexu omnia liget, contineat, servet, coelum igitur ipsum solidum ac stabile, vel montes tamquam sustinentes vel fulcientes, coelum, quibus scil. inniti. videatur (cf. Pin. Cord. Male. Men. Calm.) ; ceterum bene monet Cod. non esse anxie quaerendum, quae sint, nam haec metaphorice esse dicta, atque (ut ait Vav.) ex vulgi opinione, a qua columnae coelo tamquam aedificio tribuuntur. Quod de angelis multi, h. l. abs re est. Eandem Dei potentiam maria experiuntur :
26:12
v. 12 « in fortitudine illius maria congregata sunt et prudentia eius percussit superbum »; — in hebr. concitat mare; apte prudentiae, sapientiae mentionem inserit, indicans Dei potentiam sapientia dirigi etad prudentiae consilia exseri; 333 cf. 9, 13; iure h. l. explicant : mare superbum ac tumens coercet, ferociam eius quasi frenis iniectis compescit (cf. Cord. Cod. Mar. Sa, Malv. Men. Tir.) ?. Proinde providam ac benignam Dei potentiam designat. Hanc porro absolvit rediens ad suólimia, a quibus Baldad exorsus erat, imagine iucunda pulcherrimae maiestatis et magnificentiae:
26:13
v. 13 « spiritus ezus ornavit coelos et obstetricante manu etus eductus est coluber tortuosus » ; — opus designat quartae diei (ef. Gen. 1,14-19. Pin.) In hebr. per spiritum suum (i. e. vim illam ordinatricem, quae ferebatur super chaos et rudem molem ad ordinem et pulchritudinem formavit) coeli (sunt) decus ?, formavit * manus etus serpentem fugacem ; vel uti vulg. 9. i. e. ned ut nomen (cf. Ex. 1, 45; Fürst L.); alii verbum in piel explicantes vel pw supplent spiritus Dei ornavit coelos (cf. W.) vel ex altero membro ** manus eius ornavit coelos. Alii splendorem de coeli serenitate intelligunt, ieiune et post allusiones alias ad Gen. 4 satis frigide. sensum optime expressit : natus est manu Domini agente officium obstetricis et extrahentis eum, utique ex nihilo. Draconem istum illustre esse coelorum ornamentum, lex membri paralleli omnino suadet. Iam qualis censenda sit eonstellatio, valde incertum est. Censet Vav. ita vocari serpentem, qui ambas ursas amplectitur; Cod. sententiae R. Levi Gersonitae subscribit: « est species serpentis quae videtur ambiens in sphaera stellarum estque circulus lacteus » ; alii zodiacum esse putant, qui obliquus est et illustribus distinguitur signis, vel sidus hydrae, quod est ingens et maxime tortuosum iuxta leonem (cf. Cord.). Recentiores sidus draconis iuxta ursam minorem et polum arcticum intelligunt (cf. W. Zsch. P. Le Hir et cum variis locis aliorum Aos.). LXX et Syrus vertunt : interfecit manus eius (i. e. jS SR poel a 55g vulnerare, confodere), et hoc etiam recentiores multi sequuntur (cf. Hirz. Del. Hitz.), varia ex aliorum populorum opinionibus fabulantes de dracone coelesti, qui solem devorare conetur, sed a Deo vulnere inflicto, ut desistat, cogatur. At hae naeniae sunt, nulloque vestigio talia apud Hebraeos in vulgi opinione esse posita probari potest, quare prorsus immerito hoc loco explanationis gratia usurpantur. Obscurum est additamentum pa ! fugitivus, fugax; fortasse epitheton est a serpente variis sinibus se movente desumptum et ad varios sideris meatus et sinus translatum; quem sensum optime exprimit coluber tortuosus. Nam quod alii volunt de fulguribus fieri mentionem (cf. Pin.), prorsus a contextu exsulare videtur. Coeli ornatu et sidere lucidissimo Iobus Dei maiestatis descriptionem absolvit magnifice, etiam magnificentius subdit :
26:14
v. 14 « ecce haec ex parte dicta sunt viarum eius ; et cum vix parvam stillam sermonis eius audierimus, quis poterit tonitruum magnitudinis illius intueri »? — i. e. haec quae attigi, parva quaedem lineamenta sunt et debilis quaedam adumbratio ; in hebr. ecce haec extrema viarum eius i. e. parvae particulae tantum sunt ab eztrem?s Dei actionibus delibatae, ad intimam rerum divinarum scientiam penetrare non valemus (cf. Cod.). Opera illa graudia, quae delineavit, exilis tantum et tenuis quaedam vox, lenis quidam susurrus sunt. Iam si illa nos admiratione percellunt, quid demum censendum de divina potentia, quae comparatione instituta cum illis est veluti tonitruum fragor? *. Insigni sane modo se habere excellentiam Dei perspectam Iobus 1. B. ex metri ratione m3 legendum esse dicit, uti revera Hier. habet Is. 27, 1 seramici t minis « ARTAR THEN ADU LS ru , quam 1pse et sublimius describit et int veretur? Baldad post pauca verba obmutuit; lobus argumen er Responsione data, « non est dubium, quin Iobus hic interquieverit paululum exspectaritque, quam mox Sophar, cuius erant eae partes, loqueretur ; qui cum obmutuisset omnino, perrexit Iobus aliquamdiu (hoc est duobus capitibus) loqui ac rursum moram interposuit aliquam, si quis forte trium responsi aliquid praeterea daret. Quod cum non obüinuisset, tribus capitibus orationem conclusit suam ac tandem peroravit » CV aos). Iam ex brevissima oratione Baldad (cap. 25) argumentique repetitione concludendum erat, triumvirorum disceptationem ultimum, ut ita dicam, halitum ducere. Penitus exspiravit, cum non habeant, quid respondeant. Invicte enim Iobus ostendit eorum doctrinam non uno vitio laborare, invicte probavit senon esse hominem improbum. Unde silentibus triumviris lobus interea victor in arena consistit el praeclaro epinicio secum ipse meditans suam ulterius causam tuetur atque illustrat. Arg. — Sollemni modo et graviter denuo suam affirmat innocentiam, innixus conscientiae testimonio et illa, quam in se experitur, Dei fiducia et sancta quadam alacritate ; talia enim impios minime comitari (31, 1-10). Dein amicos monendos atque dedocendos suscipit. Et primo quidem eos reprehendit, quod ad rerum cursum diiudicandum doctrinam proposuerint vanam, insufficientem, fallacem : quasi filiis orbari, spoliari fortunis, obrui calamitatibus eveniat solis et omnibus impiis (27,11-23). Tum homini deesse exponit illam sapientiam, quae ad rerum administrationem quae a Deo fiat rite diiudicandam necessaria sit: hominem quidem ingenio, arte, industria plurimum valere ; testes esse metallorum fodinas et miras illas viscerum terrestrium perscrutaliones tanta cum sagacitate factas — (28,1-11); at haec omnia minime valere ad veram sapientiam altingendam; quae in terra non inveniatur, nullo pretio soluto acquiratur, soli Deo per se suaque vi sit nota. Unum homini esse propositum, in quo totius vitae cardo vertatur : Deum timere et recedere a malo (28,12-28). Nue LEADERS nucon "Ow VU NEIN id hi 15: d je MEE d D 320 SOS a S
26:5
gli abitanti dello šē'ōl (Is. 14, 9; 26, 14.19; Ps. 88, 11; Prov. 2, 18; Iob 26, 5). Il loro nome evoca l'idea di debolezza, il difetto di consistenza, contenuti nella radice rāphāh (Settanta: laxpoî, Volg. medici, dalla radice rāphā' [Ps. 87, 11]; Is. 26, 14).
… 35; 42, 38; 44, 29, 31; Num. 16, 30, 33; ecc.) ove si « congiungono ai padri » loro (Gen. 25, 8, 17; 35, 29; 49, 29, 33). Tutti i morti sono sotto il dominio della f. (Os. 13, 14; Ps. 15, 10; 48, 16; 88, 49; Prov. 5, 5; 23, 14), che sta sotto l'oceano (Job 26, 5) e ingoia tutti senza distinzione (Ps. 88, 49). Le « porte della f. » (Is. 38, 10; Job 38, 17; Eccli. 51, 9; Sap. 16, 13; Ps. Sal. 16, 2; III Mach. 5, 51; cf.: Dio ne ha « le chiavi …
26:6
Al primitivo senso generale (conservato in Iob 31, 12) subentra di solito il significato metonimico «dimora dei morti, feol»: Iob 26, 6 e Prov. 15, 11; 27, 20 (parallelo con feol); Ps. 88, 11 (con «sepolcro»). …
Nel Vecchio Testamento si trovano le stesse idee, le medesime espressioni circa la grande dimora dove tutti discendono (v. šē'ōl), esclusi naturalmente i miti e le divinità, che l'unico Jahweh è presente anche laggiù (Ps. 139, 7 sgg.; Iob 26, 6). La Bibbia, inoltre, afferma formalmente tale sopravvivenza nelle note, antichissime frasi per indicare la morte: «scendere nello šē'ōl»; «riunirsi al proprio popolo»; «ritornare …
26:10
… Essi raffiguravano la terra come un disco pianeggiante e rotondo, con al centro la Palestina e Gerusalemme, interrotto qua e là dai mari e circondato dal grande oceano, al quale Dio ha posto dei limiti che non si debbono valicare (Iob 26, 10).
26:12
… 91 [90], 13). Questo mostro diventa, in passi poetici, l'immagine delle potenze del male, unito talora a ráhabh «ferocia», che designa anch'esso un mostro marino: Is. 51, 9 (Dio spezza ráhabh, trafigge tannin, poi prosciuga téhóm; manca nei Settanta), Iob 26, 12 sg. (Dio spezza ráhabh e cattura náhás). …
… Altrove (Ps. 88, 10 sg.; Iob 9, 13; 26, 12 sg.; Is. 51, 9) indica un mostro, che personifica la superbia e la ribellione a Dio; oggi si suole scorgere in tali testi un riferimento letterario al mito
26:13
… Náhás è tradotto δράκων in Am. 9, 3 (nel mare) e Iob 26, 13, mentre altrove è reso ὄφις «serpente», anche
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.