Ieremie prophecied in the times of Iosias, Ioakim, and Sedecias Kinges of Iuda: 5. being sanctified in his mothers wombe, is sent in his tender age to prophecie, 11. the destruction of Ierusalem. 17. God geuing him corege against his persecutors.
1The words of Jeremias the son of Helcias, of the priests that were in Anathoth, in the land of Benjamin.Parole di Geremia figliuolo di Helcia, uno de' sacerdoti, che abitavano in Anathoth nella terra di Benjamin.THE wordes of Ieremie the sonne of Helcias, of the priestes that were in Anathoth, in the land of Beniamin.Verba Jeremiæ filii Helciæ, de sacerdotibus qui fuerunt in Anathoth, in terra Benjamin. 2The word of the Lord which came to him in the days of Josias the son of Amon king of Juda, in the thirteenth year of his reign.Parole dette a lui dal Signore ne' giorni di Josia figliuolo di Amon, re di Giuda, il decimoterzo anno del regno di lui,The word of our Lord which was made to him in the daies of Iosias the sonne of Amon king of Iuda, in the thirteenth yeare of his kingdome.Quod factum est verbum Domini ad eum in diebus Josiæ filii Amon, regis Juda, in tertiodecimo anno regni ejus. 3And which came to him in the days of Joakim the son of Josias king of Juda, unto the end of the eleventh year of Sedecias the son of Josias king of Juda, even unto the carrying away of Jerusalem captive, in the fifth month.E dette a lui ne' giorni di Joachim figliuolo di Josia, re di Giuda, sino a tutto l'undecimo anno di Sedecia figliuolo di Josia, re di Giuda, sino alla trasmigrazione di Gerusalemme nel quinto mese.And the word was made in the daies of Ioakim the sonne of Iosias king of Iuda, vnto the end of the eleuenth yeare of Sedecias the sonne of Iosias king of Iuda, euen vnto the transmigration of Ierusalem in the fifth moneth.Et factum est in diebus Joakim filii Josiæ, regis Juda, usque ad consummationem undecimi anni Sedeciæ, filii Josiæ, regis Juda, usque ad transmigrationem Jerusalem, in mense quinto. 4And the word of the Lord came to me, saying:E il Signore parlommi, dicendo:And the word of our Lord was made to me, saying:Et factum est verbum Domini ad me, dicens: 5Before I formed thee in the bowels of thy mother, I knew thee: and before thou camest forth out of the womb, I sanctified thee, and made thee a prophet unto the nations.Anzi che ti formassi nel sen della madre, io ti conobbi, ed anzi che tu uscissi dall'utero, io ti santificai, e ti diedi Profeta alle genti.Before I formed thee in the wombe, I knewe thee: and before thou camest forth of the matrice, I sanctified thee, and a prophete in the Gentiles I gaue thee.Priusquam te formarem in utero, novi te, / et antequam exires de vulva, sanctificavi te, / et prophetam in gentibus dedi te.
6And I said: Ah, ah, ah, Lord God: behold, I cannot speak, for I am a child.Ed io dissi: Ah, ah, ah, Signore Dio, tu vedi, ch'io non so parlare, perchè io sono un fanciullo.And I sayd; A a a, ô Lord God: Behold, I can not speake, because I am a childe.Et dixi: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, / quia puer ego sum. 7And the Lord said to me: Say not: I am a child: for thou shalt go to all that I shall send thee: and whatsoever I shall command thee, thou shalt speak.E il Signore disse a me: Non dire: Io sono un fanciullo; perocché tu anderai a fare tutte quelle cose, per le quali ti spedirò, e tutto quello, che io t'ingiungerò, tu lo dirai.And our Lord said vnto me: Say not: I am a childe: for to al thinges, to which I shal send thee, thou shalt goe: and al thinges whatsoeuer I shal command thee, thou shalt speake.Et dixit Dominus ad me: Noli dicere: Puer sum: / quoniam ad omnia quæ mittam te ibis, / et universa quæcumque mandavero tibi loqueris. 8Be not afraid at their presence: for I am with thee to deliver thee, saith the Lord.Non temere la faccia di coloro: conciossiachè son io con te, per trarti d'impaccio, dice il Signore.Be not afraide of their face: because I am with thee to deliuer thee, saith our Lord.Ne timeas a facie eorum, / quia tecum ego sum ut eruam te, / dicit Dominus. 9And the Lord put forth his hand, and touched my mouth: and the Lord said to me: Behold I have given my words in thy mouth:E stese il Signore la mano, e toccò la mia bocca; e dissemi il Signore: Ecco che io pongo nella tua bocca le mie parole:And our Lord put forth his hand, and touched my mouth: and our Lord saied to me: Beholde I haue geuen my wordes in thy mouth:Et misit Dominus manum suam, et tetigit os meum, et dixit Dominus ad me: Ecce dedi verba mea in ore tuo: 10Lo, I have set thee this day over the nations, and over kingdoms, to root up, and to pull down, and to waste, and to destroy, and to build, and to plant.Ecco che io ti do oggi autorità sopra le genti, e sopra i reami, affinchè tu di radichi, e distrugga, e disperga, e dissipi, e edifichi, e pianti.Behold I haue appointed thee this day ouer the Gentiles, and ouer kingdomes, that thou maist pluck vp, and destroy, and waste, and dissipate, and build, and plant.ecce constitui te hodie / super gentes et super regna, / ut evellas, et destruas, / et disperdas, et dissipes, / et ædifices, et plantes. 11And the word of the Lord came to me, saying: What seest thou, Jeremias? And I said: I see a rod watching.E il Signore mi parlò, e disse: Che è quello, che tu vedi, o Geremia? E io dissi: Io vedo una verga vegliante.And the word of our Lord was made to me, saying: What seest thou Ieremie? And I said: I see a rodde watching.Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Quid tu vides, Jeremia ? Et dixi: Virgam vigilantem ego video.
12And the Lord said to me: Thou hast seen well: for I will watch over my word to perform it.E il Signore mi disse: Così è come tu hai veduto; perocché io sarò vigilante sopra la mia Parola per adempirla.And our Lord sayed to me: wel hast thou seene; because I wil watch vpon my word to doe it.Et dixit Dominus ad me: Bene vidisti: / quia vigilabo ego super verbo meo, / ut faciam illud. 13And the word of the Lord came to me a second time saying: What seest thou? And I said: I see a boiling caldron, and the face thereof from the face of the north.E il Signore parlommi di nuovo, e disse: Che vedi tu? E io dissi: Veggo una caldaia bollente, ed ella viene dalla parte di settentrione.And the word of our Lord was made to me the second time, saying: What seest thou? And I said: I see a pot boyling hote, and the face thereof from the face of the North.Et factum est verbum Domini secundo ad me, dicens: Quid tu vides ? Et dixi: Ollam succensam ego video, / et faciem ejus a facie aquilonis. 14And the Lord said to me: From the north shall an evil break forth upon all the inhabitants of the land.E il Signore mi disse: Dal settentrione si spanderanno tutti i mali sopra gli abitatori di questo paese;And our Lord saied vnto me: From the North shal euil be opened vpon al the inhabitantes of the land.Et dixit Dominus ad me: Ab aquilone pandetur malum / super omnes habitatores terræ: 15For behold I will call together all the families of the kingdoms of the north, saith the Lord: and they shall come, and shall set every one his throne in the entrance of the gates of Jerusalem, and upon all the walls thereof round about, and upon all the cities of Juda.Imperocché ecco che io convocherò tutte le famiglie dei regni del settentrione, dice il Signore: e verranno, e porrà ognuno di essi il suo padiglione all'entrar delle porte di Gerusalemme, e sopra le sue mura all'intorno, e in tutte le città di Giuda.Because loe I wil cal together al the kinredes of the kingdomes of the North, saith our Lord: and they shal come, and shal sette euerie one his throne in the entring of the gates of Ierusalem, and vpon al the walles therof round about, and vpon al the cities of Iuda.quia ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum aquilonis, / ait Dominus: / et venient, et ponent unusquisque solium suum / in introitu portarum Jerusalem, / et super omnes muros ejus in circuitu, / et super universas urbes Juda: 16And I will pronounce my judgments against them, touching all their wickedness, who have forsaken me, and have sacrificed to strange gods, and have adored the work of their own hands.Ed io esporrò a costoro i miei giudizi sopra tutta la malizia di quegli, che hanno abbandonato me, ed han fatte libagioni a' dei stranieri, e hanno adorato l'opera delle lor mani.And I wil speake my iudgements with them, touching al the wickednes of them, that haue forsaken me, and haue offered to strange goddes, and haue adored the worke of their owne handes.et loquar judicia mea cum eis / super omnem malitiam eorum qui dereliquerunt me, / et libaverunt diis alienis, / et adoraverunt opus manuum suarum.
17Thou therefore gird up thy loins, and arise, and speak to them all that I command thee. Be not afraid at their presence: for I will make thee not to fear their countenance.Tu adunque cingi i tuoi fianchi, e sorgi, e di a costoro tutto quello, ch'io ti comando. Non aver paura della loro faccia: imperocché io farò, che tu non abbi paura de' loro sguardi;Thou therefore girde thy loynes, and rise, and speake to them al thinges that I command thee. Be not afraied of their face: for I wil make thee not to feare their countenance.Tu ergo, accinge lumbos tuos, / et surge, et loquere ad eos / omnia quæ ego præcipio tibi. / Ne formides a facie eorum, / nec enim timere te faciam vultum eorum. 18For behold I have made thee this day a fortified city, and a pillar of iron, and a wall of brass, over all the land, to the kings of Juda, to the princes thereof, and to the priests, and to the people of the land.Imperocché io ti ho fatto oggi come una città forte, e come una colonna di ferro, e un muro di bronzo contro tutto il paese, contro i re di Giuda, e i suoi magnati, e i sacerdoti, e il popolo del paese.For I haue geuen thee this day to be as a fenced citie, and as an yron pillar, and as a brasen walle ouer al the land of the kinges of Iuda, to the princes thereof, & to the priestes, and to the people of the land.Ego quippe dedi te hodie in civitatem munitam, / et in columnam ferream, / et in murum æreum, / super omnem terram, / regibus Juda, principibus ejus, / et sacerdotibus, et populo terræ. 19And they shall fight against thee, and shall not prevail: for I am with thee, saith the Lord, to deliver thee.Ed eglino faranno a te guerra, ma non la vinceranno: perocché son io con te, dice il Signore, per tua sicurezza.And they shal fight against thee, and shal not preuaile: because I am with thee, saith our Lord, to deliuer thee.Et bellabunt adversum te, / et non prævalebunt, / quia ego tecum sum, ait Dominus, ut liberem te.
1:1
Helcias, the high priest who discovered the book of the law, (Clement of Alexandria, Strom. i., etc.) though this be uncertain.
1:2
Year of the World 3375, Year before Christ 629.
1:3
Haydock
Joakim. His immediate predecessor and successor, both called Jechonias, (Haydock) are passed over, as their reign was short, (Calmet) only lasting three months each. (Haydock)
Calmet
Fifth. Jerusalem was taken on the 9th of the preceding month. But the temple was not burnt, nor the captives sent off till the fifth month, or the 10th of the civil year, Jeremias 39:8., and 52:13., and 4 Kings 25:2. (Calmet)
Worthington
Jeremias also prophesied in Egypt, Jeremias 44. (Worthington)
Menochius
But this title alludes to his principal predictions. (Menochius)
1:5
St. Augustine
Knew, with affection, and designed thee for this office from eternity. Many think (Calmet) that Jeremias was purified from original sin before his birth. (St. Augustine)
Worthington
He had this privilege, and was also a priest, prophet, virgin, and martyr. (Worthington)
Yet to sanctify, often means only to set aside, Exodus 13:2., and Ecclesiasticus 49:9.
Calmet
Nations, whose overthrow he points out, Jeremias 25:27, 44, etc. (Calmet)
1:6
Haydock
Ah. Hebrew ahah. Septuagint, "thou Being." Protestants, "Then said I: Ah, Lord God." (Haydock)
1:9
Mouth; perhaps (Haydock) with a coal, by means of an angel, (Isaias 6:5.) in a sort of dream. He found himself changed into a new man.
1:10
Calmet
Root up, to announce the fall and restoration of many nations, Ezechiel 4:2. (Calmet)
Worthington
Jeremias spoke of the Gentiles, as well as of the Jews. (Worthington)
1:11
Haydock
Watching. Hebrew, "of an almond." Septuagint, "nut-tree." (Haydock)
Pliny
The almond-tree flourishes in January, and bears fruit in March. (Theodoret) (Pliny, [Natural History?] 16:25.)
Menochius
Thus God will speedily send his scourge from Babylon, to punish his people. (Calmet) ---The sense is the same. (Menochius)
Worthington
God's law is outwardly bitter, but the kernel is sweet. (Theodoret) (Worthington)
1:13
1:14
North. The tributary kings were forced to attend, Judith 2:7., and 3 Kings 20:1.
Calmet
About. The princes thus took Sedecias, and sent him to Reblatha, Jeremias 39:3. (Calmet)
1:17
Menochius
Loins. Make haste, and take courage, Job 38:3. (Menochius)
1:19
Worthington
Prevail. God does not promise peace, but victory. (Worthington)
1:1
Concordanza 4. Reg. 22. •. 8.
1:3
He prophecied also inbanishment (ch. 44.) in Aegypt.
1:5
Ieremie had fiue special prerogatiues: He was sanctified in his mothers wombe; a Priest. a Prophet; a perpetual virgin; & a Martyr.
1:9
Concordanza Isa. 51. v. 16. & 59. v. 21.
1:10
He prophecied not only of the Iewes but also of the Gentiles.
1:11
or a nuttie rodde.
1:12
God is watchful to performe his word: and a nuttie rodde (as the 70. translate) that is, his Law is outwardlie hard, and bitter, like a nut shel, but sweete & pleasant, as the kernel, when the shel is broken S. Theodoret.
1:19
God promised not peace in his life, but victorie in his death.
1:1
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Thessalonians 8
The Prophets indeed, wishing to show the credibility of the things said by them, before all other things say this, “The vision which Isaiah saw” ( Isa. i. 1 .); and again, “The word of the Lord which came to Jeremiah” (
1:2
Socrate Scolastico † 440 d.C. The Ecclesiastical History of Socrates Scholasticus 2.37
… Now even if they should presume to make this pretext, they would most glaringly expose their own ignorance. The prophecies of these holy men do indeed mark the times. Isaiah and Hosea lived in the days of Uzziah, Joatham, Ahaz, and Hezekiah; Jeremiah in the time of Josiah;
1:5
sant'Ireneo di Lione † 202 d.C. Against Heresies 5.15.3
3. Now, that the Word of God forms us in the womb, He says to Jeremiah, “Before I formed thee in the womb, I knew thee; and before thou wentest forth from the belly, I sanctified thee, and appointed thee a prophet among the nations.”
Tertulliano † 220 d.C. A Treatise on the Soul 26
… The mothers recognise each their own offspring, being moreover each recognised by their infants, which were therefore of course alive, and were not souls merely, but spirits also. Accordingly you read the word of God which was spoken to Jeremiah, “Before I formed thee in the belly, I knew thee.”
sant'Ippolito † 235 d.C. The Refutation of All Heresies 6.9
How then, he says, and in what manner, does God form man? In Paradise; for so it seems to him. Grant Paradise, he says, to be the womb; and that this is a true (assumption) the Scripture will teach, when it utters the words, “I am He who forms thee in thy mother’s womb.”
sant'Ippolito † 235 d.C. Treatise on Christ and Antichrist 32
… Thou hast unfolded the future regarding the bear; for thou wast still in the world, and didst see the things come to pass. Then thou speakest to me of the leopard; and whence canst thou know this, for thou art already gone to thy rest? Who instructed thee to announce these things, but He who formed thee in (from) thy mother’s womb?
Origene † 254 d.C. Origen De Principiis 3.3.5
… and as Jeremiah the prophet declares, who was known to God before he was formed in his mother’s womb, and before he was born was sanctified by Him, and while yet a boy received the grace of prophecy.
san Tascio Cecilio Cipriano † 258 d.C. On the Lapsed 19
… he who had often spoken face to face with the Lord, could not obtain what he asked, nor could appease the wrath of an indignant God by his entreaty. God praises Jeremiah, and announces, saying, “Before I formed thee in the belly, I knew thee; and before thou camest out of the womb I sanctified thee, and I ordained thee a prophet unto the nations.”
san Tascio Cecilio Cipriano † 258 d.C. Three Books of Testimonies Against the Jews 1.22
… a people whom I have not known have served me: at the hearing of the ear they have obeyed me.” Concerning this very thing the Lord says in Jeremiah: “Before I formed thee in the belly, I knew thee; and before thou wentest forth from the womb, I sanctified thee, and established thee as a prophet among the nations.”
san Metodio d'Olimpo † 311 d.C. The Banquet of the Ten Virgins; or Concerning Chastity 2.2
Wherefore, if God still forms man, shall we not be guilty of audacity if we think of the generation of children as something offensive, which the Almighty Himself is not ashamed to make use of in working with His undefiled hands; for He says to Jeremiah, “Before I formed thee in the belly I knew thee;”
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. De Decretis. (Defence of the Nicene Definition.) 3
… and one Lord Jesus Christ, through whom all things .’ Thus He, always as now, speaks to the sun and it rises, and commands the clouds and it rains upon one place; and where it does not rain, it is dried up. And He bids the earth yield her fruits, and fashions Jeremias
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 1.4
… when there were no fountains abounding with water. Before the mountains were settled, before the hills, was I brought forth .’ And, ‘Before Abraham was, I am .’ And concerning Jeremiah He says, ‘Before I formed thee in the womb, I knew thee
sant'Atanasio di Alessandria † 373 d.C. Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 3.26
… but though they had ceased for a little while, as I said before, still sin had remained in him and corruption, as was the case with mankind before Him; and for this reason:—Many for instance have been made holy and clean from all sin; nay, Jeremiah was hallowed
san Cirillo di Gerusalemme † 386 d.C. The Catechetical Lectures of S. Cyril 3.6
… feeding upon honey, and speaking things both sweeter and more salutary than honey: clothed with a garment of camel’s hair, and shewing in himself the pattern of the ascetic life; who also was sanctified by the Holy Ghost while yet he was carried in his mother’s womb. Jeremiah was sanctified, but did not prophesy, in the womb
san Cirillo di Gerusalemme † 386 d.C. The Catechetical Lectures of S. Cyril 12.26
26. And from such members He is not ashamed to assume flesh, who is the framer of those very members. But then who telleth us this? The Lord saith unto Jeremiah: Before I formed thee in the belly, I knew thee: and before thou camest forth out of the womb, I sanctified thee
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 2.67
67. However, to avoid unreasonably prolonging my discourse, by an enumeration of all the prophets, and of the words of them all, I will mention but one more, who was known before he was formed, and sanctified from the womb,
sant'Ambrogio † 397 d.C. Exposition of the Christian Faith 1.pref.2
2. For why, august Emperor, should your Majesty learn that Faith which, from your earliest childhood, you have ever devoutly and lovingly kept? “Before I formed thee in thy mother’s belly I knew thee,” saith the Scripture, “and before thou camest forth out of the womb I sanctified thee.”
sant'Ambrogio † 397 d.C. Exposition of the Christian Faith 4.9
… let them show that Jeremiah had not likewise been so, before his birth,—Jeremiah, to whom the message comes: “Before I formed thee in thy mother’s womb, I knew thee; and before thou camest forth from the belly, I sanctified thee, and appointed thee for a prophet amongst the nations.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on Paul's Epistle to the Romans 1
… And herein he seems to me to hint, that he was not appointed by lot only, but that of old and from the first he was ordained to this office; which also Jeremy saith, that God spake concerning himself, “Before thou camest forth out of the womb, I sanctified thee, I ordained thee a prophet unto the nations.” (
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 22.21
… But gradually the crop grew up and then the reaper was sent forth with his sickle. Elijah lived a virgin life, so also did Elisha and many of the sons of the prophets. To Jeremiah the command came: “Thou shalt not take thee a wife.” He had been sanctified in his mother’s womb,
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 24.2
… And I say nothing of her consecration to the blessed life of virginity, a ceremony which took place when she was hardly more than ten years old, a mere babe still wrapped in swaddling clothes. For all that comes before works should be counted of grace; although, doubtless, God foreknew the future when He sanc tified Jeremiah as yet unborn,
san Girolamo † 420 d.C. Against Jovinianus 1.33
… It is one thing to unite with God a mind pure and free from any stain of memory, another to remember the foul and forced embraces of a man, and in recollection to act a part which you do not in person. Jeremiah, who was
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. City of God 12.25
… for we likewise read, “God giveth it a body, as it hath pleased Him, and to every seed his own body.” We ought not even to call a woman the creatress of her own offspring; for He rather is its creator who said to His servant, “Before I formed thee in the womb, I knew thee.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. A Treatise on the Merits and Forgiveness of Sins, and on the Baptism of Infants 1.30
… And yet there is no unrighteousness with God. How is it that no one is moved, no one is driven to the expression of wonder amidst such depths, by the circumstance that some children are vexed by the unclean spirit, while others experience no such pollution, and others again, as Jeremiah, are sanctified even in their mother’s womb;
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 8.25
… “Thy hands have made me and fashioned me:” And the blessed Job: “Hast thou not milked me as milk, and curdled me as cheese? Thou hast put me together with bones and sinews;” and the Lord to Jeremiah: “Before I formed thee in the womb, I knew thee.”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Seven Books of John Cassian on the Incarnation of the Lord, Against Nestorius 4.9
… And so that far-famed and renowned prophet as richly endowed with God’s gifts as with his testimony, to whom alone it was given to be sanctified before His birth,
papa san Leone I Magno † 461 d.C. Letters 15
… Whence David also, who certainly was a son of promise, says to God : “Thy hands have made me and fashioned me .” And to Jeremiah says the Lord , “Before I formed thee in the womb I knew thee, and in thy mother’s belly I sanctified thee
1:6
sant'Ilario di Poitiers † 367 d.C. De Trinitate or On the Trinity 4.8
… that He alone abides eternally unborn, for it is written, I Am That I Am , and Thus shalt thou say to the children of Israel, I Am hath sent me unto you , and through Jeremiah, O Lord, Who art Lord
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 1
… and you who exercised it, if you had cause to blame my tardiness; for perhaps this tardiness may be more precious in God’s sight than the haste of others. For it is a good thing even to hold back from God for a little while, as did the great Moses of old, and Jeremiah
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 2.114
… The former stood in awe of the greatness of the ministry, the latter trustfully obeyed Him Who called them. Aaron was eager, but Moses resisted, Isaiah readily submitted, but Jeremiah was afraid of his youth, and did not venture to prophesy until he had received from God a promise and power beyond his years.
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Duties of the Clergy 1.17
… humble was he even to doing the work of a slave, modest, even to taking flight, enduring, even to bearing imprisonment, so forgiving of wrong as even to repay it with good. Whose modesty was such, that, when seized by a woman, he preferred to leave his garment in her hands in flight, rather than to lay aside his modesty. Moses, also, and Jeremiah,
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 86
… For plainly the apostles were not to remain here unto “the end of the world;” but he speaks to the believers as to one body. For tell me not, saith He, of the difficulty of the things: for “I am with you,” who make all things easy. This He said to the prophets also in the Old Testament continually, as well to Jeremiah objecting his youth,
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 4
… 14 .) And good reason that it should be so. For they did not go forth to argue with Pharaoh, but to wrestle with the devil. But the wonder is this, that when sent they made no objections; they said not, they were “weak in voice, and of a slow tongue.” ( Exod. iv. 10 .) For Moses had taught them better. They said not, they were too young. (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. Homilies on First Corinthians 29
… Therefore, you see, they had power either to speak or to refrain from speaking. For they were not bound by necessity, but were honored with a privilege. For this cause Jonah fled; ( Jonah i. 3 .) for this cause Ezekiel delayed; ( Ezek. iii. 15 .) for this cause Jeremiah excused himself. (
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 1.7
… For Isaiah, when the Lord asked whom He should send, offered himself of his own accord, saying, Here I am; send me ( Isai. vi. 8 ). But Jeremiah is sent, yet humbly pleads that he should not be sent, saying, Ah, Lord God ! behold I cannot speak: for I am a child (
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. Register of the Epistles of St. Gregory the Great 7.4
… And this we are taught by the conduct of two prophets , one of whom attempted to shun the office of preaching, while the other desired it. For to the Lord who sent him Jeremias replied saying, Ah, Lord God , I cannot speak; for I am a child (
1:7
sant'Ignazio di Antiochia † 108 d.C. Epistle to the Magnesians: Shorter and Longer Versions 3
… Samuel also, when he was but a little child, reproved Eli, who was ninety years old, for giving honour to his sons rather than to God. In like manner, Jeremiah also received this message from God, “Say not, I am a child.”
sant'Ignazio di Antiochia † 108 d.C. Epistle from Maria of Cassobelæ 3
… And Jeremiah, when on account of his youth he declined the office of a prophet entrusted to him by God, was addressed in these words: “Say not, I am a youth; for thou shalt go to all those to whom I send thee, and thou shalt speak according to all that I command thee; because I am with thee.”
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on the Gospel of John 2.24
… We do not find it said of any one but the saints that he is sent by God. It is said of Isaiah as we showed before; it is also said of Jeremiah, “To whomsoever I shall send thee thou shalt go”;
san Girolamo † 420 d.C. Against the Pelagians 2
Jerem. i. 7, 20 . Men’s sin will only be abolished because God is gracious to them. If you will abandon your assertions of natural ability, I will concede that your whole contention stands good, but only by the gift of God.
1:9
Tertulliano † 220 d.C. Against Praxeas 22
… I have heard of Him.” And the Scripture narrative goes on to explain in an exoteric manner, that “they understood not that He spake to them concerning the Father,” although they ought certainly to have known that the Father’s words were uttered in the Son, because they read in Jeremiah, “And the Lord said to me, Behold, I have put my words in thy mouth;”
Origene † 254 d.C. Origen De Principiis 2.8.3
… The prophet Jeremiah also hears from Him, who gave him his answers, “Behold, I have given My words into thy mouth a fire.”
Origene † 254 d.C. Origen Against Celsus 4.1
… And we pray that words may be given us, as it is written in the book of Jeremiah that the Lord said to the prophet: “Behold, I have put My words in thy mouth as fire. See, I have set thee this day over the nations, and over the kingdoms, to root out and to pull down, and to destroy, and to throw down, and to build and to plant.”
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 4
… ( Ez. iii. 3 .) The roll of a book is given him, and Ezekiel ate what he was about to utter. “And it became in his mouth,” it is said, “as honey for sweetness.” (And again the hand of God touches the tongue of another Prophet; but here it is the Holy Ghost Himself: (
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Gospel of St. John 69
… Since if this were not the case, what shall He have more than Isaiah? for he too saith the very same thing, “The Lord God giveth me the tongue of the learned, that I should know when I ought to speak a word.” ( Isa. l. 4 , LXX.) What more than Jeremiah? for he too when he was sent was inspired. (
1:10
Origene † 254 d.C. Origen's Commentary on Matthew 12.9
… and not that Jeremiah was a type of the Christ, were perhaps influenced by what is said in the beginning of Jeremiah about Christ, which was not fulfilled in the prophet at that time, but was beginning to be fulfilled in Jesus, whom “God set up over nations and kingdoms to root up, and to break down, and to destroy, and to build up, and to transplant,”
san Basilio † 379 d.C. The Letters 244.6
… How can there be two bishops, one deposed by Euippius, and the other consecrated by him? Both are the actions of the same man. Had he not been endowed with the grace bestowed upon Jeremiah to pull down and build again, to root out and to plant,
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 18.14
… Isaiah, again, who beheld the glory of the Seraphim, and after him Jeremiah, who was entrusted with great power against nations and kings;
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 90
The Lord has said to his prophet “See, I have this day set thee over the nations and over the kingdoms to root out and to pull down and to destroy and…to build and to plant.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. On Christian Doctrine 3.11
… But in the saying addressed to Jeremiah, “See, I have this day set thee over the nations, and over the kingdoms, to root out, and to pull down, and to destroy, and to throw down,”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 51.11
… Should we not say, Where is that Carthage? Because there is not what there was, it is overthrown: but if there is what there was not, it is builded. So is said to Jeremiah, “Behold, I will give to thee to root up, to dig under, to overthrow, to destroy,” and again, “to build, and to plant.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 89.3
… In such wise Thou sayest, I build, as not to destroy: for some Thou destroyest and buildest not; and some whom Thou destroyest Thou dost rebuild. For unless there were some who were destroyed to be rebuilt, Jeremiah would not have written, “See, I have this day set thee to throw down and to build.”
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 14.3
… And this we do not gather from our own conjecture, but are taught by the words of Him who alone knows the strength and method of His work: “Behold,” He says: “I have set thee this day over the nations and over kingdoms, to root up, and to pull down, and to waste, and to destroy, and to build and to plant.”
papa san Gregorio I Magno † 604 d.C. The Book of Pastoral Rule 3.34
For hence it is that it is said to Jeremiah when sent to preach, See, I have this day set thee over the nations and over the kingdoms, to pluck out, and to pull down, and to destroy, and to scatter, and to build, and to plant (
1:11
sant'Ambrogio † 397 d.C. Selections from the Letters of St. Ambrose 41.2
2. In the book of the prophet it is written: “Take to thyself the rod of an almond tree.”
Tirannio Rufino † 411 d.C. The Apology of Rufinus. Addressed to Apronianus, in Reply to Jerome's Letter to Pammachius 2.24
“While I was an inhabitant of Babylon, a settler in the land of the purple harlot, and lived under the law of the Quirites, I attempted to write some poor stuff about the Holy Spirit and dedicated the work to the Pontiff of that city. When on a sudden that pot which Jeremiah saw after the almond rod
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 53.8
… and in every place incense is offered unto my name, and a pure offering.” As for Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, and Daniel, who can fully understand or adequately explain them? The first of them seems to compose not a prophecy but a gospel. The second speaks of a rod of an almond tree
1:13
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 53.8
… and in every place incense is offered unto my name, and a pure offering.” As for Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, and Daniel, who can fully understand or adequately explain them? The first of them seems to compose not a prophecy but a gospel. The second speaks of a rod of an almond tree and of a seething pot with its face toward the north,
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Expositions on the Book of Psalms 60.10
… so arise evil works, when a man ill useth the law. Furthermore, they ill using their father, that is, ill using the law, engendered the Moabites, by whom are signified evil works. Thence the tribulation of the Church, thence the pot boiling up. Of this pot in a certain place of prophecy is said, “A pot heated by the North wind.”
1:14
Origene † 254 d.C. Origen De Principiis 2.8.3
… “Even though they hide from my eyes, and descend into the depths of the sea, there will I command the serpent, and it shall bite them.” In the book of Job also, he is said to be the king of all things in the waters. The prophet
1:16
Early Popes (Pseudo-Isidorian Decretals) The Epistles of Pope Pontianus 2
… But, on the other hand, the children of the devil are always meditating things evil and hurtful, because their deeds are evil. And of them the Lord, speaking by the prophet Jeremiah, says: “I will utter my judgments against them touching all their wickedness.”
1:18
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 43.32
… Far from it. He was at once completely reconciled, and took part in every plan and effort. He removed all the thorns and stumbling blocks which were in our way, upon which the enemy relied in their attack upon us. He took hold of one, grasped another, thrust away a third. He became to some a stout wall and rampart,
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom 52
… as the Father, speaking to Jeremiah, said, He would make him as “a brazen pillar, and as a wall;”
san Girolamo † 420 d.C. The Letters of St. Jerome 66.6
… to death and there is a shame that leadeth to life.” It is a monk’s first virtue to despise the judgments of men and always to remember the apostle’s words:—“If I yet pleased men, I should not be the servant of Christ.” In the same sense the Lord says to the prophets that He has made their face a brazen city and a stone of adamant and an iron pillar,
Giovanni Cassiano † 435 d.C. The Conferences of John Cassian 24.25
… And they shall fight against thee and shall not prevail: for I am with thee to deliver thee, saith the Lord.”
1:1
1. VERBA JEREMIAE. — Titulus libri est, sicut ille apud Isaiam, cap. i, « visio Isaiae, » q. d. Hic liber continet verba Jeremiae, puta verba Dei, scilicet oracula quae locutus est Deus ad Jeremiam, quaeque Jeremias audivit a Deo; unde Septuaginta vertunt, verbum Dei quod factum est ad Jeremiam. Ita S. Hieronymus, Theodoretus et Rabanus. Secundo, planius et plenius, q. d. Haec sunt verba, id est prophetiae, quas a Deo acceptas Jeremias dixit et prolocutus est ad populum. Ita Chaldaeus, Lyranus et Vatablus. FILII HELCIAE. — Clemens Alexandrinus, libro I Strom., S. Hieronymus vel quisquis est auctor Quaest. Hebr. in lib. I Paral., Paulus Burgensis, Maldonatus et Hebraei putant Helciam hunc Jeremiae patrem fuisse summum pontificem, qui, anno 18 Josiae (qui erat sextus ab eo tempore quo prophetare coepit Jeremias), invenit in area librum Deuter., IV Reg. xxii, 8. Hic Helcias genuit Azariam, Azarias Saraiam, Saraias Esdram, I Esdr. vii, 1; ita ut Jeremias fuerit patruus Esdrae, utpote frater avi ejus, puta Azariae. Verum, si Helcias fuisset summus pontifex, sane hoc non tacuisset Scriptura hic; quia hoc facit ad magnam Jeremiae tum notitiam, tum dignitatem. Secundo, vox de sacerdotibus, plane significat eum vulgarem fuisse sacerdotem, non pontificem. Tertio, pontifices habitabant Hierosolymae juxta templum, teste Josepho lib. XX Antiq. cap. xviii; hic autem Helcias habitabat in Anathoth, unde tempore vicis suae veniebat Hierosolymam, ut sacerdotio fungeretur. Ita Chaldaeus, qui addit eum fuisse unum ex viginti quatuor praepositis templi. Ita et Sanchez in Prooemio.
1:2
2. QUOD FACTUM EST, — est anastrophe: sic enim haec ordinanda sunt, « verbum quod factum est. » Particulatim hic explicat titulum libri, scilicet verba Jeremiae; est ergo hic sensus horum omnium usque ad vers. 4, q. d. Haec « verba, » id est hae prophetiae, Jeremiae sunt, et complectuntur omne verbum quod a Deo factum est ad Jeremiam in Judaea successive per 41 annos, scilicet a 13 Josiae, et deinde sub Joakim usque ad mensem quintum anni undecimi Sedeciae, quo capta est Jerusalem. Nota: Omittit Joachaz et Joachin, quia hi tantum tres menses regnaverunt. Aliter explicant Lyranus, Hugo, Dionysius, « quod, » id est quia, « factum est verbum, » etc. Sed hoc non fert sermo Latinus; alioqui ex Hebraeo verti potest cum Vatablo, secundum quod, vel quemadmodum factum est verbum Domini ad eum. IN TERTIO DECIMO ANNO REGNI — Josiae. Nota: Ab hoc anno coepit prophetare Jeremias; quia eodem anno videtur eversa fuisse Ninive a Cyaxare rege Medorum et a Nabuchodonosore seniore, qui fuit pater Nabuchodonosoris junioris sive Magni, eversoris Hierosolymae; nam non post, sed ante Jerusalem, eversam fuisse Ninivem sub Josia diserte docet S. Hieronymus, Praefat. in Jonam, et Eusebius in Chronico, idemque colligitur ex Josepho, libro IX Antiq. cap. xi, ubi a tempore Joathan regis Juda, sub quo ipse ait Nahum praedixisse interitum Ninive, usque ad ejusdem eversionem effluxisse scribit annos 115. Atqui 13 annus Josiae est 115 ab anno ultimo regni Joathan; quare hoc anno 13 Josiae videtur eversa Ninive. Audi S. Hieronymum plures testes citantem: « Et revera, inquit, quantum ad Historias tam Hebraeas quam Graecas pertinet, et maxime Herodotum; legimus Ninivem regnante apud Hebraeos Josia et Astyage rege Medorum fuisse subversam. » Constat autem eam subversam a Chaldaeis, adjuvantibus Medis, puta a Nabuchodonosore seniore, qui hoc anno 13 Josiae regnare coepit. Idem confirmat Tobias cap. ult. vers. 6, juncto cum vers. 10 et seq., ubi dicitur Tobiam juniorem antequam moreretur, audivisse perditionem Ninive, quam captivavit Nabuchodonosor, et Assuerus sive Cyaxares, ut habent Septuaginta; Tobias enim mortuus est anno aetatis 99, et puer sex vel septem annorum cum patre in Assyriam abductus est, anno 6 Ezechiae; deme hos 7 annos a 99, habebis 92, quot sunt a 6 Ezechiae ad 13 Josiae, quo fit ut Tobias videatur mortuus esse hoc anno 13 Josiae, paulo post eversionem Ninive. Jeremias ergo, quia hoc anno 13 Josiae vidit monarchiam et sceptrum a Ninive et Assyriis transferri in Babylonios, hinc vidit eodem anno virgam eorum vigilantem, incubantemque Judaeae, et aliis Gentibus; hinc omnibus inclamat: Consulite vobis; ecce enim « ascendit leo de cubili suo, praedo Gentium se levavit; egressus est de loco suo, ut ponat terram tuam in solitudinem, » cap. iv, vers. 7. Ita docent recentiores quidam exacti chronologi. Verum Nahum ii, 2, ostendi Ninivem eversam esse 27 annis post mortem Josiae, nimirum anno 24 Nabuchodonosoris junioris sive Magni. Probabilior ergo causa, cur anno 13 Josiae coeperit prophetare Jeremias, est, quod sub hunc annum coeperit regnare Cyaxares in Media, et Nabuchodonosor senior in Babylonia, cujus filius Nabuchodonosor junior postea conjunctis copiis cum Cyaxare Niniven evertit, et monarchiam ab Assyriis ad Babylonios transtulit, ac consequenter Judaeos aliasque omnes gentes armis sibi subjugavit. Hic enim est virga vigilans, quam anno 13 Josiae vidit Jeremias. Adde: Probabile est quod Cyaxares cum Nabuchodonosore seniore coeperit obsidere Niniven sub annum 13 Josiae, sed coactus est solvere obsidionem ob incursionem Scytharum; deinde eam resumpsit cum Nabuchodonosore juniore sub annum quintum ab excidio Hierosolymae, tuncque eam expugnavit, de quo plura Nahum cap. ii, vers. 2.
1:3
3. USQUE AD TRANSMIGRATIONEM. — Prophetavit etiam post transmigrationem, in Aegypto, ut patet cap. xliv et seq. Verum plures et potiores ejus prophetiae sunt de gentis suae transmigratione et excidio, ideoque illi praeviae. Hinc eis hunc titulum praefixit, praesertim quia urbe et gente excisis, rebusque plane deploratis, putabat Jeremias se amplius non prophetaturum, utpote qui prophetiae suae videret jam finem et exitum. Sed secus accidit: prophetavit enim postmodum in Aegypto, illaeque prophetiae prioribus, quibus hunc titulum jam praefixerat, additae sunt. Hinc factum est ut titulus hic jam ante operi praefixus manserit. Ita Sanchez.
1:4
4. ET FACTUM EST, — q. d. Fieri autem coepit ad me verbum Domini. Coepit Dominus ad me loqui, anno 13 Josiae, dicens: « Priusquam te formarem in utero novi te. » To enim factum est, hic significat actum inchoatum, cum vers. 3, significet actum continuatum. Rursum to et capitur pro autem.
1:5
5. PRIUSQUAM TE FORMAREM. — Tertullianus, lib. De Anima, cap. xxvi, legit, priusquam te fingerem, scilicet quasi figulus, uti ex luto finxi Adamum; hoc enim significat Hebraeum יצר iatsar. Novi te, — notitia approbationis, qua praescivi et praedestinavi te formare, id est creare hominem, atque efficere mei verbi ministrum et prophetam; cognoscere enim, scire aut praescire, pro praedestinare aliquando ponitur, ut Rom. xi, 2: « Non repulit Deus plebem suam quam praescivit. » Ita S. Chrysostomus, hom. De Jeremia, tom. I, Origenes et Chaldaeus. Censet Maldonatus idem esse haec tria, « novi te, sanctificavi te, Prophetam in Gentibus dedi te. » Verum haec distinguenda esse mox patebit. Tropologice, nota hic magnos Sanctos a puero designari et destinari ad magna, idque saepe per mira praesagia. Admiranda est S. Eucherii Aurelianensis historia. Nocte quadam illius genitrix, cum ab ecclesia, expletis nocturnis hymnis, domum rediisset, proprium ingressa cubiculum, quieti se dedit; viditque in somnis toro suo virum adstantem miri candoris vestibus indutum, capitis veneranda canitie splendidum, oculis instar gemmarum coruscantibus terribilem, sibique dicentem: « Ave, Deo dilecta, benedictum in utero tuo ferens puerum, olim in hac urbe a Deo electum futurum Antistitem. » Cui venerabilis matrona: « Obsecro te, inquit, ut benedictionem tuo ore mihi largiaris, priusquam a me discedas. Intueor enim vultum tuum veluti angelicum. » Ait illi Angelus: « Recte quidem cernis; ego enim angelus Dei sum, missus ab eo, ut benedicam proli, quae est in utero tuo. Et quia admonenti ambiguitatem non opposuisti, sed a Deo missum me credidisti, jam benedicam tibi, et semini tuo ex te nascituro. » At illa expergefacta immensas SS. Trinitati referebat gratias, atque marito suo tantae revelationis gaudia per ordinem explicavit. Ille vero haec audiens, timore et gaudio perfusus, in gratiarum actione permanens, rei exspectabat eventum. Natum puerum baptizavit, et de sacra unda suscepit Ausbertus Augustodunensis Episcopus. Ita habet Vita S. Eucherii, 20 Februarii. Anno Domini 989, uti ex Vita S. Stephani refert Baronius, Geisa primus Hungarorum dux baptizatus, cum suos Hungaros ad fidem Christi traducere, ibique episcopatus fundare cogitaret, apparuit illi angelus dicens, ei nasciturum filium qui hoc perageret. Uxori quoque ejus, cum partui vicina esset, apparuit B. Levita et protomartyr Stephanus, Levitici habitus insignibus ornatus, ita eam compellans: « Confide, mulier, in Domino, et certa esto te filium parituram, cui primo hujus gentis et regnum et corona debetur. Tu vero illi nomen imponas meum. » Cum autem femina non sine admiratione sciscitaretur ab eo quisnam esset, aut quomodo vocaretur? sic respondit: « Ego sum Stephanus protomartyr, qui primus pro Christi nomine martyrium obivi. » His dictis disparuit. Nascitur itaque (ut praedictum erat) filius principi, notus Domino, secundum Prophetam, priusquam in utero conciperetur, et per Stephanum protomartyrem a Domino appellatus, antequam natus. Eum vero beatus et Deo dilectus Episcopus Adalbertus baptizavit, et nomen Stephani ei impositum est. Cum B. Eligius (ut habet B. Audoenus Rotomagensis Episcopus in Vita S. Eligii, apud Surium 1 decembris), Noviomensis Episcopus matris adhuc alvo esset inclusus, vidit genitrix ejus visionem miram. Videbat quasi aquilam valde pulchram, supra suum volitantem stratum, ac se tertio inclamantem, sibique nescio quid pollicentem. Cumque ex reciproca voce evigilasset, perterrita nimis, coepit mirari quaenam esset haec visio. Interea venit tempus pariendi, et prae magnitudine doloris coepit mater periclitari. Vocaverunt autem quemdam religiosum presbyterum, boni testimonii virum, ut pro eadem oraret. Qui cum venisset ad eam, quasi propheticum mox usurpans verbum, ait ad illam: « Noli, inquiens, mater, timere, quoniam benedictum partum tibi Dominus dignabitur largiri. Erit enim vir sanctus, ac de gente sua electus, vocabiturque magnus in Ecclesia Christi sacerdos. » Mater Aeneae Sylvii matrona nobilis, cui Victoria nomen erat, cum proxima esset partui, in somnis sibi visa est puerum se parere mitram in capite gestantem; quae, ut pronae semper in pejus mentes hominum sunt, verita est ut somnium illud puero et familiae ignominiam portenderet; neque prius potuit hujusmodi suspicione levari, quam postquam intellexit, filium suum Episcopum Tergestinum designatum. Quo nuntio, omni prorsus metu liberata, immortali Deo gratias egit. Is postea fuit Pontifex Maximus, quem Pii II appellatione nostra vidit aetas, inquit Aventinus in Vita Pii II. Audi Marcellinum presbyterum in Vita S. Swiberti Episcopi Werdensis. « Adveniente hora, qua benedictus puer Swibertus a clarissima genitrice nasceretur, subito totam cameram, in qua felix Bertha pareret, fulgor nimius replevit, stupentibus et mirantibus cunctis, mansitque irreverberatis radiis protensus, donec peperit filium suum; quo nato, paulatim claritas recessit. Matronae vero illic eum obstetricibus congregatae glorificantes Deum, ubique promulgarunt magnalia claritatis piae Comitissae. » Tempore Ethelredi, regis Merciorum, nobilis quidam regali progenie ortus, ex uxore sua nomine Tecta S. Guthlacum servum Dei progenuit. Ea vero hora, qua Dominus eum segregavit ex utero matris, coelesti prognostico est designatus: manus enim quasi hominis, rubri nitoris, coelitus missa, et ad ostium domus extensa, ineffabili fulgore coruscare visa est. Quae signaculo crucis ostium muniens, felici praefiguravit auspicio, quod ille ad ortum procederet, qui constanti perseverantia Christi crucem in suo corpore circumferret. Hominum autem multitudo novitate miraculi stupefacta accurrens, inauditae visionis prodigium, magnum divinae dispensationis fore mysterium asserebat. Cumque stupore magno, secundum varios animi motus, opinionibus ambiguis fluctuarent, una obstetricum, de domo egrediens, infantem jam natum proclamat. Natus baptizatur, et Guthlacus vocatur, quod sonat, Belli donum, vel bonum donum, juxta idioma Anglorum. A Deo enim donatus est parentibus, ut contra oppressores eorum bella gereret, ac de illis cum victoria titulos triumphales reportaret, inquit auctor Vitae. S. Bernardi mater gravida visa est sibi videre se gestare utero catulum latrantem; et S. Dominici mater vidit se gestare catulum, facem accensam ore gestantem. Refert Rodericus, Toletanus et Vasaeus in Chron. anno Domini 860, quod mortuo Enechone Arista Navarrae rege, regnavit Garsias ejus filius, vir non minus integritate vitae, quam armis praestans, qui uxorem ducit Urracam, feminam primariam; cum ea jam gravida ac partui vicina, dum incautius per montes iter faceret, inopinato hostium Arabum supervenientium insultu oppressus, fortiter pro fide dimicans, interiit. Accidit vero ut, digressis Barbaris, nobilis quidam, cui Guevarra nomen fuisse affirmant, qui a tempore Enechonis Aristae adhaeserat regi Garsiae, ad eum locum forte accederet, et infantem per vulnus manum extendentem, et velut eluctantem conspiceretur. Miseratus utriusque vicem, caeso matris utero, eduxit infantem, ac domi suae diligenter educavit. Quod non sine testibus factum est, ut, quando res ipsa posceret, facto fides constaret. Qui transactis infantiae et pueritiae annis, cum ad adolescentiam pervenisset, aetatem indole, et indolem strenuis operibus superabat, et successit in regnum regi Garsiae aera 218. E contrario, anno Domini 1051, ex Lamberto Scafnaeo narrat Baronius, quod eo anno Henricus Imperator auctus sit filio, eidemque nomen Henrici imposuerit, sed plane magno Ecclesiae damno hunc genitum praevidit per visum, quae ipsum gestabat in utero Agnes Augusta: vidit enim se parere draconem virulentum. Quod ipsum, eadem saepe testata, scribitur ab Auctore Vitae S. Mathildis, qui sub idem tempus vixit. At quam ista vera fuerint, ipsa declararunt eventa. SANCTIFICAVI TE, — selegi te mihi ex hominibus, praeordinavi te, deputavi, praeparavi te muneri prophetico, quod sacrum est et sanctum, idque cum adhuc esses in matris utero, imo ab aeterno. Ita Chaldaeus et Hieronymus, in cap. i ad Galat., Abulensis, Quaest. xvii in cap. xiii Judicum, Theodorus a Castro et Sanchez. Addunt aliqui: « Sanctificavi te, » id est ad rem magnam et eximiam selegi te. Sanctum enim, inquiunt, subinde significat magnum quid et eximium; quia sanctitas in Deo et creaturis, est dos magna et eximia. Est catachresis. Sic canit B. Virgo: « Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum, » id est magnum, augustum, sacrum, « nomen ejus. » Secundo, S. Augustinus, epist. 57: « Sanctificavi, » inquit, id est praedestinavi te sanctificare. Augustinum sequuntur Jansenius in Concordia Evang. cap. ii, et Salmeronius, tom. II, tract. 34. Sic Joan. cap. xi, 52, dicuntur filii Dei, qui adhuc erant infideles. Tertio et optime: « Antequam exires de vulva, » id est in ipsa matris vulva te jam conceptum, sed necdum natum, « sanctificavi, » quia uti Joanni Baptistae, ita et tibi, o Jeremia! in utero remisi peccatum originale, et infudi gratiam sanctificantem, qua simul te constitui et consecravi in S. Prophetam; unde hoc explicans subdit: « Prophetam in gentibus dedi te; » utrumque enim significat vox sanctificare, scilicet primo, a communi et profano segregare, Deique ministerio deputare et consecrare. Sic sanctificantur sacerdotes, prophetae et reges, quasi Dei providentiae et justitiae sacrae administri. Secundo, a peccato segregare, ut pure et sancte Deo serviat quisque in suo gradu et vocatione, uti hic Jeremias in utero vocatur et sanctificatur, ut sit Propheta. Utramque significationem complectitur Macrobius, lib. III Saturn. iii, cum ait: « Sanctum est, vel idem quod sacrum aut religiosum, vel quod incorruptum et culpae nescium. » Vide D. Thomam in IV, dist. I, Quaest. i, art. 5; Quaest. i, ad 1, et III part. Quaest. xl, art. 1, ad 2. Haec expositio probatur primo, quia hoc proprie significat vox « sanctificavi, » et, « antequam exires de vulva, » id est in ipsa vulva. Secundo, quia alia est phrasis qua dixit: « Priusquam te formarem in utero, novi te, » significans, ab aeterno praescivi, amavi, praedestinavi te ad sanctitatem et munus propheticum; alia est hic, cum dicit: « Antequam exires de vulva, » id est in vulva, sanctificavi te. » Haec enim significat exsecutionem et effectum cognitionis et praedestinationis divinae, q. d. In vulva reipsa propositum meum aeternum exsecutus sum, infundendo tibi jam concepto gratiam et sanctitatem, ad quam ab aeterno te cognovi et praedestinavi, ut scilicet dignus et selectus mihi sis Propheta, sanctitatem eximiam in pessimos Judaeos et Gentes spirando et afflando; sicut ex tunc, id est ex vulva, Prophetam in Gentibus te dedi, id est constitui. Sanctitas enim eximia est optima praeparatio ad praedicandum, infidelibus praesertim et rebellibus, quales erant hi Judaei; sine qua doctrina, eloquentia aliaque dona parum valuissent, et etiamnum parum valent. Tertio, quia Ecclesiastici cap. xl, 9, dicitur Jeremias « a ventre matris consecratus propheta. » Quomodo consecratus? non per prophetiae, ut patet, sed per gratiae sanctificantis infusionem, qua simul constituebatur propheta, Deo specialiter ita ordinante. Illa enim verba Ecclesiastici hisce Dei ad Jeremiam, sunt antistropha. Quarto, quia hoc speciale privilegium ex hoc loco tribuunt Jeremiae S. Athanasius, S. Hieronymus, S. Leo, S. Nazianzenus, Origenes, Ambrosius, Petrus Damianus, S. Thomas, III part. Quaest. xxvii, art. 6, ubi ad 1 addit: « Sanctificatis in utero creditur praestitum esse, ut de caetero mortaliter non peccarent, divina eos gratia protegente. » Idem docent S. Bernardus et communiter Patres et Scholastici, quos citant et sequuntur Franciscus Suarez, III part. Quaest. xxvii, art. 2, disp. 3, sect. 1, et Sebastianus Barradius in Luc. cap. i, 44. Videturque hic communis Doctorum et fidelium sensus, ita ut de eo jam dubitare non liceat, ait Antonius Fernandius, Visione ii. Ratio est, quia prae aliis Prophetis, Jeremias unus delectus est, qui sua sanctitate urbem et Ecclesiam labantem sustineret, in summa rerum omnium confusione et vastitate; unde ab utero gratiam, constantiam et virtutes alias ad tantum prophetiae munus necessarias accepit ex speciali privilegio, et ad majorem auctoritatem apud populum conciliandam. Quare minus probabiliter S. Ildephonsus, lib. De Perpet. virgin. Mariae, ex eo quod Jeremias, cap. xx, 14, diem qua natus est, vocat maledictam, colligit eum in matris utero non fuisse a peccato originali purgatum, quod et sentit Abulensis in cap. xiii Judic. Quaest. xvi. Simile quippiam de Asella virgine innuit S. Hieronymus, epist. 15 ad Marcellam: « Praetermitto, inquit, quod in matris utero benedicitur ei, antequam nascatur; quod in phiala nitentis vitri, et puri speculi purioris, patri virgo traditur per quietem; quod adhuc infantiae involuta pannis, vix annum decimum aetatis excedens honore futurae beatitudinis consecratur. Sit gratiae omne, quod ante laborem fuit, licet Deus praescius futurorum et Jeremiam sanctificet in utero, et Joannem in alvo matris faciat exsultare, et Paulum ante constitutionem mundi separet in Evangelium Filii sui. » Sic Mosen sanctificatum fuisse in utero matris censuit S. Ephrem in orat. De Transfig. Christi; et Jacob patriarcham, qui collisus in utero supplantavit Esau, tunc fuisse justificatum censuit S. Ambrosius, lib. IV De Fide, cap. iv. Idem, de Samsone, S. Joseph, Jacobo fratre Domini, et aliis censuerunt nonnulli, sed sine fundamento. Moraliter, nota hic ordinem, quem Deus servat in idoneis Ecclesiae ministris sibi cooptandis, nimirum ut ante omnia gratia sua eos imbuat, eosque sibi amicos et familiares efficiat. Idcirco enim, uti advertit S. Augustinus, Doctor Gentium, seipsum describens, Rom. cap. i, 5, ait: « Per quem accepimus gratiam et apostolatum, » gratiae primas dedit, apostolatui secundas. « Sic enim tuba Evangelica (ait Nazianzenus in orat. De episcopatu Nazymorum) aptam reddidit harmoniam ab interiori homine optime secundum Deum composito, convenienter emisso Spiritu Sancto. » Idcirco et Saulis prophetationem in proverbium irrisorium abiisse ait, quoniam organum pravum ac dissolutum, decorem et harmoniam edere nequit. Merito ergo Deus hic antequam pronuntiaret de Jeremia illud: « Et Prophetam in Gentibus dedi te; » praemisit: « Priusquam te formarem in utero, novi te. » Apte autem, non praedicatorem, sed prophetam dixit; quia ut propheta sine spiritu prophetiae prophetare nequit, ita nec praedicator praedicare potest sine spiritu et gratia praedicandi. Quare S. Chrysostomus, homil. 19 in Matth., dans causam, quare doctores christiani vocentur Prophetae, quia ut Prophetae, inquit, olim ungebantur, ita doctores christianos ungi prius oportet unctione gratiae. Nota prophetiam non esse habitum permanentem, nec actu datum fuisse Jeremiae in utero, sed tantum per specialem primo Dei ad hoc deputationem; et secundo, sanctificationem ad hoc ordinatam; ac tertio, per Dei auxilium et inspirationem Jeremiae praeparatam, ut tempore opportuno prophetaret; haec enim Jeremiae in utero non data, sed destinata tantum et praeparata fuit a Deo. ET PROPHETAM IN GENTIBUS DEDI TE. — Primo, Origenes, Cyprianus, lib. I Contra Judaeos, cap. xxi; Gregorius Nyssenus, lib. Contra Judaeos; Ambrosius, in vers. 3 Psalm. xliii, haec intelligunt de Christo, qui gentes vocavit ad se. Sed hic sensus allegoricus est, non litteralis. Secundo, Victorinus Martyr in Apocal, cap. xi putat Jeremiam cum Elia venturum contra Antichristum, ut Gentibus praedicet; nam dum viveret, tantum Judaeis praedicavit. Unde et mortem ejus taceri in Scriptura, quasi vivat in paradiso. Hinc et Matth. xvi, 14, quidam putabant Christum esse Jeremiam; et Josippus filius Gorion, lib. I Hist. Judaica, cap. xvii: Jeremias, ait, cum arcam abscondit, dixit: « Non sciet homo, neque cognoscetur locus, donec venero ego, et Elias propheta, tunc restituemus arcam in locum suum in Sancta sanctorum. » Sed communis Patrum traditio est, solum Henoch cum Elia venturum, uti dicam Eccli. cap. xliv, 16, et cap. xlviii, 10. Respondeo ergo: « Prophetam dedi te in Gentibus, » id est Gentibus vel ad Gentes. Ita Pagninus, vel, ut Hugo et Vatablus, contra Gentes. Jeremias enim licet inter Judaeos ageret, tamen de Aegyptiis, Babyloniis, aliisque Gentibus etiam prophetat, eisque excidium intentat, ut patet cap. xxv et cap. xxvii; itaque se explicat Jeremias hic vers. 10. Ita S. Hieronymus, Theodoretus et Origenes. Addit Maldonatus, « in Gentibus, » inquit, id est ut praedicat Chaldaeorum aliarumque Gentium victoriam contra Judaeos, uti explicatur vers. 15: « Quia ecce ego convocabo omnes cognationes regnorum Aquilonis, etc., super universas urbes Juda. » Denique Jeremias reipsa prophetavit « in Gentibus, » quando in Taphnis Aegyptiis praedixit, quod vastandi essent a Chaldaeis, ut patet cap. xliv, vers. 1 et seq. Ergo Jeremias, aiunt a Castro et Antonius Fernandius, Visione ii, tunc cum coepit prophetare, fuisse 14 aut 15 annorum: talis enim est puer. Didicerat Jeremias illud Sapientis: « Puer, tace et audi. Sicut enim rosa est purpura veris; sic silentium ruborque verecundiae sunt purpura adolescentiae. » Nota: Deus elegit pueros, Danielem et Jeremiam ad prophetandum, ut certo scirent homines Deum esse, qui tam grandia per pueros loqueretur. Tropologice, quomodo detrectari vel suscipi debeat munus praedicationis, vide apud S. Gregorium, part. I Pastor. cap. vii. Rursus discant hic electi aut destinati a Deo ad magna, agnoscere suam ruditatem et infantiam, discant se omnibus etiam pueris postponere. Ita fecit S. Bernardus, qui, ut habet auctor Vitae, lib. II, cap. iv: « Superbiae fuit infensissimus hostis. Cum enim facta ejus et verba confirmarentur miraculis, nunquam excessit, nunquam supra se in mirabilibus ambulavit; sed de se semper humiliter sentiens, venerabilium operum non se auctorem credidit, sed ministrum; et cum esset omnium judicio summus, suo sibi judicio constitit infimus: soli Deo quidquid fecit ascripsit; imo se nihil boni aut velle aut posse, nisi inspirante et operante Deo, et sensit et dixit. » Idem, capite vii, eumdem suos hoc docuisse tradit: « Judicari ab humano die non multum curetis; neque vestra propria, neque aliena judicia approbantes, sub timore Dei sic state, ut nec vos quempiam judicantes, aliquando extollamini, nec aliorum curantes judicia excidatis in nugas, singula vero prosequentes, vos servos inutiles reputetis. » Hac de causa ipse singularitatem et admirationem fugiebat, ideoque cilicium quod occulte gestaverat, cognitum deposuit. Sermone vero 37 in Cantic. sic ait: « Noli te, homo, comparare majoribus, noli minoribus, noli aliquibus, noli uni. Quid scis enim, o homo! si unus ille, quem forte omnium vilissimum atque miserrimum, et tanquam omnium sceleratissimum reputas, melior te, mutatione dexterae Excelsi futurus in se quidem sit, in Deo vero (in Dei praedestinatione) jam sit? Hinc jussit Dominus te recumbere non penultimo, sed novissimo loco, ut non tantum nemini te praeponas, sed nec comparare praesumas. » Porro id maxime locum habet in praedicatore, cujus munus est difficillimum: « Quale, inquit Nazianzenus in Apologetico, est multarum fistularum instrumentum musicum, pluribus simul pulsibus percutere harmoniam? Quis enim tot voluntates, quot sunt auditores, concinnabit apte, ad concinnandam Deo convenientem harmoniam? » Difficile est quod subdit: « Concionatores opifices sunt, aperto mundo, » qui videlicet homines comminuendo, sua concionandi vi effingere debeant. Sapientes homines divinos requirent. Hoc est quod ait Psaltes, Psalm. lxvii, 12: « Dominus dabit verbum evangelizantibus, virtute multa. » Ab ore Dei procedunt verba spirantia divinitatem.
1:6
6. ET DIXI, A, A, A. — Viegas in Apoc. iv, sect. v, num. 4, SS. Trinitatis mysterium hic innui putat. Ter enim, inquit, dixit A, quae balbutientis et infantis adhuc pueri vox est, propter tres personas divinas; ut indicaret se comparatione ejus mysterii infantem esse et nescientem adhuc articulate loqui. Loquebatur enim cum eo SS. Trinitas: Pater dicens: « Novi te, » Filius dicens: « Sanctificavi te; » Spiritus Sanctus dicens: « Prophetam dedi te. » Verum hic sensus, uti symbolicus est, ita subtilior est, quam solidior; non enim agitur hic de Trinitatis mysterio, nec ad illud promulgandum mittebatur Jeremias, deinde pro a, a, a, in Hebraeo unica est vox, ut jam dicam. A, A, A, — Hebraeum אהה aha una vox est et interjectio, noster Interpres videtur cuique consonanti (sunt enim tres) subjecisse vocalem sic, א ה ה a ha ha. Aha autem Hebraeis est interjectio admirantis et dolentis, ut cum quis pusillanimis, onus impositum quasi viribus suis impar, gemens, dolens et stupens excutere nititur, sicut facit hic Jeremias. Quare quod S. Thomas, vel potius Thomas Anglicus, per trinum A, A, A, putat notari tres defectus, qui Jeremiam ineptum reddebant ad prophetandum, scilicet defectum aetatis, scientiae et eloquentiae, subtilius est quam solidius. De voce aha plura dicam Joelis i, 15. Septuaginta pro aha legerunt אדני adonai; vertunt enim: Ὦ δέσποτα, Κύριε, qui es Dominator, Domine. To enim qui es, est nomen Dei, Exodi iii, 14. NESCIO LOQUI (id est vaticinari, inquit Chaldaeus), QUIA PUER EGO SUM, — q. d. Prae pueritia nescio loqui res tantas, et prae timore puerili non audeo apud viros et principes. Unde priori ejus excusationi respondet Deus, vers. 7: « Ad omnia quae mittam te, ibis et, etc. loqueris, » id est ire et loqui poteris. Posteriori vers. 8: « Ne timeas, etc., quia tecum ego sum. » Deus enim animos aeque ac verba quaelibet suppeditat: « Sufficientia enim nostra ex Deo est, » II Corinth. cap. iii, 5, q. d. Ne timeas tuam infantiam, ego te faciam virum idoneum, facundum et audacem. Videtur ergo Jeremias, aiunt a Castro et Antonius Fernandius, Visione ii, tunc cum coepit prophetare, fuisse 14 aut 15 annorum: talis enim est puer.
1:8
8. NE TIMEAS A FACIE EORUM, — ne timeas eos ad quos scilicet mittam te; dices enim: « Dominus adjutor: non timebo quid faciat mihi homo, » Psalm. cxvii, vers. 6. Faciei meminit, quia pueri et adolescentes maxime vereri et revereri solent vultus virorum nobilium et potentium; majestas enim vultus, aeque ac ira et indignatio, maxime apparet in vultu.
1:9
9. ET MISIT (extendit) DOMINUS MANUM SUAM. — Puta, cum S. Hieronymo et Rabano, Deum misisse angelum, qui in corpore assumpto manu tangeret os Jeremiae, et diceret: « Ecce, dedi verba mea in ore tuo, » idque primo, ut eum hoc tactu consecraret Prophetam, et os aperiret ad prophetandum. Secundo, ut confidentiam et animum daret, Dominum cum eo fore, et verba ejus suggesturum: sic ad Isaiam, cap. vi, mittitur Seraphim. Tertio, ut sciret Jeremias ea quae praedicaturus erat, non sua, sed Dei esse verba in os suum immissa. Quarto, ut tactum et plagas manus humanae non formidaret, inquiunt S. Hieronymus et Origenes, multa enim a Judaeis passurus erat. Ab hoc tactu angelico praemunitur et corroboratur. ECCE, — Hebraice ראה ree, id est vide, vel attende; animum scilicet, ad ea quae dicturus sum tibi. CONSTITUI TE HODIE (et ex nunc Prophetam constituo) (ponitur praeteritum pro praesenti) SUPER GENTES ET SUPER REGNA (tam Judaeorum, quam aliarum circumquaque nationum), UT EVELLAS, — id est ut intermineris hostibus meis (« quos » in regionibus suis « plantavi, » id est firmiter stabilivi, et « aedificavi, » id est prole, familia, divitiis, urbibus et opibus auxi et stabilivi, ut ait cap. xlv, vers. 4, infra) me inde per bella et calamitates Chaldaeorum eos evulsurum, nisi resipuerint, uti factum patet cap. xxv et sequent. E contra, me aedificaturum rursus, et plantaturum eos quos destruxero et evulsero si paenitenant, uti factum patet cap. xlii, vers. 10. Ita S. Hieronymus, Theodoretus, Rabanus, Lyranus, Vatablus, Dionysius Carthusianus et alii. Nota: Partim hic esse metaphoram ab hortulano; sicut enim hortulanus plantat et evellit arbores; ita Deus plantat et evellit gentes: partim hebraismum, quo verba realia per mentalia aut verbalia exponuntur. Nam Jeremias reipsa non plantavit nec evulsit gentes: ergo « ut evellas, et destruas, et disperdas, et dissipes, et aedifices, et plantes; » idem est quod, ut has gentes evellendas, destruendas, disperdendas et dissipandas; illas aedificandas et plantandas esse a Deo, mineris et praedicas. Vide Can. xxix. Sic tropologice, ait S. Gregorius, III part. Pastor. xxxv, concionator evellit ex homine regnum superbiae, luxuriae, etc., ut plantet regnum castitatis, humilitatis, etc.; additque prius dici: « Ut evellas et destruas; deinde, aedifices et plantes. Quia, nisi, inquit, perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset, quia, nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. » Doctor ergo ut auditores utiliter possit docere bona, debet eos prius dedocere mala. Unde S. Augustinus, lib. IV De Doctrina Christiana, doctores Ecclesiasticos vocat rectae fidei satores, et debellatores errorum. Porro: « Facilius est rudi adhuc animae, ac instar cerae nondum signatae, veritates imprimere, quam conscriptis jam quasi litteris, hoc est pestiferis opinionibus, superducere quae vera sunt, » ait Nazianzenus in Apologetico. Ad hoc ergo opus est ingenti zelo, spiritu, conatu et efficacia, ait S. Gregorius loco citato. Symbolica fuit haec Prophetae inauguratio. Quemadmodum pruna ardens de altari attigit os Isaiae, vi, 7, et Ezechieli liber datus est comedendus, ii, 8, 9, 10, ita huic os tetigit manus divina.
1:11
11. VIRGAM VIGILANTEM EGO VIDEO. — Ita Aquila et Symmachus. « Vigilantem, » id est minantem, librantem et agitantem se, ac paratam percutere, ait Rupertus. Secundo, Septuaginta vertunt: ego video baculum nuceum; Theodotion, ego video virgam amygdalinam, quae primo inter arbores evigilat, id est sollicita est, ut suos flores emittat; ideo enim amygdalus hebraice dicitur שקד scaked, id est vigilans, q. d. Ramum amygdali antevertentem alias arbores, et antelucantem in proferendis floribus, ego video, hoc est, video flagellum repente occupaturum Judaeos imparatos, quod multo citius quam putatis, o Judaei! antevertet timorem vestrum. Ita Vatablus, Pagninus, R. Salomon et alii. Unde Syrus vertit, virgam amygdali video. Et dixit mihi Dominus: Bene vidisti, quia festino ego super verbo meo ad faciendum illud; et Arabicus, vidi virgam de arboribus amygdalorum. Et dixit mihi Dominus: Quam bene vidisti, o Jeremia! Innuit per virgam amygdali, quod, sicut praecox est amygdalus in viriditate sua celeriter ante omnes arbores, sic festinabit judicium meum, id est supplicium meum. Advertit Theodoretus: Sicut nux vel amygdalum amarum habet corticem, sed nucleum suavem; ita disciplina et castigatio primo molesta est; sed deinde fructum dat, suavitatem morum. Hac ergo visione virgae amygdalinae et vigilantis, significavit Deus Jeremiae, se cito acceleraturum poenas et captivitatem Babylonicam, quam Judaeis comminatus fuerat. Nam anno abhinc vigesimo tertio, puta anno tertio Joakim, Nabuchodonosor cepit Joakim et Danielem aliosque abduxit: anno vero abhinc quadragesimo, Jerusalem vastavit, et templum concremavit. Haec ergo virga vigilans ostensa Jeremiae, fuit similis ostento vel portento cometae, qui specie virgae aut gladii apparens, pestem, bellum et vastitatem, quasi index irae Dei portendit hominibus. Simili modo magnus ille Simeon Stylites vidit virgam portendentem orbi famem et pestem. Audi Theodoretum, oculatum testem, in Historia Patrum, cap. xxvi: « Siccitatem et magnam illius anni sterilitatem, et eam quae consecuta est simul famem et pestem duobus annis ante praedixit, dicens se praevidisse virgam quae infligitur hominibus, et flagella quae per eam intentantur. » Et paulo post: « Aliquando, inquit, ei visae sunt duae virgae, quae ferebantur quidem de caelis, in terram autem Orientalem cadebant et Occidentalem. Hanc autem Persicae et Scythicae gentis in Imperium Romanum insurrectionem significavit vir divinus, et iis qui aderant effatus est visionem, multisque lacrymis et precibus assiduis repressit plagas, quarum intentabantur minae in orbem terrae. Gens certe Persarum jam armata, et parata ad Romanos invadendos, eis divina adversante voluntate, a coepto est retardata, et intrinsecus in malis propriis occupata. » Utinam similes haberemus Simeones, qui virgas Dei cohiberent, aut discuterent!
Moral Application Moraliter Moraliter, discant hic peccatores Deum, Deique vindictam ad peccata excubare et vigilare, ut ea cito plectat et puniat. Ita Baltasar sacrilegus et temulentus mox vidit manum scribentem in pariete: Mane, thecel, phares, quae eadem nocte ipsi et regno exitium attulit, Daniel. cap. v: Ita a vigil et sanctus de caelo descendit, clamavit fortiter, et sic ait: Succidite arborem, id est Nabuchodonosorem superbum regno ad bestias ejicite, Daniel. iv, 10 et 14. Ita ad Caini parricidium vigilavit Deus, dicens: « Quid fecisti? vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra: nunc igitur maledictus eris super terram, vagus et profugus, » etc.; idque ante illi praedixerat Deus: « Si bene, inquit, egeris, recipies; sin autem male, statim in foribus peccatum (poena peccati) aderit, » Genes. iv, 7, 10 et 11. Vide ibi dicta. Idem senserunt et experti sunt Gentiles. Ita Melitenses, videntes viperam invadere manum S. Pauli, dicebant: « Utique homicida est homo hic, qui cum evaserit de mari, ultio non sinit eum vivere, » Actor. xxviii, 4. Ita Calippus eodem pugione, quo Dionem sub amici specie interfecit, a sociis suis necatus est. Ita cum Mitius Argivus in seditione esset interemptus, aerea statua in foro, cum ederentur spectacula, incidit in percussorem Mitii, castigatio primo molesta est; sed deinde fructum dat, suavitatem morum. Tertio, Viegas in Apocal. cap. xv, Comment. I, sect. 1, proprie vigilantem exponit oculatam, vel oculos apertos et vigiles habentem. Significat enim Dei providentiam et justitiam, quae tota oculata est, nec per errorem supplicium infert, sed maximo judicio et examine verberat, ut magnitudo poenae magnitudinem culpae non superet, imo nec adaequet. Unde Nota: Haec virga vigilans significat primo, Dei potentiam et imperium; item vigilantiam ac providentiam. Quocirca virga Aaronis amygdalina quae floruit, eique pontificatum consignavit, symbolum fuit vigilantiae sacerdotalis, ut ex Cyrillo et aliis dixi, Num. xvii, 8. Sic Aegyptii pingebant Deum quasi oculum baculo innixum, ut significarent ejus omniscientiam et pervigilem curam, quasi pastoralem, tanquam qui omnia videat et regat quasi pastor et rex, cujus insigne est sceptrum vel virga, qua bonos pascit, malos percutit. Ita Cyrillus, lib. IX Contra Julian., post initium. Sic Osirim quasi regem omnia conspicientem Aegyptii pingebant tanquam sceptrum, habens in se oculum sculptum, aiunt Macrobius, lib. I, cap. xxi, et Plutarchus, lib. De Iside et Osiride, ubi addunt Phryges Deum, qui omnia moderatur, pinxisse quasi virgam sole exornatam. Unde et Graeci: Θεὸν ἀπὸ τοῦ θεᾶσθαι, a videndo nominant: est enim Deus, ait Homerus, ἥλιος, ὃς πάντ' ἐφορᾷ καὶ πάντ' ἐπακούει: Sol qui omnia videt et qui omnia audit. Et multi veterum, ait Pierius, lib. xxxiii Hieroglyph., Deum figurabant quasi baculum stantem; quia Deus stat immobilis omnia sustinens et firmans, ait Cyrillus supra. Quanta ergo caecitas est hominum, qui in oculis hujus oculi vindicis lucidissimi, peccare audent! Nam, ut ait Plinius: « Deus totus est sensus, totus est visus, totus est auditus, totus animae, totus animi, totus sui. » Ita ipse, lib. II Natur. Histor. cap. vii. Et Tertullianus, lib. De Trinit., Deum totum oculum dixit, qui totus totum videt: et alibi Dei oculum ait somni expertem, quoniam est ipsa lux, vigilia nimirum ex ipso naturae ordine deputata. Secundo et proprie, haec virga vigilans significat celarem Dei ultionem; hoc est enim quod explicans hanc virgam Dominus subdit, vers. 12: « Bene vidisti, quia vigilabo ego super verbo meo ut faciam illud. » Ita S. Hieronymus et Theodoretus. Unde Chaldaeus clare vertit: Ego video regem Chaldaeorum, festinantem ad malefaciendum et percutiendum Judaeos et alias gentes. Hinc rursum ex Hebraeo cum nonnullis verti potest: Ego video virgam vigilantis, scilicet Dei. Sic Attila dicebat se esse flagellum Dei, et de rege Assyriorum ait Dominus, Isaiae x, 5: « Vae Assur, virga furoris mei et baculus ipse est, in manu eorum indignatio mea. » Sic Ezechiel. cap. vii, vers. 10: « Ecce, inquit, dies, ecce venit: egressa est contritio, floruit virga (jam diu gravida et praedicta a Jeremia), germinavit superbia, » etc.
1:13
eumque occidit. Ita Bessus cum patrem necasset, idque scelus clam fuisset, tandem in hospitio quodam coenaturus, nidum quemdam hirundinum hasta dejecit pullosque occidit; cumque ii qui aderant rogarent cur id fecisset? « Non, inquit, auditis hirundines falso de me vociferari et testari, me patris mei esse interfectorem? » Mirati qui intererant, hunc sermonem ad regem detulerunt, reque certis indiciis comperta, poenas luit Bessus. Refert haec Plutarchus, lib. De Sera Numinis vindicta. Peccatum ergo poenam suam secum gerit, eique colligatum est, et sicut carnifex reum fune ligatum tenet, ducitque ad supplicium; ita vindicta peccatorem ad poenam perurget et trahit. Porro haec virga vigilans peccatores terrendo excitat, et a somno peccatorum evigilare cogit, juxta illud: « Evigilate, justi, et nolite peccare, » I Cor. xv, 34. Et: « Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus, » Ephes. v, 14. Unde aliqui pro virgam vigilantem vertunt, virgam vigilare facientem, ut sit ponatur hiphil more Hebraeo. Ergo « vita mortalium vigilia, » uti monuit Christus: « Vigilate, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit, » Matth. xxiv, 42. Satius enim est in modico labore evigilare, quam vigilare in incendiis gehennae, praesertim quia vigilia haec ducit ad vigilans et perenne in coelis gaudium. 13. OLLAM SUCCENSAM, — id est in Jerusalem a Nabuchodonosore per Nabuzardan succensam; vel, ut hebraice est, sufflatam: sic enim vocatur Jerusalem, Ezech. xi, 7, et cap. xxiv, 3. Ita S. Hieronymus, Theodoretus, Rabanus, Hugo, S. Thomas, Lyranus, Dionysius. Alludit ad sartagines et ollas reorum et martyrum, quales fuerunt illae Machabaeorum, lib. II, cap. vii, 3, quas et Amos reis minatur cap. iv, 2. Talis fuit et taurus Phalaridis. Secundo, melius, ut ait Hieronymus Prado, potest olla accipi, ut sit idem quod virga, scilicet Dei pectus, bilem coquens et fervens, ex quo ebulliit iste furor et flatus indignationis Dei, de quo Ezech. i, 4. Unde Syrus vertit, ollam dispositam (constitutam super ignem) ad coquendum cibum. Tertio et optime, Chaldaeus, Pagninus et Vatablus, hebraeum נפוח naphuach, non quasi participium, ut significet sufflatam, sed quasi nomen, vertunt: Ollam succensam, ferventem, ebullientem ego video, scilicet Nabuchodonosorem cum suo exercitu, ignem furoris efflantem et ebullientem contra Judaeos; haec enim olla veniebat ex Aquilone, id est, ex Chaldaea, ut Jerusalemam aliaque regna combureret et vastaret. Nota: Olla eamdem vindictam significat et confirmat quam virga, sed graviorem. Sic Joseph famem quam primo vidit per spicas, significari secundo, per vaccas vidit confirmari et accelerari, Genes. xli, 32. In olla accensa videtur alludere ad focum et ignem, qui in concha vel olla, ne vento exstingueretur, praeferebatur regibus Chaldaeorum et Persarum; illi enim ignem quasi Deum colebant; unde reges eorum affectantes honores divinos, ignem sibi praeferri curabant, q. d. Adventat ignis praevius, et consequenter ipse Nabuchodonosor, qui quasi ignis in vos, o Judaei, saeviet vosque comburet. Ita Sanchez. Tropologice Origenes, Rupertus et Ambrosius in Psalm. xxxviii, sub finem: Prius Deus hic poenitentibus exhibet virgam correctionis; quam si nolint, impoenitentibus reservat ollam gehennae, uti Theodoricum regem post mortem in Vulcani ollam projici vidit sanctus ille eremita, apud S. Gregorium, IV Dialog. cap. xxx. Secundo, S. Gregorius, XVIII Moral. cap. xi, et lib. xxxiii, cap. xi: « Olla, inquit, succensa, est cor humanum carnalibus desideriis et anxietatibus aestuans, a diabolo succensum, et fervens per consensum, cum tot undas quasi fervendo projicit, quot nequitias desideriorum ad opera exteriora extendit. » Et S. Thomas: « Anima, inquit, peccatrix dicitur olla: primo, propter concupiscentiae fervorem, Job xli, 22: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare; secundo, propter operis carnalitatem, Michaeae iii, 3: Ossa eorum confregerunt et conciderunt sicut in lebete, et quasi carnem in medio ollae; tertio, propter maculae nigredinem. Nahum ii, 10: Facies omnium eorum sicut nigredo ollae. Porro haec olla succenditur igne, primo, amoris, Psalm. lxxix, 17: Incensa igni, et suffossa ab increpatione vultus tui peribunt; secundo, irae et contentionis, Isaiae cap. l, 11: Ecce vos accendentes ignem accincti flammis; tertio, aeternae damnationis, Deut. xxxii, 22: Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima. » Hucusque D. Thomas. ET FACIEM EJUS A FACIE AQUILONIS, — id est ipsa olla veniebat ab Aquilone, puta a Chaldaea tendebat in Judaeam. Facies enim Hebraeis per synecdochen idem est quod persona; haec enim per faciem dignoscitur: rursum persona per metaphoram sumitur pro re etiam inanimata; huic enim Hebraei figurate attribuunt os, faciem, personam, etc. Secundo, Maldonatus per faciem accipit os ollae; hoc enim vomens flammas, e Chaldaea veniens, spectabat Judaeam. Verum prior sensus simplicior est; pari enim modo faciem Aquilonis vocat ipsum Aquilonem, uti explicat vers. sequenti.
1:14
Chaldaeus explicat quid facies haec significet, dum vertit, et vexillum exercitus ejus (Nabuchodonosoris) qui ducitur et venit a facie Aquilonis. 14. AB AQUILONE, — a Babylone, quae licet sit Orientalis, tamen respectu Jerusalem est Septentrionalis; quae quatuor gradibus magis est aequi- noctialis quam Jerusalem. Ita Theodoretus, Dionysius et Vatablus. Vel potius quia Nabuchodonosor primo, Niniven, quae ad Aquilonem erat Chaldaeae, hoc 13 anno Josiae obsedit et cepit, uti multi censent; inde Syriam circumiens, et Aquilonares nationes in suum exercitum cogens, per Dan, quae Aquilonaris est respectu Jerusalem, ingressus est Judaeam; sic enim se explicat Jeremias, vers. seq., et cap. iv, 6 et 13. Ita Hugo, Lyranus et a Castro. Symbolice, Aquilo est frigidus, asper, et laeva mundi regio; hinc laeva, tristia et diram Dei vindictam significat: Auster vero calidus est, suavis, et dextra mundi regio; hinc significat manum Dei benignam, Deique opem et favorem; unde Deus dedit Judaeis legem in Sina, quae ad Austrum est Judaeae, et hoc est quod dicitur Habacuc iii, 3: « Deus ab Austro veniet. » Aquilo ergo symbolum est mortis, mortemque plantis affert; Auster vitae. Frigus enim inimicum, et, ut Cardanus ait, diabolus est naturae; vita vero in calore consistit: quocirca sol est vita universi. Aquilo ergo significat tempestatem, id est, calamitatem fore maximam. Nullus enim ventus tam vehemens quam Aquilo, nullus tam rapidus, tam frigidus, tam urens; unde Eccli. xliii, 22: « Frigidus, ait, ventus Aquilo flavit, et gelavit crystallus ab aqua; super omnem congregationem aquarum requiescet, et sicut lorica induet se aquis. Et devorabit montes, et exuret desertum, et exstinguet viride sicut igne. » PANDETUR, — spargetur, erumpet; Chaldaeus, venire incipiet; hebraice est, aperietur, quasi hactenus clausum in antris et thesauris Dei, jam solvetur et emittetur grande malum, grandis clades et calamitas, quam Chaldaei afferent Judaeis, aliisque vicinis gentibus eas subigendo et vastando. Alludit ad hebraeum צפון tsaphon, id est Aquilo, q. d. absconditus, a radice צפן tsaphan, id est abscondit. Fama enim erat, quod propter frigus nulli essent aut rari Hyperborei; aut certe, quod Judaeis incogniti essent Aquilonares populi, nec cum eis haberent commercium, inquit Forerius in Isaiae cap. xlix, 12. Hinc mystice S. Augustinus Aquilonem ait esse sedem diaboli et haereticorum, prout hodie eos in Germania, Anglia, Scotia, aliisque Aquilonaribus regionibus grassari constat. Unde Cantic. cap. iv, 16, dicitur: « Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius. » Quem locum explicans S. Augustinus, epist. 20 ad Honoratum: « Diabolus, ait, et angeli ejus a luce atque fervore charitatis aversi, et nimis in superbiam invidiamque progressi, velut glaciali duritia torpuerunt, et ideo per figuram tanquam in Aquilone ponuntur. » Hisce enim mystice convenit id quod de Borea et Borealibus physice scribit Solinus, cap. xx: « Damnata, ait, pars mundi, et a rerum natura in nubem aeternae caliginis mersa, ipsisque prorsus Aquilonis conceptaculis rigentissima, sola terrarum non novit vices temporum; nec de caelo aliud accipit quam hiemem sempiternam. » Hinc consequenter, ut ibi infligatur poena ubi commissa est culpa, et praemium detur ubi floruit virtus; symbolici docent Deum habere duo tribunalia, unum clementiae et felicitatis in Meridie, alterum severitatis et vindictae in Aquilone. De priori dicitur Cantic. i: « Ubi pascas, ubi cubes in Meridie? » Hinc volens Deus pie mederi peccato Adae, ambulat leniter ad Meridiem, Genes. iii, 8. Alterum esse ad Aquilonem patet, quia inde dejectus est Lucifer, qui dixerat: « Sedebo in monte Testamenti, in lateribus Aquilonis, » Isaiae cap. xiv, 13. Ibi quoque, puta a sinistris (sinistra enim pars mundi est Aquilonaris, dextra Australis) consistentibus reprobis dicet Christus in die judicii: « Ite, maledicti, in ignem aeternum. »
1:15
SUPER OMNEM TERRAM — Judaeae; de ea enim hic agitur. Simile est cap. xxv, 9.
1:16
15. PONENT UNUSQUISQUE SOLIUM SUUM (id est tentorium suum, vel sedem suam) IN INTROITU PORTARUM (id est ad portas, juxta portas) JERUSALEM, — ut eam obsideant. Ita S. Hieronymus, Rabanus, S. Thomas et alii. Solus Lyranus aliter explicat: sic videlicet, q. d. Parta victoria, Chaldaei ponent solium judicum de more in porta, ut Judaeos qui sibi restiterunt, judicent et puniant. 16. LOQUAR JUDICIA MEA CUM EIS, — scilicet Judaeis, id est objurgabo et increpabo per Nabuchodonosorem, Sedeciam et Judaeos quasi ingratos, rebelles, foedifragos et perjuros, additque Josephus, lib. xl Antiq. cap. x, dixisse Nabuchodonosorem Sedeciae: « Magnus Deus odio habens tuam nequitiam, nostro te subjugavit imperio; » idque patet IV Reg. xxv, 6, infra, cap. iv, 12, et cap. xii, 1. Secundo, S. Hieronymus, Rabanus, Hugo et Maldonatus: « Loquar, inquiunt, judicia, » id est reipsa eis ostendam me justis de causis, scilicet ob scelera eorum, poenas de ipsis sumere. Tertio, S. Thomas, Lyranus et Dionysius: « Loquar, » id est decernam, et mandato meo infligam eis judicia, id est justa et merita supplicia. Primus sensus hoc loco simplicissimus est et verissimus.
1:17
LIBAVERUNT, — id est, ut Septuaginta, ἔθυσαν, sacrificaverunt; Hebraice יקטרו iekatteru, id est suffitum incenderunt, thurificarunt, quod eodem redit: in sacrificiis enim caro Deo incendebatur, perque ignem et fumum ascendebat ad Deum, utque hoc significarent, thus victimis imponebant, cum eisque cremabant; thura enim Deo debentur et adolentur. 17. TU ERGO ACCINGE LUMBOS TUOS, — id est, primo, festina, expedi te. Sic dicitur Luc. xii, 35: « Sint lumbi vestri praecincti; » secundo, corroborare te, forti esto animo. Sic dicitur Job xl, 2: « Accinge sicut vir lumbos tuos. » Hinc patet hunc esse litteralem et genuinum sensum, quod vulgo dicunt per accinctionem lumborum praecipi Prophetae et concionatori castitatis studium. NE ENIM, — hebraice פן pen, id est ne forte; interdum pen simpliciter significat negationem, non, ut Proverb. v, 6; Isaiae xxvii, 3. Idem hic significat; unde Noster vertit, nec. ENIM TIMERE TE FACIAM. — Est Hebraea antianastrophe, q. d. Faciam ut non timeas, auferam omne periculum quod timere posses; aut secundo verti ex Hebraeo: Ne timere te faciam, vel, ne conteram, aut, perdam te coram illis, q. d. Si mihi non fidas, deseram te, tradam et permittam, ait S. Hieronymus, te timori, imo conteram te, ob ignominiam qua afficis me Deum tuum, quod in ejus fide tibi data haesites. Sic punivit Deus Mosen haesitantem, Numer. xx, 12, et Petrum timentem ventum validum increpat dicens: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Matth. xiv, 31. Ita vertunt Chaldaeus, Pagninus et Vatablus, quin et Septuaginta apud S. Hieronymum. DEDI TE (do, constituo. Simile vidimus in vers. 9 et 10) IN CIVITATEM, — velut civitatem, columnam et murum aeneum; nam praepositio ל lamed, et beth, id est in, ponitur pro caph, id est sicut. Unde Arabicus vertit: Et jam feci te ut civitatem potentem (vel fortem, vel gloriosam) ad quam impossibilis est accessus: et sicut columnam, et feci te murum aeris super universam terram. Sensus est, q. d. Reddo et efficio te hodie fortissimum contra omnes adversarios, ut sis, primo, quasi civitas munita, quae se optime protegit; secundo, quasi columna ferrea, quae omnia onera sibi imposita sustinet; tertio, quasi murus aereus, qui bellica tormenta sine laesione excipit et repellit; quique, ut ait Hieronymus, nulla tingitur rubigine, nec caesus imbribus deperit, sed vetustate fit fortior. Praeco ergo Dei, et pastor bonus sit columna sustentans infirmos, Rom. xiv, 1; sit murus objiciens se periculis pro ovibus; non mutus, sed aeneus sono praedicationis. Murum qualem requirit Deus, Ezech. xiii, 5: « Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini. » Et Poeta: Hic murus aheneus esto Nil conscire sibi. Seneca in Troad.: Tu praesidium Phrygibus fessis, Tu murus eras, humerisque tuis Stetit illa decem fulta per annos. Erasmus, adag. 817. Sapienter dixit Agathon Abbas in Vitis Patrum, lib. vii, cap. xiii: « Si habitas cum proximo, esto sicut columna lapidea; quae si injuriatur, non irascitur; si glorificatur, non extollitur. » Pollicetur Deus, ait Theodoretus, Jeremiae non pacem, nec quietem, sed certamina et victoriam, uti Christus Apostolis, Joan. cap. xvi, 1 et seq. Hinc tanta fortitudo et libertas Jeremiae contra principes et reges, scilicet ex una hac Dei promissione: quia « ego tecum sum; » si enim Deus pro nobis, quis contra nos? En quid facit spes in Deum, quantas habet vires! « Qui habitat in adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorabitur, » et quae toto Psal. xc sequuntur, huc pertinent. Tales fuerunt prisci Ecclesiae doctores, principes et heroes. Ita S. Ambrosius Deo nixus et corroboratus, Valentiniano Imperatori ejusque matri Justinae petentibus templum dari Arianis, fortiter restitit: cumque comites et tribuni urgerent Imperatorem, uti jure suo, quod in potestate ejus omnia forent, respondit Ambrosius: « Si Imperator a me petat quod meum est, id est fundum meum, argentum meum, non recusabo; quanquam omnia, quae mea sunt, pauperum sunt: verum quae Dei sunt, imperatoriae potestati non sunt obnoxia. Si patrimonium affectatis, invadite: si corpus, accurrite; vultis in vincula ducere? vultis ad necem? ludus est: non ego me vallabo stipatione populorum, nec altaria tenebo, vitam deprecans, sed pro altaribus victimam me praebebo. » Invasit eum Calligonus: « Tune, inquit, me vivo, Valentinianum contemnis? ego tibi caput abscindam. » Cui Ambrosius: « Deus permittat tibi ut impleas quod minaris. Ego enim patiar quod Episcopi: tu facies quod spadones. » Vide eum, epist. 32 et 33. Ita Mathathias commemorans fortia Patrum, Deo duce, facta, hortatur suos ut resistant Antiocho regi, qui volebat Judaeos traducere ad gentilismum: « Nunc ergo, o filii, inquit, aemulatores estote legis, et date animas vestras pro testamento patrum, etc.; quia omnes qui sperant in Deum, non infirmantur. Et a verbis viri peccatoris ne timueritis, quia gloria ejus stercus et vermis est: hodie extollitur, et cras non invenitur, » I Machab. cap. ii, 50 et 61. Ita S. Theodorus Martyr, teste Gregorio Nysseno in ejus Vita, cum carnifices ei immanes cruciatus minarentur, ni fidem Christi abjuraret, in hanc vocem erupit: « Pro fidei Christianae confessione qui vulnerat, incidat; et qui verberat, laceret; et qui cremat, flammam adjiciat; et qui his verbis offenditur, linguam eximat. » Ita S. Vincentius, teste Prudentio in ejus Hymno, provocans carnifices, et laetus vadens ad rogum, ait tyranno: Quem tu maligne, mysticis Minitaris ignem litteris, Flagrabis ipse hoc justius; Citoque ad ignis grabatum festinans: Hunc sponte conscendit regum Vir sanctus ore interrito, Ceu jam coronae conscius Celsum tribunal scanderet. Ita S. Basilius, cum ei Praeses Valentis Imperatoris Ariani, ob fidem exitium minaretur: « Utinam, inquit, hoc mihi vere accidat, ut pro veritate ex his corporis vinculis eripiar! » Urgente Praeside, ut rem maturius consideraret, Basilius respondit: « Ego quidem hodie et cras idem sum; atque utinam tu non mutes sententiam! » Ita Socrates, lib. IV, cap. xxi. Jeremias ergo, et justus quivis fortis et constans, adversis cunctis est superior, talisque est qualem depingit Virgilius: Ille velut pelagi rupes immota resistit. Ut pelagi rupes magno veniente fragore, Quae sese multis circumlatrantibus undis Mole tenet, scopuli nequicquam et spumea circum Saxa fremunt, laterique illisa refunditur alga. Talis fuit S. Lucia virgo et martyr, quae nec precibus, nec minis a fide et castitate abduci potuit, sed intrepide Paschasio praefecto restitit, freta ope Spiritus Sancti; cumque Paschasius interrogasset: « Estne in te Spiritus Sanctus? » respondit: « Caste et pie viventes templum sunt Spiritus Sancti. » At ille: « Jubebo te ad lupanar duci, ut te Spiritus Sanctus deserat. » Cui virgo: « Si invitam jusseris violari, castitas mihi duplicabitur ad coronam. » Quare Paschasius indignans Luciam eo trahi jussit; sed divinitus factum est ut firma virgo ita consisteret, ut nec bobus, nec ulla vi de loco dimoveri posset. Ergo praefectus circum ipsam pice, resina, ac ferventi oleo perfusam, ignem accendi imperavit; sed, cum ne flamma quidem eam laederet, multis tormentis excruciatae guttur gladio transfigi jubet. Quo vulnere accepto, Lucia praedicens Ecclesiae tranquillitatem, quae futura erat Maximiano et Diocletiano mortuis, Idibus decembris spiritum Deo reddidit.
1:1
Iste liber more aliorum prophetarum in duas partes dividitur: scilicet in titulum, et tractatum, qui incipit ibi, et factum est verbum domini ad me, dicens. In titulo duo facit. Primo describit auctorem; secundo prophetiae tempus, ibi, quod factum est. Describitur autem auctor tripliciter. Primo ex nomine, verba Jeremiae: supple, haec sunt. Et interpretatur excelsus domino, quod competit eminentiae contemplationis. Secundo ex genere prophetali, filii Helciae: secundum regulam enim Hieronymi ubicumque prophetae pater in titulo ponitur, ipse etiam propheta fuit. Et sacerdotali, de sacerdotibus, quorum erat scire legem. Haggaei 2: interroga sacerdotem legem. Tertio describitur ex habitatione propria: qui fuerunt in Anatoth. Acceperunt enim Levitae in singulis tribubus aliquas villas in quibus morarentur, sicut dicitur Num. 35: de istis verbis dicitur Isa. 59: verba mea non deficient. Sciendum est autem quod quidam prophetae intitulantur ab actu interiori: unde dicitur: visio Isaiae (vel) visio Abdiae: quidam ab actu exteriori, et isti intitulantur per verbum: sicut hic: quidam a materia comminationis, et sic intitulantur per onus, sicut Habacuc et Nahum.
1:3
Hic describit prophetiae tempus, quia sub tribus regibus prophetavit, de quibus habetur 4 Reg. 20, et deinceps. Sed cum supra dixerit, verba, quare hic singulariter dicit, verbum? Ad quod dicendum, quod verba prophetalia sunt quidem multa in se, sed sunt unum in sua origine, quia a verbo increato originantur. Sed cum illud verbum sit aeternum, ut dicitur Joan. 1, quomodo dicitur factum? Et dicendum, quod non dicitur factum simpliciter, sed ad aliquem; non quidem mutatione facta in verbo, sed in eo cui per verbum fit revelatio: secundum quem modum dicitur Deus factus refugium nostrum. Item quaeritur, quare non fit mentio de aliis duobus regibus, scilicet Joathan filio Josiae, et de Joachim filio Joakim, qui et alio nomine Jechonias dictus est. Et dicendum, quod uterque istorum regnavit tantum tribus mensibus, ut dicitur 4 Reg. 24. Et quia sacra Scriptura non curat minutias, computantur cum temporibus aliorum regum. Mense quinto, quo fuit destructus, licet mense quarto capta, ut dicitur infra 39.
1:4
Hic incipit tractatus ipsius libri et primo injungitur Jeremiae prophetandi officium; secundo ponitur prophetae jam constituti vaticinium, ibi, et factum est, cap. 2. Prima in duas. In prima injungit officium; in secunda ostendit executionis modum, ibi, tu ergo accinge. Prima in duas. In prima constituitur in prophetali officio; in secunda designatur sibi prophetiae suae materia, ibi, et factum est verbum domini ad me. Prima in duas. In prima narratur prophetae praeparatio; in secunda doni prophetalis collatio, ibi, et misit dominus manum suam. Prima in tres. In prima ponitur praeparatio ex parte domini; in secunda ponitur contradictio prophetae, ibi, et dixi, a, a, a; in tertia contradictionis repulsio, ibi, et dixit dominus. Circa primum tria. Primo ponitur prophetae praeparatio: factum est verbum, vel exterius per subjectam creaturam, vel interius per inspirationem. Psal. 84: audiam quid loquatur in me dominus Deus. Te formarem: in ipsa enim natura formante Deus operatur formam, scilicet sicut causa prima in secunda. Job 10: pelle et carnibus vestisti me. Novi, notitia approbationis. Isa. 49: dominus ab utero vocavit me, de ventre matris meae recordatus est nominis mei. Secundo ponitur privilegiata sanctificatio, et antequam. Eccl. 49: male tractaverunt illum qui a ventre matris consecratus est propheta, et cetera. Tertio ponitur officii praeordinatio. Et prophetam dedi, scilicet in mea ordinatione. Isa. 44: dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae. Circa sanctificationem in utero quatuor videamus. Primo tempus. Et videtur quod ante infusionem animae possit esse hujusmodi sanctificatio, per illud quod dicit Glossa Ambrosii Luc. 1: nondum inerat spiritus vitae, et jam inerat spiritus gratiae.
1:5
Praeterea hic dicitur: priusquam te formarem in utero novi: et intelligitur de spirituali notitia, quae est approbationis: ergo ante formationem gratiam habuit. E contra videtur, quod non, antequam ex utero nascatur, quia dicit Augustinus: non potest renasci nisi jam natus: nullus autem habet gratiam nisi renatus, quia per gratiam fit quis filius Dei: ergo nec gratiam sanctificationis. Ad hoc dicendum, quod sanctificatio de qua loquimur, fit per gratiam, cujus subjectum est anima; et ideo ante infusionem animae non potest esse; sed post infusionem, ante nativitatem ex utero, fit ex speciali privilegio. Ad primum dicendum, quod spiritus vitae dicitur ibi aer exterius, libere respiratus. Vel dicitur inesse spiritus vitae, si de anima accipiatur, quando innotescit. Ad aliud dicendum, quod intelligitur de notitia approbationis, quae est secundum praedestinationem ad gratiam, et non dicitur secundum praesentem justitiam. Ad aliud dicendum, quod nullus potest renasci lege communi, regeneratione quae est per sacramenta, antequam sit natus, quia nondum subjacere potest operationibus ministrorum Ecclesiae, per quos hujusmodi gratia dispensatur. Sed Deus potentiam suam non alligavit sacramentis; et ideo ipse potest speciali privilegio aliquem in utero sanctificare. Secundo quaeritur, quibus conveniat sanctificatio ista. Et videtur quod Christo, de quo dicitur in Glossa, quod antequam de vulva exiret, sanctificatus est in utero. Sed contra. Sanctificari est de non sancto fieri sanctum: sed ipse nunquam fuit non sanctus: ergo et cetera. Item videtur quod conveniat rebus inanimatis, per id quod dicitur in Psal. 45: sanctificavit tabernaculum suum altissimus. In contrarium est quod hujusmodi non sunt susceptiva gratiae. Et dicendum ad primum, quod non sanctum dicitur dupliciter. Vel privative, et tunc requiritur existentia subjecti; et sic Christo non convenit: aut negative; et sic convenit Christo de non sancto fieri sanctum, quia antequam esset homo, non erat sanctus sanctitate creata. Ad aliud dicendum, quod sanctum dicitur uno modo cultui divino dicatum; et sic res animatae et inanimatae sanctificari possunt: aliquando autem sanctum dicitur firmum, vel mundum vel a peccato, vel a carnali actu; et talis sanctificatio est per gratiam, et tantum in hominibus possibilis. Cum autem omnis sanctificatio ordinetur ad illam sanctissimam filii Dei conceptionem, convenienter mater, in cujus utero celebrata est illa conceptio, sanctificata fuit, et Joannes Baptista, qui adhuc clausus utero, clausum in utero ostendit, et Jeremias, qui inter alios expressus modum illius sanctissimae conceptionis disseruit. Infra 21: creavit dominus novum super terram: femina circumdabit virum. Quaeritur tertio de effectu sanctificationis. Et sciendum est, quod sanctificatio ordinatur contra immunditiam peccati originalis, in quo est considerare reatum carentiae divinae visionis ex carentia debitae justitiae; et hunc totaliter amovit, quantum pertinet ad impedimentum personae, licet nondum esset solutum pretium quo amoveretur impedimentum naturae. Est etiam considerare fomitem, qui est pronitas ad omne malum; et hic quidem manet, sicut habitus impeditus non inclinans ad id ad quod est: sed in aliis inclinabat ad veniale, quamvis non ad mortale; in beata autem virgine ad neutrum horum. Quarto quaeritur de comparatione gratiae sanctificationis ad gratiam sacramentalem. Et dicendum, quod simpliciter praevalet gratia sanctificationis, quia post gratiam sacramentalem manet inclinatio ad peccatum mortale. Sed secundum quid praevalet gratia sacramentalis, scilicet quo ad impressionem characteris et hujusmodi. Et dixi. Hic ponitur prophetae contradictio: et primo ponit suum stuporem, a, propter defectum vitae, a, propter defectum scientiae, a, propter defectum eloquentiae. Ezech. 4: et dixi, a, a, a. Secundo ponit stuporis rationem: et allegat defectum eloquentiae: ecce nescio loqui. Exodi 4: non sum eloquens ab heri et nudius tertius.
1:6
Et aetatem pueritiae: quia puer ego sum, unde non convenit aetas mea praedicationis officio. Job 32: sperabam, quod aetas prolixior loqueretur, et annorum multitudo doceret sapientiam. Eccl. 32: loquere major natu, docet enim te. Quare autem hic recusavit officium praedicationis, ad quod Isaias se obtulit, Isa. 6: ostendit Gregorius in Glossa illa: officium (inquit) praedicationis alii laudabiliter appetunt, ad quod alii laudabiliter coguntur, et cetera. Quia hic ex amore quo ferebatur in Deum, damna contemplationis timebat, et ille per dilectionem proximi, salutem proximorum cupiebat. Nec tamen ille ante purgationem se obtulit, nec iste pertinaciter recusavit. Et dixit dominus. Repellit hanc contradictionem. Et quia ille allegabat pueritiam, promittit tria contra tres defectus puerorum.
1:7
Pueri enim sunt inconstantes; et contra hoc promittit constantiam: noli dicere, te excusando, ad omnia, exequendum. Infra 10: non est hominis via ejus, nec viri est ut ambulet, et dirigat gressus suos. Pr. 3: in omnibus viis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. Item promittit eloquentiam contra hoc quod pueri sunt elingues, et universa. Sap. 10: sapientia aperuit os mutorum, et linguas infantium fecit disertas.
1:8
Promittit audaciam contra timiditatem puerorum: ne timeas quia tecum sum, ut eruam te, non quod angustiis careas, sed quod omnia patienter feras. Psal. 12: non timebo mala, quoniam tu mecum es.
1:9
Et misit dominus. Hic offert prophetiae donum per modum sacramenti. Unde primo ponitur actio: misit dominus, imaginaria visione, ut humana membra videns puer non expavesceret: per quam signatur liberalitas divinae bonitatis. Psalm. 103: aperiente te manum tuam, omnia implebuntur bonitate. Non autem purgatur ante ignito calculo, ut Isaias: quia propter pueritiam et sanctificationis gratiam peccata nulla habebat. Secundo ponuntur verba: et dixit ad me: quae tria continent. Primo exprimit donum, ecce dedi. Psalm. 67: dominus dabit verbum evangelizantibus, virtute multa. Secundo ostendit gradum.
1:10
Ecce constitui te super gentes, diversas, quibus praedicavit, quasi mediator inter ipsas et Deum. Exod. 7: ecce constitui te Deum Pharaonis. Psalm. 17: constitues me in caput gentium. Tertio exponit officium: ut evellas, mala quantum ad radicem, destruas, quantum ad malae ordinationis machinationem, disperdas, malorum adunationem, dissipes, mali defensionem, aedifices bona quantum ad ordinem, plantes, quantum ad radicem. Non enim indigent exteriori munimine quasi sepe. Eccl. 49: consecratus est propheta, evertere, eruere et perdere, et iterum aedificare et renovare.
1:11
Hic determinat materiam ad quam specialiter prophetandam constituitur: scilicet destructionem Jerusalem, et captivitatem populi. Et primo ostendit prophetiae certitudinem; secundo ostendit ipsam captivitatem ibi (cap. 32), et factum est. Circa primum tria. Primo ponitur prophetae excitatio ad videndum. Quid tu vides? Quasi dicat: ex quo propheta es, tuum est videre. 1 Reg. 9: qui nunc dicitur propheta, olim dicebatur videns. Secundo ponitur visio: et dixi, virgam, quasi virgam in manu domini paratam ad percutiendum, video, imaginaria visione. Thren. 1: vigilavit jugum iniquitatum mearum; in manu ejus convolutae sunt, et impositae collo meo. Quidam intelligunt virgam vigilantem, virgam latronum ad attrahenda spolia de domibus per fenestras, dum ipsi vigilant aliis dormientibus; sed primum melius. Tertio ponitur expositio: et dixit, bene; quasi dicat: congruunt veritati. Vigilabo, solicitus ero. Isa. 55: verbum quod egredietur de ore meo.
Hic ponit ipsam destructionem civitatis: et primo ponitur excitatio ad videndum: quid tu vides? Ut supra.
1:13
Secundo visio: et dixi: ollam succensam, quod signat combustionem civitatis, et faciem, fundum, Aquilonis, unde ignis accendebatur. Ezech. 24: pone ollam super prunas vacuam, ut incalescat, et liquefiat aes ejus, et confletur in medio ejus inquinamentum ejus, et consumatur rubigo ejus.
1:14
Tertio ponitur expositio: et dixit dominus, et primo exponitur in generali: ab Aquilone, idest a rege Babylonis, qui ad Aquilonem erat respectu terrae sanctae, habitatores terrae, Jerusalem, vel aliarum adjacentium, quae per ipsum vastatae sunt. Infra 10: ecce veniet commotio magna de terra Aquilonis, ut ponat civitates Juda solitudines et habitacula draconum. Secundo prosequitur totum rei ordinem.
1:15
Et primo ponitur exercitus convocatio: quia ecce ego convocabo, inspirando, regnorum, subjectorum Nabuchodonosor. Isaiae 5: levabit signum in nationibus procul. Secundo ponitur civitatis obsidio: et veniet (...) solium, tentorium, in introitu portarum, quasi usque ad muros obsidebunt. Isa. 22: equites ponent sedes suas in porta, et revelabitur operimentum Judae. Vel ponit ipsam captivitatem urbis: et tangitur id quod habetur infra 39: ingressi sunt omnes principes regis Babylonis, et sederunt in porta media. Tertio ponitur habitantium punitio: et loquar judicio, non verbis, sed poenis. Ezech. 16: judicabunt te judiciis adulterarum, et effundentium sanguinem. Tu ergo accinge. Hic docet exercendi modum: et primo ut prompte exequatur: accinge lumbos tuos, quasi qui parat se ad velociter eundum. Job 40: accinge sicut vir lumbos tuos. Secundo quod secure: et circa hoc primo excludit timorem.
1:17
Ne formides. Ezech. 3: ne timeas eos, neque metuas a facie eorum, quia domus exasperans est. Isaiae 51: quis tu ut timeas ab homine mortali, et a filio hominis, qui quasi fenum ita arescet, et oblitus es domini factoris tui, qui tetendit caelos, et fundavit terram; et formidasti tota die a facie furoris ejus qui te tribulabat, et paraverat ad perdendum? Ubi est nunc furor tribulantis?
1:18
Secundo promittit fortitudinem ad resistendum: ego quippe dedi te hodie in civitatem, ad alios sustentandum, in columnam. Isa. 50: dominus dedit mihi linguam eruditam, ut sciam sustentare eum qui lapsus est, verbo, et ut in se non deficiat. Et in murum aereum. Ezech. 3: ut adamantem et ut silicem dedi faciem tuam. Tertio promittit hostium frustrationem: et bellabunt, et non praevalebunt, non poterunt te a veritate avertere.
1:19
Infra 15: dabo te populo huic in murum aereum fortem; et bellabunt adversum te, et non praevalebunt, quia ego tecum sum, ut salvem te et eruam te: dicit dominus. Circa praedicta sciendum primo, quod alicujus Deus potest habere notitiam approbationis, ut dictum est. Praevisionis. Eccl. 23: domino Deo antequam crearentur, omnia sunt agnita; sic et post perfectum respicit omnia. Praedestinationis. 2 Tim. 2: novit dominus qui sunt ejus. Gratiae infusionis. Joan. 10: cognosco oves meas et cognoscunt me meae. Specialis familiaritatis. Exod. 33: et teipsum novi ex nomine. Glorificationis. Eccl. 44: cognovit illum in benedictionibus suis, et dedit illi hereditatem. Item notandum, quod aliquos tangit dominus corripiendo. Job 19: miseremini mei, miseremini mei saltem vos amici mei, quia manus domini tetigit me. A peccatis mundando. Matth. 8: et Jesus tetigit eum, dicens: volo mundare. Gratiam infundendo. Cant. 5: dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus. In gratia confortando. Dan. 10: et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum. Fervorem excitando. Psal. 143: tange montes, et fumigabunt. Item notandum, quod anima peccatrix dicitur olla propter concupiscentiae fervorem. Job 41: fervescere faciet quasi ollam profundum maris, et ponet quasi cum unguenta bulliunt. Propter operis carnalitatem. Mich. 3: ossa eorum confregerunt, et conciderunt sicut in lebete, et quasi carnem in medio ollae. Propter maculae nigredinem. Nahum 2: facies omnium sicut nigredo ollae. Item notandum, quod praedicta olla succenditur igne inordinati amoris. Psal. 79: incensa igne, et suffossa ab increpatione vultus tui peribunt. Irae, et contentionis. Isa. 50: ecce omnes vos accendentes ignem accincti flammis. Aeternae damnationis. Deuter. 32: ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad Inferni novissima. Item notandum, quod Diabolus dicitur Aquilo propter tentationis impetum. Eccl. 43: vox tonitrui ejus verberavit terram, tempestas Aquilonis, et congregatio spiritus. Quia impedit boni operis fructum. Cant. 4: surge Aquilo, et veni Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius. Quia siccat lacrymarum fluvium. Prover. 25: ventus Aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Item notandum, quod munitur Ecclesia, vel anima, divino auxilio. Zach. 2: ego ero eis ignis in circuitu, et in gloria ero in medio ejus. Angelorum praesidio. Isa. 33: munimenta saxorum sublimitas ejus. Sanctorum patrum exemplo. Cant. 4: turris David collum tuum, quae aedificata est cum propugnaculis. Fratrum subsidio. Prov. 18: frater qui adjuvatur a fratre quasi civitas firma. Sacramentorum remedio. Cant. 8: ego murus, et ubera mea sicut turris, ex quo facta sum coram eo quasi pacem reperiens.
1:1
ANATHOTH (ebr. 'Anathōth). - Città levitica della tribù di Beniamin (Ios. 21, 18; I Par. 6, 45 [ebr. 60]). Diede i natali a due compagni di David, Abiezer (II Sam. 23, 27; I Par. 11, 28; 27, 12) e Jehu (I Par. 12, 3), e al profeta Geremia (Jer. 1, 1), il quale ebbe però molto a soffrire dai suoi compaesani (Jer. 11, 18-23). Il pontefice Abiathar vi fu confinato da Salomone (I Reg. 2, 26). A ca. 4 km. a nord-est di Gerusalemme …
… l'aiuto di alcuna immagine, ed è la più frequente (cf. Ezechiele: « mi fu rivolta la parola di Dio, in questi termini »); b) e sensibile: mentre parla all'intelletto, Dio agisce anche sulla fantasia, sui sensi interni, con immagini sensibili (Is. 6,1; Ier. 1,1; Ez. 1-3; 8,10 ecc.), raramente sui sensi esterni (cf. ibid. 3,4). Talora i sensi esterni nulla più percepiscono di quel che è intorno perché seguono le facoltà della mente e i sensi …
1:2
L'azione del re era validamente appoggiata, oltreché dal sommo sacerdote Helcia, dai profeti Geremia (la sua vocazione profetica data all'anno XIII del regno di I., cf. Ier. 1, 2), Nahum e Sofonia, quantunque non si possa esattamente definire quanta parte vi avessero. …
1:4
… Inizio della missione profetica è la vocazione da parte di Dio, improvvisa, che dà un nuovo volto all'esistenza del chiamato (Ex. 3,7-4,18; Am. 7,10-15; Is. 6; Ier. 1, 4-9; 20,7-18; Ex. 2-3; ecc.). …
… Scrittura: nel Vecchio Testamento: la vocazione e le promesse fatte ad Abramo (Gen. 12, 1-3; 15, 1-21; 17, 1-22), la R. del roveto ardente e del Sinai (Ex. 3, 1-17; 19, 1 sgg.; 24, 1), la vocazione e l'insegnamento dei profeti (1 Reg. 3, 1-21; Is. 1, 2; 2, 1; Jer. 1, 4-19). Nel Nuovo Testamento l'esistenza di una R. divina è chiaramente insegnata da Gesù Cristo stesso: «Nessuno conosce il Figlio se non il Padre, e nessuno (conosce) il Padre se non il …
1:6
… Colui che, per vocazione divina, parla in luogo e in nome di Dio (Deut. 18, 18 sg.; II Reg. 3, 9; Ier. 1, 6, 9 sg.; Is. 52, 6, ecc.; cf. Ex. 7, 1 sg.), comunicando agli uomini, cui è mandato, quanto il Signore, con azione soprannaturale, gli ordina e gli svela (Ier. 1, 7 sg.; Am. …
… dell'individuo o dell'ambiente; altre volte ancora da evidente necessità della società civile ed ecclesiastica, come quando uno è chiamato dal papa all'episcopato; altre volte, infine, da chiamata straordinaria di Dio, come nel caso di Geremia o di Giona (cf. Ier. 1, 6-10; Ion. 1, 1 sgg.). …
1:7
… Colui che, per vocazione divina, parla in luogo e in nome di Dio (Deut. 18, 18 sg.; II Reg. 3, 9; Ier. 1, 6, 9 sg.; Is. 52, 6, ecc.; cf. Ex. 7, 1 sg.), comunicando agli uomini, cui è mandato, quanto il Signore, con azione soprannaturale, gli ordina e gli svela (Ier. 1, 7 sg.; Am. 3, 7 sg.; 7, 14 sg.; Ez. 2-3; ecc.): « nihil aliud esse prophetam Dei, nisi enuntiatorem verborum Dei hominibus » (s. Agostino, Quaest. in Hept., 17: PL 34, 601).
1:9
… Dio pone le parole nella loro bocca (Ier. 1, 9; Is. 6, 6); ordina a Geremia di mettere in scritto tutte le profezie tenute dal principio del ministero fino all'anno 4 di Ioakim e di riscriverle dopo che il volume è stato bruciato …
1:11
GEREMIA (EBR. JIRMÉJÂH[Â] = « JAHWEH INNALZA O STABILISCE »)
… VII-VIII); ivi a destra di G. si leva in alto la mano divina, mentre al disotto è rappresentata la « verga che vigila » (Jer. 1, 11).
… 1, 6, 9, 11, 13; 2, 1 ecc.; Abd. 1; Ion. 1, 1; 3, 1; Mich. 1, 1; 3, 5; 6, 1; Nah. 1, 12; Soph. 1, 1; Agg. 1, 1; 2, 1, 11, 21; Zach. 1, 1; 7, 1 sgg.) ciò che ha scritto; riferisce visioni, rivelazioni o sogni soprannaturali (Num. 12, 6 sgg.; Is. 6, 20; Ier. 1, 11-16; Ez. 4, 1-5, 4; Ier. 4, 20 sgg.; Is. 5, 9; 22, 14; Ez. 9, 1; Ier. 20, 7-12; 23, 28; Mich. 3, 8; Is. 6, 6-9; Ier. 1, 17-19; Ez. 3, 8-9). L'agiografo o scrittore biblico è quindi l'intermediario …
1:17
… 21; Zach. 1, 1; 7, 1 sgg.) ciò che ha scritto; riferisce visioni, rivelazioni o sogni soprannaturali (Num. 12, 6 sgg.; Is. 6, 20; Ier. 1, 11-16; Ez. 4, 1-5, 4; Ier. 4, 20 sgg.; Is. 5, 9; 22, 14; Ez. 9, 1; Ier. 20, 7-12; 23, 28; Mich. 3, 8; Is. 6, 6-9; Ier. 1, 17-19; Ez. 3, 8-9). L'agiografo o scrittore biblico è quindi l'intermediario per cui Dio parla o scrive (Os. 1, 1-2; Agg. 1, 7; Mal. 1, 1), è la bocca di Dio (Ier. 15, 19; Is. 30, 2, conforme …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.