To talke of the time of the Resurrection it not necessarie, but to prepare our selues against that time so sedaine and so terrible to the vnprepared. 12 He beseecheth the •aietie to be obedient, 14 and the Clergia to be vigilant, vvith many short precepts mee.
1But of the times and moments, brethren, you need not, that we should write to you:Intorno poi ai tempi, ed ai momenti, non avete bisogno, o fratelli, che noi vi scriviamo.AND of the times and momentes, brethren, you neede not that vve vvrite to you.De temporibus autem, et momentis, fratres, non indigetis ut scribamus vobis. 2For yourselves know perfectly that the day of the Lord shall so come as a thief in the night.Conciossiaché voi stessi sapete benissimo, che il dì del Signore verrà come il ladro notturno:For your selues knovv perfectly that the day of our Lord shal so come, as a theefe in the night.Ipsi enim diligenter scitis quia dies Domini, sicut fur in nocte, ita veniet: 3For when they shall say: Peace and security; then shall sudden destruction come upon them, as the pains upon her that is with child, and they shall not escape.Imperocché quando diranno, pace, e sicurezza, allora sopraggiungerà repentinamente ad essi la perdizione, come i dolori del parto a donna gravida, e non avranno scampo:For vvhen they shal say, peace & securitie: then shal sodaine destruction come vpon them, as the paines to her that is vvith childe, and they shal not escape.cum enim dixerint, Pax et securitas: tunc repentius eis superveniet interitus, sicut dolor in utero habenti, et non effugient. 4But you, brethren, are not in darkness, that that day should overtake you as a thief.Voi però, o fratelli, non siete nelle tenebre, onde quel dì vi sorprenda a guisa di ladro:But you brethren are not in darknesse: that the same day may as a theefe ouertake you.Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos die illa tamquam fur comprehendat: 5For all you are the children of light and children of the day: we are not of the night nor of darkness.Conciossiaché tutti voi siete figliuoli della luce, e figliuoli del giorno: noi siamo noi della notte, nè delle tenebre.For al you are the children of light, and children of the day: vve are not of the night nor of darknesse.omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum. 6Therefore, let us not sleep, as others do: but let us watch, and be sober.Non dormiamo adunque noi come gli altri, ma vegliamo, e siamo sobrj.Therfore let vs not sleepe as also others: but let vs vvatch and be sober.Igitur non dormiamus sicut et ceteri, sed vigilemus, et sobrii simus. 7For they that sleep, sleep in the night; and they that are drunk, are drunk in the night.Imperocché que', che dormono, dormono nella notte: e que', che si inebriano, si inebriano nella notte.For they that sleepe, sleepe in the night: & they that be drunke, be drunke in the night.Qui enim dormiunt, nocte dormiunt: et qui ebrii sunt, nocte ebrii sunt.
8But let us, who are of the day, be sober, having on the breast plate of faith and charity and, for a helmet, the hope of salvation.Siamo perciò sobrj noi, che siamo (figliuoli) del giorno, rivestiti della corazza della fede, e della carità, e della speranza della salute per cimiero:But vve that are of the day, are sober, hauing on the breast-plate of faith and charitie, and a helmet, the hope of saluation.Nos autem, qui diei sumus, sobrii simus, induti loricam fidei et caritatis, et galeam spem salutis: 9For God hath not appointed us unto wrath: but unto the purchasing of salvation by our Lord Jesus Christ,Imperocché non ci ha Dio destinati all'ira, ma all'acquisto della salute pel Signor nostro Gesù Cristo,For God hath not appointed vs vnto vvrath, but vnto the purchasing of saluation by our Lord IESVS Christ,quoniam non posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutis per Dominum nostrum Jesum Christum, 10Who died for us: that, whether we watch or sleep, we may live together with him.Il quale è morto per noi: affinchè, sia che vegliamo, sia che dormiamo, viviamo insieme con lui.vvho died for vs: that vvhether vve vvatch, or sleepe, vve may liue together vvith him.qui mortuus est pro nobis: ut sive vigilemus, sive dormiamus, simul cum illo vivamus. 11For which cause comfort one another and edify one another, as you also do.Per la qual cosa confortatevi gli uni, gli altri, e siate di edificazione l'uno, all'altro, come pur fate.For the vvhich cause comfort one an other: & edifie one an other, as also you doe.Propter quod consolamini invicem, et ædificate alterutrum, sicut et facitis. 12And we beseech you, brethren, to know them who labour among you and are over you in the Lord and admonish you;Vi preghiamo, o fratelli, che abbiate riguardo a coloro, che faticano tra voi, e a voi presiedono nel Signore, e vi istruiscono,And vve beseeche you brethren, that you vvil knovv them that labour among you, and that gouerne you in our Lord, and admonish you:Rogamus autem vos, fratres, ut noveritis eos qui laborant inter vos, et præsunt vobis in Domino, et monent vos, 13That you esteem them more abundantly in charity, for their work’s sake. Have peace with them.E gli abbiate sommamente cari a motivo delle loro fatiche: state in pace con essi.that you haue them more aboudātly in charitie for their vvorke. haue peace vvith them.ut habeatis illos abundantius in caritate propter opus illorum: pacem habete cum eis. 14And we beseech you, brethren, rebuke the unquiet: comfort the feeble minded: support the weak: be patient towards all men.Vi preghiamo, o fratelli, correggete gli inquieti, consolate i pusillanimi, sostenete i deboli, siate pazienti con tutti.And vve beseeche you brethren, admonish the vnquiet, comfort the vveake-minded, beare vp the vveake, be patient to al.Rogamus autem vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes.
15See that none render evil for evil to any man: but ever follow that which is good towards each other and towards all men.Badate, che nissuno renda altrui male per male: ma cercate sempre di far del bene e tra di voi, e verso di tutti.See that none render euil for euil to any man: but alvvaies that vvhich is good pursue tovvards eche other, and tovvards al.Videte ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini in invicem, et in omnes. 16Always rejoice.Siate sempre allegri.Alvvaies reioyce.Semper gaudete. 17Pray without ceasing.Orate senza intermissione.Pray vvithout intermission.Sine intermissione orate. 18In all things give thanks for this is the will of God in Christ Jesus concerning you all.Per tutte le cose rendete grazie: imperocché tale è la volontà di Dio in Cristo Gesù riguardo ti tutti voi.In al things giue thankes. for this is the vvil of God in Christ IESVS in al you.In omnibus gratias agite: hæc est enim voluntas Dei in Christo Jesu in omnibus vobis. 19Extinguish not the spirit.Non ismorzate lo spirito.The Spirit extinguish not.Spiritum nolite extinguere. 20Despise not prophecies.Non disprezzate le profezie.Prophecies despise not.Prophetias nolite spernere. 21But prove all things: hold fast that which is good.Disaminate tutto: attenetevi al buono.But prooue al things: hold that which is good.Omnia autem probate: quod bonum est tenete. 22From all appearance of evil refrain yourselves.Guardatevi da ogni apparenza di male.From al appearance of euil refraine yourselues.Ab omni specie mala abstinete vos. 23And may the God of peace himself sanctify you in all things: that your whole spirit and soul and body may be preserved blameless in the coming of our Lord Jesus Christ.E lo stesso Dio della pace vi santifichi in tutte le cose: affinchè tutto il vostro spirito, e l'anima, e il corpo si conservino senza colpa per la venuta del Signor nostro Gesù Cristo.And the God of peace him self sanctifie you in al things: that your vvhole spirit, and soule and body vvithout blame may be preserued in the comming of our Lord IESVS Christ.Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia: ut integer spiritus vester, et anima, et corpus sine querela in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur. 24He is faithful who hath called you, who also will do it.Fedele è colui, che vi ha chiamati: ed egli ancora farà.He is faithful, that hath called you, vvho also vvil doe it.Fidelis est, qui vocavit vos: qui etiam faciet. 25Brethren, pray for us.Fratelli, pregate per noi.Brethren pray for vs.Fratres, orate pro nobis. 26Salute all the brethren with a holy kiss.Salutate tutti i fratelli col bacio santo.Salute al the brethren in a holy kisse.Salutate fratres omnes in osculo sancto.
27I charge you by the Lord that this epistle be read to all the holy brethren.Vi scongiuro pel Signore, che questa lettera sia letta a tutti i santi fratelli.I adiure you by our Lord that this epistle be read to al the holy brethren.Adjuro vos per Dominum ut legatur epistola hæc omnibus sanctis fratribus. 28The grace of our Lord Jesus Christ be with you. Amen.La grazia del Signor nostro Gesù Cristo con tutti voi. Così sia.The grace of our Lord IESVS Christ be vvith you. Amen.Gratia Domini nostri Jesu Christi vobiscum. Amen.
5:1
Witham
Of the times and moments. That is, of the day of judgment, of the end of the world, of the destruction of Jerusalem. It is enough to know the time is uncertain, and that death cometh as a thief in the night. (Witham)
Calmet
When the judgment shall take place the Angels themselves do not know. Perhaps St. Paul, when wrapt up to the third heaven, may have learnt something on this subject; for he was told many things which he could not announce to man; therefore, he says, I need not write to you: it is unnecessary for us to know it. (Calmet)
5:4
Haydock
Overtake you. It is a subject of astonishment, that some people are so childishly afraid of the last day, that they cannot think of it without consternation, lest it should happen in their time. Weak souls! Do they not recollect that death will certainly overtake them, and that will be to them individually the end of the world, and the last day. The whole world then does perish as far as regards them. (Haydock)
5:5
Witham
You are the children of light. That is, there is little danger of thieves in the day time, when it is light. Also watch and have arms to defend you, the coat of mail of faith; the helmet of hope: you are under the protection of Christ, who died for you, and for your salvation. See St. Chrysostom, p. 293, etc. (Witham)
5:8
The Christian's panoply is not faith alone, but faith, hope and charity, as we see here.
5:10
Theodoret
Whether we wake or sleep. That is, whether we be of the number of those whom Jesus Christ shall find still upon earth, when he shall come to judgment, or among those who have slept and returned to dust, it is his will that we should be his. (Theodoret)
5:14
Witham
Rebuke, or correct the unquiet.[Ver. 14. The unquiet: inquietos, ataktous, inordinatos, sine ordine et regula viventes.] By the Greek, it signifies the disorderly, or those that keep no order. (Witham)
5:16
Haydock
Always rejoice. It is usual for St. Paul to recommend joy to the faithful. Cheerfulness is indeed the characteristic of true virtue, which by no means consists in, nor encourages, sourness or moroseness, as some mistaken people imagine. God loves a cheerful giver. Sorrow, which is of this world, killeth. (Haydock)
5:19
St. Cyril of Alexandria
Do not oppose either the interior gifts of the holy Spirit, which are his graces, nor his exterior gifts of prophecy, etc. Take the regular precautions of prudence, that you be not deceived by those who pretend to be inspired; but when satisfied that the inspiration comes from heaven, do not despise it. Be like good bankers, take the good coin, and reject the counterfeit. (St. Cyril of Alexandria)
5:21
Witham
Prove all things. That is, examine prophecies whether they be true, and the doctrine which you hear from new preachers, and refrain yourselves not only from evil, but from every thing that hath the appearance of evil, and which may disedify and scandalize others. (Witham)
Hold that which is good. This we can best learn from the doctrine of the apostles, and the spirit of the Catholic Church. Men can deceive and be deceived, but the Spirit of God, speaking to us by his Church, can neither deceive us nor be deceived.
5:23
Bible de Vence
Spirit, and soul. The former marks the understanding, the latter the will: hence these two terms give the two principal faculties of the soul. (Bible de Vence)
5:14
The unquiet.... That is, such as are irregular and disorderly.
5:28
THE SECOND EPISTLE OF ST. PAUL TO THE THESSALONIANS
In this Epistle St. Paul admonishes the Thessalonians to be constant in the faith of Christ and not to be terrified by the insinuations of false teachers telling them that the day of judgment was near at hand, as there must come many signs and wonders before it. He bids them to hold firm the traditions received from him, whether by word, or by epistle, and shews them how they may be certain of his letters by the manner he writes.
5:2
Concordanza Mt. 24, 44. 2 Pet. 3, 10
5:3
Concordanza Apoc. 3, 3 16, 15.
5:8
Concordanza Esa. 59, 17. Eph. 6, 17.
A christian mans vvhole armour is not faith only, but al the three vertues here named.
5:10
10 But proous.] Not rashly to credite euery spirit. Though vve may not extinguish the spirit, nor cōtēmne the prophets, yet vve must bevvare vve be not deceiued by geuing to light credite to euery one that vaūteth him self of the spirit, as Arch-heretikes euer did. vve must trie th•• by the doctrine of the Apostles & the Spirit of the Catholike Church, vvhich can not be guile •
5:14
Liturgia The Epistle vpō the Imber Saturday in Lent.
Concordanza Pro. 17, 13. Ro. 12 1. Pet. 3, 9.
5:15
Concordanza Luc. 18, 1.
5:17
To desire eternal life of him that onely can giue it, is to pray vvithout intermission: but because that desire is oftē by worldly cares cooled, certaīe houres and times of vocal praier vvere appointed. See S. Aug. ep. 121 ad Probam.
5:1
Tertulliano † 220 d.C. On the Resurrection of the Flesh 24
… “But of the times and the seasons, brethren, there is no necessity for my writing unto you. For ye yourselves know perfectly, that the day of the Lord cometh as a thief in the night. For when they shall say, ‘Peace,’ and ‘All things are safe,’ then sudden destruction shall come upon them.”
Archelao † fl. 278 d.C. The Acts of the Disputation with the Heresiarch Manes 38
… “But of the times and the seasons, brethren, ye have no need that I write unto you; for yourselves know perfectly that the day of the Lord so cometh as a thief in the night.”
sant'Ambrogio † 397 d.C. Exposition of the Christian Faith 5.17
212. Which example the Apostle also followed: “But of the times and seasons, brethren,” he says, “ye have no need that I write unto you.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 7
… For since they did not disbelieve the Resurrection, but nevertheless bewailed, on this account he speaks. And he discourses indeed with those who disbelieve the Resurrection in one way, but with these in another. For it is manifest that they knew, who were enquiring about the “times and seasons.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on 2 Thessalonians 1
… For that he did not depart, we may conjecture from hence: for he says in this Epistle, “We beseech you by the coming of our Lord Jesus Christ.” ( 2 Thess. ii. 1 .) For in his first Epistle he said, “Concerning the times and the seasons ye have no need that aught be written unto you.” (
5:2
san Tascio Cecilio Cipriano † 258 d.C. Three Books of Testimonies Against the Jews 3.90
The apostle says: “The day of the Lord shall so come as a thief in the night. When they shall say, Peace and security, then on them shall come sudden destruction.”
sant'Ilario di Poitiers † 367 d.C. De Trinitate or On the Trinity 9.59
… No one is ignorant of that which is through himself and within himself: shall Christ come, and does He not know the day of His coming? It is His day, for the same Apostle says, The day of the Lord shall come as a thief in the night
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Three Homilies Concerning the Power of Demons 2.5
… For what was briefer than that hour in which he was crowned? Yet notwithstanding even this was enough for him, for salvation. Art thou young? Do not be confident in thy youth, nor think that thou hast a very fixed term of life, “For the day of the Lord so cometh as a thief in the night.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Sermons on Selected Lessons of the New Testament 43.8
… What is, “will come at midnight”? Will come when thou art not aware. Why will He come when thou art not aware of it? Hear the Lord Himself, “It is not for you to know the times or the seasons which the Lord hath put in His own power.” “The day of the Lord,” says the Apostle, “will come as a thief in the night.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 6.1
… But since it has been said by the Lord, “It is not yours to know the times, which the Father hath put in His own power:” and, “But of the day and that hour knoweth no man, no, neither angel, nor Power, neither the Son, but the Father alone:” and again, that which is written, “that the day of the Lord cometh as a thief,”
5:3
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 5.30.2
… This, too, the apostle affirms: “When they shall say, Peace and safety, then sudden destruction shall come upon them.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Three Homilies Concerning the Power of Demons 2.5
… Let the old man keep this admonition, let the young man take this advice. Yea, art thou in security, and art thou rich, and dost thou abound in wealth, and does no affliction happen to thee? Still hear what Paul says “when they say peace and safety, then sudden destruction cometh upon them.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 74
… For Paul too saith this, writing on this wise, “When they shall speak of peace and safety, then sudden destruction cometh upon them;” and to show how unexpected, He said, “as travail upon a woman with child.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 9
Ver. 3 . “When they are saying peace and safety, then sudden destruction cometh upon them, as travail upon a woman with child; and they shall in nowise escape.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Gospel of St. John 34
… As Christ declared when He said, “For as in the days of Noah, and as in the days of Lot, so shall it be at the end of this world.” ( Matt. xxiv. 37 , not verbally quoted.) This also Paul declared when he said, “For when they shall say, Peace and safety, then sudden destruction cometh upon them, as travail upon a woman with child.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Gospel of St. John 45
… So also shall the Resurrection be; not with any preamble, but while we are in the midst of good times. Wherefore Paul saith, “For when they shall say, Peace and safety; then sudden destruction cometh upon them, as travail upon a woman with child; and they shall not escape.” (
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 6.13
… After this he added, “exceeding quickly.” For when the day of judgment shall have begun to be no longer looked for, when they shall have said, “Peace, then shall sudden destruction come upon them.”
5:4
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 9
Ver. 4 . “But ye, brethren, are not in darkness, that that day should overtake you as a thief.”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Twelve Books on the Institutes of the Cœnobia, and the Remedies for the Eight Principal Faults 7.30
… Moreover also dreading both the fault and the death of Judas, let us with all the power that we have avoid taking back any of that wealth which once we cast away from us. Above all, considering the state of our weak and shifty nature, let us beware lest the day of the Lord come upon us as a thief in the night,
5:5
Tertulliano † 220 d.C. De Fuga in Persecutione 9
… and if he says that the time must be redeemed, because the days are evil, he wishes us to gain a lengthening of life, not by flight, but by wisdom. Besides, he who bids us shine as sons of light,
san Gregorio di Nissa † 395 d.C. Against Eunomius 3.6
… For the signification of the “man” in Judas is one thing, and that of “perdition” is another. And the argument may be established equally from an opposite instance. For those who are called in a certain sense “children of light,” and “children of the day
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 9
Ver. 5 . “For ye are all,” he says, “sons of light, and sons of the day.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. The Confessions 13.14
… Whence we have in this pilgrimage received “an earnest” that we should now be light, whilst as yet we “are saved by hope,” and are the children of light, and the children of the day,—not the children of the night nor of the darkness, which yet we have been.
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. City of God 11.7
… or under the name of light the holy city was signified, composed of holy angels and blessed spirits, the city of which the apostle says, “Jerusalem which is above is our eternal mother in heaven;” and in another place, “For ye are all the children of the light, and the children of the day; we are not of the night, nor of darkness.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. City of God 11.33
… For, though it is the material works of God which are here spoken of, they have certainly a resemblance to the spiritual, so that Paul can say, “Ye are all the children of light, and the children of the day: we are not of the night, nor of darkness.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 63.12
… and they that sleep, in the night do sleep; let us that are of the day, be sober.” He exhorteth us that after the day we should walk honestly: “As in the day, honestly let us walk.” And again, “Ye,” he saith, “are sons of light, and sons of day; we are not of night nor of darkness.”
5:6
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 9
Ver. 6, 7, 8 . “So then let us not sleep, as do also the rest, but let us watch and be sober. For they that sleep sleep in the night; and they that be drunken are drunken in the night. But let us, since we are of the day, be sober.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. On the Holy Trinity 15.9
… What then is an allegory, but a trope wherein one thing is understood from another? as in the Epistle to the Thessalonians, “Let us not therefore sleep, as do others; but let us watch and be sober: for they who sleep, sleep in the night; and they who are drunken, are drunken in the night: but let us who are of the day, be sober.”
5:7
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 3.9
… and rose, for the Lord will take me up;” that they may be joined, and cleave to their Head. For to this people is it said, “Awake thou that sleepest, and arise from the dead, and Christ shall lay hold on thee.” Since they are taken out of sinners, of whom it is said generally, “But they that sleep, sleep in the night.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 63.12
… And worthy things we ought to work: that is, as though in the light, since by Christ showing the way we work. Whosoever worketh evil things, in the night he worketh, not in the dawn; according to the Apostle, saying, “They that are drunken, in the night are drunken; and they that sleep, in the night do sleep; let us that are of the day, be sober.”
5:8
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 9
Ver. 8 . “Putting on the breastplate of faith and love: and for a helmet the hope of salvation.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. On Christian Doctrine 3.26
… for we read in another place of the breastplate of faith: “putting on,” says the apostle, “the breastplate of faith and love.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Lectures or Tractates on the Gospel According to St. John 11.4
… and this perhaps pertains to the matter. Came to the Lord, and came by night; came to the Light, and came in the darkness. But what do they that are born again of water and of the Spirit hear from the apostle? “Ye were once darkness, but now light in the Lord; walk as children of light;” and again, “But we who are of the day, let us be sober.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Lectures or Tractates on the Gospel According to St. John 52.9
… But it is one thing to reign within, another to assail from without; for in like manner the best fortified city is sometimes attacked by an enemy without being taken. And if some of his arrows are discharged, and reach us, the apostle reminds us how to render them harmless, when he speaks of the breastplate and the shield of faith.
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Twelve Books on the Institutes of the Cœnobia, and the Remedies for the Eight Principal Faults 10.21
… “Every sluggard shall be clothed in torn garments and rags.” For certainly he will not merit to be adorned with that garment of incorruption (of which the Apostle says, “Put ye on the Lord Jesus Christ,” and again: “Being clothed in the breastplate of righteousness and charity,”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 7.5
… “Take,” he says “the shield of faith, wherewith ye may be able to quench all the fiery darts of the evil one.” Faith then is that which intercepts the flaming darts of lust, and destroys them by the fear of future judgment, and belief in the heavenly kingdom. “And the breastplate,” he says, “of charity.”
5:9
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 9
Ver. 9 . “For God appointed us not unto wrath, but unto the obtaining of salvation through our Lord Jesus Christ, who died for us.”
5:10
sant'Ambrogio † 397 d.C. Exposition of the Christian Faith 4.10
120. Bethink you what is read this day concerning the Lord Jesus, that “He died for our sakes, to the end that whether we wake or whether we sleep, we may live with Him.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 9
Ver. 10, 11 . “That, whether we wake or sleep,” he says, “we should live together with Him. Wherefore exhort one another, and build each other up, even as also ye do.”
5:11
san Basilio † 379 d.C. The Letters 42.5
… Think of all these things in your heart; follow them with zeal; fight, as you have been commanded, for the truth to the death. For Christ was made “obedient” even “unto death.” The Apostle says, “Take heed lest there be in any of you an evil heart…in departing from the living God. But exhort one another…(and edify one another
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Treatise Concerning the Christian Priesthood 4
… “Build each other up, even as also ye do.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 2.12
12. What need have I of these plaudits, these cheers and tumultuous signs of approval? The praise I seek, is that ye show forth all I have said in your works. Then am I an enviable and happy man, not when ye approve, but when ye perform with all readiness, whatsoever ye hear from me? Let every one then correct his neighbour, for “edify ye one another,”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 9
[5.] Ver. 12 . “If any man build upon this foundation, gold, silver, costly stones, wood, hay, stubble.” For after the faith there is need of edification: and therefore he saith elsewhere, “Edify one another with these words.” (perhaps
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on 2 Thessalonians 5
… For although we do not what is good, we however all praise it and admire it. Again, the wife, if she see her husband gentle, being always with him receives great advantage, and the child also. It is therefore in the power of every one to be a teacher. For he says, “Build each other up, even as also ye do.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 3
For, that every man can do this, hear what Paul saith, how he charged even lay people; “Edify,” he says, “one another, as also ye do.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 30
… “Exhorting one another daily” (he says) “while it is called To-day.” ( c. iii. 13 .) Do not then cast all [the burden] on your teachers; do not [cast] all upon them who have the rule over you: ye also (he means) are able to edify one another. Which also he said in writing to the Thessalonians, “Edify one another, even as also ye do.” (
5:12
papa san Clemente I † 99 d.C. The First Epistle of Clement to the Corinthians 21
… It is right, therefore, that we should not leave the post which His will has assigned us. Let us rather offend those men who are foolish, and inconsiderate, and lifted up, and who glory in the pride of their speech, than [offend] God. Let us reverence the Lord Jesus Christ, whose blood was given for us; let us esteem those who have the rule over us;
5:13
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 33
[3.] Ver. 7 . “Remember them which have the rule over you.” This he was laboring to say above: therefore “Follow peace with all men.” ( c. xii. 14 .) He gave this exhortation also to the Thessalonians, to “hold them in honor exceedingly.” (
5:14
Tertulliano † 220 d.C. De Fuga in Persecutione 9
… In fact, it was utterly impossible that they should have laid down anything so utterly opposed to their own examples as a command to flee, while it was just from bonds, or the islands in which, for confessing, not fleeing from the Christian name, they were confined, they wrote their letters to the Churches. Paul
Origene † 254 d.C. Origen De Principiis iv.1.19
… our Lord says, “But I say unto you, Swear not at all;” and when He says, “Whosoever looketh upon a woman to lust after her, hath committed adultery with her already in his heart;” the admonitions also which are found in the writings of the Apostle Paul, “Warn them that are unruly, comfort the feeble-minded, support the weak, be patient towards all men,”
Origene † 254 d.C. Origen De Principiis iv.1-2.19
… e.g., that which says, “But I say unto you, Whoever is angry with his brother,” and so on. And again, “But I say unto you, Swear not at all.” “And in the writings of the apostle the literal sense is to be retained: “Warn them that are unruly, comfort the feeble-minded, support the weak, be patient towards all men;”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 33
… and thus we shall be worse than wild beasts, shunning all, and puffed up with pride; even as that Pharisee. But not thus did Paul command us, but how? “Admonish the disorderly, encourage the faint-hearted, support the weak, be long suffering toward all.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 10
Ver. 14 . “And we exhort you, brethren, admonish the disorderly, encourage the faint-hearted, support the weak, be long suffering toward all.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 6
( Ch. iii. 13 .) “But exhort one another.” Observe the gentleness and mildness [of the expression]: he said not “Rebuke,” but “Exhort.” Thus we are required to bear ourselves towards those who are straightened by affliction. This he says also in writing to the Thessalonians, “Warn them that are unruly” (
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 211.15
… In honour in the sight of men let her be raised above you, but in fear in the sight of God let her be as it were beneath your feet. Let her show herself before all a “pattern of good works.” Let her “warn the unruly, comfort the feeble-minded, support the weak, be patient toward all.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 219.1
… For, as you obeyed in regard to him the apostolic precept, “Warn the unruly,” so it was our part to obey the precept immediately annexed, “Comfort the feeble-minded, and support the weak.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. City of God 15.6
… and therefore it is said to the good who are growing in grace, and living in this pilgrimage by faith, “Bear ye one another’s burdens, and so fulfill the law of Christ.” In like manner it is said elsewhere, “Warn them that are unruly, comfort the feeble-minded, support the weak, be patient toward all men. See that none render evil for evil unto any man.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Answer to the Letters of Petilian, the Donatist 3.4
… For then what will become of the precept of the apostle, "Warn them that are unruly, comfort the feeble-minded, support the weak, be patient toward all men; see that none render evil for evil unto any man?"
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on Grace and Free Will 34
… Accordingly, in another passage, after saying, “Warn them that are unruly, comfort the feeble-minded, support the weak, be patient toward all men,” he immediately added, “See that none render evil for evil unto any man.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on Rebuke and Grace 49
… For we have no greater bowels of love than the blessed apostle who says, “Rebuke those that are unruly; comfort the feeble-minded; support the weak; be patient towards all men. See that none render to any man evil for evil.”
Teodoreto di Cirro † 458 d.C. Letters of the Blessed Theodoret, Bishop of Cyprus 78
… in the surge of the sea that the art of the helmsman is shewn; in the fire that the gold is tried. And let us not, I beseech you, heed only ourselves, let us rather have forethought for the rest, and that much more for the sick than for the whole, for it is an apostolic precept which exclaims “Comfort the feeble minded, support the weak.”
5:15
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 10
Ver. 15 . “See that none render unto any one evil for evil.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 84.1
… For it is of no benefit to a cause to encounter railing with railing and to retaliate for attacks upon oneself by attacks upon one’s opponents. We are commanded not to return evil for evil
Sulpicio Severo † 420 d.C. The Doubtful Letters of Sulpitius Severus 2.10
… “Keep thy tongue from evil, and thy lips from speaking guile.” And be mindful of the Apostle who says, “Bless, and curse not.” But often call to mind the following words, “See that no one render evil for evil to any man, or cursing for cursing, but on the contrary, do ye bless them, because to this ye have been called, that ye should possess a blessing
5:16
san Gregorio Taumaturgo † 270 d.C. Four Homilies 2
… and your joy no man taketh from you.” And after His resurrection again, by the hand of the holy women, He gave us first of all the salutation “Hail!” And again, the apostle made the announcement in similar terms, saying, “Rejoice evermore: pray without ceasing: in everything give thanks.”
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 3
2. For what else is the feast, but the service of the soul? And what is that service, but prolonged prayer to God, and unceasing thanksgiving
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 11
… For what else is the feast, but the constant worship of God, and the recognition of godliness, and unceasing prayers from the whole heart with agreement? So Paul wishing us to be ever in this disposition, commands, saying, ‘Rejoice evermore; pray without ceasing; in everything give thanks
papa san Leone I Magno † 461 d.C. Sermons 12
… in all things give thanks. For this is the will of God in Christ Jesus in all things for you
5:17
sant'Ignazio di Antiochia † 108 d.C. Epistle to Polycarp: Shorter and Longer Versions 1
… Maintain thy position with all care, both in the flesh and spirit. Have a regard to preserve unity, than which nothing is better. Bear with all, even as the Lord does with thee. Support all in love, as also thou doest. Give thyself to prayer without ceasing.
san Policarpo di Smirne † 155 d.C. Epistle to the Philippians 4
… Next, [teach] your wives [to walk] in the faith given to them, and in love and purity tenderly loving their own husbands in all truth, and loving all [others] equally in all chastity; and to train up their children in the knowledge and fear of God. Teach the widows to be discreet as respects the faith of the Lord, praying continually
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on Matthew 14.25
… Who then is he that asketh, but he who has obeyed Jesus when He says, “If ye stand praying, believe that ye receive, and ye shall receive”? But he that asketh must do everything in his power that he may pray “with the spirit” and pray also “with the understanding,” and pray “without ceasing,”
sant'Ilario di Poitiers † 367 d.C. Homilies on the Psalms 1
… so that our bodily circumstances preclude us from the hope of attaining happiness, inasmuch as we are distracted by the interruption of our bodily needs from our meditation by day and night. Parallel to this passage are the words of the Apostle, Pray without ceasing
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Life of Antony. (Vita Antoni.) 3
… but to keep all his desire and energy for perfecting his discipline. He worked, however, with his hands, having heard, ‘he who is idle let him not eat ,’ and part he spent on bread and part he gave to the needy. And he was constant in prayer, knowing that a man ought to pray in secret unceasingly
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 2
… ‘We pray without ceasing; in everything we give thanks
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 3
… For the blessed Apostle, who gave thanks at all times, urges us in the same manner to draw near to God saying, ‘Let your requests, with thanksgiving, be made known unto God .’ And being desirous that we should always continue in this resolution, he says, ‘At all times give thanks; pray without ceasing
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 20
… it hath for Thy judgments at all times.’ And again he says, ‘For Thy judgments I have hoped, and Thy law will I keep at all times .’ Another boldly cries out, saying, ‘Mine eye is ever towards the Lord.’ And with him one says, ‘The meditation of my heart is before Thee at all times.’ And Paul further advises, ‘At all times give thanks; pray without ceasing
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on Ephesians 24
“With all prayer and supplication, praying at all seasons in the Spirit, and watching thereunto in all perseverance for all the saints.” Limit it not, I say, to certain times of the day, for hear what he is saying; approach at all times; “pray,” saith he, “without ceasing.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 10
Ver. 17, 18 . “Pray without ceasing; In every thing giving thanks: for this is the will of God.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 22.22
… It would be tedious to go over the same ground now; and any one who pleases may draw from that fountain. But lest I should seem wholly to have passed over the matter, I will just say now that the apostle bids us pray without ceasing,
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 22.37
37. Farther, although the apostle bids us to “pray without ceasing,”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 48.15
… The same apostle, in another place, commands us to pray always.
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 125.11
… and if you take them, you will add fuel to the flame that already burns within you. Again in a house where there are so many girls you will see in the daytime sights that will tempt you at night. Never take your hand or your eyes off your book; learn the psalms word for word, pray without ceasing,
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 130.18
… For the effect following upon prayer will be excellent in proportion to the fervour of the desire which precedes its utterance. And therefore, what else is intended by the words of the apostle: “Pray without ceasing,”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 188.7
7. Wherefore obey the precept of Scripture, “Pray without ceasing. In everything give thanks;”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 38.13
… Let your desire be before Him; and “the Father, who seeth in secret, shall reward thee.” For it is thy heart’s desire that is thy prayer; and if thy desire continues uninterrupted, thy prayer continueth also. For not without a meaning did the Apostle say, “Pray without ceasing.”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Twelve Books on the Institutes of the Cœnobia, and the Remedies for the Eight Principal Faults 2.1
Girt , therefore, with this twofold girdle of which we have spoken, the soldier of Christ should next learn the system of the canonical prayers and Psalms which was long ago arranged by the holy fathers in the East. Of their character, however, and of the way in which we can pray, as the Apostle directs, “without ceasing,”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Twelve Books on the Institutes of the Cœnobia, and the Remedies for the Eight Principal Faults 8.13
… first be reconciled to thy brother, and then come and offer thy gift.” How then may we retain displeasure against our brother, I will not say for several days, but even till the going down of the sun, if we are not allowed to offer our prayers to God while he has anything against us? And yet we are commanded by the Apostle: “Pray without ceasing;”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 9.3
… And therefore if we do not want anything to haunt us while we are praying, we should be careful before our prayer, to exclude it from the shrine of our heart, that we may thus fulfill the Apostle’s injunction: “Pray without ceasing;” and: “In every place lifting up holy hands without wrath or disputing.”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 9.6
… “Pray without ceasing;” and: “in every place lifting up holy hands without wrath and disputing:”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 10.14
… But this cannot be secured in any other way unless all cares and anxieties of this present life have been first got rid of by indefatigable persistence in work dedicated not to covetousness but to the sacred uses of the monastery, that we may thus be able to fulfil the Apostle’s command: “Pray without ceasing.”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 23.5
… Who, I ask, is so alert and vigilant as never, while he is singing a Psalm to God, to allow his mind to wander from the meaning of Scripture? Who is so intimate with and closely joined to God, as to congratulate himself on having carried out for a single day that rule of the Apostle’s, whereby he bids us pray without ceasing?
5:18
Tertulliano † 220 d.C. Apology 46
… the Christian does not aspire to the ædileship. If equanimity be the contention, you have Lycurgus choosing death by self-starvation, because the Lacons had made some emendation of his laws: the Christian, even when he is condemned, gives thanks.
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 3.30
… as also James the Apostle teaches, saying, ‘Of His own will begat He us with the Word of truth .’ Therefore the Will of God concerning all things, whether they be begotten again or are brought into being at the first, is in His Word, in whom He both makes and begets again what seems right to Him; as the Apostle
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 19
… In this manner the blessed Paul, when he took pleasure in infirmities, in reproach, in necessities, in persecutions, and in distresses for Christ, rejoiced, and wished all of us to rejoice saying, ‘Rejoice always; in everything give thanks
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 7.24
24. Yea, would that what we hope for might be, according to the great kindness of our bountiful God, Who asks for little and bestows great things, both in the present and in the future, upon those who truly love Him; bearing all things, enduring all things for their love and hope of Him, giving thanks for all things
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies on the Statues to the People of Antioch 17.1
… Let us give thanks then, not only that God hath calmed the tempest, but that He suffered it to take place; not only that He rescued us from shipwreck, but that He allowed us to fall into such distress; and such an extreme peril to hang over us. Thus also Paul bids us “in every thing give thanks.”
5:19
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 5.15
… “It is He who builds His ascent up to the heavens,” even for Himself and His people. Now, from whom shall I expect (the fulfilment of) all this, except from Him whom I have heard give the promise thereof? What “spirit” does he forbid us to “quench,” and what “prophesyings” to “despise?”
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Festal and Personal Letters of Athanasius 3
… but rather, through ‘the words of the Lord, which are choice silver purified in the earth ,’ he descended purified. Therefore the blessed Paul, when desirous that the grace of the Spirit given to us should not grow cold, exhorts, saying, ‘Quench not the Spirit
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 29
… This indeed we entreat and beg for Christ’s sake. Be ye reconciled to God, and quench not the Spirit;
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on 2 Timothy 1
… For this grace it is in our power to kindle or to extinguish; wherefore he elsewhere says, “Quench not the Spirit.” (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Gospel of St. John 50
… but if we will not do this, we shall lose it, and when that is quenched, there will be nothing else than darkness in our souls; since, as while a lamp is burning the light is strong, so when it is extinguished there is nothing but gloom. Wherefore the Apostle saith, “Quench not the Spirit.” (
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Letters of St. Augustin 98.3
… True, they do not actually kill the children’s souls, but they go as far towards killing them as is in their power. The warning, “Do not kill your little ones,” may be with all propriety addressed to them; for the apostle says, “Quench not the Spirit;”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 77.4
… And this is perchance what we are now doing: by explaining these passages, we are bringing in a lantern, in order that we may rejoice in this night. Which indeed ought alway to be burning in your houses. For to such men is said, “The Spirit quench ye not.”
5:20
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 29
“To another prophecies; and to another discernings of spirits.” What is, “discernings of spirits?” the knowing who is spiritual, and who is not: who is a prophet, and who a deceiver: as he said to the Thessalonians, “despise not prophesyings:” (
5:21
Tertulliano † 220 d.C. The Prescription Against Heretics 4
… For the apostle does not mean that those persons should be deemed approved who exchange their creed for heresy; although they contrariously interpret his words to their own side, when he says in another passage, “Prove all things; hold fast that which is good;”
Tertulliano † 220 d.C. On the Veiling of Virgins 16
… nothing more acceptable than modesty; nothing more offensive than “glory” and the study of men-pleasing. Let that, accordingly, be to you Scripture, and Nature, and Discipline, which you shall find to have been sanctioned by God; just as you are bidden to “examine all things, and diligently follow whatever is better.”
san Dionigi di Alessandria † 265 d.C. Containing Epistles, or Fragments of Epistles 7
… and from them to thee first of all has appeared the cause and the occasion of believing. I received this vision as being what was in accordance with the apostolic word, which thus urges all who are endowed with greater virtue, “Be ye skilful money-changers.”
Eusebio di Cesarea † 339 d.C. The Church History of Eusebius 7.7.3
3. And the word which came to me commanded me, saying distinctly, ‘Read everything which thou canst take in hand, for thou art able to correct and prove all; and this has been to thee from the beginning the cause of thy faith.’ I received the vision as agreeing with the apostolic word, which says to them that are stronger, ‘Be skillful money-changers.’”
Afraate † 346 d.C. Aphrahat: Select Demonstrations 22.26
… for the word of God is like a pearl, that has a beautiful appearance on whatever side you turn it. And remember, O disciple, what David said, From all my teachers have I learned . And the Apostle said:— Thou readest every Scripture that is in the Spirit of God. And prove everything; hold fast that which is good; and flee from every evil thing .
san Basilio † 379 d.C. The Letters 42.3
… All bread is nutritious, but it may be injurious to the sick. Just so all Scripture is God inspired and profitable, and there is nothing in it unclean: only to him who thinks it is unclean, to him it is unclean. “Prove all things; hold fast that which is good; abstain from every form of evil.”
san Gregorio di Nissa † 395 d.C. On the Making of Man 20.1
… but I find a certain distinction, according to Scriptural use, between “knowledge” and “discernment”: for to “dis cern” skilfully the good from the evil, the Apostle says is a mark of a more perfect condition and of “exercised senses ,” for which reason also he bids us “prove all things
Tirannio Rufino † 411 d.C. Translation of Pamphilus' Defence of Origen 1
… If any one either believes or teaches otherwise, or insinuates that we believe differently from the exposition of our faith, let him be anathema. Let this then be taken as a record of our belief by any who desire to know it. Whatever we read and whatever we do is in accordance with this account of our faith; we follow the words of the Apostle,
Tirannio Rufino † 411 d.C. The Apology of Rufinus. Addressed to Apronianus, in Reply to Jerome's Letter to Pammachius 1.13
If then any one wishes to have a statement of our faith, he has it in these words. And whatever we read or affirm, or whatever translations we make, we do it without prejudice to this faith of ours, according to the words of the apostle:
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 61.1
… Still, as it is my task and study by reading many authors to cull different flowers from as large a number as possible, not so much making it an object to prove all things as to choose what are good. I take up many writers that from the many I may learn many things; according to that which is written “reading all things, holding fast those that are good.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 62
… My opinion is that we should sometimes read him for his learning just as we read Tertullian, Novatus, Arnobius, Apollinarius and some other church writers both Greek and Latin, and that we should select what is good and avoid what is bad in their writings according to the words of the Apostle, “Prove all things: hold fast that which is good.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 84.7
7. But it will be said, “If you knew these things, why did you praise him in your works?” I should praise him today but that you and men like you praise his errors. I should still find his talent attractive, but that some people have been attracted by his impiety. “Read all things,” says the apostle, “hold fast that which is good.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on Nature and Grace 46
… “What we read, therefore, let us believe; and what we do not read, let us deem it wicked to add; and let it suffice to have said this of all cases.” On the contrary, I for my part say that we ought not to believe even everything that we read, on the sanction of the apostle’s advice: “Read all things; hold fast that which is good.”
Socrate Scolastico † 440 d.C. The Ecclesiastical History of Socrates Scholasticus 3.16
… Even Socrates, the most celebrated of their philosophers, despised these absurdities, and was condemned on account of it, as if he had attempted to violate the sanctity of their deities. Moreover, both Christ and his Apostle enjoin us ‘to become discriminating money-changers,’ so that we might ‘prove all things, and hold fast that which is good’:
5:22
san Policarpo di Smirne † 155 d.C. Epistle to the Philippians 11
I am greatly grieved for Valens, who was once a presbyter among you, because he so little understands the place that was given him [in the Church]. I exhort you, therefore, that ye abstain from covetousness, and that ye be chaste and truthful. “Abstain from every form of evil.”
5:23
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 2.19.6
… just as water when poured into a vessel takes the form of that vessel, and if on any occasion it happens to congeal in it, it will acquire the form of the vessel in which it has thus been frozen, since souls themselves possess the figure
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 5.6
… saying thus in the first Epistle to the Thessalonians, “Now the God of peace sanctify you perfect ( perfectos ); and may your spirit, and soul, and body be preserved whole without complaint to the coming of the Lord Jesus Christ.”
Tertulliano † 220 d.C. The Five Books Against Marcion 5.15
… sort, interpret it as meaning anything rather than the substance of the flesh, (tell me) how is it that the apostle has given certain distinct names to all (our faculties), and has comprised them all in one prayer for their safety, desiring that our “spirit and soul and body may be preserved blameless unto the coming of our Lord and Saviour (Jesus) Christ?”
Tertulliano † 220 d.C. On the Resurrection of the Flesh 47
… “And the very God of peace sanctify you wholly.” And as if this were not plain enough, it goes on to say: “And may your whole body, and soul, and spirit be preserved blameless unto the coming of the Lord.”
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on Matthew 13.2
… say in the “soul” of Elijah, in which case the doctrine of transmigration might have some ground, but “in the spirit and power of Elijah.” For the Scripture well knows the distinction between spirit and soul, as, “May God sanctify you wholly, and may your spirit and soul and body be preserved entire, without blame at the coming of our Lord Jesus Christ;”
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on Matthew 14.3
… But still more blessed is it if the three be gathered together in the name of Jesus that this may be fulfilled, “May God sanctify you wholly, and may your spirit and soul and body be preserved entire without blame at the coming of our Lord Jesus Christ.”
san Metodio d'Olimpo † 311 d.C. The Banquet of the Ten Virgins; or Concerning Chastity 5.2
… Now, he who watches over and restrains himself in part, and in part is distracted and wandering, is not wholly given up to God. Hence it is necessary that the perfect man offer up all, both the things of the soul and those of the flesh, so that he may be complete and not lacking. Therefore also God commands Abraham,
san Basilio † 379 d.C. The Letters 46.3
… Yet through fear of evil I helped you not to fall by the words “if any man defile the temple of God, him shall God destroy.” So by my prayers I tried to make you more secure, if by any means “your body, soul, and spirit might be preserved blameless unto the coming of our Lord Jesus Christ.”
san Cirillo di Gerusalemme † 386 d.C. The Catechetical Lectures of S. Cyril 23.23
… Sever not yourselves from the Communion; deprive not yourselves, through the pollution of sins, of these Holy and Spiritual Mysteries. And the God of peace sanctify you wholly; and may your spirit, and soul, and body be preserved entire without blame at the coming of our Lord Jesus Christ
san Gregorio di Nissa † 395 d.C. On the Making of Man 8.5
… then takes place a certain alliance and commixture of the intellectual essence with the subtle and enlightened element of the sensitive nature: so that man consists of these three: as we are taught the like thing by the apostle in what he says to the Ephesians
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Holy Spirit 3.4
25. For as the Father sanctifies, so, too, the Son sanctifies, and the Holy Spirit sanctifies. The Father sanctifies according to that which is written: “The God of peace sanctify you, and may your spirit, soul, and body be preserved entire without blame in the day of our Lord Jesus Christ.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 41
What sayest thou? Is not “this” body spiritual? It is indeed spiritual, but that will be much more so. For now oftentimes both the abundant grace of the Holy Ghost flies away on men’s committing great sins; and again, the Spirit continuing present, the life
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 11
Ver. 23 . “And the God of peace Himself sanctify you wholly; and may your spirit and soul and body be preserved entire, without blame at the coming of our Lord Jesus Christ.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 48.18
… “We in our ignorance had supposed that in the flesh at least wedlock would have rejoicing. But if married persons are to have trouble in the flesh, the only thing in which they seemed likely to have pleasure, what motive will be left to make women marry? for, besides having trouble in spirit and soul, they will also have it even in the flesh.”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 120
(12) What is the meaning of 1 Thes. v. 23 ?
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. The Confessions 7.17
… And thus, by degrees, I passed from bodies to the soul, which makes use of the senses of the body to perceive; and thence to its inward faculty, to which the bodily senses represent outward things, and up to which reach the capabilities of beasts; and thence, again, I passed on to the reasoning faculty,
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on the Soul and its Origin 4.17
… or corporeal, as you hold. Then, secondly, whether in our Scriptures it is called a spirit—although not the whole but its own separate part is also properly called spirit.
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on the Soul and its Origin 4.19
But again, why you would have the soul to be a body, and refuse to deem it a spirit, I cannot see. For if it is not a spirit, on the ground that the apostle named it with distinction from the spirit, when he said, “I pray God your whole spirit, and soul, and body be preserved,”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on the Soul and its Origin 4.36
It now remains for me to show how it is that while the designation spirit is rightly predicated of a part of the soul, not the whole of it,—even as the apostle says, “Your whole spirit, and soul, and body;”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 3.3
… Let the proud learn, who unwillingly hear, when it is said to them, “For what hast thou that thou didst not receive? Now if thou didst receive it, why dost thou glory as if thou hadst not received it?” “And the lifter up of my head” ( ver. 3 ). I think that this should be here taken of the human mind, which is not unreasonably called the head of the soul;
Teodoreto di Cirro † 458 d.C. The Ecclesiastical History of Theodoret 5.3
… For according to his argument God the Word did not assume this soul, and so neither granted it His healing gift, nor gave it a portion of His dignity. Thus the earthly body is represented as worshipped by invisible powers, while the soul which is made in the image of God has remained below invested with the dishonour of sin.
Teodoreto di Cirro † 458 d.C. Dialogues. The “Eranistes” or “Polymorphus” of the Blessed Theodoretus, Bishop of Cyrus 2
Eran. —What then do you say to be proper to the soul?
5:24
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 2.14.10
… and indeed and true, is faithful, who is ever the same, and says, ‘See now, that I, even I am He,’ and I ‘change not ;’ and therefore His Son is ‘faithful,’ being ever the same and unchanging, deceiving neither in His essence nor in His promise;—as again says the Apostle writing to the Thessalonians, ‘Faithful is He who calleth you, who also will do it
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 11
Ver. 24 . “Faithful is He that calleth you, who will also do it.”
5:25
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 11
Ver. 25 . “Brethren, pray for us also.”
5:26
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 44
[4.] Ver. 20 . “All the brethren salute you. Salute one another with an holy kiss.” This addition of the “holy kiss” he makes only
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 11
Ver. 26 . “Salute all the brethren with a holy kiss.”
5:27
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 11
Ver. 27 . “I adjure you by the Lord that this Epistle be read unto all the holy brethren.”
5:28
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 11
Ver. 28 . “The grace of our Lord Jesus Christ be with you. Amen.”
5:1
1. DE TEMPORIBUS ET MOMENTIS, FRATRES, NON INDIGETIS UT SCRIBAMUS VOBIS, — quo scilicet tempore et momento Christus venturus sit ad judicium.
5:2
2. IPSI ENIM DILIGENTER (ἀκριβῶς, id est exacte, plane, certo) SCITIS, QUIA DIES DOMINI SICUT FUR IN NOCTE, ITA VENIET, — q. d. Dies judicii subitaneus et improvisus, nullo sciente aut sperante, clanculum surrepet et obruet homines incautos et securos; sicut fur nocte cum dormiunt omnes, domum invadit et expilat. Dices: Ex Daniele, XII, 12, colligitur post mortem Antichristi superfore 45 dies ad judicium, qui dabuntur iis qui lapsi sunt sub Antichristo, ut poenitentiam agant; ergo sciri poterit dies judicii. Respondeo: Certum est ex Daniele superfore (quod tamen pauci tunc scient, vel advertent) hos 45 dies; sed incertum est an non plures supererunt: imo verisimilius est plures dies, imo menses et annos superfuturos usque ad diem judicii: id enim satis significat Ezech. XXXIX, 9, ubi docet quod, caeso Antichristo ejusque exercitu, Gog scilicet et Magog, tanta erunt spolia, hastae et arma, ut Judaei ex omnibus urbibus confluant ad ea diripiendum, et septem annis sat habeant ad ea comburenda, nec alia lignatione aliisque silvis egeant. «Succendent,» ait Ezechiel, «ea igni septem annis, et non portabunt ligna de regionibus, neque succident de saltibus, quoniam arma succendent igni,» etc. Septem ergo anni post mortem Antichristi dabuntur lapsis ad poenitentiam, in quibus post summam Antichristi persecutionem videtur futura summa pax Ecclesiae. Ita Hector Pintus in Ezech. XXXIX, et Franciscus Ribera in Apoc. XX, idque insinuat Daniel loco citato, cum enim dixisset: «Et a tempore cum ablatum fuerit juge sacrificium (Missae scilicet per Antichristum), et posita fuerit abominatio (id est idolum Antichristi, qui volet coli ut Deus) in desolationem (id est ut omnia bona perdat et desolet), dies mille ducenti nonaginta,» id est tres anni cum dimidio, ut dixit cap. VII, vers. 25, q. d. Ab initio persecutionis Antichristi, usque ad ejus finem et mortem, erunt tres anni cum dimidio. Deinde subdit: «Beatus, qui exspectat et pervenit usque ad dies mille trecentos triginta quinque,» id est beatus qui pervenit ad dies 45 post mortem Antichristi: tunc enim plena erit quies, pax, libertas Ecclesiae, non dubium quin aliquanto tempore duratura. Putavit Elias Levita et Judaei in sexto millenario annorum mundum esse finiendum, tumque fore diem judicii: unde hoc circumferunt elogium: «Sex millia mundus,» supple, habebit annorum; ut, sicut sex diebus mundus est conditus, ita sex annorum millibus consummetur. Addunt id significare sex aleph, quae in Hebraeo textu Genes. 1, 1, ubi dicitur: «In principio creavit Deus caelum et terram,» reperiuntur; quasi sex aleph sex millia annorum, quibus caelum et terra consistent, significent: aleph enim Hebraeis significat mille, sed haec cabalistica sunt et Judaica. Alii putarunt tot annos fore post Christum ad diem judicii, quot Christum praecesserunt ab origine mundi, hocque significat Habacuc, cap. III, vers. 2, cum ait: «Domine, opus tuum (incarnationis et redemptionis Christi) in medio annorum vivifica illud.» Sed alius est sensus Habacuc, ut ibi dixi. Tertio, Cardinalis Cusanus opinatus est corpus Christi mysticum, id est Ecclesiam Christianam tot jubileos annorum habituram, quot Christus ipse annos complevit, scilicet annos 1700; Christus enim vixit 34 annos, quos si multiplices per 50, qui est numerus jubilaei, invenies 1700 jam dictos. Sed haec frivola videntur, et tales congruentias plurimas quisque commimisci posset, quae nullum in re habent fundamentum, nisi congruentiam vel convenientiam aliquam arithmeticam. Haec omnia elidit Christus dicens Marci XIII, 32: «De die autem illa (judicii), vel hora, nemo scit, neque angeli in caelo.» Et Paulus hic docet non esse scribendum de temporibus et momentis judicii, quia dies Domini veniet sicut fur in nocte. SICUT FUR IN NOCTE, ITA VENIET, — scilicet inopinato et inexpectatus, ut jam dixi. Addunt aliqui, sicut fur nocte venit, ita Christum nocte venturum ad judicium; idque significari Matth. XXV, cum dicitur: «Media nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei.» Ita Chrysostomus et Euthymius. Imo S. Hieronymus ibi dicit, hanc esse Apostolicam traditionem, ut ea de causa in paschate populum ante mediam noctem (erant hae veterum Christianorum vigiliae, quarum nomen adhuc retinemus in jejuniis et profestis) dimittere non liceat: eo quod Christus, sicut olim tempore mediae noctis in Aegyptum ad caedem primogenitorum et liberationem Hebraeorum venit, ita et eodem tempore ad judicium venturus crederetur. Verum haec non ita certa sunt, aliique probabilius putant, non noctu, sed mane Christum, qui lux est, quique veniet ut in lucem omnia proferat, venturum ad judicium. Unde quod dicitur Matth. XXV: «Media nocte clamor factus est,» etc. parabolice dici: est enim parabola, ut patet, nilque aliud significare videtur quam sponsum, id est Christum, media nocte, hoc est inexspectate, venturum, ut explicant Hilarius, Gregorius et alii. Causas plures cur Deus voluerit diem judicii, maxime particularis, esse incertum nobis, adfert hic Chrysostomus et ex eo Theophylactus: «Prima,» ait, «est, quia si novisset homo diem suum ultimum, nihil non scelerum conaretur patrare aliis diebus, deinde fine vitae appropinquante baptizaretur. Deinde plerique, si novissent in crastinum v. g. sese morituros, innumeris malis hostes affligere meditarentur, tanquam jam de seipsis desperantes, hostiumque se explere sanguine cupientes: quod nunc non fit, mortis eos terrore remorante, vitaeque cupiditate. Praeterea vitae suae amantiores, prae nimia desperatione ac tristitia perirent, si mortis suae tempus ac momentum compertum haberent. Ad haec justi non tantum mercedis haberent periculis objecti, quia compertum haberent se nunc haud morituros, sed post tot v. g. annos. Nunc vero, cum incertum sit evadant-ne pericula, an secus, nec vel sic tamen mortem evadere laborant, perspicua eorum virtus est. Quemadmodum enim tres pueri ea de causa majorem admirationem merentur, quod, cum non satis novissent, an ex igne essent evasuri, nec ne, neque sic tamen statuam adoraverunt: propterea obitus noster erit tanquam fur in nocte.» Ita et S. Augustinus, lib. De Disciplina Christiana: «Latet,» inquit, «ultimus dies, ut observentur omnes dies. Sero parantur remedia, cum mortis imminet periculum.» Idem, lib. II De Doctrin. Christ.: «Timor,» inquit, «de futura morte mentem necessario concutit et quasi clavus carnis motus omnes superbiae, ligno crucis affigit. Non potest male mori, qui bene vixerit; et vix bene moritur, qui male vixit.» Ita et S. Hieronymus ad Heliodorum: «Nihil,» inquit, «aeque tibi proficiet ad temperantiam omnium rerum, quam cogitatio brevis aevi et hujus incerti: quidquid facies, respice mortem.»
5:3
3. CUM ENIM DIXERINT: PAX ET SECURITAS. — Id est tuta sunt omnia, nihil est periculi, nullus metus; hoc enim significat Graecum ἀσφάλεια. TUNC REPENTINUS EIS SUPERVENIET INTERITUS. (Graece, ἐφίσταται ὄλεθρος, id est instat vel imminet exitium: ἐφίσταται enim, id est instat, non futuri sed praesentis est temporis, quod efficacius subitum casum et mali incursum significat), SICUT DOLOR IN UTERO HABENTI, — id est parturienti; hanc enim repente nesciam dolor partus corripit: ita dolor et angor judicis et judicii, ipseque interitus, hoc est mors et praesens et aeterna, tam corporis quam animae, subito corripiet et percellet homines, ut effugere non possint: hoc enim significat Graecum μὴ ἐκφύγωσιν, quod Noster vertit, non effugient. Moraliter S. Anselmus: «Mulier,» inquit, «praegnans quod in utero diu portavit cum pondere, tandem ejicit cum dolore: quia et reprobi malum, quod diu latuit intra conscientiam ipsorum et gravavit eam, in conspectu judicis cum gravi tormento cunctis manifestabunt. Mulier cum voluptate pondus illud concipit, sed, ut dictum est, cum dolore ejicit: quia et reprobi culpam cum voluptate libenter commiserant, sed ante districtum judicem hanc inviti multa cum amaritudine manifestabunt. Mulier dum non sperat, subitis doloribus incipit urgeri ut pariat: quia et reprobi dum non praevident, incipiunt repentinis cruciatibus compelli, ut latentia mala quae intus habent, ante tribunal aeterni judicis ad publicum proferant. Ita ergo subitis doloribus incipient torqueri intrinsecus instar praegnantis, et non effugient. Mulier namque evadit, sed illi non effugient.» Dices: Lucae XXI, 26, dicitur, sub diem judicii fore «pressura gentium, arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi:» quomodo ergo hic ait Apostolus, quod tum dicent homines: «Pax et securitas?» Respondeo, arescent homines prae timore, cum videbunt solem, lunam, aquas omniaque elementa conturbari, aliaque signa horribilia fieri, quae proxime praecedent judicium; antequam vero haec fiant, dicent: «Pax et securitas,» tuncque haec signa, ipseque judicii dies haec signa proxime sequens eos securos ex improviso obruet. Unde Lucas subdit, vers. 34: «Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et curis hujus vitae; et superveniat in vos repentina dies illa: tanquam laqueus enim superveniet in omnes, qui sedent super faciem omnis terrae.» Idem, scilicet ante haec signa dicturos homines, «Pax et securitas,» clarius docet Matthaeus XXIV, 37: «Sicut, ait, in diebus Noe, ita erit et adventus Filii hominis: sicut enim erant in diebus ante diluvium comedentes et bibentes, nubentes et nuptui tradentes, usque ad eum diem quo intravit Noe in arcam, et non cognoverunt donec venit diluvium, et tulit omnes: ita erit et adventus Filii hominis;» quia, ut dixi, sub adventu suo et die judicii Christus signa praevia, quae omnes percellent, intelligit et comprehendit, ante quae comedent, bibent, nubent homines, dicentque: «Pax et securitas.»
5:4
4. VOS AUTEM, FRATRES, NON ESTIS IN TENEBRIS (id est in peccatis ignorantiae, infidelitatis, cupiditatum, ebrietatum, fornicationum et aliorum quae fiunt in tenebris), UT VOS DIES ILLA TANQUAM FUR COMPREHENDAT, — q. d. Sicut fur hominem dormientem inopinato aggreditur: ita dies Domini dormientes in tenebris et somno peccatorum inopinato aggredietur; bonos vero et justos non aggredietur ut fur, sed ut hospes amicus diu praevisus et expectatus iis vigilantibus adveniet.
5:5
5. OMNES VOS FILII LUCIS ESTIS, ET FILII DIEI: NON SUMUS NOCTIS, NEQUE TENEBRARUM. — «Filii lucis,» id est Christi, ait Anselmus, qui Joan. VIII, 12, ait: «Ego sum lux mundi.» E contrario filii noctis sunt filii diaboli, de quo Job, III, 6 (in sensu mystico): «Noctem illam tenebrosus turbo possideat.» Secundo et planius, q. d. Post noctem gentilismi, in qua nati et enutriti quasi filii tenebrarum in infidelitate vixistis, illuxit jam lux Evangelii vobis et dies Christianismi, in quo baptismo renati, quasi filii lucis Evangelicae facti estis lucidi fide, charitate, vita sancta et Christiana, exspectantes et parantes vos ad diem Domini. Unde vobis ille improvisus quasi fur non superveniet; sed iis qui erant filii noctis, id est qui in tenebris infidelitatis, ignorantiae Dei et peccatorum versantur. Ita Chrysostomus et Anselmus. De hac luce vide dicta ad Ephesios, V, 8. Hinc constat, eos qui vere Christiani sunt, non horrere, sed optare adventum, aeque ac regnum Christi: «Perversum omnino est, inquit S. Augustinus, Psal. CXLVII, quem diligis timere ne veniat, et orare quotidie, Adveniat regnum tuum: quod quidem nihil aliud esse videtur, quam orare ut adveniat regnum ejus, et tamen timere ne exaudiaris. Unde autem iste timor? quia judex venturus est: numquid invidus? malevolus? nihil horum prorsus. Quis enim est venturus judicare, nisi qui venit judicari pro te?»
5:6
6. IGITUR NON DORMIAMUS, — somno peccatorum, desidiae, ignorantiae Dei et salutis: quia jam nox infidelitatis vestrae pertransiit, et sumus in die fidei et gratiae Christi. De hoc somno vide dicta ad Rom. XIII, 11. SED VIGILEMUS, — perinde, ut qui furem et praedonem exspectat: veniet enim dies Domini quasi fur; excubiae ergo nobis agendae sunt, ut vigiles et paratos nos inveniat. ET SOBRII SIMUS, — abstinentes a nimio cibo, voluptatibus et cupiditatibus, in iisque temperantes et moderati: haec enim temperantia et moderatio, vigiliarum augmentum est et robur, inquit Theophylactus, facitque hominem in vigilia sua attentum, q. d. Sobrie viventes agamus quae bona sunt vigilanter et attente. Vita ergo mortalium vigilia est. Hinc Christus sedulo nos monet, Matth. XXIV, 42: «Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus venturus sit.» In quae verba S. Hilarius: «Ut ignorantiam,» ait, «illius diei omnibus tacitis non sine utilis silentii ratione esse sciremus, vigilare nos Dominus propter adventum furis admonuit, et orationum assiduitate detentos, omnibus praeceptorum suorum operibus inhaerere. Furem enim esse ostendit Zabulum (id est diabolum: aeolice enim za idem est quod διά), ad detrahenda ex nobis spolia pervigilem, et corporum nostrorum domibus insidiantem, ut ea incuriosis nobis et somno deditis, consiliorum suorum atque illecebrarum jaculis perfodiat. Paratos igitur esse nos convenit, quia diei ignoratio intentam sollicitudinem suspensae exspectationis exagitat.» Pulchre etiam S. Chrysostomus, hom. 22 ad Populum: «Opus,» ait, «est vigilantia, dilecti; nam et miles dormit, non in lecto, sed humi; piscator non dormiens piscatur, sed stans aliquando peragit noctem; agricola vigilat, ne domini vinea laedatur; et pastor sub dio stans noctem consummat, gregem custodiens, sicut Jacob dicebat: Aestu urebar et gelu, et somnus fugiebat ab oculis meis. Et quae ipsius vigiliae ratio? ne ulla ovis a fera voraretur. Si vero tanta de irrationali pecude cura, quales esse decet de rationali anima sollicitudinem gerentes? Propter hanc Jacob operarius lapidem ad caput sibi posuit dormiens, ut facilius evigilaret, unde scalam vidit ad caelos usque pertingentem. Nos esse vult Dominus paratos, proptereaque posuit incertum exitum nostrum, ut continue vigilemus et pugnemus.» Idem Chrysostomus hic, tom. IX, post medium, ostendit Christiano vigilandum esse exemplo excubitorum: «Obsecro,» inquit, «omnia faciamus, ne unquam obdormiamus. Non videtis custodes, quomodo seipsos saepe vel parum somno permittentes, omnem magnae custodiae fructum amittant? per modicum enim illum somnum, totum perdunt, dum furari volenti copiam et potestatem faciunt. Quemadmodum enim nos fures non ita videmus, ut ipsi nos vident: ita et diabolus omnibus imminet, invidet et dentibus frendet.» Deinde ad eamdem vigiliam nos excitat exemplo funambulorum, «Componamus nosipsos undique, et quemadmodum super funem extensum ambulantibus non licet vel parum negligentes esse, nam parum illud magnum illis malum generaret; mox enim subversi deciderent ac perirent: ita neque nobis pigrescere licet. Viam enim incedimus angustam et utrimque praecipitiis obnoxiam,» etc.
5:8
INDUTI LORICAM FIDEI ET CHARITATIS, ET GALEAM SPEM SALUTIS. — Non satis est vigilare, inquit Theophylactus, ac sobrium esse, verum opus etiam armari: ut enim quis vigilans sit et sobrius, non habeat autem arma, facile eum latrones et praedones conficient. Lorica ergo, qua pectus et totum corpus armemus, sit fides et charitas, id est fides et bona vita, inquit Theophylactus, sive fides et bona opera charitatis; galea vero nostra sit spes salutis. Vide de his armis et panoplia hominis Christiani, dicta Ephes. VI, 17 et praecedentibus.
5:9
9. QUONIAM NON POSUIT NOS DEUS IN IRAM (id est non creavit, non destinavit nos Deus ad damnationem, ut iram suam et vindictam in nos ostenderet), SED IN ACQUISITIONEM SALUTIS, PER DOMINUM NOSTRUM JESUM CHRISTUM, q. d. Sed creavit nos Deus, destinavit, redemit, segregavit ab infidelibus et nos vocavit ad Christum, ut per eum acquiramus salutem bene operando, ac vivendo secundum legem Christi.
5:10
10. QUI MORTUUS EST PRO NOBIS, UT SIVE VIGILEMUS (id est vivamus), sive dormiamus (id est moriamur), SIMUL CUM ILLO VIVAMUS, — nimirum hic in gratia, post mortem vero in gloria. Aliter ergo accipit hic dormire et vigilare, quam vers. 6 et 7; ludit enim in hisce vocibus Apostolus. Ita Theophylactus et Anselmus.
5:11
11. AEDIFICATE ALTERUTRUM. — Graece εἷς τὸν ἕνα, id est unus unum, alius alium. Est metaphora: sicut enim qui murum aedificat, eumque sensim erigit et attollit, is domum aedificat: ita qui sua sobrietate et humilitate proximum erigit et excitat, is eum ad similia aedificare dicitur, ut fiat nimirum domus et templum sanctum et perfectum Domino. Ne dicas, inquit Theophylactus, non sum doctor, non sum praeceptor, alios docere et aedificare non teneor. Falleris: doctores non sufficient ad singulorum et omnium admonitionem; sed vult Deus quemque alium instruere et aedificare, saltem exemplo suo et bona vita.
5:12
12 et 13. ROGAMUS AUTEM VOS, FRATRES, UT NOVERITIS (id est notetis et rationem eorum habeatis: est metalepsis) eos qui laborant (in praedicando Evangelio et re christiana procuranda et promovenda) inter vos, et praesunt vobis in Domino (id est in Domini Christi familia, hoc est Ecclesia), UT HABEATIS ILLOS ABUNDANTIUS IN CHARITATE, — ut eos abundantius ametis et foveatis, quasi filii parentes vestros spirituales. Ita Theophylactus. Graece est ἡγεῖσθαι αὐτοὺς ὑπερ ἐκπερισσοῦ ἐν ἀγάπῃ, id est, ut Vatablus, ut habeatis illos in summo pretio per charitatem, ministrando scilicet eis necessaria ad vitam; Ambrosius vertit, ut illis habeatis summum honorem in charitate. PACEM HABETE CUM EIS. — Notent hoc qui suis Pastoribus et Praelatis lites movent, aut odia contra eos fovent.
5:14
14. CORRIPITE INQUIETOS. — Graece pro corripite, est νουθετεῖτε, id est officii admonete et quasi mentem quam amiserunt, eis reddite et reponite. Secundo, pro inquietos, graece est ἀτάκτους, inordinatos, quo nomine Livius vocat milites qui suam stationem non servant. Sic Paulus hoc nomine notat hic eos, qui Ecclesiasticam non servant disciplinam et ordinem, quem cuique statuit et definivit Deus, ait Theophylactus; tales enim intractabiles sunt, et parere nolunt, turbantque omnem pacem. SUSCIPITE INFIRMOS. — ἀντέχεσθε τῶν ἀσθενῶν, id est suscipite et fulcite infirmos. Syrus vertit, excipite onus eorum qui infirmi sunt; Ambrosius, opitulamini infirmis: ἀντέχεσθαι enim est proprie, nitentem et conantem, sed non sufficientem, nec sat virium habentem adjuvare. PATIENTES ESTOTE AD OMNES, — μακροθυμεῖτε, id est, ut Syrus, longanimes estote erga unumquemque.
5:15
15. VIDETE, NE QUIS MALUM PRO MALO ALICUI REDDAT: SED SEMPER QUOD BONUM EST SECTAMINI IN INVICEM, ET IN OMNES. — Id est benefacite invicem et omnibus: opponit enim reddere malum illi, quod est, «sectamini bonum.» «Non satis est, inquit Theophylactus, non reddere mala pro malis, verum est etiam operae pretium bonis compensare malefactorem; hoc enim indicat cum ait: Sectamini quod bonum est, hoc est impense studete benefacere, et in invicem, hoc est, erga fideles; et in omnes, hoc est, etiam erga infideles.»
5:16
16. SEMPER GAUDETE, — «etiamsi,» inquit Theophylactus, «in tentationes incideritis. Observa autem quod posteaquam dixisset non esse malum malo pensandum, tunc praeceperit laetandum esse: nam qui institutus est, ut de nemine se ulciscatur, sed beneficiis potius prosequatur eum qui contristaverit se, undenam, amabo, moeroris stimulum accipit?»
5:17
17 et 18. SINE INTERMISSIONE ORATE: IN OMNIBUS GRATIAS AGITE. — «Hic monstrat,» ait Theophylactus, «quo fiat ut semper gaudeamus, orationem nimirum quae non cesset, atque gratiarum actionem: qui enim assuevit cum Deo versari, eique gratias agere in omnibus rebus, tanquam utiliter contingentibus, planum est quod perpetuum sit gaudium habiturus.» Nota: Christianus assidue orare debet. Nam, ut ait S. Ephrem, tract. De Oratione: «Oratio est temperantiae custodia, iracundiae frenum, animi elati repressio, odii medicina, recta legum jurisque constitutio, regni potentia, trophaeum atque vexillum belli, tutela pacis, virginitatis sigillum, fides nuptiarum, viatorum praesidium, dormientium custos, agricolarum fertilitas, navigantium salus, reorum patrona, maerentium consolatio, laetantium jucunditas, lugentium solamen, morientium sepultura.» Deinde haec ipsa exemplis confirmans subdit: «Oratio Ionae prophetae balenam pro domo concessit, et Ezechiam ex portis mortis ad vitam reduxit, ipsisque tribus pueris in Babylone flammam ignis in flatum roris convertit.» Indeque concludit: «Nulla est alia in tota vita humana pretiosior oratione possessio.» Quomodo semper orare oporteat, dixi Ephes. VI, 18. Audi et abbatem Lucium, in Vitis Patrum: cum enim quidam fratres ad eum advenissent, requisivit eos senex, dicens: Quid soletis manibus vestris operari? At illi dixerunt: Nos nihil manibus nostris operamur, sed secundum quod dicit Apostolus, sine cessatione oramus. Quibus senex dixit: Non manducatis? At illi professi sunt: Etiam, dixitque eis: Quando ergo comeditis, quis pro vobis orat? at illi conticuerunt, et iterum requisivit eos, dicens: Numquid dormitis? cumque illi se dormire dixissent, dixit eis: Quando ergo dormitis, quis orat pro vobis? et non invenerunt quid responderent ei. Tunc dixit eis: «Indulgete ergo mihi, quoniam non facitis sicut dicitis. Ego autem dicam vobis, quemadmodum manibus meis operans sine cessatione oro. Sedeo enim de mane usque ad horam constitutam, et pauca palmarum folia infundo, et facio exinde funiculos, et interim oro, dicens: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam, et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. Cumque percomplevero opera manuum mearum, et fecero aliqua vasa, aut paucos funiculos, et emero ex eis nummos decem, ex ipsis nummis duos do pauperibus, et reliquos comedo. Quando ergo comedo aut dormio, tunc illi pro peccatis meis sine cessatione implent orationem meam.» Ita in Vitis Patrum, lib. III, pag. 531, num. 212. 18. IN OMNIBUS GRATIAS AGITE. — Nota: In omnibus gratiae agendae sunt Deo, puta tam in morbo, quam in sanitate; tam in inopia, quam in copia; tam in desolatione, quam in consolatione; tam in tentatione, quam in pace; tam in humiliatione, quam in exaltatione; tam in adversitate, quam in prosperitate: quia non minus, imo saepe majus, donum et beneficium Dei est morbus, inopia, desolatio, tentatio, humilitas, adversitas, quam sanitas, copia, consolatio, pax, exaltatio, prosperitas. Atque haec est, uti jucundissima, ita et sanctissima via, qua per aerumnas hujus vitae, laeti et quasi ludibundi imus in coelum; si nimirum in quavis re cum Psalte canamus: «Benedicam Dominum in omni tempore.» Et cum Paulo: «In omnibus gratias agamus Deo.» Hinc S. Augustinus, in Psal. CXXXII, laudat morem veterum Religiosorum, qui frequenter habebant in ore hoc verbum, «Deo gratias»; eoque cum invicem fierent obvii, se mutuo salutabant, uti etiamnum multi faciunt. Carpebant hoc Circumcelliones, sed defendit Augustinus: «Qui dicit,» ait, «Deo gratias, gratias agit Deo. Vide si non debet frater Deo gratias agere, quando videt fratrem suum. Num enim non est locus gratulationis, quando se invicem vident qui habitant in Christo?» Item S. Augustinus, epist. 77: «Quid melius,» inquit, «et animo geramus, et ore promamus, et calamo exprimamus, quam Deo gratias? Hoc nec dici brevius, nec audiri laetius, nec intelligi grandius, nec agi fructuosius potest. Deo gratias, qui te tam fideli pectore ditavit.» Vide insignem homiliam S. Basilii, quam de gratiarum actione scripsit, ubi inter cetera sic ait: «Accumbens mensae, ora: esitans panem, largitori gratiam rependito. Tunicam indueris? gratias agito benigno datori. Amiciris pallio? fac in te augescat interior erga Deum charitas, qui indumenta gratuito largitus est hiemi aestatique accommoda, quibus et vita conservatur, et obvelatur turpitudo. Tibi ne dies expletus abiit? illi referto gratiam, qui solem nobis nil tale commeritis indulsit in diurnae operationis ministerium; ignem vero contulit illustrandae nocti, utque subserviat ceteris vitae commoditatibus. Si in coelum suspexeris, cum in eximiam siderum pulchritudinem oculorum aciem defixeris pressius, provide Deo, et cole eum qui cuncta haec in sapientia condidit. Quin et noctem dispertitor in somnum et orationem, imo somni ipsi pietatis exercendae meditationes quaedam sint.» Et inferius: «Nullae tuo merito plecteris? gaudium tibi inferat futurorum spes. Justo es supplicio addictus? gratias agas quod hic potius luas poenas quam in futuro.» Et S. Bernardus, serm. 13 in Cant., ubi inter cetera ait: «Ad focum unde exeunt revertantur flumina gratiarum, et iterum fluant. Remittatur ad suum principium coeleste profluvium, quo uberius terrae refundatur. Qualiter, inquis? Qualiter dicit Apostolus: In omnibus gratias agentes. Quidquid sapientiae, quidquid te virtutis habere confidis, Dei virtuti et Dei sapientiae deputa Christo.» HAEC EST ENIM VOLUNTAS DEI IN CHRISTO JESU (per Christum Jesum) IN OMNIBUS VOBIS. — Graece εἰς ὑμᾶς, erga vos, q. d. Hoc est quod vult Deus, per Christum, id est per Christi legem, doctrinam et gratiam, nos praestare, scilicet ut semper gaudeamus, sine intermissione oremus, in omnibus gratias agamus, etc. Unde Theophylactus to in Christo Jesu, hoc est, inquit, per Jesu Christi cooperationem; «etenim Christus nobis ad gratiarum actionem adjutor est, qui et illud nos facere docuit in Evangelio.» Nota: «Voluntas» signa hic intelligitur. Unde recte εὐδοκία (quod Vulgatus interpres vertit, voluntas) volitum vertas, vel res volita a Deo, Deoque placita et accepta. Hinc Vatablus sic explicat, q. d. Haec faciendo placebitis Deo per Christum, sine quo nihil placere potest. Tertio, alii sic explicant, quasi Apostolus hic tacitae occurrat objectioni. Dicet enim quis: Quomodo semper gaudebo et gratias agam, qui tot premor aerumnis? Respondet Apostolus hanc esse Dei voluntatem, id est benevolentiam, ut cum Christo, per Christum, id est per Christi gratiam haec omnia patiamur: Deus enim non ex odio, sed ex amore et benevolentia, sicut Christo Filio suo crucem imposuit, ita Christiano cuique crucem immittit et imponit. Sed hic sensus remotior est, et multa Apostolo addit et supplet.
5:19
19. SPIRITUM NOLITE EXTINGUERE. — Aliqui per «spiritum» intelligunt rationem, sive portionem superiorem in anima; haec enim dicitur spiritus vers. 23. Sed aliter ibi, aliter hic vocem spiritus sumit Apostolus. Dico ergo: «Spiritum,» id est dona, gratias, lumina, afflatus, impulsus, et, ut sequitur, prophetias Spiritus Sancti, qui est quasi lampas praefulgens in nocte hujus saeculi, «nolite» desidia, terrenis curis, desideriis carnalibus, aut etiam incredulitate, quasi injecta aqua vel pulvere, «extinguere;» qui enim haec extinguit, quantum in se est, Spiritum Sanctum in corde suo extinguit: sed potius concludite januas, id est sensus, ne ingrediatur spiritus malitiae, qui extinguat hanc flammam. Ita Chrysostomus, Theodoretus, Theophylactus, Anselmus. Nota: Apostolus vetat non tantum ne in nobis, sed etiam ne in aliis haec dona Spiritus extinguamus, maxime prophetias, unde quasi explicans subdit:
5:20
20. PROPHETIAS NOLITE SPERNERE. — Erant enim tunc inter Christianos multi Prophetae, qui in fidelium coetu et synaxi prophetabant, sive proprie, sive improprie, scilicet sacram Scripturam interpretando, docendo, exhortando, ut dixi I Cor. XIV, 26: horum spiritum retundi et comprimi vetat hic Apostolus; imo jubet eorum prophetias excipi, audiri et probari. Idem patet I Cor. XIV, 26. Hinc non abs re, nec praeter mentem Apostoli: «Spiritum,» inquit Ambrosius, «extinguit, qui incipientem loqui spiritualia contradictione sua sopit.» Sic parentes spiritum in filiis aut filiabus extinguunt, cum (illis) lilium castitatis, religiosae aut vitae perfectioris sufflaminant per vitam licentiorem, qua cogunt eos studere ornatui corporis, tripudiis, conviviis aliisque mundi vanitatibus. Quod quam Deo displiceat, docet exemplum Praetextatae apud Hieronymum, epist. ad Laetam: «Praetextata,» ait, «nobilissima quondam femina, jubente viro Hymetio, qui patruus Eustochii virginis fuit, habitum ejus cultumque mutavit, et neglectum crinem mundano more crispavit, vincere cupiens et virginis propositum et matris desiderium; et ecce tibi eadem nocte cernit in somnis venisse ad se angelum terribili voce minitantem poenas, et haec verba frangentem: Tune ausa es viri imperium praeferre Christo! Tu caput virginis Dei tuis sacrilegis attrectare manibus quae jam nunc arescent, ut sentias excruciata quid feceris: et finito mense quinto ad interna duceris; sin autem perseveraveris in scelere, et marito simul orbaberis et filiis. Omnia per ordinem expleta sunt, et seram miserae paenitentiam velox signavit interitus. Sic ulciscitur Christus violatores templi sui, sic gemmas et pretiosissima ornamenta defendit.» Idem quotidianis discimus exemplis, tales scilicet parentes multis infortuniis, praesertim circa illas ipsas proles in quibus spiritum extinxerunt, graviter a Deo puniri. Narrat S. Ambrosius, in fine lib. I De Virgin., nobilem virginem cum a parentibus urgeretur ad nuptias, confugisse ad altare, eisque dixisse: «Quid agitis? sponsum offertis? meliorem reperi; quaslibet exaggerate divitias, jactate nobilitatem, potentiam praedicate: habeo eum cui nemo se comparet, divitem mundo, potentem imperio, nobilem coelo. Si talem habetis, non refuto optionem; si non reperitis, non providetis mihi, sed invidetis.» Cumque staret ad aram Dei pudoris hostia, victima castitatis, unus abruptius: «Quid si, inquit, pater tuus viveret, innuptam te manere pateretur?» Tum illa majori religione, moderatiore pietate respondit: Et ideo fortasse defecit, ne quis impedimentum posset afferre. Quod ille responsum de patre, de se oraculum, maturo sui probavit exitio. Paulo enim post mortuus est. «Ita ceteri eadem quoque metuentes, favere coeperunt, qui impedire quaerebant. Parentes, cavete offensionis exemplum:» hucusque Ambrosius. Vere S. Hieronymus ad Paulam de obitu Blasillae: «Grandis,» inquit, «in suos pietas, impietas in Deum est;» et ad Furiam: «Pater,» inquit, «impleat nomen suum; laetetur filiam genuisse Christo, non saeculo;» et Nazianzenus, in Praeceptis ad virgines: Quin tua si potius transfixit pectora Christus, Atque es divino Pater immortalis amore Implevit, Christo ne sit grave sistere nympham Aut puerum. Moraliter S. Chrysostomus docet hic spiritum extingui quovis peccato; sicut enim fax extinguitur vel vento exsufflante, vel defectu cerae et fomitis: ita spiritus quasi lampas extinguatur vel vento tentationis, vel pulvere curarum terrenarum, vel deficiente oleo misericordiae et bonorum operum. «Spiritus,» ait, «aeque ac lucerna extinguitur, si aut olei parum habueris, aut foramen non obturaveris, vel ostium non occluseris. Quod vero est hoc foramen? Quemadmodum in lychno habet, ita et in nobis: foramina sunt oculi et aures. Ne sinas istis occurrere validum malitiae flatum, alioqui lychnum extinguet, sed obtura foramina timore Dei. Janua os est. Claude, ita scilicet occlude, ut et lucem exhibeat, et extrinsecum impulsum repellat.» Mox exemplo familiari et quotidiano idipsum declarat, dicens: «Convitiatus est quisquam? vituperavit? tu claude os tuum; si enim illud aperueris, concitabis magis ventum hunc. Non vides in aedibus, quando e regione ac directe duae januae oppositae sunt, et flatus vehemens irruerit, si alteram clauseris, nihil valeat efficere flator, sed plurimum de illius robore praecidatur?» et hic duae sunt januae, os tuum et os illius qui te vituperat et probro afficit. Si tuum occluseris, et spirationem non dederis, omnem istum flatum extingues; si vero aperueris, effrenis reddetur. Ne extinguamus igitur spiritum. Fit autem saepenumero, ut etiam nullo externo impulsu incumbente extinguatur fax, quando videlicet oleum deficit; quando misericordiam non facimus, extinguitur spiritus; etenim ex misericordia Dei venit ad te spiritus. Deinde pergit Chrysostomus docere quod, sicut latrones in tenebris grassantes prius extinguunt lucernam, deinde latrocinantur et praedantur impune: ita daemones prius hunc spiritum quasi lampadem extinguunt, ut anima viam in coelum nec videre, nec inire possit; ac deinde eam depraedentur, et grassentur impune. Chrysostomo consentit Hieronymus, epist. 150 ad Hedibiam, Quaest. XII, additque hoc loco esse meiosin, q. d. «Spiritum nolite extinguere,» id est spiritum fovete, et, ut ait Apostolus, Rom. XII, 11, «spiritu ferventes» estote. «In quo enim,» inquit S. Hieronymus, «fervor spiritus multiplicata iniquitate, et charitatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur.»
5:21
21. OMNIA AUTEM PROBATE, QUOD BONUM EST TENETE. — S. Augustinus, lib. I De Natura et Grat., cap. IX, et alibi sic legit, «omnia legite, quae bona sunt tenete»: sed paraphrastice, nam ad verbum Graeca, Latina et Syrus habent, omnia probate: subaudi, quae dubia et incerta sunt, ideoque probatione indigent et examine, quales erant prophetiae, de quibus vers. praeced. dixit: «Prophetias nolite spernere;» has enim singuli privati Spiritu Sancto afflati in coetu Ecclesiae olim publice loquebantur. Unde eas dijudicari vult Apostolus tam hic quam I Corinth. XIV, 24, an verae sint, an conformes sacrae Scripturae et doctrinae Ecclesiae, ac prophetiae sint, ac instinctus spiritus humani: maxime quia, ut notant Chrysostomus, Theodoretus, Theophylactus, iis aliqui pseudoprophetae clam se immiscebant, ut patet epist. seq., cap. II, ubi redarguit eos qui prophetabant instare diem judicii. Nihil ergo hic habet Kemnitius et Novantes pro suo examine Concilii Tridentini et aliorum Ecclesiae vel Pontificis decretorum. Male etiam hinc inferent, haereticorum libros cuilibet esse legendos et examinandos; hi enim ab Ecclesia jam improbati et damnati sunt de certa haeresi et pernicie: nam, ut recte Chrysostomus et Theophylactus, pseudoprophetas, quos constat tales esse, ne audiri quidem vult Dominus, Deuter. XVIII, 3 et alibi.
5:22
22. AB OMNI SPECIE MALA ABSTINETE VOS. — Alii legunt, ab omni specie mali. Utroque enim modo verti possunt Graeca: quanquam prior lectio est germanior, eamque cum D. Hieronymo sequuntur interpretes. Sed idem utriusque lectionis est sensus.
5:23
23. IPSE DEUS (auctor) PACIS SANCTIFICET VOS PER OMNIA. — Graece ὁλοτελεῖς, id est totos, ut sitis sancti et perfecti in omnibus, nimirum in spiritu, anima et corpore, ut sequitur. UT INTEGER SPIRITUS VESTER ET ANIMA, ET CORPUS SINE QUERELA IN ADVENTU (in adventum) DOMINI NOSTRI JESU CHRISTI SERVETUR. — «Integer» non est idem hic, quod incorruptus; graece enim est ὁλόκληρον, q. d. Totum perfectum, omnibus suis partibus et dotibus integrum et absolutum, cui tota sua sors (hoc enim est κλῆρος), sive totum quod sorte accepit, inest et adest, q. d. Totam gratiam et integritatem, quam sorte accepistis in baptismo, conservate usque ad diem judicii, ut talem et tam integrum spiritum, animam et corpus Christo judici reddatis et exhibeatis, qualem ab eo in baptismo accepistis. Nota cum S. Augustino, tract. de Symbolo: Totus homo tres habet partes, spiritum, animam et corpus; itaque homo est imago trium personarum SS. Trinitatis. Primo ergo Nyssenus apud Theophylactum per spiritum accipit partem hominis rationalem; per animum, partem sensitivam; per corpus, vegetativam. Secundo et melius, spiritus est pars rationalis, sive ratio et potentia animae superior, quae mens dicitur, maxime si fide et spiritu Dei sit imbuta; anima est portio inferior nobis cum bestiis communis, ex qua homo animalis dicitur et animales operationes exercet, uti sunt videre, audire, edere, generare; corpus vero est domicilium utriusque, scilicet tam spiritus quam animae, q. d., ait Anselmus: Sit spiritus vester integer, id est nulla haeresi, errore, diffidentia, malitia, invidia, nulloque peccati consensu vulneretur, ita ut aliquo fidei, spei, charitatis, alteriusve virtutis articulo et quasi membro mutiletur; sed plena articulorum omnium et dogmatum fide, integra spe et charitate, ceterarumque virtutum partibus et numeris omnibus integer sit et perfectus. Sit et anima integra, id est delectationibus carnis et sensuum non saucietur, ita ut mutiletur integritas et perfectio, quae debet esse in auditu, visu aliisque sensibus animae externis et internis: sed in omnia sint integri, quantum patitur humanae conditionis infirmitas; nec enim ad integritatem Adami et Christi, in hac vita accedere possumus. Denique corpus vestrum sit integrum, id est nullius peccati executione et perpetratione laedatur; sed inviolatum, illaesum, integrum aeque ut spiritus et anima consistat: sic ut corpus animae, anima spiritui, spiritus Deo plane subsit et obediat, Deusque suam sanctitatem spiritui, et per spiritum animae et corpori communicet, ut in die judicii Christo exhibeatis corpus et animam et spiritum integre et perfecte sancta, qualia accepistis in baptismo, de iisque dicere possitis: «Despondi vos uni viro virginem castam exhibere Christo.» Unde nota secundo: Integritas haec opponitur manco et mutilo: sunt enim manci et mutili in fide, qui credunt Symbolum Apostolorum, sed negant alias traditiones, negant invocationem Sanctorum et Christi praesentiam in Eucharistia, etc. Sic in charitate manci sunt, qui amicos diligunt, non inimicos. Sic in anima manci sunt, qui tactum a turpibus custodiunt, sed non aures, non oculos; et ita de aliis. Hisce opponit Apostolus integritatem, quam Christianus tam in fide, ut omnia credenda credat, quam spe, ut omnia speranda speret, et charitate, ut omnia amanda amet, aliisque virtutibus habere debet. Ita Hieronymus, ad Hedib., Quaest. XII.
5:24
24. FIDELIS EST DEUS, QUI VOCAVIT VOS: QUI ETIAM FACIET, — id est efficiet et perficiet, ut integritatem jam dictam, ad quam vos vocavit, conservetis et ad aeternam salutem perveniatis, si videlicet ejus gratiae non desitis, illique cooperemini. Ita Theophylactus et Anselmus.
5:26
26. IN OSCULO SANCTO. — De hoc osculo dixi II Corinth. XIII, 12.
Benedictio Conclusiva Adventum Christi exspecta, AETERNITATEM CONSTITUE.
5:2
Supra correxit in eis corrigenda, hic monet eos in futurum, et primo ponit monitionem; secundo orationem, ibi ipse autem Deus. Haec autem duo sunt nobis necessaria. Nam quia bona quae facimus sunt ex libero arbitrio, ideo indiget homo monitione, et quoniam sunt etiam ex gratia, ideo oratione. Circa primum duo facit, quia primo hortatur, ut praeparent se ad futurum iudicium; secundo ostendit praeparandi modum, ibi propter quod consolamini. Iterum prima in duas, quia primo ostendit qualis sit conditio futuri iudicii; secundo qualiter praeparent se ad illud, ibi igitur non dormiamus. Item prima in duas, quia primo praemittit conditionem futuri iudicii; secundo exponit, ibi cum enim. Item primo quietat eorum sollicitudinem circa scientiam futuri adventus; secundo ostendit quid circa illum sciant, ibi ipsi enim. Dicit ergo: necesse erat, quod scriberem de praemissis, quia indiguistis. Sed de temporibus, scilicet aestate, hyeme, vel potius, quae tempora futura sint, non erat necesse, quia quaedam de his sunt soli divinae scientiae reservata. Matth. XXIV, 36 et Mc. XIII, v. 32: de die illa, vel hora nemo scit, neque Angeli in caelo, neque filius, nisi pater, et cetera. Act. I, 7: non est vestrum nosse tempora, vel momenta, et cetera. Eccle. VII, 1: quid necesse est homini maiora se quaerere, cum ignoret quid conducat sibi in vita, numero dierum vitae suae? et cetera. Et ideo hoc non est necesse scribere, quia illud quod sciendum est vos scitis, quia scilicet dies domini sicut fur in nocte, et cetera. Sunt autem omnes dies domini. Ps. CXVIII, v. 91: ordinatione tua perseverant dies. Sed iste specialiter est domini, quia facit in omnibus suam voluntatem, quae impletur in bonis, qui perducuntur ad finem praescitum a Deo, scilicet salutem. I Tim. II, 4: vult omnes homines salvos fieri, et cetera. In malis, quia punientur. Ps. LXXIV, 3: dum accepero tempus, ego iustitias iudicabo. Iste veniet sicut fur, id est, ex impraemeditatione. Lc. XIII, 36: si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, et cetera. II Petr. c. III, 10: adveniet dies domini sicut fur. Apoc. III, 3: veniam tibi tamquam fur. Quomodo autem dies dicitur venire in nocte? Sed sciendum quod utrumque est, quia in die venit propter manifestationem cordium I Cor. c. IV, 5: quoadusque veniat dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium, sed in nocte propter incertitudinem. Matth. XXV, 6: media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, et cetera. Incertum enim est qua hora erit. Deinde cum dicit cum enim dixerint, exponit quae dixerat, et primo quantum ad malos; secundo quantum ad bonos, ibi vos autem. Circa primum duo facit. Primo describit praesumptionem malorum; secundo periculum morae. Dicit ergo: veniet sicut fur, quia ex improviso.
5:3
Cum enim dixerint pax, quantum ad praesentia, id est, dum tranquille vivunt, sic decipiuntur. Sap. XIV, 22: in magno viventes inscientiae bello, tot et tam magna mala pacem appellant. Et securitas, quantum ad futura. Lc. XII, 19: anima mea, multa habes bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, et epulare. Sed contra Lc. XXI, 26: arescentibus hominibus prae timore et expectatione, quae supervenient universo orbi, et cetera. Ergo nulla securitas. Solutio est duplex. Una quae est Augustini, quae talis est: in tempore illo aliqui erunt boni, et affligentur, lugebunt, et expectabunt; et de hoc dicitur Lc. XXI, 26: arescentibus ex carentia voluptatum, et abundantia malorum, etc., sed in malis erit pax et securitas. Alia datur solutio in Glossa. Deinde cum dicit tunc repentinus, describit periculum a quatuor. Primo quia subitum, ibi repentinus. Is. XXX, 13: subito dum non speratur, veniet contritio eius. Secundo quia mortiferum, ibi interitus. Iob XVIII, 14: calcet super eum quasi rex interitus, et cetera. Tertio afflictivum, ibi dolor. Ps. XLVII, 7: ibi dolores ut parturientis, et cetera. Quarto inevitabile, ibi et non effugient. Iob XI, 20: effugium peribit ab eis. Ab ira Dei nunc est effugere ad eius misericordiam, ibi vero non est tempus misericordiae, sed iustitiae. Deinde cum dicit vos autem, exponit quae dixerat quo ad bonos, et duo facit, quia primo excipit bonos a consortio malorum; secundo rationem assignat, ibi omnes enim vos.
5:4
Dicit ergo: non estis in tenebris, quia illuminati estis per Christum de illo die, ideo vobis non est improvisus. Io. VIII, 12: qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae.
5:5
Et huius ratio est, ibi: omnes enim vos filii lucis estis. Astruit enim quod sunt filii lucis et diei. Filii autem alicuius rei in Scriptura dicuntur aliqui propter abundantiam in re illa. Is. V, 1: in cornu filio olei, id est, habente multum oleum. Qui ergo participant multum de die et luce dicuntur eorum filii. Haec lux est fides Christi. Io. VIII, v. 12: ego sum lux mundi, et cetera. Io. XII, 36: credite in lucem, ut filii lucis sitis. Item diei. Sicut enim ex luce fit dies, ita ex fide Christi fit dies, scilicet honestas bonorum operum. Rom. XIII, 12: nox praecessit, et cetera. Et ideo non sumus filii noctis, id est, infidelitatis, neque tenebrarum, id est, peccatorum. Rom. XIII, 12: abiiciamus ergo a nobis opera tenebrarum, et cetera.
5:6
Deinde cum dicit igitur non dormiamus, etc., ostendit qualiter se praeparent ad illum adventum, et primo qualiter per ultionem malorum, secundo per observantiam bonorum, ibi induti. Circa primum duo facit, quia primo ponit monitionem, secundo eius rationem, ibi qui enim dormiunt. Dicit igitur: ex quo dies domini est sicut fur, Lc. XII, 39: si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, ergo vos, quia scitis, vigiletis. Unde dicit igitur non dormiamus, somno peccati. Eph. V, 14: surge, qui dormis, et exurge a mortuis. Item nec pigritiae. Prov. VI, 9: usquequo, piger, dormis? et cetera. Sed vigilemus, per sollicitudinem. Matth. XXIV, 42: vigilate itaque, et cetera. Et ad hoc est necessarium, quod sobrii simus, ut et corpus et mens sint sobria, id est, non occupata voluptatibus, et curis mundi. Lc. XXI, 34: attendite vobis, ne forte graventur corda vestra crapula et ebrietate. I Petr. c. V, 8: sobrii estote, et vigilate. Ratio autem huius est ex temporis congruitate, quia qui dormiunt, vel ebrii sunt, aliquid faciunt in nocte. Sed nos non sumus in nocte. Ergo, et cetera.
5:7
Dicit ergo qui enim dormiunt, nocte dormiunt, idest, tempus noctis deputant quieti, diem vero operationi. Ps. CIII, 22: ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis collocabuntur. Et rursum ibi, 23: exibit homo ad opus suum, et ad operationem suam usque ad vesperam. Item abstinent aliqui a vino in die propter negotia exercenda, sed de nocte tantum non curant. Iob XXIV, 15: oculus adulteri observat caliginem. Somnus ergo et ebrietas est nocti conveniens, eo quod nocte infidelitatis et tenebris peccatorum occupati, sunt ebrii, per amorem praesentium non habentes spem futurorum. Eph. IV, 19: desperantes tradiderunt se impudicitiae in operationem immunditiae omnis in avaritia, et cetera. Nos autem qui diei sumus, id est pertinentes ad diem honestatis et fidei, simus sobrii. Rom. XIII, 13: honeste ambulemus in die. Deinde cum dicit induti, etc., ostendit quomodo se praeparent per bona; et primo ponit monitionem generalem; secundo specialem, ibi propter quod. Item prima in duas, quia primo ponit ipsam monitionem; secundo rationem eius, ibi quoniam non posuit. Sunt autem in homine duo principalia membra, quae consueverunt in bellis protegi, scilicet cor, quod est principium vitae, et caput, scilicet principium motus exterioris, a quo sunt sensus, et aliquo modo nervi. Et protegitur cor lorica, caput galea. Spiritualis vita in nobis est Christus, per quem anima vivit, et dominus in nobis per fidem habitat. Eph. III, 17: habitare Christum per fidem in cordibus vestris. Habitat etiam per charitatem, I Io. IV, 16: qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo, quae informat fidem. Et ideo debemus habere fidem et charitatem.
5:8
Unde dicit loricam fidei et charitatis, quia protegit vitalia, et galeam, spem salutis, quae est principium motus spiritualis, quod est ex intentione finis, quem speramus assequi. Deinde cum dicit quoniam non posuit nos, ostendit rationem quomodo in nobis operatur. Et primo ex praeordinatione divina, secundo ex gratia Christi, tertio ostendit modum consequendae salutis. Dicit ergo quoniam non posuit, id est, non ordinavit. Io. XV, 16: posui vos, scilicet sanctos, ut eatis, et cetera. Deus in iram, id est, ad hoc, ut consequamur eius iram. Sap. I, 13: Deus mortem non fecit. Ezech. XVIII, 23: numquid voluntatis meae est mors impii? Dicit dominus Deus, et cetera. Sed in acquisitionem, id est, ut acquiramus salutem. Matth. XI, 12: regnum caelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud. I Petr. II, 9: vos estis genus electum, regale sacerdotium, et cetera.
5:9
Et hoc per gratiam Christi, ideo dicit per dominum nostrum, et cetera. Act. IV, 12: non est aliud nomen sub caelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri. Qui mortuus est pro nobis, id est, salvavit nos, moriendo pro nobis. I Petr. III, 18: mortuus est iustus pro iniustis, ut offeret nos Deo mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu. Et modus perveniendi est quia Christus docuit nos operando salutem nostram, et hoc moriendo et resurgendo. Rom. IV, 25: traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter iustificationem nostram.
5:10
Et ideo dicit sive vigilemus, sive dormiamus, simul cum illo vivamus. Rom. XIV, 8: sive vivimus, sive morimur, domini sumus. Deinde cum dicit propter quod, docet nos quomodo praeparemus nos quantum ad speciales conditiones personarum. Et circa hoc tria facit, quia primo ostendit quomodo se debeant habere ad aequales; secundo quomodo subditi se habeant ad praelatum, ibi rogamus autem; tertio quomodo praelati ad subditos, ibi rogamus autem.
5:11
Debemus autem aequalibus consolationem in adversis; unde dicit consolamini invicem. Item aedificationem in exemplis; unde dicit et aedificate, et cetera. Rom. XIV, 19: quae aedificationis sunt invicem custodiamus. Subditi autem ad praelatos, primo debent beneficiorum recognitionem, secundo charitatem, tertio pacem. Unde ut noveritis, id est, ut recognoscatis beneficia eorum. Hebr. ult.: mementote praepositorum vestrorum, et cetera. Noveritis, inquam, primo, ex parte eorum, quia maximum laborem ferunt pro vobis.
5:12
Unde dicit eos qui laborant inter vos, pro bono vestro. II Tim. II, 3: labora sicut bonus miles Christi, et cetera. Secundo ex parte Dei. Et ideo est habenda reverentia ad eos sicut ad Deum. Unde dicit et praesunt vobis in domino, id est, vice domini. II Cor. II, 10: ego si quid donavi vobis in persona Christi. Tertio ex parte vestra, quia sunt vobis utiles. Unde dicit: et monent vos, ut habeatis, et cetera. Ideo, secundo, debetis eis charitatem abundantius, idest prae aliis.
5:13
Tertio pacem propter opus illorum. Sed contra hoc quidam agunt. Amos V, 10: odio habuerunt in porta corripientem et cetera. Eccli. XIX, v. 5: qui odit correctionem, minuetur vita. Sed vos habete pacem propter opus correctionis, quod proprie spectat ad eorum officium. Ps. CXIX, 7: dum loquebar illis, impugnabant me gratis.
5:14
Supra ostendit quomodo subditi debent se habere ad praelatos, hic ostendit e converso. Et circa hoc duo facit, quia primo docet quomodo praelati ad sacerdotes subditos se debeant habere; secundo generaliter quomodo se debeant habere ad omnes, ibi videte ne quis. Sciendum est autem, quod cura praelatorum ad duo debet tendere, scilicet ad retrahendum alios a peccatis, et ad custodiendum seipsos. Quantum ad primum, tria apostolus dicit. Tripliciter enim subditi possunt pati defectum. Primo in actu, secundo in voluntate, tertio in virtute. In actu autem, quando prorumpunt in actum peccati, et tunc sunt corrigendi. Et quamvis de omni peccato, specialiter tamen corrigendi sunt de peccato inquietudinis. Et ideo dicit corripite inquietos. II Thess. III, 7: non inquieti fuimus inter vos. Eccli. XIX, 17: corripe proximum antequam commineris, et da locum timori. In voluntate vero, quando non aggreditur magna, quia deiicitur propter adversa et peccata praecedentia. Unde dicit consolamini pusillanimes. Pusillanimis est non habens animum ad magna, timens ne deficiat. Is. XXXV, v. 4: dicite pusillanimis: confortamini et nolite timere. Iob IV, 4: vacillantes confirmaverunt manus tuae, et cetera. In virtute autem, quando vel ex infirmitate peccant, vel debilitantur in bono actu, et isti sunt fovendi. Unde dicit suscipite, scilicet in visceribus charitatis fovendo, infirmos, quorum est virtus debilis, vel ad resistendum malis, vel ad faciendum bona. Rom. XV, 1: debemus nos firmiores, imbecillitates infirmorum sustinere. Praelatus autem debet se custodire a defectu cuiuscumque modi, et maxime ab impatientia quia ipse portat totum pondus multitudinis. Num. XI, 14: non possum solus sustinere omnem hanc multitudinem, quia gravis est mihi, et cetera. Et ideo dicit patientes estote ad omnes. Prov. XIX, 11: doctrina viri per patientiam noscitur. Ps. XCI, 15: bene patientes erunt, ut annuntient. Deinde cum dicit videte ne quis, ostendit generaliter quomodo se habeant ad omnes. Et circa hoc duo facit, quia primo ostendit qualiter omnes in quibusdam debeant se habere; secundo quid in omnibus, ibi omnia autem. Circa primum tria facit, quia primo ostendit quomodo se debeant habere ad proximum; secundo quomodo se habeant in his quae ad Deum sunt, ibi semper gaudete; tertio quomodo se habeant ad eius dona, ibi spiritum nolite. Quantum ad proximum debent se habere, ut non inferant ei mala, et ut studeant ei benefacere. Unde dicit: dixi supra in speciali, sed nunc in generali dico ne quis malum, et cetera. Ps.: si reddidi retribuentibus mihi mala. Sed contra: multoties vindicta petitur coram iudice. Respondeo. Sicut actus moralis sumitur secundum intentionem finis, sic ad duo potest esse intentio vel ad malum illius, ita quod quiescat ibi, et hoc est illicitum, quia ex livore vindictae; vel ad bonum correctionis seu iustitiae et conservationis reipublicae, et sic non reddit malum pro malo, sed bonum, scilicet eius correctionem.
5:15
Quantum ad secundum dicit sed semper quod bonum est, et cetera. Et dicit sectamini, et non faciatis: quia tu ex te debes sumere occasionem benefaciendi ad proximum tuum, et non expectare quod ipse det tibi occasionem benefaciendi sibi. Unde Ps. XXXIII, 15: inquire pacem, et persequere eam. Rom. XII, 21: noli vinci a malo, ut scilicet sis tractus ab eo ad malefaciendum, sed vince in bono malum, retrahendo eum ad bonum. Gal. ult.: dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes.
5:16
Deinde cum dicit semper gaudete, ostendit quomodo se debeant habere quoad Deum, ad quem tria oportet habere. Primo gaudere de ipso; unde dicit semper gaudete, scilicet de Deo, quia quicquid malum proveniat est incomparabile bono, quod est Deus. Et ideo nullum malum illud interrumpat; unde dicit semper gaudete. Secundo, orate pro beneficiis suscipiendis, ibi sine intermissione orate. Lc. c. XVIII, 1: oportet semper orare, et numquam deficere. Sed quomodo potest hoc esse? Respondeo. Dicendum est, quod hoc potest esse tripliciter. Primo quod ille semper orat, qui statutas horas non intermittit. Simile habetur II Reg. c. IX, 7: tu comedes panem in mensa mea semper. Secundo sic: semper, id est, continue orate, sed tunc oratio sumitur pro effectu orationis. Est enim oratio interpretatio seu explicatio desiderii, quia quando desidero aliquid, tunc illud orando peto. Unde et oratio est petitio decentium a Deo, et ideo desiderium habet vim orationis. Ps. IX, 38: desiderium pauperum exaudivit dominus. Omnia ergo quae facimus, ex desiderio proveniunt. Ergo oratio in bonis quae facimus, manet in virtute, quia bona quae facimus, ex desiderio bono proveniunt. Glossa: non cessat orare, qui non cessat benefacere. Tertio quo ad causam orationis, scilicet faciendo eleemosynam. In vitis patrum: ille semper orat, qui eleemosynas dat, quia qui eleemosynam accepit, orat pro te, etiam te dormiente.
5:18
Item tertio, orare pro beneficiis suscipiendis et gratias agere pro susceptis, ideo dicit in omnibus, scilicet bonis et adversis, gratias agite. Rom. VIII, 28: diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum. Col. II, 7: abundantes in illo in gratiarum actione. Phil. IV, 6: cum gratiarum actione. Haec est enim voluntas, et cetera. I Tim. II, 4: qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire.
5:19
Deinde cum dicit spiritum nolite, etc., ostendit quomodo se habeant ad dona Dei. Et primo quod ea non impediant; secundo quod ea non contemnant, ibi prophetias. Spiritus autem sanctus est persona divina incorruptibilis et aeterna, unde in sua substantia extingui non potest. Sed tamen dicitur quis extinguere spiritum, uno modo, fervorem eius extinguendo, vel in se, vel in alio. Rom. XII, 11: spiritu ferventes. Cum enim aliquis aliquid boni ex fervore spiritus sancti vult facere, vel etiam cum aliquis bonus motus surgit, et ipse impedit, extinguit spiritum sanctum. Act. VII, 51: vos semper spiritui sancto restitistis. Alio modo, mortaliter peccando. Spiritus enim sanctus in se semper vivit, sed in nobis vivit quando facit nos in se vivere; sed quando quis peccat mortaliter, non vivit in ipso spiritus sanctus. Sap. I, 5: spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et cetera. Tertio modo, occultando, quasi dicat: si donum spiritus sancti habetis, utimini eo ad utilitatem proximorum. Eccli. XX, 32: sapientia abscondita et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? Matth. V, 15: nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, et cetera. Prophetias nolite spernere. Aliqui enim apud istos spiritu prophetiae erant pollentes, qui ab istis reputabantur insani. I Cor. XIV, 1: aemulamini spiritualia, magis autem ut prophetetis. Vel prophetias, id est, divinam doctrinam. Exponentes enim divinam doctrinam dicuntur prophetae; quasi dicat: non spernatis verba Dei et praedicationes. Hier. XX, 8: factus est sermo domini in opprobrium et in derisum tota die. Deinde cum dicit omnia autem probate, ostendit qualiter se habeant ad omnia, et unum est, quod in omnibus utantur discretione. Rom. XII, 1: rationabile obsequium vestrum. In hac materia debet esse diligens examinatio, boni electio, mali abiectio.
5:20
Quantum ad primum dicit prophetias nolite spernere, tamen, omnia probate, scilicet quae sunt dubia. Manifesta enim examinatione non indigent. I Io. IV, 1: omni spiritui nolite credere. Iob XII, 8: nonne auris verba diiudicat?
5:21
Quantum ad secundum dicit quod bonum est tenete. Gal. IV, 18: bonum autem aemulamini in bono semper.
5:22
Quantum ad tertium dicit ab omni specie mala abstinete vos. Is. VII, 15: ut sciat reprobare malum et eligere bonum. Et dicit, specie, quia etiam quae habent similitudinem malitiae vitare debemus, quae scilicet non possemus servare coram hominibus absque scandalo eorum. Deinde cum dicit ipse autem, subdit orationem, et circa hoc tria facit, quia primo orat pro eis; secundo dat spem de exauditione; tertio dat speciales monitiones. Dicit ergo: ita moneo, sed nihil valet, nisi Deus gratiam det. Unde ipse Deus pacis sanctificet vos. Lev. XXI, 8: ego dominus, qui sanctifico vos, et cetera. Per omnia, id est, ut sitis totaliter sancti. Et hoc ut integer, et cetera. Occasione enim verborum istorum dixerunt quidam quod in homine aliud est spiritus, et aliud anima, ponentes duas in homine animas, unam quae animat, aliam quae ratiocinatur. Et haec sunt reprobata in ecclesiasticis dogmatibus. Unde sciendum quod haec non differunt secundum essentiam, sed secundum potentiam. In anima enim nostra sunt quaedam vires, quae sunt actus corporalium organorum, sicut sunt potentiae sensitivae partis. Aliae sunt, quae non sunt actus talium organorum, sed sunt abstractae ab eis, sicut sunt potentiae intellectivae partis. Et hae dicuntur spiritus, quasi immateriales et separatae aliquo modo a corpore, inquantum non sunt actus corporis, et dicuntur etiam mens. Eph. IV, 23: renovamini spiritu mentis vestrae. Inquantum autem animat, dicitur anima, quia hoc est ei proprium. Et loquitur hic Paulus proprie. Nam ad peccandum tria concurrunt: ratio, sensualitas et executio corporis. Optat ergo, quod in nullo horum sit peccatum. Non in ratione; unde dicit ut spiritus, id est, mens vestra, servetur integer. In omni enim peccato ratio corrumpitur, secundum quod omnis malus est ignorans. Item nec in sensualitate, unde dicit anima. Item nec in corpore; et ideo dicit et corpus. Hoc autem fit sic, quando servatur immune a peccato.
5:23
Et dicit sine querela, non sine peccato, quod est solius Christi; sed esse sine querela est etiam aliorum, qui etsi venialia, non tamen committunt gravia, et quibus proximus scandalizatur. Lc. I, 6: incedentes in omnibus mandatis et iustificationibus domini sine querela. Et addit in adventu, etc., scilicet perdurando usque in finem vitae. Vel integer spiritus refertur ad donum spiritus sancti, quasi dicat: donum spiritus sancti, quod habetis, sit integrum. Deinde cum dicit fidelis, etc., dat spem exauditionis; quasi dicat: ut ego spero, sic fiet, quia et ipse qui vocavit faciet, id est, complebit. Ps. CXLIV, 13: fidelis dominus in omnibus verbis suis, et cetera. Rom. c. VIII, 30: quos vocavit, hos et iustificavit, et cetera. Ultimo subiungit familiares monitiones, scilicet orationem, ibi orate; item mutuam pacem, ibi salutate omnes fratres in osculo sancto, non proditorio, sicut Iudas Matth. XXVI, 49 nec libidinoso, ut libidinosa mulier Prov. VII, 10. Ut legatur, et cetera. Timebat enim ne praelati propter aliqua quae erant hic, eam occultarent. Prov. XI, 26: qui abscondit frumenta, maledicetur in populis, et cetera. Ultimo concludit epistolam in salutatione.
5:1
1. De temporibus autem et momentis, fratres, non indigetis, ut scribamus vobis. Reprimit humanam curiositatem, quae non contenta rebus scitu necessariis, ad inutilia et supervacanea cognoscenda, aut certe ad ea, quorum cognitio mortalibus est denegata, desiderium extendit. Qui enim didicerunt, Christum in fine saeculi venturum ad judicium et mortuos omnes resurrecturos \ moveri solent ad quaerendum ulterius, post quantum temporis spatium ea sint futura. Qualem inordinatam sciendi cupidilatem etiam Christus in discipulis suis cohibuit Actor. 1., dicens: Non est vestrum nosse tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate. Ad quae Domini verba videri potest hic Apostolus respexisse. Momenta dixit interpres utroque loco, quod Graece est xatpcuQ: Erasmus utrobique vertit, articulos temporum; nam inter XP0V0V et xatpov hoc interest, quod XP0V°£ aD~ solute significet tempus certamve temporis mensuram, ut saeculum, diem, horam: xatpoq vero tempus opportunum, aut constitutum rei cuipiam agendae. Tale igitur est, quod Apostolus dicit: Necessarium vobiu erat, ut ad confirmandam fidem et spem vestram, et ad lugentium consolationem, scriberem de futuro Christi adventu et de mortuorum resurrectione: ut autem vobis significem tempora temporumque articulos et momenta, quibus ea 6int implenda, non opus habetis, nec attinet ea scribere* imo nec scribi a me possunt, quia Dominus ea latere voluit, adeo ut dicat, diem illum et horam nec angelis cognita esse.
5:2
2. Ipsi enim diligenter scitis, quia dies Domini, sicut fur in nocte, ita veniet. Diligenter, ex Graeco rectius alii vertunt, exacte, plane. Veniet, Graece ^pxstat, praesentis temporis verbum, sed passim pro futuro solitum usurpari. Cujus loco diversum futuri temporis verbum est apud Petrum in 2. epist. cap. 3., cum alioqui dicit hoc ipsum, quod Paulus: Veniet dies Domini, ut fur in nocte. Sic enim ibi in Graeco legitur. Hinc etiam liquet, £p)(STat non tantum referri ad id, quod sit brevi venturum, quodque jam sit in procinctu, ut veniat: nam dies extremi judicii a temporibus Apostolicis utique longe aberat, et adhuc ignoramus, quaoi sit nobis vicinus. Itaque sensus est: Nam ipsi vos, a me dudum edocti, plane nostis, quod dies ille Dominici adventus ita superveniet orbi inexspectatus, sicut fur nocte supervenit hominibus secure dormientibus. Non sentit Apostolus, adventum Domini futurum in nocte: nam et hoc incertum est, nocte an die, mane an vespere, venturus sit Dominus; sed docet, more nocturni furis diem illum futurum hominibus omnino improvisum. Quaeres, quomodo igitur Christus in evangelio signa quaedam, illius diei prognostica, commonstret, dicens: Erunt signa in sole et luna et stellis etc. Luc. 21. Respondeo: Ea signa praecessura quidem aliquantulum ipsum Domini adventum; non tamen praecessura diem Domini: nam tempus illorum signorum sub die Domini comprehenditur, erit enim dies Domini, totum illud tempus signorum praecedentium et Domini venientis. Quod tamen tempus verisimiliter non multorum erit dierum; >ed paucorum aut forsitan unius diei tantum. Non enim Deo difficile erit, ea omnia aliquot horarum spatio peragere.
5:3
3. Cum enim dixerint: Pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus. Omnibus quidem dies illo veniet ut fur nocturnus, qui ab omnibus ignorabitur, sed solos malos opprimet imparatos; unde et iis solis interitum adferet. Nam boni, quamvis diem adventus Domini ignorent, ad eum tamen semper parati sunt et praemuniti. Hic autem Apostolus de malis loquitur, praesertim infidelibus et piorum persecutoribus. Qui cum sibi videbuntur alta pace frui et putabunt omnia esse tuta (id enim Graeca vox significat aa^paAsia, quam noster interpres securitatem, Ambrosianus firmitatem reddit), tunc repentinus interitus eis imminebit. Quod enim nos habemus superveniet, Graece est, scpiaxaTai, icstat, imminet, quo praesentis temporis verbo significantius exprimitur proximum et certum exitium.
Sicut dolor in utero habenti. Ambrosianus, quemadmodum dolor partus praegnanti. Nam Graeca vox d>div proprie dolorem parturientium significat: ut sit sensus, sic illis repente superventurum interitum, sicut mulierem gravidam ex improviso, dum aliud agit, occupant dolores partus; aptissima est et scripturis frequentata haec comparatio.
Et non ejfugient. In Graeco modus est potentialis cum duplici negatione: xai 06 utj excpuywaiv, quasi dicat, nec ulla ratione poterunt effugere malum imminens. sed certissime ab eo coniprehendentur. Cajetanus hunc impiorum interitum interpretatur non in morte, sed in termino viae: nam, inquit, ex tunc reddentur obstinati in sua malitia, tanquam in ea mortui. Sentit enim, malos, qui in adventu Domini superstites reperientur, aeque ut bonos, sine morte media commutandos in statum perpetuum meritis eorum respondentem. Sed quia communior est ac probabilior opinio, omnes esse morituros: rectius quoque interitum hunc, de quo Apostolus, id est aeternam damnationem, impiis in morte superventuram, atque in resurrectione complendam esse dicitur. Mortem autem repente, sed non sine gravissimo cruciatu, eis inferet ignis conflagratorius, qui faciem Ohristi judicis advenientis antecedet. Annotant quidam, Apostolum addidisse, et non effugient, ut ostenderet, comparationem mulieris in partu dolentis non per omnia convenire: nam dolor ejus sir.tim a partu mutatur in gaudi'Mn propter natam sibi prolem. At impiorum interitus semper durabit. Verum arbitror, Apostolum non id velle: non* effugient interitum semel ab eo occupati, sed: non effugient, sic ut in eum non incidant.
5:4
4. Vos autem fratres non estis in tenebris. Doctrinam praecedentem convertit in locum moralem, quo Thessalonicenses admonet suae vocationis, ut secur.dum eam viventes non imparati deprehendantur in die Domini. Vos autem, inquit, fratres, non estis in tenebris, id est: Vos cum sitis illuminati per fidem vivam, non jam estis in nocte tenebrarum, id est, infidelitatis ac caeterorum vitiorum. Ut vos dies illa tanquam fur comprehendat. Id est, ut dies illa Domini vos operibus tenebrarum deditos ac somno ingnorantiae et negligentiae consopitos, velut fur nocturnas, inveniat et comprehendat. Quamvis enim, ut dixi et probari potest ex Apoc. 15., dies Domini sicut fur in nocte venturus sit omnibus, quatenuj omnes omnino latebit; non tamen omnes sicut fur comprehendet, hoc est opprimet ac perdet: sed eos solos, quos somno ac tenebris occupatos inveniet, id est, malos. Jam quod de die adventus Dominici commonet: id consequenter de die mortis et exitus singulorum, quo judicium agitur particulare, vult intelligi. Nam talis quisque exhibebitur iu universali judicio, qualis in movte fuerit inventus: et sicut diem Domini venturum scimus, quando venturus sit, ignoramus; ita et diem mortis nostrae. Quare eadem est exhortatio de hujus atque de illius diei exspectatione; quemadmodum pluribus verbis docet Augustinus epist. 80. ad Hesychium.
5:5
5. Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei. Pa,:ticulain enim, ouae et in Syriaca versione legitur, Graeca non addtmt; tametsi sensus causalis est; continet enim haec pars probationem ejus, quod dixit: Non estis in tenebris; quia nimirum omnes vos, inquit, estis filii lucis atque diei, id est. fide illuminati, et ad opera lucis ac diei (quae sunt o;;era fidei, caeterarumque virtutum) exercenda per Ohristi gratiam vocati. Metaphora ^icis ac tenebiarum, itera diei ac no?tis, pro fide et infidelitate, virtutibus ac vitiis, et utriusque geaeris operibus Christo* et Apostolis ejus familiaris fuit: quod liquet etiam ex Petri et Joannis epistolis: filios autem lucis et diei vocat Hebraea phrasi, quod addicti sint operibus lucis ac diei. Sic Ephes. 5. Ut filii lucis ambulate. Dicit autem, omnes vos, non quod sciret. omnes fideles, qui erant Thessalonicae, nemine excepto, justos esse (soli quippe justi sunt filii lucis et diei): sed quia de singalis eam habebat fiduciam, quod justi essent. Aut dixit, omnes vos, non distributive, sed collective, significare volens ipsam congregationem, quae sancta erat, etsi non singuli sancti. Qua ratione pas sim eos, ad quos scribit, sanctorum appellatione honorat.
Non sumus noctis neqre tenebrarum, scilicet filii, id est noctis ac tenebrarum opera sectantes: juxta metaphoram, de qua modo diximus. Mutat personam Apostolus, ut innuat, id quod dicit omnium esse Christianorum. Ambrosianus tamen et Syrus interpres secundam personam retinent. Et quidem Syriacri versio sic habet: Non autem estis filii noctis, neque filii tenebrarum.
5:6
6. Igitur non dormiamus, sicut et caeteri; sed vigilemus et sobrii simus. Persistit in metaphora diei ac noctis, atque ex ea materiam sumit exhortationis. Quoniam, inquit, non noctis sed diei filii sumus: igitur ne dormiamus, quasi in nocte, id est, ne corripiat nos oblivio judicii Domini, et somnus peccatorum, uti caeteris contingit, nimirum infidelibus, qui sunt noctis filii; sed vigilemus. et sobrii simuF, quasi in die, hoc est, semper simus in exspectatione judicis venturi, quod est vigilare; semperque justis ac temperatis actionibus intenti. quod est sobrios esse. Similis exhortatio est ex allegoria noctis ac diei Rom. 13. Nox praecessit, dies autem appropinquavit: abjiciamus ergo opera tenebrarum etc.
5:7
7. Qui enim dormiunt, nocte dormiunt; et qx*i ebrii sunt, nocti ebrii sunt. Graece et Syriace, qui inebriantur, nocte inebriantar. Ambrosianus: Et qui inebriantur, nocte sunt ebrii. Sensus: Experientia notum ost, homines nocte dormire, et nocte inebriari, id est, ad somnum et ebrietates plerumque noctem eligere, velut tempus commodum; sciunt enim, quam male congruant diei hujusmodi actiones. Nos igitur, qui diei filii sumus, ab iis actionibus, quae per somnum et ebrietatem significantur, abstineimus et faciamus id, quod 3equitur.
5:8
8. Nos autem, qui diei sumus, sobrii simus. Id est: Nos Christiani, qui sumus filii diei (id enim rursus hic exprimit interpres Syrus), iis actionibus incumbamus, quae per sobrietatem significantur, quale est omne genus honestarum et piarum actionum. Quarum fontes aperit sequentibus vertis: Induti loricam fidei et charitatis, et galeam spem salutis. Innuit, filiis lucis non solum vigilandum, sed etiam pugnandum esse, dum eis arma suppeditat, quibus se contra adversarium defendant. Ea sunt fides et charitas pro lorica, et spes pro galea. Conferendus hic locus cum eo, qui est Ephes. 6., ubi Christiani militis armaturam plenius describit, ac verbis paulum diversis, tametsi iu sensu nulla repugnantia est. Quam enim hic appellat loricam fidei et charitatis, illic loricam justitiae nominat, eo quod justitiaChristiananon alia sit, quam fides charitati conjuncta et per eam operata. Quam quidem loricam seu thoracem vocat, quia sicut thorax militaris vitalia membra protegit, ita fides charitate exercita vitam animae custodit. Justus enim ex fide vivit. Cur autem eandem fidem m epist. ad Ephesios scuto comparet, in illius loci comm. dictum est. Ejus porro, quod sequitur, et galeam spem salutis, videri potest haec esse constructio: Et galeam salutis, spem, ut genitivus salutis ad galeam referatur. Sic enim habetur Ephes. 6. Et galeam salutis assumite. Item Jes. 59. Et galea salutis in capite ejus. Sensus est: Et pro galea salutari spem induti, spem, inquam, coelestium bonorum, qua caput nostrum, id est, principium et intentio operum nostrorum in Deum erecta persistat. Ex his tamen, quae sunt vers. seq., communis et obvia constructio defendi potest. In sensu nil mutatur.
5:9
9. Quoniam non posuit nos Deus in iram, ssd in acquisitionem salutis. Contirinat, ouod dixit, spem pro galea assumendam esse. Nam, inquit, Deus non posuit, constituit, ordinavit nos ad iram seu vindictam, id est, non praedestinavit nos ad aeternam damnaticnem, sed ad aeternam salutem efficaciter acquirendam. Hebraea phrasi dicuntur positi in hoc aut illud, id est, destinati. Sic cap. 3. hujus epistolae, tfi hoc positi sumus. Ira quoque pro vindicta seu punitione, Hebraismus est. Fallitur autem Erasmus, duro a verbis Apostoli recedens ita vertit: Non censtituit nos Deut, ut iram concitemus, sed ut salutem consequamur. Plus enim est, quod dicit Apostolus, nempe, nos non esse reprobatos a Deo, sed electo3. Sunt autem verba bonae spei ac fiduciae, quibus Thessalcnicensium animos excitat, ut per bona opera contendant eo. ad quod electi sunt, perve nire. Recte vero Cajetanus ex eo, quod Apostolus negat Deum nos posuisse in iram: consequens esse docet, reprobos a Deo pcsitos in iram: idque juxta doctrinam ejusdem Apostoli fuse traditam in epist. Rom. Positi sunt enim, inquit, ad suscipiendam divinam justitiam vindicativam in aeternum.
Per Dominum nostrum Jesum Christum. Referri potest haec clausula vel ad veibum posuit, vel ad proximam partem, in acquisitionem salutis. Et illo quidem modo sensus est: Deus per Christum nos praedestinavit ad salutem. Hcc autem modo sensus erit: Deus praedestinavit nos ad salutem per Christi merita nobis acquiiendam. Uterque sensus bonus est: sed prior magis esse videtur Paulinae mentis. Nam a Deo per Christdm nos electos esse, 6ermo est Apostolo frequens. Ephes. 1. et alibi.
5:10
10. Qui mortuus est pro nobis. Hoc quoque dicit in persona electoium. Etenim quamvis sanguis et mors CLristi sufficiens sit pretium pro redemptione totius humani generis: effectus tamen atque proprietas redemptionis et salutis penes solos electos est, Domino dicente: Ego animam meam pono pro ovibus meis. Joar. 10. et Joan. 17. Non pro mundo rogo. Mortuus est autem pro nobis: ne nos ^maneremus in morte, sed ut in aeternum viveremus. Hoc enim sequitur.
Ut sive vigilemus, sive dormiamus, simul cum illo vivamus. Triplicis somni meminit in superioribus. Primus erat somnus mortis, de quo dixerat: Nolo vos ignorare de dormientibus. Sesundus peccati, de quo paulo ante dixit: Igitur non dormiamus sicut et caeteri. Tertius naturae, de quo subjunxit: Qui enim dormiunt, nocte dormiunt. Huic autem triplici somno triplex vigilia respondet, vitae, justitiae et naturae. Constat autem, hoc loco non intelligi somnum secundi generis: et proinde nec vigiliam ei oppositam. Sed utrum de tertio, an vero de primo genere somni et vigiliae loquatur, quaerendum est. De tertio sensus est hujusmodi: Christum pro nobis mortuum esse, ul sive corpore vigilemus, sive dormiamus: id est, in omnibus, quae agimus aut patimur in hac vita, simul cum ipso vivamus: nt sicut illius vita justitia est, ita nos illi, juste vivendo, confoimemus. Haec Cajetani est expositio. Verum alii fere omnes taai Graeci quam Latini de primo genere interpretantur, eo sensu, quem dilucide tradit Ambrosianus. idcirco, inquit, mortuus est pro nobis Dominus Jesus et resurrexit; ut sive vigilemus, hoc est, vivamus; sive dormiamus, id est, mortui simus, una cum illo aeterna vita fruamur. Hic sensus omnino probabilis est, respicit enim Apostolus, ut idem auctor submonet, ad doctrinam suam suneriorem, qua dixit fideles in adventu Domini, tam mortuos quam viventes, obviam ituros Domino, et sic semper cum eo futuros, id quod proprie est vivere cum Christo, secundum phrasim scripturae; quam vitam significavit etiam nomine salutis in parte praecedenti. Nam alioqui, durante mortali hac vita, magis in Christo, quam cum Christo vivere dicimur. Denique confirmat hunc intellectam, quod exhortatiunculam, qua doctrinam de beata resurrectione supra traditam concluserat, nunc repetit dicens:
5:11
11. Propter quod consolamini invicem, scilicet per ea, quae de resurrectione mortuorum et vita pepetua cum Christo ducenda jam ex me audivistis, Minus placet. quod alii vertunt, exhortamini vos mutuo. Mam, ut dixi, repetitio est eju&, quod semel dixit: Itaque consolamini invicem in verbis istis. Et aedificate alferutrum, id est, mutuam salutem promovete piis sermonibus. rjuibus ad spem beatae resurrectionis et vitae aeternae fratrum animi excitentur. Sicut et facitis. Hoc addit, quo gratior sit exhortatio laudi permixta.
5:12
12. Rogamus autem vos fratres, ut noveritis eos, qui laborant inter vos. Subjicit nunc alia quaedam praecepta ad institutionem vitae Christianae spectantia. Ac primo loco commendat honorem debitum ecclesiae praefectis ac ministris. Rogamus, inquit, vos, fratres, ut noveritis sive agnoscatis, id est, rationem ac respectum habeatis eorum, qui laborant inter vos, docendo et Christi sacramenta administrando, et caetera, quae salutis vestrae sunt, procurando. Novisse pro eo, quod est approbare, frequentissimum est in saevis literis. Verum agnitio praesentis loci potissimum consistit in obedientia, reverentia et rerum ad vitam necessariarum prompta ac liberali subministratione. Quae omnia uno honoris vocabulo alibi significantur.
Et praesunt vobis in Domino. Id est, in his, quae ad Christi Domini religionem spectant. Distincta est haec pars a praecedenti; quia non omnes, qui in ecclesia laborant, etiam praesunt. aut regimen habent aliorum. Et monent vos, nempe de iis, quae agere aut fugere debeati3. Hic comprehenduntur etiam exhortationes e.t correptiones; sunt enim ejusdem generis cum admonitione. Et quamvis huju.smodi actiones etiam privatorum sint hominum; praecipue tamen atque ex officii ratione pertinent ad piaefectos. Addit autem hanc partem Apostolus, eo quod admonitiones et correptiones solent esse graves et odiosae peccantibus: quasi dicat, eo nomine propensius amandi et honorandi vobis sirnt praepositi vestri, quod ita sincere faciant officium, ut nec gratia cujusquam nec offensione moveantur, quo minus ea, quae salutaria cuique sunt, impendant.
5:13
13. Ut habeatis illos abundantivs in charitate propter opus illorum. Graeca sic ad verbum, et ducere illos super exabundanti, in charitate etc. Pendet autem adhuc sententia a verbo rogamus; et sensr.s est: Item rogamus, ut aestimetis eos summopere, ut habeatis eos in magno pretio, propter opus excellentissimum, in quo versantar, quod est procuratio salutis vestrae: idque faciatis non metu aut simulatione. sed in charitate sive per charitatem, qua tales justum est diligi. Priorem partem Ambrosianus legit hoc modo: TJt illis summum honorem habeatis, honorem autem ir.terpretatur.illum, de quo 1 Tim. 5. Qui bene praesunt presbyteri, duplicihonore dignihabeantur, maxime qui laborant in verbo et doctrina. Sed quaeret aliquis, an praelatis non facientibus ea, quae sui sunt officii, debeatur a fidelibus honor, sive qui in obedientia et reverentia consistit, sive qui in subministratione bonorum temporalium. Negant enim id haeretici, tam hodierni, quam vetustiores: inter quos Joannes WiclefT dicebat, parochianos posse praelatis suis, propter eorum peccata, ad libitum suum auferre decimas. Probant autem ex Apostolo, qui hoc loco et ad Tim. eos demum vult agnosci et honorari, et in pretio haberi, qui laborant, qui admonent, qui bene praesunt. Unde et hic expresse dicit, propter opus illorum. Respondemus, Apostolum nusquam docere, quod praefecti male fnugentes officio non sint honorandi, sed magis contrarium innuere, dum principes etiam infideles et impios, quales fuere Claudius etNero, vult agnosci et honore affici Rom. 13. Tit. 3. Nam et Petrus Apostolus 1 epist. 2. praecipit servis, ut subditi sint dominis, non tantum bonis et modestis, sed eiiam dyscolis. Quanquam non dubium est (id quod Apostoli verba tam ad Tim. juam hoc loco significant), magis et abundantius honorandos esse eos, qui bene praesunt, quam qui male. Dum tamen hos in officio tolerat ecclesia, fideli populo non licet subtrahere vel obedientiam vel sustentationem jure decretam, quales sunt decimae. Quapropter memorata Wicleffi verba merito damnata sunt in concilio Constantiensi sub artic. 18. Nec valet haereticorum argumentatio: Mali praelati indigni sunt honore: ergo non sunt honorandi; nihilo magis quam si sic argumenteris. Mali homines indigni sunt amore: ergo non sunt amandi: nam debitum honoris et amoris non est ex dignitate illorum. sed ex statu et conditione: quia praefecti, quia proximi.
Pacem habete cum eis. Variant hic Graeci codices; nam alu legunt sv OUTOiCj in eis: alii vero, nominatim qui de Complutensibus expressi, reciproce, sv iaoxoTCj in vobis ipsis, id est, inter vos. Sic et Oecumenius Graece; et commentator Ambrosianus Latine. Utriusque lectionis meminit Theophylactus. Noster interpres priori mouo legisse videtur, ut sit sensus: Pacem habete ac retinete cum iis, qui vobis praesunt, cavete sedulo, ne qua occasione dissidium inter vos et illos excitetur. Nisi enim pax constet inter plebem et pastorem, fructus in plebe cx pastoris ministerio sperari non poterit. Caeterum jmosterior lectio, secundum quam admonet Thessalonicenses, ut inter se mutuo pacem habeant foveantque, magis germana videtur; tum quia novum praeceptum est nulla conjunctione cum praecedentibus cohaerens, tum quia prioris lectionis sensus in superioribus satis includitur, velut minus in majori, ut ne dicam, q^od nec Graecae nec Hebraicae proprietatis est ita loqui, pacem habete in eis, id est, cum eis. Potius id vertendum esset, inter illcs; sed sensus haud convenit. Itaque videtur Apostolus, ad finem epist. accedens, ita Thessalonicensibus commendasse pacem mutuam, dicendo, pacei.i habete inter vos; sicut Corinthiis sub finem secundae epistolae, dicendo absolute, pacem habete. Xam et quod illic continuo addit, et Deus pacis erit vobiscum; hic, quibusdam interpositis, subjungit, ita dicens: Deus pacis sanclificet vos etc.
5:14
14. Bogamus autem vos fratres. Hic jam alloquitur eos, qui praesunt, et partes quasdam eorum officii attingit. Nam ad praefectos haec dici (licet quae dicuntur, suo quodam modo praestari possint ac debeant etiam a privatis), tam Latini quam Graeci interpretes annotant. Rogamus, ~ipoL'mh<yj\Li^, verti potest, obsecramus, exhortamur. Corripite inquietos. Graece, adntonete inordinatos. Est enim idem verbum, quod paulo superius, et monent vos: tametsi admonitio hujus loci non sine correptione fieri debet. Et ipse Erasmus correptionem vertit Ephes. 6. Inordinatos autem sive incompositos intelligit aut in genere eos, qui pacem et tranquillitatem publicam turbant malis ac dissolutis moribus, quod genus hominum nusquam deest; aut speciatim eos, quos praecedenti capite notavit inquietos et otiosos, et laborem fugientes, atque alienarum verum curiosos. Contra quos apertius adhuc et severius asrit sub finem 2. epist., ubi eadem vox Graeca semel et iterum legitur. Vocantur autem inordinati, quod nec suum servent locum et ordinem agentes ea, quae sui sunt officii, et aliorum ordinem inquietudine et curiositate sua perturbent; metaphora sumpta a militibus sparsis et inconditis, quique (ut ait Cicero) non sunt in numeros coacti.
Consolamini pusillanimes. PusiUanimis est, cui animus ad magna deficit; tales consolatione erigendi sunt, ne in adversis animum despondeant, ne graviori tentatione pulsati victoriam desperent. Ita Paulus illi Corinthio ob incestum excommunicato, jamque poenitenti et afflicto, ne abundantiori tristitia absorbeatur, vult adhiberi consolationis remedium 2 Cor. 2.
Suscipite itifirmos. Ambrosianus legit, opitulamini infirmis; alii vertunt sublevate infirmos. Alii sustinete. Sic et interpres Syrus: Sustinete onus debilium. Graecum verbum duo videtur complecti, tolerantiam et auxilium; quae satis apte significantur Latino verbo, suscipite. Vult igitur Apostolus, eos, qui fide sunt infirmi, quique in via Dei facile scandalizantur, tolerando foveri et confirmari. Sic alibi praecipit: Infirmum in fide suscipite, non in disceptationibus cogitationum. Et iterum: Debemus nos firmiores imbecillitates infirmorum suslintre, etnon nobis placere. Rom. 14. et 15.
Patientes estote ad omnes. Graece: LonganimeSj id est, ler.es et mansueti estote erga omnes, non solum infirmos et pusillanimes; verum etiam erga inquietos. Virtus cum omnibus, tum iis qui praesuntinprimisnecessaria: omnibus quidem, juxta illud fidelibus in genere praescriptum Tit. 3. Omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines; peculiariter autem episcopis et praefectis, juxta id quod Timotheo praecipit Apostolus 2 epist. 2. Servum Domini non oportet litigare; sed mansuetam esse ad omnes, docibilem, patientem, cum modestia corripientem eos qui resistunt.
5:15
15. Videte, ne quis malum pro malo alicui reddat. Praefectos admonet, ut non solum ipsi se non vindicer.t de injuriis acceptis, verum etiam pro officio caveant, ne qui sint inter fideles vindictae cupidi, qui malum pro malo rependant. Prohibetur enim appetitus vindictae, qua malum proximi quaeritur; non ordo justitiae, qua malum commissum a legitima potestate punitur, ut fiat compensatio.
Sed semper quod bonum est sectamini invicem, et in omnes. Graece persequimini, et ad invicem et ad omnes. Verbum idem, quod 1 Col. 14. Sectamini charitatem; quo significatur ardens studium ad rem quampiam. Itaque sensus est: Quin potius, semper, id est, omni occasione, quam maxime studete omnibus benefacere, non solum fratiibus, verum etiam infidelibus et persecutoribus vestris. Praeceptum vere Christianum, idque omnibus commune; qualia sunt et quae jam sequuntur.
5:16
16. Semper gaudete, gaudio spirituali; hoc enim inter adversitates et pressuras singulare levamen est, iis praesertim, qui patiuntur pro Christo. Sensum et rationem hujus praecepti plenius exposuimus ad illud Phil. 4. Gaudete in Domino semper; iterum dico, gaudete.
5:17
17. Sine intermissione orate. Idem est cum illo Lucae 18. Oportet semper orare. Quod quomodo sit intelligendum quaeritur, cum humanae conditionis infirmitas non ferat perpetuam et nunquam intermissam orationem. Unde qui hoc proprie, sicuti verba sonant, intellexerunt, putantes id praecipi, ut aliis negotiis omissis incessabiliter oremus; inter haereticos numeiantur sub nomine Euchitarum, apud Epiphanium haeresi ultima: et apud Augustinum haeresi 57. Neque tamen sufBcit hoc praeceptum exponere de virtuali perpetuitate orationis, aut desiderio vitae aeternae virtuali; quomodo nonnulli illud exponunt. Nam qui actu rarissime oraret, etiamsi virtualem orandi affectum ac vitae aeternae desiderium interim retineret; non satisfaceret huic praecepto, quod actum procul dubio requirit. Augustinus, loco memorato, praecipi putat, ut nullo die intermittantur certa orandi tempora, quem secutus in commentario B. Thomas ait: Ille semper orat, qui statutas horas non intermittit. Et adducit locum similem ex 2 Reg. 9., ubi David ait ad Mephiboseth: Tu comedes panem in mensa mea semper, id est, quotidie statutis horis. Verum simplicius est, ut dicamus in vocabulo semper esse quandam hyperbolen; ut sensus praecepti sit, multum et frequenter orandum esse; quemadmodum et illud Ephes. 6. orantes omni tempore, d nobis expositum est. Ubi Theophylactus: Non statis tantummodo horis, sed omni tempore vult orandum. Nam si quis frequenter oret, non tamen id faciat certis ac statutis temporibus, ut cui tempora ad orandr.m constituta non sunt, is utique ad sensum praecepti: Semper, et omni tempore, ac sine intermissione Deum orare dicetur. Sic Apostolus alibi se sine intermissione memoriam facere dicit eorum, ad quos scribit; ut Rom. 1. 2 Tim. 1. Ad hunc modum Apostoli praeceptum exponit Athanasius de Antonio scribens: Orabat frequenter: quippe qui didicerat, quod oporteret sine intermissione Dominum orare. Nec secus Ambrosius, qui lib. 1. de Abel et Cain cap. 9. Christi praeceptum sic explicat: Impense et frequenter monuit orandum; non ut fastidiosa continuetur oratio, sed ut assidua frequenter effundatur. Porro manifesta praecepti ratio est, quia semper et iu omnibus opus habemus auxilio Dei; quod proinde nobis quam frequentissime implorandum est.
5:18
18. In omnibus gratias agite. In omnibus, intellige bonis, id est, iis quae vobis bona sunt. Nam de peccatis vel nostris vel alienis impium esset Deo gratias agere. Caeterum in iis, quae mala poenae vocantur, eatenus agendae gratiae, quatenus et illa nobis bona sunt et salutaria. Sic enim amplectenda sunt loco divini beneficii. Unde praeceptum hoc Graeci atque Latini interpretes ita exponunt: In omnibus, tam adversis quam prosperis, Deo gratias agite. Sed quia praecipua bona nostra sunt ea, quibus Deo placemus, id est, virtutes et earum actus; idcirco vel maxime de iis omnibus, ex Apostoli praecepto, gratiae sunt agendae; prout eundem hunc locum explicat Ambrosianus commentator. Hinc ergo, certissimo argumento, colligitur, Deum omnis boni in nobis auctorem esse; nam gratias agere Deo pro bonis, quae te non putes ab eo accepisse, non esset Deo gratias agere, sed Deum irridere, ait S. Augustinus. Simile praeceptum est ac similiter a nobis expositum Eph. 5. Gratias agentes semper pro omnibus. Estque hoc hominis vere Christiani, in omnibus Deo gratias agere.
Haec est enim voluntas Dei in Christo Jesu, in omnibus vobis. Graeca et Syra sine universali signo legunt, ad vos, sive, erga vos. Arabrosianus quoque signum non addit. Quidam causalem hanc pericopen referunt ad id solum, quod proxime praecessit, hoc sensu: Moneo, ut in omnibus gratias agatis: quia Dei voluntas est, Deoque vehementer acceptum, ut grati sitis erga ipsum, a qao tara innumera beneficia accepistis. Verum nihil prohibet, imo convenientius est, ut referatur haec pars etiam ad caetera praecepta praecedentia, quasi dicat Apostolus: Haec non mea, sed Dei praecepta sunt; nam Dei voluntas est, Christo docente tradita, ut vos haec faciatis. Voluntatem igitur intellexit praeceptivam; quam et superiori capite, dicens: haec est enim voluntas Dei, sanctificatio vestra.
5:19
19. Spiritum nolite extinguere. Rursus quaedam praecep+a subjicit, quae magis ad ecclesiae praefectos specialiter, quam ad universam plebem pertineant. Quod praecipit de spiritu non extinguendo, Augustinus epist. 23. ad Bonifacium sic intelJigit: Spiritum sanctum ne extiuguite, quantum in vobis est. Nam ille extingui non potest; sed extinctores ejus merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum velint. Adducit autemlocum similem ex epist. Cypriani de lapsis, ubi dicit, infanres ad idola a parentibus attractos, amisisse quod in baptismo acceperant. Amiserunt, inquit Augustinus, quantum attinebat ad scelus parentum: cum gratia baptismi parvulis nihil peccantibus non posset auferri. Chrysostomus autem et alii plerique, per Spiritum sanctum metonymice charismata ejus accipiunt. id est, ea Spiritus sancti dona, quae dantur ad aliorum utilitatem; cujusmodi multa ab Apostolo enumerantur 1 Cor. 12. Qui commentarias haud dubie congruit cum iis, quae sequuntur. Respicit autem Apostolus praecipue ad ea dona, quorum usus erat in conventibus fidelium; ut sensus sit: Nolite prohibere, quo minus quisque proferat in medium id, quod a Spiritu sancto accepit; sive ut linguis loquatur, sive ut eas interpretetur, sive ut annuntiet occulta mysteria, siveutscripturas exponat; haec enim prohibore, esset Spiritum sanctum in donis suis extinguere. Sed et illi Spiritum sanctum extinguunt, qui miracula, quae etiam hodie sancti Spiritus operatione multis in locis fiunt, obscurare conantur; aut, quod pejus est, ea daemonum praestigiis adscribunt, quae sicut olim scribarum et pharisaeorum calumnia fuit adversus Christum; ita nunc est haereticorum adversus ecclesiam Christi. Porro non sentit Apostolus, permittendum esse omnibus inspirationem aliquam habentibus, indiscrete et confuse loqui in ecclesia; sed ut haec agantur ordinate ex eorum judicio, qui praesunt: quemadmodum ipse late praecipit 1 Cor. 14., ita tandem concludens: Omnia honeste et secundum ordinem fiant in vobis.
5:20
20. Prophetias nolite spernere. Prophetias in genere vocat sermones, quibus ex inspiratione divina pioferebantur occulta quaedam; sive ea essent res futurae, sive scripturarum sensus, sive alia quaecanque latentia mysteria. Sic enim generaliter accipi donum prophetiae apud Apostolum, ostendimus ad illud 1 Cor. 14. Magis autem ut prophetetis. Igitur hujusmodi sermonessi a fratribus in medium adferantur, non vult in universum contemni et abjici, ne spiritus extinguatur. Adversus hoc praeceptum peccant tt illi, qui revelationes privatas, quibuscunque hominibus factae legantur,.toto genere spernunt atque rejiciunt. Etenim haec omnia prudenter examinanda sunt, ut sciatur, quid tenendum, quid rejiciendum. Unde sequitur:
5:21
21. Omnia probate, quod bonum est tenete. Hoc est: Omnia, quae dicuntur a fratribus tanquam prophetantibus, diligenter expendite, discutite et dijudicate, qualia sint: et quicquid inveneritis bonum sanaeque doctrinae consentaneum, id retinete. Hac Apostoli senfentia dupliciter abutuntur haeretici; et quoad res, et quoad personas. Volunt enim omnia sacrosanctae fidei dogmata revocari ad examen, etiam ea, quae jam olim ab ecclesia definita sunt. Item volunt omnes fideles esse earum controversiarum judices; ad quos nimirum probandi, id est, examinandi ac dijudicandi munus pertineat. Utrumque certe absurdissimum, nec alio tendens, quam ut in doctrina fidei nihil unquam certi sit, dum omnia omnium examini et judicio semper relinquuntur. Nec ullo modo tantae absurditati fevet hoc Apostoli praeceptum: Omnia probate. Non enim de omnibus omnino hoc dicit, sed de iis, quae nova proferebantur a fratribus, et probata nondum erant; haec enim dijndicari oportebat, secundum id, quod idem Apostolus praecipit Corinthiis, dicens: Prophetae duo aut tres dicant; et caeteri dijudicent 1 Cor. 14. Ea vero, quae ab ipso caeterisque Apostolis tradita erant ecclesiis, non dijudicari vult, sed teneri; ut in 2. ad eosdem Thessal. epist. cap. 2. Tenete, inquit, t? aditiones, quas didicistis, et 1 Cor. 11. Laudo vos, quod sicut tradidi vobis, praecepta mea tenetis. Porro quae dijudicanda et probanda adhuc occurrebant, ea non ab oinnibns probari praecipit, sed a praefectis; ad quos id ofScii spectabat. Jam enim dictum est, haec praecepta, quorum istud tertium est, ut et superiora nonnulla, potissimum ad eos, qui praesunt, dirigi. Sicut enim in Apostolicis literis alia dominis, maritis, parentibus; alia servis, uxoribus, fiNis praecipiuntur; sic alia praefectis, alia plebi fidelium. Quod qui non observat, necesse est, ut omnium officia confundat. Si quis tamen hoc praeceptum, quo jubemur omnia probare, malit mtelligere de probatione, seu judicio discretionis, quemadmodum et illud paulo ante citatum: Caeteri dijudicent; ei non admodum refragabimur, modo fateatur, etiam hoc judicium non omnium esse, sed paucorum; utpote eorum, qui, ut Apostolus loquii-ur Hebr. 5., pro consuetudine exercitatos habent sensus ad discretionem boni ac mali; quique praediti sunt dono discretionis spirituum, de quo 1 Cor. 12. Denique, qui spirituales sunt, non animales, nam animalis homo non percipit ea, quae sunt spiritus Dei; spiritualis autem judicat omnia. 1 Cor. 2. Dummodo etiam fateatur, hujusmodi judicium submitti oportere judicio ejus, qui publicam Labet ejus rei auctoritatem; quales in ecclesia sunt episcopi, atque imprimis Romanus pontifex. Quare si quis coDtendat omnibus fidelibus dictum, ut omnia probent; id profecto non aliter iis competet, quam quatenus sciunt, audiendam sibi esse vocem 8ui pastcris et manendum in eo, quod acceperunt ab initio, et tenendum, quod tenet Ecclesia, atque ex his principiis judicant de unoquoque dogmate proposito. Si quid autem novum ac dubium exoritur, non praesumunt privato examinare judicio, sed ad pastoies et praelatos Ecclesiae examinandum ac indicandum remittunt. Conferatur hic locus cum eo, quod praecipit Joan. 1. Epist. 4. Nolite omni spiritui credere, sed probate spiritus, si ex Deo sint. Sunt enim praecepta similia ac similiter intelligenda. Ex quo quidem intell Jctu jam id etiam liquet, quam inepte ejusmodi Scripturae loca detorqueant haeretici ad perniciosam illam licentiam, qua volunt omnium librorum lectionem omnibus esse permissam. Nam libri, quos tit haereticos aut alioqui noxios Ecclesia damnavit, non amplius probandi, id est, examinandi sunt, sed fugiendi. Qui vero probandi adhuc restant, non ab omnibus sunt probandi, sed ab iis, quibus id munus ex ordinaria aut delegata potestate competit. Disseruiraus eo de argumento tribus orationibus panegyricis.
5:22
22. Ab omni specie mala abstinete vos. Potest etiam verti in genitivo: Ab omni specie mali, quomodo reddidit Oecumenii interpres et alii nonnulli. Praeceptum generale est, quo monet, ne quis agat, quod mali, id est peccati, speciem prae se ferat, etiamsi per se malum non sit. Hoc autem praeceptum est cavendi scandali, quo nimirum proximis occasio peccandi praebetur. Neque necesse est hanc partem interpretari, quod quidam faciunt, ut connexionem habeat cum iis, quae proxime praecedunt. Nam potius videtur Apostolus refricare memoriam ejus, quod praecepu capite superiori: ut honeste ambulent ad eos, qui foris sunt. Maxima enim cura erat Apostolis, ne quid committerent fideles, per quod religio Christiana apud infideles male audiret.
5:23
23. Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia. Clausurus Epistolam precatur eis a Deo pacem et sanctitatem; pacem quidem tacite in eo, quod dicit: Deus pacis, scilicet auctor: sanctitatem vero, id est, vitae puritatem, expresse, cum ait: Sanctificet vos per omnia. Cum enim utrumque praecepisset in superioribus, alterum hoc capite: pacem habete, alterum capite praecedenti: haec est enim voluntas Dei sanctificatio vestra, nunc utrumque eis exoptat a Deo, nempe ut ostendat, non posse a nobis impleri Dei praecepta, nisi Deus ipse dederit. Porro quod noster interpres vertit: per omnia, Graece est oXotsasTc;, quasi dicas: totaliter atque orani part« perfectos, pro quo textus Ambrosianus habet: per omnia perfectos, quemadmodum et legit Hieronymus hunclocum citans in Epistola 150. ad Hedibiam q. 12. Plerique uno simplici vocabulo vertunt: Sanctificet vos totos. Significatur enim totum quoddam in partes distribuendum, quae distributio sequitur:
Ut integer ^pintus vester, et anima, et corpus, sine querela in adventu Domini nostri Jesu Christi servetur. Graece: et integer vester spiritus etc. Illud autem: sine querela, pro quo Graece est irreprehensibiliter, ab Erasmo sic explicate redditur: ita ut in nullo possitis culpari. In adventu, dixit pro in adventum. Vide comment. ad illud 1 Cor. 1. In die adventus etc. Cum autem manifeste distinguat Apostolus haec tria: spiritum, animam et corpus; non tamen inter omnes convenit, quod sit inter spiritum et animam discrimen. Qua de re videre est Theophylactum et alios, ac nominatiraHieronymumq. 11. ad Hedib., ubi hunc locum traotat Maxime probabile est, ui perspiritum mtelligatur rationalis pars animae; per animam vero. pars ejusdem sensitiva, qua communicamus cum brutis animantibus. Sic enim ea recte distinguuntur etiam in Cantico trium puerorum, ubi dicitur; Benedicite spiritus et animae justorum Domino. In quem locum vide Annot. nostras et comment. ad 1 Cor. 5. Utrum autem ea duo re ipsa, an vero, quod magis receptum est, sola ratione distinguantur, Philosophi disputant. Confer B. Thomam hic et in cap. 4. ad Hebr. Igitur hujus loci sensus est ejusmodi. Precor, ut Deus pacis vos totos ac per omnia sanctificet, id est, spiritu, anima et corpore mundos constituat, utque integre et omni ex parte haec omnia non modo coram Deo immaculata, verum etiam coram hominibus irreprehensa serventur, et servata inveniantur in adventu Domini, quando reddet unicuique secundum opera sua. Idcirco autem Apostolus ita studiose partes hominis recenset, ne quis existimaret, satis esse, si corporis mundities conservetur; cum imprimis necessarium sit, tam superiorem animae partem quam inferiorem, id est, mentem, voluntatem, sensus ipsos internos atque externos ab omni sorde peccati puros custodiri. Credibile est, dum nominat corpus, iterum tacite hortari ad castitatem servandam.
5:24
24. Fidelis est, qui vocavit vos, qui etiam faciet. Id est, Deus, qui vocavit vos in societatem filii sui, sicut dicitur 1 Cor. 1.: vocavit, inquam, perEvangelium, donando fidem et justitiam; verax et fidelis est in promissis, qui proinde etiam faciet, ut immaculati inveniamini in adventu Domini. Hoc est: Idem ipse dabit perseverantiam, hanc enim omnilus electis promisit, in quorum numero vos esse confido. Similis est locus 1 Cor. 1. Qui et confirmabit vos usque in finem sine crinnne, in die adventus Domini nostri Jesu Christi. Fidelis Deus, per quem vocati estis etc.
5:25
25. Fratres, orate pro nobis. Quid cupiat orationibus fratrum sibi impetrari, declarat in 2. Epist. dicens: Orate pro nobis, ut sermo Dsi currat et clarificetur etc. Porro si recte et citra Christi mediatoris injuriam, Paulus petit a Thessalonicensibus, ut pro se orent: igitur mera calumnia est haereticorum, dicentium, Catholicos injuriam facere Christo, dum Sanctos cum eo regnantes Lwocant totidem verbis: Orate pro nvbis.
5:26
26. Salutate fratres omnes in osculo sancto. Similis salutatio in Epist. ad Rom. et utraque ad Cor. Inde sensus repetatur.
5:27
27. Adjuro vos per Dominum, ut legatur Epistcla haec Gmnibus sanctis fratribus. Scilicet iis, qui apud vos sunt. Fit haec adjuratio ad solos praefectos, quos sacrosancte obtestatur, ut curent legi Epistolam omnibus fidelibus, tanquam in re valde necessaria: scilicet propter quosdam fratres inordinate viventes, de quibus plura in 2. Episfc., quos omnino volebat conscios esse eorum, quae scribebat, ut corrigerentur. Haec autem adjuratio non aliud est, quam sacra maximeque seria obtestatio, qua nimirum assumpto Christi nomine a praefectis postulat, ut Epistolam omnibus fratribus legendam curent.
5:28
28. Gratia Domini nostri Jesu Christi vobiscum, Amen. Concludit Epistolam consueta valedicendi forma, qua Christi gratiam iis precatur, eo nomine comprehendens omne genus beneficiorum, quae nobis a Deo per Christum donantur. Graeci codices hanc addunt subscriptionem: Ad Thessalonicenses prima, scripta ex Athenis. Verum de ea re satis dictum in argum. Epist.
5:1
… Non tutto l'antico e tradizionale è cattivo, né fra le novità e conquiste dei tempi moderni c'è solo del buono; vale perciò l'aureo avviso di s. Paolo: «provate tutto e tenete quello che è buono» (I Thess. 5, 1 sg.). …
… Come Gesù, gli Apostoli rifiutano di occuparsi del tempo della p. suprema, e approfittano di ogni quesito in proposito per raccomandare la vigilanza e l'azione perseverante, a lunga scadenza (Act. 1, 6-8; I Thess. 5, 1-11; II Pt. 3, 4-14; Apoc. 3,3; 16, 15); come Gesù, s. Paolo descrive « i segni » precursori della p. che debbono tonificare la resistenza morale (Mt. 24, 21-27; II Thess. 2, 3-12). La …
TESSALONICESI, EPISTOLE I-II AI
È il tema trattato in I Thess. 5, 1-11, ora riesaminato: basti avvicinare II Thess. 1, 7, 10; Mt. 24, 30 sg.; Lc. 21, 28, 31 (F. Spadafora, La fine di Gerusalemme, Rovigo 1951, pp. 93-108). Segue quindi la rettifica …
5:2
… 180-83). E i cristiani si uniscono fin d'ora, vivendo con Cristo, alla sua p. che sarà anche la p. dei suoi fedeli (Col. 5, 4; Hebr. 9, 28; I Pt. 5, 4; I Io. 2, 28; 3, 2). La « vicinanza del Signore » è motivo di timore, come l'irruzione d'un ladro (I Thess. 5, 2-4; II Pt. 3, 10; Apoc. 1, 3; 16, 15), di austerità (Rom. 13, 11 sg.; I Cor. 7, 29-32; II Cor. 6, 2), ma anche di gaudio (Phil. 4, 4-6). Perché connessa con la morte e il giudizio, la …
… perseveranza (Mt. 24, 42-51; 25, 13; Mc. 13, 33; Lc. 12, 35-40), poiché dopo la « notte » nessuno può più lavorare (cf. Io. 9,4). Lo stesso pensiero e le stesse esortazioni si trovano negli Apostoli (cf. Gal. 6, 9-10; I Cor. 9, 24 sgg.; II Cor. 5, 1-10; I Thess. 5, 2-3; I Pt. 1, 3-8; II Pt. 3,10; Iac. 4, 13-15; Apoc. 11, 10-11; 16, 15). Specialmente s. Paolo insegna chiaramente (I Cor. 15, 24-28) che con il giudizio si chiude per tutti l'economia …
5:3
… suoi piani, i suoi successi; è il padrone stabile di tutte le risorse del mondo; è umanamente invincibile; con astuzia sovrumana fa applaudire da tutti le sue consegne seducendo e addormentando le masse con promesse di pace e godimento (Mt. 24, 38 sg.; I Thess. 5, 3). Più che in fatti spettacolari, la presenza e l'azione satanica è insita, con silenzioso dinamismo, nella vita consueta (Mt. 6, 13; 13, 25-28), onde il combattimento spirituale del …
5:8
… VI, capp. 6-7, de initif.; Denz-U, 798,800) e l'Apostolo ci ammonisce di indossare come clmo la s. della salute (I Thess. 5,8), di essere gioiosi nella s. (Rom. 12,12) e di vivere piamente in questo mondo nell'aspettazione della beata s. (Tit. 2, 13). Per questo stesso motivo non esiste condizione di vita …
5:9
… desiderio di morire (pereginari a corpore) per abitare insieme al Signore (praesentes esse ad Dominum: ἐνδημῶς πρὸς τὸν Κύριον [II Cor. 5, 8]), come quando afferma che Cristo è morto per noi, affinché sia nella vita, sia nella morte simul cum illo visumus (I Thess. 5, 9-10). La stessa idea è soggiacente ad altri testi: Mt. 26, 24, II Cor. 5, 10, Philip. 1, 23, Hebr. 9, 27, Apoc. 14, 13.
5:10
Afferma ciò nel 51 in I Thess. 5,10; nel 57-58 in I Cor. 6,14; II Cor. 4,14, e dopo il 64 in II Tim. 4, 6-7; nel 61 (W. Michaelis, Die Datierung des Philipperbriefes, Gütersloh 1933, data Phil. tra 53 e 56) in Phil. …
5:12
i « preposti » (προϊστάμενοι: I Thess. 5, 12; Rom. 12, 8; cf.
5:14
… (Gal. 6, 2; I Cor. 9, 21) o della Grazia (cf. Rom. 6, 15). Tuttavia egli rivendica l'obbligatorietà della legge naturale e del dettame della coscienza (ibid. 2, 14, 15). Infine nelle lettere non sono rare le liste di lunghe raccomandazioni morali (cf. I Thess. 5, 14, 19-22; Rom. 12, 8-15). In genere, però, P. insiste molto più sul lato positivo dell'ascetica e della mistica che non su quello negativo del peccato da evitare. …
PUSILLANIMITÀ. - Etimologicamente (animus pusillus) dice mente debole, animo piccolo; si usa alcune volte in senso morale buono (Is. 35, 4; I Thess. 5, 14); ma generalmente si usa in senso morale deteriore (Ps. 54, 9; Eccli. 7, 9; Lc. 12, 28; Col. 3, 21), e può definirsi: la disposizione dello spirito di chi si sottrae al dovere e al …
QUATTRO TEMPORA (ICIUNIUM QUATTUOR TEMPORUM)
… Le T. di Pentecoste, dell'autunno e del dic. sono più antiche, introdotte da Callisto; quelle di primavera, già esistenti al tempo di Leone, ricevono la loro liturgia forse da Gelasio, trasferite le letture (I Thess. 4, 1-7; 5, 14-23) dal posto originale dell'Avvento a quello della Quaresima. …
TESSALONICESI, EPISTOLE I-II AI
… comprendere i motivi e la natura. È, infine, un arbitrio connettere la naturalissima raccomandazione contro gli oziosi (che ritorna, ad es., in Eph. 4, 28; I Tim. 5, 13) «Ve ne preghiamo, fratelli, riprendete gli oziosi, incoraggiate i pusillanimi ecc.» (I Thess. 5, 14; cf. 4, 11 sg.) alla pretesa aspettazione della fine imminente. …
5:15
12, 17; I Thess. 5, 15; I Pt. 3, 9). Il motivo del non
5:16
… 70 volte, essendovi intima compenetrazione tra il principio pensante dell'uomo (detto s. in I Cor. 2, 11; 5, 3; 7, 34; ecc.) o il suo modo di pensare (ibid. 2, 12 « s. del mondo »; ecc.), e l'attività dello Spirito Santo nell'uomo (ibid. 14, 12, 32; I Thess. 5, 16; II Thess. 2, 2: i carismi) o l'uomo sotto l'influsso dello Spirito Santo (I Cor. 14, 14-16; « con il vostro s. »; Gal. 6, 18; Phil. 4, 23; II Tim. 4, 22; Philem. 25), e la persona …
5:17
… Riguardo a Lc. 18, 1 « oportet semper orare et non deficere » e a I Thess. 5, 17 « sine intermissione orare » s. Tommaso osserva: « tamdiu homo orat quamdiu totam vitam suam in Deum ordinat » (Comment. in Rom., I, lez. 5), e s. Agostino « Si ergo laudas, non tantum …
5:19
DISCERNIMENTO DEGLI SPIRITI. - Sapienza soprannaturale (discretio spirituum), raccomandata dalla S. Scrittura (I Thess. 5, 19-21), che permette di rettamente distinguere la provenienza, almeno generica, dei movimenti interni dell'anima, cioè se sono effetti dello spirito buono per seguirli, o del cattivo per starne in guardia. …
5:22
… Omnia probate; quod bonum est tenete! » (I Thess. 5, 22), la Chiesa cattolica ha dunque fatto una
5:23
… Il IV Vangelo dice, per es., che l'a. di Gesù Cristo è turbata (Io. 12, 27), ma che Egli si turba nel suo spirito (13, 21). Così, ben lungi dal sostituirsi all'a., l'uno può venir nominato vicino all'altra (I Thess. 5, 23; Phil. 1, 27; Hebr. 4, 12). A torto gli gnostici e più tardi Apollinare hanno appoggiato su questi testi la loro concezione tricotonica del composto umano, diffusa senza dubbio nell'ambiente …
5:26
… Il b. di pace è d'uso antichissimo, e più volte nel Nuovo Testamento (Rom. 16, 16; I Cor. 16, 26; II Cor. 13, 12; I Thess. 5, 26; I Pt. 5, 14) è ordinato ai fedeli di darselo scambievolmente. È detto φίλημα ἀγάπης (osculum pacis; I Pt. 5, 14), φίλημα ἅγιον (osculum sanctum). …
5:27
… scongiuro, per Iddio vivente, che ci dica se tu sei il Cristo, il figlio d'Iddio (Mt. 26, 63). Lo s. imperativo, per essere lecito, richiede che colui che scongiura abbia l'autorità e il diritto di comandare e non oltrepassi i limiti del suo potere (cf. I Thess. 5, 27).
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Reims 1582), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.