Job’s virtue and riches. Satan by permission from God strippeth him of all his substance. His patience.
Holie Iob offereth sacrifice for euerie one of his children, 6. whose good estate Satan enuying, by Gods permission spoyle h••m of al his goodes, and children, 20. for which he being pensiue offendeth not, but thanketh God for al.
1There was a man in the land of Hus, whose name was Job, and that man was simple and upright, and fearing God, and avoiding evil.Era un uomo nella terra di Hus per nome Giobbe, e quest'uomo era semplice, e retto, e timorato di Dio, e alieno dal mal fare.THERE was a man in the Land of Hus, named Iob, & that man was simple, & right, and fearing God, and departing from euil.Vir erat in terra Hus, nomine Job: et erat vir ille simplex, et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo. 2And there were born to him seven sons and three daughters.Ed egli ebbe sette figliuoli, e tre figliuole.And there were borne to him seuen sonnes and three daughters.Natique sunt ei septem filii, et tres filiæ. 3And his possession was seven thousand sheep, and three thousand camels, and five hundred yoke of oxen, and five hundred she asses, and a family exceedingly great: and this man was great among all the people of the east.E possedeva sette mila pecore, e tre mila cammelli, e cinquecento paia di bovi, e cinquecento asine, e gran numero di servi: e quest'uomo era grande tra gli Orientali.And his possession was seuen thousand sheepe, and three thousand camels, also fiue hundred yoke of oxen and fiue hundred she asses, and a familie exceding great: and that man was great among al them of the East.Et fuit possessio ejus septem millia ovium, et tria millia camelorum, quingenta quoque juga boum, et quingentæ asinæ, ac familia multa nimis: eratque vir ille magnus inter omnes orientales. 4And his sons went, and made a feast by houses, every one in his day. And sending, they called their three sisters, to eat and drink with them.E i suoi figliuoli andavan facendo de' conviti nelle case loro, ciascuno nel suo giorno, e mandavano a invitare le tre loro sorelle a mangiare, e bere con essi.And his sonnes went, and made a feast by houses, euerie one in his day. And sending they called their three sisters, to eate and drinke with them.Et ibant filii ejus, et faciebant convivium per domos, unusquisque in die suo. Et mittentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. 5And when the days of their feasting were gone about, Job sent to them, and sanctified them: and rising up early, offered holocausts for every one of them. For he said: Lest perhaps my sons have sinned, and have blessed God in their hearts. So did Job all days.E quando era finito il giro dei giorni di convito Giobbe mandava a chiamarli, e li purificava, e alzatosi innanzi giorno offeriva olocausti per ciascuno di essi: perocché diceva: Chi sa, che i miei figliuoli non abbian fatto del male, e non abbiano disgustato Dio ne' loro cuori? Così faceva Giobbe ogni giorno.And when the dayes of feasting had passed about in course, Iob sent to them, and sanctified them: and rising vp early offered holocaustes for euerie one. For he sayd: Lest perhaps my sonnes haue sinned, and haue blessed God in their hartes. So did Iob al the dayes.Cumque in orbem transissent dies convivii, mittebat ad eos Job, et sanctificabat illos: consurgensque diluculo, offerebat holocausta pro singulis. Dicebat enim: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Sic faciebat Job cunctis diebus.
6Now on a certain day, when the sons of God came to stand before the Lord, Satan also was present among them.Or un dato giorno essendo venuti i figliuoli di Dio per istar davanti al Signore, vi si trovò con essi, anche Satan.But on a certaine day when the sonnes of God were come to assist before our Lord Satan also was present amongst themQuadam autem die, cum venissent filii Dei ut assisterent coram Domino, affuit inter eos etiam Satan. 7And the Lord said to him: Whence comest thou? And he answered and said: I have gone round about the earth, and walked through it.E il Signore disse a lui: Donde vieni? E quegli rispose: Ho fatto il giro della terra, e la ho scorsa.To whom our Lord sayd: From whence comest thou? Who answering, sayd: I haue gone round about the earth, and walked through it.Cui dixit Dominus: Unde venis ? Qui respondens, ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. 8And the Lord said to him: Hast thou considered my servant, Job, that there is none like him in the earth, a simple and upright man, and fearing God, and avoiding evil?E il Signore gli disse: Hai tu posto mente al mio servo Giobbe, com' ei non ha sulla terra chi lo somigli, uomo semplice, e retto, e timorato di Dio, e alieno dal far male?And our Lord sayd to him: Hast thou considered my seruant Iob, that there is not the like to him in the earth, a man simple, and right and fearing God, and departing from euil.?Dixitque Dominus ad eum: Numquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, homo simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo ? 9And Satan answering, said: Doth Job fear God in vain?Ma Satan gli rispose: Forse che Giobbe teme Dio inutilmente?To whom Satan answering, said: Why, doth Iob feare God in vayne?Cui respondens Satan, ait: Numquid Job frustra timet Deum ? 10Hast thou not made a fence for him, and his house, and all his substance round about, blessed the works of his hands, and his possession hath increased on the earth?Non hai tu messo in sicuro lui, e la sua casa, e tutti i suoi beni all'intorno? Hai benedette le fatiche delle sue mani, e i suoi beni si sono moltiplicati sulla terra.hast not thou fensed him, and his house, and al his substance round about, blessed the workes of his handes, and his possession hath increased on the earth?nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum; operibus manuum ejus benedixisti, et possessio ejus crevit in terra ? 11But stretch forth thy hand a little, and touch all that he hath, and see if he bless thee not to thy face.Ma stendi un po' la tua mano, e tocca tutto quel ch'ei possiede, e vedrai s'ei non dirà male di te in faccia.But stretch forth thy hand a little, and touch al thinges that he possesseth, vnlesse he blessethee in the facesed extende paululum manum tuam et tange cuncta quæ possidet, nisi in faciem benedixerit tibi.
12Then the Lord said to Satan: Behold, all that he hath is in thy hand: only put not forth thy hand upon his person. And Satan went forth from the presence of the Lord.Il Signore adunque disse a Satan: Su via. tutto quel ch'ei possiede, è in tua balia: solamente non stendere la tua mano contro la sua persona. E Satan partì dalla presenza del Signore.Our Lord therfore sayd to Satan: behold, al things that he hath, are in thy hand, onlie vpon him extend not thy hand. And Satan went forth from the face of our Lord.Dixit ergo Dominus ad Satan: Ecce universa quæ habet in manu tua sunt: tantum in eum ne extendas manum tuam. Egressusque est Satan a facie Domini. 13Now upon a certain day, when his sons and daughters were eating and drinking wine, in the house of their eldest brother,Or mentre un giorno i figliuoli di lui, e le figliuole mangiavano, e beveano del vino in casa del fratello loro primo genito,And when vpon a certeine day his sonnes and daughters did eate, and drinke wyne in the house of their eldest brother,Cum autem quadam die filii et filiæ ejus comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, 14There came a messenger to Job, and said: The oxen were ploughing, and the asses feeding beside them,Venne un messo a Giobbe per dirgli: I buoi aravano, e le asine pascevano vicino a quelli,there came a messenger to Iob, which sayd: The oxen plowghed, and the she asses fed beside them,nuntius venit ad Job, qui diceret: Boves arabant, et asinæ pascebantur juxta eos: 15And the Sabeans rushed in, and took all away, and slew the servants with the sword; and I alone have escaped to tell thee.I Sabei hanno fatta una scorreria, e han portato via ogni cosa, e hanno uccisi di spada i servi, e io solo ho avuto scampo per recarti questa nuova.and the Sabeians came in violently, & haue taken al things, and haue stroken the seruantes with the sword, and I onlie haue escaped to tel thee.et irruerunt Sabæi, tuleruntque omnia, et pueros percusserunt gladio: et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. 16And while he was yet speaking, another came, and said: The fire of God fell from heaven, and striking the sheep and the servants, hath consumed them; and I alone have escaped to tell thee.E prima che questi avesse finito di dire, venne un altro, e disse: Un fuoco grande è caduto dal cielo, e ha percosse, e consunte le pecore, e i servi e mi son salvato io solo per recarti tal nuova.And when he yet spake, an other came, and sayd: The fire of God fel from heauen, and striking the sheepe and the seruantes hath consumed them, and I only haue escaped to tel thee.Cumque adhuc ille loqueretur, venit alter, et dixit: Ignis Dei cecidit e cælo, et tactas oves puerosque consumpsit: et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi.
17And while he also was yet speaking, there came another, and said: The Chaldeans made three troops, and have fallen upon the camels, and taken them; moreover, they have slain the servants with the sword: and I alone have escaped to tell thee.E mentre anche questi parlava, sopraggiunse un altro, e disse: I Caldei divisi in tre squadre hanno predati, e menati via i cammelli, e uccisi i servi a mano armata, e son fuggito io solo per recarti questa nuova.But whiles he also was yet speaking, there came an other and said: The Chaldees made three troupes, and haue inuaded the camels, and taken them, moreouer the seruantes also they haue strooken with the sword, and I alone am fled to tel thee.Sed et illo adhuc loquente, venit alius, et dixit: Chaldæi fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros percusserunt gladio: et ego fugi solus, ut nuntiarem tibi. 18He was yet speaking, and behold another came in, and said: Thy sons and daughters were eating and drinking wine in the house of their eldest brother,Questi non finì di dire, che venne un altro, e disse: Mentre i tuoi figliuoli, e le figliuole mangiavano, e beveano il vino in casa del loro fratello primogenito,He yet spake, and behold an other came in, and said: Thy sonnes and daughters eating and drinking wine in the house of their eldest brother,Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filiis tuis et filiabus vescentibus et bibentibus vinum in domo fratris sui primogeniti, 19A violent wind came on a sudden from the side of the desert, and shook the four corners of the house, and it fell upon thy children, and they are dead: and I alone have escaped to tell thee.Si è levato ad un tratto un vento impetuoso dalla parte del deserto, e ha scossi i quattro angoli della casa, e questa è caduta, ed ha oppressi i tuoi figliuoli, e sono morti, e sol'io sono scappato per recarti tal nuova.sodenly a vehement winde came violently from the countrie of the desert, and shooke the foure corners of the house, which falling oppressed thy children and they are dead, and I alone haue escaped to tel thee.repente ventus vehemens irruit a regione deserti, et concussit quatuor angulos domus: quæ corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt: et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi. 20Then Job rose up, and rent his garments, and having shaven his head, fell down upon the ground, and worshipped,Allora Giobbe si alzò, e stracciò le sue vesti, e tosatosi il capo si prostrò per terra, e adorò Dio,Then Iob rose vp, and rent his garmentes, and with powled head falling on the ground, adored,Tunc surrexit Job, et scidit vestimenta sua: et tonso capite corruens in terram, adoravit, 21And said: Naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither: the Lord gave, and the Lord hath taken away: as it hath pleased the Lord, so is it done: blessed be the name of the Lord.E disse: Ignudo uscii dal seno di mia madre, e ignudo tornerò laggiù. Il Signore avea dato, il Signore ha ritolto; è stato quello, che è piaciuto al Signore: il nome del Signore sia benedetto.and said Naked came I out of my mothers wombe, and naked shal I returne thither: Our Lord gaue, and our Lord hath taken away: as it hath pleased our Lord, so is it done: the name of our Lord be blessed.et dixit: Nudus egressus sum de utero matris meæ, et nudus revertar illuc. Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum.
22In all these things Job sinned not by his lips, nor spoke he any foolish thing against God.A tutte queste cose Giobbe non peccò colle sue labbra, e non disse parola men sana contro il Signore.In al these thinges Iob sinned not with his lippes, neither spake he anie foolish thing against God.In omnibus his non peccavit Job labiis suis, neque stultum quid contra Deum locutus est.
1:1
Year of the World about 2520, Year before Christ 1484.
Hus. The land of Hus was a part of Edom; as appears from Lamentations 4:21.
Calmet
Simple. That is, innocent, sincere, and without guile, (Challoner) in opposition to hypocrites and double dealers. (Calmet)
Hebrew Tam, "perfect."
1:3
Sheep. Hebrew including "goats," which are equally valuable in that country for milk.
Camels. These animals were used for riding in those barren sands, where they can travel for four days without water; and that which is muddy is best for them.
East, in the desert Arabia. Septuagint add at the end of the book, that Job was king; and he seems to have been independent, (Calmet) and to have had other kings who acknowledged his authority. (Pineda) (Chap. 29:7., etc.)
1:4
1:5
Blessed. For greater horror of the very thought of blasphemy, the Scripture both here and [in] ver. 11, and in the following chapter (ver. 5., and 9.) uses the word bless, to signify its contrary. (Challoner) (3 Kings 21:10.)
Haydock
Thus the Greeks styled the furies Eumenides, "the kind," out of a horror of their real name. Even those who are the best inclined, can hardly speak of God without some want of respect, (Calmet) in the midst of feasts, where the neglect of saying grace is also too common. (Haydock)
Menochius
Septuagint, "they have thought evil against God." Every kind of offence may be included, to which feasting leads. (Menochius)
1:6
Calmet
The sons of God. The angels, (Challoner) as the Septuagint express it. (Calmet)
Challoner
Satan also, etc. This passage represents to us in a figure, accommodated to the ways and understandings of men, 1. The restless endeavours of satan against the servants of God. 2. That he can do nothing without God's permission. 3. That God doth not permit him to tempt them above their strength: but assists them by his divine grace in such manner, that the vain efforts of the enemy only serve to illustrate their virtue and increase their merit. (Challoner)
Calmet
A similar prosopopeia occurs, 3 Kings 22:19., and Zacharias 1:10. (Calmet)
Devils appear not in God's sight, but sometimes in presence of angels, who represent God. (St. Athanasius, q. 8. ad Antioc, (Worthington) or some ancient author.)
Calmet
The good angels can make known their orders to them, Zacharias 3:1., and Jude 9. Both good and bad spirits may be considered as the ministers of God. (Calmet)
They appear in judgment; though the latter could not see the Lord.
1:9
Haydock
In vain, without recompense. (Haydock)
1:11
Haydock
Face, like a hypocrite, (Sanctius) or rather curse thee openly, ver. 5. (Haydock)
1:12
Worthington
Hand. God permits evils. (Worthington)
Calmet
The devil can do nothing without leave. (Calmet)
1:15
Menochius
Sabeans, descended from Abraham, in the desert (Calmet) or happy Arabia. These nations lived on plunder. (Pliny, [Natural History?] 6:28.) (Menochius)
1:16
Heaven, or the air, where the devils exercise a power, Ephesians 2:2.
1:17
Calmet
Chaldeans. Some copies of the Septuagint read "horsemen." These nations inhabited the other side of the Euphrates, but made frequent incursions to plunder their neighbours. (Calmet)
1:20
The fathers oppose this example to the apathy of the stoics. (St. Augustine, City of God 1:9.) (Romans 1:31.)
1:21
Haydock
Thither. To that earth from which all are taken. (Haydock)
Varro
Ista terra gentes omnes peperit et resumet demum. (Varro.)
Ut mater operiens. (Pliny, [Natural History?] 2:63.) See 1 Timothy 6:7.
Calmet
As....done. Some copies of St. Jerome omit this, which is borrowed from the Septuagint. (Calmet)
1:22
By his lips, is not in Hebrew but occurs [in] Job 2:10.
Calmet
God. Much less did he blaspheme, as satan had said, ver. 11. He did not consider all as the effect of chance, or like a mere philosopher. His thoughts were regulated by religion and the fear of God. (Calmet)
Worthington
The virtue of Job was so much the more wonderful, as he lived among the wicked. (St. Gregory) He bore patiently with the loss of all things: and English Catholics have often imitated him. (Worthington)
St. Gregory
He might well record his own good actions, the gifts of God, being moved by divine inspiration, like Moses, etc. (St. Gregory)
1:1
1:4
And made a feast by houses.... That is, each made a feast in his own house and had his day, inviting the others, and their sisters.
1:5
Blessed.... For greater horror of the very thought of blasphemy, the scripture both here and ver. 11, and in the following chapter, ver. 5 and 9, uses the word bless to signify its contrary.
1:6
The sons of God.... The angels.—Ibid. Satan also, etc.... This passage represents to us in a figure, accommodated to the ways and understandings of men, 1. The restless endeavours of Satan against the servants of God; 2. That he can do nothing without God’s permission; 3. That God doth not permit him to tempt them above their strength: but assists them by his divine grace in such manner, that the vain efforts of the enemy only serve to illustrate their virtue and increase their merit.
1:1
1. Simple, right, and fearing God.] Moyses, Samuel, Esdras, & other Prophetes Aswal Iob as other prophetes writ their owne actes and prayses. Good workes are both Gods workes and mens workes. writ ther owne actes among others, also their owne prayses, speaking of themselues in the third person: & so did holie Iob, humbly, truly, and simply, without vayne glorie, or arrogancie, as S. Gregorie noteth, saying. Blessed Iob, inspired Praef⸢at⸣ in Iob. with the Holie Ghost, might wel write his owne actes, which were the giftes of supernal inspiration. God being the principal cause efficient of al good mens workes, and men the secondarie cause of the same.
Moreouer Iobs singular patience and other vertues are likewise commended in other holie Scriptures & by ancient Doctores, Tobiae. 2. God permitted tentation to happen vnto Tobias, that example might be geuen to his folowers of his patience, as of holie Iob, S. Iames (c. 5.) exhorting to patience, sayth: You Iobs patience inuincible in •l sortes of ⸢aff⸣liction. haue heard the suffering of Iob, and you haue sene the end of our Lord. Tertullian (li. de patientia) admiring Iobs patience exclameth thus: ô most happie man whom neither the driuing away of his flockes of catle, nor consuming of the rest with fire, nor the losse of his children, nor terments of his bodie. could drive •••m patience but he stood immoueable in the seruice of God, for example to vs, that we fall not for anie wordlie damage, losse of dearest friendes or corporal afflictions. & blessed be God, by whose blessing we may now y•ô happie English Catholiques, English Catholiques lose their goodes and children, and are afflicted in bodie. that patiently suffer the very same kindes of tribulation, (though not in so great a degree) in our time. S Cyprian (li deb•no patientie) Iob examined & proued by the vertue of patience was aduanced to the very height of prayse, a rich lord in possession, & a more rich father in children, sudainly was neither lord, nor father: was also most greuously afflicted in his flesh: and that no tentation might be wanting the diuel armed his wife against him, yet was he not moued, but by victorious patience thanked God for al In like sorre other holie fathers, for encoregement and consolation of the afflicted, write much of holie Iobs inuincible patience. Aboue al S. Gregorie, our Apostle, dilateth most excellently Great commendation to be good amongst the bad. in thirtie and fine whole bookes, describing & proposing his so great vertues to be imitated by al Christianes, first of al (li. 1. c 5.) obseruing how great a prayse it is to be good in such a place, in the middes of a crooked and peruerse Philip. 2. Apoc. 2. ••ntie. nation, shining as a light in the vvorld, dwelling in the gentiles, vvhere vvas the seate of Satan, a lillie amongst thornes.
The first pa••. The change of Iobs prosperous s•a•• into affliction.
1:5
5. Offered holocaustes for euerie one.] Albeit the vertue of Sacrifice as wel of Holocaust Sacrifice being of infinite vertue, yet the valure in application is limited. in the old Testament, as especially of Christs Sacrifice in the New, is of infinite valure in it selfe, yet the application therof to particular persons, and purposes is limited, and therfore holie Iob offered not only once for al his children, but manie times, seuerally for euerie one. VVherof see Cardinal Allan li. 2. de Eucharist. Sacrific. c. 35.
〈…〉
1:6
Diuels appeare not in Gods sight, but sometime in presence of Angels which represent God S. Athan q. 8. ad Anti•c•••.
1:12
God doth not directly send euils b•t permitteth them to happen to his seruantes.
1:21
By this holie example ancient fathers condeme the sensles Stoikes who are neuer moued, S. Aug. li. 1. c. 9. ciuit. S. Paul also reproueth men vvithout affection. Rom. 1. v. 31.
1:1
Pope St Clement I † AD 99 The First Epistle of Clement to the Corinthians 17
… Abraham was specially honoured, and was called the friend of God; yet he, earnestly regarding the glory of God, humbly declared, “I am but dust and ashes.” Moreover, it is thus written of Job, “Job was a righteous man, and blameless, truthful, God-fearing, and one that kept himself from all evil.”
St Basil the Great † AD 379 The Letters 38.3
… It is customary in Scripture to make a distinction of this kind, as well in many other passages as in the History of Job. When purposing to narrate the events of his life, Job first mentions the common, and says “a man;” then he straightway particularizes by adding “a certain.”
St Gregory of Nazianzus † AD 389 Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 43.72
72. Joseph was a provider of corn, but in Egypt only, and not frequently, and of bodily food. Basil did so for all men, and at all times, and in spiritual food, and therefore, in my opinion, his was the more honourable function. Like Job, the man of Uz,
St John Chrysostom † AD 407 Instructions to Catechumens 2.1
… Hear, at least, what he says concerning Job. For in saying that “there was a man in the land of Ausis,” he does not describe him in those terms in which they who are without describe him, nor does he say this because he had two feet and broad nails, but he added the evidences of his piety and said, “just, true, fearing God, eschewing every evil deed,”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom 4
… For both freedom from covetousness is justice, and universal virtue is also justice; and it is mostly in this latter sense that the Scripture uses the name of justice; as when it saith, “a man that was just and true;”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom 16
Here by righteousness He means the whole of virtue; even as also discoursing of Job, He said, “He was a blameless man, righteous.”
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Thessalonians 1
… For “the word of the Lord,” it is said, “was precious in those days; there was no open vision.” ( 1 Sam. iii. 1 .) If these men, therefore, stood before Me, they would profit nothing. And of Noah He says, “Noah was a righteous man, and perfect in his generations.” ( Gen. vi. 9 .) And concerning Job, He was “blameless, just, true, fearing God.” (
St Jerome † AD 420 Against the Pelagians 1.12
12. C. Why do I any longer delay? You must be vanquished by the authority or Scripture. To pass over other passages, you must be silenced by the two in which we read the praises of Job, and of Zacharias and Elizabeth. For, unless I am deceived, it is thus written in the book of Job:
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise Concerning Man’s Perfection in Righteousness 29
… This is what he says: “We tell them in answer, how in the book of Numbers it is said, ‘Man is true.’ While of holy Job this eulogy is read: ‘There was a certain man in the land of Ausis, whose name was Job; that man was true, blameless, righteous, and godly, abstaining from every evil thing.’”
Pope St Gregory I the Great † AD 604 Register of the Epistles of St. Gregory the Great 5.40
… For by the use therein of the term simplicity they politely call me silly. It is true indeed that in Holy Scripture, when simplicity is spoken of in a good sense, it is often carefully associated with prudence and uprightness. Hence it is written of the blessed Job, The man was simple and upright (
St John of Damascus † AD 749 An Exact Exposition of the Orthodox Faith 3.4
… are applied both in connection with natures, as when we say that God is incomprehensible essence, and that God is one, and with reference to subsistences, that which is more specific having the name of the more general applied to it, as when the Scripture says, Therefore God, thy God, hath anointed thee , or again, There was a certain man in the land of Uz
1:2
St Athanasius of Alexandria † AD 373 Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 1.13
… And this again divine Scripture recognises; for it says in the case of things originate, ‘All things came to be through Him, and without Him nothing came to be ,’ and, ‘In wisdom hast Thou made them all ;’ but in the case of sons which are generate, ‘To Job there came to be seven sons and three daughters
St Athanasius of Alexandria † AD 373 Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 2.14.4
… Again, the Patriarch Jacob said to Joseph, ‘And now thy two sons, Ephraim and Manasseh, which became thine in Egypt, before I came unto thee into Egypt, are mine .’ And Scripture says about Job, ‘And there came to him seven sons and three daughters
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on 1 Timothy 13
… The Heathens say that he is a rational animal, mortal, capable of intelligence and knowledge. But let us not take our definition from them, but whence? From the sacred writings. Where then has the Scripture given a definition of man? Hear its words. “There was a man perfect and upright, one that feared God, and eschewed evil.” (
St Augustine of Hippo † AD 430 On the Morals of the Catholic Church 23
… This man, in the loss of all his wealth, and on being suddenly reduced to the greatest poverty, kept his mind so unshaken and fixed upon God, as to manifest that these things were not great in his view, but that he was great in relation to them, and God to him.
St Augustine of Hippo † AD 430 Lectures or Tractates on the Gospel According to St. John 41.9
… not even such as was Job, to whom the Lord bore such testimony, that the devil was filled with envy, and demanded that he should be tempted, and was himself defeated in the temptation, to the end that Job might be proved.
1:3
St Gregory of Nazianzus † AD 389 Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 8.7
7. This is what I know upon these points: and therefore it is that I both am aware and assert that her soul was more noble than those of the East,
1:5
St Cyprian of Carthage † AD 258 On Works and Alms 18
… The Holy Scripture proves this, saying: “Job, a true and righteous man, had seven sons and three daughters, and cleansed them, offering for them victims to God according to the number of them, and for their sins one calf.”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom 33
Hear how he also managed what related to his children, not giving way to undue softness, as we do, but requiring of them all circumspection. For he who offered sacrifice even for their secret sins, imagine how strict a judge he was of such as were manifest.
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom 42
In this way Paul became clean; therefore also he said, “For if we judged ourselves, we should not be judged.” Thus did Job cleanse his sons.
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom 82
… And on them that laugh he pronounces a woe, and everywhere He removes the beginning and the seeds of evil, and saith we have to give an account of an idle word. Therefore also Job applied a remedy even for the thoughts of his children.
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Philippians 3
… and yet we pray on behalf of all; perchance they may turn. As then we pray for those living, who differ not from the dead, so too we may pray for them. Job offered sacrifice for his children, and freed them from their sins. “It may be,” said he, “that they have renounced God in their hearts.” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Thessalonians 4
… But that he does attack us, though he knows not, he showed in the case of Job. For that evil demon said to God, “Hast Thou not made a hedge about his things within, and his things without? Take away his goods, and surely he will bless
1:6
St Justin Martyr † AD 165 Dialogue with Trypho 79
… and [the Lord] said, ‘The Lord, who has taken Jerusalem, rebuke thee.’ And again, it is written in Job,
1:7
St Hippolytus † AD 235 The Refutation of All Heresies 4.47
… And he says that there revolves towards “The Bears” themselves, like some stream of a river, an enormous and prodigious monster, (the) Serpent; and that this is what the devil says in the book of Job to the Deity, when (Satan) uses these words: “I have traversed earth under heaven, and have gone around (it),”
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Ephesians 4
“According to the power,” saith he, “of the air, of the spirit.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 100.3
… Of what use is it to be jubilant and obey this Psalm, when it saith, “Jubilate unto the Lord, all ye lands,” and not to understand what jubilance is, so that our voice only may be jubilant, our heart not so? For the understanding is the utterance of the heart.
1:8
St Cyprian of Carthage † AD 258 On the Mortality 10
… In all these things which befell him, Job sinned not with his lips in the sight of the Lord.” Therefore the Lord God gives him a testimony, saying, “Hast thou considered my servant Job? for there is none like him in all the earth, a man without complaint, a true worshipper of God.”
St Cyprian of Carthage † AD 258 Three Books of Testimonies Against the Jews 3.15
… In all these things which happened unto him, Job sinned not with his lips in the sight of the Lord.” Also in the same place: “Hast thou regarded my servant Job? for there is none like unto him in the earth: a man without complaint: a true worshipper of God, restraining himself from all evil.”
St Augustine of Hippo † AD 430 On the Good of Marriage 25
… but how many are there of the same virtue of mind, unto whom trial is wanting, whereby what is within, in the sight of God, may go forth also into the sight of men, and not to men begin to exist, but only become known? For there was already in Job patience, which God knew, and to which He bore witness: but it became known unto men by test of trial:
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise on the Merits and Forgiveness of Sins, and on the Baptism of Infants 2.17
… For these are God’s words concerning him: “Hast thou diligently considered my servant Job? For there is none like him on the earth, blameless, righteous, a true worshipper of God, who keeps himself from every evil work.”
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise Concerning Man’s Perfection in Righteousness 37
… “For there is not a just man upon earth, that doeth good, and sinneth not.” And he makes a pretence of answering it by other passages,—how, “the Lord says concerning holy Job, ‘Hast thou considered my servant Job? For there is none like him upon earth, a man who is blameless, true, a worshipper of God, and abstaining from every evil thing.’”
Pope St Leo I the Great † AD 461 Sermons 27
… For the divine Scripture says: “Thou shalt worship the Lord thy God , and Him only shalt thou serve .” And the blessed Job, “a man without complaint,” as the Lord says, “and one that eschews every evil
1:9
St John Chrysostom † AD 407 Three Homilies Concerning the Power of Demons 2.2
… For that the Devil is not by nature wicked, learn from his very names. For the Devil, the slanderer that is, is called so from slandering; for he slandered man to God saying “Doth Job reverence thee for nought? but put out thine hand, and touch what he hath, see if he will not blaspheme thee to thy face.”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies on the Statues to the People of Antioch 1.18
… when he could neither answer the accusations against himself, nor impugn the virtue of this just man; took refuge at once in this defence, speaking thus, “Doth Job fear thee for nought? Hast thou not made an hedge about him on all sides.”
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Second Corinthians 2
… But he calleth him adversary and accuser, because he both accuseth God to man and us to God, and us again one to another. For at one time he accused Job to God, saying, “Doth Job serve the Lord for nought?” (
St Augustine of Hippo † AD 430 Sermons on Selected Lessons of the New Testament 41.3
… If when He giveth earthly goods, thou dost rejoice, how much more oughtest thou to rejoice when He giveth thee Himself, who made heaven and earth? So then God must be loved for His own sake. For the Devil not knowing what was passing in the heart of holy Job, brought this as a great charge against him, saying, “Doth Job worship God for His Own sake.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 56.18
… A man is observed, and the things which belong to him; no one knoweth of what sort he is: God seeth of what sort he is. Sometimes even the devil himself he escapeth; except he tempt, he findeth not: just as concerning that man of whom just now I have made mention:…“Doth Job by any means worship God for nought?”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 72.7
… therefore he saith, “He shall judge the poor of the people,” that is, shall sever for salvation those that are poor among the people. “And He shall humble the false-accuser.” No false-accuser can be more suitably recognised here than the devil. False accusation is his business. “Doth Job worship God gratis?”
John Cassian † AD 435 The Conferences of John Cassian 4.6
… For the devil will not dare to attack me while supported by Thy defence, as he brings both against me and Thee this objection and complaint, which he ever slanderously brings against Thy champions, “Does Job serve God for nought? Hast not Thou made a fence for him and his house and all his substance round about?”
John Cassian † AD 435 The Conferences of John Cassian 13.14
… “Doth Job serve God for nought? Hast Thou not hedged him in, and all his substance round about? but take away thine hand,” i.e., allow him to fight with me in his own strength, “and he will curse Thee to Thy face.”
1:10
Origen † AD 254 Origen De Principiis 3.2.6
… But now put forth Thy hand, and touch all that he hath, (and see) if he do not renounce Thee to Thy face.”
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Ephesians 19
… Let us not then give thanks only when we are in prosperity, for there is nothing great in this. And this the devil also well knows, and therefore he said, “Doth Job fear God for nought? Hast Thou not made an hedge about him and about all that he hath on every side? Touch all that he hath; no doubt, he will renounce Thee to Thy face!” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Thessalonians 4
… But that he does attack us, though he knows not, he showed in the case of Job. For that evil demon said to God, “Hast Thou not made a hedge about his things within, and his things without? Take away his goods, and surely he will bless Thee to Thy face.” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on 2 Timothy 7
… If it should be unfortunate for a time, in the end it will prosper. This will be more than spear and shield to all the household. Hear what the devil says concerning Job. “Hast not thou made an hedge about him and about his house, and about all that he hath on every side?” (
St Augustine of Hippo † AD 430 The Confessions 8.1
… and all who worship Thee when they hear these things shall say: “Blessed be the Lord in heaven and earth, great and wonderful is His name.” Thy words had stuck fast into my breast, and I was hedged round about by Thee on every side.
1:11
Origen † AD 254 Origen Against Celsus 6.43
… Nay, with respect to the sons of Belial in the book of Judges, whose sons are they said to be, save his, on account of their wickedness? And besides all these instances, in the book of Job, which is older even than Moses himself, the devil is distinctly described as presenting himself before God,
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Thessalonians 4
… But that he does attack us, though he knows not, he showed in the case of Job. For that evil demon said to God, “Hast Thou not made a hedge about his things within, and his things without? Take away his goods, and surely he will bless
St Augustine of Hippo † AD 430 Our Lord’s Sermon on the Mount 2.9
… and many others of both sexes: but Job most of all, in regard to whose admirable stedfastness in the Lord his God, those heretical enemies of the Old Testament, when they wish to mock at it with sacrilegious mouth, brandish this above other weapons, that Satan begged that he should be tempted.
St Augustine of Hippo † AD 430 Ten Homilies on the First Epistle of John 6.7
… If I put to you the instance of some man, perchance thou wilt say to me, “It is thou that callest him wicked, for he was righteous; had he not been righteous, his prayer would not have been heard by God.” The instance I am about to allege is of one, of whose iniquity and impiety none can doubt. The devil himself: he asked for Job, and received.
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 73.22
… “The hand Thou hast held of my right hand,” in order that Thou mightest conduct me. For what hath he put hand? For power. For we say that a man hath that in his hand which he hath in his power: just as the devil said to God concerning Job, “Lay to Thine hand, and take away the things which he hath.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 97.10
… and yet thou choosest a term thou deeply hatest, to apply to him. If he could, would he not revenge himself? But it is not allowed: and he doth so much only as is allowed him. For when he wished to tempt Job, he had to ask power to do so:
St John of Damascus † AD 749 An Exact Exposition of the Orthodox Faith 2.29
… Works of good-will include all those that are undeniably good, while works of permission are…… . For Providence often permits the just man to encounter misfortune in order that he may reveal to others the virtue that lies concealed within him , as was the case with Job
1:12
Tertullian † AD 220 The Five Books Against Marcion 5.12
… It would seem, therefore, that Marcion’s god imitates the Creator’s conduct, who is an enemy to the proud, even “putting down the mighty from their seats.” Is he then the same God as He who gave Satan power over the person of Job that his “strength might be made perfect in weakness?”
Tertullian † AD 220 De Fuga in Persecutione 2
… You have the case of Job, whom the devil, unless he had received authority from God, could not have visited with trial, not even, in fact, in his property, unless the Lord had said, “Behold, all that he has I put at your disposal; but do not stretch out your hand against himself.”
Origen † AD 254 Origen's Commentary on Matthew 13.8
… The case of Job will be taken as an illustration. “Lo, all that is his I give into thy hands, but do not touch him;”
St Cyprian of Carthage † AD 258 On the Lord's Prayer 26
26. Now power is given against us in two modes: either for punishment when we sin, or for glory when we are proved, as we see was done with respect to Job; as God Himself sets forth, saying, “Behold, all that he hath I give unto thy hands; but be careful not to touch himself.”
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.36
… For though living before these two, Job had said: “I delivered the poor out of the hand of the strong, and I aided the fatherless for whom there was no helper. Let the blessing of him that was ready to perish come upon me.” Was not he most brave in that he bore so nobly the attacks of the devil, and overcame him with the powers of his mind?
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom 19
… and he would not dare set upon any of his fellow servants, had he not first received license from above. And why say I, “his fellow servants?” Not even against swine did he venture any outrage, until He Himself allowed him; nor against flocks, nor herds, until he had received permission from above.
St Augustine of Hippo † AD 430 Letters of St. Augustin 130.26
… but while their desire was granted, their impatience was severely corrected. Again, He gave them, in answer to their request, a king according to their heart, as it is written, not according to His own heart. He granted also what the devil asked, namely, that His servant, who was to be proved, might be tempted.
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 56.17
… what is he to take away? Gold, silver, cattle, men servants, maid servants, estates, houses, let him take away all things: doth he by any means take away the vows, which are in me, which I may render of praise to God? The tempter was permitted to tempt a holy man, Job;
St John of Damascus † AD 749 An Exact Exposition of the Orthodox Faith 2.4
Hence they have no power or strength against any one except what God in His dispensation hath conceded to them, as for instance, against Job
1:13
Aphrahat † AD 346 Aphrahat: Select Demonstrations 6.3
… Solomon was greater than all the kings of the earth, yet in the days of his old age his wives led his heart astray. Through Jezebel, daughter of Ethbaal, the wickedness of Ahab was increased, and he became altogether a heathen. Furthermore, the adversary tempted Job through his children and his possessions,
1:14
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 2.5
… For: “Blessed are they who have not seen yet have believed.” All these felt their own weakness, but they bravely prevailed over it. What can we think of as more wretched than holy Job, either in the burning of his house, or the instantaneous death of his ten sons, or his bodily pains?
1:15
Origen † AD 254 Origen's Commentary on Matthew 13.8
… “Lo, all that is his I give into thy hands, but do not touch him;” thereafter, he was, as it were, delivered up by the devil to his princes, namely, to those who took prisoners of war, to the horsemen, to the fire that came down from heaven, to the great wind that came from the desert and broke up his house.
1:16
Origen † AD 254 Origen's Commentary on Matthew 12.2
… And they ought to have known that even many of the portents wrought against Egypt in the time of Moses, though they were not from heaven, were clearly from God, and that the fire which fell from heaven upon the sheep of Job was not from God;
Origen † AD 254 Origen's Commentary on Matthew 13.8
… up to a certain power, subordinate to “the prince of the power of the air, of the spirit that now worketh in the sons of disobedience,” in order that the fire which descended thence on the sheep of Job might seem to fall from heaven, to the man who announced to Job that “fire fell from heaven, and burned up his sheep, and consumed the shepherds likewise.”
St John Chrysostom † AD 407 Three Homilies Concerning the Power of Demons 2.2
… For the Devil, the slanderer that is, is called so from slandering; for he slandered man to God saying “Doth Job reverence thee for nought? but put out thine hand, and touch what he hath, see if he will not blaspheme thee to thy face.” He slandered God again to man saying “Fire fell from heaven and burnt up the sheep.”
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 130.7
We read in the book of Job how, while the first messenger of evil was yet speaking, there came also another;
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 78.26
… on which terms also we have it. For not even in these cases are we able to do all that we will. But in a book the most unerring we read that the devil was able even to send fire from Heaven, to burn up with wonderful and awful fierceness so great a number of the cattle of a holy man:
1:20
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 118.2
… “Naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither: the Lord gave and the Lord hath taken away: it has been as the Lord pleased: blessed be the name of the Lord.”
1:21
Tertullian † AD 220 On Exhortation to Chastity 1
… the remaining species, (that) of marrying no more after the disjunction of matrimony by death, besides being the glory of virtue, is (the glory) of moderation likewise; for moderation is the not regretting a thing which has been taken away, and taken away by the Lord God,
Tertullian † AD 220 On Exhortation to Chastity 2
What moderation, in short, is there in that utterance, “The Lord gave, the Lord hath taken away; as seemed (good) to the Lord, so hath it been done!”
St Cyprian of Carthage † AD 258 On the Mortality 10
… since in his very struggles and anguish, showing forth the patience of a religious mind, he says, “Naked came I out of my mother’s womb, naked also I shall go under the earth: the Lord gave, the Lord hath taken away; as it seemed fit to the Lord, so it hath been done. Blessed be the name of the Lord.”
St Cyprian of Carthage † AD 258 Three Books of Testimonies Against the Jews 3.7
… “Naked came I out of my mother’s womb, naked also shall I go under the earth: the Lord gave, and the Lord hath taken away: as it hath pleased the Lord, so it is done; blessed be the name of the Lord. In all these things which happened to him Job sinned in nothing with his lips in the sight of the Lord.”
St Gregory Thaumaturgus † AD 270 A Metaphrase of the Book of Ecclesiastes 5
… And this wealth, besides, must needs perish some time or other, and be lost, whether he who has acquired it has children or not; and the man himself, however unwillingly, is doomed to die, and return to earth in the selfsame condition in which it was his lot once to come into being.
St Athanasius of Alexandria † AD 373 Festal and Personal Letters of Athanasius 13
3. The other saints also, who had a like confidence in God, accepted a like probation with gladness, as Job said, ‘Blessed be the name of the Lord
St Basil the Great † AD 379 The Letters 5
… So we ought always to adore His loving kindness, and not to repine, remembering those great and famous words of the great athlete Job, when he had seen ten children at one table, in one short moment, crushed to death, “The Lord gave and the Lord hath taken away.”
St Gregory of Nazianzus † AD 389 Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 18.24
24. But what was most excellent and most characteristic, though least generally recognized, was his simplicity, and freedom from guile and resentment. For among men of ancient and modern days, each is supposed to have had some special success, as each chanced to have received from God some particular virtue: Job unconquered patience in misfortune,
St Ambrose of Milan † AD 397 On the Duties of the Clergy 1.38
… Or, once more, what so difficult, when some misfortune has happened, and it is looked on as something serious and grieving, as to bear it in such a way that one considers it nothing beyond what is natural, when one reads: “Naked was I born, naked shall I go forth. What the Lord gave, the Lord hath taken away”
St John Chrysostom † AD 407 Three Homilies Concerning the Power of Demons 1
… And shall we reproach God who wishes to take back his own? Indeed now is this not the extreme of folly? yea the great and noble Job did not act thus. For not only when he received, but even when he was deprived, he gives the greatest thanks to God saying, “The Lord gave, the Lord hath taken away; may the name of the Lord be blessed for ever.”
St John Chrysostom † AD 407 Homily on the Paralytic Let Down Through the Roof 8
… Nevertheless after such great calamities of this kind he was not petulant, but what does he say—“The Lord gave, the Lord hath taken away; as it seemed good unto the Lord even so has it come to pass, blessed be the name of the Lord for ever.”
St John Chrysostom † AD 407 Two Homilies on Eutropius 2.2
2. Now I say these things in order that ye too may follow my example. But wherefore was I not dismayed? Because I do not fear any present terrors. For what is terrible? Death? nay this is not terrible: for we speedily reach the unruffled haven. Or spoliation of goods? “Naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I depart;”
St John Chrysostom † AD 407 A Treatise to Prove that No One Can Harm the Man Who Does Not Injure Himself 4
… Wherefore for the latter the rewards of philosophy are made ready and prepared, for the former the penalties of wickedness. Hast thou been deprived of thy money? Read the word “Naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither.”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies on the Statues to the People of Antioch 1.18
… so also was it with Job. When he was enveloped in all that wealth, it was not visible to the many, what a man he was. But when, like the wrestler, that strips off his garment, he threw it aside, and came naked to the conflicts of piety, thus unclothed, he astonished all who saw him;
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies on the Statues to the People of Antioch 4.4
… The winds blew,—the bitter words of his wife:—“Curse God,” she said, “and die.” Yet the house fell not: the soul was not supplanted: the just man did not blaspheme; but even gave thanks thus, saying, “The Lord gave and the Lord hath taken away. As it pleased the Lord, so is it come to pass.”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies on the Statues to the People of Antioch 6.9
… We brought nothing into this world, and it is certain we can carry nothing out.”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies on the Statues to the People of Antioch 15.4
… who became both rich, and likewise poor, and handled both these weapons alike, and conquered in both. When he was rich, he said, “My door was open to every comer.” But when he had become poor, “The Lord gave, and the Lord hath taken away. As it seemed good unto the Lord, so hath it come to pass.”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies on the Statues to the People of Antioch 18.7
… But is it the untimely end of his children? Nay, he will also bear this nobly, and will take up the words of Job, “The Lord gave, the Lord hath taken away; as it seemed good unto the Lord, so is it come to pass. Blessed be the name of the Lord for ever.”
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom on Paul's Epistle to the Romans 9
… Hast thou seen a son taken prematurely away? Say, “the Lord hath given, the Lord hath taken away.” Do you see your fortune exhausted? Say, “naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither.” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Corinthians 10
… and neither be thou elated with these things as if they were thine own, nor be sparing as to the distribution of them. Again, if thou hast children, they are God’s which thou hast. If such be thy thought, thou wilt both be thankful for having them, and if bereft thou wilt not take it hard. Such was Job when he said, (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Corinthians 41
… For if when a servant was chastised by his master, thou didst stand by and complain, thou wouldest the more exasperate the master against thyself. Do not then so; but give thanks, that hereby also this cloud of sadness may be scattered from thee. Say with that blessed one, “the Lord gave, and the Lord hath taken away.” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Second Corinthians 1
… And should such an one, hushing to rest the heavings of nature, be strengthened to say the words of Job without a tear, “The Lord gave, the Lord hath taken away;” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Second Corinthians 6
… vi. 8 .) and “Godliness is great gain:” ( ib. 6 .) and, “The world is crucified unto me, and I unto the world.” ( Gal. vi. 14 .) Hear Peter saying, “Silver and gold have I none, but such as I have, give I thee.” ( Acts iii. 6 .) Hear Job giving thanks and saying, “The Lord gave, and the Lord hath taken away.” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on Colossians 2
Seest thou how he bears himself along into speaking of the Son? For if “we give thanks with much joy,” it is a great thing that is spoken of. For it is possible to give thanks only from fear, it is possible to give thanks even when in sorrow. For instance; Job gave thanks indeed, but in anguish; and he said, “The Lord gave, the Lord hath taken away.” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Thessalonians 3
… How then will it be a gain? If thou givest thanks to God, if thou dost not wail bitterly, if thou utterest the words of Job, “The Lord gave and the Lord hath taken away. Naked came I out of my mother’s womb, naked shall I also go away.” (
St John Chrysostom † AD 407 Homilies on First Thessalonians 10
Always to give thanks, this is a mark of a philosophic soul. Hast thou suffered any evil? But if thou wilt, it is no evil. Give thanks to God, and the evil is changed into good. Say thou also as Job said, “Blessed be the name of the Lord for ever.” (
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 20
[8.] For tell me when dost thou account Job blessed? When he had so many camels, and flocks, and herds, or when he uttered that saying: “The Lord gave, the Lord hath taken away”? (
St John Chrysostom † AD 407 The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 33
… xii. 10 ); that is, I am pleased, I rest in my afflictions. For all things then let us give thanks, both for comfort, and for affliction. Let us not murmur: let us not be unthankful. “Naked came I out of my mother’s womb, naked also shall I depart.” (
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 22.31
… for does not the psalmist say: “The daughters of Judah rejoiced because of thy judgments, O Lord”? Let the words be ever on your lips: “Naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither;”
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 39.2
… How unsearchable are His judgments, and His ways past finding out!” God is good, and all that He does must be good also. Does He decree that I must lose my husband? I mourn my loss, but because it is His will I bear it with resignation. Is an only son snatched from me? The blow is hard, yet it can be borne, for He who has taken away is He who gave.
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 108.19
… “What is a man profited, if he shall gain the whole world and lose his own soul? or what shall a man give in exchange for his soul:” and “naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither. The Lord gave, and the Lord hath taken away: blessed be the name of the Lord:”
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 123.11
… why should not a widow, who by God’s decree has ceased to have a husband, joyfully cry again and again with Job: “the Lord gave, and the Lord hath taken away,”
St Jerome † AD 420 The Letters of St. Jerome 127.13
… “naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither: the Lord gave and the Lord hath taken away; blessed be the name of the Lord.”
St Augustine of Hippo † AD 430 City of God 1.10
… “Naked came I out of my mother’s womb, and naked shall I return thither: the Lord gave, and the Lord hath taken away; as it pleased the Lord, so has it come to pass: blessed be the name of the Lord.”
St Augustine of Hippo † AD 430 On the Creed 10
… What things, then, he suffered! He lost all that he had; his house fell; would that were all! it crushed his sons also. And, to see that patience had great place in him, hear what he answered; “The Lord gave, the Lord hath taken away; as it pleased the Lord, so hath it been done; blessed be the name of the Lord.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Sermons on Selected Lessons of the New Testament 57.10
… You tell me, I will take away what thou hast. Take away what I have; you do not take away what I have within. For he was not left a poor man, who said, ‘The Lord gave, the Lord hath taken away; it is done as it pleased the Lord; blessed’ therefore ‘be the Name of the Lord. Naked came I out of my mother’s womb, naked shall I return to the earth.’
St Augustine of Hippo † AD 430 Sermons on Selected Lessons of the New Testament 63.4
… What is, “they are the riches of iniquity”? It is money which iniquity calls by the name of riches. For if we seek for the true riches, they are different from these. In these Job abounded, naked as he was, when he had a heart full to Godward, and poured out praises like most costly gems to his God, when he had lost all he had.
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 38.23
… If thou hast sinned, mourn for the loss of thy inward treasure. Thou hast nothing in thy house, but perhaps thou art still more empty in heart; but if thine heart is full of its Good, even thy God, why dost thou not say, “The Lord gave, the Lord hath taken away; as it pleased the Lord was it done. Blessed be the Name of the Lord.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 56.17
… the coffer of his holy breast the thieving devil had not rifled, full he was of that wherefrom he might sacrifice. Hear what he had, hear what he brought forth: “The Lord hath given, the Lord hath taken away; as hath pleased the Lord, so hath been done: be the name of the Lord blessed.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 69.30
… When would He have ventured to sing, unless He had been refreshed from hunger? “I will magnify Him with praise.” O vast riches! What jewels of God’s praise hath he brought out of his inward treasures! These are my riches! “The Lord hath given, the Lord hath taken away.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 77.2
… “They have trembled with fear where fear was not.” They have trembled about the loss of things present, for the reason that they were not full of Him, upon whom they have not called. They have not loved gratis, so that after the loss of temporal things they could say, “As it hath pleased the Lord, so hath been done, be the name of the Lord blessed.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 78.26
… which thing no one of the faithful would dare perchance to ascribe to the devil, except it were read on the authority of Holy Scripture. But that man, being by the gift of God just and firm, and of godly knowledge, saith not, The Lord hath given, the devil hath taken away: but, “The Lord hath given, the Lord hath taken away:”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 98.5
… tribulation is hammering, improvement is the being drawn out. Job was a ductile trumpet, when suddenly assailed by the heaviest losses, and the death of his sons, become like a ductile trumpet by the beating of so heavy tribulation, he sounded thus: “The Lord gave, and the Lord hath taken away; blessed be the name of the Lord.”
St Augustine of Hippo † AD 430 Expositions on the Book of Psalms 134.2
… When? By night. When did Job bless? When it was a sad night. All was taken away which he possessed; the children for whom his goods were stored were taken away. How sad was his night! Let us however see whether he blesseth not in the night. “The Lord gave, the Lord hath taken away; it is as the Lord willed; blessed be the name of the Lord.”
Theodoret of Cyrus † AD 458 Letters of the Blessed Theodoret, Bishop of Cyprus 15
… On the other hand they whom sorrow makes its slaves will gain nothing by their wailing, but will at once live weary lives and grieve the Guardian of us all. Receive then, my most honoured friend, a fatherly exhortation “The Lord gave and the Lord hath taken away. He hath done whatsoever pleased Him. Blessed be the name of the Lord.”
Theodoret of Cyrus † AD 458 Letters of the Blessed Theodoret, Bishop of Cyprus 137
… that against that race the divine fiat has gone forth; that suffering is common, for life is full of such woes; we shall bravely bear what has happened, shall repel the assaults of despair, and shall raise that wonderful song of praise “The Lord gave and the Lord hath taken away; the Lord hath done what seemed to him good; blessed be the name of the Lord.”
1:22
St Augustine of Hippo † AD 430 A Treatise on the Merits and Forgiveness of Sins, and on the Baptism of Infants 2.16
Now it is remarkable that the Lord Himself, after bestowing on Job the testimony which is expressed in Scripture, that is, by the Spirit of God, “In all the things which happened to him he sinned not with his lips before the Lord,”
1:1
Quia, sicut dictum est, intentio hujus libri ordinatur ad ostendendum, qualiter res humanae providentia divina regantur; praemittitur, quasi totius fundamentum disputationis, quaedam historia, in qua cujusdam viri justi multiplex afflictio recitatur. Hoc enim est quod maxime videtur divinam providentiam a rebus humanis excludere. Hujus igitur viri primo persona describitur; et quantum ad sexum, dum dicitur: Vir erat: hic enim sexus ad perferendas molestias inventur robustior: describitur etiam quantum ad patriam, cum dicitur: In terra Hus, quae est in partibus Orientis: et quantum ad nomen, cum dicitur: Nomine Job: et videntur haec duo posita esse ad firmandum hoc quod dicitur, non esse parabolam, sed rem gestam. Et ne aliquis adversitates, quae postmodum inducuntur, pro peccatis hujus viri ei accidisse crederet, consequenter describitur ejus virtus, per quam a peccatis demonstratur immunis. Sciendum quidem est, hominem tripliciter peccare. Sunt enim quaedam peccata quibus peccatur in proximum, sicut homicidia, adulteria, furta et alia hujusmodi: quaedam quibus peccatur in Deum, sicut perjurium, sacrilegium, blasphemia, et hujusmodi: quaedam quibus unusquisque in seipsum peccat, secundum illud Apostoli primae Corinth. sexto: « Qui fornicatur, in corpus suum peccat. » In proximum autem quis peccat dupliciter; occulte per dolum, et manifeste per vim. Hic autem vir non circumvenit per dolum proximum: unde dicitur: Et erat vir ille simplex: simplicitas enim proprie dolositati opponitur: nulli violentiam intulit; sequitur enim, Et rectus: rectitudo enim proprie ad justitiam pertinet, quae in aequalitate consistit, secundum illud Isai. 26: « Semita justi recta est, rectus callis justi ad ambulandum. » Quod autem in Deum non peccaverit, aperte ostenditur per hoc quod sequitur: Ac timens Deum; in quo reverentia ad Deum designatur. Quod etiam in seipsum non peccaverit, ostenditur in hoc quod subditur: Ac recedens a malo: quia malum odio habuit propter seipsum, non solum propter nocumentum proximi vel offensam Dei. Descripta ergo hujus viri et persona et virtute, ejus prosperitas consequenter ostenditur, ut ex praecedenti prosperitate gravior sequens judicetur adversitas: similiter etiam ad ostendendum, quod ex pura Dei intentione justis semper bona tribuuntur, non solum spiritualia, verum etiam temporalia. Sed quod aliquando justi adversitatibus premantur, accidit propter aliquam specialem causam: unde sic a principio homo institutus fuit, ut nullis subjaceret perturbationibus, si in innocentia permansisset.
1:2
Principium autem prosperitatis temporalis, post bonam consistentiam personae propriae, consistit in personis conjunctis, et praecipue in natis, qui sunt quodammodo aliquid parentum: describitur igitur primo ejus prosperitas quantum ad fecunditatem prolis, cum dicitur: Natiique sunt ei septem filii et tres filiae. Consequenter numerosior multitudo marium quam feminarum ponitur, quia parentes affectare solent magis filios quam filias; tum quia id quod perfectius est, desiderabilius est; mares autem comparantur ad feminas sicut perfectum ad imperfectum: tum quia in auxilium rerum gerendarum solent esse parentibus magis potentes nati quam natae. Deinde ostenditur prosperitas ejus quantum ad multitudinem divitiarum; et praecipue in animalibus: nam circa principium humani generis, propter hominum paucitatem, agrorum possessio non ita pretiosa erat sicut animalium; et maxime in partibus Orientis, in quibus etiam usque hodie sunt pauci habitatores, prae latitudine regionis.
1:3
Inter animalia autem primo ponuntur ea quae maxime deserviunt ad victum et vestitum personae, ut oves; unde dicitur: Et fuit possessio ejus septem millia ovium. Secundo ponuntur ea quae maxime deserviunt ad onera deferenda, scilicet cameli; et hoc est quod subditur: Et tria milia camelorum. Tertio ponuntur ea quae deserviunt ad culturam agrorum; et hoc est quod subditur: Quingenta quoque juga boum. Quarto ponuntur animalia quibus homines ad vecturam utuntur: unde sequitur: Et quingentae asinae; ex quibus muli generantur, quibus antiqui maxime insidebant. Sub istis autem quatuor generibus animalium comprehenduntur omnia alia quae ad eosdem usus deserviunt: puta sub ovibus, omnia victui et vestitui necessaria; et sic de reliquis. Et quia homines multas divitias possidentes, ad eas gubernandas, multitudine indigent famulorum, convenienter subditur: Ac familia multa nimis. Consequenter ponitur prosperitas ejus quantum ad honorem et famam, quae longe lateque diffundebatur; et hoc est quod dicitur: Erat vir ille magnus inter omnes Orientales, idest honoratus et famosus. Ad majorem autem ipsius Job commendationem, consequenter disciplina domus ejus describitur, quae immunis erat ab illis vitiis quae opulentia generari solent plerumque; nam divitiarum abundantia discordiam parit: unde legitur Genes. 13: «quod Abraham et Loth nequiverunt simul habitare, ad vitandum jurgium, quod ex rerum abundantia proveniebat».
1:4
Frequenter etiam homines multa possidentes, dum ea quae possident, immoderate amant, eis tenacius utuntur; unde dicitur Eccl. 6: «Est et aliud malum quod vidi sub sole, et quidem frequens apud homines: vir, cui dedit Deus divitias, substantiam et honorem, et nihil decet animae ejus ex omnibus quae desiderat; nec tribuit ei Deus potestatem ut comedit ex eo.» Ab iis ergo malis immunis erat domus beati Job: erat enim ibi concordia jucunda et aequa frugalitas; quod significatur, cum dicitur: Et ibant filii ejus, et faciebant convivia per domos unusquisque in die suo: hae autem caritas et concordia non solum inter fratres erat, sed usque ad sorores extendebatur, quae frequenter despiciuntur a fratribus propter superbiam quam opulentia plurimum gignit: unde subditur: Et mitentes vocabant tres sorores suas, ut comederent et biberent cum eis. Similiter etiam designatur in hoc securitas quae de castitate filiarum habebatur; alias enim non circumducendae erant, sed includendae, secundum illud Eccl. 26: «In filia non avertente se firma custodium, ne inventa occa-sione utatur se.» Sicut autem in domo Job frugalitas et concordia vigebat, sic in ipso Job vigebat sancta solicitudo puritatis, quam frequenter divitiae obruunt, vel etiam minuunt, secundum illud Deut. 52: «Incrassatus est, dilatatus et recalcitravit; et postea sequitur: «Dereliquit Deum fa-ctorem suum etc.» Et quidem de sua puritate in tantum solicitus erat, quod ab iis quae inquinare poterant, totaliter procul erat: unde non solum dicitur quod erat timens Deum et recedens a malo; sed etiam circa filiorum puritatem maxime solicitus erat: permittebat siquidem eos convivia agere, eorum indulgens actati. Quaedam enim in juvenibus tolerantur, quae in personis gravibus re-
prehensibilia sunt.
1:5
Et quia in conviviis vix aut nunquam homines immunditiam vitare possunt, quin vel per ineptam laetitiam, vel per inordinatam loquacitatem, aut etiam immoderatum usum cibi offendant; filiis, quos a conviviis non arcebat, purificationis remedium exhibebat; unde dicitur: Cumque in orbem transissent dies convivii, mittebat ad eos Job, et sanctificabat illos. Dicuntur autem in orbem dies transire convivii, quia cum septem filii essent, et unusquisque in die sua convivium faceret, per omnes dies septimanae feriatim hujusmodi consumebant convivia; postmodum quasi circulariter, sive orbiculariter, sicut in diebus septimanae, ita in conviviis ad principium rediebant. Notandum est, quod licet Job filiis indulgeret ut convivia agerent, tamen ipse suam gravitatem conservans, eorum conviviis se non immiscebat: unde dicitur quod mittebat ad eos, non quod ipse ad eos iret. Modus autem sanctificationis, quo per internuntium sanctificabat eos, potest intelligi dupliciter: vel quia salubribus monitis eos instrui faciebat, ut si quid in conviviis deliquerant, emendarent: vel etiam quia aliquem expiationis ritum habebant, quo hujusmodi delicta expiabantur; sicut et sacrificia, quae etiam antegrem data fuerant, et primarium et decimarum oblatio. In conviviis autem homines interdum non solum impuritatem contrahunt modis praedictis, sed etiam gravioribus peccatis immerguntur aliquando usque ad Dei contemptum, et propter lasciviam, ratione absorpta, et a reverentia divina abstracta, sicut in Exodo dicitur: «Sedit populus manducare et bibere, et surrexe-runt ludere;» idest fornicari, vel idolis immolare. Job ergo non solum contra levia delicta filiis, sanctificando, subveniebat, sed etiam contra graviora remedium studebat apponere, quo eis Deus placaretur; unde sequitur: Consurgensque diluculo offerébat holocaustum per singulos: in quibus verbis ostenditur perfectio devotionis ipsius, et quantum ad tempus, quia diluculo consurgebat, secundum illud Psal. 5: «Mane astabo tibi etc.,» et quantum ad modum oblationis, quia holocausta offerebat, quae totaliter comburebantur ad honorem Dei, nulla parte relicta in usum offerentis, vel ejus pro quo offerebantur, sicut erat in hostiis pacificis, et pro peccato: dicitur enim holocaustum, quasi totum incensum: et quantum ad numerum, quia pro singulis filiis holocausta offerebat; singula enim peccata convenientibus satisfactionibus sunt expianda. Causam autem oblationis holocaustorum subjungit dicens: Dicebat enim, scilicet in corde suo Job, non quidem de peccatis filiorum certus, sed dubitans: Ne forte peccaverint filii mei; scilicet opere, vel verbo; et benedixerint Deo in cordibus suis. Quod quidem dupliciter intelligi potest: uno modo, ut totum intelligatur conjunctim: quamvis enim benedicere Deum sit bonum, tamen benedicere Deum de hoc quia homo peccavit, significat voluntatem in peccatis quiescentem; et quantum ad hoc vituperatur; sicut in Zach. 2. dicitur contra quosdam, «Pasec pecora occasionis: quae qui pos-sidebant occidebant, et non dolebant, et vendebant ea dicentes: Benedictus Deus, divites facti sumus.» Alio modo, ut intelligatur divisim a contrario sensu; et se per hoc quod dicitur, Benedicerint, intelligatur maledixerint. Crimen enim blasphemiae tam horribile est, ut pia ora ipsum nominare proprio nomine reformident; sed ipsum per contrarium significant: et convenienter pro peccato blasphemiae holocausta offeruntur: quia ea quae in Deum committuntur, honoratione divina sunt expurganda. Solet autem contingere, quod divinus cultus a quibusdam devote perficiatur, si rarus sit; cum autem frequens fuerit, in fastidium venit: quod est peccatum accidiae, cum aliquis scilicet tristatur de spirituali labore: cui quidem peccato Job subiectus non erat; nam subditur: Sic faciebat Job cunctis diebus; quasi perseverantem in divino cultu devotionem conservans.
1:6
Post prosperitatem beati Job enumeratam, ponitur adversitas ipsius; et primo inducitur causa ipsius: et ne quis putaret adversitates justorum absque divina providentia procedere, ac per hoc aestimaret res humanas providentiae subjectas non esse, praemittitur quomodo Deus de rebus humanis curam habet, et eas dispensat. Hoc symbolice et sub aenigmate proponitur, secundum consuetudinem Sacrae Scripturae, quae res spirituales sub figuris rerum corporalium describit: sicut patet Isaiæ 6: «Vidi Dominum sedentem super solium excelsum » et elevatum; » et in principio Ezech. et in pluribus aliis locis. Et quamvis spiritualia sub figuris rerum corporalium proponantur, non tamen ea quae circa spiritualia intenduntur per figuras sensibiles, ad mysticum pertinent sensum, sed literalem: quia sensus literalis est qui primo per verba intenditur, sive proprie dicta, sive figurate. Sciendum est autem, quod divina providentia tali ordine res gubernat, quod inferiora per superiora dispensat: corpora enim generalibilia et corruptibilia subduntur motui corporum caelestium: et similiter inferiores spiritus rationales mortalibus corporibus uniri, scilicet animae, per superiores spiritus incorporeos administrantur. Haec autem habet ecclesiastica traditio, quod inter incorporeos spiritus, quidam sunt boni, qui puritatem in qua creati sunt conservantes, divina gloria perfruuntur, a Dei voluntate nunquam recedentes: et hi quidem spiritus in Scripturis interdum dicuntur Angeli, idest nuntii, quia divina hominibus annuntiant: interdum autem filii Dei dicuntur, in quantum Deo per participationem gloriae similitantur. Mali autem spiritus quidam sunt non per naturam aut per creationem (cum uniuscujusque naturae auctor sit Deus, nec summum bonum potest esse causa nisi honorum); sed sunt mali propter propriam culpam. Hujusmodi autem spiritus in Scripturis daemones dicuntur; et eorum primus dicitur Diabolus, quasi deorsum cadens; vel etiam Satan, idest adversarius. Utrique igitur spiritus homines ad aliqua agenda movent: boni quidem ad bona, mali autem ad mala. Et sicut homines moventur a Deo per spiritus supradictos, ita etiam ea quae per homines aguntur, dicuntur in Scripturis, eisdem spiritibus mediantibus, ad divinum examen referri. Ad ostendendum igitur, quod tam bona quam mala quae homines agunt, divino judicio submittunt, dicitur: Quadam autem die, cum venissent filii Dei ut assisterent coram Domino, affuit inter eos etiam Satan. Sciendum vero est, quod Angeli, qui hic filii Dei dicuntur, assistere dicuntur Domino dupliciter: uno modo in quantum Deus ab eis conspicietur, sicut scriptum est in Daniel. 7: «Milia millium ministrabant ei, et decies milles centena millia assistebant ei.» Alio modo in quantum ipsi Angeli et eorum actus a Deo conspiciuntur: nam qui alicui domino assistunt, et eum conspiciunt, et ab eo conspiciuntur. Primo igitur modo assistere non convenit Angelis nisi bonis, qui divina visione perfruuntur: nec iis omnibus, sed illis tantum qui inter eos superiores existunt, qui magis intime divina visione perfruuntur, et ad exterioria ministeria, secundum Dionysii sententiam, non exeunt: unde et a ministrantibus, in praedicta auctoritate Danielis, assistentes distinguuntur. Secundo autem modo assistere convenit non solum omnibus bonis Angelis, sed etiam malis, et etiam hominibus: quia quaecumque per eos aguntur, divino conspectui et examini subduntur: et propter hoc dicitur, quod cum venirent filii Dei ut assisterent coram Domino, affuit inter eos etiam Satan. Et quamvis ea quae per Angelos bonos vel malos administrantur, continue divino conspectui et examini subjiciantur, et sic semper filii Dei assistant, et Satan inter eos assistere dicatur etc.: dicitur tamen, Quadam die, secundum morem Scripturae, quae ea quae supra tempus sunt, interdum per tempus designat ex aliquibus quae dicuntur in tempore: sicut in principio Gen. dicitur Deus alia qua dixisse primo vel secundo die, quamvis ejus dicere sit aeternum, propter hoc quod ea quae ab ipso dicuntur, fiebant in tempore: ita et nunc quia factum de quo nunc intenditur, determinato tempore extitit, dicitur administratores hujusmodi facti quadam die coram Domino assistisse; quamvis coram ipso assistere nunquam desistant.
Considerandum est etiam, quod ad Dei judicium aliter referuntur ea quae per bonos Angelos aguntur, aliter ea quae per malos: nam boni Angeli hoc intendunt, ut ea quae agunt referant in Deum; et ideo dicitur, quod filii Dei venerunt ut assisterent coram Domino, quasi primo motu et intentione omnia divino judicio subdentes: mali vero Angeli non intendunt ea quae agunt referre in Deum, sed eis nolentibus hoc accidit, ut quidquid agunt subdatur divino judicio, vel divinae providentiae: et ideo non dicitur de Satan quod venerit ut assisteret coram Domino, sed solum quod affuit inter eos. Dicitur autem, Inter eos, tum propter naturae parilitatem; tum ad insinuandum, quod mala non sunt ex principalis intentione, sed superveniunt bonis quasi per accidens. Est autem differentia inter ea quae per bonos Angelos et malos aguntur: nam boni Angeli nil agunt, nisi ad quod divino jussu et voluntate moventur; in omnibus enim voluntatem divinam sequuntur: mali vero sua voluntate discordant a Deo; unde ea quae ipsi agunt, a Deo aliena existunt, quantum ad eorum intentionem. Et quia non consuevimus interrogare de iis quae nos facimus, sed de iis quae absque nobis fiunt; ideo non dicitur quod Dominus aliquid quaesierit a filiis Dei, sed solum a Satana: et hoc est quod subditur: Cui dicit Dominus, Unde venis? Et notandum est, quod non dicit ei Dominus, Quid facis, aut, ubi es? sed, Unde venis? Quia ipsa facta quae per daemones procurantur, interdum ex divina voluntate proveniunt, dum per eos vel puniuntur mali, vel exercuntur boni: sed daemonum intentio semper mala est et a Deo aliena; et ideo a Satana quaeritur: Unde venis? quia ejus intentio, a qua procedit omnis ipsum actio, a Deo est aliena. Sciendum autem est, quod dicere, dupliciter accipitur: nam quandoque refertur ad conceptum cordis; quandoque autem ad significationem qua hujusmodi conceptus alteri exprimitur. Secundum igitur primum modum, dicere Dei est aeternum: et nil est aliud quam generare Filium, qui est Verbum ipsius. Secundo vero modo specialiter Deus aliqua dicit, diversimode tamen, secundum quod congruit eis quibus dicit. Nam hominibus corporeos sensus habentibus aliquando Deus locutus est aereo sono, formato in aliqua subjecta creatura; sicut vox sonuit in baptismo, et in transfiguratione Christi: & Hic est Filius meus dilectus. Aliquando autem per imaginariam visionem; sicut multoties legitur in Prophetis. Aliquando autem intelligibili expressione: et hoc modo intelligendum est Dominum ad Satan dixisse, in quantum eum intelligere facit, quod ea quae ipse agit, a Deo conspiciuntur.
1:7
Sicut ergo dicere Dei ad Satan est ei notitiam praebere, ita Satan respondere Deo est, non quidem alicujus rei notitiam tradere Deo, sed considerare omnia sua divino conspectui aperta esse: et secundum hunc modum dicitur: Qui respondens ait: Circuiui terram et perambulavi eam. Per hoc igitur quod Dominus dicit ad Satan, Unde venis? intentionem et acta diaboli Deus examinat; per hoc autem quod Satan respondet: Circuiui terram et perambulavi eam, quasi suorum actuum Deo rationem reddit: ut ex utroque ostendat, omnia quae per Satan fiunt, divinae providentiae subjecta esse. Per circumcisionem autem Satan, calliditas ejus ostenditur, ad explorandum quos decipere possit, secundum illud 1 Petr. ult.: « Adversarius vester diabolus tamquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret. » Convenienter autem per circuitum calliditas designatur: sicut per rectum simplex et justus: nam rectum est, cujus medium non exit ab extremis. Cum ergo acto justi a suo principio, quod est Dei voluntas, et fine illi intento non discrepet, convenienter justis adscribitur rectitudo: callidorum autem est, aliud protendere, ac aliud intendere; et sic id quod demonstrant de suo opere, exit ab extremis; dum nec principio concordat nec fini. Unde recte callidi circuitu dicuntur: propter quod scriptum est: « In circuitu impii ambulant. »
Sciendum autem est, quod etsi diabolus cr-
ga cunctos tam bonos quam malos calliditatis suae studio utatur, effectus tamen calliditatis suae in solis malis consequitur, qui recte terra nominantur. Cum enim homo compositus sit ex natura spirituali et carne terrena: malum hominis in hoc consistit, quod derelictis spiritualibus bonis, ad quae secundum rationem mente ordinatur, terrenis bonis inhaeret, quae sibi competunt secundum carnem terrenam: et ideo mali, in quantum carnem terrenam sequuntur, recte terra dicuntur. Hujusmodi igitur terram non solum circuit Satan, sed etiam perambulat, quia in eis effectum suae malitiae complet. Per ambulationem enim complementum processus ipsius designatur: sicut e converso de viris justis dicitur, quod in eis Deus perambulat: unde Apost. 2 Cor. 6, inducit: « Inhabita bitabo in illis, et inambulabo inter eos. » Potest etiam ex hoc aliud intelligi. Triplex igitur est status viventium: quidam enim sunt supra terram, idest in caelo, ut Angeli, et beati homines: quidam in terra, sicut homines in mortali carne viventes: quidam autem sub terra, ut daemones et damnati omnes. Primus igitur Satan neque circuit neque perambulat: quia in caelestibus civibus nulla malitia esse potest; sicut nec in caelestibus corporibus invenitur aliquod malum naturae. Illos autem qui sunt in inferno, perambulat, sed non circuit; quia eos totaliter suae malitiae subjectos habet: nec oportet ut ad eos decipiendos aliqua calliditate utatur. Eos autem qui sunt in terra, circuit et perambulat: quia et calliditate eos decipere nititur, et quosdam eorum ad suam malitiam trahit, qui maxime per terram designantur, ut dictum est.
1:8
Et quod per terram homines terreni designentur, satis aper-te ostenditur per hoc, quod Dominus Job, quamvis in terra habitantem, a terra tamen segregare videtur: nam cum Satan dixisset: Circuiui terram, et perambulavi eam; subjungitur: Dixitque Dominus ad eum: Numquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis etc.? Frusta enim quaesitum videretur an Job considerasset, qui terram circuisse et perambulasse se asseret, nisi servum suum Job praeter terram esse inteligeret: et maxime ostendit in quo a terra segregetur, in hoc quod dicit, Servum meum Job. Homo enim quasi medius constitutus est inter Deum et res terrenas: nam mente inhaeret Deo, carne autem rebus terrenis conjungitur. Omne autem medium duorum eo magis ab uno extremo recedit, quo magis alteri appropinquat: homo igitur quanto magis Deo inhaeret, tanto remotior est a terra: hoc autem est servum Dei esse, quod mente Deo inhaerere: nam servus est qui non sui causa est: ille autem qui mente Deo inhaeret, seipsum in Deum ordinat ut servus amoris, non timoris. Et notandum est, quod affectiones terrenae aliquo modo a remotis imitantur spirituales affectus, quibus mens Deo conjungitur; sed ad eorum similitudinem nullo modo pervenire possunt. Nam et amor terrenus ab amore Dei deficit, et per consequens omnis affectio: nam cujuslibet affectionis, amor est principium. Unde convenienter, postquam dixerat: Numquid considerasti servum meum Job, subditur: Quod non sit similis ei in terra: quia nihil in terrenis spiritualibus acquari potest; quamvis et possit aliter intelligi. Nam in unoquoque Sancto est aliqua virtutis praecinentia, quantum ad aliquem spiritualem usum: propter quod de singulis Confessoribus ir
• Adversarius vester diabolus tamquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret.
Ecclesia canitur: « Non est inventus similis illi, « qui conservaret legem Excelsi: » nisi quod in Christo omnia secundum perfectissimam excellentiam fuerunt: et secundum hunc modum intelligenti potest, quod nullus in terra habitantium similis erat Job, inquantum Job praecminebat, quantum ad aliquem usum virtutis.
In quo autem Job fuerit servus Dei, et nullus ei similis in terra fuerit, ostendit cum subdit: Homo simplex et rectus, ac timens Deum, et recedens a malo; quae quia supra exposita sunt, ad praesens dimittantur. Considerandum autem, quod Dominus justorum vitam non solum ad eorum bonum ordinat, sed etiam aliis eam conspicuam reddit; sed conspicientes eam non similiter afficiuntur ad ipsam: nam boni eam pro exemplo habentes, ex ipsa proficiunt; mali vero si non corriguntur ex ea, ut ejus exemplo boni fiant, ex sanctorum vita inspecta deficient, dum vel per invidiam torquentur, vel falsis judiciis cam pervertere conantur, secundum illud Apost. 2 Cor. 2: « Christi bonus odor sumus Deo, et in iis qui salvii sunt, et in iis qui pereunt: aliis quidem odor mortis in mortem; aliis autem odor vitae in vitam. » Sic igitur Deus vitam sanctorum non solum ab electis considerari vult ad profectum salutis, sed etiam ab iniquis ad cumulum damnationis: quia ex vita sanctorum condemnabilis ostenditur perversitas impiorum, secundum illud quod dicitur Sap. 4: « Condemnat justus mortuos vivos « impios. » Et ideo Dominus ad Satan dicit: Numquid considerasti servum meum Job? quasi diceret: Terram quidem circius et perambulas; sed servum meum Job solum considerare potes, et ejus virtutem mirari.
1:9
Solet autem perversorum hominum, quorum princeps est Satan, et eorum hic personam gerit, talis esse consuetudo, ut cum sanctorum vitam reprehendere non possunt, non ex recta intentione eos agere calumnientur, secundum illud Eccl. 2: « Bona in mala convertens insidiatur, et in electis « imponit maculam. » Et hoc apparet ex hoc quod subditur: Cui respondens Satan ait: Numquid frustra Job timet Deum? Quasi dicat: Negare non possum quin bona faciat; sed hoc non agit recta intentione propter amorem et honestatem, sed propter temporalia, quae a te consecutus est; et ideo dicit: Numquid frustra Job timet Deum? Illud enim frustra facere dicimus ex quo id quod intendimus, assequi non possumus. Job autem tibi servivit propter temporalia, quae a te assecutus est; unde non sit frustra, quod tibi serviendo, te timeat. Et quod temporallem prosperitatem consecutus sit, ostendit quantum ad deo: primo quantum ad immunitatem malorum: quia scilicet praeservatus erat a Deo ab omni adversitate; et hoc est quod dicit: Nonne tu vallasti, idest protexisti sicut protegit valium aut murus; eum, quantum ad suam personam; ac domum ejus, quantum ad ejus prolem et familiam; universamque substantiam ejus, quantum ad possessiones ejus? Et addit, Per circuitum, ut perfecta immunitas ostendatur: quia illud quod per circuitum vallatur, ex nulla parte potest pati insultum. Secundo ostendit ejus prosperitatem quantum ad multiplicationem bonorum; et hoc est quod dicitur: Operibus manuum ejus benedixisti. Et quia cum Deus dicendo omnia faciat, benedicere Dei est bonitatem rei dare. Tunc ergo Deus alicujus operibus benedicit, quando ea ad bonum producit, ut
1:10
finem debitum consequantur: et quia quaedam bona proveniunt homini absque suo opere et intentione, propter hoc addit: Et possessio ejus crevit in terra. Sic igitur Satan calumniatur facta beati Job, quasi ea ageret ex intentione prosperitatis terrenae. Unde manifestum est, quod ea bona quae agimus non referuntur ad prosperitatem terrenam quasi ad praemium: alias non esset perversa intentio si quis propter prosperitatem temporalem Deo serviret: et similiter et converso adversitas temporalis non est propria poena peccatorum; de quo fere in toto libro quaestio erit.
1:11
Vult autem ostendere Satan per suum responsum, quod propter prosperitatem terrenam, quam consecutus erat, Job Deo servierat, per oppositum: si enim cessante prosperitate terrena, Job Dominum timere desineret, manifestum fieret, quod propter prosperitatem terrenam, qua fruebatur, Deum timebat; et ideo subdit: Exiens paullum manum tuam, et tange cuncta quae possidet; scilicet ea auferendo; nisi in faciem benedixerit tibi; idest manifeste maledixerit: supple malum mihi accidat. Et notandum, quod ex magna adversitate etiam vere justorum corda interdum commoventur; sed simulate justi ex modica adversitate turbantur, velut nullam virtutis radicem habentes. Vult ergo Satan per hoe innuere, quod Job non vere justus erat, sed simulate: et ideo dicit, quod si paululum adversitate tangereetur, murmureret contra Deum, quod est Deum blasphemare: quod signanter dicit, Nisi in faciem benedixerit tibi: ut significet, quia etiam in prosperitate in corde suo Deum quodammodo blasphemabat, dum ejus amori temporalia praeponebat; sed prosperitate sublata, etiam in facie blasphemaret, idest manifeste. Potest et aliter intelligi hoc quod dicit, Nisi in faciem benedixerit tibi; ut benedictio proprie sumatur, et sit sensus: Si tu paululum eum tangas, prosperitatem terrenam scilicet auferendo, hoc mihi accidat, nisi manifestum fiat, quod antea benedixerit tibi non in vero corde, sed in facie, idest ad apparentiam hominum. Et quia, sicut dictum est, Dominus sanctorum virtutem vult omnibus esse notam, et bonis et malis; placuit sibi, ut sicut bona facta ejus omnes conspexerunt, ita et recta ejus intentio omnibus fieret manifesta: et ideo voluit Job prosperitate terrena privare; ut eo in Deo timore perseverante, manifestum fieret, quod ex recta intentione, et non propter temporalia Dominum timebat.
1:12
Sed sciendum est, quod Deus malos punit et per bonos Angelos, et per malos: sed bonis numquam adversitatem inducit nisi per malos; immo super Beatum Job adversitatem non nisi per Satan induci voluit; et propter hoc subditur: Dixit ergo Dominus ad Satan: Ecce, universa quae habet, in manu tua sunt, idest potentiae vel potestatis tuae trado. Tantum in eum ne extendas manum tuam. Ex quo manifeste datur intelligi, quod justis viris Satan non quantun vult, sed quantum permittitur, nocere potest. Considerandum etiam est, quod Dominus non praecepit Satan ut Job offenderet, sed solum ei potestatem dedit: quia voluntas nocendi adest cuilibet malo ex seipso, sed potestas non nisi a Deo. Patet igitur ex praedictis, hane fuisse causam adversitatis beati Job, ut ejus virtus omnibus fieret manifesta: unde et de Tobia (Tobiae 2) dicitur, quod ideo Dominus ei tentationem evenire permisit, ut posteris daretur exemplum patientiae ejus, sicut et saneti Job. Cavendum est autem, ne credatur, Dominum ex verbis Satan induc tum esse ad permit tendum Job affligi; sed aeterna dispositione hoc
Posita causa adversitatis beati Job, consequenter ostenditur, qualiter ei hujusmodi adversitas supervenit: et quia tota haec adversitas inducta est per Satan, ideo de ipso dicitur primo: Egressus est a facie Domini; quasi dicat, ad utendum potestate sibi permissa: et signanter dicitur, quod egressus est a facie Domini: nam Satan, secundum quod potestas ei permittitur nocendi alicui, coram facie Domini est, quia ex rationali Dei voluntate hoc accidit: dum autem exequitur permis sam potestatem, a facie Domini exit, quia ab intentione permit tentis recedit; quod quidem in proposito apparet: permissum enim fuit a Deo ut posset nocere Job, ad manifestandam ejus virtutem; sed Satan non propter hoc eum afflixit, sed ut eum ad impatientiam et blasphemi am provocaret. Similiter autem in hoc apparet manifeste, verum esse quod supra diximus, Satan affuisse inter filios Dei co ram eo assistentes; secundum quod assistere dicitur Deo aliqui, prout divino scilicet judicio et examini subduntur, non secundum quod assistere Deo dicitur qui Deum vident: unde et hic non dicitur quod Satan abjecerit a facie sua Deum; sed quod egressus est a facie Domini; quasi ab intentione providentiae ejus recedens, ordinationem providentiae effugere non valens.
Considerandum est autem, quod in adversitate enarranda ordo contrarius observatur ordinique fuerat prosperitas enarrata: nam in prosperitate enarrata, a majoribus ad minora processit, incipiens a persona ipsius Job; et post hoc posuit prolem; deinde animalia, et primo oves, et deinceps alia; et hoc rationaliter: quia perpetuitas quae in persona salvari non potest, quaeritur in prole, ad cujus sustentationem possessionibus indigetur. In adversitate autem proponitur e converso: nam primo narratur amissio substantiae, secundo oppressio prolis, tertio afflictio propriae personae; et hoc ad adversitatis augmentum: nam ille qui majori adversitate oppressus est, minorem non sentit, sed post minorem sentitur major: et ideo, ut a singulis adversitatibus Job propriam affectionem sentiret, et sic magis ad impatientiam commoveretur, incepit Satan a minore adversitate Job affligere, et paulatim
ordinari, ad manifestandam scilicet virtutem Job contra omnes calumnias impiorum: et ideo praemititur calumnia, et subsequitur divina permissio.
processit ad majora.
1:13
Considerandum etiam est, quod ab iis quae subito supervenient hominibus, animus magis commovetur: nam praecogitata adversa facilius tolerantur: et ideo ut Job magis commoveretur, in tempore maximae jucunditatis, quando mi nus de adversitate cogitari poterat, ei Satan adversitatem induxit, ut etiam ex ipsa praesenti jucunditate adversitas gravior appareret: nam contraria juxta se posita magis elucescunt: et ideo dicitur: Cum autem quadam die filii et filiae comederent, et biberent vinum: quod specialiter ponitur ad jucunditatis indicium, secundum illud Ecclesiastici 31: « Vinum in jucunditate creatum est, « non in ebrietate ab initio. » In domo fratris sui primogeniti; quod etiam ad majorem solemnitatem ponitur: probabile enim est, quod in domo primogeniti solemne convivium celebraretur.
1:14
Nuntius ve nit ad Job, qui diceret: Boves arabant; ut ex memoria fructus, damnum intolerabilius videretur; et asinae pa-cebantur juxta eos; quod etiam ponitur ad augmentum doloris, dum consideraret, quod eo tempore supervenerunt, quo plura simul possent rapere; et irruerunt Sabaei, hostes a remotis venientes, a quibus non de facili recuperari possent quae rapuissent; tuleruntque omnia: ne, si aliqua reliquissent, ea saltem sufficienter ad necessarium usum, et ad propaginem: et pueros percusserunt gladio; quod viro justo gravius fuit: et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi; quasi dicat: Ideo hoc evenit divina dispensatione ut ego solus evaderem, ut tu posses habere nuntium tanti damni, quod Deus te dolore affligere intendit.
1:16
Hac autem adversitate nuntiata, statim altera nuntiatur, ne, si aliquod intervallum fieret, intus ad cor suum rediret, et se ad patientiam praepararet, et se sequentia facilius sustineret; et propter hoc subditur: Cumque adhuc loqueretur ille, venit alius, et dixit: Ignis Dei, idest a Deo missus, descendit de caelo; ut ejus menti imprimere, quod non solum ab hominibus, sed etiam a Deo persecutionem pateretur, et sic facilius contra Deum provocaretur; et tactas oves puerosque consumpsit; quasi divinitus hoc procuratum sit, ut statim ad tactum ignis omnia consumarentur: quod est contra naturalem virtutem ignis: et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi.
1:17
Sequitur: Sed adhuc illo loquente, venit alius, et dixit: Chaldaei; supple, quod erant feroces et potentes: unde ad eorum potentiam ostendendam subditur: fecerunt tres turmas, ut sie vindicta sperari non possit, nec recuperatio damni: de quo damno subditur: et invaserunt camelos etc.
1:18
Sequitur de oppressione prolis: Adhuc loquebatur ille, et ecce alius intravit, et dixit: Filii tui et filiae bibebant vinum in domo fratris sui; ut ex hoc ejus mens tristior foret, quo Job poterat dubitare, eos in statu alicujus peccati fuisse morte praeventos: nam propterea ipse sanctificabat, et holocausta per singulos offerabat, quia timebat ne in conviviis aliquod peccatum incurrissent: et ne forte posset credi quod poenituerint et animae suae providerint, subditur: Repente venit ventus vehemens, et irruit a regione deserti, et concussit quatuor angulos domus; quod dicitur ad ostendendum vehementiam venti: et praeter consuetudinem, totam domum subvertit simul; et ut per hoc ostendarut ex divina voluntate processisse; et sic facilius contra Deum moveretur, dum affligebatur ab eo cui devota mente servierat; et ad majorem doloris cumulum subditur damnum intemrptae prolis, cum dicitur: Quae corruens oppressit liberos tuos, et mortui sunt, scilicet omnes: ne saltem in aliquo evadente ex liberis, posteritatis spes remaneret: et hoc eo magis credebatur dolorosum, quo liberis omnibus interemptis, aliius famulorum evadere potuit ad concitandum dolorem: nam sequitur: Et evasi ego solus, ut nuntiarem tibi. Considerandum est, quod cum omnis praedicta adversitas sit per Satan inducta, necesse est confiteri, quod Deo permittente, daemones possunt turbationem aeris inducere, ventos concitare, et facere ut ignis de caelo cadat: quamvis enim materia corporalis non obediat ad nutum Angelis nec bonis neque malis ad susceptionem formarum, sed soli creatori Deo; tamen ad
1:20
Enumerata adversitate Beati Job, agit hic de patientia quam in adversitate monstravit. Sciendum autem est, ad evidentiam eorum quae hic dicuntur, quod circa corporalia bona, et circa animi passiones, antiquorum Philosophorum diversa opinio fuit. Nam stoici dixerunt, hona exteriora nulla bona hominis esse; et quod pro eorum amissione, nulla tristitia in animo sapientis poterat inesse. Peripateticorum vero sententia fuit, quod bona exteriora sunt quaedam aliqua hominis bona, non quidem principalia, sed quasi instrumentaliter ordinata ad principale hominis bonum, quod est bonum mentis: et propter hoc sapientem in amissionibus exteriorum bonorum moderate contristari concedebant; ita scilicet quod per tristitiam ratio non absorberetur, ut a rectitudine declinaret: et haec sententia verior est, et ecclesiasticae doctrinae concordat, ut patet per Aug. in lib. de Civit. Dei. Hanc igitur sententiam Job secutus, tristitiam quidem in adversitate monstravit: tamen sic moderatam, ut rationi subiecta esset; et ideo dicitur: Tunc surrexit Job, et scidit vestimenta sua; quod apud homines solet esse tristitiae indicium. Notandum vero est, quod dicit, Tunc, scilicet post mortem filiorum auditi, ut de eis magis quam de amissione rerum doluisse videatur: de amicis enim mortuis non dolore, duri et non sensibilis cordis esse videtur; sed virtuosi est hunc dolorem moderatum habere, secundum illud Apostoli Thess. 4: « Nolumus vos ignoscere de dormientibus, ut non contristemini, sicut et ceteri qui spem non habent. » Unde haec in beato Job fuit: unde et statum mentis ejus per actum exteriorem aperuit: quia enim ratio stetit,
motum localem natura corporea nata est spirituali naturae obedire; cujus indicium in homine apparet: nam ad solum imperium voluntatis moventur membra, ut affectum voluntate dispositum prosequantur. Quaecumque ergo solo motu locali fieri possunt, hoc per naturalem virtutem non solum spiritus boni, sed etiam mali facere possunt, nisi divinitus prohibeantur; venti autem et pluviae et aliae hujusmodi aeris perturbationes, ex solo motu vaporum resolutorum ex terra et aqua fieri possunt. Unde ad hujusmodi procuranda, naturalis virtus daemonum sufficit; sed interdum ab hoc divina virtute prohibentur, ut non liceat eis facere omne quod naturaliter possunt: non est autem contrarium quod dicitur Hier. 14: « Numquid sunt in sculptilibus gentium qui pluant: « aut caeli possunt dare imbres, nisi volueris? » Aliud est enim naturali cursu pluere, quod soli Deo convenit, qui causas naturales ad hoc ordinavit: aliud artificialiter uti aliquo ad pluviam vel ventum interdum quasi extraordinarie producendum.
congruenter dicitur, quod Job surrexit, quamvis homines dolentes magis soleant prosterni; quia tristitiam patiebatur, sed non penetrantem usque ad intima rationis. Tristitiae signum ostendit quantum ad duo: scilicet quantum ad ea quae sunt extra naturam corporis: unde dicitur: Et scidit vestimenta sua; et quantum ad ea quae de natura corporis procedunt: unde dicitur: Et tonso capite; quod apud eos qui comam nutriunt, solet esse doloris indicium: unde haec duo signa tristitiae convenienter praemissis adversitatibus respondent: nam scissio tunicae respondet amissioni rerum, tonso capitis amissioni filiorum. Tunc autem mens recta stat, quando humiliter Deo subjicitur: unumquodque enim in tanto majori nobilitatis altitudine consistit, quanto magis suae perfectionis substant: sicut aer dum subditur luci, et dum subditur materia formae. Quod ergo mens Beati Job per tristitiam dejecta non erat, sed in sui rectitudine existens, manifestatur per hoc, quod Deo humiliter se subdidit: nam sequitur: Corruens in terram adoravit, ad humilitatis et devotionis indicium demonstrandum. Et non solum factis statum suae mentis declaravit, sed etiam verbis: rationabiliter enim demonstravit, etsi tristitiam pateretur, se tristitiae non debere succumbere, primo quidem ex conditione naturae, unde dicit: Et dixit: Nudus egressus sum de utero matris meae, scilicet terrae, quae est communis mater omnium: et nudus revertar illuc, idest in terram; et secundum hunc modum dicitur Eccl. 2: « Occupatio magna creata est hominibus, « et jugum grave super filios Adam, a die exitus « de utero matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium. » Potest et aliter intelligi: ut quod dicitur, De utero matris meae, accipiatur ad litteram de utero mulieris quae genuit eum: quod autem dicitur, Nudus revertar illuc, intelligatur, quod haec dictio, illuc, faciat simplicem relationem: non enim aliquis iterato in ventre matris reponitur, sed in terram sepelitur, quae est mater omnium. tem matis revertitur; sed revertitur in illum statum quem habuit in utero matris, quantum ad aliquid, scilicet quantum ad hoc, quod est alienum esse a conversatione humana. Hoc ergo dicens, rationalitier ostendit, quod propter amissionem rerum et exteriorum bonorum non debet homo tristitia absorberi: quia exteri ora bona non sunt ci connaturalia, sed accidentaliter adveniunt: quod ex hoc patet, quod homo sine eis in hunc mundum venit, et sine eis recedit: unde accidentalibus bonis sublatis, si substantiale maneat, non debet homo tristitia obrui, etiam si eum tristitia tangat. Secundo ostendit idem ex divina operatione, scilicet quod tristitiae homo non debet succumbere, dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit. Ubi primo consideranda est vera ejus sententia de providentia divina circa res humanas: in hoc enim quod dixit, Dominus dedit, confessus est prosperitatem mundanam hominibus advenire, non casualiter, nec ex fato stellarum, nec solo humano studio, sed ex dispositione et dispensatione divina; in hoc vero quod dicit, Dominus abstulit, confitetur etiam adversitates in hominibus divinae providentiae judicio provenire: hic autem innuit, quod non habet homo justam querelam de Deo si temporalibus bonis spolietur; quia qui gratis dedit, potuit vel usque ad finem vel usque ad tempus largiri: unde cum ante finem hominis temporalia aufert Deus, homo conqueri non potest.
1:21
Tertio ostendit idem ex beneplacito divinae voluntatis, dicens: Sicut Domino placuit, ita factum est: est autem amicorum idem velle et nolle: unde si ex beneplacito divinae providentiae procedit quod ali-
quis bonis temporalibus spolietur; si Deum amat, debet voluntatem suam divinae voluntati conformare, ut haec consideratione tristitia non absorbeatur. Hic ergo tres rationes debito ordine ponuntur: nam in prima ratione ponitur, quod bona temporalia sunt homini extranea; in secunda, quod a Deo homini dantur et auferuntur; in tertia, quod hoc accidit secundum beneplacitum divinae voluntatis: unde ex prima ratione concluditur, quod homo propter amissionem temporalium bonorum non debet tristitia absorberi; ex secunda, quod nec etiam potest conqueri; ex tertia, quod etiam debet gaudere: non enim esset placitum Deo quod aliquis adversitatem pateretur, nisi propter aliquid inde proveniens bonum: unde adversitas, licet ipsa ex se amara sit et tristitiam generet, tamen ex consideratione utilitatis propter quam Deo placet, debet esse jucunda: sicut et de Apostolis dicitur: « Ibant « Apostoli gaudentes etc. » Nam et de sumptione medicinae amarae aliquis ratione gaudet propter spem sanitatis, licet sensu turbetur. Et quia gaudium est materia gratiarum actionis, ideo hanc tertiam rationem in gratiarum actionem concludit dicens: Sit nomen Domini benedictum. Unde dicitur quidem nomen Domini ab hominibus benedicendum, inquantum de ejus bonitate notitiam habent; quod scilicet omnia bene dispenseet, et nil agat injuste. Sic ergo concluditur innocentia Job cum dicitur: In omnibus his non peccavit Job labiis suis, ut scilicet per verba, impatientiae motum exprimeret; nec stultum quidquam contra Deum locutus est, idest, ut supra, de divina providentia blasphemerat: stultitia enim sapientiae opponitur, quae proprie est divinorum.
1:1
1. Quae verba in textibus graecis quidem non leguntur, sed S. Hier. ea de chaldaico archetypo transsumpsisse censendus est, de quo librum vertit; nam in versione fideliter sensum exprimere solet, minime integras sententias adiicere. bt ; QUALEM SE IOBUS PRAESTITERIT ^ 13 bolum vicit, sanitatem recepit »), S. Prosper (cont. coll. 15; M. 514, 256), Prudentius (Psychom. v. 163-170; M. 60, 36), S. Paulinus Nolanus (ep. 14; M. 61, 224), S. Fulgentius (ep. 2n. 16; M. 65, 316) : « beatus fuit in corporis sospitate, sed beatior est factus in vulnere; beatior etiam in acervo squaloribus pleno quam in palatio marmoribus adornato », Cassiodorus (de div. inst. 4, 65 M. 10, 1118), S. Gregorius (moralia in Iob. fere per totum; M. 15 et 16), S. Isidorus (de ortu et ob. P. cp. 24; M. 83, 136), RAabanus Maurus (de universo, l. 5 cp. 3; M. 111, 112), Petrus Blesensis (Compendium in Iob; M. 207, 807); hisce annumera lobi commentatores, totidem eius laudatores virtutisque praecones, quos postmodum recensebimus. Unde dicere possumus in Iobi laudem et commendationem totam Ecclesiam * Spiritu Sancto duce conspirasse ; quare nefas est interpreti catholico eum desperationis et blasphemiae insimulare, quod quam inconsiderate fiat, etiamsi solum regulae sanae hermeneuticae spectentur, in commentariis ostendemus. Rem quam maxime incertam aggredimur. Id iam patet ex brevi opinionum conspectu quem subiicimus. Primo enim Iobwum ipsum suum composuisse librum aliqui statuerunt; ita S. Ephraem, Origenes (c. Cels. 6, 43; M. 11, 1365), S. Gregorius M. (M. 15, 511), Albertus Magnus (teste Gordono), Rupertus Tuitiensis (cf. M. 168, 962), Pineda, Corderius, Sa, Mariana, Gordonus; alii vel Jobum velamicos eius (ita Anonymus graecus in commentariis olim Origeni adscriptis; cf. M. 17, 313; Rob. Lowth, de sacra poesi, praelect. 32), vel Eliu auctores esse volunt (Lightfoot, op. ed. Leusden, Ultrai. 1699, I, p. 24; Rosenmüller ad 32, 2). Tum alii plures Moysen auctorem assignant : Philippus (ad cp. 3; M. 26, 624), Methodius (M. 103, 1145), Barhebraeus (scholia in Iob, syriace ed. Kirsch in Chrestom. syr. adornata a G. H. Bernstein p. 186), Caietanus, Sanctius, Huetius, Tostatus, Eugubinus (cf. apud Pinedam, com. I p. 6); alu Salomonem; ita S. Gregorius Naz., Polychronius, Spanheim, quos vide apud Calmet (in librum Iob. Proleg.), qui hane sententiam approbat; Isaiam sibi visus est deprehendisse auctorem Codurcus; a/iquem ez Idumaeis Grotius; demum librum post reditum ex Babylonia esse conscriptum, ex Theodoreto Mops. affert Barhebraeus 1. c. (Theodoreti Mops. sententia legitur M. 66, 697). Neque recentiorum hac in re concors est opinio. Deest enim omne indicium certae cuiusdam traditionis, ita ut ex una libri indole et dicendi genere res sit diiudicanda. At neque ex istis aliquid certi colligi potest. Nam res gestae in libro Iobi non commemorantur ullae, ex quibus temporis coniectura fieri posset, et quod aliqui ex pauperum et oppressorum sorte descripta tempus exili colligere voluerint (ita Schaerer, Vatke apud Welte, Das Buch Job, p. XIX; et Ilitzig, Das Buch Hiob) t, quam maxime arbitrarium est, cum tales vicissitudines et iniuriae, quales in libro Iobi proponuntur (cp. 12, 24, 30), ubique terrarum et omni aetate occurrant. Aeque incerta sunt, quae ab aliis erui posse creduntur : Ewald et alii ex infortuniis tempus Manassis coniectant ; Hirzel ex rebus Aegyptiacis tempus Ioachaz regis eiusque in Aegyptum abductionis; Stickel ex hostium impetu descripto tempus bellorum inter Assyrios, Chaldaeos et Iudaeos, etc. (cf. apud Delitzsch com.) ; Renan tempus prophetarum Amos et Osee. Ex artis poeticae sublimitate, magnificentia, splendore illorum opinio satis commendatur, qui librum aetati aureae poeseos hebraicae i. e. tempori Davidis et Salomonis attribuunt (cf. Welte, Delitzsch, Zschokke in com.). Ea est enim stili elegantia, rerum variarum tractatio amplissima, argumenti dispositio grandis et conformatio ad omnem perfectionis apicem limata, ea est disceptalionis varietas, profunditas, ea morum motuumque animi explicatio, descriptio, ea demum sapientiae studii inquisitio, rerum naturalium et arcanarum perserutatio et explicandi facilitas et ubertas, quae in aurea aetate poeseos, quae tempore Salomonis in rerum illa conditione florentissima adfuisse prorsus exspectatur. Accedit, quod libri Psalmorum, Proverbiorum, Isaiae, Ieremiae, Baruch haud pauca contineant, quae ex Iobi libro deprompta vel ad eum eonformata et expressa esse omnino videntur !. Iam quae huius consensus causa censenda est? Fieri sane potest, ut duo seriptores iisdem doetrinis imbuti easdem etiam quandoque dicendi formas, imagines proferant ita, ut inter se minime dependeant; at si talia frequentius cernantur et inter se prorsus cognata appareant, unum ab altero hausisse vel alterius libri lectione tinctum esse et quasi coloratum iure supposueris. Id vero omni dubio caret, si loci ita inter se sunt similes, uti Iob 3, 3-10 et Ier. 20, 14-17, Iob 10, 18 et Ier. 20, 18. Iam quis alterum imitatione expresserit, nemo in dubio relinqui opinabitur. Ieremias enim aliorum verba et vaticinia frequenter solet in suum convertere usum (cf. vaticinia de Moab cp. 48, de Babel cp.50, cum Isaiae oraculis cp. 16, 13, 21 — cf. Scholz, Schneedorfer comment. in ler.): « Iobeidos tamen auctorem ab alio quidpiam mutuatum esse, quo suum opus exornaret, quis exspectabit a tali poeta, cuius omne reliquum carmen tot tantisque propriis virtutibus elucet, ut sunt argumenti: dignitas, apta digerendi ratio, sententiarum sublimitas, eruditionis pompa, ingenii fecunditas » (/tos.)? Alii temporis posterioris indicium deprehendisse sibi visi sunt in linguae indole ad Chaldaismum et formas aramaizantes vergente (cf. Ros.). At recentiores hane rationem merito repudiant. Nam linguae hebr. historiam variamque aetatem minime ita perspectam habemus, ut verba verborumque formas secundum temporis rationem metiri et diiudicare possimus; insuper multa quae in cognatis dialectis servantur, antiquioris linguae propria esse hodie facile concedunt omnes; unde fit, ut formae aramaizantes nullo modo aetatem posteriorem per se prodant (cf. Herbst-Welte, Finl. in das A. T. IL, 2, p. 193; ; Kaulen, Einl. in die h. Schr. I, p. 247, 255). Certum est ea, quae in prologo (cp. 4, 2) et epilogo (cp. 42) proponuntur, ab auctore s. tamquam res generatim vere gestas narrari 1. Id enim iam narrationis modus adeo distinctus et rebus singulis inhaerens nativa sua simplicitate suadet; id vero potissimum lobi in aliis locis s. literarum mentio honorifica. Si res per modum parabolae proponeretur, i. e. si narratio esset ficta, à iure merito nominum rationem ad singulorum partes accommodatam exspectares. Sed interlocutorum nomina cum certa et ad rem spectante significatione careant, rem generatim veram narrari suo quoque modo suadent. Erat igitur Iobus vir inter Arabes ditissimus (cf. comment. ad cp. 1). Vixit extra Palaestinam, Dei veri notione et cultu imbutus. Cum adeo longaevus describatur (42, 16), etipse, uti Patriarchae facere solebant ante legis sinaiticae promulgationem, sacrificia offerre dicatur, haud immerito eum ante tempora mosaica vixisse plerique censent. Sedulo quoque s. auctor in ipsa disceptationum serie omnia evitat, quae legem mosaicam vel peculiares Israelitarum institutiones spectent. Interlocutores nominibus Dei utuntur generalibus illis, quibus Dei potentia eiusque ad omne hominum genus mundique fabrieam habitudo exprimatur 5w, TON, "mj opui nomine mm, quo arcta ad populum electum necessitudo et supernaturalis Deifoederis ineundi ratio est consignata et consecrata, non utuntur, nisi 12, 9, quo in loco forma quaedam dicendi proverbialis cernitur, et 28, 28 in aliquibus editionibus, ubi tamen lectio minime constat, dum plerumque 'zN fertur et LXX 6zecé6az vertunt. Appendix quaedam ad graecam libri versionem, quae etiam apud Theodotionem et in vetere latina versione legitur (minime vero in hebr. etideo a S. Mier. in nostra vulgata omissa est), accuratiorem lobitexit genealogiam : « hie interpretatur de syriaco libro in terra quidem habitasse Ausitide, in finibus Idumaeae et Arabiae et erat ei antea nomen fobab; et accepit uxorem Arabissam, genuitque filium, cui nomen erat Kürion: Erat autem ipse filius magos Zarae de Esau filiis filius, de matre vero Bosram, ita ut sit quintus ab Abraham. Et hi sunt reges qui regnaverunt in Edom, in qua et ipse regnavit Cs end Mita, s uh rale ar Mf EUM PET RA LEOS AT LAAEN regione : prius Balaac filius Beor, et nomen civitatis eius Dennaba; post Balaae autem LIobab, qui vocatur Iob! ». Sed nimis apertum est, similitudinem illam, quae in graecis nominibus 'Io€ et ^ [o626 cernitur, hanc peperisse genealogiam apud eos, qui lobi mentionem in Patriarcharum historiis non fieri nullo modo sibispersuadere poterant. Verum similitudo illa fallax in veris nominibus 2?W et 22v (cf. Gen. 36, 33; 1 Chron. 1, 44), uti in libris historicis hebr. leguntur, minime apparet; reliqua ex genealogia Iobab desumta et. cum rebus in prologo Iobi traditis coniuncta atque commista sunt. Id autem additamentum satis ex parte esse vetustum, ex eo elucet, quod iam apud Aristaeam eius rei explicita mentio fit, uti ex Alexandro Polyhistore Eusebius refert (Praep. Ev. 9, 25; M. 21, 728); attamen ne in Ecclesia graeca quidem omnium approbationem sibi vindicare potuit; notat enim O/. : « dicunt nonnulli (rivés), non esse sacrae Scripturae (illa verba), sed libro perperam adscripta (zapeyysypag0ot) », quamvis ipse huic iudicio non acquiescalt : « nos vero cum in omnibus graecis exemplaribus librum sic scriptum invenerimus, ita omnia quae in eo scripta sunt recipimus, prout a Patribus nobis tradita sunt » (M. 93, 460) °. Verum explicite reiicit S. Hier.: « male quidam aestimant Iob de genere esse Esau ; si quidem illud quod in fine libzi ipsius habetur, eo quod de syro sermone translatus est et quartus sit ab Esau et reliqua, in hebraeis voluminibus non habentur » (quaest. hebr. in Gen. ad 22, 20; M. 23, 911). Ipse Iobi genus Hebraeorum opiniones secutus refert ad Nachor : « primogenitus Nachor fratris Abraham de Melcha uxore eius filia Aran natus est Us (Hus), de cuius stirpe Iob descendit, sicut scriptum est in exordio voluminis eius : vir fuit in terra Us » (l. c. et c. 994). Regionis igitur nomen hanc opinionem peperit. Eandem proponunt Phil. (ad 1, 1), Isidorus, Rupertus, Rhabanus, ete., (quos vide apud P?n.). Prioris sententiae sub nomine Iulii, loannis (Chrys.) et Epiphanii etiam Barh. meminit; dein aliam affert, quam Asaph, sacerdos hebr. et frater Esrae et Arud Canaanaeus (cf. Assemani, Bibl. or. II, p. 313) proponant: Iobum (Iobab) essefilium Ioctan, filii Heber, filii Sale, filii Arphaxad, filii Sem, filii Noe (cf. Gen. 10, 29); praeterea aliae sunt aliorum coniecturae, uti fieri solet in re plane incerta. Ad priscam illam Patriarcharum aetatem referendam confert quoque mentio ne'wp (42, 414; Gen. 33, 19; Ios. 25,32) et illorum tantum instrumentorum musicorum, 21, 12; 30,31, quae iam in Genesi (4, 21; 31, 21) inveniuntur '. Certum quoque videri potest, inter Iobum ulcere afflictum et amicos verba esse conserta de tanti mali causa et origine in eam ab unoquoque fere sententiam, quam auctor refert; ipsam vero disceptationem qualem cam legimus, argumentorum seriem, elocutionis vim et ornatum ad s. auctorem esse referendum, facile omnes concedent. Nam « quis putet Iobum in summis corporis et animi doloribus carmina ad uxorem et amicos fudisse, aut ipsos vicissim virum tot malis oppressum versibus esse allocutos » (Huetius, de dem. Ev. in libr. Iob; Alex. Nat. l. c. p. 249)? Praeterea sermo adeo comptus, sublimis, tantis dicendi luminibus distinctus a familiari colloquio prorsus alienus est; quare bene Vav. : « si cui videtur argumentum, quod omnino subest, vel amplificatum. esse oratorie, vel poetice depictum, vel tractatum quoquo modo figurate, non invitus concesserim ; quod res ipsa manifeste evincit; neque enim credo, ut cetera omittam, miseri dum lugent, sic ordinate lugent et artificiose, ut lascivire in malis et ornare miserias velle suas videantur; neque disseruerunt inter se versibus Tobus atque amici, aut cum iisdem egit Deus oratione ita vincta ». A capite tertio librum versibus esse descriptum, eosque stichis iambicis Deptasyllabis contineri, nuperrime Dr. Bickell, qui non sine ratione verum Hebracorum metrorum genus se invenisse gloriari potest, amplissime versibus ex metri regulis descriptis luculenter demonstravit; cf. Carmina vet. Test. Oeniponte 1882 — de eadem re cf. G. Gietmann S. I. de re metrica Hebr. Friburgi Br. 1880; praesertim a p. 42 enarratio metrica libri Iob; in quibus libris regulae quoque artis metricae Hebr. magna cum rei verisimilitudine expenduntur, ex Syrorum gentis cognatae more derivantur, omniumque carminum vet. Test. metrica analysi et descriptione illustrantur. Versio Gr aeca, quae communi nomine vel Alexandrina vel septuagintaviralis (LXX) vocatur, orta videtur medio saec. 2 a. Chr. ita, ut ad tempus posterius Noe/deke iudice nullatenus referri possit (cf. Fr. eec Bleek, Einl. in das A. T. 3. ed. a Kamphausen p. 169). Textum originalem saepe bene exprimii; saepe vero etiam ab eo recedit; difficiliora quaedam esse penitus omissa, iam Origenes et S. Hieronymus adnotarunt. Est magni momenti, utpote teslis antiquissima textus hebraei (cf. G. Bickell, de indole ac ratione versionis Alex. in interpretando libro Iobi, Marburgi 1863). Hanc graecam fideliter exprimit vetus latina, quae olim in Ecclesia latina legebatur, quam S. Hier. curis novis ad textum graecum exegit ita, ut nolis criticis, virgulis scil. et stellulis, eius ad hebr. textum habitudinem simul illustraret; « rogo, ut ubicumque praecedentes virgulas videritis, sciatis ea quae subiecta sunt in hebr. voluminibus non haberi; porro ubi stellae imago fulserit, ex hebr. in nostro sermone MENA » (præf. in librum Tob si aut fiscellam). Hanc Iobi emendationem S. Augustinus valde approbavit (cf. M. 22, 833); legitur M. 29, 61-114. Ex aliis versionibus graecis Aquilae, Theodotionis, Symmachi non exstant nisi fragmenta pauca, quae tamen saepius ad textum illustrandum vel veram lectionem stabiliendam utilia sunt; multa affert O/ympiodorus (M. 93); collecta sunt in M., 16 a Hezaplorum quae supersunt c. 289-568 et in opere a Field edito, Origenis Hexapla quae supersunt Oxonii 1871-1875, II, p. 4-82 Exstat Paraphrasis Chaldaica vel Targum (Chald.) in librum Iob, de cuius tamen aetate certi quid statui nequit ; non desunt, qui illam ad tempus et patriam Jonathan ben Uziel, Hilleli discipuli, et proin ad tempus a. Chr. referant (cf. Zunz, Gottesdienstl. Vortrege p. 64; Hevernick, Einl. in d. A. T. p. 400; de W. Schrader, Einl. in d. A. T. p. 129); in locis dubiae lectionis vel interpretationis cum utilitate consulitur; prostat in Polyglottis Londinensibus, ed. Walton, t. 3. p. 2-81. Saeculo 2 p. Chr. orta est versio Syriaca, quae plerumque satis fideliter textum hebr. sequitur, quandoque etiam propius ad LXX accedit. Prostat in Polygl. Londin. l. c. et edita est a Lee, London 1823. Inter omnes vero versiones omnium iudicio (etiam acatholicorum, cf. Del. $ 12) palmam sibi vindicat ea, quam S. Hier. ex textu hebr. adornavit et quam: in vulgata nostra legimus. Eam instituit a Iudaeo quodam praeceptore adiutus; « memini me ob intelligentiam huius voluminis Lyddaeum quendam praeceptorem, qui apud Hebraeos primus haberi putabatur, non parvis redemisse nummis, cuius doctrina an aliquid profecerim nescio; hoc unum scio non potuisse me interpretari, nisi quod ante intellexeram » (praef. in Iob cogor); interprede veteribus sequitur interpretum, sed ex ipso hebraico arabicoque sermone et interdum syro nune verba, nunc sensum, nunc simul utrumque resonabit. Obliquus enim etiam apud Hebraeos quos liber fertur et lubricus, et quod graeci rhetores vocant écynpazwpévos, dum qui aliud loquitur, aliud agit, ut si velis anguillam vel murenulam strictis tenere manibus, quanto fortius presseris, tanto citius elabitur » (l. c.). Hane versionem multum prae vetere praestare, bene iam perspexit S. Greg. qui eam plerumque in suis expositionibus sequitur et suo exemplo plurimum contulit, ut demum sola in Ecclesia latina legeretur. Ex ipso commentario patebit, quam multis in locis S. Hier. optime textum hebr. sit assecutus; in pluribus eam reliquis versionibus esse anteponendam, ut quae sola verum expresserit sensum, demonstrabimus; in aliquibus ab ea esse recedendum docebimus. Neque hoc mirum est, cum S. Mer. ipse opus suum non omnibus esse absolutum numeris testatus sit; id potius admiratione dignum est, quod tam raro in vertendo erraverit. Iam ad ipsos veterum commentarios recensendos transeamus. Primo occurrunt Origenis selecta in Iob; pauca sunt fragmenta ad cpp: « Et erat vir ille simplez et vectus ac timens Deum et recedens a malo»; — assignata patria et nomine viri virtutum laudes celebrantur'. Atque primo praedicatur an i. e. perfectus, integer, LX X dpspncoc, Sym. uwos, quae virtutis summa suas quasi in partes dividitur etex quo fonte manaverit, indicatur sequentibus attributis : rectus WW! qui rectam viam teneat, normam veri iustique sine ulla obliqua deviatione prosequatur et in se exhibeat speciem iustitiae morumque probitatis; haec autem rectitudo cui fundamento fuerit innixa, explicat tertium encomium zimens Deum. e. Deum sacra reverentia (S. Thom.) et inviolata fide prosequens, Dei cultor (An.), illo scil. timore imbutus, qui sit principium sapientiae (Prov. 1, 1; 9, 10), disciplina sapientiae (Prov. 15. 33), corona sapientiae (Eccli. 1, 22), initium dilectionis, paradisus benedictionis (Eccli. 25, 16; 40, 28), cuius insignes laudes celebrantur Eccli. 4, 44 seq. Cum totius religionis fundamentum et radix in humili agnitione maiestatis divinae consistat, facile patet, cur in s. literis totius pietatis religionisque munus nomine timoris Dei comprehendatur» Qui vero Deum ubique praesentem et animorum scrutatorem reveretur, ille erit recedens « malo 1. e. toto animo conatuque suo ab innata se seducens ac retrahens mali cupiditate, ita ut non tantum manus et opera a flagitio cohibeat, sed intimum etiam horum fomitem, animum, cogitationes, desideria compescat. — Ita verbis pauculis s. auctor perfecti viri speciem ac formam omnemque officii et in Deumet in homines rationem descripsit et simul legentium animos ad talis viri admirationem inducens optimum suae historiae exordium condidit, Nexum cum sequentibus ita proponit Cord. : « postquam seriptor sacer illustres eius animi dotes brevi hoc elogio complexus esset, corporis exinde bona prosequitur; inter quae cum primas semperobtinuerit felix et fecunda liberorum procreatio, quae inter veteris Testamenti benedictiones haud minima habebatur, subiungit » :
Dilucide et quae in hac parte contineantur et quo tendant, O/. explanat : «1n prima hae parte iusti nomen ac regionem Scriptura indicat ac primum auditorem praemuniens, animi eius pulchritudinem describit, „Ñt iuxta illam viri existimationem in nulla re perturbatus sed firmiter de eius iustitia sibi persuadens et quae ab eo dicuntur audiat ; addit deinde, quemadmodum et multa et praeclara sobole ornatus fuerit et bonis omnibus quae homines felices reddunt, affluxerit. Docet praeterea filiorum eius concordiam et fraternam caritatem, patris item curam el numinis divini cultum, quantaque cum sollicitudine quae sibi erant carissima educarit, omnem scil. providentiam adhibendo, et quae ab illis per cogitationem et contra voluntatem peccata committebantur, sacrificiis et precibus ad Deum expiando ». v. 4 « Vir eratin terra Hus nomine Iob » ; — non desunt, qui iam peculiarem quandam emphasim dicendi in nomine viri quaerant. Chrys. : « primo loco naturam ostendit, ut institutum eius mirere, qui cum natura unus e multis esset, virtute tamen multis antecelluit; quod naturae commune fuit dixit, ut quod propositi peculiare esset, indicaret; quia qui eiusdem naturae cum ceteris particeps fuit, quae natura atque homine maiora erant, gessit ». Aliis hoc nomine virtutem animi ac robur designari placet, ita ut statim ab exordio lobi animus fortis ac generosus commendetur (ita An. ezp. in. Thom. Cord. Cod.). Pin. demum titulum honoris ac dignitatis interpretatur, quo lobus « supremus illius regionis magistratus, dux vel rex » dicatur. Iobum magna quadam auctoritate, quam facile dixeris regiam, floruisse, nemo negabit (cf. 3, 14; 19, 9; 22, 8;29, 7. Tob. 2, 15); at id simplici hoc exordio indicari, quis crediderit? Ubinam Hus regio sita fuerit, non constat inter omnes. Ut certa ab incertis secernamus, notandum 4? Iobum connumerari 1, 3 inter DTP *22, filios orientis, quo nomine potissimum Arabes dicuntur; 2? regionem ita collocari, ut facile et latrones Chaldaei et Sabaei, quos Arabiam septentrionalem incoluisse ferunt (cf. W. Zsch. Del.), irruere potuerint. LXX regionem hanc v*z dy yopa 57, Abotziot ! transtulerunt, et in additamento quodam ad calcem libri enl xoig óclotc täs Louyalac zal "Agafiac haec regio fuisse perhibetur. Distinctius S. Ephraem regionem Basan indicat et eam fere partem, quae tribui Manasse trans Iordanem assignata fuerat, quae sententia etiam Pin. placuit. Barh. in scholiis suis isto nomine omnem terram ab introitu Aegypti usque ad Damascum comprehendi censet. Neque recentiores in unam conspirant senten- esse Wetzstein (legitur ad calcem commentarii a Del. adornati), qui applaudente Del. Iobi patriam traditionis antiquissimae vestigia diligenter relegens ibi fuisse contendit, ubi usque ad nostros dies monasterium quod Iobi vocatur visitur, i. e. in Hauran in regione Nukra prope Nawà *. Alii aliquantum magis ad orientem versus in regionem quam El Tellul appellant, i. e. ad orientalem plagam montium Hauran nostrae historiae scenam esse amandandam opinantur (cf. quas rationes exponat Fries in periodieo Studien und Kritiken 1854, p. 300 et s.). Quid patriae mentio ad Iobi laudem conferat, audi S. Greg. : « idcirco 35 sanctus vir ubi habitaverit dicitur, ut eius meritum virtutis exprimatur. Hus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Dicatur itaque, ubi habitaverit, ut hoc eius laudibus proficiat, quod bonus inter malos fuit... immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse » (similia apud Ol. An. Rup. narratione proditur; illud autem prophetico modo ei fuisse inditum tamquam futuri tentaminis omen et praesagium, ofiosam dico coniecturam, cum in re sacra nihil ex mero arbitratu asseri liceat. Unde praestat fateri nos huius et ceterorum nominum, quae in hoc libro offeruntur, significationem 1gnorare.
1:2
v. 2 «natique suntei septem filii et tres filiae »; — copiosa enim proles, ut bene advertit S. Chrys., ut virtutis praemium olim a Dco concedebatur et generatim veteres sobolem numerosam loco beneficii praecipui a propitio Deo concessi habere solebant; cf. Lev. 26, 9. Deut. 28, 4. 411. Ps. 111,2; 121, 3. Eccli. 44, 41. Cur vero in maiore filiorum numero máior quoque Dei favor Iobo exhibitus agnoscendus sit, S. Thom. prosequitur : « quia parentes affectare solent magis filios quam filias, tum quia id quod perfectius est, desiderabilius est, tum quia in auxilium rerum gerendarum solent esse parentibus magis potentes nati quam natae ». Addi potest, in filiis potissimum id residere, quod veteribus erat optatissimum, generis ac nominis propagationem. Numeros ipsos et septenarium filiorüm et filiarum ternarium sacrum quiddam prae se ferre, et veteres (cf. Pin. Cord.) agnoverunt, et recentiores (W. Zsch. Del.) non diffitentur, etsi non una sit omnium explicandi ratio. Profert inter alia Cord. hunc ex catena Didymi locum : « quis ignorat numerum septem esse septem charismatum indicem, sicut trium appellatio ad id quod est perfectius atque divinius referri solet »; alia vide apud Did. An. c. 382 elc. Greg. c. 534.544, et in exp. in. — Alii numerum ternarium interpretantes symbolum numinis, quaternarium rerum creatarum, septenarium utpote utriusque coniunctionem tamquam symbolum perfectionis et sanctitatis a numine rebus impressae, expressam ibi cernunt et Iobi sacram quandam dignitatem eiusque pietatem et singularem Dei gratiam (cf. Bæhr, Symbolik des mos. Cultus I, p. 138, 187). Adiungit s. auctor alteram bonorum temporalium benedictionem, quae in veteri quoque Testamento maximi fiebat et propitii numinis argumentum credebatur, quaeque tunc temporis in agrorum possessione et in pecorum armentorumque copiosa multitudine potissimum consistebat (Cord.).
1:3
v. 3 « et fuit possessio eius septem millia ovium » —etc., enumerationis ordinem recenset S. Thom. : inter animalia primo ponuntur ea,quae maxime deserviunt ad victum et vestitum (7 millia ovium), dein quae maxime deserviunt ad onera deferenda (3 millia camelorum), tum ea quae deserviunt ad culturam agrorum (500 iuga boum), tum quibus homines ad vecturam utuntur * (500 asinae); cf. Gen. 22, 3. Ex. 4, 20. Num. 22, 23. Iud. 5, 10. 4 Reg. 4, 24 etc. « Et quia (verba sunt S. Thom.) homines multas divitias possidentes ad eas gubernandas multitudine indigent famulorum, convenienter subditur : ac familia multa nimis ». 1. Asinas propter lac in itineribus illis per vasta deserta cumprimis usui esse et commodo, adnotant; cf. Ros. Das alte und neue Morgenland t. 3 p. 319. — Notum est praeterea, asinos etiam oneribus ferendis potissimum inservire ef. Gen. 42, 26. 1. Reg. 25, 18. Neh. 13, 15 etc. Etiam hodiedum camelorum copia inter Beduinos nomades maximi fit, ita ut pauper habeatur, qui 40 tantum camelos possideat ; cf. Hirz. p. 12. Ita quoque vox hebr. n32Y de famulitio, de servorum familia est interpretanda, uli iam veteres versiones docent; Aquila enim, uti monet OL., $ooAsla, Sym. vero olxexla transtulit. Quod Chald. habet yanina idem exprimit, servitium scil. vel mi-- nisterium (cf. Esr. 7, 19); perperam voci hebr. et chald. Cod. aliique pauci notionem agricolationis, operis rustici adscribunt. Graeca versio h. l. utramque interpretationem exhibet xo 9xnosclx zo o9699x (hanc obelo notari odora advertit Chrys.) xa čpoya peyda Ty adta ènt tis yis, quamvis in uno loco Gen. 26, 44, in quo vox mT2v invenitur, yewpylz (n2?) legatur. Attamen interpretationem S. Hier. et veteres fere omnes et recentiores uno consensu approbant ac tuentur. « Eratque vir ille magnus inter omnes orientales » ; — varie vocem magnus explicant, vel nobilis, clarus,illustris, de generis claritudine et nobili prosapia (ita LXX &iysvac), vel'de famae nominisque celebritate et gloria (Ephr. Chrys. Thom.), qua late per orientales plagas florebat, vel quod huic intime nexum est, de honore ae reverentia quae ipsi ab omnibus et prae omnibus exhibebatur, vel speciatim de sapientiae laude ; attamen eum de hisce nihil in antecedentibus innuatur, illud videtur commodissimum, ut verbis utar Pin., ut ad divitias referatur et possessiones amplissimas; namque verbis simillimis vel potius iisdem locupletissimus Isaak et dives Nabal describuntur (Gen. 26, 13. 4 Reg. 25, 2); ita quoque Greg. (divitibus ditior) W. ZsceA.; dum Cord. (neque abnuit Pin.) hanc vocem quam amplissime sumi optimum censeat, ita ut simul omnes recensitas magnitudinis formas. complectatur. Sed aptius et arctius ad contextum est, quod Vav. affert, referri et ad possessionis amplitudinem et dici, quia cum opibus polleret ae floreret liberis, nihilominus pietatem, iustitiam, ceteras virtutes, sincere atque ex animo coleret; de his enim duobus sermo. est in antecedentibus. nter omnes notus est Hebraismus; bene sensum expressit Sym. uéyicog náytov töv auazoluxov (Chrys.), vel ditior, maior omnibus; orientales DTP ^22 filii orientis, illi potissimum dicuntur, qui Gen. 25, 13-16 collato v. 6 recensentur (W.), et generatim qui Arabiam (et desertam et petraeam et felicem) tractusque terrae usque ad Euphraten incolunt; immo Mesopotamiam terram 237p dici elucet ex Gen. 29, 1. Num. 23, 1. — Apte monet Ol. cerni in Iobi exemplo, divitias posse coniungi cum summa virtute. Et S. Greg. has opes recenseri dicit, ut ostendatur, quantae virtutis exstiterit, cum haec omnia patienter amiserit. « Scimus enim, quia ad maiorem dolorem mentem eommovent damna maiora... et quae sine dolore perdidit, constat quia sine amore possedit ». Apte sequentia adnectit S. Thom. : « ad maiorem ipsius Iob commendationem consequenter disciplina domus eius describitur, quae erat immunis ab illis vitiis, quae opulentia generari solent plerumque..., erat enim ibi concordia iucunda, caritas, aequa frugalitas ».
1:4
4, 19, 20, 21, 27, 32, 35, 40, 41; excusa sunt apud M. 12, 1031-1050. — Huc statim adscribendus Anonymi in Iobum commentarius (An.), qui olim sub Origenis nomine ferebatur; eius tamen non esse probavit Muetius; tria tantum capita priora libri Iob complectitur; mira quadam verbositate conspicuus est et rerum diffusissima consideratione; M. 417, 374. S. Ephraem Syrus explanalionem, vel potius scholia quaedam scripsit in lobum ; syriace edidit et latine satis fideliter vertit P. Benedictus S. I. ; habentur in operum editione t. II, p. 1-20 (Romae 1140). Patrum graecorum commentationes complectitur catena, quae a Niceta, Meracleensi Episcopo, saeculo 11 exeunte concinnata est et 24 Graeciae doctorum explanationibus contexta; illam edidit in latinum translatam P. Comitolus S. 1. (Lugduni 1586 — Venetiis 1587); locupletiorem una cum textu graeco edidit Patricius unius, Londini 1631. Pleraque Nicetas deprompsit ex Chrysostomo, Polychronio et praecipue ex Olympiodoro. luvat aliqua accuratius indicare. Pauca quaedam ex ea deprompta sunt S. Athanasii fragmenta ; M. 27, 1343-1348. : inveniuntur. Quam maxime vero interpreti inservit. O/ympiodorus (OL), qui singulis capitulis bonam Protheoriam praemittit et versus singulos nitide ac studiose, saepe feliciter, explanat; habetur M. 93, 13-469, ubi multa etiam ex Polychronio adscripta sunt. Apud latinos Patres sane pauciora adsunt, quae etiamnum ab interprete minime sint negligenda. Habentur quidem S. Augustini annotationes in Iob (M. 34, 825-886), quae veterem lat. versionem sequuntur, sed cum fere solas allegoricas applicationes contineant, interpreti parum utiles sunt. De iis Sanctius ita. iudicat : « eas ipse S. Aug. parum probat, aut potius retractat et damnat; et pene suas esse negat, cum scriptae fuerint parum accurate et excidisse potius invito auctore quam ab illo in lucem publicumque conspectum prodiisse videantur. Quare in Augustino Augustinum agnoscere non libet » (cf. S. Aug. retraet. lib. 2, cp. 13; M. 32, 635). Ferebantur olim commentarii sub nomine S. Hieronymi, qui variis cum additamentis etiam quandoque in Ven. Bedae operibus exhibebantur. Plerique illos attribuunt. Philippo (PAil.), S. Hieronymi discipulo; quamvis allegorica sat multa exhibeant, tamen sensum quoque literalem saepius accurate illustrant; M. 26, 619-802; cf. de iis commentariis diatriben t. 23, c. 1103. Quae vero fertur ezpositio interlinearis libri Iob (exp. in.), fere non est nisi ex istis commentariis derivata; M. 23, 1407-1410. Praeterea ibi c. 1410-1480 leguntur quaedam alia fragmenta ex commentario quodam, quem pro genuino S. Hier. Meibomius haberi voluit, quae tamen opinio statim explosa est, quam primum pauca quaedam specimina interpretationis prolata sunt. Insignes sunt mole, varietate ac subtilitate doctrinae dogmaticae, moralis, pastoralis, asceticae, miranda prorsus ingenii vastissimi fecunditate Moralium libri S. Gregorii Magni, sive expositio in librum b. Iob (M. 15, 509-1162 et 16, 9-182). Sed licet in vastissimo hoc opere pro variis s. Theologiae diseiplinis multi ac reconditi thesauri inveniantur, tamen pro libro lobi ezpositione, cum S. Doctor sensum literalem furtim tantum et saepe omnino non explanet, solummodo pauca in interpretis utilitatem derivari possunt. Hoc iam iudicium tulit Sanctius : « de Gregorio id dico, quod negare potest nemo, gravissimos edidisse commentarios divinum aliquid ubique spirantes; in quibus licet mirificam tanti Doctoris sanctitatem agnoscere et admirabilem de virtutum vitiorumque natura, de religionis studio, religiosoque progressu doctrinam. Sed cum id spectet magnus Doctor, non adeo curavit, commentarii ut essent literae tenaces. Atque ideo non magno mihi fuerunt subsidio, qui id curavi maxime, ut germanos e litera sensus eruerem ». In Iobi expositione allegorica vestigia S. Gregorii presse sequuntur ita, ut fere excerpta solum aliqua ex ipso exhibeant : Glossa ordinaria (M. 143, 141-840) ;S. Bruno (Br.), Astensis, Abbas Montis Casini et Episcopus Signiensium; legitur eius expositio in Iob M. 164, 551- 696; et Rupertus, Abbas Tuitiensis (up.), super Tob commentarius legitur M. 168, 963-1196. Prae hisce vero multum excellit S. Thomas Aquinas, qui in sua ezpositione sensum literalem optime consequitur, subtiliter et ingeniose deprehendere et enucleare studet rerum argumentorumque seriem ac nexum et saepe prorsus feliciter ac luminose explicat. Quos hucusque recensui latinos interpretes, impune omittere quis potest et sine ullo expositionis damno, at S. Thomam sedulo consulat, qui unus in lobi expositione omnes praedecessores quam maxime superat; haec iam est eius laus praecipua, quod unam literalem explanationem iure consistere sua explanatione contra allegoricos illos vindicaverit. Ex oriente circa idem tempus commemorandus est Gregorius Barhebraeus (Barh.), qui Abulpharagius ab Arabibus vocatur, scriptorum Tacobitarum facile princeps, patria Melitinensis, patre Aaron medico natus anno 1226, ex quo ABarhebraei, h. e. Hebraei filii cognomen traxit (cf. Assemani, Bibl. or. t. II, p. 244). In eius Horreo mysteriorum, in quo expositionem et correctam lectionem s. Scripturae collegit (cf. l. c. p. 272), inveniuntur etiam notae quaedam vel scholia in Iobum, quae Kirschius in Chrestomathia syriaca ex codice Bodleiano descripta syriace edidit (cf. editionem a Bernstein adornatam p. 186-210); multa textus syriaci lectionem spectant, nonnulla etiamnum in utilem textus explicationem derivari possunt, quae suis locis indicare nobis eo magis curae fuit, quia haec scholia apud nullum lobi interpretem allegata vel adhibita invenimus. Ex illis, qui postillas*, composuerunt, sufficiat unum nominasse Nicolaum de Lyra (11340), qui sensus literalis expositioni multam et saepe non inutilem curam impendit; multa ex S. Thomae commentariis in suos transtulit. Post sensum literalem textum moraliter exponit. Singulari interpretandi genere notus est Thomas de Vio Cardinalis et Episcopus Caietanus; ipse linguae hebr. ignarus textum ab aliis sibi propositum enucleare studuit secundum sensum literalem, idque non raro feliciter praestitit, saepe tamen in coactas ae subtiliores explanationes abit; prodierunt Commentarii in librum Iob Romae 1535, Lugduni 1539, ete. — Commemoranda est Hieronymi Osorii, Episcopi Silvensis (T 1580) Paraphrasis in Iob, quam quidem videre non licuit ; at si ea ratione est conformata, ut ciusdem Paraphrasis in Isaiam, valde erit commendatione digna ; omnino recte Du Pin de eo : « Theologiae studiosi cum fructu Osorii legent opera, quo discant apte eloquenterque dicere atque scribere », et addit Calmet : « totus est in indagando sensu et connexione » (cf. Hurter, Nomenclator literarius I, 58). Neque omittenda est Franc. Titelmanni, O. Min., Theologi Lovaniensis, Elucidatio paraphrastica in Yobum, quae Antverpiae saepius (1547, 1550, 1553, 1566) et Lugduni 1554 prodnt. Hebraicae ac Chaldaicae linguae notitiam ad explanationem adhibuit Augustinus Steuchus, Eugubinus; scripsit Enarrationes in librum Iobi, Paris. 1518; Venet. 1591, 1601; multa ex eo refert Pineda. Multum laudatur Didacus de Zuñiga (etiam Stunica, Estunica), O. Erem. S. Aug. Salmanticensis (t 1589); edidit Commentaria in librum Iob, quibus triplex eius editio vulgata latina, hebraea et graeca, nec non et ehaldaea explicantur, inter se conciliantur et praecepta vitae cum virtute colendae moraliter deducuntur. Toleti 1584. Notat Nc. Antonius : « quod genus et concilium scriptionis nemo ante id tempus fuerat secutus » (Bibl. hisp. nova I, 325); laudatur Stunica etiam propter sermonis latini puritatem (cf. l. c. 324 — Hurter l. c. I, 157). Commentarios in librum Iob « doctissimos » scripsisse ab Antonio Daza perhibetur Franc. Orantes (Horantius) O. Min. Episcopus Ovetensis (t 1584 — cf. Antonius l. c. I, 452). Feruntur quoque Lectiones in lob (Romae 1617), quas Tuccius Lucensis, protonotarius apostolicus edidit. Sed longe praestantissimi sunt et stupenda eruditione referti Ioannis de Pineda S.I. Commentariorum in Iob libri tredecim; voll. 2 Matriti 1597- 1601; Coloniae Agrip. 1600-1603; Hispali 1602 ete. Pineda (Pin.) aliorum expositiones studiose refert, subtiliter perpendit et excutit, dein ad verba textus, loquendi modos, mores antiquitatis etc., elucidanda ex innumeris pene scriptoribus plurima profert et eruditissimas digressiones inserit. Plurimum laudis ei ab ipsis acatholicis tribuitur; ita v. g. Schultens (Praef. comment. in lobum) scribit: « completssimum Pineda dedit commentarium, in quo omnes fere veterum et recentiorum e communitate praesertim Romana explicationes summo iudicio et ordine percensuit atque exaetissima trutina pensavit » et Delitzsch opus vocat eruditione stupenda conscriptum et etiam a protestantibus usu et admiratione habitum > (cf. Antonius l. c. I, 760 — Hurter l. c. I, 608). Pinedae commentarius omnino dignus est, qui hodie quoque assiduo volvatur. Minoris quidem molis est, at explicationis methodo, claritate, soliditate plurimum commendandus est commentarius in l. Iob, quem condidit Caspar Sanctius (Sanchez) S. I., Lugd. 1625. Feliciter et ingeniose praestitit, quod sibi proposuit : « id curavi maxime, ut germanos e litera sensus eruerem; quod fecerunt alii item in hoc saeculo, quibus habendae sunt gratiae, quod rem tentaverint non adeo expeditam ac facilem et ab aliis pene omnibus ad haec usque tempora derelictam ». En quanti literalem explicationem aestimat eamque in Iobo a veteribus neglectam dolet! Virum multis ac bene meritis laudibus cumulat Antonius l. c. p. 532. a | Ad idem tempus referuntur : Enarrationes in Iob, quas edidit Lacobus Jansonius, lansenii magister et Baii amicus, Amstelodamensis, Lovanii 1623, 1643 (cf. Hurter l. c. I, 621); Exercitationes in 1.. Iob Pictavis 1628 edidit Henr. Lud. Castanaeus (Chasteigner de la Roche- Posai), in diversis locis Abbas, dein Episcopus Pictaviensis, famosi Sancyrani amicus et protector (cf. Hurter 1. c. I, 802). Quid sibi Iacobus Bolducius, O. Cap. Parisiensis proposuerit, operis titulus Ñndicat: Commentaria in librum Iob, quibus praemissa hebraei idiomatis ium lectiones cum Vulgata collatae expenduntur, nee non idiotismi, phrases et singula textus vocabula potissimum hebraea diligentissime explanantur ex iisque omnibus genuinus ac primarius literae sensus landem eruitur; Parisiis 1638 tomi duo in f. Verum quidquid habet boni et eruditi et solidi, id (iudice ScAw/tens) Pinedae debet; ceterum non raro opinionum novitate capitur et ad peregrina ac insolita placita comprobanda proprio genii pondere fertur et s. Scripturam saepe ad inauditum sensum detorquet (cf. Hurter 1. c. 803). Meritas sibi laudes comparavit Balthasar Corderius S. I. Antverpiensis; Job elucidatus prodiit Antverp. 1646, 1656 etc., et iterum excusus est a Migne: Scripturae sacrae Cursus completus, Parisiis 1839 in t. 13 et 14. Tale ibi (t. 13, p. 221) fertur iudicium, quod veritate niti Welte omnino vere affirmat : « quidquid probatissimi antea commentatores et praecipue eruditus Pineda in Iob elucubraverant, sedulo lustraverat Corderius; quidquid verae scientiae sanaeque critices in iis sparsum erat, peritus elicuit ac suum fecit »; et revera saepe valde dilucide textum explanat, graecas versiones et etiam textum hebr. in subsidium adhibet; praeterea vero in id sedulo incumbit, interpretis munus longe praetergressus, ut spiritales doctrinas et asceticas institutiones eliciat easque Patrum sententiis « in gratiam concionatorum » (ut ipse ait in praef. ad lect.)fusius subinde ac uberius explanet. Pariter Antverpiae 1661 evulgavit /iteralem elucidationem in lob Henricus de Ionghem O. S. Franc. (cf. Hurter I, 193). Merito commendandus est Tobus brevi commentario et metaphrasi poetica. illustratus, scripsit Franc. Vavassor S. I., Paris. 1638. 1679; Francof. 1654 etc., in editione omnium eius operum Amstelodami 1709 p. 413-532. Breviter, dilucide et sano cum iudicio sensum exponit ' ; « metaphrasis ob stili nitorem et elegantiam magnam laudem adepta est » (Atos.) ; « stili elegantia et nobilis ille genius res perspicue exprimendi id efficit, ut doleamus in hoc argumentum diutius virum illum non laborasse » (Calmet, Bibl. s. in eius Dictionario biblico); orator enim et poeta aliis multis scriptis et curis districtus praeter Iobum solum Osee brevi commentario illustravit ?. Hebraeum textum accurate respiciunt Scholia seu adnotationes in Iobum, ad sermonem sacrum Ebreum adornata, Parisiis 1651, quae Philippus Codurcus non sine eruditione magna et ingenii laude composuit. Quanti habita sint, ex eo patet, quod Criticorum sacrorum tomo secundo inserta sunt. Eidem inserta sunt haec, quae a catholicis prodierunt : Vatabli annotationes et Isidori Clarii O. S. Ben. Iam ex numero illorum interpretum, qui fere totam s. Scripturam nolis et scholiis illustrarunt, etiam pro libro Iob speciali mentione digni sunt hi : Emmanuel Sa S. I. (1 1596), cuius notationes in totam Scripturam (Antverp. 1598) receptae sunt in Biblia magna, quae de la Haye adornavit etin Biblia cum selectissimis Litteralibus Commentariis, Venetiis 1149. In hoc opere etiam excusa sunt Scholia in. V. T., quae scripsit Ioannes Mariana S. I. (t 1624), et quae multis encomiis iuremerito celebrantur (ef. Hurterl. c. 598; et ex acatholicis Diestel, Geschichte des A. T. in der christlichen Kirche p. 444). Item ibidem excusa sunt, quae Thomas Malvenda O. Praed. (11628) summo stu- 1. Quantopere fama inclaruerit, cf. Hurter l. c. I, 427. i 26 |. DE COMMENTARIIS dio ad textus hebr. elucidationem collegit (cf. Antonius l. c. 11,3085. COMM Quetif V, 456 — etiam Diestell. c. eius adnotationes dignas esse ait pe quae legantur). Ibi quoque inveniuntur breves illae, sed lucidae et Ent succosae notae, quas lacobus Tirinus S. I. (T 1636) edidit; eius Commentarium in V. et N. T. saepe esteditum (cf. de Backer, Bibliotheque des écrivains de la C. d. J. s. v.), quo quanto in pretio sit habitum ostenditur. Etiam hodie utiliter consulitur. Neque sine laude et approbatione manserunt Biblia sacra cum commentariis ad sensum literae, quae edidit Parisiis 1632 Iacobus Gordonus S. I. (T 1644); Richardus Simon ea multis laudibus celebrat (Histoire crit. du V. T. 3, 12). Maximam approbationem nactus est Ioannes Menochius S. Y. (T 1655), cuius brevis explicatio sensus literalis s. Scr. ez optimis quibuscunque auctoribus per epitomen collecta (vel, ut aliae editiones titulum ferunt : pou. Commentarii totius Scr. ex optimis quibusque auctoribus collecti) saepe est edita (cf. Hurter 1. c. 813; de Backer l. c.), et revera breviter, dilucide, saepe etiam feliciter sensum explanat. Huc etiam referendae sunt Guilelmi Esti adnotationes in loca difficiliora s. Scr. — saepius editae sunt; etiam insertae literalibus Bibliorum commentariis Venetiis editis et partim Ser. s. cursu! completo, quem Migne concinnavit. Commentarium edidit 2n universam Scripturam Franc. Carriere O. Min. (Lugdüni 1663) sensum literae referentem captatim cum brevi et solida latentium et insurgentium quaestionum resolutione (cf. Hurter l. c. 11,122). Commentarium literalem et moralem gallice composuit in universam fere scripturam Frane. Pean de la Coullardiere, in Pentateuchum et Job, Parisiis 1680. Item Laurentius a s. Francisca romana /0. S. Aug., cuius exstat sacrum theatrum bibliorum, in quo exponuntur commentaria literalia et moralia, Romae 1690. Item Benedictus Laugeois O. Cap., qui edidit L'Explication littérale et francoise de toute la Bible selon la méthode que N. S. a enseignée à ses Apóires, Paris 1615-1682 ; etiam latine. sub titulo : Scientia universalis s. Scr. K P. lis vero notior est Ludovicus Isaac le Maistre de Sacy : La sainte Bible "oa en Latin et en Francois avec le sens propre et littéral, Paris 1682, En et saepius v. g. 1789-1804. « Duos ille sensus complexus est. literalem MAN scil. et moralem seu spiritualem ; in elucidatione vero sensus spiris tualis potissimum laborat, hinc aedificationem magis spectat, difficul- S D^ tates leviori brachio attingit et originales textus ae varias interpretum opiniones ad calculum non revocat, gratiam ex se victricem. tuetur » Lis (Calmet, Bibl. s.; Hurterl. c. TI, 418 et seq.). tamenlonge superat merito et celebritate Augustinus Calmet O.S. Ben. Commentaire literal... Parisiis 1724 et seq. — latine reddidit Ioan. Dominicus Mansi : Commentarius. literalis in omnes libros... Wirceburgi 1189. Is sedulo etiam hodie consulendus est, methodum sequitur claram et sanam; versiones veteres aliorumque expositiones breviter ac lucide recenset, diiudicat, contextui inhaeret, notis historicis et archaeologicis sensum elueidare studet. ' — Inter alia plurima, quae vastum illud sed nimis singulare ingenium, loannes Hardouin S. 1. « hominum paradoxotatos », suscepit, etiam Iobo curas impendit; Opinionum singularitatem etiam hie consectatur; tuetur enim Iobum floruisse circa an. 770 a. Chr. et esse auctorem partis dramaticae libri a 3, 3-42, 1; sed Ezechielem librum redegisse et reliqua adiecisse (cf. Hurter 1. c. Il, 1106). Eodem ferme tempore Iacobus Iosephus Duguet scripsit Explication du livre de Job, Parisiis 1132; aliqua ex eius placitis leguntur in Cursu completo ed. Migne. Laudantur viri opera a stili elegantia, sed deest debita accuratio; in commentariis sensum quidem literalem non plane negligit, sed praecipue sensum typicum prosequitur, harmoniam inter V. et N. T. illustrat, ingenio lamen suo saepe indulget (cf. Hurter 1. c. II, 1039). | Ex aliis Bibliorum versionibus cum notis et explanationibus nomi nasse sufficiat : opus, quod Bible de Vence vocatur; Germ. Cartier, Constantiae 1163, 1110; Ignatius Weitenauer (Augustae Vind. 1779- 1781); Henricus Braun (Augustae Vind. 1189-1797); Eugenius de Genoud (Parisiis, Lugduni 1821-24); Thaddaeus Antonius Dereser (Francof. 1805); Antonius Martini (Florentiae 1852); Ios. Fr. A//toli (Landshutet München, saepius); Loch et Reischl (Ratisbonae 1851, 1867). Ex recentiore tempore hi commentarii notandi sunt : Il divino libro di Giobbe, esposto in lezioni teologico-critico-morali dal P. Rosario Parisi d. C. d. G. Palermo 1843; Das Buch Job, übersetzt und erklært von Dr. B. Welte(W.) ; Freiburg i. Br. 1849; qui commentarius excellentissimus est; praebet elegantem versionem ex hebraeo, accurate in dietionum hebr. formam et sensum inquirit, nexum et progressum cogitationum lucide exponit. Neque omittenda metrica versio : Das Buch Job. In gereimtem Versmaasse übersetzt von Heinrich Hayd; München 1859. Versio est elegans et fidelis; notae adduntur breves, utiles. Versio quoque elegans praebetur simul cum perspicuo rerum 1. Multis eum laudat Diestel : « Durch cine Fülle trefflicher historischer Bemerkungargumento et notis eruditis in opere, quod ex scriptis a Le Hir viro doctissimo relictis edidit M. Grandvaux : Le livre de Job, traduction sur l'Hébreu et commentaire, Parisiis 1813. Das Buch Job übersetztund erklært von Dr. Hermann Zschokke (Zsch.); Wien 1815. Commentarius est perspicuus, laude dignus; proh dolor, Iobi mores auctor nimium exegesi protestantium confisus iniquius describit eiusque querelas desperationem et Dei iniusti ac crudelis accusationem spirare vult t. Hoc si ex libro demas, commentarius commendatione valde est dignus. Breves sunt sed succulentae et explanationi valde proficuae notae, quas I. Pierik (P.) S. I. edidit in libro : Het Boek Job. Naar 't Hebreeuwsch letterlijk vertaald ter vergelijking met de Vulgata. Gulpen 1881. Demum nominandus est Dr. Gustavus Zickell (B.), qui nuper edidit Carmina Veteris Testamenti metrice; Oeniponte 1882; notas adiecit criticas, aliquas etiam explanatorias ad librum Iob; verum in textu mutando quandoque audacior est. Iam ex castris protestantium omnes lobi commentatores enumerare, non est in animo. Illos recensitos reperies apud Rosenmitller (de quo statim), Ke, Einl. in d. A. T. 8. 120; Schrader (de Wette, 8. ed. )Lehrbuch d. Einl. p. 544. Aliquos tantum adscribere placet : Ioh. Christ. Frid. Schulzii Scholia in V. T. continuata a G. Laur. Bauer; vol. 6. librum Iobi complectens, Norimbergae 1192. Ern. Frid. C. Rosenmülleri (Ros.) Scholia in V. T.; editio secunda auctior et emendatior, Lipsiae 1824. Hiob, erklært von Ludwig Hirzel (Hirz.), zweite Auflage, durchgesehen von Dr. Justus Olshausen, Leipzig 1852. Biblischer Commentar... das Buch Job, von Franz Delitzsch (Del.), Leipzig 1864. Das Buch Hiob, übersetzt und ausgelegt von Dr. Ferd. Hitzig (Hitz.), Leipzig und Heidelberg 1874. V. — Quale genus interpretationis sequendum sit. Hanc quaestionem paucis attingimus, quia veteres Tobi interpretes in expositione morali et allegorica tantum operis et laboris posuerunt. Secundum sana interpretationis catholicae prineipia exsistit in s. Scriptura sensus J/teralis et mysticus. Sensus prior ei est communis cum omni libro, alter ei est proprius et quam maxime Deum s. librorum «auctorem primarium indicat. Nam ut S. Thomas optime dieit : « auctor enim rerum non solum potest verba accommodare ad aliquid significandum, sed et res potest disponere in figuram alterius » et « sicut enim homo potest adhibere ad aliquid significandum aliquas voces vel aliquas similitudines fictas, ita Deus adhibet ad significationem aliquorum ipsum cursum rerum suae providentiae subiectarum » (Quodlibet. VIL, qu. 6, art. 14, 16). Sensus vero mysticus in eo consistit, ut res et personae veteris foederis ex Dei consilio novum foedus et varia in hoe foedere respiciant, adumbrent, praefigurent. Ad hunc sensum inveniendum interpretes catholici hoc generale statuunt principium : sensum mysticum in iis omnibus et solis V. T. locis admittendum esse, ubi sufficienter constat de intentione S. Spiritus quasdam res vel personas destinantis ad alias res vel personas significandas (cf. Ub. Ubaldi, Introductio in s. Script. vol. III, p. 20, 96). Ex qua re simul patet, minime omnibus locis talem sensum subesse; verum studium istud ubique sensum mysticum quaerendi id tantum efficere, ut (verbis utor cl. Ubaldi, professoris Romani in Seminario pontificio) Scripturae expositio inepta reddatur et pene ridicula; « si enim interpreti semel persuasum fuerit sub omnibus vel plerisque Scripturae locis latere sensum aliquem mysticum, cum reipsa in magna locorum. parte nullum huiusmodi sensus vestigium occurrat, ingenium suum torquebit, similitudines longe petitas captabit, imaginationis vires contendet, ut aliquid huiusmodi proferat, atque ita demum interpretationes in medium adducet violentas » (l. c. p. 94). Praeterea ex notione sensus mystici elucet, inter figuram et figuratum talem habitudinem esse debere, ut illa longe inferior sit isto et veluti umbra cum corpore solido comparata, aut imago cum eo quod per illam repraesentatur -(cf. Ubaldi Deo. Hisce ad Iobi libri explicationem applicatis facile quis admittet, in ipso Iobo, quem Satanas princeps huius mundi ad tentationem expetit, qui tamen cum Satana congressus insignem de eo victoriam inipsa afflictione reportat, cerni figuram quandam et adumbrationem Christi. Innocens Iobus affligitur; Satanas enim, qui perpetuas inimicitias cum Deo Deique cultoribus exercet, eum oppugnat; est haec oppugnatio pars quaedam. ex pugna illa Satanae contra Deum, quae a primordiis creati hominis usque ad mundi consummationem conseritur ; sed simul Iobi victoria est prolusio quaedam et umbra illius victoriae, quam Christus reportaturus est, et quam in Christo et per Christum omnes iusti reportant. Iam haec victoria sine vulnere non consistit. Deus enim huius certaminis agonotheta hanc statuit normam : «inimicitias ponam inter te et mulierem, inter semen tuum et semen illius; hoc (semen) conteret tibi caput et tu conteres ei calcaneum » (Gen. 3, 15 secundum hebr.), i. e. adest pugna inter hominem et serpentem; serpentis caput conteritur i. e. serpens vincitur, sed dum vincitur, ipse victor non sine vulnere, non sine labore et dolore a diabolo inflicto victoriam reportat. Christus est homo ille eximius qui serpentis caput contrivit sui corporis crudeli laceratione victoriam acquirens; ad passionem subeundam se accingens, nunc, inquit, princeps huius mundi eiicietur foras. Quare etiam Lobo victoria non sine vulnere constitit, quare in universum quotquot semen illud Dei in se suscipiunt et tamquam filii Dei Christum induti ad arenam illam descendunt, non sine vulnere et labore victores evadunt. Est praeterea constans SS. Patrum assertio, Christi figuram ac typum in Iobo exprimi * (cf. An. M. 17, I0 Phil.-1::96,7623; S. Greg: 043 1895839 015 Zenob RUE EE (44, 444; S. Isidorus allegor. n. 53; 1n libr. .V. et. N. Test. n. 31; t. 83, 108. 163; RAabanus Maurus de universo l. 5 ep. 3; t. 111, 112 ; etc.). An vero praeterea in Iobi libro alia ratio typica in ulla re vel persona deprehendi iure possit, valde dubito. Neque enim pro alio typo notio ac definitio typi sensusque mystici adesse et exprimi invenitur, neque concors et constans SS. Patrum consensus exstitisse reperitur, verum in reliquis omnibus studium tantum cernitur, quo pro suo quisque ingenio allegorias captat sensumque literalem improprio, translato, accommodato modo ad aha vitae christianae. praecepta vel religionis documenta transfert. Haec autem quantopere interpretationis limites et officium praetergrediantur, non opus est pluribus prosequi. Rem hanc paucis exemplis illustrabimus. nitatis, dum in septem filiis universitatem discipulorum signari vult potentium bene operari et docere, in filiabus autem significari censet personas non potentes gignere filios verbo praedicationis et doctrinae, potentes tamen concipere conceptus devotionis per verbum praedicationis. S. Greg. in filiis Apostolos, in filiabus tres ordines fidelium, pastorum seil., continentium, coniugatorum accipi vult. S. Bruno vero scribit : « sed quid tres filiae, nisi tres mundi partes intelliguntur, in quibus Ecclesia tota consistit; Asia videlicet, Africa et Europa »? In tribus amicis Iobi S. EpAraem figuram esse docet pontificum, sacerdotum, prophetarum populi; S. Greg. vero figuram haereticorum, Rup.); ita allegorice; moraliter vero in iis cernit vitia, quae virtutum faciem sumunt, sed hostili inveetione nos feriunt (sim. Rup.). Sed Lyranus per illos intelligi vult eos qui amicis afflictis vere compatiuntur; dum Duguet eos esse contendit Iudaeorum figuram, « qui ne comprirent rien non plus que les princes du siecle et les démons, dans la profonde sagesse de Dieu cachée dans le mystère de la croix de son fils ». Cap. 39, 5-9 legitur onagri descriptio. Iam in mystica onagri explanatione S. EpAraem diabolum deprehendit et malos, qui sicut Cain dicant : eamus foras; S. Aug. vero scribit : « mirum nisi eos per onagrum significat, qui pauci ab omni negotio liberi Deo serviunt » ; hoc eliam S. Greg. approbat; « non incongrue vitam eorum significat, qui remoti a turbis popularibus conversantur » ; imo postmodum in allegorico sensu scribit : « nee indignum quis iudicet, per tale animal incarnatum Dominum posse figurari » et totam onagri descriptionem de Christo explicat. Lyranus in onagro cernit « contemplativum a servitute carnis liberum effectum ». S. Aug. leaenam (38, 39) intelligit diabolum; S. Greg. vero Ecclesiam; corvos (38, 41) S. Aug. peccatores nigros figurare dicit; S. Greg. vero gentiles, Iudaeos, imo et praedicatores. In struthione (39, 13) S. Greg. hypocritam figurari dicit (idem Glossa ord. Br. Rup. Lyranus), et iterum synagogam; hane etiam S. Ephraem agnoscit; Phil. vero Ecclesiam exprimi cernit « secundum spiritualem intelligentiam sensusque divinos »; S. Aug. eos, qui temporalem felicitatem fortiter contemnunt, quia veram illam aeternam desiderant. Vel si de mystica quam vocant accipitris (39, 26) significatione inquirimus, S. Ephraem in ave ea videt diabolum; S. Aug. autem et Phil. hominem novum et sanctum; S. Greg. : « quid est ergo accipitrem in austro plumescere, nisi quod unusquisque sanctorum tactus flatu S. Spiritus concalescit »? Rup. gentilitatem renovatam designari vult, Lyranus vero poenitentem. Ita aquilam (39, 27) plerique in bonam partem interpretantur de animis coelesti desiderio elevatis (S. Aug.), vel | 1 de subtili sanctorum intelligentia: et de volatu dominicae ascensionis | (S. Greg.), vel de Christo (S. Ephraem); Phil. vero confidenter scribit : « aliquando in bonam partem aquila dicitur... hie vero a Deo potestas | multum possit » et totum locum, quem alii de Christo et de sanctis explicant, de diaboli descriptione nos docere contendit. . Hisce exemplis satis elucet, quam incerta res sit haec mystica vel allegorica et moralis explicatio. Negari autem non potest, si mystici eum minime pertinere; eum non esse //teralem, luce clarius est; igitur ablegemus. Iam nemo mirabitur, nos in interpretatione sensum accommodatum penitus negligendum esse censere. Anc. — Describitur Iobi probitas et prospera fortunae et familiae conditio (4, 1-5). Cuius sincera pietas cum a diabolo in dubium vocetur, Deus illam tentatione probari permittit (1, 6-12); quare uno die non solum omnibus fortunis, verum etiam ipsis liberis spoliatur. Manet tamen firmus et constans in pietate (1, 43-22). Quod cum diabolus iterum simulatae pietatis specie fieri calumniaretur, ne scil. gravius quid ei infligeretur et ipse in vitae (quod homini est carissimum) discrimen adduceretur, novo probationis genere i. e. morbo teterrimo atque molestissimo Iobi pietas sincera exercetur, quam contra ipsius uxoris prava consilia egregie tuetur (2, 1-10). Conveniunt ad eum solatio erigendum tres eius amici, attamen cruciatu Iobi vehementissimo perspeeto stupore perculsi inter maxima tristitiae signa tacent (2, 11-13).: V. « Et ibant filii eius et faciebant convivium per domos, unusquisque tn, die suo, et mittentes vocabant sorores suas, ut comederent et biberent cum eis »; — et ibant Hebraismum verbi yn bene explicat Pzn. de consuetudine aut cursu nunquam intermisso in ea re, quam verbum subsequens significat. Erant haec convivia fraternae benevolentiae et concordiae opus, ut ait Ol., simulque eorum laetitia prosperam Iobi fortunam delineat; illa vero concordia et mutua sine invidia aut avaritia benevolentia fundabatur, ut bene observat Cord.,in omnimoda virtute filiorum Tobi, cum inter malos vanum sit stabilem concordiam et unanimitatem sperare. Iam quoties huiusmodi epulae instruebantur? vel quid sibi vult phrasis ex hebr. in domo eius, cuius esset dies vel uniuscuiusque die suo? natalem diem intelligunt Cod. Vav. Ros. W. Zsch. qui generatim aliorum interpretationem de conviviis singulis diebus habitis et per vices ab unoquoque fratrum instructis (Chald. * Greg. Rup. Thom. Pin. Gord. Del. Hitz. et probabiliter Ol. cum dicat èx dxdoyñs cvvexa)cv/) nimiae intemperantiae accusant. At si singulis annis septem tantammodo celebrabantur convivia, qua ratione v. 5 lobus dicitur sic fecisse 1. e. eos explasse, postquam in orbem transissent dies convivii, cunctis diebus, cum septies tantum in anno hostias et victimas pro illis obtulisset? Dein, si quisque semel in anno prandium reliquis apponeret, vix insigne quoddam concordiae et amoris documentum exsisteret, quod tamen hoc loco a scriptore sacro innui interpretes iure merito assumunt. Hoc sentientes aliqui tertiam statuunt sententiam, eamque mediam, scil. festis diebus, vel statuto die, vel saepius generatim per annum a singulis ordine suo convivia fuisse proposita (Ephr. An. Cord. Vav. Men. Calm.); sed quo iure? Verba textus adeo plana secundam omnino suadent sententiam de quotidianis epulis. Ita satisfit locutioni e£ ibant, qua consuetudo indefessa notatur; ita continuum adest concordiae vinculum et indicium; ita hebdomada quavis transacta lobus sacrificia obtulit expiatoria, proin crebro per annum, id quod sic faciebat cunctis diebus omnino significat. Neque si alibi dies alicuius dicatur eius natalis (— allegant scil. Iob 3, 1 et Gen. 40, 20; sed ultimum hunc locum perperam, cum ibi addatur n97 2» —), continuo efficitur idem pro nostro loco. Sed urgent, quantopere dedeceant quotidianae istiusmodi comessationes. Respondendum est cum Cord. : « quasi vero fratres ac sorores eiusdem familiae quotidie simul vesci et pariter comedere ignominiosum sit, et non potius honorificum ac manifestum fraternae dilectionis indicium ». Annon ipsius naturae necessitas fert quotidie mensae accumbere? qui igitur Iobi filiis vitio verti potest, si singulis hebdomadis suo quisque die (ducto initio a primogenito; cf. ad v. 13) mensam pro omnibus apponeret ? v. B. « Cumque in orbem transissent. dies convivii, mittebat ad eos Iob et sanctificabat illos, consurgensque diluculo offerebat holocausta pro singulis ». — Septemdiali igitur conviviorum circulo peracto Iobus liberos ad spirituales quoque epulas, quibus animum reficerent, invitare solebat (Cord.), insigne edens documentum et suae in Deum pietatis et paternae sollicitudinis de vera liberorum salute; mzttebat i. e. accersebat eos, ut octavo quoque die i. e. prima die hebdomadis, in qua convivii circulus a primogenito denuo incipiebat (de die dominica novi Testamenti facile incidit mentio, quasi lobus huius diei sanctitati prolusisset; cf. S. Greg.), totam familiam sacro cultu et religione expiaret, ipse tamquam paterfamilias et sacerdos, ut mores ferebant ante legem mosaicam. Sanctificationem ex analogia rituum mosaicorum de sacris lotionibus et lustrationibus, quibus ad rem sacram praepararentur, plerique intelligunt; attamen cum tempora agantur et mores vel ante Moysen vel certe extra omnem legis leviticae ambitum, res est valde dubia; potest haec sanctificatio in ipsa expiatione per oblationem holocaustorum consistere, aliqua tamen praeparatione praemissa, ut usus constans fert etiam in gentilium sacris. Tempore quidem patriarchali eiusmodi praeparationem postulavit Iacob; Gen. 35, 2. 3. — Obtulit pro singulis, « ut victimarum numerum aequaret cum filiis; est enim in hebr. pro numero omnium suorum » Vav.
1:5
« Dicebat enim, ne forte peccaverint filii mei et benedixerint Deo in cordibus suis. Sic faciebat Iob cunctis diebus » ; — ne forte... benedizerint i. e. valedicere, usu transsumpto a consuetudine alicui bona apprecandi, cum in eo sis, ut ab eo discedas ; ita monet Cord. et confert Gen. 471, 40; idem elucebit infra 2, 9. Nam quod aliis (Est. Men. Tir. Le Hir) placet, benedicere per antiphrasin et euphemismum dici pro maledictione et blasphemia in Deum prolata, durius certe est atque impium nimis. Quid enim habet probabilitatis, ut filii talis patris disciplina instituti iecerint in Deum maledicta et tantum scelus admiserint (Vav.), vel ut pater erimen tantum in suis suspicatus sit? Quare plerique interpretes merito sensum mitigare studuerunt, idque varia ratione, v. g. supplentes negationis particulam i. e. ne non benedixerint, ne non oraverint, ne non gratias egerint Dei scil. obliti, dum hilarem in modum epularentur (Mar. Vav.) — vel sequentes versionem graecam pcc èv cii xapdig aut xaxa ivevóngay mpóg vov Océy eamque quam mitissime accipientes pro levi quadam cogitatione errabunda et ab honesto rectoque aliena (Pin.). Sed optime voci convenit valedicere i. e. seponere, parum curare, deflectere ab eius reverentia (Hos.), Domino detrahere (ftup.), eius oblivisci (De/.), eum quasi missum facere et ita oblivione et omissione eius cultum negligere, ab obsequio parumper discedere, reverentiae nuntium renuntiare zn cordibus i. e. mente, cogitatione; ita verbum antecedens ne peccaverit magis per epexegesin determinatur et suis limitibus certoque sensu id circumscribitur, quod de se ambiguum est et latissime patet. Notat Pin. : « certus itaque Iob de honestate operum et verborum puritate et candore, de cogitationibus tantum filiorum erat sollicitus », et bene OZ. : « animadvertis exquisitum. cultum evangelicum; cum enim sit in evangelicis iussis neque mente fornicandum esse neque temere irascendum, sanctus Iobus pro peccatis liberorum quae mente tantum conceperant, Deum hostiis placabat ». Qua patris cura et pia sollicitudine optime absolvitur probitatis eius descriptio. Nam, ut ait Cod., quod tam anxie procurarit peccata natorum si quae latebant, arguit quam severus censor et castigator fuerit eorum quae patebant. Demum id Iobus pie atque solerter obit, quod esse debet in curis praecipuis patris familias, ut scil. Deus religiose colatur a tota familia (cf. S. Greg. Cod. Cord.).
1:6
v. 6 « Quadam autem die, cum venissent filii Dei, ut assisterent coram Domino, affuit inter eos etiam Satan». — Singula paucis sunt expendenda. Notat S. Thom. : « praemittitur, quomodo Deus de rebus humanis curam habeat et eas dispenset. Hoc symbolice et sub aenigmate proponitur, secundum consuetudinem sacrae Scripturae, quae res spirituales sub figuris rerum corporalium describit. » Consessus igitur, hic et consilium habitum humano more describitur (Aug. * An. Cod. Vav. Sa), sed ita ut involucra haec rei spiritualis veritatem non laedant, sed potius ad hominum mentes aptissime adumbrent; neque opus est cum aliquibus ad visionem imaginariam auctori libri oblatam hanc totam narrationem referre (cf. apud Pin. Malv.), praesertim cum tale indicium prorsus non adsit. Sanct. quidem scenam explicat, uti illam 3 Reg. 22, 22 relatam ; « si statuamus angelum ibi (quod scholastici doctores communiter probant), sicut alibi millies divinam repraesencum angelis bonis congredi audeant et illis in rebus etiam gravibus adversari (cf. Dan. 10, 13) ». Aliter tamen rem concipiunt S. Chrys. el S. Thom. etc., de quibus infra. Hebraicum oyn cum articulo non necessario refertur ad certum quendam atque statutum diem v. g. pro tali iudicio vel consessu — uti intellexit Chald. die iudicii vertens — sed potest generatim poni in initio narrationum cf. 2 Reg. 4, 18, ita ut dies ex ipsa subiuncta narratione demum qualis fuerit describatur, unde versio vulg. optime sensum expressit. — Dicuntur filii De? angeli, prout omnes rite exponunt uno dempto S. Ephraem qui iustos generatim intelligit; patet ex ipsa scena angelos tutelares et provinciarum et hominum (cf. Dan. 10, 13) potissimum esse intelligendos, qui ad ministerium suum obeundum Domino se sistunt, vel officii iniuncti quasi rationem reddituri ad Dominum reverti finguntur. Bene enim S. Greg. : « per hoe quod missos cognoscimus, unde veniant invenimus ». Recte vero angeli cum emphasi quadam filii Dei dicuntur (cf. Ps. 28, 1:88, T. Dan. 3, 92) nomine utique cum iustis hominibus communi, attamen ipsis iure singulari proprio «in quantum Deo per participationem gloriae similantur » (S. Thom.). — Assistere coram Domino : phrasis hebr. 5y inde explicatur, quia herus sedet, quem servi stantes circumdant ; cf. Is. 6, 2. Dicuntur assistere, ut ratio officii designetur, qua sunt administratorii spiritus (Hebr. 1, 14) ad omnem nutum divinum parati. Town, Satan a verbo dietus quod adversari, acerbo odio prosequi (Ps. 38, 21 ; T4, 13,109, 20 hebr.), accusare, agere actorem (Zach. 3, 1) significat, unde nomen est appellativum adversarii, inimici, accusatoris (cf. 1 Sam. 29, 4. 4 Reg. 5, 418; 11, 14. 23. 25. Num. 22, 22. 32. Ps. 109, 6), dein significanter cum articulo appellatio eius qui a primordio generis humani eius erat inimicus infensissimus', Dicitur autem adesse inter angelos coram Deo, « quia co intuitu, quo omnipotens Deus cuncta spiritalia conspicit, etiam Satan videt... quia vis divina, quae ipsa, quae Deum fugiunt, latere non possunt, dum cuncta nuda sunt superno conspectui, Satan adfuit absens praesenti » (S. Greg.). Bene etiam quid scena haec sibi velit, perpendit S. Chrys. : « cum angelis adesse dicitur, quoniam is quoque in divinae ditionis atque imperii locis consistit et exspectat, dum sibi mortalibus inferendarum tentationum potestas detur, non ut obsequium ullum praestet Deo... atque haec ipsa ut facilius ipsi perciperemus, typo quodam et quasi figura Scriptura expressit... Quoniam nos angeli tuentur et curant, contra saluti nostrae diabolus adversatur, atque de una eademque re, id est de homine, inter se pugnant ac decertant, hac de causa simul adesse dicuntur, Deo interim cuncta quae geruntur intuente ». In eandem prorsus scenae huius explanationem etiam concedit S. Thom., qui inter alia ita: « (secundo modo) assistere convenit non solum omnibus bonis angelis, sed etiam malis et etiam hominibus, quia quaecunque ab eis. aguntur divino conspectui et examini subduntur; et propter hoc dicitur, quod cum venirent filii Dei ut assisterent coram Domino, affuit inter eos etiam Satan. Et quamvis ea quae per angelos bonos vel malos administrantur, continuo divino conspectui et examini subiiciantur, et sic semper filii Dei assistant et Satan inter eos assistere dicatur, dicitur tamen quadam die secundum morem Seripturae, quae ea quae supra tempus sunt, interdum per tempus designat ex aliquibus quae dicuntur in tempore... ita et nunc quia factum de quo nunc intenditur, determinato tempore exstitit, dicuntur administratores huiusmodi facti quadam die coram Domino assistere, quamvis coram ipso assistere nunquam desistant ». Similia apud An. v. T « Cui dixit Dominus : unde venis? Qui respondens ait : circus terram et perambulavi eam » ; — cur interrogationis forma adhibeatur, ralionem in universum reddit S. Chrys., quo magis distincte rei veritas exprimatur, in specie vero subtiliter notat S. Thom. : « quia non consuevimus interrogare de iis quae nos facimus, sed de iis quae absque nobis fiunt, ideo non dicitar, quod Dominus aliquid quaesierit a filiis Dei, sed solum a Satan » ; cum enim mali spiritus voluntate sua a Deo discordent, ut idem advertit, ea quae ipsi agunt, a Deo aliena exsistunt quantum ad eorum intentionem. Apte quoque ad rem monet idem, locutionem Dei fieri « diversimode secundum quod congruit eis quibus dicit » ; hominibus enim sensu praeditis eum loqui aliquando sono formato in aliqua creatura subiecta (Matth. 3, 17; 47, 5), vel per imaginariam visionem, uti prophetis saepe; « aliquando autem intelligibili expressione; et hoc modo intelligendum est Dominum ad Satan dixisse, in quantum eum intelligere facit, quod ea quae ipse agit a Deo conspiciuntur. Sicut ergo dicere Dei ad Satan est ei notitiam praebere, ita Satan respondere Deo est non quidem alicuius rei notitiam tradere Deo, sed considerare omnia sua divino conspectui aperta esse ». Similiter S. Aug. : «ipsa interrogatio vis divina est, in qua non permittitur agere quod libet ». Quaestione vero ipsa innuitur, Deum non tantum acta et intentionem Satanae examinare (S. Thom.), sed etiam « vias eius ae negotia animadversione occultae districtionis increpare » (S. Greg.) 1. e. notari diabolum, qui ordine spirituum ministrantium derelicto vias a Dei voluntate benefica alienas prosequatur, unde quaestio est exprobrantis (An. Ol. ezp. in. Rup. Cod. Pin. Cord. Zsch.)'!.« Diabolum autem ei respondere est omnipotenti maiestati eius nihil posse celare » (S. Greg.), unde statim etiam « vias suas insinuat » (S. (Greg.); circutvi in hebr. a vagando in terra etc., ww discurrendi celeriter et vagandi notionem habet (cf. Num. 11, 8. 2 Sam. 24, 2. 8), dum onn peragrari lente, consulto, utrumque vero attentione et studio quodam perlustrare dicit. Bene monet S. Chrys. et diabolum indicari tamquam erronem vagum qui cunctas regiones perlustret, ut contra genus humanum bellum moveat (vel, uti Chald. habet, ad pervestiganda opera hominum), et nos edoceri orbem terrarum tum angelis tum daemonibus repleri, utrosque autem sub potestate divina esse; cf. 1 Petr. 5, 8. Eph. 6, 42. Neque abs re est, quod notat Pin., libera illa inambulatione, quod proprie ad publicam officii et magistratus administrationem pertineat, daemonem profiteri vel potius mentiri potestatem et dominationem, quam sibi huius mundi princeps arrogasset.
Bene hanc partem priori adnectit Gord. : « tantum defuit Iobo, ut probaretur virtus eius et probata vinceret ».
1:8
v. 8 « Dixitque Dominus » — alter iam modus est secundum S. Greg. quo Deus loqui perhibetur ad diabolum « electorum suorum contra illum iustitiam proponit » ; « numquid considerasti servum meum Iob, quod non sit ei similis interra, homo simplex et rectus ac timens Deum et recedens a malo » ? — hebr. posuistine cor tuum, qui loquendi modus exactam mentis observationem et studiosam animi attentionem designat (Cord.), quasi dicat: ecce adest in terra vera virtus ! id quod invido spiritui est perquam molestum.. Laudes easdem quas lobo tribuit auctor sacer, non sine emphasi Deus repetit. Est igitur homo iustus revera spectaculum mundo et angelis, ipseque Deus indicat, quanti sit vir pius ac probus, quo nihil spectabilius in orbe terrarum, et qui solus Dei oculos quodammodo pascat et attentionem moretur (Vav.). Potest iure cum O/. interrogatio pro vi assertionis exponi i. e. scio te advertisse animum ad Iobum, indignabundus es scil. de tanta virtute, plusque ex illo molestiae capis atque invidiae, quam ex ceteris qui vitio tibique sunt addicti, honoris et lucri (Pin. Cord. sim. Cod.). Excellere dicitur Iobus inter omnes aequales, uti olim Noe, Gen. 6, 9; 1, 1. At optime hominum calumniator et accusator depingitur responsione :
1:9
v. 9 « Cui respondens Satan ait : numquid Iob. frustra timet Deum » ? — pietatem deprimit quantum potest; illam constare uno Dei timore, qui infimus esse gradus potest, huneque non inniti nisi in larga utilitate percepta. Ipse respondendi modus apte daemonis impudentiam (Ol), iram, invidiam illustrat. Bene eius indolem delineat S. Greg. : « antiquus adversarius cum quae accuset mala non invenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit; cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur; cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit, tamquam bona facta bono animo non fiant et idcirco perpendi a iudice non debeant. Quia enim fructus arboris esse et in aestu virides conspicit, quasi vermem ponere ad radicem quaerit ». Sim. O/.; quasi dicat : ecce, quid mirum, si pro tantis commodis tantillum reddat timoris? abstinet a scelere, ne perdat vitae suavitatem. Quare
1:10
v. 410 « Nonne tu vallasti eum ac domum eius untversamque substantiam per circuitum? Operibus manuum eius benedixtsti et possessio eius crevit n terra »; — Dei curam, custodiam, benignitatem lobo eiusque rebus impensam exaggerat; inaccessus est et obseptus omni muniminis genere; non immerito inde colligit O7. : « vide, ut diabolus ostendat se saepius conatum fuisse Iobum perdere ». Hac vero enumeratione et Deo detrahit, quasi veros ac sinceros cultores minime sed fictos tantum ac mercenarios haberet amicos, et Iobo, quasi non virtutem coleret sed mercaturam exerceret (Cord. Pin.), simulque insinuat, facile esse, eum numen colere, cui omnia ex animi sententia cedant, qui nunquam adversa passus oblectamentis atque deliciis sit delibutus (Cod.); haec demum Iobum timere ne amittat, et ea de causa timore Deum honorari. Quare et Deum contra illum accendere conatur (Cod. );
1:11
v. 14 « Sed extende. paululum manum tuam et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedizerit tibi » ; — paululum addidit vulg. ex sensu; hebr. Box, verum enimvero mitte quaeso manum tuam, emittere manum phrasis est usurpata ad laedendi et percutiendi notiopotentiae (S. Greg. Cord.); tange i. e. attingendo amove, perde; meiosis est digna improbitate veteratoris Satanae; ita quidem Malv. aliique; attamen iure observatur a Pin. Vav., verbo tangend? plerumque graviorem dici plagam; nis? NDN asseverantis atque iurantis est particula '. Adeo igitur Fobi probitatem flocci habendam esse diabolus maxima audacia contendit; in faciem benedicere i. e. impudenter, attrita fronte, procaciter tibi valedicet, nuntium tibi remittet. Dum ab aliquo digredimur, ei bona apprecamur (cf. 1, 5); unde verbi significatione transsumpta, benedicere idem est ac valedicere, idque dein facile in malam partem flectitur, quamvis plurimis placeat per antiphrasin vel euphemismum poni pro maledictione vel blasphemia (exp. in. Rup. Pin. Cord. Vav.). Subtilius tamen esse videtur assumere, ve/ diabolum specioso vocabulo esse usum, ne Deum verbo asperiore figere videretur ( Did.), vel ipsum quasi noluisse ingratum verbum referre, ac si ipse rusticitatem vitii ingratitudinis exhorreret, ne scil. vel infamen ingratitudinem verbo tenus usurparet (Cord.), vel libri auctorem pro re foeda a diabolo prolata mitiorem rei expressionem delegisse (An. alii apud. Pin.); quare prior explicatio de valedicendi notione praeferenda est, eui recentiores quoque magna cum consensione acquiescunt (Ros. Del. W.). Apte Vav. adnotat : « bonus verebatur pater, ne quod liberi tacite secum eoneiperent scelus; affirmat Satanas fore, ut Iobus non iam animo et cogitatione admittat contra Deum aliquid, sed praesenti et audienti ore impuro et scelesto maledicere non dubitet ». lam ut erus virtus omnibus fieret manifesta (S. Thom.) et posteris patientiae et aerumnae medicamenta relinquerentur (S. Chrys.), Deus permisit diabolum patientiae illius vexatorem fieri et probitatis exploratorem, « ne scil. pro more suo postmodum calumniator ille causari merito posset aut ullo modo praetexere, vel leviorem quam oportebat im Fobi sanctitate probanda Dei manum exstitisse, vel aliquem intervenisse dolum vel fascinum... » (Cord. Pin.). Pugnam enim inire diabolo conceditur, ut pateat, qualiter vincendus sit ab optimo quoque, ut domin aa quaedam habeatur ac praeludium illius victoriae, qua per Christum caput eius conteretur et ope Christi per electos. Utique nullibi desunt diaboli conatus ad calcaneum conterendum i. e. ad plagas oppugnatoribus suis infligendas. Simul perspicitur, diabolum sine Dei permissione ne minime quidem nocere posse. Quare bene S. Greg. advertit, Deum tertio quodam modo loqui ad diabolum, cum tentandam electorum innocentiam concedendo permittat, et quarto, dum eum rursum a tentatione prohibeat, vel certis limitibus eum adstringat, uti fit
1:12
v. 12 « Dixit ergo Dominus ad Satan: ecce universa quae habet, in manu tua sunt ; tantum in eum ne extendas manum | tuam. Egressusque est Satan a facie Domini »; — Deus aulem athletam suum primum exerceri sinit in bonis externis, et ita eum per gradus quosdam ad summam probitatis exhibitionem perducit (ef. S. Greg. Ol.); et egressus est à. e. concessa semel venia sine cunctatione opus aggressus est (0/.); nihil enim aliud cupiebat quam facultatem nocendi lobo; ea proin impetrata nihil moratus, nihil respondens celeriter abit (Pzn.), vel secundum S. Greg. quasi vinculis illis solutus, quibus eius nocendi cupiditas ligabatur, foras prorupit. Ceterum etiam h.l. advertendum, quod monuit Barh., quo res facilior sit elariusque intelligatur, auctorem quasi corpore induisse narrationem, quia ad res spirituales difficulter animum applicent indocti; neque opus est, ita eum Pin. Sanct. Cord. aliisque contra allatas veterum expositiones literae inhaerere, ut dicamus, revera consessum angelorum celebratum, cui angelus superior qui sit et appelletur Dei facies, Dei nomine praesideret, et in quo diabolus adstaret medius et tota haec sermocinatio mutua angelorum et diaboli collocutione haberetur; a quo eum diabolus recederet, recessisse a facie Dei i. e. ab angelo, qui ex Dei persona ei locutus esset.
1:13
v. 49. «Cum autem quadam die filii et filiae eius comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti »; — i. e. cum ordo dierum et conviviorum ex aetate cuique obtigisse censendus sit (— unde v. 4 unusquisque in die suo), orbe evoluto et sacrificiis oblatis rursum apud primogenitum, cuius convivium certe propter aetatis honorisque praerogativam singulari laetitia et delectatione celebrabatur (cf. S. Thom.), accumbunt; quare bene in hebr. et erat dies (ille) et filii eius... comedentes... in domo primogeniti i. e. et erat ille dies, quo prandebant in domo primogeniti. Secundo cum S. Thom. « considerandum est, quod ab iis quae subito superveniunt hominibus, animus magis commovetur », iam quatuor calamitates ita rapide devolvuntur, ut priore nuntio adhue loquente alter, tertius, quartus novae plagae ictum narralurus irrueret. Narrant zertzo quasi ex composito iisdem verbis : et effugi ego solus ut nuntiarem tibi quasi ad iracundiam et impatientiam provocandam factis. Calamitates deinde et ab hominibus et ab ipso Deo (— unde ignis Dei ex coelo v. 16 et ventus vehemens v. 19 —j inflietae perhibentur, ut Iobus sese intelligeret et ab hominibus impetitum et ab ipso Deo proditum et magis derelictum. Adde, quod scite S. Thom. advertit, « ut a singulis adversitatibus Iob propriam afflictionem sentiret et sió magis ad impatientiam commoveretur, incepit Satan a minore adversitate affligere et paulatim processit ad maiora; nam ille qui maiore adversitate oppressus est, minorem non sentit, sed post minorem sentitur maior ». Praeterea in singulis enarrandis quaedam ad dolorem acuendum efformata esse videntur. Bene enim ad v. 14 S. Greg. : « intuendum est quam callide ipsa damna nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt, sed qui ablati sunt boves, arabant, ut videlicet memorato fructu operis causa crescat doloris; unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur, ut dum minima animalia audientis animum minus ex sul qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent ». v. AS« Et irruerunt Sabaet»; — 9x3 ' est populi nomen, verte hoc loco non ad Cuschitas (Gen. 10, 7. 1 Par. 1, 9), sed ad posteros Iectan ND (Gen. 10, 28. 1 Par. 1, 22) i. e. ad Arabes referendum, fortë ad eos, qui cum Abraham nepotibus sanguinis cognationem inierunt (Gen. 25, 3). Quamvis Sabaeorum regio Hf abia quam vocant felici contineatur (cf. Winer s. v.), tamen hoc loco iure interpretes tribus arabicas intelligunt in parte septentrionali vitam pastoritiam exercentes a sinu persico et Euphrate ad Idumacam usque (cf. Del. W. Hitz. Zsch.). Insolita crudelitate non solum omnia rapiunt, sed servos quoque trucidant, e£ evas? ego solus apte Vav. : « hoc etiam acerbius ad dolorem, quod significatur unus aliquis effugisse ex tantis miseriarum incendiis, eo consilio, ut nuncios Iobo tam tristes deferret... nam quod in ceteris valet ad faciendum dolorem et ad acceptam cladem exaggerandam, ut ne nuntius quidem calamitatis superfuerit, id contra fit hic, nihil ut sit insignius ad calamitatem quam quod e maximis et miserrimis naufragiis fortunarum omnium reliquus semper ac superstes unus i aliquis fuerit, qui singula identidem referret ». Ipsum autem diabolum nuntii formam ac habitum induisse, id quod veteribus nonnullis placet (cf. Ps. Chrys. de patientia Iob hom. 2. 3. OL. Barh. Mar. Gord.), nulla ratione textus sacer suadet. Si quis ab hominibus mala experiatur, ad Deum confugere solet. Unde altero nuntio Iobum ab ipso Deo percussum legimus (cf. Chrys. Ol. Thom. Rup. Pin. Cord.). v. 46 Ignis Dei i. e. ac si diceretur, ilius animadversionem suslines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas (S. Greg.); neque licet phrasin cum Cod. ita emollire, ut ignis magnus, vehemens tantum dicatur; phrasis potius est, ut An. notat, ita accommodata, ut acerbissimam Sodomae et Gomorrhae cladem referre videatur : « non sunt, inquil, terrenae insidiae hoc quod factum est, sed coelestis est furor; non haec est violentia humana, sed contritio divina » (An.). Et plaga eo magis a Deo vindice incussa esse videri poterat, quia etsi fulminis ictu unum aut alterum perdi Quran t nunquam tamen ! totus grex cum custodibus percutitur (Vav.j. Quod vero recentiores quidam praeferunt exponentes de vento ERIS (Samum), alienum est ab usu vocis; cf. 3 Reg. 18, 38. 4 Reg. 1, 12. Num 11, 1. Gen. 19, 24. A Deo quasi repulsam passus etiam ab hominibus nova adversitate percellitur. v. 47 Chaldaei; owa parum sane hoc loco refert, utrum hae latronum turbae a potentissima illa et perantiqua Chaldaeorum gente fuerint, vel potius ad posteros 3$» Cased (Gen 22, 22), ad filium Nachor sint referendae. Uti Sabaei fere a parte meridionali, ita Chaldaei ab oriente et septentrione irruunt, ut Iobi possessio omni ex parte proscindatur. Agmen tripartito diviserunt, quo securius, certius, et maiore cum impetu ac terrore irruerent, fugam intercluderent, omnia vastarent. Acerbissimae demum calamitatis auctor, repentinae liberorum cladis et exstinctionis, iterum Deus innuitur.
Narratione praemissa et Dei consilio patefacto animi legentium mirum in modum acuuntur, ut singulari attentione ulteriora lobi fata prosequantur, probe scientes id quod ipse Iobus ignorat, quare et a quo calamitates immittantur; unde magna quadam et exspectatione et delectatione excitantur, ut qua ratione lIobus sit acturus perdiscant. Narratio vero ita est artificiose contexta, ut calamitates describantur iis modis atque conditionibus, quibus Iobi animus quam maxime et doloris acerbitate obruatur et subitanea rerum omnium amissione ad impatientiam provocetur. Astuliam hac in re veteratoris illius admirari licet. Seligit scil. primo tempus et diem, quo Iobus expiatione pro omnibus facta de divino favore quam maxime securus minime tantae calamitatis pondus animo praesagiret; nam
1:19
v. 19 « Ventus vehemens irruit »; — «quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur, quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit » (S. Greg. sim. An.); a regione deserti hebr. proprie : von jenseits der Wüste, ab ulteriore, extrema parte deserti scil. arabici, unde vehementissimae procellae oriri solent (cf. Is. 24, 1. Ier. 4, 11; 13, 24). Placuit sane diabolo, acerbissimum de interemtis liberis nuntium ultimo loco servare, « ut dum gradatim deteriora cognosceret, in eius corde doloris locum omne vulnus inveniret » (S. Greg.). Sensit Iobus ingentis doloris pondus * neque iam in pectore inclusum tenere valet; editluctus signa apud orientales consueta; habitu induitur squalido, caesariem ornatumque capitis amovet, in terra, in pulvere lugentium more consedit, at probatae pietatis vir hisce addit numinis adorationem.
1:20
v. 20 « Tunc surrexit Iob. et scidit vestimenta sua et tonso capite corruens in terram adoravit »; — i. e. ad adorationem se prosternit. Iam animi sensus pandit quibus illas subeat adversitates : et primo quidem sese erigit, labilem vitae cursum et mortis instantem necessitatem mente volvens, dein Domini voluntatem ita esse agnoscit, qui quod dederit etiam auferre possit, et demum in hac Dei voluntate placide acquiescens eius maiestatem humili laude veneratur.
1:21
v. 21 « Et dixit : nudus egressus sum de utero matris meae »; — bene S. Thom.: « rationabiliter demonstrat, etsi tristitiam pateretur, se tristitiae non debere succumbere, primo quidem ex conditione naturae », nam pro servanda patientia, ut ait S. Greg., illud tempus ad memoriam reducit, quo necdum ista quae perdidit habebat, et simul illud solertius inspicit, quo hine erit demigrandum ; « qui ergo accepta sed relinquenda perdidi, quid proprium amisi »? ef nudus revertar illuc terram intelligit, quae quasi est ex formatione protoparenlis communis omnium mater, quare uterum matris analogice dicens ad hane dicendi rationem deflexit. Bene iam S. Thom. affert Eccli. 40,4: « occupatio magna creata est hominibus et iugum grave super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem omnium »; cf. Ps. 138, 15. Quia enim Adami corpus e vulva terrae formatum est, terra omnium mater, cum sit quasi primi ex quo omnes descendunt, apte dici potest. Hac autem se philosophia, ut OZ. latius explicat, solatur : quid mali, inquit, passi sumus, cum a natura quidem nihil habeamus, si rebus nobis a Deo datis rursus spoliemur, quarum non multo post nobis amissio erit necessario sustinenda? Deinde divinae providentiae gubernandi rationem confitetur, et beneplacito divinae voluntatis (S. Thom.) plane ex animo laudem dicit praeclaram : « Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit ita factum est; sit nomen Domini benedictum », — « Talibus verbis iustus diabolum quasi telis perfodit estque illud admiratione dignum, quod tum Deo gratias agat, nec quidquam de mentis constantia remittat, cum se a Deo spoliari advertit » (S. Chrys.). Quam egregie diaboli exspectationem fefellit! Non 'modo Deo nuntium non remittit, sed ampliore eum laude cumulat +t: ita heros primum vicit diaboli impetum; quare et ab ipsa Scriptura
1:22
v. 22 « In omnibus his non peccavit Iob labiis suis negue stultum quid contra Deum locutus est » — ei laudis quam meruit praeconium penditur. S. Greg. : « vim doloris vertit in laudem conditoris, superbum hostem ` humilitate perculit, crudelem patientia stravit »; neque stultum hebr. neque inepti quidquam attribuit Deo i. e. Deo non vertit vitio, non contulit culpam in Deum (Vav.), cf. 6, 6; 24, 12°. Apte concludit S. Chrys. : « quemadmodum in statuis.et imaginibus postquam aliquem finxerimus, infra in basi subscribimus Ac vel ille posuit, sic etiam hoc loco auctor libri, postquam animi iusti simulacrum verbis delineasset, quasi in basi infra subscribens dieit : în omnibus his non peccavit »; et Ol. : «suis diabolum iaculis configit; is enim usus ironia 2. Alii ni edere, pronuntiare, dicere (Vat. Cod.) interpretantur.
1:1
… Uš). - A region ("land of H."), the homeland of Job (Job 1:1). Since Gen. 36:28 places H. among the descendants of Seir, and Lam. 4:21 connects H. with Edom, the "land of H." is to be located in the territory of Edom, on the borders between it and Arabia.
… The region of 'Uṣ is named only in Job 1:1; Jer. 25:20; Lam. 4:21. The author therefore wrote after Jeremiah, probably toward the end of the kingdom of Judah; the vigor of the style and the elegance of the language make the …
… Thus frequently in Sacred Scripture (Job 1:1; Prov. 2:21-22, etc.). …
1:2
Satan, but a minister of his (Job 1:2), like "the spirit of falsehood" seen by Micah (I Kings 22:19-23; cf. L. Desnoyers, Histoire du peuple hébreu, I, Paris 1922, p. 161 n.; II, ibid. 1930, p. 72 ff.). …
1:6
… constitute the "armies" of Yahweh (cf. the phrase Jahweh sebhā'ath), they are powerful, messengers and executors of the divine orders (Ps. 102:20 ff.), they are intelligent (II Sam. 14:20), holy (Ps. 88:6-8): for this reason they are called "sons of God" (Job 1:6) and also "gods" in a broad sense (Gen. 33:10), but infinitely distant from the one God their creator, who finds imperfections in them (Job 4:17 ff.).
The invisible enemy was conceived as the spy who accuses men before God and "tempts" them in order to have them condemned (Job 1:6 ff.; 1 Chron. 21:1; Zech. 3:1-2). Talmudic and midrashic literature ignores the fall of the angels, which is instead given great prominence by apocalyptic. …
… In the prologue of Job (Job 1:6-2:7), S. appears before Yahweh together with the angels ("the sons of God"); he has vast competences and powers: he roams the earth and spies on men there, he lies in wait for the virtue …
1:7
… In the Bible itself mention is made of various sacrifices outside the chosen people (the Midianite Jethro, Moses' father-in-law, Ex. 18:20; Balaam, Num. 23:1, 13; Job, Job 1:7; 42:8) not to speak of the sacrifices in use among the Canaanite peoples (Lev. 18:21; 20:25). Accordingly Moses regulated and consecrated to the worship of the true God a ceremonial …
1:9
… Here it is the devil or Satan who acts, or a d. on his own account, to accuse or ruin men before God (cf. Job 1:9-11; 2:5; Rev. 12:10), v. DEVIL; SATAN.
1:21
… immortality of the soul, of faith in the resurrection of the flesh; to a manifest reminder of biblical events and teachings, already operative in Jewish tradition, such as the idea of the body-seed (I Cor. 15, 36-44), of the earth-mother (Gen. 3, 19; Iob. 1, 21; Eccl. 40, 1), of death-rest and sleep (Dan. 12, 2; Io. 11, 11-39).
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · original Douay-Rheims (Douay 1609-10), transcription by EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Public domain.