The fast of the fift and seuenth moneth obserued in the captiuitie, being good, 5. was vnperfect, 8. fasting from sinne is alwayes more necessarie.
1And it came to pass in the fourth year of king Darius, that the word of the Lord came to Zacharias, in the fourth day of the ninth month, which is Casleu.L'anno quarto del re Dario il Signore parlò a Zaccaria ai quattro del mese nono, cioè di Casleu.AND it came to passe in the fourth yeare of Darius the king, the word of our Lord was made to Zacharie, in the fourth of the ninth moneth, which is Casleu.Et factum est in anno quarto Darii regis, factum est verbum Domini ad Zachariam, in quarta mensis noni, qui est Casleu. 2When Sarasar, and Rogommelech, and the men that were with him, sent to the house of God, to entreat the face of the Lord:Quando Sarasar, e Rogommelech, e la gente, che erano con lui, mandarono alla casa di Dio a fare orazione dinanzi al Signore:And Sarasar, and Rogommelech, and the men that were with him, sent to the house of God, to besech the face of our Lord: that theyEt miserunt ad domum Dei Sarasar et Rogommelech, et viri qui erant cum eo, ad deprecandam faciem Domini: 3To speak to the priests of the house of the Lord of hosts, and to the prophets, saying: Must I weep in the fifth month, or must I sanctify myself as I have now done for many years?E ad interrogare i sacerdoti della casa del Signore degli eserciti, e i profeti, e dir loro: Debbo io piangere il quinto mese, o debbo io purificarmi, come ho fatto già per molti anni?should say to the priests of the house of the Lord of hosts, and to the prophets, saying: Must I weepe in the fifth moneth, or must I san ctifie myself as now I haue done manie yeares?ut dicerent sacerdotibus domus Domini exercituum, et prophetis, loquentes: Numquid flendum est mihi in quinto mense, vel sanctificare me debeo, sicut jam feci multis annis ? 4And the word of the Lord of hosts came to me, saying:E il Signore degli eserciti parlò a me, e disse:And the word of the Lord of hosts was made to me, saying:Et factum est verbum Domini exercituum ad me, dicens: 5Speak to all the people of the land, and to the priests, saying: When you fasted, and mourned in the fifth and the seventh month for these seventy years: did you keep a fast unto me?Parla a tutto il popolo del paese, e ai sacerdoti, e dirai loro: Quando voi digiunaste, e faceste lutto il quinto, e il settimo mese in questi settant'anni, digiunaste voi forse per me?Speake to al the people of the land, and to the priests, saying: when you fasted, and mourned in the fifth and the seuenth for these seuentie yeares: did you fast a fast vnto me?Loquere ad omnem populum terræ, et ad sacerdotes, dicens: Cum jejunaretis, et plangeretis in quinto et septimo per hos septuaginta annos, numquid jejunium jejunastis mihi ?
6And when you did eat and drink, did you not eat for yourselves, and drink for yourselves?E quando avete mangiato, e bevuto, non avete mangiato forse per voi stessi, e bevuto per voi?and when you did eate and drinke, did you not eate for your selues, and drinke for your selues?et cum comedistis et bibistis, numquid non vobis comedistis et vobismetipsis bibistis ? 7Are not these the words which the Lord spoke by the hand of the former prophets, when Jerusalem as yet was inhabited, and was wealthy, both itself and the cities round about it, and there were inhabitants towards the south, and in the plain?Non son elleno queste le cose dette dal Signore per mezzo de' profeti, che precedettero, quando Gerusalemme era abitata tuttora, ed era piena di ricchezze ella, e le vicine città, e la parte del mezzodì, e le pianure erano abitate?Why, are they not the wordes, which our Lord spake in the hand of the former prophets, when Ierusalem as yet was inhabited, and was welthie, it self and the cities round about it, and toward the South, and in the champine there was dwelling?numquid non sunt verba quæ locutus est Dominus in manu prophetarum priorum, cum adhuc Jerusalem habitaretur ut esset opulenta, ipsa et urbes in circuitu ejus, et ad austrum, et in campestribus habitaretur ? 8And the word of the Lord came to Zacharias, saying:E il Signore parlò a Zaccaria, e disse:And the word of our Lord was made to Zacharie, saying:Et factum est verbum Domini ad Zachariam, dicens: 9Thus saith the Lord of hosts, saying: Judge ye true judgment, and shew ye mercy and compassion every man to his brother.Queste cose dice il Signore degli eserciti: Giudicate secondo la verità, e fate ciascun di voi frequenti opere di misericordia co' suoi prossimi.Thus sayth the Lord of hosts, saying: Iudge ye true Iudgement, and doe ye mercie, & miserations euerie man with his brother.Hæc ait Dominus exercituum, dicens: Judicium verum judicate, et misericordiam et miserationes facite, unusquisque cum fratre suo. 10And oppress not the widow, and the fatherless, and the stranger, and the poor: and let not a man devise evil in his heart against his brother.E guardatevi dall'opprimer la vedova, e il pupillo, e il forestiero, e il povero, e nissuno macchini in cuor suo contro il proprio fratello.And the widow, and the pupil, and the stranger, and the poore doe not calumniate: and let not a man thinke in his hart euil to his brother.Et viduam, et pupillum, et advenam, et pauperem nolite calumniari: et malum vir fratri suo non cogitet in corde suo. 11But they would not hearken, and they turned away the shoulder to depart: and they stopped their ears, not to hear.Ma eglino non vollero dar retta, e ribelli voltarono le spalle, e ingrossaron l'udito per non intendere.And they would not attend, and they turned away the shoulder departing: and they aggrauated their eares; not to heare.Et noluerunt attendere, et averterunt scapulam recedentem, et aures suas aggravaverunt ne audirent.
12And they made their heart as the adamant stone, lest they should hear the law, and the words which the Lord of hosts sent in his spirit by the hand of the former prophets: so a great indignation came from the Lord of hosts.E si fecero un cuor di diamante per non ascoltare la legge, né le parole messe dal Signore degli eserciti, per mezzo del suo spirito, in bocca ai profeti, che precedettero. E ne venne ira grande dal Signore degli eserciti.And they made their hart as the adamant, lest they should heare the law, & the wordes which the Lord sent in his spirit by the hand of the former prophetes: and there was great indignation made from the Lord of hosts.Et cor suum posuerunt ut adamantem, ne audirent legem, et verba quæ misit Dominus exercituum in spiritu suo per manum prophetarum priorum: et facta est indignatio magna a Domino exercituum. 13And it came to pass that as he spoke, and they heard not: so shall they cry, and I will not hear, saith the Lord of hosts.E ne avvenne quello, che egli avea predetto, senza che essi dessero retta. Così eglino alzeranno le strida, ed io non gli esaudirò, dice il Signore degli eserciti.And it came to passe as he spake, and they heard not: so shal they crie, & I wil not heare, sayth the Lord of hosts.Et factum est sicut locutus est, et non audierunt: sic clamabunt et non exaudiam, dicit Dominus exercituum. 14And I dispersed them throughout all kingdoms, which they know not: and the land was left desolate behind them, so that no man passed through or returned: and they changed the delightful land into a wilderness.Ed io li dispersi per tutti i reami ignoti ad essi, e la loro terra restò in desolazione, non essendovi chi andasse, e venisse: così una terra di delizie cambiarono in un deserto.And I dispersed them through out al kingdoms, which they know not: and the land was left desolate of them, for that there was none passing & returning: and the land to be desired they layd into a desert.Et dispersi eos per omnia regna quæ nesciunt: et terra desolata est ab eis, eo quod non esset transiens et revertens: et posuerunt terram desiderabilem in desertum.
7:1
Year of the World 3487.
7:2
Haydock
And. Septuagint from; (St. Jerome) or, "to Bethel sent Sarasar and Arbesesar, the king, and his men, to render the face of the Lord propitious." (Haydock)
7:3
Challoner
The fifth month. They fasted on the tenth day of the fifth month; because on that day the temple was burnt. Therefore they inquire whether they are to continue that fast after the temple is rebuilt. See this query answered [in] ver. 19 of the following chapter. (Challoner)
Worthington
The third of the seventh month (ver. 5) was also a fast, on account of the death of Godolias, (Calmet) during the captivity, 4 Kings 25:8, 25. (Worthington)
Haydock
Septuagint, "Has the sanctification entered hither in the fifth month, as they (or I) have done?" etc. (Haydock)
Haydock
Fasting and lamentation are styled sanctification, because they promote it; curatos quoque sanctificat; (St. Jerome) if the proper conditions be observed. (Haydock)
7:5
Years, from the ruin of the temple till the fourth of Darius.
Calmet
Unto me? Did you grieve for the injury done to me; or was your sorrow caused by your own losses? The prophet gives not a direct answer; but sufficiently shews that exterior works of themselves are of little value. Whether the Jews entered into his sentiments or not, they still observe these fasts, though he said they should be changed into days of rejoicing, Zacharias 8:19. (Calmet)
Worthington
The fast was good, but imperfect, wanting works of charity. (St. Gregory) (Worthington)
7:6
Haydock
Yourselves, to gratify the senses more than from necessity, and without doing it for God's glory. (Haydock)
7:7
Prophets. He alludes to Isaias 58:3. See also Jeremias 14:12., and Joel 2:12. The Jews were always too much attached to the letter, without minding the spirit of the law, being zealous for corporal rather than for spiritual works.
South. Several of these cities were occupied by the Idumeans.
Calmet
Plain, or Sephala, which afterwards became flourishing and populous. (Calmet)
7:9
Worthington
Judgment. Avoid sinning, when you fast. (Worthington)
7:10
Haydock
Devise. Septuagint, "wickedly remember in your hearts each one the evil of his brother." (Haydock)
7:11
Calmet
Depart, so to leave the burden on their partner. (Hebrew) (Calmet)
Literally, "giving way;" recedentem. Pope Sixtus V, recedentes. Septuagint, "they gave a contemptuous back," (Haydock) like a slave, whom the whip cannot correct.
7:12
As, etc. Hebrew, "of Samir;" a stone used to polish jewels. Septuagint, "disobedient."
7:13
Calmet
So shall. It seems the past time would be preferable; as Theodoret, St. Cyril, etc., understand it. (Calmet)
Haydock
Yet the Jews, whom the prophet addressed, were also reprehensible; and they or their posterity felt the effects of God's indignation, when he scattered them throughout the world, as we see at present. Septuagint have the future; but Protestants the past tense, "they cried," etc. (Haydock)
7:3
The fifth month.... They fasted on the tenth day of the fifth month; because on that day the temple was burnt. Therefore they inquire whether they are to continue the fast, after the temple is rebuilt. See this query answered in the 19th verse of the following chapter.
7:3
Because the temple vvas burned in the fift moneth, & Godolias slaine in the seuenth; 4. Reg. 25. v. 8. 15 the Ievves fasted in those two monethes al the time of their captiuitie.
7:5
Concordanza Isa. 58.
VVhich fast vvas good, but vnperfect, wan ting vvorkes of mercie, most especially required in fastes. Isa. 58 S. Greg. p. 3 past. curae admonie. 20. & ho 16. in Euang.
7:9
And therfote the prophet admonisheth to fast from al sinnes.
7:10
Concordanza Exo. 22. Isa. 1. Iere. 5.
7:5
Tertulliano † 220 d.C. On Fasting 7
… and the men of Israel went forth out of Mizpeh, and pursued the aliens, and smote them unto Bethor,”—the unfed (chasing) the fed, the unarmed the armed. Such will be the strength of them who “fast to God.”
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 3.19
… For we should wisely attend to what is blamed by the Lord through the prophet, saying, When ye fasted and mourned in the fifth and seventh month far these seventy years, did ye at all fast a fast unto Me? And when ye did eat and drink, did ye not eat for yourselves, and drink for yourselves (
7:6
Antipapa Novaziano † 258 d.C. On the Jewish Meats 5
… But labour not for the meat which perisheth, but for the meat which endureth to life eternal, which the Son of man will give you; for Him hath the Father sealed.” By righteousness, I say, and by continency, and by the rest of the virtues, God is worshipped. For Zecharias also tells us, saying: “If ye eat or drink, is it not ye that eat or drink?”
7:9
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 4.17.3
… “These things does the Lord Omnipotent declare: Execute true judgment, and show mercy and compassion each one to his brother. And oppress not the widow, and the orphan, and the proselyte, and the poor; and let none imagine evil against your brother in his heart.”
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 4.36.2
… Wash you, make you clean, put away evil from your hearts, learn to do well, seek judgment, protect the oppressed, judge the fatherless ( pupillo ), plead for the widow; and come, let us reason together, saith the Lord.”
san Gregorio di Nissa † 395 d.C. Against Eunomius 5.2
… and we ourselves will act as champion of the doctrine on our side as best we may, following so far as we are able the line of the argument previously set forth by the great Basil. But do you, who by your reading act as judges in the cause, “execute true judgment,” as one of the prophets
7:10
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 4.16
… And therefore this question must at once be determined, Whether the discipline of patience be enjoined by the Creator? When by Zechariah He commanded, “Let none of you imagine evil against his brother ,”
7:11
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 2.113
… and, Because ye have rejected me, and not been leaders and rulers of my people, I also will reject you, that I should not be king over you; and, As ye refused to hearken to My voice, and turned a stubborn back, and were disobedient, so shall it be when ye call upon Me, and I will not regard nor give ear to your prayer.
7:1
1. ET FACTUM EST. — Est hysterologia: hæc enim verba ponenda sunt post legationem et quæstionem Judæorum: illi enim respondent. Unde post eam vers. 4 iterantur. Hæc ergo verba quasi titulus prophetiæ hujus capitis, more Prophetis usitato præponuntur: deinde vers. 2 occasionem prophetiæ hujus enarrat, dicens: «Et miserunt,» q. d. Cum misissent principes legatos ad consulendum sacerdotes et prophetas, tunc factum est verbum Dei ad me Zachariam, respondens legatorum quæstioni. IN ANNO QUARTO DARII — Hystaspis regis Persarum, qui Cambysi Cyri filio post Magos successit. Hic annus quartus fuit 42 a soluta captivitate Babylonica, et reditu Judæorum in Jerusalem: hic enim reditus contigit anno I monarchiæ Cyri. Cyrus autem tres tantum annos regnavit ut monarcha, uti tradunt Hebræi; cui successit filius Cambyses regnans per 7 annos: quo defuncto intruserunt se per dolum Magi, regnantes per annum: iis trucidatis successit Darius, Hystaspis filius, cujus anno 4 hoc oraculum accepit Zacharias, cum jam templi fabrica valde assurgeret: illa enim cœpta est anno 2 Darii, et finita anno 6 ejusdem, ut jam sæpius dixi. MENSIS NONI, QUI EST CASLEU. — Qui respondet nostro novembri. Hic enim mensis est nonus a nisan, sive martio, qui primus erat mensis anni sacri apud Hebræos.
7:2
2. ET MISERUNT AD DOMUM DEI SARASAR, ET ROGOMMELECH, ET VIRI QUI ERANT CUM EO. — Quæres primo, quinam hi? Hebræi, Haymo, Remigius et Hugo censent hos fuisse Persas, principes Darii, sed proselytos, hoc est, conversos ad Judaismum, qui proinde jejunantibus Judæis ipsi quoque jejunabant, ideoque jam mittere legatos qui rogent sacerdotes an post solutam captivitatem, et inchoatam templi fabricam adhuc jejunare debeant? Unde sequitur hanc legationem missam e Perside. Secundo, alii apud Theodoretum censent hos viros fuisse Cuthæos, puta Samaritas, quos Salmanasar ex Cuth aliisque urbibus Assyriæ transtulit in Samariam, qui ut Deum terræ suæ, scilicet Samariæ, colerent cum diis patriis, puta Assyriis, judaizabant, et cum Judæis ac Samaritis jejunabant. Unde sequitur hanc legationem missam e Samaria. Tertio, Rupertus, Lyranus, Arias et Vatablus censent eos fuisse Judæos, sed in Babylone, aut in vicinis Babyloni regionibus adhuc degentes. Quarto, probabilius alii censent eos fuisse Judæos in Judæa, sed extra Jerusalem in vicinis oppidis habitantes; hoc enim indicat responsio Zachariæ facta, dicens: «Loquere ad omnem populum terræ, et ad sacerdotes, dicens: Cum jejunaretis,» etc. Ita Theodoretus et Chaldæus qui censent eos fuisse Bethelitas, uti mox plenius dicam. AD DOMUM DEI. — Hebraice est Bethel; quod si appellative sumas, significat domum Dei. Et ita vertunt Noster, R. Salomon, Pagninus et Vatablus. Alii accipiunt Bethel ut nomen proprium. Unde Septuaginta vertunt: Miserunt in Bethel. Bethel enim erat civitas decem millibus passuum distans a Jerusalem, ubi Jacob vidit scalam, et per eam descendentes et ascendentes angelos in cœlum, Genes. XXVIII. Verum non est credibile eo missam fuisse hanc legationem: missa enim fuit ad sacerdotes, qui degebant in Jerusalem. Unde secundo melius Chaldæus vertit: Miserunt de Bethel, q. d. Judæi habitantes in Bethel miserunt ex ea legatos in Jerusalem. Tertio, alii censent Bethel esse nomen viri, æque ac Sarasar. Unde vertunt: Et misit Bethel Saretser, etc. Verum longe melius Noster Bethel vertit, domum Dei, ut significet terminum ad quem hæc legatio missa est, fuisse domum Dei sive templum, uti liquet ex sequentibus. Templum enim erat locus orationis, æque ac oraculi, quod omnes Judæi adire et consulere solebant. Saretser videtur esse nomen officii: Saretser enim hebraice idem est quod præfectus thesauri, puta thesaurarius, vel quæstor. Ita R. Abraham et Arias, qui pariter tale nomen esse censent Rogommelech, quod ipsi vertunt, regius dux; pro quo Septuaginta in editione Romana corrupte habent, Arbeseer rex; aut, ut alii legunt, Arbat rex Sagat, scilicet urbis. Melius Septuaginta in editione Complutensi legunt, Rogom rex. Sic enim est in hebræo: nam melech idem est quod rex; quanquam non sit verisimile hunc Rogum fuisse regem: to ergo melech, vel est nomen proprium, et appendix Rogom; vel certe in genitivo vertendum, Rogom regis, scilicet dux, vel officialis. Syrus vertit, rabmog, id est princeps pistorum vel coquorum. Rab enim vocatur, major, princeps; mog est pistor, et is qui in coquina cibos parat. Arabicus vertit, Sarasar et Arphasar, Moloc.
7:3
3. NUMQUID FLENDUM EST MIHI IN QUINTO MENSE. — Puta in julio, qui hebraice Ab dicitur, cujus die decima templum combustum fuit a Chaldæis, æque ac urbs et muri diruti, ideoque eo die quotannis Judæi sibi indixerunt luctum et jejunium, ut patet IV Reg. XXV, 9, et Jerem. LII, 12; idque continuarunt per septuaginta annos captivitatis Babylonicæ, ac deinceps donec templum rursum ædificari cæptum. Cum ergo viderent jam templi fabricam crescere, jure quærunt an adhuc templi præteriti incendium flere, et per jejunium lugere debeant; an vero ob novi fabricam se exhilarare et exsultare? Cessante enim causa cessat effectus, imo mutata causa mutatur effectus: templo ergo restaurato videtur luctus vertendus in gaudium. Hæc est quæstio, et causa quæstionis. VEL SANCTIFICARE. — Hebraice הנזר hinnazer, id est nazaræare, hoc est agere nazaræum, instar nazaræi abstinere a vino et deliciis, ac jejunare juxta legem eis præscriptam Numer. cap. VI. Unde Chaldæus vertit: Numquid prohibebo animam meam a deliciis, sicut feci jam multis annis? Pagninus: Numquid flebo separando me a cibis? Tigurina: Num religiose abstinebo? Vatablus: Num separabo me? scilicet a cibis et voluptatibus; Noster cum Septuaginta vertit, sanctificare: quia sanctificatio Judæorum, præsertim nazaræorum, sita erat in abstinentia et jejunio: quo enim mens magis se abstrahit ab escis rebusque corporeis, eo magis fit spiritalis, magisque assurgit ad Deum, ejusque illustrationum et affectuum cœlestium fit capax. Unde Ecclesia in præfatione Missæ, tempore Quadragesimæ, canit: «Deus qui corporali jejunio vitia comprimis, mentem elevas, virtutem largiris et præmia.» Quocirca S. Chrysostomus serm. I De Jejunio: «Jejunium, inquit, angelorum est imitatio: jejunans ferme angelus est.» Idem, homil. I in Genes.: «Jejunium in paradiso institutum est,» ideoque paradisi est vita. Moraliter, disce hic, tempore cladis et calamitatis vel publicæ, vel privatæ, confugiendum esse ad fletum et jejunium, ut per pænitentiam, Dei iram placemus. Nam, ut ait S. Chrysostomus serm. I De Jejunio: «Jejunium sententiam Dei revocat, et immortalitatis est conciliator.» Idem, homil. II in Genes.: «Jejunium, inquit, animarum tranquillitas est, decor senum.» Ita Josaphat, obsessus a Moabitis, Ammonitis et Idumæis, toti Judææ jejunium imperans, a Deo auxilium per miraculum obtinuit, quo hostes in se versi mutua se cæde conficerent, II Paral. XX, 3. Ita Israelitæ, obsessi a Philistæis tempore Samuelis, jejunantes eos profligarunt, I Reg. VII, 6 et 13. Ita iidem, Holoferne eos invadente, indixerunt solemne jejunium, eoque victoriam impetrarunt per Judith, cap. III, 8. Idem fecerunt tempore persecutionis Aman, Esther IV, 16, et tempore reditus e Babylone, ut in itinere hostium manus evaderent, I Esdræ VIII, 21. Sic et Ninivitæ jejunio communi tam jumentorum et infantium, quam virorum et mulierum excidium a Jona comminatum effugerunt, Jonæ III, 5. Quocirca imminente Judæis excidio Chaldæorum, Deus per Joelem, I, 14, illud evadendi hoc dat remedium: «Sanctificate, ait, jejunium, vocate cœtum, etc., et clamate ad Dominum.» Et cap. II, 12: «Convertimini, ait, ad me in toto corde vestro in jejunio, et in fletu, et in planctu.» Hoc ergo faciunt fideles cum flagellum Dei, vel reipublicæ, vel cuique privatim imminet, ut sibi quisque a Deo per Zachariam tunc dici putet: hinnazer, id est esto nazaræus, separa te a deliciis, a cibis, a lusibus, a voluptate, ac da te austeritati, abstinentiæ, orationi et lamentis, iisque te sanctifica, ut Deum tibi reconcilies.
7:5
5. CUM JEJUNARETIS ET PLANGERETIS IN QUINTO (scilicet mense, ob combustam in eo urbem et templum, uti dixi): ET SEPTIMO — mense, ob cæsum in illo Godoliam, qui erat dux et spes populi reliqui in Judæa, cum cæteri a Chaldæis abducerentur Babylonem, Jerem. XLI, 1 et sequent. NUMQUID JEJUNIUM JEJUNASTIS MIHI? — Antequam directe quæstioni respondeat (quod facit cap. VIII, vers. 19), objurgat Judæos, quasi adhuc iis suboffensus ob præteritas noxas, q. d. Quid me rogatis de jejunio vestro prorogando, vel inhibendo, quasi ego eo delecter, vel ejus cura me tangat? Erratis: illo non delector, illud non curo, imo sperno et aversor; quia hucusque vobis, id est ob vestram paupertatem, et ad lugendam vestram captivitatem jejunastis, non ut mihi placeretis meque placaretis: si enim hoc voluissetis, jejunium corporis debuissetis condire jejunio animæ, et abstinentia a peccatis. Hoc autem non fecistis, sed iis indulsistis. Similiter cum jam comeditis et convivia agitatis, id facitis ob vestram lætitiam, quam ex reditu in patriam et libertate percipitis, non vero ut mihi ejus auctori gratias agatis, meque laudetis et celebretis. Ita S. Hieronymus, Theodoretus et Remigius. Paulo aliter Vatablus, q. d. Numquid utilitatem aliquam aut voluptatem cepi ex vestro jejunio? q. d. Non, quia non fuit mihi gratum, eo quod non fuerit conjunctum pietati et religioni. Moraliter, S. Gregorius hom. XVI in Evangel. explicans hæc Zachariæ verba: «Sibi, inquit, comedit et bibit, qui alimenta corporis, quæ sunt communia dona conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quis jejunat, si ea quæ sibi ad tempus subtrahit, non pauperibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Hinc per Joelem dicitur: Sanctificate jejunium. Jejunium quippe sanctificare, est adjunctis bonis aliis dignam Deo abstinentiam carnis ostendere. Cesset ira, sopiantur jurgia. Incassum enim caro atteritur, cum per prophetam (Isaiam cap. LVIII) Dominus dicat: Ecce in die jejunii invenitur voluntas vestra. Ecce ad lites et contentiones jejunatis,» etc.
7:7
7. NUMQUID NON SUNT VERBA? — Primo et genuine, q. d. Numquid hæc eadem verba, nimirum quod jejunia vestra non condita operibus bonis, sed malis mihi displiceant, olim vobis per Prophetas locutus sum? q. d. Omnino id ipsum edixi per Isaiam cap. LVIII, 4, Jeremiam cap. XIV, 12 et alibi. Ita Theodoretus et Lyranus. Secundo, S. Hieronymus, Hugo et a Castro verba hæc intelligunt ea quæ subdit: «Judicium verum judicate, et misericordiam et miserationes facite,» etc. Tertio, Albertus exponit, q. d. Numquid hæc verba de excidio et desolatione Jerusalem, quæ jam impleta videtis, vobis locuti et comminati sunt Prophetæ, nisi a peccatis resipisceretis? Aut, ut Vatablus, qui per verba intelligit facta, quæ verbis suis prædixerunt et minati sunt Prophetæ, q. d. Numquid non hæc tristia quæ vobis obvenerunt, facta sunt ad exsequenda, et opere complenda verba mea, quæ per Prophetas prolocutus sum? ET AD AUSTRUM. — Nominat partem australem et campestrem Judææ, quia ea, utpote plana et patens, natura loci non erat munita, q. d. Olim habitabatis confidenter et secure, etiam in ea parte Judææ quæ erat maxime debilis et infirma, eo quod vos ego protegerem; at quia me exacerbastis, hinc tradidi vos Chaldæis. Ita Vatablus. Addit S. Hieronymus eam nominari, quia maxime erat fertilis, q. d. Ego australem vestram regionem et campos implevi messe, frugibus et fructibus: sed vos ingrati, mihi fuistis rebelles; hinc ego ex ea vos expuli, projecique in Babylonem.
7:9
9. MISERICORDIAM ET MISERATIONES FACITE. — Hæc geminatio significat multam crebramque faciendam esse misericordiam. Nominat tantum ea officia quæ spectant proximum, sed sub his intelligit ea quoque quæ spectant Deum. Dilectio enim proximi præsupponit dilectionem Dei, ex eaque quasi ex fonte oritur. Idem facit Apostolus Rom. XIII, 9.
7:10
10. PAUPEREM NOLITE CALUMNIARI. — Chaldæus et Septuaginta: Nolite opprimere: utrumque significat hebræum עשק ascac; quia finis calumniæ est oppressio, direptio et expilatio pauperum. Hæc eadem in jejuniis Judæorum taxat Isaias cap. LVIII. Vide ibi dicta.
7:11
11. AVERTERUNT SCAPULAM RECEDENTEM. — Fuerunt inobedientes et rebelles: famuli enim herorum, et filii parentum jussis refractarii et pervicaces, ab iis avertunt faciem, dorsumque obvertunt, et protervi abeunt. Unde Septuaginta vertunt: Dederunt dorsum contemnens; Pagninus: Dederunt scapulam aversam. Est catachresis. Tigurina vertit: Obvertentes humerum rebellem, q. d. Averterunt humerum ab onere præceptorum meorum: ut sit metaphora a bajulis onus detrectantibus, vel excutientibus. AURES SUAS AGGRAVAVERUNT, — velut plumbo, aliove pondere injecto aures obturarunt, ne meas leges et monita auribus exciperent, et in animum transmitterent. Tigurina vertit: Aures suas hebetarunt.
7:12
12. COR SUUM POSUERUNT (durum, ut addit Chaldæus) UT ADAMANTEM. — Hic enim lapis est durissimus, qui respuit scalpra et malleos, quin et ipsos disrumpit: ideoque a Græcis dicitur ἀδάμας, id est indomabilis. Vide dicta Ezech. capite III, vers. 9. PER MANUM PROPHETARUM, — per Prophetas quasi organa et instrumenta sua: manus enim est organum organorum, ait Aristoteles. Manus ergo hic denotat os: per os enim Prophetarum locutus est Deus, non per manum.
7:13
13. SIC CLAMABUNT, ET NON EXAUDIAM. — «Clamabunt,» id est clamaverunt, vel clamant: pendent enim hæc omnia ab eo quod præcessit: «Et factum est.» Ita S. Hieronymus et Theodoretus. Unde clare Tigurina vertit: Et evenit ut sicut ipse clamaverat, illique non audierunt: sic jam clament, nec eos exaudiam.
7:14
14. DISPERSI EOS PER OMNIA REGNA. — Judæi enim partim ex Babylone, partim ex Jerusalem fugientes Chaldæos, sparserunt se per Syriam, Ægyptum, Mesopotamiam, Persidem, Mediam, aliaque regna. De Judæis enim, id est de duabus tribubus, hic agitur, non de decem, sive de Samaritis in Assyriam jam olim abductis. Ita S. Hieronymus. Pro dispersi hebraice est אסערם asaarem, id est instar procellæ abripui eos, ut turbo proturbavi eos. ET TERRA DESOLATA EST AB EIS (Hebræus Chaldæus et Septuaginta, post eos: causam subdit), EO QUOD NON ESSET TRANSIENS ET REVERTENS, — q. d. Post abductos in Babylonem Judæos, Judæa desolata remansit: quia nemo incolarum relictus est, qui per eam transiret, iret et rediret. Nemo, id est vix ulli, rari et perpauci. Aliqui enim a Chaldæis in ea relicti sunt ad colendam terram, ut patet IV Reg. XXV, 12. Aut potius, q. d. Judæa plane desolata est, ita ut non esset qui per eam transiret et rediret: sic enim alibi sæpe to eo quod non causam denotat, ut sit idem quod quia, sed effectum et consecutionem, significans ita ut, inquit Vatablus. Unde Hebræus et Chaldæus ad verbum habent: Terra desolata est post eos a transeunte et revertente, id est ita ut non esset per eam transiens et revertens. Minus recte ergo Theodoretus versionem Septuaginta sic explicat, q. d. Post Judæos abductos in Babylonem, Judæa desolata est ab Idumæis, Ammonitis, aliisque vicinis gentibus hostilibus, qui per eam prædandi et expilandi causa transierunt, et cum præda domum reversi sunt. Hic enim hebraismus, a transeunte et revertente, non aliud significat quam, ut non esset transiens et revertens. ET POSUERUNT TERRAM DESIDERABILEM IN DESERTUM. — Hebraice, terram desiderii, id est ob elegantiam, fertilitatem et abundantes fruges summe desiderabilem: et, ut Septuaginta, electam. Ita Albertus et Hugo. Addit Lyranus eam fuisse desiderabilem ob Christum in ea nasciturum, et passurum pro salute hominum. Sensus est, quasi dicat: Suis sceleribus fuerunt causa desolationis Terræ sanctæ, quæ prius lacte et melle manabat. Hebraice est, לשמה leschamma, quod secundo verti potest, in stuporem, ut scilicet quicumque viderit tantas tantæ cladis ruinas, cohorrescat et obstupescat. Tertio, Arias pro leschamma per diæresim legit, le schema, id est in qua quid. Unde vertit, posuerunt terram exoptatam in qua quid? de qua scilicet viatores stupentes interrogarent, dicerentque: Quid in terra sancta boni, quid pristinæ fertilitatis et felicitatis remansit? Utique nihil.
7:1
Prior huius visionis pars arcte adnectitur ad antecedentem. Iniquitas ablata est a terra sancta in terram Sennaar, in regionem aquilonarem, « ut aedificetur ei domus, et stabiliatur et ponatur ibi super basem suam » (5, 41). Num ergo peccatores a theocratia eiecti tranquillam ac placidam degent vitam? Minime ; quid inimicis Dei immineat, hac visione prophetae ostenditur. Ea simul ita est conformata, ut cum prima visione comparata (4, 8-14) periodum describat surgentis regni messianici. Ibi enim qui missi sunt ad terram perambulandam reversi nuntiant omnem terram adhuc quiescere, proinde nihil adhuc deprehendi significant commotionis illius quae regnum messianicum comitari debeat (cf. Agg. 9, 8. Zach. 1, 14). In hac autem visione quadrigae Domini iam egredi cernuntur et discurrere per terram universam et complere furorem et vindictam Domini. Iudicium ergo Domini exercent illud, quod cum regno messianico intime nexum a prophetis describi solet (vide, quae notavi ad Is. 66, 18. Agg. 2, 23), et illam excitare incipiunt commotionem gentium, de qua Agg. 2, 7] vaticinatus est. Post angeli responsum (S, 11) vati continuo alia offertur visio * v. 1 « Et conversus sumet levavi oculos meos et vidi : et ecce quattuor quadrigae egredientes de medio duorum montium et montes montes aerei » ; —i. e. iterum ad aliam visionem contemplandam interius se sensit avocatum (ef. 5, 1) : e medio duorum montium aeneorum (ita vertit S. Hier.) cernit egredientes quattüor quadrigas vel currus equis iunctos. Cum v. 6 et 8 mentio fiat terrae aquilonis, quae in s. literis dicitur Assyria vel Babylonia, quatenus e Palaestina spectatur, iuremerito supponere licet currus illos cerni a propheta egredientes ex regione hierosolymitana in omnemterrem. Insuper, uti in visione antecedenti sacer vates terram sacram inqua versatur, sibi cernit offerri (b, 3. 9), ita hic scenam deprehendi in lerusalem omnino suadetur. Quod eo quoque confirmatur, quia e medio duorum montfum videt currus egredi ; id enim quadrat ad situm urbis Ierusalem et ad montem Sion et montem olivarum (cf. Reinke, Trochon). Dicuntur montes aerei i. e. « insuperabiles atque fortissimi et qui nulla possent vetustate consumi» (S. Hier.) et ut tales cernuntur a vate, quia regio Ierusalem .secundum id in visione repraesentatur, cuius est et sedes et symbolum, theocratiae scil. Conditio igitur theocratiae stabilis, insuperabilis, nulla vetustate atterenda, omni impetu fortior, optime delineatur in montibus aeneis. Ex illis currus Dei egrediuntur ; « quia ecce: Dominus in igne veniet et quasi turbo quadrigae eius, reddere in indignatione furorem suum et increpationem suam in flamma ignis » (Is. 66, 15) ; iudicia enim Dei, in quibus quasi bellator fortis in habitu victoris hostibus suis clades infligit, fiunt propter theocratiam, propter regnum Dei, quare optime ex theocratia procedere cernuntur bellici illi apparatus. Iam isti currus accuratius describuntur v. 2 « in quadriga prima equi rufi et in quadriga secunda equi nigri v. 3 et in quadriga tertia. equi albi et in quadriga quarta equi varii et fortes» ; — varii, LXX aouxt- Aot ! ; Gen. 31, 40. 12 S. Hier. eandem vocem hebr. vertit diversorum colorum, respersi ; sunt igitur maculosi, vel ut aliis placet vim vocis pressius exhibere : respersi maculis albis instar grandinis, guttati (cf. Ros.). LXX non addunt fortes, sed habent qapot, sturnei, cinerei, id. quod Chald. quoque effert (cf. Levy, Chald. Woerterb. II p. 354). S. Hier. notat, Ag. quoque transtulisse xpavspoóc, vel ut alii legunt xoatatoóc ; h&- bere autem quaedam exemplaria :à» LXX xvjpob;. Et etiam vocem hebr. C'YON aliics qui explicant de colore rubro,: rufo, rubicundo (cf. Fürst C. « proprie' acutus, acer de coloribus acutis et splendentibus » ) ; ita euam Yat. Mar. Schegg ; sed verbum VON non praebet nisi notionem esse firmum, alacrem, fortem. Quod obiicit Houbig. qui texium mutat verbum insolitum intrudens, attributum forfes quattuor equorum generibus, non uni, convenire, rem non evincit, quia minime opus est, ut omnes equi eadem cernantur alacritate vel robore eodem. Quarti igitur currus equi prae ceteris alacri quodam impetu et robusto corpore et viribus eminebant. Quid in haoc re difficultetis inesse potest ? Symboli explicationem petit propheta v, & «ef respondi et dizi ad angelum qui loquebatur in me * quid sunt haec, domine mi? v. B et respondit angelus et ast ad. me : isti sunt quattuor venti coeli, qui egrediuntur ut stent coram Dominatore omnis terrae » ; — hebr. accurate vertes : egredientes ab assistendo coram Dominatore i. e. postquam se Stiterunt Domino ad eius mandata accipienda, iam cernit eos exeuntes ad ea perficienda. Quo proficiscantur et quem in finem, sequentibus declaratur v. 6 « in qua erant equi nigri, egrediebantur in. terram aquilonis, et albi egressi sunt post eos et varii egressi sunt ad. terram. austri; v. 'l qui autem erant robustissimi, exierunt. et quaerebant ire et discurrere per omnem terram. Et dixit : ite, perambulate terram! Et perambulaverunt terram. v. 8. Et vocavit me et locutus est ad. me dicens :ecce qui egrediuntur in terram aquilonis, requiescere fecerunt spiritum meum in terra aquilonis» ; — si ísta descriptio cum v. 2.3 comparatur, aliquid inconcinnitatis adesse videtur ; ibi enim adeunt quadrigae quattuor, quarum primae iuncti sunt equi rufi, alteri nigri, tertiae albi, quartae varii et fortes; nunc vero egrediuntur ita, ut primi currus cum equis rufis non fiat mentio, sed ut equi quarti currvs quasi duobus curribus iuncti exeant, var? ad tcrram austri, fortes autem c':aerant ire et discurrere per omnem terram, cum tamen ex v. 3 iidem equi uni currui iuncti et varii et fortes dicantur. Ad concinnitatem restituendam remedium prostaret facillimum, ut scil. pro G*YON levi mutatione legeretur Q"27xX i. e. rufi (v. 2) quaerebant discurrere per omnem terram. Atque ita revera legit Syrus, qui v. ^ eandem vocem habet qua v. 2 equos rufos designavit ! et v. 3 voce fortes caret. Si igitur huius testis auctoritatem sequi malueris (cum Houbig.), habes concinnitatem perfectam ; alias debebis assumeré vel plures adfuisse quam quattuor quadrigas, quod esse videtur contra v. 2. 3, vel quartam quadrigam duobus curribus constitisse (sed quomodo?) ? vel in duos currus fuisse separatam (sed quomodo?), vel solos equos aliquos fortes curru relicto separatos ab aliis exiisse ; sed restat illud inconcinnum, quod prima quadriga plane omittitur. Cur egrediantur, v. 8 dicitur de illis qui septemtrionem versus tendunt. Sed satis per se patet, id ab angelo uno curru nominato declarari, quod de omnibus valet. Ergo quiescere faciunt spiritum Domini, LXX &véxaucxy xov Üupóv gov, id quod magna consensione de ira Domini satianda, de vindicta sumenda et suppliciis explicant (cf. S. Cyr. Theod. Theod. M. Rib. Sanct. Lap. Sa, Men. Tir. Calm. Schegg) ; spiritus Domini est spiritus iudicii (Is. 4, 4). Sed cum Dei iudicium sit ad mali destructionem, ut oriatur bonum, necesse non est phrasim illam ad solam iram sedandam referre, neque enim spiritus Dei idem dicit quod ira vel furor, verum latius patet. Unde quattuor quadrigae vehicula sunt, quibus spiritus Dei toti orbi terrarum affertur, eo utique fine, ut. iudicatis et destructis peccatis et potestate adversa deiecta regnum Dei firmas agat radices. Iam cum propheta erit quaerendum : quid sunt haec? quid quattuor quadrigae sibi volunt? Angelus quattuor ventos coeli explicat, qui postquam se Domino praesentaverint, egrediantur in omnem terram et qui ex v. 8 spiritum Domini quiescere faciunt vel demittunt in terra. lis igitur ventis spiritus Domini quasi vehi et ad regiones longinquas perferri exhibetur. Idem proinde quadrigis innuitur. Schema igitur visionis idem est in universum, ac si Deus in psalmis describitur volans super pennas ventorum, ambulans super pennas ventorum (Ps. 17, 11; 103, 3), vel cum Deus Ezechieli apparuit vectus curru et quattuor cherubim (Ez. 1). Vates noster non videt ipsum Dominum, sed solum curius paratos. Symbolum hoc alio clariore sc. ventorum ei explicatur. Venti autem symbolum clarius exhibent (idque debent exhibere, quia angelum rem obscuram alia re aeque obscura voluisse declarari supponi nequit), quia venti tamquam administri Dei in s. literis proponuntur (cf. Ps. 104, 4 hebr. qui facit ventos nuntios suos i. e. qui ventis utitur vamquam nuntiis ; 148, 8 spiritus procellarum, qui faciunt verbum eius) et quia perturbationum et suppliciorum comminatio tali symbolo vestiri potest, uti ex ler. 49, 36 elucet : « et inducam super Aelam quattuor ventosa quattuor plagis coeli » ; etiam Dan. "1, 2 antequam quattuor bestiae ascendant de mari, iis quasi via paratur per quattuor ventog coeli erumpentes in mare magnum. Numerus apparet quaternarius, ut | Orbis universus, quattuor plagae coeli designentur (cf. S. Ifier. Theod. Mar. Rib. Sanct. etc.), utilocutio fert per quattuor ventos coeli (cf. Ez. 31, 9. Dan. 8, 8; 141, 4. Zach. 2, 6) vel a quattuor plagis Is. 14, 12. ler. 49, 36. Ez. 1, 2. Varietas colorum varia Dei iudicia et multiplicem agendi modum designare videtur. Colorem rubrum ad sanguinem et caedem, nigrum ad exitium et tristitiam, album ad victoriam et triumphum vel ad beneficia et indolem amicam referri generatim interpretes concedunt; ín specie ratione habita plagarum quae Apoc. 6, 4-8 ab equitibus equis similibus vectis infliguntur, quadriga equorum ruforum de bello, nigrorum de fame, variorum de variis pestilentiae generibus accipi potest ; alborum quadriga, quae egreditur post quadrigam nigrorum, indicare videtur calamitates infligi ad victoriam et triumphum regni Dei, ergo etiam ad salutem afflictorum. Terrae aquilonis et austri i. e. Babyloniae et Aegypti mentio fit peculiaris, quia populus Dei praeprimis hostiles expertus est earum regionum gentes; terra autem aquilonis etiam v. 8 pro exemplo affertur propter visionem praecedentem 8, 9-11. In ventis vero qui se Domino sistunt, ut mandata ab eo accepta opere exsequantur, iuremerito cum Theod. Theod. M. a Castro, Calm. ex veteris Testamenti dispositione cernemus repraesentari angelos, quorum ministerio Deus ad rerum gubernationem et theocratiae institutionem ac defensionem utitur. Ita sane suadetur visione haud absimili prima de equitibus cum equis fere eorundem colorum (1, 8. 10. 11) ; ita commendatur-quia Deus eodem modo et ascendere dicitur super cherubim et volare super pennas ventorum (2 Reg. 292, 41. Ps. 177, 11; cf. Ps. 19,92; 98, 4. Is. 371, 16. Dan. 3, 55 quibus locis aliisque sedens super cherubim dicitur appellatione deprompta ab arcae collocatione, sed quae ipsa configuratio symbolice docet Deum ministerio uti angelorum). Neque a nostro symbolo curruum alienum est quod legimus Hab. 3, 8 : « qui ascendis super equos tuos et quadrigae tuae salvatio » et Ps. 61, 18 : « currus Dei decem millibus multiplex » ; porro uti Eliseus ad opem ferendam vidit « montem plenum equorum et curruum igneorum » (4 Reg. 6, 1'1), ita postmodum tempore Machabaeorum et in Heliodori punitionem cernitur «equus terribilem habens sessorem », etin auxilium bellantium- « apparuit praecedens eos eques in veste candida » (2 Mach. 3, 95 ; 41, 8), in adversarios autem visi sunt pugnare et tela et fulmina iacere « de coelo viri quinque in equis, frenis aureis decori, ducatum Iudaeis praestantes » (l. c. 10, 29. 30). Quibus exemplis aperte comprobatur, angelos figura et specie equitum se quandoque mortalium obtutibus offerre, id quod nostrae explicationi summopere favere quis non libenter concesserit ? Talem analogiam in s. literis propositam firmiter et constanter ut ob oculos habeas, necesse erit, ne scil. explicationem propositam esse tamen derelinquendam demum censeas propter tot interpretum auctoritatem, qui quattuor quadrigas de quattuor regnis * explicandas esse docent. Plerique enim intelligunt in equis Adde, quod angeli explicatio de quattuor ventis coeli minime favet interpretationi de regnis. Nam, ut prophetae haec responsio revera explicationis instar inservire possit, debet symbolum ventorum tamquam magis notum supponi quam quadrigarum, vel alterum altero magis determinari. Sed ubinam regna et imperia ventis coeli comparantur ? Aliqui contendunt id fieri Dan. 7, 2. Sed oppido falsum est ; nam eo in loco postquam quattuor venti coeli magno impetu eruperint et incubuerint in mare, ascendunt de mari quattuor bestiae et hae, non venti, symbola sunt regnorum. Quare propheta regna non potuit intelligere. Sed pro ea quam amplexi sumus explicatione omnia adsunt in s. literis praevia, quae symbolum ventorum et quadrigarum ex 8. Scripturae loquendi ratione reddant planum et obvium. Sunt et dicuntur enim venti Dei administratores, Deus iis vehi effertur ad iudicia inferenda quasi curru suo; eodem modo Deus dicitur &scendere super cherubim, sedere super cherubim, neque inusitatum est angelosspecie equitum se spectandos offerre. Quare explicatio supra proposita ex s. Scripturae analogia facile fluit et etiam ex visione in novo Testamento data Apoc. 6, 4 seq. confirmatur. Adhuc fortasse quaeres, possitne utraque explicatio Ita inter se conciliari, ut quattuor illorum regnorum angeli (cf. Dan. 40, 43) designentur? Id velle videtur Calm. : « quattuor quadrigis totidem imperia designabantur et iure dixeris vectos fuisse quadrigis quattuor angelos vel quattuor principes Domini vindictam persequentes ». Át cum regnorum destructio iam sit primo capite repraesentata, hoc autem loco simul quattuor quadrigae ad terram perambulandam emittantur, ut Dei iudicia ubique locorum exsequantur et spiritum Dei ubique requiescere faciant, de quattuor monarchiis cogitari nequit, quippe quibus tale negotium non incubuit, quod insuper solum spectat hoc loco tempus futurum i. e. iam non tempus priorum regnorum. Praeterea non est negligendum, hanc visionem magnam prae se ferre similitudinem cum prima : ibi equites cum equis rufis, albis, variis ; hic adsunt quadrigae cum equis iisdem ; ibi postquam terram perambulaverunt, se sistunt Domino; hic postquam Domino adstiterunt, perambulant terram : quare symbola adeo similia simili ratione exponi oportebit. Unde quae dicta sunt ad cp. 4 etiam hic valent. Dixerat, quid terrae aquilonis immineat et proinde etiam iis ex ludaeis qui neglecta vocatione divina gentilium mores vitamque fuerint amplexi (v. 8; cf. 5, 41). Iam exponit, quid gloriae ac beatitatis iis servetur qui voci Domini obsecuti ad theocratiam instauratam mente et animo accesserint. Id primo actione symbolica iubetur propheta declarare qua ostendatur, quam acceptus sit Domino animus talis :
7:2
v. 2 « et miserunt ad domum Dei Sarasar et Rogommelech et viri qui erant cum eo ad deprecandam faciem Domini,
7:3
v. 3 ut dicerent sacerdotibus domus Domini exercituum et prophetis loquentes : numquid. flendum est mihi in quinto mense vel sanctificare me debeo, sicut iam feci multis annis » ? — unde legati venerint, ex textu lat. non apparet ; esse missos a ludaeis in Babylonia degentibus multi censent (cf. Ephr. Rib. Sa, Mar. Calm.), alii a Iudaeis in Palaestina degentibus (Sanct. Lap. Men.), neque desunt qui putent rogantes esse Samaritanos (cf. Cyr. Theod.). Verum textus hebr. verti debet : et misit Bethel viros illos; quare habitatores Bethel quaestionem hanc fieri volebant, postquam sacrificiis oblatis Dominum propitium sibi reddiderunt. Num praeter Aggaeum et Zachariam (Esd. 5, 4) alii adfuerint prophetae (Malachias? ut aliqui opinantur), nescitur. In hebr. num flebo i. e. diem luctus publici designant, et qua ratione luctus agatur, explicatur verbo addito in hebr. separando (cf. Rib. Mar.) i. e. abstinendo a cibo et potu. Hac separatione a profanis et abstinentia externe manifestatur consecratio ad Deum ; unde textus lat. sanctificare fert i. e. sacra observatione ad Dei cultum se praeparare, se exhibere, et ex eadem voce hebr. nominantur nasiraei (cf. Num. 6, 2 seq. Am. 2, 41. 12). LXX habent si; Bat623 et S. Hier. secundum etymologiam transtulit ín domum Dei ; sed templum non dicitur ow-na3 sed semper domus lahve. Insuper missio in Bethel ad Dominum placandum et in quo loco essent sacerdotes domus Domini, cogitari nequit ; quare probabilissimum est Bethel i. e. incolas Bethel esse subiectum grammaticale, reliqua autem nomina esse eorum, qui mittebantur. Sarasar nomen est assyriacum (cf. & Reg. 19, 37. Is. 37, 38), quod explicant : Sar-usur i. e. Asursar-usur Ássur regem protegat (cf. Schrader, Keilinschriften und A. T. ad 2 Reg. 19, 3T). Iudaei enim in Babylonia olim degentes nomina assyriaca et babylonica sibi saepe indiderunt (cf. Esd. 1, 85 5, 14& et ad. Agg. 1, 1); LXX habent pro Regem melech (hebr. amicus regis 9) !Aohi dedi ó BacOz2s 5 8i yrus isoig y ; cf. Ier. 39, 3 et Schrader 1. c. p. 417. Ex Aggaeo propheta didicimus populum non obstante divina iussione non adeo solertem, potius negligentem fuisse in templo aedificando ; unde mirum videri potest, eosdem nunc in re sponte assumpta sibi religioni duxisse sine expresso legatorum Dei consilio quidquam immutare. Verum ne sinceram in hac re conscientiae tenerae pietatem et curam quisquam deprehendat, responso divino v. 6. "1 pro'ibemur. Quare potius ea in re initium quoddam cernes spiritus illius pharisaici !, quo humanas traditiones et observantias externas prae lege divina et cum legis divinae detrimento colere solebant et quo « mentham et anethum et cyminum decimabant, relinquunt autem quae graviora sunt legis : iudicium, misericordiam, fidem » (Matth. 23, 23. Luc. 11, 42). Forteetiam illud sicut feci per hos tot annos aliquid prae se fert propriae in tali opere complacentiae, cuius reus exstitit ille in evangelio orans et enumerans sua quae putavit merita (Luc. 18, 12). Deus enim opusillud parum approbat :
7:4
v. 9 « Et factum est verbum Domini ad. me dicens : v. 40 sume a transmigratione, ab Holdai et a. Tobia et ab Idaia; et venies tu 1n die tlla et. intrabis domum losiae filii Sophoniae, qui venerunt de Babylone, v. 14 et sumes aurum et argentum et facies coronas et pones in. capite Iesu. filii losedec sacerdotis magni»; — i. e. iubetur propheta ire ad domum Iosiae, ad cuius domum quasi ad hospitium diverte rent ii, qui ex Babylone a Iudaeis ibi commorantibus donaria pro templo attulerant; iubetur ab iis accipere aurum et argentum, inde facere coronas easque capiti summi sacerdotis imponere. Transmigratio vel captivitas (hebr. LXX aiyuaXocía) vocantur ii qui etiamnum exules in terra aliena versabantur. Eorum igitur legati tres viri advenerant munera afferentes pro templi aedificatione vel generatim pro re divina (cf. Esd. 1, 6; "1, 165 8, 25). Hebr. verte : et intrabis domum, quo (in quam) intraverunt ex Babylone ; ita molesta transpositio vel hysterologia in textu lat. statim evanescit: in domo igitur Iosiae hospitio sunt excepti. Munera grata esse et accepta Domino declarantur ; quare ab illis accipere iubetur aurum et argentum indeque coronas conficere i. e. coronam magnificam duplicis vel multiplicis diadematis instar confectam vel coronam duabus vel tribus partialibus redimitam (Lap.), eamque capiti summi sacerdotis imponere !. Hisce significatur, ad quam gloriam et honorem Deus illos sit assumpturus, qui theocratiae se add ictos et devotos ostenderit. Nam quod olim iam Isaias de gloria urbis Ierusalem instauratae et de nova theocratia celebraverat : « eris corona gloriae in manu Domini et diadema regni in manu Dei tui... non vocaberis ultra derelicta, sed Voluntas mea in ea, quia complacuit Domino in te » (Is. 62, 3. 4), id iri impletum promittitur in populo theocratico ; erit scil. ornamentum Domini; Dominus eum assumet quasi ornatum suum, in eo gloriabitur, in eo ostendet maiestatem suam, uti rex se ornat corona et diademate et in tali ornatu gloriam suam et splendorem regiae dignitatis aliis ostendit. In visione cap. 5 amota est iniquitas a populo theocratico ; in hac gloriosa populi assumptio delineatur ; erit scil. quod Deus olim dixerat : « agglutinavi mihi omnem domum Israel et omnem domum Iuda, ut essent mihi in populum et in nomen et in laudem et in gloriam » Notat S. Hier. : «facies coronas auri atque argenti varietate distinctas, non unam coronam, sed vel duas vel plures ; ataroth (nvvoy) quippe i. e. ecíuuatx non unum sed vel dualem vel pluralem numerum significant». Attamen non opus est cum aliquibus assumere duas coronas distinctas capiti sacerdotis fuisse impositas ; neque quod de regno et sacerdotio sermo fit, requiritur, ut duae coronae efformentur distinctae. Cum hae duae potestates summa concordia agere dicantur, aptius designantur una corona sed quae duplici quasi diademate sit redi- 1. Cf. Apoc. 19. 12 : « et in capite eius diademata multa v. mita vel pluribus aureis vel argenteis circulis constet et sit quasi tiara pontificia corona triplex aut simili modo formata. Alii pluralem numerum de sola magnificentia explicant (Trochon) , sed id potius arbitrarium esse videtur, quamvis iam Chald. habeat : et facies coronam magnam. Singularem numerum effert Syrus. Cum hebr. consentiunt LXX rovs cttgávow. Imponuntur autem sacerdoti magno qui sit typus Messiae ; unde coronas istas ab ipso Messia proprie accipi, populum theocraticum intime cum Messia iungi eiusque gloriam et sublimitatem celebrare innuitur : v. 12 « el loqueris ad eum dicens : ecce vir, Oriens nomen eius ; et subter eum ortetur cL aedificabit templum Domino » ; — hebr. Germen nomen cius , vide ad 3, 8. In aperto est eo nomine non designari sacerdotem ; id quod ex ipsa loquendi formula iam elucet, cum non dicatur nomen tuum ; sed neque Zorobabel intelligi potest, quia toto capite de eo nihil dicitur. Et cum insuper Iesus sacerdos et amici eius, ergo Zorobabel quoque, dicti sint viri portendentes (3,8), vir Oriens, vir Germen non potest significare nisi illud Germen David, regem magnum Messiam, qui eo nomine iam apud Isaiam et Ieremiam appellatus est (cf. quae dicta sunt ad 3, 8).Quare rite explanat Chald. : « sic ait Dominus exercituum : ecce vir Messias (NT'V'2) nomen est, qui revelandus est et magnificandus ». Indicatur ergo sacerdoti, ei imponi coronas, ei committi dignitatem et commendari populum et eos quoque qui adhuc procul sunt in terra aliena tamquam rem in conspectu Dei pretiosam, quia venturus est Messias ; monetur, ut ipse quippe quisit vir portendens memor sit in munere suo administrando Messiae venturi ; sedulo proinde germen sanctum in populo conservet et foveat neque eos qui procul sunt a sua cura excludat, ut eo modo magnam quandam et Deo dignam domum excitet spiritualem. Pro gubernandi ratione ei varia de Messia panduntur. Primo subter eum orietur i. e. ex hebr. de subter se germinabit, ex loco inferiore germinabit, ex humili conditione succrescet et augebitur (cf. Reinke). Erit igitur origo eius, ut Germen David innuit, ex prosapia quidem regali, at minime cum fastu et pompa orietur, sed paulatim et ex humili conditione crescet et ut talis aedificabit templum Domino, illud scil. sanctuarium novum, quod Ezechiel vidit in theocratia instaurata (41 seq.) ,quod Daniel iam praedixerat a Messia esse ungendum sanctum sanctorum (Dan. 9, 24 hebr.) ; templum non lapidibus factum, sed sanctuarium spirituale, domum scil. Dei instituet ex lapidibus vivis, Dei familiam condet ex omnibus gentibus, Veri enim cultores Dei aedificium illud constituunt spirituale quod Deus praeprimis erigi vult in terris (cf. 4 Cor. 3, 9 Dei aedificatio estis ). Tale templun i. e. regnum Dei in terris constituendum vel novam theocratiam intelligi patet ex iis, quae Ezechiel et Daniel (apud quem series et ordo rerum a Messia perficiendarum 1. c. bene perpendatur oportet) de Messiae munere in sanctuario instituendo declarant, insuper eo quoque, quia templi materialis aedificium iam Zorobabeli est commissum. Quare si de templo a Messia erigendo sermo fit, id debet intelligi, cuius typus et figura erat templum prius. In eo theocratia vetus tamquam in suo centro consistebat ; si igitur theocratia nova messianica est universalis, ad quam omnes populi confluent, iam non in templo materiali quasi in suo cardine verti poterit, sed in spirituali. Hoc aedificium spirituale a Messia erigendum si sacerdos bene mente iam tum consideraverit, omni cura adnitetur, ut nunc saltem Iudaei dispersi Deum sincere colant. — Uti Salomo, typus Messiae, templum aedificavit, ita rex Messias vere pacificus templum Deo erigit sublimius ac magnificentius (cf. 2 Reg. "1, 13. 14. Hebr. 1, 9). Illud subter eum orietur, ita S. Hier. declarat: «Oriens i. e. &varoXf vel &yaouf, vel fAderyya nuncupatur i. e. germen, quia ex se repente succrescet et ex radice sua in similitudinem germinis pullulabit ». Postea aliam quoque explanationem affert : subter eum germinabit, orietur multitudo credentium ; quam alii quoque amplectuntur (Rib. Lap. Pressel) ; sim. S. Cyr. Sed cum in sententia antecedente et in subsequente Germen sit subiectum grammaticale, vix haec sententia media sensu impersonali accipi potest, quamvis LXX eo modo acceperint : óroxávuÜev «ito0 dvaveAet. Neque vox sumi potest sensu activo : producet ex se ramos vel faciet germinare subter se. Ut rite intelligat sacerdos, quantum momenti sit positum in templi aedificio, magna cum emphasi iterum de Messia asseritur, templum ab eo iri exstructum ; vir igitur portendens omni studio debebit curare, ut typicum templum erigatur ; dein quale futurum sit Messiae dominium, explicatur v. 43 « et ipse ezstruet templum Domino et ipse portabit gloriam et sedebit et dominabitur super solio suo, et consilium pacis erit inter illos duos » ; — i. e. templo spirituali exstructo ipse verus coronarum gestator erit in gloria et maiestate sublimi !* e& amquam rez et sacerdos in throno suo sedebit ; bene cum emphasi dicitur in throno Suo ; est enim thronus David thronus aeternus qui ut talis iure praecipuo ad Messiam pertinet (cf. 2 Reg. 7, 46. Ps. 88, 38) et ex quo tempore Ezechiel regni theocratici splendorem externum interlisse significavit, pariter notum erat, cidarim et coronam iri abiectum et quasi interitu obrutum et absconditum, donec venturus sit tempore Zachariae thronus theocraticus iam significatione exclusiva dicitur thronus Messiae, neque enim alius rex theocraticus surgere poterit nisi Messias ex vaticinio Ezechielis (cf. l. c. et 41, 22-94; 19, 14). Unde angelus quoque dicit ad b. V. quasi hunc Zachariae locum illosque . ex Ezechiele explicans : « et dabit illi Dominus Deus sedem (xàv 0póvoy) ' David patris eius et regnabit in domo Iacob in aeternum » (Luc. 1, 32). Regnum eius est regnum sacerdotale, pacis, concordiae plenum. In antiquo foedere potestas regia et sacerdotalis alii tribui erat assignata ; illa in stirpe David, haec in familia Aaron stabili iure propagabatur ; in Messia autem utraque potestas ad fastigium suum perducta unitur, uti in typo Messiae, in rege Melchisedec, erat coniuncta. | Hoc de Messia vaticinio visiones de theocratiae instauratione pulcherrime et aptissime concluduntur. Ostenditur enim prophetae et per prophetam populo, ad quem demum instauratio sit perventura et per quem 'sit absolvenda; ad maximum omnium solatium exhibetur eis Messias rex et sacerdos gloria et honore coronatus, qui tamquam rex potentissimus longe lateque dominium exercet sed simul tamquam regius sacerdos reconciliationem, expiationem, bona coelestia cum suis communicat ,et quo regnante et sacerdotio fungente pax, felicitas, beatitas aderit. Quis ergo qui hanc Messiae speciem animo conceperit, non maxima laetitia pro virili in theocratia instauranda operam suam collocabit ? Pro Iesu autem sacerdote qui est vir portendens et ut talis coronis cinctus adstat et cui talia de Messia nuntiantur, magnum continetur incitamentum, non solum ut opus inceptum urgeat, sed etiam ut maxima fiducia agat, pacem, concordiam foveat, sacerdotii accepti memor in iis quae sunt ad Deum con- 'stitutus pro populo spiritum theocraticum promoveat. esset sermo. Schegg intelligit duos illos Iudacos reduces et eos qui adhuc in dispersione versabantur, et vult edoceri Iesum sacerdotem, qui de modo agendi cum iis dubius haereat, utrum scil. ad religionis communionem admittendi sint necne. Sed cum de ea re nihil habeatur in textu, iure negatur. Utique verum est, non carere obscuritate, cur dicatur inter illos duos; rex enim et sacerdos est unus idemque Messias ; utraque dignitas adest in uno; cur ergo explicite effertur id quod iam per se patet, in uno Messia fore pacem inter utramque dignitatem ? Adde, quod cum rez non explicite nominetur in 'antecedentibus, etiam non adsit plene, ad quid referantur illi duo. Ad nodum hunc enodandum nescio an sufficiat, quod Sanct. notat : « fuerant ante saepe controversiae inter reges et sacerdotes, adeo ut vexati saepe fuerint immo et occisi pontifices a regibus... ait ergo Dominus futuram esse pacem inter duos magistratus seu dignitates » ; meliora etiam recentiores non praebent. Fateor mihi hac explicatione non satisfieri ; neque enim video ad quid commode referri possit pax inter duos illos ; solium praecedit et sacerdos, sed ita ut solium etiam pertineat ad sacerdotem (super solio suo) ; quare difficile est duos statuere; quod autem dicunt de concordia inter utramque dignitatem, inter sacerdotium et imperium, nescio an non sit explicatio longius pctita. Inclinor in eam sententiam, de qua iam Sanct. quasi de meliore coniectura loquitur : duos intelligi illos, de quibus vere et solum sermo texatur : Messiam et Iesum sacerdotem ; id autem explico, ut consilium pacis sit adhortatio ad sacerdotem, qua iubeatur munere suo ita fungi, ut typus correspondeat antitypo, ut perfecta quantum fieri possit adesse cernatur harmonia (pax) inter utrumque. Fortasse etiam verba concipi possunt ita, ut dicatur, per utrumque consilium pacis iri promotum, id scil. fore positum et propositum ante utrumque. Ut autem documentum adsit perenne, quam gratiose suscipiat Dominus eos qui mente vere theocratica etiam e longinqua regione ad eum accedant, coronae in templo sunt asservandae ; v. 44 « et coronae erunt Helem et Tobiae et Idaiae et Hem filio Sophoniae memoriale in templo Domini » ; — pro Helem scribitur v. 10 Holdai ; quae sit nominis mutati ratio, ignoratur; plerique censent virum fuisse binominem ; pro Hem legit S. Hier. rite Hen, uti est in hebr. sed perperam accipitur pro nomine proprio ; est appellativum * et sensus exhibetur : coronas reponi quoque in memoriam favoris a filio Sopheniae peregrinis illis et hospitibus praestiti. Syrus effert nomina eodem modo ac v. 40 et pro Hen ponit losiam. li vero qui e terra aliena advenerunt considerandi sunt sicut praecursores plurimorum, qui venient pariterque ad templum Domini aedificandum operam collocabunt : v. 15 « et qui precul sunt venient et aedificabunt in templo Domini. Et scietis quia Dominus exercituum misit me ad. vos. Erit autem hoc, si auditu audieritis vocem Domini Dei vestri » ; — ludaeos procul positos ad templum aedificandum venturos expli cant alii (cf. Lap. Tir. Men. Calm. Trochon) ; alii gentes intelligunt, quae ad templi aedificium conveniant (S. Ephr. Mar.) vel potiusad templum spirituale, ad reeznum Dei constituendum (cf. S. Hier. Cyr. Alb. Rib. Sanct. Reinke). Cum sermo fiat ad sacerdotem, sed sermo tamen sit de . Messia v. 12. 13, typus igitur et antitypus intime interseiungantur, opti mum videtur etiam in hoc versu agnoscere utrumque, sed ita, ut quae fiunt a procul positis pro domus Dei aedificatione, sint prolusio quaedam ac praefiguratio eorum, quae gentes ad regnum Dei aedificandum conferent (cf. Is. 49, 11; 60, 10). Et cum vox eadem templi (52*n) adhibeatur, quae v. 12. 13 de opere dicitur messianico, dum Zorobabel domum Domini aedi ficare iubetur, primarie ac praecipue de impletione messianica sermo esse videtur. Ex impletione ubertim cognoscetur, angelum Dei nuntium ex persona Dei esselocutum ; illud me scil. non potest cum multis (Sanct. Lap. Mar. Tir. Reinke) referri ad prophetam ; nam prophetam loqui nullo indicio ostenditur ; sed omnia antecedentia verba sunt angeli, qui ex Dei persona (cf. v. 9) ad vatem mandata perfert ; insuper eundem in modum iam supra angelum loquentem audivimus (cf. 2, 9. 11; 4, 9). Promissio ipsa: experimento cognoscetis ... ad fidem et fiduciam augendam multum confert ; zenus autem argumentationis est idem, quod apud Isaiam adhiberi cernimus, cum ex rerum futurarum scientia et praedictione a Domino facta eius colligitur divinitas (cf. Is. 41, 93 seq. 44, '1. 26). Impletio igitur certa est ei indubitata. At eius ambitus, amplitudo, fortasse etiam celeritas aliaeque conditiones quae ad tempus instaurationis et prosperitatem ac felicitatem faciunt, ab eorum cooperatione dependent. Id indicatur, quia additur : erit hoc, si audieritis .. . Unde etiàm sequitur pro tempore messianico : regnum messianicum utique iri constitutum, neque id ulla hominum pravitate posse impediri ; sed qua ratione, quo ambitu, qua benedictionis abundantia promissio Dei absoluta in opus deducatur, multum, immo plurimum dependere a pietatc, leeum divinarum observatione, sanctitate populi Dei et eorum praecipue, quos ad tale opus ministros et adiutores vocare voluerit. Ita instauratione ostensa simul panditur, quas partes ad eam reddendam gloriosiorem, plurimis magis proficuàm atque salutarem singuli obire possint ac debeant. Conditione apposita pariter consequens est, Ut si voeem Domini non audierint, pauciores accessuri sint ad. regnum Dei. | Tafi admonitione prima pars graviter concluditur. Instaurationem futuram per singulas partes angelus vati exhibuit, indolem eius delineavit, ad ípsum Messiam a longe spectandum tamquam ad regem et sacerdotem eum adduxit. Haec omnia opere iri expletum saepius spopondit. Verum qua ubertate haec benedictio coelestis sit diffundenda, per populum Dei electum stare asserit. Admonitio ea etiam ad tempus vatis erat quam maxime aecommodata, qua segnitiem et socordiam in opere Dei excuterent audientes fore, ut externi non solum non impediant templi fabricam, verum promoveant, dummodo ipsi ita audiant praecepta Domini ut etiam impleant (cf. Sanct.). Notat Rup.: «visionis illius nocturnae finis hic est sacrosanctam salutis nostrae propheticam miro modo prae- . Sentans historiam, quam hodie credentes videmus et gaudemus esse impletam, quia ad illam ... Hierusalem vir ille Dominus exercituum reversus est in misericordiis et in ea domus eius aediflegta est ., , et fecit quod facere Deus proposuit ». DE VÉRA AD PROMISSA CONSEQUENDA PRAEPARATIONB CAP. 7. 8. Anc. — Occasione illa, qua de ieiunio dieXanniversario templi destructi instituendo eoque more conservando vel relinquendo ex propheta quaerunt, utitur vates, ut eos edoceat quid Deus ab eis postulet, et ut promissa renovet. Quaerentibus enim respondet Deus, ieiunium illud a se non fuisse eis impositum ; aliud quid ab eis exquiri sicut a patribus eorum (7, 1-7) ; quid illud sit statim subditur, ut scil. iustitiam et misericordiam colant; iis enim virtutibus contumaciter neglectis patres eorum duras incurrisse poenas terramque in solitudinem redegisse ('l, 8-14). Sed ut reduces hisce virtutibus et obedientiae erga Deum operam dent, magnifica renovantur promissa: Deus enim spondet se maximo amore et-zelo reversurum ad Sionem, restituturum urbem sanctam, laetis incolis plenam, exsulesque reducturum (8, 1-8). Quare fortitudine animorum roborentur ; favore enim pristino restituto iam a Deo benedictionibus cumulabuntur; eas autem experientur copiosissime, dummodo veritatem, iusutam, caritatem colant (8, 9-17). Tunc dies luctus iis vertet Deus in gaudium et sollemnitatem ; gentes confluent ad Deum colendum supplicesque a Iudaeis exposcent salutem (8, 18-23). — Haec pars intime cohaeret cum antecedentibus. Instauratione enim proposita restat, ut ad eam omnium animi rite praeparentur, et qua ratione id fieri debeat edoceantur. Id fieri vera et sincera in Deum obedientia, iam 6, 49 est inculcatum. Hanc mentis dispositionem vates in subsequentibus clarius ac distinctius describit et quanti sitamomenti, proponit. a) Non ieiunium, aod obedientiem praeoepit Deus ?, 4-7. Ut dierum pro Iuda nefastorum luctusque totius populi memoria exetaret, Iudaeis sibi ipsi legem imposuerunt ieiunio recolendi dies anniversarios, quibus potissimum lugendas calamitates experti erant. Ita ieiunabant die decimo mensis quinti, quia eo die templum et urbs incendio peribat (cf. Ier. 52, 42. 13) ; mense septimo autem die tertio propter occisionem Godoliae (& Reg. 295, 25. Ier. 42, 2), quam caedem secuta est fuga in Aegyptum ; die nono mensis quarti propter urbem captam anno undecimo Sedeciae regis (ler. 39, 2; 62, 6) ; d^num die decimo mensis decimi propter obsidionem urbis eo die a Nabuchodonosore inceptam (Ier. 52, 4). Dies hos tempore exsilii esuriales celebrabant (cf. Zach. 8, 19 coll. 7, 3). Sed cum anno quarto Darii, postquam per duos annos iam templi fabrica factaest, templum magnam partem esset restitutum et pace acfavo reregis cuncta prospera sperare liceret, tempus videbatur adesse opportunum ruinis fere iam reparatis pro luctu assumendi laetitiam '. Sed ieiunium quod sua sponte susceperunt, sua sponte non audent dimittere. Quare interpretes voluntatis divinae adeunt. Rem propheta accurate refert secundum tempus et nomina internuntiorum : v. 4 « et factum est verbum Domini exercituum ad. me dicens :
7:5
v. 5 loquere ad omnem populum terrae et ad. sacerdotes dicens : cum ieiunaretis et plangerctis in. quinto et septimo per hos septuaginta annos, numquid, ieiunium ieiunastis mihi ?
7:6
v. 6 et cum comedistis et bibistis, numquid. non vobis comedistis et vobismet ipsis bibistis » ? — responsio fit ad omnem populum et ad sacerdotes ; unde apparet quaestionem non ex mente paucorum, sed omnium esse propositam. Deo autem non ieiunasse dicuntur, quia ipse non mandaverat illud ieiunium, sed ipsi sibi imposuerunt. Insuper cum Deus non sine quadam reprehensione loquatur, ieiunium non celebrasse videntur mente pia et. religiosa, non ex vero de sceleribus admissis dolore, non ex luctu de urbis templique ruina vere theocratico. Unde non abs re explicat S. Hier. : « numquid mihi proderat, quod ieiunabatis?... surdis auribus mea imperia contempserunt... et nunc tanta scrupulositate quaerunt, quando debeant ieiunare et plangere, cum ante dixerim per Isaiam : non tale ieiunium elegi etc. (Is. 58, 5 seq.) ». Simili modo S. Cyr. frustra eiulare et lapides humi iacentes non sine stultitia lacrimis eos perfundere ait, qui Dei verbis non sint dicto audientes. Quando Deo ieiunium sit acceptum, bene monet Rup. : « longe aliter ieiunanti Danieli responsum fuit, quia longe alias ieiunandi causas ille sibi propositas habuit » (Dan. 9, 3. 91 seq.). Et ipsa comparatio qua utitur Deus, indicat ieiunium illud ex propria voluntate profectum et susceptum, ut sibi satisfaciant ; unde bene Calm. : « nonne potius, ut ingeniis vestris morem gereretis fleretisque amissam urbem, opes, libertatem, locum, quem vos humano prorsus amore prosequebamini vestri ipsorum commodi et superbiae causa » ? Uti scil. in cibo potuque homines vel necessitati parent vel etiam genio indulgent et suam sequuntur voluptatem, ita illi ieiunium suscipiebant, non ut Deo satisfactionem pro delictis exhiberent, sed ut sibi ipsi in tali opere complacerent et amorem theocratiae praetenderent, quem vere acsincere non fovebant. Ita utique neque esca neque abstinentia eos Deo commendabat. Is autem Deo ieiunat et Deo comedit, qui omnia ad Deum refert et eius servitium et gloriam ob oculos habet (cf. Sanct.). Unde Deus id effert, quod ab iis et olim postulaverat et nunc exposcit, ut scil. Dei praeceptis obsequantur : v. '1 « numquid non sunt verba quae locutus est Dominus in manu prophetarum priorum, cum adhuc. lerusalem habitaretur et esset opulenta, ipsa eturbes in circuitu eius, et ad austrum et in, campestribus habitaretur » ? — hebr. suppletur : nonne cognoscitis verba ? i. e. nonne scitis, quid Deus constanter sed frustra poposcerit? per ministerium prophetarum ante exsilium continuo inculcavit, ut mores emendarent, cor circumciderent, iustitiam colerent etc. Pristinam conditionem urbis habitatae et in pace ac prosperitate constitutae totiusque regionis in memoriam iis revocat, ut viva memoria recolant, ex qua felicitate in quam miseriam delapsi sint propter inobedientiam. Pars regionis nominatur et australis (cf. Deut. 34, 3) et declivis i. e. regio depressa ad mare mediterraneum (cf. Ios. 10, 40. Iud. 4, 9. ler. 1'1, 26) ; ita fere sedes tribus Iudae designari solet. In hebr. particula N tamquam accusativi nota consideratur ; unde necesse erit supplere verbum cognoscendi vel tale. Sed non desunt exempla, in quibus rN ad id inservit, ut magna emphasi verbum aliquod efferatur, ita ut accedere videatur ad notionem quod attinet ad v. g. 2 Reg. 6, 5, ubi eius usus cerfitur, ut cum epitaai dicatur ferrum cecidisse in aquam ; Ier. 27, 18 ; 38, 16. Ez. 31, &. Agg. 2, 6. Neh. 9, 19, quibus locis facile concipitur notione quoad, quod attinet ad. Unde hoc loco Deus per modum aposiopeseos loqui videtur, qua simul omne momentum in verbis prophetarum priorum poni indicat: nonne quoad verba etc. Cum hoc tamen usu particulae non oportet confundi illum, quo cum verbis passivis frequenter poni solet v. g. Gen. &, 18 ; 21, 5 ; £6, 20 etc. de qua re vide Ges. Thes. p. 168.
7:8
v. 4 « £t factum est in anno quarto Darii regis, factum est verbum Domini ad. Zachariain in quarta mensis noni qui est Casleu » ;, — praemittitur generalis temporis determinatio, quasi diceretur : quarto anno Darii contigit, ut Dominus loqueretur ad prophetam; dein accurata temporis designatio subditur ; idque fiebat die quarta mensis nonii. e. noni post mensem paschatis vel aequinoctii verni, ergo mense Novembri; de Casleu cf. Neh. 4, 4. 4 Mach. 4, 871; 4, 52. 2 Mach. 1, 18etc. ; tempore Machabaeorum sermo est de Casleu mensis scenopegiae diebus (2 Mach. 1, 9) i. e. quibus tunc festum consecrationis templi celebrabatur per modum : alterius quasi scenopegiae. Iam occasio affertur, qua verbum Domini fiebat : v. 8 « Et factum est verbum Domini ad. Zachariam dicens :
Jam explicatur, quaenam sint verba ea, ad quae Deus modo cum emphasi eos attentos reddidit. Ea autem exhortatione et populus et sacerdotes (cf. v. 9) edocentur, ut verum spiritum theocraticum in quanam re consistat, perdiscant, ne rebus ritibusque exterioribus nimium momenti adscribant :
7:9
v. 9 haec ait Dominus exercituum dicens : iudicium verum tudicate et misericordiam et miserationes facite unusquisque cum fratre suo,
7:10
v. 10 et viduam et pupillum et advenam et pauperem nolite calumniari et malum vir fratri suo non cogitet in. corde suo » ; — primo praescribitur iustitia in iudiciis, quae ex veritatis norma, non ex lucro vel partium studio administrari debeat ; secundo loco (ne summum ius fiat summa iniuria ?) commendatur id quod non iudices vel principes | solum spectat, ut omnes vera caritate et miserationis visceribus cum | aliis agant ; peculiari modo eorum oppressio prohibetur, qui auxilio destituti sunt vel propter viduitatem vel ob aetatis infirmitatem parentumque orbitatem, vel quia carent notis, amicis, vel opibus et pecunia, quibus sibi adiutores comparare possent. Demum magna postulatur perfectio, scil. ne mente vel cogitatione iram, vindictam in alios admittant neve malum iis exoptent. Haec utique summa est legis (cf. Ex. 20, 12- 1'1; 92, 21 seq. Lev. 19, 135- 19. Deut. 24, 12 seq. 30, 15 etc.) ; haec est pariter summa adhortationum prophetarum (cf. Is. 4, 16. 11; 596, 4 ; 58, 6 seq. Ier. 1, 5. Mich. 3, 4 seq. etc.). Calumniart idem est quod affligere, opprimere, iniuriis afficere, et hoc sensu etiam apud Latinos usurpatur. Verum quantopere fuerint contumaces, declaratur
7:11
v. 14 «et noluerunt attendere et averterunt scapulam recedentem et aures suas aggravaverunt ne audirent,
7:12
v. 19 et cor suum posuerunt ut adamantem ne audirent legem et verba, quae misit Dominus exercituum in spiritu suo per inanum prophetarum priorum; et facta est indignatio magna a Domino exercituum » ; — multimode pervicacia eorum et obduratio describitur : renuunt attendere ; dein quod plus est : vertunt tergum admonenti; ei ergo insuper maximum exhibent contemptum. Hebr. dederunt humerum:-refractarium, iugum Domini suscipere nolentes illudque cum indignatione repellentes ; S. Hier. adnotat : « verterunt * scapulam recedentem sive dorsum contemnens ex habitu corporis mea imperia respuentes. Solemus enim quando rugata fronte et nare contracta contemnimus admonentes dorsum vertere iuxta illud quod scriptum est : verterunt ad me dorsa et non facies suas » (ler. 2, 2'1). Praeterea ne recedentes audire cogerentur vocem clamantis et admonentis, aures aggravaverunt, obdurarunt, eas surdas reddiderunt ; et ut omnis aditus divinae exhortationi occluderetur, cor suum reddiderunt durum, indomitum quasi adamantem ; cor suum fecerunt plus quam lapideum ; « adamas enim lapis fortissimus in tantum durus est, ut omnia metalla confringat et ipse non confringatur ab ullo; unde a Graecis ?ndomabilis dicitur » (S. Hier.). Quae indignitas rei quo clarius percipiatur, Deus enumerat quid pro populo fecerit. Legem dedit et insuper continuo verba sua per prophetas spiritu divino inspiratos populo proposuit et talia verba, profecta a Domino exercituum, iis communicata per viros adeo insignes, uti erant prophetae ante exsilium, per viros spiritu Dei agitatos et ad tale munus institutos, perfracte ac contumaciter contempserunt. Quid . aliud necessario inde exoriri debuit nisi eiusdem Domini exercituum indignatio et ira magna? Qui enim potentiam suam in adiumentis salutis iis offerendis demonstravit, idem in poena et vindicta infligenda potentiam suam ostendit et quam benignam noluerant experiri, experiebantur iratam et vindicem. Par pari retulit ; ita enim temporis anteacti historiam breviter complectitur :
7:13
v. 13 «et factum est : sicut locutus est et non audierunt, sic clamabunt et non exaudiam, dicit Dominus exercituum ;
7:14
v. 44 et dispersi eos per omnia regna quae nesciunt et terra desolata est ab eis, eo quod non esset transiens et revertens, et posuerunt terram desiderabilem in desertum » ; — lege talionis adversus eos usus est Deus (cf. Is. 65, 19; 66, 4. Prov. 1, 24 - 30) ; qui admonentem spreverunt, non experientur adiuvantem, sed iis dicitur : «ubi sunt dii tui, quos fecisti tibi? surgant et liberent te in tempore afflictionis tuae; secundum numerum quippe civitatum tuarum erant dii tui, Iuda ». Hebr. et exturbabo eos (vehementis instar tempestatis) super omnes gentes quas nesciunt ; cf. Deut. 28, 36. 49. 50; 99, 28; et terra desolata est post eos iis scil. eiectis, et ita in solitudinem redacta, ut vix pauci relinquerentur (cf. ler. 9, 12; 43, 85-1). Sic demum terra desiderabilis !, terra exoptata, optima, omnibus bonis affluens facta est in vastitatem et desertum, ipso guo habitu prae se ferens Dei vindictam in rebelles devolutam. — Hisce satis clare iis annuntiatur, qua de causa debuerint ieiunium suum in- Stituere ; ipsa vero ieiunii reprehensio ostendit non ea ratione institutum fuisse. Verum opportune nunc edocentur, ut agnita iniquitate demum perdiscant, quid Deus praeprimis exposcat et quo modo et qua mente instaurationi sit obviam eundum.
7:1
… Il termine, desunto, come gli altri del calendario ebraico in epoca postesilica, dal sistema babilonese, figura nella Bibbia solo negli scritti postesilici (Zach. 7, 1; Neh. 1, 1; I Mach. 1, 57; II Mach. 1, 9, 18). Dal tempo di Giuda Maccabeo nel 25 di questo mese si usò celebrare con solennità la festa della «dedicazione del Tempio» o Hānukkāh (I Mach. 4, 52-59).
… 14; Ez. 13, 3-17; Mich. 3, 5-8; Zach. 7, 12; cf. II Sam. 7, 1 sgg.), dichiara divino (Os. 4, 1; Ioel. 1, 1; Am. 1, 6, 9, 11, 13; 2, 1 ecc.; Abd. 1; Ion. 1, 1; 3, 1; Mich. 1, 1; 3, 5; 6, 1; Nah. 1, 12; Soph. 1, 1; Agg. 1, 1; 2, 1, 11, 21; Zach. 1, 1; 7, 1 sgg.) ciò che ha scritto; riferisce visioni, rivelazioni o sogni soprannaturali (Num. 12, 6 sgg.; Is. 6, 20; Ier. 1, 11-16; Ez. 4, 1-5, 4; Ier. 4, 20 sgg.; Is. 5, 9; 22, 14; Ez. 9, 1; Ier. …
7:2
… Dopo l'esilio si praticava il digiuno del 5° mese (Zach. 7, 2, 5; 8, 19) per la distruzione del Tempio (II Reg. 25, 8; Ier. 52, 12), il giorno 9 di 'a.
7:3
MĒGHILLÔTH, HĀMĒŠ (« CINQUE ROTOLI »)
… del Vecchio Testamento, che si leggono interi ciascuno nelle singole grandi feste giudaiche: il Cantico, nell'ottavo giorno di Pasqua; Rut nella Pentecoste; le Lamentazioni, il 9 di 'ābh per la distruzione di Gerusalemme ad opera di Nabuchodonosor (cf. Zach. 7, 3) e poi di Tito; l'Ecclésiaste nella festa dei Tabernacoli; Ester in quella dei Pūrīm (14 di 'adhār). …
7:7
SEPHELA (EBR. HAŠ-ŠEPHĒLAH « BASSOPIANO »)
I Filistei si muovono dalle loro terre per occupare villaggi della S. (II Par. 28,18; Zach. 7,7); le truppe siriane battute dai Giudei nella S. riparano nelle città della costa e della Filistea (I Mach. 3, 24; 4,45; 5,66,68).
7:10
… difenderla, è in balia dei violenti (cf. Iob. 22, 9; 34, 3, 21; Ps. 95, 6; Sap. 4, 10; Is. 1, 23; 10, 2; Ier. 7, 6; Ex. 22, 7, 25; Mal. 3, 5, ecc.); è consolata ed aiutata solamente dall'uomo caritatevole (cf. Iob. 29, 13; 31, 16; Ier. 22, 3; Zach. 7, 10; Is. 1, 17; ecc.). …
7:12
Riferiscono infatti o suppongono i vari elementi da cui risulta che lo scrittore sacro è un « profeta » (Mt. 26, 56; Lc. 18, 31; 24, 25; Rom. 16, 26; Hebr. 1, 1-2, ecc.), che scrive sotto l'influsso di Dio che lo riempie di Spirito Santo (Os. 9, 7; Mich. 3, 8; Ez. 2, 2; 3, 12; 8, 13; 11, 5, 24; Zach. 7, 12; II Sam. 23, 2; Eccl. 39, 8; 48, 27; II Esdr. 14, 21, 25, 40-44); il quale gli ordina di parlare o di scrivere (Ex. 17, 14; 34, 27; Deut. 31, 19; Is. 8, 1; 30, 8; Hab. 2, 2; Dan. 8, …
Contro le istituzioni e gli usi idolatrici della divinazione e della magia, Jahweh, fin dagli inizi della nazione eletta, stabilì i p. come gli unici portavoce e interpreti del suo pensiero, della sua volontà (Deut. 18, 9-22; Num. 23,23; cf. Am. 2,10 sg.; Ex. 7,25; Zach. 7,12; Neh. 9,30), dando loro quale segno inconfondibile di riconoscimento, oltre al valore morale, la fedeltà a Jahweh, ai suoi precetti, il carisma di predire il futuro (Deut. 18, …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.