In the reigne of Iozias in Iuda, and of Ieroboam in Israel, this prophet Amos, 3. threatneth Damascus, 6. Gaza, 8. Azotus, and other Philistians. 9. Tyre, 11. Idumea, 13. and Ammon, for their obstinacie in sinne, abusing his long patience.
1The words of Amos, who was among the herdsmen of Thecua: which he saw concerning Israel in the days of Ozias king of Juda, and in the days of Jeroboam the son of Joas king of Israel two years before the earthquake.Parole di Amos, che fu un pastore di Thecua, rivelate a lui intorno a Israele a tempo di Ozia re di Giuda, e a tempo di Geroboam figliuolo di Gioas, re d'Israele, due anni prima del tremuoto.THE wordes of Amos, who was among the pastours of Thecua: Which he saw vpon Israel in the dayes of Ozias the king of Iuda, and in the dayes af Iereboam the sonne of Ioas the king of Israel two yeares before the earthquake.Verba Amos, qui fuit in pastoribus de Thecue, quæ vidit super Israël in diebus Oziæ, regis Juda, et in diebus Jeroboam, filii Joas, regis Israël, ante duos annos terræmotus. 2And he said: The Lord will roar from Sion, and utter his voice from Jerusalem: and the beautiful places of the shepherds have mourned, and the top of Carmel is withered.Egli disse: Il Signore ruggirà da Sionne, e da Gerusalemme alzerà la sua voce, e saranno in lutto le più belle pasture, e secche le cime del Carmelo.And he sayd: Our Lord wil roare out of Sion, and out of Ierusalem he wil geue his voice: & the beautiful places of the pastours haue mourned and the toppe of Carmel is withered.Et dixit: Dominus de Sion rugiet, / et de Jerusalem dabit vocem suam; / et luxerunt speciosa pastorum, / et exsiccatus est vertex Carmeli. 3Thus saith the Lord: For three crimes of Damascus, and for four I will not convert it: because they have thrashed Galaad with iron wains.Queste cose dice il Signore: Dopo le tre scelleraggini di Damasco, e dopo le quattro io non la richiamerò perché ella ha infranti sotto le tregge ferrate quelli di Galaad.Thus sayth our Lord: Vpon three wickednesses of Damascus, and vpon foure I wil not conuert it: because they haue threshed Galaad with yron waynes.Hæc dicit Dominus: / Super tribus sceleribus Damasci, / et super quatuor non convertam eum, / eo quod trituraverint in plaustris ferreis Galaad. 4And I will send a fire into the house of Azael, and it shall devour the houses of Benadad.Or io metterò il fuoco alla casa di Azael, e saran divorate le case di Benadad.And I wil send fyre into the house of Azael, and it shal deuoure the houses of Benadad.Et mittam ignem in domum Azaël, / et devorabit domos Benadad. 5And I will break the bar of Damascus: and I will cut off the inhabitants from the plain of the idol, and him that holdeth the sceptre from the house of pleasure: and the people of Syria shall be carried away to Cyrene, saith the Lord.E spezzerò le porte di Damasco, e sperderò gli abitatori dalla campagna dell'idolo, e dalla casa di delizie colui, che ha in mano lo scettro, e il popolo della Siria sarà trasportato a Cirene, dice il Signore.And I wil breake the barre of Damascus: and I wil destroy the inhabitant out of the idol, and him that holdeth the scepter out of the house of pleasure: and the people of Syria shal be transported to Cyrene, saith our Lord.Et conteram vectem Damasci: / et disperdam habitatorem de campo idoli, / et tenentem sceptrum de domo voluptatis: / et transferetur populus Syriæ Cyrenen, / dicit Dominus.
6Thus saith the Lord: For three crimes of Gaza, and for four I will not convert it: because they have carried away a perfect captivity to shut them up in Edom.Queste cose dice il Signore: Dopo le tre scelleraggini di Gaza, e dopo le quattro io non la richiamerò, perchè hanno condotta schiava tutta la gente per rinchiuderla nell'Idumea.Thus saith our Lord: Vpon three wickednesses of Gaza, & vpon foure I wil not conuert it, because they haue transported a perfect captiuitie, to shut it vp in Idumea.Hæc dicit Dominus: / Super tribus sceleribus Gazæ, / et super quatuor non convertam eum, / eo quod transtulerint captivitatem perfectam, / ut concluderent eam in Idumæa. 7And I will send a fire on the wall of Gaza, and it shall devour the houses thereof.E io manderò fuoco contro le mura di Gaza, il quale ridurrà in cenere i suoi palazzi.And I wil send fyre on the wal of Gaza, and it shal deuoure the houses therof.Et mittam ignem in murum Gazæ, / et devorabit ædes ejus. 8And I will cut off the inhabitant from Azotus, and him that holdeth the sceptre from Ascalon: and I will turn my hand against Accaron, and the rest of the Philistines shall perish, saith the Lord God.E sterminerò gli abitatori di Azoto, e colui, che porta in mano lo scettro di Ascalone, e farò sentire ad Accaron il peso della mia mano, e farò perire gli avanzi de' Filistei, dice il Signore Dio,And I wil destroy the inhabitant out of Azotus, and him that holdeth the scepter out of Ascalon: and I wil turne my hand vpon Accaron, and the rest of the Philisthims shal perish, sayth our Lord God.Et disperdam habitatorem de Azoto, / et tenentem sceptrum de Ascalone: / et convertam manum meam super Accaron, / et peribunt reliqui Philisthinorum, / dicit Dominus Deus. 9Thus saith the Lord: For three crimes of Tyre, and for four I will not convert it: because they have shut up an entire captivity in Edom, and have not remembered the covenant of brethren.Queste cose dice il Signore: Dopo le tre scelleraggini di Tiro, e dopo le quattro io non la richiamerò, perchè ella ha rinchiusa in ischiavitù tutta quanta la gente nell'Idumea, e non ha avuta memoria dell'alleanza de' fratelli.Thus saith our Lord: Vpon the three wickednesses of Tyre, and vpon foure I wil not conuert it: because they haue shut vp a perfect captiuite in Idumea, and haue not remembred the league of brethren.Hæc dicit Dominus: / Super tribus sceleribus Tyri, / et super quatuor non convertam eum, / eo quod concluserint captivitatem perfectam in Idumæa, / et non sint recordati fœderis fratrum. 10And I will send a fire upon the wall of Tyre, and it shall devour the houses thereof.E io manderò fuoco contro le mura di Tiro, il quale ridurrà in cenere i suoi palazzi.And I wil send fyre vpon the wal of Tyre, it shal deuoure the houses therof.Et mittam ignem in murum Tyri, / et devorabit ædes ejus.
11Thus saith the Lord: For three crimes of Edom, and for four I will not convert him: because he hath pursued his brother with the sword, and hath cast off all pity, and hath carried on his fury, and hath kept his wrath to the end.Queste cose dice il Signore: Dopo le tre scelleraggini di Edom, e dopo le quattro io nol richiamerò, perchè egli ha investito colla spada alla mano il suo fratello, e ha negata a lui la dovuta pietà, ed ha covato pertinacemente il rancore, ed ha conservato l'odio insino al fine.Thus sayth our Lord: Vpon three wickednesses of Edom, and vpon foure I wil not conuert him: because he hath persecuted his brother with the sword, and hath violated his mercie, and hath held his furie longer, and hath kept his indignation euen to the end.Hæc dicit Dominus: / Super tribus sceleribus Edom, / et super quatuor non convertam eum, / eo quod persecutus sit in gladio fratrem suum, / et violaverit misericordiam ejus, / et tenuerit ultra furorem suum, / et indignationem suam servaverit usque in finem. 12I will send a fire into Theman: and it shall devour the houses of Bosra.Manderò fuoco contro di Theman, il quale ridurrà in cenere le case di Bosra.I wil send fyre into The man: and it shal deuoure the houses of Bosra.Mittam ignem in Theman, / et devorabit ædes Bosræ. 13Thus saith the Lord: For three crimes of the children of Ammon, and for four I will not convert him: because he hath ripped up the women with child of Galaad to enlarge his border.Queste cose dice il Signore: Dopo le tre scelleraggini de' figliuoli di Ammon, e dopo le quattro io non li richiamerò; perocché egli per dilatare i suoi confini ha sventrate le donne gravide di Galaad.Thus sayth our Lord: Vpon three wickednesses of the children of Ammon, and vpon foure I wil not conuert him: because he hath cut in sunder the wemen with childe of Galaad to dilate his limite.Hæc dicit Dominus: / Super tribus sceleribus filiorum Ammon, / et super quatuor non convertam eum, / eo quod dissecuerit prægnantes Galaad / ad dilatandum terminum suum. 14And I will kindle a fire in the wall of Rabba: and it shall devour the houses thereof with shouting in the day of battle, and with a whirlwind in the day of trouble.E metterò il fuoco alle mura di Rabba, il quale divorerà le sue case in mezzo alle strida nel tempo della battaglia, e in mezzo al tumulto nel giorno della distruzione.And I wil kindle a fyre in the wal of Rabba: & it shal deuoure the houses therof with howling in the day of battel, and with a whirlewind in the day of commotion.Et succendam ignem in muro Rabba, / et devorabit ædes ejus in ululatu in die belli, / et in turbine in die commotionis. 15And Melchom shall go into captivity, both he, and his princes together, saith the Lord.E Melchom anderà in ischiavitù, egli, e i suoi prìncipi insieme, dice il Signore.And Melchom shal goe into captiuitie, himself, and his princes together, sayth our Lord.Et ibit Melchom in captivitatem, / ipse et principes ejus simul, / dicit Dominus.
1:1
Year of the World about 3224, Year before Christ 780.
Year of the World 3216, Year before Christ 788.
Calmet
Herdsmen. St. Jerome's manuscripts after Aquila, have "pastorals," (Haydock) pastoralibus. (Calmet)
Haydock
Theodotion retains Nokedim. Septuagint read Accarim, (Haydock) substituting r for d, (St. Jerome) and perhaps á for n. (Haydock)
St. Jerome
They have also "Jerusalem," for Israel, though the prophecy regard the latter. The country south of Thecua has no towns, and is solely for pasture. (St. Jerome)
Worthington
David was taken from the flocks to be king, and Amos to be a prophet. (Worthington)
Calmet
King. These two lived long in prosperity. (Calmet)
Challoner
Earthquake. Many understand this of a great earthquake, which, they say, was felt at the time that king Ozias attempted to offer incense in the temple. But the best chronologists prove that the earthquake here spoken of must have been before that time: because Jeroboam the second, under whom Amos prophesied, was dead long before that attempt of Ozias. (Challoner)
Calmet
This is asserted by Usher. Yet his arguments are not conclusive. If the attempt and earthquake happened in the 23d year of Ozias, Amos might commence the year of the world 3215, six years before the death of Jeroboam, 4 Kings 15:5., and Zacharias 11:15. (Calmet)
Worthington
Josephus ([Antiquities?] 9:1.) fixes upon the former period. Jeroboam, however, died inthe 38th of Ozias, who was deposed 14 years later. (Worthington)
1:2
Calmet
Carmel. "God's vineyard," may denote any fruitful mountain. Amos refers to pastoral affairs. (Calmet)
1:3
Challoner
Three---four. That is, for their many unrepented of crimes. (Challoner)
Worthington
Three is the first number of which we can say "many or all." Four denotes excess. Thus God forgives many sins, yet punishes when they become excessive. (Worthington)
Virgil
Thus profane authors say, (Calmet) Terque quaterque pectus percussa decorum. (Virgil, Aeneid iv.)
Challoner
Convert it. That is, I will not spare them, nor turn away the punishments I design to inflict upon them. (Challoner)
My decree is absolute.
St. Jerome
Wains, designed to make the corn come out, (Calmet) or to cut the straw. (St. Jerome)
Calmet
Such instruments were sometimes trailed over men. Septuagint, "they have sawed the pregnant women," etc. This circumstance is borrowed from 4 Kings viii. Damascus was often at war with Israel. But Jeroboam punished it as Theglathphalassar did afterwards, ver. 5., and 4 Kings 16:9. Amos might witness the ravages of the former. (Calmet)
Haydock
Azael, or Hazael, who slew his master, Benadad. (Haydock)
1:5
Plain. The city "Bikhath-Aven," or the latter word, probably denotes Baal, as the Syrians style Baal-Bek, the city which the Greeks call Heliopolis. The valley between the two mountains extending northward, is still called Bucca.
Cyrene, not in Africa, but on the river Cyrus, in Albania, 4 Kings 15:29.
1:6
St. Jerome
Edom. The Philistines and Tyrians (ver. 9.) exercised this inhumanity on the Idomeans, probably before they had thrown off the yoke of Juda, under Joram, (4 Kings 8:21.) as the Lord seems concerned for them; (Calmet) or they sold the captive Israelites to Edom, to increase their misery. (St. Jerome)
1:7
Gaza. Ozias, Ezechias, and Psammetichus, ravaged the country, 2 Paralipomenon 26:6., 4 Kings 18:8., and Isaias 14:29. The Philistines recovered strength; but Nabuchodonosor, Alexander, and the Machabees conquered them again.
1:9
Haydock
Brethren; for Edom and the Jews sprung from the same stock. Some think that he alludes to the alliance between the king of Tyre and David. But that had long ceased, and was not agreeable to the law; (Exodus 22:32., and 3 Kings 9:13.; Calmet) at least when it was attended with much danger. (Haydock)
1:10
Thereof. Salmanasar besieged it five years (Menander) and Nabuchodonosor thirteen, when he destroyed Tyre, Ezechiel xxvi.
1:11
Calmet
Sword. Edom was subdued by David, and remained tributary till Joram. It attempted to recover its liberty under Josaphat, though the Hebrew text have improperly Aram, 2 Paralipomenon 20:2, 23. The two nations were often at variance. (Calmet)
Cast off. Septuagint, "violated the womb, or the mother on the earth."
1:12
St. Jerome
Houses, etc. Septuagint, "its foundations," (Haydock) or the fortified country. (St. Jerome)
Bosor lay towards Philadelphia, in the ancient territory of Edom. Their strong places were seized by Ozias, by the Chaldeans, and by the Machabees.
1:13
Border. They pretended that Galaad belonged to them, Judges 11:12. David subdued Ammon; but after the division of the kingdom, they recovered their independence, and took occasion to commit these cruelties, while Israel had to contend with Syria. Jeremias (xlix. 1.) speaks of a later period.
1:14
Calmet
Rabba, the capital, called also Philadelphia. Ozias and Joatham attacked the people with advantage. (Calmet)
1:15
Challoner
Melchom, the god or idol of the Ammonites, otherwise called Moloch, and Melech; which, in Hebrew, signifies a king, or Melchom their king. (Challoner)
Haydock
He assumed the title of "their king," Judges 11:14., and Jeremias 49:3. (Haydock)
Calmet
Blind people, who could not see the vanity of such impotent gods! (Calmet)
Haydock
Both he. Septuagint, "and their priests." (Haydock)
1:1
The earthquake.... Many understand this of a great earthquake, which they say was felt at the time that king Ozias attempted to offer incense in the temple. But the best chronologists prove that the earthquake here spoken of must have been before that time: because Jeroboam the second, under whom Amos prophesied, was dead long before that attempt of Ozias.
1:3
For three crimes—and for four.... That is, for their many unrepented of crimes.—Ibid. I will not convert it.... That is, I will not spare them, nor turn away the punishments I design to inflict upon them.
1:15
1:1
As Dauid was called from keping shepe, made a king, & a Prophet: so Amos being a shepheard o• hearde man was also made a Prophet.
Iosephus. li. 9. c. 1. Antiq. sayeth this earthquake happened when king Onias presumed to offer incense, but it must nedes be vnderstood of a former, in the dayes of Ieroboam, v. 1. who died in the 38. yeare of O•ias • Par. 26. at least 14. yeares before his deposition: for he reigned in al. 52.
1:2
Concordanza Ioel. 3. Zach. •4.
1:3
Three signifie the multitude of their sinnes: for three is the first number that is called manie or may be called al.
and foure signifie excesse in multitude, so that, albeit God doth forgeue a multitude of sinnes, yet at last for so great excesse he hasteneth their punishment.
1:15
The god of the Ammonites.
1:1
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 46.13
… We shall see Lazarus come forth bound with grave clothes, we shall look upon the waters of Jordan purified for the washing of the Lord. Thence we shall pass to the folds of the shepherds, we shall pray together in the mausoleum of David. We shall see the prophet, Amos,
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 108.12
12. I linger long in the land of the midday sun for it was there and then that the spouse found her bridegroom at rest and Joseph drank wine with his brothers once more. I will return to Jerusalem and, passing through Tekoa the home of Amos,
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. City of God 18.27
… At the beginning of the book of the prophet Hosea, who is placed first of twelve, it is written, “The word of the Lord which came to Hosea in the days of Uzziah, Jothan, Ahaz, and Hezekiah, kings of Judah.” Amos also writes that he prophesied in the days of Uzziah, and adds the name of Jeroboam king of Israel, who lived at the same time.
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. On Christian Doctrine 4.7
… In this place, however, it is my duty to select a passage of such a kind that I shall not be compelled to explain the matter, but only to commend the style. And I shall do so, quoting principally from the book of that prophet who says that he was a shepherd or herdsman, and was called by God from that occupation, and sent to prophesy to the people of God.
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 6.1
In the district of Palestine near the village of Tekoa which had the honour of producing the prophet Amos,
1:2
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 3.20.4
… “He will turn again, and will have compassion upon us: He will destroy our iniquities, and will cast our sins into the depths of the sea.” And again, specifying the place of His advent, he says: “The Lord hath spoken from Zion, and He has uttered His voice from Jerusalem.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Sermons on Selected Lessons of the New Testament 1.34
… And forasmuch as sins are committed either by the mind, as in the will only, or by the works of the body also, and so visibly; therefore the Prophet Amos continually introduces God as threatening, and saying, “For three and four iniquities I will not turn away,” that is,” I will not dissemble My wrath.”
1:3
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 130.8
… As He says by the mouth of Amos: “for three transgressions of such and such a city and for four I will not turn away the punishment thereof.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 147.3
… although so blunted is your wit that I am not disposed to allow that you can understand even language so simple. You may treat the words of prophets with contempt, but Amos will still make answer to you: “Thus saith the Lord, For three transgressions and for four shall I not turn away from him?”
1:13
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 3.24
… and, in order to extort for themselves from the unskilful multitude a name for knowledge, they strive mightily both to upset the right views of others and to confirm their own perverse views. Hence it is well said by the prophet, They have ripped up the women with child of Gilead, that they might enlarge their border (
1:1
1. IN PASTORIBUS. — Ita legunt Romana, Chaldæa, Symmachus et Vetus Editio, q. d. Amos fuit unus e pastoribus Thecue. Minus recte Aquila ἐν ποιμνικτερόφοις, id est in pastoralibus (et ita legunt Biblia Plantini, ac textus S. Hieronymi in Comment.), quia tunc subaudire et supplere oportet substantivum locis, vel opilionibus. Septuaginta retinent nomen hebraicum, quasi proprium loci, vertuntque: Qui facti sunt in Accarim, quia pro נקדים nokedim, legerunt נקרים naccarim. Unde in Septuaginta pro Accarim legendum videtur naccarim. Quare perperam Theodoretus et alii legunt Cariathiarim; Complutensia, Accarpi. Putant aliqui Amos non fuisse pastorem, sed mercatorem gregibus divitem, qui sub se plures haberet suorum gregum pastores, qualis fuit Abraham, Job, et Mesa rex Moab, IV Reg. III, 4, qui in Hebræo vocatur noked, æque ac vocatur Amos hoc loco. Verum idipsum refellit Amos cap. VII, 14, dicens: «Armentarius ego sum vellicans sycomoros, et tulit me Dominus, cum sequerer gregem;» fuit ergo Amos bubulcus, vel, ut S. Hieronymus ait, opilio. Uterque hebraice vocatur noked (unde nekoda, cap. II, 48, Esdræ, id est Nicodemus, ait Marinus in Lexico), id est punctator, inustor, hoc est armentarius et pastor, qui pecudes suas propriis notis, punctis vel maculis inurit, ut eas ab alienis secernat, omnibusque constet eas esse suas. Radix enim נקד nakod significat punctum, stigma, maculam, quæ pecudi inuritur vel imprimitur. Unde S. Isidorus in Vita Amos: «Amos, inquit, pastor et rusticus,» etc. nostra infirmitate perficitur, I Cor. XII, 9. Spiritus enim Sanctus tam potens est, ut inopes, ignorantes et miseros evehat ad summam scientiam, dignitatem et gradum. Audi S. Gregorium, hom. 30 in Evang.: «Ecce, ait, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthæum intueor, et Sanctus iste Spiritus qualis sit artifex, considerare volo; sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharœdum puerum, et psalmistam facit. Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et Prophetam facit. Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit. Implet piscatorem, et prædicatorem facit. Implet persecutorem, et doctorem gentium facit. Implet publicanum, et Evangelistam facit. O qualis est artifex iste Spiritus! nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox enim ut tetigerit mentem, docet; solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat, immutat: abnegat hoc repente quod erat, et habet repente quod non erat.» salem, quæ regebatur a tribu Juda, sed ad Israel et in Samaria prædicat.» Idipsum patet ex cap. VII, 10, ubi dicitur: «Misit Amasias sacerdos Bethel ad Jeroboam regem Israel, dicens: Rebellavit contra te Amos in medio domus Israel, non potest terra sustinere universos sermones ejus. Hæc enim dicit Amos: In gladio morietur Jeroboam, et Israel captivus migrabit de terra sua. Et dixit Amasias ad Amos: Qui vides, gradere, fuge in terram Juda, et comede ibi panem, et prophetabis ibi, et in Bethel non adjicies ultra ut prophetes.» Obiter tamen Amos etiam de aliis gentibus, ac de Juda quasi per contentionem et oppositionem prophetat: cum illis enim confert, componit et opponit Israelem. utpote qui mortuus sit anno 14, vel potius 27 Oziæ, uti paulo ante ostendi. Respondet Lyranus visionem illam Isaiæ contigisse eo anno quo mortuus est Ozias morte, non naturali, sed civili, scilicet cum percussus lepra ob usurpatum officium sacerdotale, templo, et hominum convictu regnoque ejectus est, ac pro eo filius ejus Joathan regni administrationem suscepit. Unde Chaldæus vertit: In anno quo percussus est Ozias. Verum to mortuus, ad litteram mortem naturalem, non civilem significat, uti cæteri omnes Interpretes docent; qui proinde communiter censent visionem illam Isaiæ exhibitam fuisse anno 52 et ultimo Oziæ. annum 52 quo mortuus est, successitque ei filius Joathan, qui tum erat 25 annorum. Unde sequitur Joathan natum esse eodem anno 27, quo Ozias pater percussus est lepra. Quare necesse est dicere Oziam per optimates deinceps regnum administrasse, donec Joathan adolesceret et regeret; quod quia nusquam legimus, hinc aliqui de tota hac re dubitant, putantque hunc terræ motum ad peccatum et lepram Oziæ non pertinere, sed alio tempore, aliaque de causa accidisse, præsertim quia Josephus loco citato innuit Oziam pauco duntaxat tempore fuisse leprosum. Ait enim: «Et cum aliquandiu privatus extra urbem vixisset, filio Joathamo rempublicam administrante, mœrore tandem confectus obiit anno ætatis sexagesimo tertio, regni quinquagesimo secundo.» Denique Amos, ut nomine suo (Amos enim hebraice idem est quod populus avulsus, ut dixi), ita et hoc terræ motu significat motum animorum Israelis, quo ipse avellens se a Deo et a regno David, schisma et divortium fecerat, erigens colensque vitulos aureos; eaque de causa, tunc, uti et alias sæpe, hunc terræ motum Deus immisit, ut simul minaretur terræ et populo, ejusque exsilium et excidium portenderet. Ita anno Domini 458, Antiochia, cum Nestorii schisma et hæresim amplexa est, ingenti terræ motu conquassata est, uti narrat ex Marcellino Baronius. Eodem Pontica regio ob Eutychetis hæresim concussa est anno Domini 499, ut idem narrat ex Theodoro Collectan., lib. II. Ob eamdem hæresim anno Domini 518 in Dardania assiduo terræ motu viginti quatuor castella uno momento collapsa sunt, et ex iis duo cum omnibus, alia cum multis habitatoribus demersa; ac paulo post eodem anno Anastasius Imperator Eutychianus fulmine a Deo ictus interiit. Ita Marcellinus in Chronico. Ita cum S. Joannes Chrysostomus in exsilium pulsus est, Constantinopolis terræ motu contremuit, quo cubilis imperatorii pars collapsa est. Unde territus Imperator, misso notario, eum revocavit ut plane constiterit «propter justum suum Dominum commovisse terram,» ait Palladius in Dial., et Theodoretus lib. V, cap. XXXIII. Hucusque titulus Prophetæ; nunc orditur suam prophetiam, aitque:
1:2
2. DE SION RUGIET, — quasi dicat: Deus verus, cujus in Sione (non autem in Dan et Bethel, uti vos, o Israelitæ, imo idololatræ, falso præsumitis) est templum, solium et oraculum ex propitiatorio a Cherubinis sustentato; hic, inquam, Deus potens et acer sui templi, cultusque et sanctitatis vindex, per me, perque Osee, Isaiam aliosque Prophetas, ex Sione et Judæa a se missos, instar leonis rugiet, dum horribilem vastationis et excidii sententiam contra impios Israelitas, aliasque vicinas gentes, ob varia earum scelera per nos proferet et proclamabit. Simili sensu ait Isaias, cap. XXXI, 4: «Quomodo si rugiat leo et catulus leonis super prædam suam, etc., sic descendet Dominus exercituum ut prælietur super montem Sion.» Et vers. 9: «Dixit Dominus, cujus ignis est in Sion, et caminus ejus in Jerusalem,» quasi dicat: Deus qui in Sione residet, ibique igne sacro et sacrificiis colitur, inde quasi leo rugiens exsiliet gravis ultor in hostes suos, puta in impios, qui ejus cultum et numen vel idololatria, vel aliis sceleribus violaverunt. Ita S. Hieronymus. EXSICCATUS EST VERTEX CARMELI. — «Duo, ait S. Hieronymus, sunt montes hoc nomine. Alter, in quo fuit Nabal Carmelus, maritus Abigail ad australem plagam, I Regum, XXV. Alter juxta Ptolemaidem, quæ prius vocabatur Acho, mari imminens, in quo Elias propheta flexis genibus pluvias impetravit. Si ergo de Carmelo dicit in quo habitavit Nabal, magis pastorum gregibus convenit, quia est juxta solitudinem. Sin autem de illo qui vicinus est littori, ad reges et ad superbiam pertinet regni Israel, quos imminente captivitate instar montium desertorum dicit esse vastandos.» Uterlibet ergo Carmelus hic accipi potest, et uterque fertilis in proverbium abiit, estque symbolum fertilitatis, abundantiæ et lætitiæ. Unde lingua Punica, sive Arabica, quæ Hebrææ vicina est, adhuc hodie in Bœtica, amœnissimæ et pulcherrimæ villæ vocantur Carmenes, ait Delrio, adagio 980. Commodius tamen accipias de priore, qui pascuorum et pastorum erat; ab eo enim Amos, utpote pastor, pastoritiam duxit similitudinem. Sensus ergo est, quasi dicat: Israelis, et vicinarum gentium Carmeli, id est villæ, agri, vineæ, pascua, opes, copia et gaudium disperdentur per Chaldæos. Rursum, in voce vertex notantur reges regumque arces, palatia, horti et villæ; et symbolice potentia, imperium et gloria destruenda a Babyloniis. Unde Chaldæus vertit: Desolabuntur habitacula regum, et desertum fiet præsidium arcium illorum. Accedit Theodoretus, qui per verticem accepit tum Jerusalem, quæ erat caput et vertex Judææ, tum Samariam, quæ erat vertex Israelis, sive decem tribuum, Isaiæ VII, 8 et 9. Denique Albertus et Hugo censent hic ad litteram prædici siccitatem, sterilitatem et famem Israeli et gentibus impiis immittendam et infligendam a Deo. Porro Carmelus hic non tantum notat agros et opes Judææ, sed et aliarum gentium; omnis enim ager et locus fertilis, dives et speciosus, proverbialiter vocatur Carmelus. Id ita esse patet ex sequentibus; nam hanc propositionem: «Dominus de Sion rugiet, etc., et luxerunt speciosa pastorum, et exsiccatus est vertex Carmeli,» initio quasi thema propositum, sic in sequentibus explicat de Damasco, vers. 4, dicens: «Et mittam ignem in domum Azael, et devorabit domos Benadad.» Speciosa ergo pastorum, et vertex Carmeli Damasci, sunt domus Azael et Benadad. Et de Gaza, vers. 7: «Mittam ignem in murum Gazæ, et devorabit ædes ejus.» Speciosa ergo pastorum, et vertex Carmeli Gazæ, sunt murus et ædes ejus. Et de Tyro, vers. 10: «Mittam ignem in murum Tyri, et devorabit ædes ejus.» Speciosa ergo et Carmelus Tyri sunt murus et ædes ejus. Idem de Idumæa dicit vers. 12, et de Ammon, vers. 14, et de Moab, cap. II, 2, et de Juda, cap. II, 5, et de Israel, cap. II, 6, 13 et 15. æstimet. «Si, enim, in viridi ligno hæc faciunt, in arido quid fiet?» ait Christus, Lucæ cap. XXIII, 31. Idem dicunt alii passim. Seraphini ter clamant «Sanctus, sanctus, sanctus,» Isaiæ cap. VI. Tres sunt virtutes Theologicæ, quibus Deum colimus: fides, spes, charitas. Tres partes pœnitentiæ, quibus eum conciliamus: contritio, confessio, satisfactio. Tria opera bona, quibus eum demerēmur: oratio, jejunium, eleemosyna. Arithmetica docet ternarium in qualibet re inveniri. Mundus enim est triplex: scilicet angelicus, corporeus, humanus. Anima tres habet potentias: intellectum, memoriam, voluntatem. Tres sunt angelorum hierarchiæ, et in singulis tres ordines. Tria eorum officia: purgare, illuminare, perficere. Triplex eorum cognitio: matutina, quæ est in Verbo; vespertina, quæ est rerum in se; meridiana, quæ est aperta Dei visio. Castitas triplex: virginalis, vidualis, conjugalis. Cœlum triplex: empyreum, sidereum, aereum. In sole sunt tria: substantia, radius et lumen; sic in Deo, qui est Sol increatus, sunt tres Personæ, Pater, Filius et Spiritus Sanctus. In omni re sunt tria: essentia, virtus, operatio; vel entitas, species, ordo. In compositis est materia, forma et unio. Tres sunt aeris regiones: infima, media, summa. In arbore et planta sunt tria: folia, flores, fructus. Ita in rebus omnibus SS. Trinitas sui vestigia posuit, ex quibus eam agnosceremus et contemplaremur. Tres in homine sunt spiritus: animalis, vitalis, naturalis. Tres animæ vegetativæ operationes: nutritio, augmentatio, generatio. Bonum est triplex: utile, delectabile, honestum. Tres rerum sunt ordines: naturæ, gratiæ, gloriæ. Tres præcipuæ corporis partes: venter, cor, cerebrum. Tres causæ artificiales et artificum: efficiens, formalis, finalis. Philosophia triplex: ethica, physica, mathematica. Syllogismi tres sunt propositiones: major, minor, conclusio. Triplex lex: naturæ, Mosis, Christi. Tres temporis differentiæ et partes: præteritum, præsens, futurum. Locus triplex: summus, medius, infimus. Triangulus tres habet angulos, æque ac lineas. Anguli sunt tres: rectus, acutus, obtusus. Quantitas corporis trina est: longitudo, latitudo, crassities. Denique omnia in ternario, puta in mensura, numero et pondere creavit et disposuit Deus, Sap. cap. XI, 21. Hæc et plura Petrus Bongus lib. De Numer. mysteriis, in ternario. Hisce ergo de causis ternarius symbolum est multitudinis, plenitudinis, perfectionis, universitatis. multa. Quando vero ternario unitas additur, ut fiat quaternarius, tunc maxima multitudo, quæ communem et ordinariam superat, significatur. Sic Virgilius: Itaque sensus hujus loci est, ait S. Hieronymus, q. d. «Exspectavi multo tempore, ut Damasceni de suis sceleribus agerent pœnitentiam, et ideo nolui punire peccantes, ut aliquando conversi reciperent sanitatem; verum quia tertio et quarto eadem faciunt, cogor mutare sententiam, et plagis corrigere delinquentes.» Sic et Theodoretus: «Quod vero, inquit, super tribus et super quatuor, multitudinem significat, hoc est, ut subdit, infinitas iniquitates.» Sic et Ribera, Delrio adagio 971, aliique supra citati. Hic sensus appositus est, planeque genuinus videretur, si Propheta dixisset (super tribus et quatuor sceleribus); sic enim dicimus: «O terque quaterque beati.» Verum quia tribus non jungit quatuor, sed potius, quatuor a tribus separat et disjungit, dicens: «Et super quatuor;» hinc magis genuinus videtur sensus, quem Quæst. I indicavi, nimirum ut quatuor sumatur pro quarto, sensusque sit: Quia Damascus tria, id est plurima, perpetravit scelera, nec his contenta addidit quartum, præ cæteris omnibus insigne et enorme, hac de causa indigna plane est venia, ideoque non parcam, sed plectam eam. Aut ut a Castro, q. d. Cum semel, iterum et tertio pepercerim Damascenis, quarto enormi sceleri, quod ceteris addiderunt, nequaquam parcam, sed puniam. Quartum hoc scelus est, quod subdit: «Eo quod trituraverint in plaustris ferreis Galaad.» Cur enim inter tot scelera hoc unum exprimit et subdit Propheta, nisi quia hoc quartum erat, et enorme? Idem facit, idemque ut quartum scelus Gazæ, Tyri, Edom, Ammon et Moab nominat, et taxat vers. 6, 9, 11, 13, et cap. II. Cum enim post quatuor, id est quartum scelus, hoc unum subjiciat, plane significat illud ipsum esse quartum. Omnino enim enorme, ceteraque omnia superans erat hoc scelus, quod inaudita crudelitate plaustris ferreis triturarent Israelitas, puta Galaaditas. peccatum corruunt, q. d. Super tribus sceleribus convertam eos, super quarto autem non convertam; sed ipsos sibi suisque sceleribus et consuetudini voluntariæ derelinquam. Hoc tropologicum pariter est, non litterale, ut ipsi censent. illi auxilium sufficiens ad pœnitendum: quo fit ut pœnitere et converti nequeat. Id autem fieri, cum implevit mensuram peccatorum a Deo determinatam, de qua accipiunt illud Matth. cap. XXIII, 32: «Et vos implete mensuram patrum vestrorum.» Verum hoc de copioso et efficaci auxilio verum est; de sufficienti falsum; sic enim peccator non esset amplius viator, sed cum damnatis quasi damnatus, utpote privatus auxilio necessario ad salutem, sine quo impossibile est eum salvari, et necesse damnari. et juvenes eorum interficies gladio, et parvulos eorum elides, et prægnantes divides,» IV Reg. cap. VIII, 12; itaque factum esse patet ibid. cap. XIII, 4: «Attriverat, inquit, eos rex Syriæ;» et vers. 7: «Interfecerat eos rex Syriæ, et redegerat quasi pulverem in trituram areæ.» Unde perspicuum est, ait Theodoretus, «quod Damasceni in aream quamdam mulieres Israelitides projicientes, rotis ferratis tanquam spicas crudeliter triturabant.» amputandam. Ita Eutropius. Ejusdem fuit hæc vox: «Mementote mihi omnia in omnes licere.» Vitellius, occiso Othone cum suis, dum ejus asseclæ tabem cadaverum abhorrerent, dixit, «optime olere occisum hostem et melius civem.» Sed hic tandem religatis post tergum manibus, injecto cervicibus laqueo, veste discissa, seminudus in forum tractus inter ludibria, tandem apud scalas Gemonias minutissimis ictibus excarnificatus confectusque est, indeque unco in Tiberim tractus. Ita Fulgosius, lib. IX, cap. XI. Sic misere periit Deo vindice, imo se occidit Nero. Sic et misere perierunt Caligula, Maximianus, Diocletianus, Annibal, Herodes. Vere Thales Milesius, rogatus quid difficile unquam vidisset, respondit: Tyrannum senem. Quocirca Phalaris tyrannus dicere solebat: «Ego qui expertus utrumque sum, tyrannidi malim subesse quam præesse. Subditus enim aliorum malorum securus, unum tyrannum metuit: tyrannus autem et eos qui foris insidiantur, et illos per quos servatur.» Ita Stobæus, serm. 47. Quidam tyrannicidam optans, de Bruti statuæ subscripsit: «Utinam viveres!» quod opera Bruti Tarquinius ex urbe pulsus esset. Et Cæsaris statuæ hos versus subscripserunt: Gothis acie victus, fugiens cum equo in paludem inciderit, a qua absorptus nunquam postea comparuit. Valerianum vero Sapori Persarum regi captivum tradidit, qui conscensurus equum eo pro scabello utebatur. Denique septem illi Machabæi fratres, crudeliter ab Antiocho excruciati et frixi, eidem quasi leones insultarunt, et crudelem æque necem ei quasi Prophetæ intentarunt, II Machab. VII, inter quos minimus natu, vers. 31: «Tu vero, ait, qui inventor omnis malitiæ factus es in Hebræos, non effugies manum Dei.» Et mox: «Tu autem, o sceleste, et omnium hominum flagitiosissime, noli frustra extolli vanis spebus in servos ejus inflammatus. Nondum enim omnipotentis Dei, et omnia inspicientis, judicium effugisti. Nam fratres mei, modico nunc dolore sustentato, sub testamento æternæ vitæ effecti sunt: tu vero judicio Dei justas superbiæ tuæ pœnas exsolves.» Verus fuit vates: nam Antiochus paulo post acerrimo viscerum dolore, et fœtore intolerabili excruciatus, corrosus a vermibus, blasphemam animam dæmoni exhalavit, II Machab. IX. jam dixi. 5. ET CONTERAM VECTEM DAMASCI. — «Vectem,» id est portas: hæ enim vectibus obserari solent. Rursum «vectem,» id est robur, ut vertit Chaldæus (robur enim portarum est in vectibus: hinc vectis typus est roboris), puta duces, milites, arma, animos, munitiones, annonam, quibus quasi vectibus se communierant, et invictos putabant Damasceni: sed nil horum Deo, per Assyrios oppugnanti eos, resistere valuit, imo omnia ab eo contrita, illico prolapsa corruerunt. ET DISPERDAM HABITATOREM DE CAMPO IDOLI. — Damascus, eique adjacens planities, vocatur hic campus, isque «idoli;» quia idolis abundans, iisque addictissima, inquit S. Hieronymus et Theodoretus. Tigurina et Arias vertunt: De valle vanitatis. Talis et fuit Damascus: quæ vanitati dedita, ideoque, Deo puniente, excisa et evanescens, toti orbi vanitatis speculum dedit. Septuaginta et Theodotion retinent vocem hebræam, vertuntque, de domo On; Symmachus et Vetus Editio, de domo iniquitatis; Aquila, de domo inutili. Eadem Damascus mox vocatur domus voluptatis, id est deliciis affluens: in qua sceptrum tenebat rex Rasin, quando ea, illo occiso, ab Assyriis eversa est. Pro voluptatis hebraice est עדן eden: unde græcum iden, id est voluptas. Hinc pro eden Septuaginta vertere solent isovi, hoc tamen loco vertunt, Charran: quia Eden regio, in qua situs erat paradisus terrestris, fuit in Mesopotamia et locis vicinis, in quibus sunt Charræ, urbs Parthorum, ubi cæsus est Crassus Romanus, ut ostendi Genes. cap. II, 8. Porro Theodoretus idipsum sic exponit, q. d. Non solum Damascum, sed et accolas omnes, et eos qui ex Charran eo habitatum commigrarunt, captivos efficiam. Complutensia retinent Eden, sed corrupte legunt Adam; vel, ut Villalpando in cap. XXVII Ezech. 23, legit Adam, eo quod Eden fuerit locus Adami; ipse enim a Deo in Eden collocatus est. Hinc et Syrus vertit, in domo Adon. Porro Damasci regio et ditio non longe abest a Mesopotamia, in qua fuit Eden et paradisus terrestris. Rursum, ipsa Damascus urbs et regio amœna est et fertilis: quocirca et ipsa suam habuit Eden urbem, vel regionem, ad quam hic alludit Amos. Unde de hac Damascena Eden loqui Ezechielem cap. XXVII, 23, et Isaiam cap. XXXVII, 11, censet Marinus in Lexico, et alii nonnulli. Alludit ergo Amos ad Eden paradisi, et ad Adam, quem nonnulli a Deo creatum censent in Damasceno agro, ex terra rubea, indeque dictum Adam. Adam enim, vel Edom, hebraice idem est quod rubeus, vel rufus, de quo dixi Genes. cap. II, 7, q. d. Sicut Adamum ob peccata expuli ex Eden paradisi, sic Damascenos ob scelera expellam ex sua Eden, id est loco voluptatis. Addunt alii in Damasco occisum esse Abelem a Cain, indeque nomen accepisse: Damascus enim hebraice idem est quod sanguinem bibens (ait S. Hieronymus in cap. XXVII Ezech.), scilicet Abelis. Ita Sanchez. Sic etiamnum hodie Deus gentes suis regionibus, et privatos suis ditionibus opulentis, et viridariis, ac paradisis deliciosis expellit ob eorum crimina, præsertim illis ipsis locis commissa, uti vidimus in Belgio. Denique Arabicus vertit: Et concidam elationem (fastum) de virtute (robore) ejus. Dicitur Gaza hebraice עזה hazza, vel Gaza (hebræum enim ain, quia gutturale, imo pectorale, solet sæpe verti per g, ut patet in Gomor, Gomorrha, Phegor, in quibus pro g, hebraice est ain), id est fortis a munitione. Ita S. Hieronymus et alii. Errat ergo Pomponius Mela, lib. I De Situ orbis, cap. XI, dum ait huic urbi inditum esse nomen persicum, dicique Gazam, id est ærarium; gaza enim persice pecuniam opesque significat, eo quod Cambyses, inquit, cum Ægyptum invaderet et spoliaret, in Gazam belli opes contulerit. Nam tempore Amos, imo Mosis et Abrahæ, qui longe præcesserunt Cambysen, hæc urbs vocabatur Gaza, ut patet Genes. cap. X, 19, et Deuter. cap. II, 23. Illud ergo etymon Gazæ, quod affert Mela, verum esse potest de Gaza Mediæ (hæc enim Persis erat vicina), de qua Ptolemæus lib. VI, cap. II, aut Æthiopiæ, de qua Ptolemæus lib. IV, cap. VII, non Palæstinæ, ut ipse habet. Gaza postea dicta est Gazara.
1:7
7. ET MITTAM IGNEM IN MURUM GAZÆ. — «Ignem,» id est cladem et stragem, vel etiam ignem proprie dictum. Minatur Gazæ et Philistinis excidium per Nabuchodonosor. Hic enim Philistæos vastavit ut patet Jerem. cap. XXV, 20, et cap. XXVII, vers. 4. Vide dicta illis locis.
1:11
11. SUPER TRIBUS SCELERIBUS EDOM. — A Tyriis transit ad Idumæos, idemque scelus persecutionis Judæorum in iis culpat et plectit. Cœpit enim hoc dissidium ab ipso Esau, qui ob erepta sibi primogenita a Jacobo, eum internecino odio persecutus est: unde factum, ut odium fratrum servaretur in posteris, ait S. Hieronymus; nam illud cum semine propagarunt, non tam ipse, quam nepotes ejus in posteros: quod tam acre et continuum fuit, ut Psalm. CXXXVII, 7; Numer. XX, 18, et alibi, acerbe de eo querantur Prophetæ. Porro quam hoc scelus Deo displicuerit, declarat hic ipse dicens: «Quod persecutus sit in gladio fratrem suum (alludit ad Genes. XXVII, 41, et magis ad Numer. XX, 18, ubi Idumæi armati Israelitas ex Ægypto tendentes in Chanaan transitu prohibuerunt), et violaverit misericordiam ejus;» Tigurina: Corrupit viscera miserationis suæ, quibus scilicet debebat fratrem suum prosequi, ejusque afflicti misereri. Septuaginta, quod violaverit μήτραν, id est matricem, sive vulvam matris (Hebræum enim רחם rechem, et vulvam, et misericordiam significat, ait S. Hieronymus) in terris. Jacob enim et Esau fuerunt gemini, et ex eadem Rebeccæ matrice eodem tempore prodierunt: unde inter se dissidentes, videntur vulvam matris, ipsamque matrem violasse et lacerasse. Quocirca Romana editio Septuaginta habet, quod violaverit μητέρα, id est matrem; et Symmachus: Quod violaverit viscera propria, ut oblivisceretur germanitatis, et obduraret viscera misericordiæ, fratremque se esse nesciret, et contemneret vulvam Rebeccæ, quæ uno partu geminos edidisset infantes, ait S. Hieronymus. Et mox tropologice Idumæos, id est terrenos et sanguinarios, ait esse Judæos, qui persecuti sunt fratres, id est Christum, Apostolos et Christianos. «Hi enim violaverunt misericordiam ac jura naturæ, oblitique sunt matris suæ Rebeccæ, quæ interpretatur patientia, et simul eos generavit in Christo, et dummodo nos interficiant, volunt igne comburi.» Denique Arabicus vertit: Et esurire fecerunt anxios in terra eorum, et furtim rapuerunt testimonium debitum animis eorum. quia persecutus est fratrem Isaac, jussu Dei ab Abrahamo domo pulsus et exheredatus est: «Ismael,» ait S. Augustinus lib. I De Unico baptismo, et habetur dist. LVI, Can. Ismael, «aut separaretur a populo Dei, non obfuit mater ancilla, Agar; sed fraterna discordia.» Pygmalion rex Tyri, quia Sichæum patruelem occidit, ut ejus opibus potiretur, orbis fuit probrum, de quo Virgilius, lib. I Æneid.: idolum lacesserent injuriis; cumque idolum nulla injuria moveretur, ait: «Fratres, ecce septem sumus; si vultis ergo pariter manere, ut lucrum animæ faciamus, sit idolum istud nobis in exemplum, ne, quando injuriatur aliquis, irascatur; ne, quando ab eo venia petitur, glorietur aut extollatur: quod si non ita vultis, unusquisque vadat quo vult.» Præclare S. Hieronymus, lib. I in Thren. cap. III: «Ille vere et non ex parte perfectus est, qui et in eremo squalorem solitudinis, et in cœnobio infirmitates fratrum æquali magnanimitate sustentat.» Fratrum ergo et sororum concordia suavissimum edit concentum in auribus Dei et hominum, adeoque sorores concordes sunt quasi Musæ. Nam ob benevolentiam et amorem sororium, Musæ quasi ὁμοῦ οὖσαι, id est simul semper degentes, nuncupantur, ait Plutarchus loco citato. et impetum suum custodivit in victoriam, id est, ut S. Hieronymus legit, in æternum; hebraice enim לנצח lanetsach, id est in victoriam, idem est quod in finem, ut patet in inscriptione Psalm. IV, V, VI, VIII. Complutensia legunt εἰς μάχος id est in contentionem, pro εἰς νῖκαν, id est in victoriam. Rursum pro לעד laad, id est ultra, vel in sæcula, ut vertit Syrus; vel in æternum, Septuaginta et Arabicus legerunt לעד laed, id est in testimonium. Noster optime עברתו vertit, tenuerit; quia rapere ultra furorem suum, Hebræis idem est, quod eum servare et retinere, nimirum ex furore rapere, sævire et lacerare prædam, vel hostem; vel rapere furorem ultra metas humanitatis, et inhumaniter sævire. Unde Marinus in Lexico vertit: Eo quod lacerarit in æternum furore suo. Denique hebræum אפו appo, et furorem, ut vertit Noster, et horrorem, ut vertunt Septuaginta, significat; atque עברתו ebra, tam indignationem, ut vertit Noster, quam impetum, ut vertunt Septuaginta, denotat. Ita S. Hieronymus. nascerentur, qui terram occuparent; sed, hæredibus atque incolis deficientibus, ipsi terram eorum invaderent et occuparent. Unde sequitur: «Ad dilatandum terminos suos.» Idem avaritiæ crimen, et cupidinem dilatandi suos terminos, objicit Ammonitis Jeremias, cap. XLIX, 1: «Numquid, ait, non filii sunt Israel? aut hæres non est ei? Cur igitur hæreditate possedit Melchom Gad: et populus ejus in urbibus ejus habitavit?» Ita Theodoretus, Remigius, Hugo et Lyranus, ac S. Hieronymus, qui censet Ammonitas dissecuisse prægnantes Israel eo tempore quo regnabat Saul, cum scilicet Naas rex Ammon vastavit Jabes Galaad, I Reg. XI; licet ibi dissectionis prægnantium non fiat mentio. Nota: Pro prægnantes hebraice est הרות harot; quod si ab הרה hara, id est concepit, deducas, significat prægnantes, si ab הר har, id est mons, significat montes. Unde Arias, Vatablus et Pagninus vertunt: Eo quod dissecuerint montes Galaad, ut scilicet ditionem transmontanam Galaaditarum suæ conjungerent; verum Septuaginta, Chaldæus, Noster, Tigurina et alii jam citati vertunt, prægnantes. Hoc enim est quartum enorme scelus, ob quod Ammonitæ a Deo excidio destinantur. Dividere autem montes non est enorme scelus; sed dividere, sive secare prægnantes, uti fecit Azael rex Syriæ Israelitis gravidis, IV Reg. cap. XV, 16.
1:1
Inscriptio 4, 4 « Verba Amos, qui fuit in pestoribus de Thecue, quae vidit super Israel in diebus Oziae regis Iuda et in. diebus Ieroboam [ilii Ioas regis Israel, ante duos annos terrae iiotus » ; — cf. Proleg. ; quae vidit non carnis oculis sed mentis intuitu (Hier.) ; « Deus quippe prophetis una cum revelationibus res manifestas et tantum non praesentes facit, ut videre sibi videantur sermones, antequam fiant, concurrente fortassis eventuum futurorum visu cum his quae Deus dixerit » (Cyr. sim. Rup.). Ceterum notum est, 2'^23 non solum verba, sed. res dicere ; super Israel !, ex parte scil. maiore facit denominationem, cum pleraque ad Israel spectent et luda non nisi obiter tangatur. Insuper quae de Iuda 1. LXX perperam : zip 'Ieoova x? ; reli ui testes omues rite legunt super Israel. dicuntur, apte propter Israel introducuntur (cf. 2, 4) et ipsa instaurationis annuntiatio (9, 41), qua tabernaculum David resuscitatum iri dicitur, intime quoque ad Israel pertinet, quia Israelitae, etsi a domo David recesserint, tamen aequo iure promissionum messianicarum sunt participes et in illa instauratione Deus utrumque populum sacra unione coniungere voluit (cf. Mich. 5, 3. Ier. 3, 18. Ez. 3, 19). — Rex theocraticus ex domo David legitima iuremerito nominatur, idque priore loco; nam solus ille pleno iure « sedet in throno regni Iahve super Israel » (cf. 4 Par. 28, 3; 29, 23- 2 Reg. 1, 26. 1 Par. 171, 29. 24). Cur etiam Ieroboam regis Irael mentio fiat, lege quae ad Os. 1, 1 adnotavi. Tempus accurate determinat ante duos annos terrae motus, quamvis nos quando is fuerit nesciamus. Ita vera vaticinia se edidisse ante eventum aequalibus in mentem revocat, et multa se praedixisse ostendit longo tempore antequam evenirent. Terrae motum autem commemorat, ut Ps. Ruf. adnotat, tamquam « indicem venturae calamitatis » praeeuntem ; terrae enim concussione Dei maiestas singulari ratione exhibetur; terrae concussione Dei legislatoris dignitas (cf. Ex. 19, 18. Iud. 5, 4. Ps. 61, 8), iudicis terror (cf. Mich. 4, 4. Hab. 3, 8. Ps. 96, 4 etc.) indicatur et cum statim a Ioele vaticinandi initium depromat, haud immerito censebimus, etiam illud Ioelis : « et movebuntur coeli et terra » (3, 16) illi terrae commotioni sacrum quendam horrorem addidisse, quasi figurae ac praeformationi venturae calamitatis et iudicii imminentis praesagio ; quare illam et Amos in libro suo recondit et ingens illius periculum et terrorem post plura saecula Zacharias denuo profert tamquam summae calamitatis symbolum (Zach. 14, 5). Vaticiniorum summam statim quasi titulum libri in medium profert (cf. Cyr.) :
1:2
v. 2 « et dixit: Dominus de Sion rugiet et de lerusalem dabit vocem suam ; et luxerunt speciosa pastorum et exsiccatus est vertex Carmeli ». — Verba haec ex Ioele (3, 16) explicantur; postquam enim Ioel diem Domini et Dei iudicium clare indicavit, Dominum exhibet qui tamquam leo fortis ex sede throni sui contra oppugnatores et hostes insurgit eosque prosternit. Quare verba haec in contextu apud Ioelem propriam sedem facilemque habent explanationem, praesertim cum Sionis tamquam sedis throni et regni Dei ibidem saepius iam mentio inciderit (cf. Ioel 2, 32; 3, 1) ; unde Ioelis oraculum h. |. supponi vel potius ut notum et a Ioele explicatum eodem sensu afferri, omnino suadetur. Et sane iudiciorum Dei annuntiationem et aptissime et valde efficaciter depromit Amos ab oraculo iam noto, ut desiderantibus diem Domini, qui oracula edita propter diuturnitatem et moram impletionis spernunt (cf. 5, 18), illa iudicia nihilominus imminere et suo tempore fore complenda ipsis illis verbis indicet. Ita simul nexus qui adsit inter prophetas et vaticinia bene illustratur et munus propheticum etiam in eo situm esse demonstratur, ut norma Dei iam proposita denuo populo exhibeatur atque pro temporum conditione iterum atque iterum declaretur. — Ait igitur : Dominus qui in Sion, in templo hierosolymitano quasi in throno suo residet, brevi inde rugict et instar leonis in hostes suos idololatras exsiliet, gravis ultor iniuriae sibi illatae (cf. Hier. Lap. Tir. Men. Trochon). Hane Dei ultionem sentiet tota regio : agri campique et montes, regio meridionalis et septemtrionalis : campi pastorum et Carmeli cacumen. Simul enim cum homine terra affligitur et vastatione plectitur. Carmelus « mons est iuxta Ptolemaidem, quae prius vocabatur Acho ; mari imminens, in quo Elias propheta flexis genibus pluvias impetravit (3 Reg. 18) » (Hier.), pascuis, silvis et aquarum scaturiginibus abundans ; quare eius ezs?ccatio tremendi iudicii est index ; « hic mons proverbiali specie pro loco sumitur amoenitatis eximiae et cuius vastitate et luctu luctus significatur et vastitas totius provinciae. lta Hier. ad iMlud Is. 16, 10 « et auferetur laetitia et exsultatio de Carmelo » : idioma est Scripturarum, quod semper Carmelum montem opimum atque nemorosum... fertilitati et abundantiae. comparet ac per hoc significet omnem laetitiam ac fertilitatem de uberrimis quondam urbibus auferendam » (Sanct.). Non sine arte psychologica sacer vates antequam ipsis Israelitis iudicia, minas, reprehensionem peccatorum ingerit, populis extraneis et cognatis, qui sunt in circuitu Israel, punitionem Dei praedicit. Quam si Israelitae iuste iis fieri fatentur et si forte de illorum interitu gaudent, iam ex sua ipsorum de aliis sententia merito ipsi quoque plectuntur ; nam se illorum socios esse in peccatis patrandis cum negare non possint, quomodo se immunes fore a castigatione Dei censebunt ? Praeterea ex iis iudiciis, quae in hostes exercentur, plane discunt, quantopere ipsi cordi sint Deo et quantam eorum curam gerens iniurias ipsis illatas ulciscatur (cf. Theod. Theod. M. Lap.), discunt, Dominum esse Deum omnium, qui omnes suo tempore iusta afflictione puniat, postquam scelera illorum diu ac longanimiter pertulerit ( cf. Ps. Ruf.), sed simul ex gentium poena sibi magis timeant suamque maiorem fore arguant, si in perversitate permanserint, aliorumque exemplo ac castigatione ad salutarem resipiscentiam se ipsos exstimulent (Alb. Rib. Lap.). Hisce igitur de causis magno quodam artificio Amos oracula sua ab extraneorum punitione exorditur. Et primum septemtrionem versus minas intentat:
1:3
v. 9 « Haec dicit Dominus : super tribus sceleribus Damasci et super quattuor non convertam eum, eo quod trituraverint in plaustris ferreis Galaad » ; — i. e. propter multa Syrorum scelera, quibus saepenumero ac diu peccarant, Deus jam non interitum avertet, verum urbem populumque quasi ruentem in praecipitium non convertet, non retinebit, non a via proclivi avertet ac reducet. In modo illo loquendi super tribus sceleribus et quattuor plerique aliquam multitudinem (uti alias in numero septenario) exprimi censent ( cf. Ephr.'Ps. Ruf. Cyr. Theod.), idque iure, quia eadem locutio saepius occurrit, quare de certo ac definito numero peccatorum fieri mentionem omnino improbabile est, nisi gratuito dixeris, omnes hostes eundem praecise numerum commississe, vel tria ! tibi finxeris ad libitum, quibus omnes fuerint impliciti. — Crimen illud quod trituraverint commissum est sub Hazael 4 Reg. 10, 32. 33 cf. 13, 1; 8, 12; i. e. captivi ex Galaad plaustris ferreis sunt crudelem in modum discissi atque dissecti, quod erat atrox mortis genus (cf. 2 Reg. 12, 91). Plaustra ita describit S. Hier.: « est autem genus plaustri, quod ro- Hebr. 333*ww: Nb plerique vertunt : non avertam id' scil. quod in subsequentibus mina- tis subter ferreis atque dentatis volvitur, ut excussis frumentis stipulam in areis conterat et in cibos iumentorum propter foeni sterilitatem paleas comminuat ». Quare crudelitatem Deus puniet : v 4 « et mittam ignem in domum Azael et devorabit domos Benadad
1:5
v. 8 et conteram vectem Damasci et disperdam habitatorem de campo idoli et tenentem sceptrum de domo voluptetis et transferetur populus Syriae Cyrenen, dicit Dominus » ; — i. e. palatia regia, ad quae magnifice exstruenda plures reges operam insumpserant, igne destruentur, arx vel acropolis Damasci urbis principalis confracta hostium cedet potestati ; homines et plebeii et primates ex tota regione (sive in campis et vallibus habitent sive in palatiis voluptatum ac deliciarum plenis) misere vel interibunt vel in regionem Kir (hebr.) captivi et exsules abducentur: Notat Calm. : « esse non potest Kir Cvrenaica vel provincia Cyrenes Aegypto vicina... sermo est de regione Kir in Albania ad Cyrum amnem, qui in Caspium mare devolvitur » (cf. Schegg). Sed iuremerito dubitari potest, num Assyrii eo tempore usque in regiones caucasias imperio valuerint, quare alii regionem Mediae australis quam Kopf,» Ptolemaeus vocat, intelligunt ! (cf. Winer, s. v. kir; Ges.). Ea facta esse legimus 4 Reg. 16, 9: « ascendit rex Assyriorum in Damascum et vastavit eam et transtulit habitatores eius Cyrenen » (Kir). Benadad. nomen est complurium regum Damasci cf. 3 Reg. 13, 18. 90 ; 20, 4 et seq. 4 Reg. 6, 24; 8, 1; 13,3. Benadad 1I occisus est ab Hazael et post Hazael regnavit Benadad III filius eius in Syria; uterque feliciter pugnavit contra Israel ( & Reg. 6, 24; 13, 3). Utrum propheta intellexerit, forte frustra quaeritur; cum enim donos, palatia, aedificia magnifica dicat, probabile est, eum loqui de omnibus regibus Benadad simul, qui urbem regiam exornaverint palatiis. urbem et regionem Eden vocari (i. e. voluptatem) ob amoenitatem et delicias. Recentiores Eden quaerunt vel in hodierno vico Ehden prope Libanon, itinere diei unius distante a Baalbek (Heliopoli in Coelesvria), vel in hodierno vico Beit el Dschanne (Beit Jenn) (domus paradisi) in angusto saltu orientalis partis montis Hermon non ita procul a Damasco, vel in IIapaésícw, cuius meminit Ptolemaeus (V, 15, 20), nonlonge a Ribleh, ubi ruinae exstant hodie viculi Gusieh el Kadimeh (Jusieh) ; cf. Smith, Dictionary of the Bible ; R. Riess, Bibl. Geogr. ; Schenkel, Bibellex. I p. 423. Poterit sceptrufn intelligi insigne dignitatis et officii vel urbis praefecti vel iudicis. — Ceterum notum est regionem damascenam amoenitate longe praestare eamque esse celebratissimam. : Dein meridiem versus regna Philisthaeorum interitui iri devotum vaticinatur
1:6
v. 6 « haec dicit Dominus : super tribus sceleribus Gazae et super quattuor non convertam eum, eo quod transtulerint captivitatem perfectam, ut concluderent eam in Idumaea » ; — eiusdem criminis accusat ac Ioel 3, 3 (Cyr.). Captivitas perfecta vel completa i. e. ut nullus remanserit captivorum, qui non sit traditus ! Idumaeis (Hier.), hostibus scil. acerrimis Israelitarum. Ad multa et varia crimina tamquam culmen accessit iniuria in Dei populum, cum captivos traderent acerbissimis eorum inimicis divexàndos (Sanct.). Qua occasione id factum sit, accurate definiri nequit; aliqui remittunt ad 2 Par. 91, 16. 1'1 (cf. Keil, Trochon). Sed iniuriam /Israelitis illatam hoc loco potius exspectaveris, uti v. 3. Declarat poenam v. "l « et mitiam ignem in murum Gazae et devorabit aedes eius ;
1:8
v. 8 et disperdam habitatorem de Azoto et tenentem sceptrum de Ascalone et convertam manum meam super Accaron, et peribunt reliqui Philisthinorum, dicit Dominus Deus » ; — excepto Gath omnes urbes principales Philisthinorum enumerantur (cf. Ios. 13, 3); urbium excidium, regum et incolarum interitum hac enumeratione ita declarat, ut suam cuique urbi poenam propriam denuntiet et addat : si qui hanc effugerint, illos reliquos alia clade iri peremptum. Excidium scil. maximum minatur. Deus qui manu extenta reliquas urbes percutit, manum percutientem etiam super Accaron adducet. — Minae similes in eos proferuntur ab aliis cf. Is. 14, 28. Ier. 25, 20; 47, 2-'1. Soph. 2, 4. 5, varieque bello vexati sunt Philisthini (2 Par. 26, 6. 4 Reg. 18, 6). Deinde potestati illi minatur, quae in mari occidentali dominatur
1:9
v. 9 « haec dicit Dominus : super tribus sceleribus Tyri et super quattuor non convertam eum, eo quod concluserint captivitatem perfectam 1n Idumaea et. non. sint recordati foederis fratrum » ;, — i. e. captivos ex populo Dei omnes, quotquot in eorum manus inciderunt, inimicis eorum acerrimis, Edomitis, tradiderunt (cf. Ioel 3, 3). Ita animum hostilem in Dei populum gesserunt, obliti foederis et amicitiae vinculi, ! quo olim sub Davide et Salomone cum illis erant coniuncti (cf. 2 Reg. 5,11. 3 Reg. 5, 12; 9, 11. Hier. Theod. Theod. M. Alb.). Quare
1:10
v. 10 « et mittam. ignem in. murum Tyri et devorabit aedes eius » ; — cf. Is. 93, Ex tribubus cognatis primum Edomitas percellit vates perpetuis inimiciuis atque odiis in populum Dei flagrantes
1:11
v. 14 « Haec dicit Dominus : super tribus sceleribus Edom et super quattuornon convertam eum, eo quod persecutus sit in gladio fratrem suum et violaverit m Isericordiam eius et tenuerit ultra. furorem suum et indignationem suam servaverit usque tn finem»; — infensos Edomitarum animos ita describit vates, ut haud obscure alludat ad persecutionem Iacobo ab Esau intentam et odium illud et dissidium fraternum (Gen. 2, 44 — cf. Hier. Cyr. Theod. Theod. M. Rup. Alb. Sanct. Lap. Calm.) ; multa sunt odii documenta, quae Edomitae ediderunt cf. Num. 20, 45; 91, 4. Iud. 11, 171. 3 Reg. 414, 14. 4 Reg. 8, 20. Ioel 3, 19 ; violavit misericordiam ei scil. debitam (Men. Sa, Tir.) utpote tribui cognatae — vel « sic universos germanitatis naturales occlusos tenuit affectus, ut crudelior contra illum nulla esset ex cunctis gentibus et ceterarum gentium roboraret manus, persecutionis et odii primus auctor et praevius » (Rup.) — violavit misericordiam, qua naturali vinculo ei adstrictus fuerat (Alb.) vel, ut alii hebr. explicant : corrupit, suppressit viscera miserationis suae, omnem quasi affectum humanum abiecit et exuit ? (cf. apud Lap. Hitz. Keil), neque unquam ab innato illo odio cessarunt Edomitae ; hebr. e: diripit (dilacerat) semper furor eius ; i. e. « odium monstrat antiquum, quod nunquam sibi pace iuncti sunt. Unde poenam pro sceleribus comminatur » (Hier.)
1:12
v. 19 «mittam. ignem in. Theman et devorabit aedes Bosrae »; « Idumaeorum regio est et vergit ad australem plagam » (S. Her.); eiusdem nominis urbem exstitisse testis est idem S. Hier. : « sed et usque hodie est villa nomine Theman, distans ab urbe Petra quinque millibus » (Onomast. — idem Eusebius Onom. s. v. Ozzy). Verum recentiorum plerique regionem Idumaeae, nullibi urbem in libris sacris designari censent (cf. Winer s. v. Hitz. Keil). Sed certe urbs est atque una ex principalioribus Idumaeae JBosra, quae urbs tamen non cum multis in Auranitide, in Bostra Arabiae Romanorum quaeri debet (cf. Ges. Thes. s. v.), sed in parte meridionali a mari mortuo, ubi hodiedum viculus est el Buseireh ruinis antiquae magnitudinis insignis ( cf. Winer s. v. Keil, Schegg, Trochon, Schenkel, Bibellexicon s. v.). De poena cf.Ier. 49, 11. Ez. 23, 19 - 44 et Abdiae vaticinium. Post populum ex Esau posteris oriundum sacer vates se convertit ad tribus et gentes ex Loth cum Abraham cognatione Israelitis propinquas : Ammon et Moab. Incipit a parte septemtrionali v.13 « haec dicit Dominus : super tribus sceleribus filiorum Ammon et super quattuor non convertam eum, eo quod. dissecuerit praegnantes Galaad ad. dilatandum terminum suum » ; — erat Galaad regio fertilis et praeclara, pascuis abundans (cf. Cant. 4, 1; 6, 4. Ier. 50, 19; 8, 22; 46, 11. Num. 32, 1); quare non mirum est ÀAmmonitas bello cum omni ferocitatis et crudelitatis genere gesto campos illos usurpare voluisse et praeter alios ipsos etiam infantes nondum natos trucidasse, quo magis incolas Israelitas interimerent et perderent et futuros iniuriae ultores in ipso vitae limine exstirparent. Quando id crimen commiserint, incertum est ; forte terram occupare tentarunt eo tempore, quo Hazael Syrus Israelitis bellum inferebat, uti simile quid iam conati erant tempore Iephte (Iud. 11, 12 seq.) et postmodum iterato (cf. ler. 49, 1. Soph. 2, 8). De crudelitate in praegnantes cf. 4 Reg. 8, 12. Poenam annuntiat bellico tumultu ac terrore futuram ;
1:14
v. 44 « et succendam ignei in muro Rabba, et devorabit aedes eius in ululatu in die belli et in turbine in die commotionis ;
1:15
v. 48 et ibit Melchom in captivitatem, ipse et princtpes cius simul, dicit. Dominus » ; — Rabba 1. e. magna scil. urbs, generatim Rabbath filiorum Ammon urbs erat principalis Ammonitarum (cf. Deut. 3, 11. Ios. 13, 93. 2 Reg. 11,1; 12, 206. 4 Par. 20, 1) ; minae augentur horrore et clamore bellico ; vastatio imagine turbinis, tempestatis vehementissimae, qua omnia concutiuntur et subvertuntur, non sine emphaosi effertur ; urbe destructa numen et principes in captivitatem abductum iri, Ammonitas proinde et cultu proprio et regimine privatum et tamquam populum destructum iri clare vaticinatur (cf. ler. 25, 21 ; 49, 1-6. Ez. 21, 28-32 ; 25, 2-1. Soph. 9, 8. 9). Melchom vel Milcom, Malcom numen est praecipuum Ammonitarum (cf. 3 Reg. 11, 5. 33; 4 Reg. 23, 43. Ier. 49, 1. 3) probabiliter idem ac Moloch !. Rite h. l. cum vulg. legi Melchom neque textum mas. rex eorum cum LXX et Chald. esse sequendum, testis antiquissimus est ipse Ieremias 49, 3, qui vaticinia prisca more suo repetens et innovans scribit : « quoniam Melchom in transmigrationem ducetur, sacerdotes eius ct principes eius simul » ; item Malchom h. l. exprimunt Aq. Sym. Syrus etex graecis Theod. Theod. M. Atque apte quidem numinis mentio infertur ?. Gentes enim sua facinora diis attribuebant, quare si populus victor exstitit, numen vicisse dicebatur, si victus, ipsum numen esse victum, ab altiore superatum et in captivitatem abductum (cf. Jud. 11, 24. Is. 46, 1. 2. Ier. 48, 1. 13). Neque obstat, quod principes eius et non sacerdotes eius nominentur ( — utrumque nomen. et LXX h. l. Syrusque habent et Ier. 49, 3—); nam cum numen tamquam parens ct dominus totius gentis consideretur et institutionibus omnibus et civilibus et religiosis praesideat, iure principes et magistratus principes numinis dicuntur, quippe qui numinis nomine, auctoritate res et causam numinis ipsi quoque administrent. Ita Dominus loquitur de populo so, de sanctificatis suis, de principibus sanctis etc. (cf. Is. 13, 3; 43, 928) et solium regis luda vocatur solium Domini (4 Par. 29, 93. 98, 4. 5). Demum Moabitae percelluntur 2, 4 « haec dicit Dominus : super tribus sceleribus Moab et super quattuor non convertam eum, eo quod incenderit ossa regis Idumaeae usque ad. cinerem » ; — sepuleri profanatio reprehenditur, qua ad ultionem capiendam ipsis ossibus concrematione et destructione opprobrium intulerint (cf. 4 Reg. 23, 16. Ier. 8, 1.2). De hoc autem Moabitarum facinore nihil notum est. Verum tale fuisse debet, quod licet in regem Idumaeae exercitum sit, tamen in opprobrium Israelitarum et contemptum redundaret. Nam in omnibus istis reprehensionibus crimen in Israelitas profertur, quare interpretes plerique? id etiam hoc loco fieri concludunt. Ita iam v. g. S. Cyr. : «quid igitur scelus hoc? odium et inhumanitas et indomita feritas contra eos qui sunt 1. Uti vulg. saepius hebr. nibo, n5 reddit. Alii distinguunt (cf. Movers, Phoen. I p. 334) ; alii negant ullam inter Moloch et Melchom distinctionem (cf. Winer s. v. Milcom ; Schenkel, Bibellexicon s. v. Moloch). 2. Quare Trochon immerito censet esse recedendum^a vulg. cim Keil aliisque. . ex Israel ; combusta enim esse memorati regis ossa non ob aliud quispiam affirmarit, quam ob Israelitas tantum. Notam historiam paucis narrabo... — rem summatim refert ex 4 Reg. 3, '1seq. —. Irati igitur Moabitae Israelitis, a quibus olim victi essent, Edom rege ipsis opem ferente, quoniam laedere iam mortuos nequibant, alia ratione peccarunt in reliquias, igne eas absumentes et neque ossibus parcentes atque ita Israelitis funditus a se deletis etiam ipsorum aliquando socium adiecerunt ». Ad idem factum ab Hebraeis id referri tradit S. Hier. : « tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae iam sepulti, qui cum Ioram rege Israel et Iosaphat rege Iuda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa », et id plerique sequuntur (cf. Sa, Rib. Sanct. Lap. Men. Keil, Trochon ). Consueto modo poena declaratur
1:1
… trasferisce in Samaria l'oro, l'argento e i vasi preziosi del Tempio (II Reg. 14, 13-14). Il re Azaria (782) cura la restaurazione delle mura munendo di torri « la porta d'angolo e la porta della valle » (II Par. 26, 9), ma un terremoto devasta di nuovo G. (Am. 1, 1; Zach. 14, 15) e la desolazione sarebbe stata completa se Ioatham (738) non avesse curato le fortificazioni, già iniziate dal padre, specialmente nella parte di Ophel (II Reg. 15, …
… Il neghebh fu ceduto a Simeone (Ios. 19, 2-7). Territorio fertile, celebre per le vigne (Num. 13, 13, 25; Cant. 1, 13; II Par. 26, 10; cf. Gen. 49, 11 sg.), per gli estesi pascoli e le numerose greggi (I Sam. 25, 2; Am. 1, 1 sg.). …
THECUA (EBR. TĒQŌĀ; SETTANTA ΘΕΚΩ͂ E ΘΕΚΟΥ͂Σ)
THECUA (ebr. Tēqōā; Settanta Θεκῶ e Θεκοῦς). - Città della Palestina nella tribù di Giuda (Ios. 16, 60 gr.; I Par. 2, 24; 4, 5) situata verso il deserto di Engaddi (II Par. 20, 20), fortificata da Roboam (ibid. 11, 6), patria del profeta Amos (Am. 1, 1). Ripopolata dopo l'esilio, collaborò alla restaurazione delle mura di Gerusalemme (Neh. 3, 5, 27). Nel deserto di T. presso la fontana di Asphar (Hirbet ez-Zafan) si riunirono Ionathan …
1:2
… 9, 2-3) e con i fianchi ammantati di ricca vegetazione, il C. è spesso ricordato nella S. Scrittura come simbolo di grazia e prosperità per la sua ubertosità, o come simbolo di desolazione per il suo disboscamento (Is. 33, 9; Ier. 4, 26; 50, 19; Am. 1, 2).
1:3
HAZAEL (EBR. ḤĀZĀ'EL E ḤĀZĀ'EL, « DIO VEDE »; ACCADICO, ḤAZA'ILU; SETTANTA, A'ĀYĀ)
… Aveva già difeso Ramoth di Galaad, ferendo Ioram (842; II Reg. 8, 28 sg.; 9, 14 sg.); ora, regnando Iehu, sconfigge ovunque gli Israeliti, occupa tutta la Transgiordania fino all'Arnon (II Reg. 10, 32 sg.; Am. 1, 3 sg.); domina su Israele: lascia a Ioachaz una guarnigione di 10.000 fanti, 50 cavalieri e 10 carri (II Reg. 13, 3-22). A sud, espugna Geth (798), attacca Gerusalemme e si ritrae per …
… Ma il re di Siria Hazael fece pagar cara ad Israele quest'alleanza con gli Assiri: non solo molestò il regno di Samaria con continue scorrerie, ma anche gli strappò tutto il paese oltre il Giordano, e lasciò per lungo tempo terribile ricordo delle sue atrocità guerresche (cf. II Reg. 8, 12; Am. 1, 3). I. morì dopo 28 anni di regno, lasciando il paese stremato di forze e occupato per una terza parte dai Siri.
1:5
1) una regione sull'Eufrate, ad est di Aleppo (II Reg. 19, 12; Is. 37, 12: Ez. 27, 23; Am. 1, 5): è la Bīt-Adini dei monumenti assiri; 2) un levita discendente di Gerson, del tempo del re Ezechia (II Par. 29, 12; 31, 15).
1:6
… 8, 26; 12, 4; Ez. 24, 2; in modo speciale Ier. 36) e di esporre solo quello che Dio vuole (Deut. 18, 15-22; Ier. 23, 16; 20, 7-9, 15, 19; 14, 14; Ez. 13, 3-17; Mich. 3, 5-8; Zach. 7, 12; cf. II Sam. 7, 1 sgg.), dichiara divino (Os. 4, 1; Ioel. 1, 1; Am. 1, 6, 9, 11, 13; 2, 1 ecc.; Abd. 1; Ion. 1, 1; 3, 1; Mich. 1, 1; 3, 5; 6, 1; Nah. 1, 12; Soph. 1, 1; Agg. 1, 1; 2, 1, 11, 21; Zach. 1, 1; 7, 1 sgg.) ciò che ha scritto; riferisce visioni, …
1:8
ACCARON (EBR. EGRÂN; ASIR. AMQARRÂNA)
I Profeti nominano A. con Gaza, Ascalon e Azoto, predicandone la rovina (Am. 1, 8; Ier. 25, 20; Soph. 2, 4; Zach. 9, 5-7). Nel 147 Alessandro Bala, re di Siria, donò A. col suo distretto a Gionata Maccabeo (I Mach. 10, 89).
1:9
II. LA S. NELLA BIBBIA. - Presso gli antichi Ebrei, come presso gli altri popoli, i prigionieri di guerra alimentavano in modo particolare il mercato degli schiavi (I Sam. 30, 3; Am. 1, 9; Ez. 27, 13; I Mach. 3, 41). Inoltre tutti i figli di uno schiavo erano considerati proprietà del padrone (Ex. 21, 4). Un israelita non poteva essere venduto schiavo agli stranieri; …
TIRO (EBR.-FENICIO ŞOR, ŞOR; CF. ŞOR « ROCCA »; GR. TOPOÇ; MOD. ŞUR)
commercio degli schiavi, che purtroppo non mancavano tra i generi di esportazione fenici (Am. 1, 9-10; Icel 4, 4-5); giudizio profetico sulla fine luttuosa della superba città (Is. 23; Ez. 26-28). Ezechiele fa una descrizione splendida della magnifica di T., dei suoi traffici, …
1:12
… Bošrah) nell'Arabia Petrea (Gen. 36, 33; I Par. 1, 44; Am. 1, 12), forse l'odierna el-Bušejreh, a sud-sud-est del Mar Morto. …
… All'epoca dei re di Giuda è certa l'esistenza di un E. orientale, che comprendeva il tratto tra il Wādi el-Ḥesā e il golfo di 'Aqabah con i pendii del Gebal (Eusebio e s. Girolamo ritengono Gebalene= Idumea) e del Sera; Bosra (v.) era la capitale (Am. 1, 12; Ir. 34, 6; 63, 1; Ier. 49, 13, 22); Ier. e Abd. nelle loro invertive contro E. alludono ai buchi di Petra (Sela) e ai nidi di aquila, che formavano le sue creste dentellate. …
1:13
… Si gloriavano delle loro fertili valli (Ier. 49, 4). Ma erano idolatri e si distinsero per la loro crudeltà (Am. 1, 13-15). La loro religione si incentrava nel culto, esercitato da sacerdoti influenti (Ier. 49, 3), del dio nazionale Melchom, il cui simulacro a Rabbāh era rivestito d'oro e di gemme (I …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.