De utiliori
Bolla sulla nuova circoscrizione delle diocesi nel Regno delle Due Sicilie
DCCXCVTI
Nuova circoscrizione delle diocesi nel dominio del regno di ambedue le Sicilie al di qua del Faro. ~ Anno XIX.
Pio vescovo Servo dei servi di Dio Per perpetua memoria della cosa
1 § 1 Della più utile provvida procura della vigna del Signore, affidataci divinamente dall'ufficio del sommo apostolato, solleciti intensamente, abbiamo di recente stipulato un accordo per ordinare rettamente gli affari ecclesiastici con il nostro carissimo in Cristo figlio Ferdinando, illustre re del regno di ambedue le Sicilie, e lo abbiamo espressamente approvato e solennemente confermato per mezzo delle nostre lettere apostoliche spedite sotto piombo il settimo giorno del mese di marzo prossimo passato.
2 § 2. Poiché tuttavia nella medesima convenzione tra l'altro fu stabilito, che nel dominio dello stesso re al di qua del Faro, soppresse alcune sedi vescovili per deficienza di rendite, o per oscurità dei luoghi, o per eccessiva angustia del territorio diocesano, o per altre ragionevoli cause, conservate però alcune sedi più antiche e insigni come concattedrali, e unite altre sedi, fosse al più presto decretata una nuova e più conveniente circoscrizione delle diocesi, mutato e trasferito ove fosse necessario l'esercizio della giurisdizione metropolitica, abbiamo subito rivolto le nostre considerazioni e cure a ciò, e per opera tanto del nostro venerabile fratello Innocenzo Diego vescovo di Preneste della Santa Chiesa Romana, cardinale detto Caracciolo, quanto del nostro diletto figlio marchese Donato Tommasi consigliere e ministro regio, i quali hanno trattato questo affare, abbiamo felicemente conseguito, che possiamo con grande soddisfazione portare a termine l'intera cosa, anche secondo i voti del lodato re Ferdinando, la cui costante volontà per il bene della Chiesa accogliamo con particolare carità, con metodo opportuno senza alcun indugio. § 3. Avendo dunque maturo e accurato esame di tutte le cose, e già ascoltati i moderni vescovi, i capitoli delle chiese vacanti, e gli altri interessati, affinché sia opportunamente provveduto al governo spirituale dei fedeli cristiani, da certa scienza e matura deliberazione nostra, e dalla pienezza della potestà apostolica, lasciando intatte le singole sedi arcivescovili, eccetto una sola, e sopprimendo perpetuamente diverse sedi vescovili, conservandone altre come concattedrali e unendo le sedi sovrabbondanti, decerniamo e costituiamo un nuovo stato delle chiese nel dominio regio al di qua del Faro e una circoscrizione delle diocesi, nonché l'esercizio della giurisdizione metropolitica, che durerà per i perpetui tempi futuri, nel modo che segue.
3 § 4. L'archiepiscopale chiesa di Napoli, poliana con la sua diocesi, nello stesso stato in cui ora si trova permanendo, avrà come suffraganee le chiese episcopali di Acerra, Ischia, Nola e Pozzuoli. La predetta chiesa di Acerra parimenti in perpetuo uniamo, come di seguito; all'altra chiesa episcopale di sant'Agata dei Goti. § 5. L'archiepiscopale chiesa di Sorrento avrà come suffraganea la chiesa episcopale di Castellammare di Stabia; le chiese invece episcopali di Massa Lubrense, Vico e Capri attualmente vacanti in perpetuo sopprimiamo, e le loro città, e tutto il territorio diocesano all'archiepiscopale di Sorrento uniamo e assegniamo. La chiesa episcopale di Lettere da ora per allora quando dalla persona del moderno suo antistitite in qualunque modo venire a vacare accadrà in perpetuo parimenti sopprimiamo, e la sua città, e l'intero territorio diocesano della predetta chiesa episcopale di Castellammare di Stabia aggiungiamo e incorporiamo. § 6. La chiesa archiepiscopale di Capua avrà come suffraganee le chiese episcopali di Isernia, Calvi, Sessa e Cassino. L'altra chiesa episcopale di Teano alla chiesa episcopale di Calvi parimenti in perpetuo uniamo. In perpetuo poi sopprimendo la chiesa episcopale di Venafro, la medesima con la sua città e diocesi uniamo e aggreghiamo alla chiesa episcopale di Isernia come anche sopprimendo la chiesa episcopale di Caiazzo, la sua città e diocesi alla chiesa episcopale di Sessa adnettiamo e incorporiamo; parimente in perpetuo sopprimendo la chiesa episcopale di Caiazzo o Calatina, la medesima con il suo territorio diocesano all'altra chiesa episcopale di Caserta integralmente aggreghiamo.
4 L'chiesa arcivescovile Salernitana avrà suffraganee le chiese episcopali Salernitana, Capuacuense, Policastrese, Marsicese, e Nusacana; il vescovato invece Acernese con la chiesa e diocesi, secondo l'amministrazione moderna e per il tempo presente, rimane all'arcivescovo Salernitano, il quale d'ora innanzi arcivescovo Salernitano insieme e amministratore della chiesa episcopale Acernese sarà chiamato, in perpetuo. Inoltre la chiesa episcopale Marsicese con la sua diocesi, parimenti e principalmente all'altra chiesa episcopale Potentina, come di seguito, in perpetuo uniamo; e inoltre la chiesa episcopale di Monti Marani in perpetuo estinguiamo, e la sua città e diocesi alla chiesa episcopale Nusacana interamente uniamo e aggreghiamo. § 8. Alla chiesa arcivescovile Amalfitana, che nessuna suffraganea avrà d'ora innanzi, previo il soppressione e l'estinzione delle chiese episcopali Scalese, Ravellese, e Minorese, quelle tre città con il rispettivo territorio diocesano in perpetuo uniamo, aggiungiamo e incorporiamo. § 9. La chiesa arcivescovile Acheruntina avrà suffraganee le chiese episcopali Anglonese e Tursiense in vece unite, Potentina, Tricaricese, e Venusina. Previo però la soppressione della chiesa Materanese, alla medesima chiesa Acheruntina prima unita, la città e la diocesi Malpranese alla suddetta chiesa arcivescovile Acheruntina in perpetuo aggiungiamo e applichiamo. I vescovi invece della chiesa Potentina l'altra chiesa episcopale Marsicese come sopra parimenti e principalmente in perpetuo uniamo: sopprimendo però la chiesa episcopale Lavellese, la sua città e il territorio diocesano alla predetta chiesa episcopale Venusina in perpetuo aggiungiamo e incorporiamo. § 10. La chiesa arcivescovile Compsana avrà suffraganee le chiese episcopali sant'Angelo dei Longobardi, Laquedoniense, e Murana: sopprimendo invece la chiesa Satrianense, all'altra chiesa episcopale Campaniense fino ad ora parimenti e principalmente unita, secondo l'amministrazione moderna e per il tempo presente all'antistite della chiesa metropolitana Compsana, l'amministrazione della predetta chiesa episcopale Campaniense con il territorio diocesano anche Satrianense in perpetuo attribuiamo; affinché l'arcivescovo Compsano e amministratore della chiesa episcopale Campaniense d'ora innanzi sia chiamato. Previo inoltre la soppressione della chiesa di Monti Verdi fino al presente unita alla chiesa arcivescovile Nazarese e Cannese, la medesima città di Monti Verdi insieme con la sua diocesi alla predetta chiesa episcopale sant'Angelo dei Longobardi, alla quale l'altra chiesa Bisacciense parimenti e principalmente già unita si trova, in perpetuo aggiungiamo e aggreghiamo. Inoltre sopprimendo la chiesa episcopale Trivicana, la sua città e diocesi alla chiesa episcopale Laquedoniense in perpetuo similmente uniamo e incorporiamo.
5 § 11. La Chiesa arcivescovile di Benevento, sottoposta al dominio della Sede apostolica anche nelle cose temporali, le suffraganee della diocesi Tranetana le aggiungiamo e incorporiamo in perpetuo. Sopprimendo parimenti la Chiesa episcopale Minervinense che esiste al di qua del Faro, la Chiesa Arianense, Bovinense, Luceriana, quella di san Severo, Cerretana e Thepaliense le incorporiamo alla Chiesa Andriensi, e la Chiesa Bojanense, Thermularum, Larinense e di santa Agata ai Goti. Sopprimiamo inoltre la Chiesa episcopale Frequentina, e la sua città e diocesi le incorporiamo alla Chiesa Avellinese, alla quale prima era parimenti unita principalmente. La Chiesa episcopale Vulturariense poi, e quella di Montis Corvini sopprimiamo parimenti in perpetuo, e la sua città e diocesi uniamo e incorporiamo in perpetuo alla Chiesa episcopale Castellanetense. § 12. La Chiesa arcivescovile Barense avrà nella regia ditione al di qua del Faro le suffraganee episcopali Bituntina, Rubense e Conversana. Dopo la soppressione della Chiesa episcopale Ritectense, la sua città e diocesi le aggiungiamo e incorporiamo in perpetuo alla Chiesa arcivescovile Caritense, e così pure le diocesi della Chiesa Geruntinense e di quella Strongulense, che fino ad ora erano unite principalmente alla medesima, e di quella Umbriaticcnse delle tre Chiese rispettive; la Cattedrale però della Chiesa Rubense la uniamo principalmente in perpetuo all'altra Chiesa episcopale Bituntina. § 13. La Chiesa arcivescovile Tranensis avrà suffraganea la Chiesa episcopale Andriensi, e il moderno e per il tempo presente esistente Tranensis antistite avrà l'amministrazione in perpetuo della Chiesa episcopale Vigilicnsis, e l'arcivescovo Tranensis e il Vigilicnsis vescovo episcopale della Chiesa amministratore in seguito saranno chiamati. Sopprimendo però la Chiesa arcivescovile Nazarense e Cannonese così denominata, il suo territorio diocesano lo aggiungiamo e incorporiamo alla Sede apostolica. La Chiesa episcopale Nicotcrense però, dichiarandola Cattedrale, la uniamo e incorporiamo in perpetuo parimenti principalmente alla Chiesa episcopale Tropiensi predetta, e la Chiesa episcopale Marturanense, la sua città e diocesi similmente in perpetuo aggiungiamo e incorporiamo alla Chiesa episcopale Neocastrense. § 14. La Chiesa arcivescovile Tarentina avrà suffraganee le Chiese episcopali Castellanetense e Oritana: dopo la soppressione della Chiesa episcopale Motuiense però, la sua città e territorio uniamo e incorporiamo in perpetuo alla Chiesa episcopale Castellanetense. Inoltre la Chiesa episcopale Vulturariense e quella di Montis Corvini sopprimiamo parimenti in perpetuo, e la sua città e diocesi uniamo alla Chiesa arcivescovile Tarentina. § 15. La Chiesa arcivescovile Brundiusina non avrà alcuna suffraganea. Sopprimendo però la Chiesa episcopale Ostunense, la sua città e diocesi le aggiungiamo e incorporiamo in perpetuo alla Chiesa arcivescovile Brundiusina predetta. Inoltre, dopo la soppressione della Chiesa episcopale Aliphanae, da ora in poi, quando in qualche modo la persona del moderno antistite Aliphano venisse a vacanza, la sua città e diocesi le aggiungiamo e incorporiamo alle Chiese episcopali unite Cerretanae e Thepaliense. § 16. La Chiesa arcivescovile Hydruntina avrà suffraganee le Chiese episcopali Liciense, Ugentina e Gallipolitana. Sopprimiamo inoltre la Chiesa episcopale Guardiensi, e la città e diocesi Guardiensi le aggiungiamo e applichiamo in perpetuo alla Chiesa arcivescovile Hydruntina predetta, e sopprimendo la Chiesa episcopale Acerrana, la uniamo in perpetuo parimenti principalmente come sopra. La Chiesa arcivescovile Sypontina non avrà alcuna suffraganea, tuttavia al presente e per il tempo esistente Sypontino antistite diamo l'amministrazione in perpetuo della Chiesa episcopale Vestanae, e l'arcivescovo Sypontino e il Vestanae vescovo episcopale amministratore in seguito saranno chiamati. Sopprimendo inoltre la Chiesa episcopale Castrense della medesima città, la sua città e diocesi le uniamo e incorporiamo in perpetuo alla Chiesa episcopale Thermularum. § 17. Cusentina, Rossanense e Theatina rimangono in seguito Chiese arcivescovili senza suffraganee. § 18. La Chiesa arcivescovile di santa Severina avrà una sola suffraganea, la Chiesa episcopale Caritense. Noi sopprimendo la Chiesa episcopale Bellicastrense, la sua città e diocesi le aggiungiamo e incorporiamo in perpetuo alla Chiesa arcivescovile di santa Severina predetta: e inoltre, dopo la soppressione delle Chiese tanto Geruntinense quanto fino ad ora antedetta Cariatensi e principalmente unite, quanto Strongulense e Umbriaticcnse delle tre Chiese rispettive, la loro città e diocesi le aggiungiamo e incorporiamo integralmente in perpetuo alla Chiesa episcopale Caritense. § 19. La Chiesa arcivescovile Reginense avrà suffraganee le Chiese episcopali Hyeracense, Bovense, Oppidense, Cathacense, Cotronense, Tropiense, Nicoterense, Squillacense, Neocastrense e Cassanense; sopprimendo però la Chiesa episcopale Insulana, la sua città e diocesi le aggiungiamo e incorporiamo in perpetuo alla Chiesa episcopale Cotronense. La Chiesa episcopale Nicotcrense però, dichiarandola Cattedrale, la uniamo e incorporiamo in perpetuo parimenti principalmente alla Chiesa episcopale Tropiensi predetta, e la Chiesa episcopale Marturanense, la sua città e diocesi similmente in perpetuo aggiungiamo e incorporiamo alla Chiesa episcopale Neocastrense.
6 superatio S- 20. Sopprimendo parimenti la chiesa episcopale Ortonense, la chiesa e la diocesi di questo tipo le uniamo e incorporiamo perpetuamente alla chiesa arcivescovile Lancianense, alla quale nessun Vescovo sarà suffraganeo.
7 S- 21. Ora però circa le chiese episcopali Fundane, che saranno immediatamente soggette alla Sede apostolica nel suddetto regno al di qua del Faro, abbiamo ritenuto opportuno stabilire quanto segue, e perciò, previa la soppressione della chiesa cattedrale Fundana, quella città e diocesi le uniamo e aggreghiamo perpetuamente alla chiesa episcopale Caietana. S- 22. La chiesa episcopale Aquinatense invece, e un'altra già a essa unita, la chiesa episcopale di Ponte Curvo situata nel territorio del Nostro stato ecclesiastico, le uniamo perpetuamente a un'altra chiesa episcopale Sorana parimenti in modo principale rispettivamente. S- 23. La chiesa Gravinense poi, dichiarandola concattedrale, la uniamo perpetuamente a un'altra chiesa episcopale di Montis Pelusii parimenti in modo principale.
8 S- 24. E parimenti la chiesa cattedrale Barnense, trasferendo ad essa lo stato di concattedralità, la uniamo perpetuamente in modo parimente principale alla chiesa episcopale Cavense, e sopprimendo la cattedra episcopale Nucerino Paganorum, la sua chiesa e diocesi le aggreghiamo e uniamo perpetuamente alla suddetta chiesa Cavense.
9 S- 25. Sopprimiamo inoltre la chiesa episcopale Polignanense, e la sua città e diocesi le uniamo e aggreghiamo perpetuamente alla chiesa episcopale Monopolitana.
10 S- 26. Parimente però da ora per allora e quando le chiese episcopali fra loro unite Juvenacense e Tertitiense, dalla persona del loro moderno presule, vacassero in qualunque momento, le sopprimiamo e estinguiamo perpetuamente, e le loro città e diocesi le aggreghiamo e incorporiamo alla chiesa episcopale Melphitana.
11 S- 27. La chiesa inoltre di san Marcello, dichiarandola concattedrale, la uniamo perpetuamente in modo parimente principale a un'altra chiesa episcopale Bisignanense.
12 S- 28. Sopprimendo inoltre la chiesa episcopale della Città Ducale, la sua città e i suoi territori li uniamo e incorporiamo perpetuamente alla chiesa episcopale Aquilana.
13 S- 29. Inoltre la chiesa episcopale Camplese la sopprimiamo perpetuamente, e la sua città e diocesi le uniamo e incorporiamo a un'altra chiesa episcopale Aprutina.
14 S- 30. Le chiese episcopali invece Aversana, Militense, Valvense e Suimolanense, Pennense e Atriense, Melphiense e Rappolense fra loro rispettivamente unite, Trojana, Neritonense, Triventina e Marsorum ossia Marsicana nello stato in cui al presente si trovano, anche in futuro rimarranno.
15 S- 31. Decerniamo intanto che i monasteri dell'abbazia denominata Montis Cassinensis dell'ordine di san Benedetto, Nullius diocesis, della provincia capuana, e della santissima Trinità Capuana dello stesso ordine di san Benedetto, Nullius diocesis, della provincia salernitana, nonché di Montis Virginis dello stesso ordine di san Benedetto, Nullius diocesis, della provincia beneventana con i rispettivi territori separati, e con l'esercizio della giurisdizione ordinaria, nello stato in cui sono, anche in futuro debbano rimanere perpetuamente. La prepositura invece ossia l'arcipresbiterato della chiesa di santa Maria la Mina denominata, dell'oppido della città denominata Alto Muro della provincia Barese, e il priorato di san Nicola Barese denominato nel possesso e nell'esercizio dei loro diritti di cui legittimamente e canonicamente godono, conserviamo. Eccettuate però soltanto le tre abbatie, e la prepositura ossia l'arcipresbiterato, nonché il priorato suddetti nella giurisdizione e rispettivamente nei diritti legittimamente e canonicamente acquisiti per queste Nostre lettere conservati, quanto alle rimanenti tutte le abbatie Nullius diocesis nel territorio di quel re al di qua del Faro esistenti, i vescovi e i vicari capitolari più vicini continueranno a esercitare in esse la giurisdizione spirituale, che attualmente esercitano, riservandoci espressamente di provvedere per altre lettere apostoliche circa i titoli e i beni delle altre suddette abbatie Nullius diocesis, e circa tutte le altre cose che le riguardano.
16 § 32. Dichiariamo intanto che ciascuna delle suddette chiese arcivescovili o vescovili, alle quali i territori delle altre chiese soppresse sono stati da Noi come sopra aggregati, conservando integralmente le proprie diocesi attuali, aumenteranno con i territori delle sedi soppresse e unite di ciascuna diocesi per mezzo di questa nuova accessione di luoghi. Tuttavia ciascuna delle sedi soppresse da Noi riduciamo la chiesa cattedrale allo stato di semplice chiesa collegiale, e in questo stato ordiniamo che rimanga in perpetuo presso il rispettivo capitolo della chiesa collegiale, e con i fondi e i redditi attualmente posseduti da ciascuno. Inoltre prescriviamo che i singoli presuli delle predette chiese vescovili unite fra loro egualmente in modo principale in tutti gli atti di entrambe le chiese appongano il titolo, presso entrambe le chiese risiedano per uno spazio di tempo all'anno eguale per quanto sarà possibile, e in entrambe abbiano il proprio capitolo e seminario ecclesiastico di chierici, nonché una curia distinta e un vicario generale peculiare. E tutte queste cose ordiniamo che si osservino anche per le sedi vescovili commesse all'amministrazione degli arcivescovi, e che nessun arcivescovo sia chiamato amministratore perpetuo dell'altra chiesa vescovile. § 33. Per provvedere invece all'utilità di tutti i diocesani prescriviamo che, quando si vadano a estrarre dai vecchi archivi tutti i documenti riguardanti le parrocchie e i luoghi staccati dalle antiche sedi e applicati alle nuove diocesi, debbano essere consegnati ai nuovi archivi arcivescovili o vescovili con il metodo opportuno, affinché vi rimangano in perpetuo conservati.
17 § 34. E poiché per la soppressione sopra enunciata di molte chiese vescovili e la rispettiva applicazione la giurisdizione ordinaria diocesana di molti presuli aumenterà, non per questo tuttavia i beni delle sedi superstiti debbono essere considerati in questo modo aumentati; infatti i beni e i redditi delle chiese soppresse e unite saranno applicati alle chiese conservate in questa nuova circoscrizione secondo l'articolo memorato della convenzione, salva però sempre, e in ciascun caso osservata la disposizione del quarto articolo della medesima convenzione circa il reddito annuo di almeno duemila o tremila, detratti i pesi pubblici, dai beni fondi da assegnare stabilmente al più presto a ciascuna mensa vescovile.
18 § 35. Decretiamo inoltre che le dotazioni delle chiese conservate e ampliate nei confini diocesani più ampi siano proporzionalmente stabilite, e nei libri della Nostra camera apostolica siano debitamente registrate. § 36. Perciò al suddetto venerabile fratello Nostro Innico Didaco, Vescovo di Preneste della Santa Chiesa Romana, cardinale Caracciolo nominato, il quale eleggiam e deputiamo quale esecutore delle presenti Nostre lettere apostoliche, affinché, dopo che tutte le cose siano state da lui conosciute e disposte, per mezzo di sé o per mezzo di altri, ovvero di altre persone costituite in dignità ecclesiastica da lui, specialmente subdelegabili o subdelegande, per la memorata soppressione e unione delle chiese, e per la nuova circoscrizione dei territori di ciascuna diocesi, e per le altre cose contenute e stabilite in queste Nostre lettere, con tutto ciò che è distinto negli esecutoriali espressamente, enunciare, e fare, disporre e stabilire tutte e singole le cose che avrà ritenuto necessarie, esaminare e definire liberamente e lecitamente tutte le questioni e le controversie di qualsiasi genere che sorgessero su quanto precede, gli concediamo e impartiamo tutte le facoltà necessarie e opportune per conseguire il pieno effetto dei suddetti. Ingiungendo nel contempo allo stesso Innico Didaco, vescovo e cardinale, che, completata l'esecuzione di queste lettere, trasmetta entro due mesi alla città tutti gli atti autentici dell'esecuzione, affinché siano riferiti alle tavole consistoriali.
19 § 37. Le presenti lettere, in tutto ciò che in esse è contenuto, in qualunque tempo, anche per il fatto che in esse interessati o che si pretendono chiamati non siano stati minimamente convocati, o non abbiano consentito, non possano essere impugnate, attaccate, invalidate in giudizio o in controversia, né contro di esse possa essere ottenuto alcun rimedio di diritto o di fatto, o di grazia; e che non possano essere revocate sotto qualsivoglia pretesto o altre disposizioni contrarie, ma piuttosto, come emanate da Noi per il conveniente governo spirituale dei fedeli e per la loro salvezza, siano sempre ritenute valide ed efficaci e producano i loro pieni e interi effetti, e così da tutti i vari giudici, tanto ordinari quanto delegati, muniti di qualunque autorità, tolta loro ogni facoltà di giudicare e interpretare diversamente, vogliamo che siano giudicate e definite rispettivamente; e se per caso da chiunque con qualunque autorità, consapevolmente o per ignoranza, fosse fatto diversamente, lo decerniamo nullo e vano.
20 § 38. Non ostante qualsivoglia disposizione, anche emanata nei concili provinciali e generali, e nelle costituzioni e decreti apostolici, e Nostri, e nelle regole della cappella apostolica acquisite per diritto, e non ostante gli statuti e le consuetudini delle suddette chiese, anche corroborate da conferma apostolica o da qualunque altra solidità, le concessioni e gli indulti che meriterebbero menzione specifica, speciale e individuale, a tutti e a ciascuno dei quali, e ai loro interi tenori, anche se di essi dovesse farsi menzione speciale, specifica e individuale, o dovesse usarsi qualunque altra espressione, o dovesse osservarsi qualche altra forma ricercata a questo scopo, avendo i loro tenori per espressi nelle presenti, per l'effetto di tutto quanto sopra detto, nel modo più ampio e pieno, e specialmente e espressamente, deroghi e intendo che siano derogate, e a tutte le altre disposizioni contrarie qualsivoglia.
21 § 39. Vogliamo inoltre che ai transunti delle presenti lettere, anche stampati, sottoscritti però da mano di qualche notaio pubblico e muniti del sigillo di persona costituita in dignità ecclesiastica, sia prestata la medesima fede che si presterebbe alle presenti stesse se fossero esibite o mostrate.
22 § 40. A nessuno dunque assolutamente sia lecito infrangere questa pagina della Nostra soppressione, aggregazione, adiunzione, incorporazione, circoscrizione, assegnazione, riservazione, riduzione, immissione, dichiarazione, prescrizione, mandato, precetto, commissione, facoltà, decreto, deroga e volontà, o osare di contrariarvi temerariamente. Se qualcuno però avrà presunto di tentare ciò, sappia che incorrerà nell'indignazione di Dio onnipotente e dei beati apostoli Pietro e Paolo suoi.
23 Dato a Roma presso santa Maria Maggiore nell'anno dell'incarnazione del Signore milleottocentodiciotto, il quinto giorno prima delle calende di luglio, dell'anno diciannovesimo del Nostro pontificato.
Traduzione automatica, non rivista. Fa fede il testo originale.
Testo latino
DCCXCVTI
Nova circumscriptio dioecesum in ditione regni utriusque Siciliae citra Pharum. ~ «w ° An no XIX.
Pius episcopus Servus servorum Dei Ad perpetuam rei memoriam
1 $ 1 De utiliori Dominicae vinaee Pronniua procuratione ex commisso Nobis divinitus summi apostolatus officio impense sollicitis conventionem ad ecclesiastica negotia rite ordinanda nuper inivimus cum charissimo in Christo filio Nostro Ferdinando regni utriusque Siciliae rege illustri, camque per apostolicas Nostras lileras die septima mensis martii' proximi superioris sub plumbo expeditas expresse approbavimus , ac solemniter confirmavimus.
2 $. 2. Cum vero in eadem conventione inter alia cautum fuerit, ut in ipsius regis ditione citra Pharum suppressis vel «• i» con.roob reddituum deficientiam, vel ob locorum UeB" obscuritatem , vel ob nimiam dioecesani territorii angustiam , vel ob alias rationabiles causas variis episcopalibus sedibus , nonnullisque antiquioribus et insignioribus conservatis tamquam concathedralibus , et aliis sedibus uoitis , nova et magis accomodata dioecesium circumscriptio, immutato etiam atque translato ubi opus fuerit metropolitici juris exercitio, quamprimum decerneretur. Nostras illico in id cogitationes curasque convertimus, atque opera tam venerabilis fratris Nostri Inniti Didaci episcopi Praenestini Sanctae Romanae Ecclesiae cardinalis Caracciolo nuncupati , quam dilecti filii marchionis Donati Tommasi regii consiliarii et ministri , qui negotium hujusmodi pertractarunt , assecuti feliciter sumus , ut rem totam, etiam juxta vota laudati Ferdinandi regis , cujus constantem in bonum Ecclesiae voluntatem peculiari charitate complectimur , opportuna methodo absque ulla mora conficere posse summopere gratulemur, $. 3. Omnibus igitur mature accura- Korm dinf^ teque perpensis, jamque auditis modernis episcopis, vacantium ecclesiarum capitulis, i« »0*1111. «t ac aliis interessc habentibus , ut Christibu> inieiwM» fidelium spirituali regimini opportune consullum sit , ex certa scientia oc matura deliberatione Nostris , deque apostolicae potestatis plenitudine, singulas archiepiscopales sedes, praeter unam dumtaxat, sarias tectas relinquentes , atque ex episcopalibus sedibus diversas perpetuo supprimentes, alias tamquam concathedrales conservan- Pius PP. Septimus 'te* et superextantibus sedibus unientes , novum in regia ditione citra Ptiarum eoclesiarum statum , ac dioecesium circumscriptionem , nec non juris metropolium exercitium perpetuis futuris temporibus duraturum decernimus et constituimus eo «me modo qui sequitur. . ii .»
3 §• f* Archiepiscopalis ecclesia NeaiSSuS* polilana cum sua dioecesi , in eodem quo nunc est permaiiens statu , sulfragapeas habebit episcopales ecclesias Acerrarum j Isclanam . Nolaniam, et Puteolanam. Praedictam autem ecciesiatn Acerrarum aeque principaliter perpetuo unimus ♦ nt infra ; -» alteri episcopali ecclesiae sanctae’ Agathae Gothorum. i , '! ,.i , S d« «rrhiep*. $• 5. Archiepiscopalis'’ eCdosfai! Sur- •cop.ii >«de rentina suffragarteam habebit 'episcopalem ecclesiam Castri Maris; eccl<»ias 'vtro episcopales Massalubremem , Vicanam , et Capritanam actu vacantes perpetuo : sup-» primimus , carumquc civitates , totumque •" dioecesanum territorium arcbiepiscopali SurrcnthiaP 'unimus* et assignamus. Episcopalem autem ecclesiam I.itierensem ex nltnc pro tunc quando ex persona moderni Illius antislitjS' quomodocumque .vacare contigerit perpetuo pariter supprimimus , 'ejuSquc civitatem , atque integrum territorium dioecesanum praefatae episcopali tecclfrsiac Castri Maris adjicimus^. et incorporamus. ! ! . rq : j, 6. Ecclesia archiepiscopalis Capuae mreeiqu na sulfraganeas habebit episcopales ccclo* ZggF sias Iscrniensem , Calvensem, Suessanam, , . et: Cassianam. Alteram vero episcopalem ecclesiam Theanensem Calvcnsi ecclesia* episcopali .aeque principaliter perpptuo unimus. In perpetuum autem supprimentes episcopalem ecclesiam Venafrensom, eamdem cum sua civitate ac dioecesi unimus atque 'Aggregamus episcopali ecclesiae Isernirmsi prout etiam supprimentes episcopalem ecclesiam Carioolenscro , ejus civitatem ac dioeoesim episcopali ecclesiae Suessanae adnectimus atque incorporamus; pariterque in perpetuum supprimendo episcopalem ecclesiam Cujacenseta seu Cala-i tinam, eamdem cum suo dioecesano territorio alteri episcopali ecclesiae Casertanae integre aggregamus.
4 Archiepiscopalis ecclesia Salernitana suffraga neas habebit episcopales ecii Sn/rriifW cies i as Caputaqucnseni , ' Policastrenscm , Marsicensem , et N uscanam ; episcopatu vero Acerncnsift ecclesia ac dioecesis adiriinistratidneih moderno ac pro teinporq existenti nnchiepiscopo Salernitano ♦ qui imposterum archrepl scopus Salernitanus siniulque episcopalis ecclesiae Acorueusis ' administrator nuncupabitur , perpetuo tritfcHihuai.- Hemquc episcopalem ecclesiam | Marsicensem muu sua dioecesi , aeque r principaliter alteri ecclesiae episcopali Po. tenlinae, ut infria, .in perpetuum unimus : atque iusuperopiscopqlcm ecclesiam Montis ; Marani . perpetuo qxiiiguimus , .ejusque civitatem ac dioecqsirq episcopali ecclesiae Nascanap? integre unimus et aggregamus. S' 8. Archiepiscopali ecclesiae Amalm««k«to phitanae, qpae nullam inposterum li.ihchit u SjjEK suffraganeam ,, praevia suppressione , et extiiicticMw Scalep^ , Havellensis , et Minorenw#i tq>iscopalii^ cccjesiarum, illarum tres civitate» cum itrtegp) ro«pectiVo 'dioe** cesano i territorio perpetuo unimus, adjungimus atque, incorporamus, ’ ' j ,$•« 9. Archiepiscopalis ecclesia Aciicm «mw». ran tina suffragqueqs habebit episcopales Pciwf*4lld». ecqlcaias .Anglftnenscm cl Tumienaem i ih vicem unitas , Potent inam, Tricaricenscm, ac Venusinam. Praevia autem suppressione Materanensis ecclesiae ipsi ecclesiae Acherunticae antea utiilqc , civitatem ac dioecesin) Malprancnscin supramemoratae arch (episcopali, ecclesiae Achcruntinac perpetuo, adjicimus , atque applicamus. Episcopuli vero ecclesiae Polrnlinnc alteram episcopalem ecclesiam Marsicensem ut supra aqque, principaliter perpetuo unimus: supprimentes autem episcopalem ecclesiam Lavelleoscm Ulius civitatem ac dioecesauum territorium praedictae Venusinae episcopali ecclesiae perpetuo adjungimus atque incorporamus. ‘ ■ S», 10. Archiepiscopalis ecclesia Compsana habebit suffraga nens ecclesias epin scopule» sancti Angeli Lombardorum, Laquedopiensem, et Mu ranam: supprimentes vci*9 ecclesiam, Satrianenscm , alteri episcopali ecclesiae Campaniensf usque adhuc aeque principaliter unitam, moderno et pro tempore cxistenli metropoli Urnae ecclesiae Compsanae antistiti admintetrationem praedictae episcopalis ecclesiae Campaniensis cum integro etiam Satriancnsj territoriq, c^ioecesanb perpetuo tribuimus; ita ut Compsanus archiepiscopus, et Carni panieusis episcopalis ecclesiae administrator debeat inposterum nuncupari. Praevia item suppressione ecclesiae Montis viridis usque in praesens archiepisconali ecclesiae Xazareusi et Cannensi unitae , ipsam civitatem Montis viridia una curo su» diodccsi antedictae episcopali eccjesi&e sancti ■' Angeli lombardorum, cui altera Bisac-.1 .. ciensis ecclesia aeque prinrqvaliter ‘jam unilq roperitur , perpetuo adjungittitif 'qtA que aggregamus. Iterrrquc supprimentes episcopalem ecclesiam Trivicanam illius ci* vitalem ac dioecesim episcopali ecclesiae JLaquedoniimsi perpetuo similiter unimus alquc incorporamus.
5 S 11. Ecclesia archiepiscopalis Bep, «d^i, * 5$ Pius PP. Septimus fcSSS? neventana dominio Sedi» apoatolicae etiam g cesanum antedictae metropolilanae ecdefn temporalibus subjecta suffraganeas hafi siae Tranensi perpetuo adjicimus, atque bere perget episcopale» in regia ditione aggregamus. Episcopalem itidem ecclesiam citra Pharum existentes ecclesia» Avelli- Minervinensem perpetuo supprimentes , nam , Arianensem , Bovinensem , Luceriillius civitatem ac dioecesim alteri episconam , sancti Severi , Cerrctanam et Thepali ecclesiae Andriensi aggregamus , at- Icsinam unitas , Bojanensem , Thermulaque incorporamus. rum , Larinenscm , et sanctae Agalhae $. 14. Archiepiscopalis ecclesia Ta- «Nte Gothorum. Supprimimus autem episcoparentina habebit suffraganeas ecclesias epi-KSft*-11 lam ecclesiam Frcqucntinam, ejusque civiscopales Caslellanetensem et Oritanam : talem ac dioecesim incorporamus ecelepraevia vero episcopali» ecclesiae Motuiensi» siae Avcllinae cui antea aeque principasuppressione illius civitatem ac territorium liter erat unita. Ecclesiam praeterea epiepiscopali ecclesiae Castellanetensi perpetuo scopalem Vulturariensem, et Montis Coradjungimus atque incorporamus, bini perpetuo quoque supprimentes illius | $. 15. Archiepiscopalis ecclesia Brun- ^ civitatem ac dioecesim praedictae episcodusina nullam habebit suffraganeam. Sup- «rchie^^ji pali ecclesiae Lucerinae unimus atque agprimendo tamen episcopalem ecclesiam gregamus. Praevia item suppressione epi- Ostunensem illius civitatem ac dioecesim scopali9 ecclesiae Aliphanae ex nunc pro praedictae archiepiscopali ecclesiae Bruotunc quando ex persona moderni antidusinae in perpetuum adjungimus atque stilis Aliphani quomodocumque vacare conincorporamus. tigerit , civitatem illam ac dioecesim $. 16. Ecclesia archiepiscopalis Hy- »• adjungimus atque incorporamus episcopadruntina suffraganeas habebit episcopales libus ecclesiis unitis Ccrretanae et Theleecclesias Liciensem, Ugentinam, et Gallisinae. Supprimimus ulterius episcopalem | politanam. Praevia vero suppressione epiecclesiam Guardienscm , ac civitatem et I scopalis ecclesiae Castrensis ejusdem civi,- dioecesim Guardienscm episcopali ecclesiae tatem , ac dioecesim antedictae archiepi- Thermularum perpetuo unimus atque inr | scopali ecclesiae Hydruntinae perpetuo agcorporamus. Episcopali vero ecclesiae sangregamus atque applicamus , itemque supctae Agathae Gothorum alteram ecclesiam | primentes episcopalem ecclesiam Alexanenepiscopalem Acerrarum ut supra aeque | 9em illius civitatem , ac dioecesim in principaliter in perpetuum unimus. Eccie- | perpetuum adjungimus , atque incorporasia archiepiscopalis Sypontina nullam qui- | mus praefatae episcopali ecclesiae Ugendem habebit suffraganeam , hodierno la- | tiriae. men ac pro tempore exislenli Sypontind I $.17. Cusentina , Rossancnsis , et antistiti episcopalis ecclesiae Vestanae | Theatina archiepiscopalis ecclesiae absque administrationem perpetuo tribuimus , ac j suffraganeis imposterum remanebunt. ** Sypontinum archiepiscopum et Vestanae $. 18. Archiepiscopalis ecclesia sand« «ceinu episcopalis ecclesiae administratorem in ctae Severinao unicam tantum habebit posterum nuncupari decernimus. suffraganeam episcopalem ecclesiam Cariaa"*»!»**. itoetciMte $. 12. Archiepiscopalis ecclesia Batensem. Nosque supprimentes episcopalem ^ rensis habebit in regia ditione citra Pha- | ecclesiam Bellicastrensem , ejusdem civirum suffraganeas episcopales ecclesias Bitatem ac dioecesim ipsi archiepiscopali tuntinam, Rubensem , et Conversadam .* ecclesiae sanctae Severinae perpetuo adjunpraevia vero suppressione episcopalis ecgimus , et aggregamus : itemque praevia clesiae Ritectensis illius civitatem , ac suppressione ecclesiarum tara Geruntinae dioecesim archiepiscopali ecclesiae Barenusque ad praesens antedictae Cariatensi aeai perpetuo adjungimus atque aggregamus, que prinoipaliter unitae, quam Strongulensis, Cathedralcm autem ecclesiam Rubensem et Umbriaticcnsis earumdem trium ecclealteri episcopali ecclesiae Bitunlinae aesiarum respectivam civitatem ac dioeceque principaliter perpetuo unimus. sim supradictae episcopali ecclesiae Canali r«cie«u $• 13. Ecclesia archiepiscopalis Tratensi integre perpetuo adnectimus , atque "‘ST^nensis habebit suffraganeam episcopalem incorporamus. ecclesiam Andriensem , ac modernus et S- 19. Ecclesia archiepiscopalis Rhe- «cIm* pro tempore existens Tranensis antistes ginensis suffraganeas habebit episcopales administrationem perpetuo habebit episco- | ecclesias Ilyeracensem. Bovensem , Oppalis ecclesiae Vigilicnsis, et archiepisco- | pidensem , Cathacensem , Cotronensem , pus Tranensis ac Vigiliensis episcopalis ec- 9 Tropiensem, Nicoterensem, Squillacensem, clesiae administrator in posterum nuncu- Neocastrensem , et Cassanensem ; suppabitur. Supprimentes autem ecclesiam | primentes vero episcopalem ecclesiam Inarchiepiscopalem Nazarenscm et Cannen- | sulanam ipsius civitatem ac dioecesija sem nuncupatam , illius territorium dioe- .jj episcopali ecclesiae Cotronensi perpetuo Plus PP. S«ptimus adjicimus atque incorporamus. Episcopalem autem ecclesiam Nicotcrensem, conea thed r ale m declarantes , antedictae episcopali ecclesiae Tropiensi aeque princicipaliter perpetuo unimus atque aggregamus , ac episcopalem ecclesiam Marturanensem , illius' civitatem ac dioecesim praedictae N eoeastrensi episcopali ecclesiae in perpetuum similiter adjungimus atque aggregamus.
6 superatio S- 20. Supprimentes itidem episco- °** palem ecclesiam Ortonensern , ecclesiam et dioecesim hujusmodi perpetuo adjungimus et incorporamus a rch i episcopali ecclesiae Lancianensi, cui nullus suifragabitur Episcopus.
7 S- 21. Nunc autem circa episcopales Fundane, eju*- ecclesias , quae Sedi apostolicae erunt £"sfJSS£ immediatae subjectae in supradicta regia ditione citra Pharum existentes , ea quae sequuntur statuere duximus opportunum , atque idcirco praevia suppressione cathedralis ecclesiae Fundanae illius civitatem ac dioecesim episcopali ecclesiae Caietunae ' perpetuo adjicimus atque aggregamus. u«io «sci*- S- 22. Episcopalem vero ecclesiam MuTcTi Aquinatensem , aliamque jam eidem unipttnii» cnrrt tam episcopalem Pontis Curvi in ditione i» status Nostri ecclesiastici sitam , alteri episcopali ecclesiae Soranae aeque principaliter respective in perpetuum unimus, unio eccie S' 23. Ecclesiam vero Gravinenscm FJSSZ concalhedralem declarantes, alteri episcou» p«iu.ii. pali ecclesiae Montis Pelusii aeque principaliter In perpetuum unimus.
8 Me* 4« «e- S* 24. Itemque cathedralem eccle- •!u NmriuT siam ®arnensem at* concathedralitatis sta- CtiZZtu. ’tum transferentes eamdem episcopali ecclesiae Cavensi in perpetuum aeque principaliter similiter unimus , ac supprimentes episcopalem cathedram Nucerinam Paganorum , illius ecclesiam et dioecesim antedictae ecclesiae Cavensi perpetuo pariter adjicimus atque adjungimus.
9 supproMio S* 25 Supprimimus insuper episcopalem ecclesiam] Polignanensem, atque fl- ' lius civitatem ac dioecesim episcopali ec- I clesiae Monopolilanae perpetuo adhectfmus et adjungimus.
10 $. 26. Pari autem modo ex nunc pro tunc et quando episcopales inriCem •t Ttriiuud. unitae ecclesiae Juvenacensis , et Tertitiensis ex persona moderni earum antistitis quandocumque vacaverint easderU perpetuo ' extinguimus atque sapprimimus , illa rumque civitates , ac dioeceses episcopali ecclesiae Melphitensi aggregamus et incorporamus.
11 »e «ccieiii S- 27. Ecclesiam insuper sancti Mar- “n',’ c» concathedralem declarantes, eamdemsn.otMj onique principaliter perpetuo unimus alteri episcopali ecclesiae Bisignanensi.
12 $. 28. Supprimentes praeterea episcopalem ecclesiam Civitatis Ducalis illius wb b«<mii«. civitatem et territoria episcopali ecclesiae Aquilanae perpetuo unimus , et incorpo ramus.
13 $. 29. Praetcrae episcopalem eccleuemttw siam Camplensem perpetuo supprimeapf^“ co®p* tes , illius civitatem ac dioecesim alteri episcopali ecclesiae Aprutinae adjungimus et incorporamus.
14 §. 30. Episcopales autem ecclesiae Aversasa, Militensis , Valvensis , et SuimoIummonensis , Pennensis et Atriensis , Mclphiensis et RappollensLs invicem respective unitae , Trojana , Neritonensis , Triventina , ac Marsorum seu Marsicana in eo quo ad praesens reperiuntur statu etiam in posterum permanebunt.
15 §. 31. Decernimus interea quod mo- Prarijemu» nasteria abbatiae nuncupatae Montis Casnoturam "1*. sinensis ordinis sancti Benedicti , Nullius klU*,l,n" dioecesis , provinciae capunanae , ac sanctissimae Trinitatis Capuanae ejusdem ordinis sancti Benedicti, Nullius dioecesis, provinciae Salernitanae , nec non Montis Virginis ipsius ordinis sancti Benedicti, Nullius dioecesis , provinciae Beneventanae cum respcclivis separatis territoriis , et cum ordinariae jurisdictionis exercitio , in eo quo sunt statu etiam in posterum remanere perpetuo debeant. Praeposituram verq seu archipresbyteratum ecclesiae sanctae Mariae Ia Mina nuncupatae , oppidi civitatis nuncupati Alti Muri provinciae Barensis , ac prioratum sancti Nicolai Barensis denominatum in possessione et exercitio eorum jurium quibus legitimo et canonice gaudent , conservamus. Exceptis autem tribus dumtaxat abbatiis, ac praepositura vel archipresbyteratu, nec non prioratu supradictis in jurisdictione et respective in juribus legitime et canonice acquisitis per hasce Nostras literas conservatis , quoad reliquas omnes abbatias Nullius dioecesis in ipsius regis ditione citra Pbarum existentes , 'episcopi et vicarii capitulares viciniores exercere in iis pergent spiritualem jurisdictionem , quam actu exercent , Nobis expresse reservantes de titulis et bonis caeterarum supradictarum abbatiarum Nullius dioecesis , deque aliis omnibus easdem respicientibus per alias apostolicas literas providere.
16 $. 32. Declaramus interea quod singulae ex antedictis vel archiepiscopalibus , «««.«o». vel episcopalibus ecclesiis , quibus territoria aliarum suppressarum ecclesiarum fuerunt a Nobis ut supra aggregata, proprias suas actuales dioeceses integre conservando , cum suppressarum ac unitarum sedium territoriis uniuscujusque dioe- , -,ckt» fihfcs augebunt per novhm locorum J ' i‘ ' , irl Frtfjusihodi accessionem. Qudmlibet autem j ahledictarum per Nos suppressarum sodium 1 cathedralem ecclesiam ad simplicem collcgiatac ecclesiae statum reducimus, ntquq in hoc statu com rospectivo Alio Coi legiatae | ecclesiae capitulo, et cum fundis ac redditibus actu ab unoquoque possessis in peiv petuum Temanere debere mandamus. Sin- | gulos porro antistites praedictarum epH scopalium ecclesiarum invicem aeque principaliter unitarurd in omnibus actibus ■ utriusque ecclesia© titulum apponere, apud 1 utramque ecclesiam per aequale quoad ■fieri poterit anni spatium residere , et tn Utraque proprium capitulum ac puerorum ecclesiasticum seminarium , nBc non di- 1 stinctam curiam , et peculiarem, vicarium generalem habere debere praeripimus. Atque haec omnia etiam pro episcopalibus sedibus archiepisenporum administrationi commissis observari, nc quemlibet archiei piscopum alterius ecclesiae episcopalis administratorem perpetuum nuncupari jubemus, iv **«.<•.. S- 33. Ad consulendam vero dioecdsanorum omnium utilitati praescribimus» ut euntibus quaelibet documenta respicientia paroecias et loca ab antiquis sedibus avulsa , novisque applicatn dioecesibus a veteribus cancellariis extrahi , ac novis archiepiscopalibus vel episcopalibus cancellariis op- | portuna methodo tradi debeant in iis perpetuo asservanda.
17 o»i«nif.ei § W. Cumque per supra cnunciatam phiriurn ecclesiarum episcopalium suppreseccieMiram. sionem ac rcspcctivam applicationem mulr torum antistitum ordinaria diocCesaoa ju-r risdictio augeatur, non idcirco superextantium sedium bona quoque hoc melo. anet* censeri debent; nam bono et redditas fuppressarum et unitarum ecclesiarum applicabuntur ecclesiis in hac nova circumscriptione conservatis ad Ibnqatri articuli seiil* memoratae conventionis, salva tamen se*nper, et in singulis casibus observata di-*- spositiono quarti artiouli ejusdem conventionis circa redditum annuum duoaloruin ad minus triummillium, publicis deductis oneribus , cx bonis fundis cuilibet episcopali mensae quam primum stabiliter assignandum.
18 n* onere in- 35. Decernimus praeterert utec-» ««nbenii fr«- rlesiainim conservatarum , et amplioribus l bri* dioecesanis finibus auctarum novae. t***e ' proportionabiliter statuantur, atque in camerae Nostrae apostolicae libria de mure nddotentur. ' ■' - ' c 36. Quocirca supradicto Y&nei*bili *p«w£ fratri Nostro Innico Didacb Episcopo Prae- ,K' nestino Sanctae Romanae Telesiaecardinali Caracciolo nuo-upaio , quem praesentium Nostrarum apostole aruiti lilerarum cxuquulorcra eligimus atque deput* mus. ut omnibus clqrc cogniti* atque dispositis , per ae vql per aljajp seu alias personam seu personas ft\ .dignitate ecclesiastica consutam yel constitutas ab eo, specialiter subdclcgpqdap vel subt^clegabdas , pro memoratarum <^cle$i:»rmn suppressione atque unione, ac pro territorio: rum uniuscujusque dioecesis ,nQ)’a circumsrfiptione , caeterisque aliis iii bisce Nostris literis cuntcntj$,.,atquo statutis, cunt r Cta distiuctiru in ejcqutorjalibus expresse, enuntiare , ac ompia et ^fnguld quae necessaria dignqvcril gerpre,., facere, disponere, ac statuere, orouesque(cyjusvis| generis quaestiones, ac controversius fyr7 gitnn super praen^ssis oriturps Uxaminare, .iV). , .. et definire libere , et lici.ie possit eltfq- ; loat, committimus atque mandamusi ciqpp necessarias omnes , pt opporUipas ad prne»- missorum plenarium efleptprn copspquendum facultates conccdiip.u^ac impertimur. Injungentes insimul eidem Innico pittyco, episcopo et cardinali,, ut p1 > st.. explet am harum literarurn exoqutidnem omnium aulhcqticqoi ^xq^Wm.ail urbeirt infra bimensem transmittere . tppe^lpr jp consistoriales tabulas refependum.
19 ■:g. 37. Praesentes amem literas , in cis contenta quaccumque nujlg^imqu.am tua mu». tempore , etiam ex eo. quod, in jis(inte,rcsT 1 se habentes, vel jubere ..praetendentes vo- ^ cati minime fuerint, aut auditi no|n consenserint , de subreptionis, i yql obreplio- 1 nis , aut nuUitatis i vitio , spu in^uUoni^ Nostrae, vel quovis alip linet AubsjLanUali et inexcogitato defectu potari, impugpari., jnv alicLari, iD ju*, vel qontrovqr^iaipj dedpCV ,r ‘ I aut adversus illas quodeumque jurjs ve} facti, aut gratiae jremedium iippetrari posse, nec illas sub quibusvis^prosaticpibus, i aut aliis contrariis dispositionibus cnimireheodi , sed tamquqrn, ad. opportunum C%F- | stifideliuro spirituale regimen in eqrurq sa7 lutem editas et emanatas ab illis sempor cjtipi, \ alidasque ct efficaces suosque plenarios et integro? pffeqtu» sor-p ■*,,u tiri et obtiporp ^tque abi omnibus vari; sicque per quoscumquc jodi<jps tarp ordinarios , quam r!d^gaips .quavis aucloritate. fulgentes. 9ubla(a eif ,quj)lib^,>ljter I judicandi ei interprptand> .facultate , judi- ,V;"7 ';l, i cari ct dpfimri rpspccliye|;dfiWre, volemys atque, mandamus , et si sequs sqpep bis .a I qu°quam quavif . auctoritate Scipntp^, auf ? ignorantor conligprit attu^ap: r Pf I inanq. decernimus. • l §. 38. Non obstantibus qnibusvi?, etiam i in ^rovincia|i){>u^i,ivpliigeperolibus conciliis j editis consMtHljwbu? h ct er^fWliOqib^;^’ " ■ 1 apostolicis, ac Nostris, ct. c^p.ellariap ■ j| stolicae regulis de jure qu^esitq non toUpn- Pius PP.
20 do , nec non supradictarum ecclesiarum etiam confirmatione apostolica, vei quavis firmitate alia roboratis statutis et consuetudinibus, concessionibus, et induitis specifica quoque, et individua mentione dignis, quibus omnibus et singulis, corumque totis tenoribus , etiamsi de illis specialis , spe- | cifica , et individua mentio , seu quaevis | alia expressio habenda, aut aliqua alia exqui- $ sita forma ad hoc servanda foret, illorum tenores praesentibus pro expressis habentes, ad praemissorum omnium et singulorum effecturo , latissime ac plenissime, et specialiter , ac expresse derogamus, et derogatum esse intendimus, caeterisque con- . trariis quibuscumque.
21 ruta hitxo- S- 39. Volumus autem, ut praesentium 4« uiBiumpMt literarum transumptis etiam impressis, manu tamen alicujus notarii publici subscriptis , ac sigillo personae in ecclesiastica dignitate constitutae munitis eadem prorsus fides adhibeatur, quae ipsis praesentibus adhiberetur si forent exhibitae , Yel ostensae.
22 ■4ufeUo poe~ S* ^0. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam Nostrae suppressionis, aggregationis , adjunctionis , incorporationis , circumscriptionis , assignationis , reservationis , reductionis , inj mictionis, declarationis, praescriptionis, mandati, praecepti , commissionis , facultatis , decreti , derogationis , et voluntatis infringere, vel ei ausU temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit indignationem omnipotentis Dei, ac beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus se noverit incursurum.
23 Datum Romae apud sanciam Mariam Majorem anno hicarnationis Dominicae millesimo octingentesimo decimo octavo, quinto kalendas julii , pontificatus Nostri anno dechnonono.
Bullarii Romani continuatio Summorum Pontificum Clementis 13., Clementis 14., Pii 6., Pii 7., Leonis 12. et Pii 8. dal v. 11 ..., Pii 8. et Gregorii 16. constitutiones, literas in forma brevis, epistolas ad principes viros, et alios, atque allocutiones poi anche alloquutiones complectens quas collegit dal v. 11 al v. 17 usque ad (1853) — Internet Archive OCR text, lightly cleaned (hyphenation and running heads); OCR errors of the source remain. Fonte: Internet Archive.
Testo inglese
DCCXCVTI
New circumscription of dioceses in the territory of the kingdom of both Sicilies this side of the Strait. ~ «w ° Year XIX.
Pius bishop Servant of the servants of God To perpetual memory of the matter
1 § 1 Concerning the more useful care of the Lord's vineyard in the Province, from the commission divinely entrusted to Us in the office of the supreme apostolate, being earnestly solicitous, We have recently entered into an agreement for the proper ordering of ecclesiastical affairs with Our most beloved son in Christ Ferdinand, the illustrious king of the kingdom of both Sicilies, and the same We have expressly approved by Our apostolic letters issued under lead on the seventh day of the month of March of the immediately preceding year, and We have solemnly confirmed it.
2 § 2. Since, however, in the same agreement it was provided among other things, that in the said king's territory this side of the Strait, with certain episcopal sees suppressed or united on account of the deficiency of revenues, or on account of the obscurity of the places, or on account of the excessive narrowness of diocesan territory, or on account of other reasonable causes, with certain older and more distinguished sees preserved as concathedrals, and other sees united, a new and more suitable circumscription of dioceses, with the exercise of metropolitan right also changed and transferred where necessary, should be decreed as soon as possible. We immediately turned Our thoughts and cares to this matter, and by the work both of Our venerable brother Innocent Didacus bishop of Praeneste of the Holy Roman Church, called Caracciolo, and of Our beloved son the marquis Donatus Tommasi, royal counselor and minister, who conducted this business, We have happily succeeded, so that We greatly rejoice that the whole matter, even according to the wishes of the praised king Ferdinand, whose steadfast will for the good of the Church We embrace with particular charity, can be accomplished by an opportune method without any delay. § 3. All things therefore having been maturely and carefully weighed, and the modern bishops having now been heard, the chapters of vacant churches, and others having an interest, so that provision may be opportunely made for the spiritual governance of the Christian faithful, from certain knowledge and mature deliberation of Ours, and from the fullness of apostolic power, leaving various metropolitan sees intact, except one only, and suppressing various episcopal sees perpetually, preserving others as concathedrals and uniting the remaining sees, We decree and establish a new state of churches in the royal territory this side of the Strait, and a circumscription of dioceses, and also the exercise of metropolitan right to endure for all perpetual future times in the manner which follows.
3 § 4. The metropolitan church of Naples with its diocese, remaining in the same state as it now is, shall have as suffragan episcopal churches those of Acerrae, Ischia, Nola, and Pozzuoli. The aforesaid church of Acerrae We unite equally and principally perpetually as below; to another episcopal church of St. Agatha of the Goths. § 5. The metropolitan church of Sorrento shall have as suffragan the episcopal church of Castro del Mare; the episcopal churches of Massalubrem, Vico, and Capri, however, now vacant, We perpetually suppress, and their cities and the whole diocesan territory We unite and assign to the metropolitan Sorrento. The episcopal church of Litteram, from now for then when it shall happen to become vacant in any way from the person of its modern bishop, We likewise perpetually suppress, and its city and the entire diocesan territory We add and incorporate to the aforesaid episcopal church of Castro del Mare. § 6. The metropolitan church of Capua shall have as suffragan episcopal churches those of Isernia, Calvi, Suessa, and Cassino. The other episcopal church of Theano We unite equally and principally perpetually to the episcopal church of Calvi. Suppressing perpetually, however, the episcopal church of Venafro, We unite and aggregate the same with its city and diocese to the episcopal church of Isernia; and likewise suppressing the episcopal church of Carioli, We attach and incorporate its city and diocese to the episcopal church of Suessa; and likewise in perpetuity suppressing the episcopal church of Caiazzo or Calatia, We aggregate the same with its diocesan territory wholly to the other episcopal church of Caserta.
4 The metropolitan church of Salerno shall have as suffragans the episcopal churches of Capua, Policastro, Marsico, and Nusco; but the episcopal church and diocese of Acerno shall be administered by the modern and present metropolitan archbishop of Salerno, who henceforth shall be called the archbishop of Salerno and likewise administrator of the episcopal church of Acerno, in perpetuity. We also unite the episcopal church of Marsico to his diocese, and equally and principally to the other episcopal church of Potenza, as below, in perpetuity; and we suppress in perpetuity the episcopal church of Mons Maranus, and its city and diocese we unite and aggregate entirely to the episcopal church of Nusco. § 8. The metropolitan church of Amalfi, which shall henceforth have no suffragans, following the suppression and extinction of the episcopal churches of Scala, Ravello, and Minori, we unite, join, and incorporate in perpetuity those three cities with their entire respective diocesan territory. § 9. The metropolitan church of Aceruntum shall have as suffragans the episcopal churches of Anglona and Tursi, united in place of Potenza, Tricarico, and Venusia. Following, however, the suppression of the church of Materano, which was previously united to the church of Aceruntum itself, we adjoin and apply in perpetuity the city and diocese of Melprano to the aforesaid metropolitan church of Aceruntum. The bishop of the church of Potenza shall unite the other episcopal church of Marsico as above, and equally and principally in perpetuity; and suppressing the episcopal church of Lavello, its city and diocesan territory we adjoin and incorporate in perpetuity to the aforesaid episcopal church of Venusia. § 10. The metropolitan church of Conza shall have as suffragans the episcopal churches of Sant'Angelo dei Lombardi, Lacedonia, and Muro; and suppressing the church of Satriano, which was hitherto united equally and principally to the other episcopal church of Campania, we grant in perpetuity to the modern and present metropolitan archbishop of the church of Conza the administration of the aforesaid episcopal church of Campania with the entire Satriano diocesan territory; so that the archbishop of Conza shall henceforth be called the administrator of the episcopal church of Campania. Following also the suppression of the church of Mons Viridis, hitherto united to the metropolitan church of Nazareth and Caiazzo, we adjoin and aggregate in perpetuity that city of Mons Viridis together with its diocese to the aforesaid episcopal church of Sant'Angelo dei Lombardi, to which the other church of Bisaccia is already united equally and principally. And again, suppressing the episcopal church of Trivico, its city and diocese we unite and incorporate in perpetuity equally to the episcopal church of Lacedonia.
5 § 11. The metropolitan church of Benevento, which is subject to the Apostolic See even in temporal matters, we perpetually attach and aggregate to it the suffragans of the Tranensis church. We likewise perpetually suppress the episcopal church of Avellino existing this side of Pharos, and we aggregate the churches of Minerva, Ariano, Bovino, Lucera, the city and diocese of St. Severus, Cerretano and Thepalian to the church of Andria, and we incorporate Boiano, Larino, and St. Agatha. We suppress moreover the episcopal church of Frequentia, and its city and diocese we incorporate into the church of Avellino to which it was formerly equally principally united. We likewise perpetually suppress the episcopal church of Vulturaria and Mons Corax, and we unite and aggregate its city and diocese to the aforesaid episcopal church of Lucera. § 12. The metropolitan church of Bari will have in the royal dominion this side of Pharos the suffragans episcopal churches of Bitonto, Ruvo, and Conversano. But after the suppression of the episcopal church of Ritecto, its city and diocese we perpetually attach and aggregate to the metropolitan church of Bari, and we unite the cathedral church of Ruvo to another episcopal church of Bitonto equally and principally in perpetuity. We suppress moreover the churches both of Gerunda and of Strongoli, and of Umbriatico, the respective city and diocese of these three churches we perpetually annex and incorporate into the aforesaid episcopal church of Cariati. § 13. The metropolitan church of Trani will have the suffragans episcopal church of Andria, and the modern and present existing Tranensis prelate will have the administration in perpetuity of the episcopal church of Vigiliensis, and the archbishop of Trani and Vigiliensis episcopal church will be called administrator in the future. Suppressing moreover the metropolitan church called Nazareno and Cannenso, its territory and diocese we attach and incorporate to the Apostolic See. But the episcopal church of Nicotero, declaring it a cathedral, we unite and aggregate equally and principally in perpetuity to the aforesaid episcopal church of Tropea, and the episcopal church of Marturano, its city and diocese we similarly attach and aggregate in perpetuity to the aforesaid Neocastrensis episcopal church. § 14. The metropolitan church of Taranto will have the suffragans episcopal churches of Castellaneta and Orita: but after the suppression of the episcopal church of Motula, its city and territory we perpetually attach and incorporate to the episcopal church of Castellaneta. We suppress moreover the episcopal church of Vulturaria and Mons Corax in perpetuity, and its city and diocese we unite and aggregate to the aforesaid episcopal church of Lucera. § 15. The metropolitan church of Brundisium will have no suffragans. Suppressing however the episcopal church of Ostuni, its city and diocese we attach and incorporate in perpetuity to the aforesaid metropolitan church of Brundisium. But after the suppression of the episcopal church of Aliphana, from now and whenever the person of the modern Aliphani prelate shall happen to become vacant in any way, that city and diocese we attach and incorporate to the episcopal churches united to Cerretano and Thepalian. § 16. The metropolitan church of Hydrunti will have the suffragans episcopal churches of Licium, Ugentum, and Gallipoli. We suppress moreover the episcopal church of Guardiano, and the city and diocese of Guardiano to the metropolitan church of Hydrunti we perpetually aggregate and apply, and suppressing the episcopal church of Alexander, its city and diocese we attach and incorporate in perpetuity to the aforesaid episcopal church of Ugentum. But to the episcopal church of St. Agatha of the Goths we equally and principally unite in perpetuity another episcopal church of Acerrae as above. § 17. Cosenza, Rossano, and Theate metropolitan churches will remain without suffragans henceforth. § 18. The metropolitan church of St. Severina will have only one suffragans episcopal church of Cariati. And we, suppressing the episcopal church of Bellicastro, its city and diocese we perpetually attach and aggregate to the aforesaid metropolitan church of St. Severina: and likewise after the suppression of the churches both of Gerunda and of Strongoli and of Umbriatico, the respective city and diocese of these three churches we perpetually annex and incorporate into the aforesaid episcopal church of Cariati. § 19. The metropolitan church of Reggio will have the suffragans episcopal churches of Hyeraces, Bovense, Oppido, Cathaces, Cotrone, Tropea, Nicotero, Squillace, Neocastro, and Cassano; suppressing moreover the episcopal church of Insulana, its city and diocese we perpetually attach and incorporate to the episcopal church of Cotrone. But the episcopal church of Nicotero, declaring it a cathedral, we unite and aggregate equally and principally in perpetuity to the aforesaid episcopal church of Tropea, and the episcopal church of Marturano, its city and diocese we similarly attach and aggregate in perpetuity to the aforesaid Neocastrensis episcopal church.
6 § 20. Likewise suppressing the episcopal church of Ortona, we perpetually attach and incorporate that church and diocese to the metropolitan episcopal church of Lanciano, to which no Bishop shall be suffragan.
7 § 21. Now concerning the episcopal churches which shall be immediately subject to the Apostolic See in the aforesaid royal dominion on this side of the Pharos, we have deemed it fitting to establish the following, and therefore, with the prior suppression of the cathedral church of Fundi, we perpetually attach and aggregate that city and diocese to the episcopal church of Gaeta. § 22. The episcopal church of Aquino, moreover, and another episcopal church of Ponte Curvo already united to it, situated in the dominion of Our ecclesiastical state, we unite respectively and equally in perpetuity to another episcopal church of Sora. § 23. The church of Gravina, declaring it a co-cathedral, we unite equally and principally in perpetuity to another episcopal church of Mons Pelusii.
8 § 24. Likewise, transferring the cathedral church of Sarno to the status of co-cathedral, we similarly unite it equally and principally in perpetuity to the episcopal church of Cava, and suppressing the episcopal cathedral of Nocera of the Pagani, we perpetually attach and join its church and diocese to the aforesaid church of Cava.
9 § 25. We further suppress the episcopal church of Polignano, and perpetually attach and join its city and diocese to the episcopal church of Monopoli.
10 § 26. In like manner, from now and henceforth, the episcopal churches united together, Juvenacensis and Tertiiensis, whenever they shall be vacant from the person of their present prelate, we perpetually extinguish and suppress, and we aggregate and incorporate their cities and dioceses to the episcopal church of Melfi.
11 § 27. The church of St. Mark, moreover, declaring it a co-cathedral, we unite it equally and principally in perpetuity to another episcopal church of Bisignano.
12 § 28. Suppressing moreover the episcopal church of Civitas Ducalis, we perpetually unite and incorporate its city and territories to the episcopal church of Aquila.
13 § 29. Furthermore, suppressing the episcopal church of Campli in perpetuity, we attach and incorporate its city and diocese to another episcopal church of Aprutium.
14 § 30. The episcopal churches of Aversa, Mileto, Valva, and Sulmo, Penne and Atri, Melfi and Rapolla united respectively to one another, Troia, Neriton, Trivento, and the Marsi or Marsica shall remain in the state in which they are at present found, and likewise in the future.
15 § 31. We decree in the meantime that the monasteries of the abbey called Monte Cassino of the Order of St. Benedict, of Nullius diocese, in the province of Capua, and of the Most Holy Trinity of Capua of the same Order of St. Benedict, of Nullius diocese, in the province of Salerno, as well as Monte Virginis of the same Order of St. Benedict, of Nullius diocese, in the province of Benevento, with their respective separate territories and with the exercise of ordinary jurisdiction, in the state in which they are, ought to remain perpetually in the future. We conserve the Prepositure or archpresbyterate of the church of St. Mary called La Mina, of the town of the city called Alto Muri in the province of Bari, and the priory of St. Nicholas of Bari in the possession and exercise of their rights which they legitimately and canonically enjoy. Excepting, however, only the three aforesaid abbeys and the prepositure or archpresbyterate, as well as the priory aforesaid, conserved in jurisdiction and respectively in rights legitimately and canonically acquired by these Our letters, as to all the remaining abbeys of Nullius diocese existing in that king's dominion on this side of the Pharos, the bishops and vicars capitular in the vicinity shall continue to exercise in them the spiritual jurisdiction which they now exercise, We expressly reserving to Ourselves to provide by other apostolic letters concerning the titles and goods of the other aforesaid abbeys of Nullius diocese, and concerning all other matters respecting them.
16 § 32. We declare meanwhile that each one of the aforesaid archiepiscopal or episcopal churches, to which territories of other suppressed churches have been aggregated by Us as above, preserving intact their own actual dioceses, shall be increased with the territories of the suppressed and united sees of each diocese through this new accession of places. Moreover, each one of the cathedral churches of the suppressed sees mentioned above We reduce to the status of a simple collegiate church, and in this status We command that it ought to remain in perpetuity with the respective collegiate church chapter, and with the funds and revenues now possessed by each in perpetuity. Furthermore, We prescribe that the individual prelates of the aforesaid episcopal churches united mutually and equally in all acts of either church shall bear the title, shall reside at each church for an equal period of the year as far as it can be done, and ought to have in each a proper chapter and ecclesiastical seminary for boys, as well as a distinct curia and a particular vicar general. And all these things are to be observed also for episcopal sees committed to the administration of archbishops, and We command that no archbishop be called the perpetual administrator of another church. § 33. Moreover, to provide for the welfare of all the diocesans, We prescribe that as documents respecting parishes and places torn away from ancient sees and applied to new dioceses go forth, they ought to be extracted from the old chancelleries and delivered to the new archiepiscopal or episcopal chancelleries by an appropriate method to be preserved in them in perpetuity.
17 § 34. And since through the aforesaid suppression of many episcopal churches and their respective application the ordinary diocesan jurisdiction of many prelates is increased, the goods of the superextant sees ought not on this account to be considered as belonging to them; for the goods and revenues of the suppressed and united churches shall be applied to the churches preserved in this new circumscription according to the fourth article of the aforementioned convention, always saving, however, and in each case observing the disposition of the fourth article of the same convention concerning an annual revenue of at least two or three thousand, public burdens deducted, from the goods and funds to be stably assigned to each episcopal mensa as soon as possible.
18 § 35. We decree furthermore that the endowments of the churches preserved and increased with wider diocesan boundaries shall be proportionately established, and shall be added to the books of Our apostolic chamber in due form. § 36. Wherefore to the aforesaid venerable brother of Ours, Enrico Didaco, Bishop of Palestrina, Cardinal of the Holy Roman Church, Caracciolo by name, whom We choose and appoint as the executor of these Our apostolic letters, so that with all things known and disposed, through himself or through another or other persons constituted in ecclesiastical dignity by him, specially to be subdelegated or to be subdelegated, for the suppression and union of the aforementioned churches, and for the new circumscription of the territories of each diocese, and for the other matters contained and established in these Our letters, with all things distinctly expressed in the executorial documents, to enunciate and to do, dispose, and establish all and each thing which he shall judge necessary to be done, and to examine freely and lawfully all questions and controversies of any kind arising upon the aforesaid matters, and to define them, We commit and command; and We grant and impart to him all necessary and appropriate faculties for obtaining the full effect of the aforesaid matters. Enjoining at the same time upon the same Enrico Didaco, bishop and cardinal, that after the execution of these letters is completed, he transmit all authentic copies to the city within two months, to be received in the consistorial records.
19 § 37. We will that these present letters, and whatever is contained in them, at no time, even from the fact that those having interest in them, or claiming to command, were not called or did not consent, may be impugned, attacked, invalidated, or brought into question or controversy on account of any defect of subreptiousness or obreption or nullity, in Our supplication or any other substantial and unforeseen defect, nor may any remedy of law or fact or grace be obtained against them, nor may they be revoked under any prosaic or other contrary dispositions; but rather, as having been issued and emanated for the opportune spiritual governance and salvation of the faithful, they shall always be held valid and efficacious and shall enjoy their full and complete effect, and thus by all judges whatsoever, both ordinary and delegated, shining with any authority, with the faculty of judging and interpreting removed from them in any way, We will that they be judged and defined respectively, and We command, and if anything otherwise shall at any time be attempted by anyone with any authority, knowingly or in ignorance, We decree it null and void.
20 § 38. Notwithstanding anything whatsoever, even those issued in provincial and general councils, constitutions and decrees, apostolic and Ours, and the rules of the apostolic chapel acquired by law, not only, as well as the statutes and customs of the aforesaid churches, even those strengthened by apostolic confirmation or any other firmness, concessions and indults worthy of specific and individual mention, all and each of which, and their entire tenors, even if special, specific, and individual mention of them, or any other expression should be made, or any other exquisite form should be observed for this, their tenors being held as expressed in these presents, for the effect of all and each of the foregoing, most broadly and fully, and specially and expressly, We derogate and intend to be derogated, and to all other things whatsoever contrary.
21 § 39. We will, however, that transcripts of these present letters, even printed ones, subscribed by the hand of some public notary and furnished with the seal of a person constituted in ecclesiastical dignity, shall receive the same faith entirely as would be given to these presents themselves if they were exhibited or shown.
22 § 40. Let no one whatsoever be permitted to infringe this page of Our suppression, aggregation, adjunction, incorporation, circumscription, assignment, reservation, reduction, injunction, declaration, prescription, mandate, precept, commission, faculty, decree, derogation, and will, or to dare to act contrary to it with rash presumption. If anyone, however, shall presume to attempt this, let him know that he will incur the indignation of Almighty God and of the blessed Apostles Peter and Paul.
23 Given at Rome at St. Mary Major in the year of Our Lord's Incarnation one thousand eight hundred and eighteen, on the fifth day before the Kalends of July, in the nineteenth year of Our pontificate.
Traduzione automatica, non rivista. Fa fede il testo originale.
Le voci che lo citano
I documenti che lo citano
- 1833 In vinea Domini